10 d'octubre

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
#### Sieglo VII
* 680 en a batalla de Karbala, un exercito Omeya redota y mata a os zaguers descendients de Mahoma; ta o chiismo o aniversario d'a redota ye l'Ashura.

#### Sieglo VIII
* 732 - en a batalla de Piteus, as tropas francas de Carlos Martel redotan a os musulmans que heban dentrato dica o centro de Francia y fa que reblen dica os Pireneus.

#### Sieglo XV
* 1500 - por o Tractau de Granada, tractau secreto sinyato en o castiello de Chambord y ratificato l'11 de noviembre en Granada (Andalucía), Loís XII, rei de Francia, y Ferrando II, rei d'Aragón, alcuerdan repartir-se'n o reino de Nápols.

#### Sieglo XVIII
* 1733 - o rei Loís XV de Francia declara a guerra a Carlos VI d'o Sacro Imperio Romano Chermanico, prencipiando asinas a Guerra de Succesión de Polonia.

#### Sieglo XIX
* 1846 - amán de Liverpool, l'astronomo William Lassell descubre Tritón, o mayor satelite de Neptuno.
* 1848 - prencipia en o Mausoleu d'o Sheih Tabarsi a batalla de Tabarsi entre os bahais seguidors d'O Báb y as tropas gubernamentals persas d'a dinastía Qajar.
* 1868 - prencipia en Cuba, con o *[[Grito de Lara]]*, a Guerra d'os Diez Anyos, por a independencia d'ixa colonia espanyola.
* 1882 - creyación d'o Banco d'o Chapón.

#### Sieglo XX
* 1911 - sublevación de Wuchang en China, inicio d'a Revolución Xinhai, que remata con a dinastía Qing.
* 1964 - inauguración en Tokio d'os Chuegos Olimpicos d'a XVIII Olimpiada d'a era moderna.
* 1970 - Fichi, una antiga colonia britanica, se converte en un estau independient.

## Naixencias
### Aragón
* 1927 - naixencia en Zaragoza d'o sacerdot y filologo aragonés Pedro Recuenco (†2006).

### Atros países
#### Sieglo XIV
* 1332 - naixencia en Evreus (hue en Eure, Alta Normandía) d'o rei Carlos II ''O Malo'' de Navarra (†1387).

#### Sieglo XV
* 1486 - naixencia en Chazey (hue en Ain, Roine-Alpes, Francia) d'o duque de Saboya Carlos III (†1553).

#### Sieglo XVII
* 1656 - naixencia en París d'o pintor francés Nicolas de Largillière (†1746).
* 1660 - naixencia en Stoke Newington (amán de Londres) de l'escritor, aventurero, comerciant, achent politico y espía anglés Daniel Defoe.
* 1684 - naixencia en Valenciennes (hue Norte, Norte-Paso de Calais) d'o pintor francés Antoine Watteau (†1721).

#### Sieglo XVIII
* 1731 - naixencia en Niza (hue Alpes Maritimos, Provenza-Alpes-Costa Azul, Francia) d'o fisico y quimico britanico Henry Cavendish (†1810).

#### Sieglo XIX
* 1813 - naixencia en Roncole (Busseto, Emilia-Romanya) d'o compositor d'opera italiano Giuseppe Verdi (†1901).
* 1825 - naixencia en Bulhoek (hue en a provincia d'o Cabo Oriental, Sudafrica) d'o politico sudafricano Paul Kruger (†1904).
* 1830 - naixencia en Madrit d'a reina Isabel II d'Espanya (†1904).
* 1834 - naixencia en Nurmijärvi (hue en Finlandia d'o Sud) d'o escritor y novelista finlandés Aleksis Kivi (†1872).
* 1839 - naixencia en Ronda (provincia de Malaga, Andalucía) d'o filosofo y pedagogo espanyol Francisco Giner de los Ríos, establidor d'a *[[Institución Libre de Enseñanza]]* (†1915).
* 1861 - naixencia en Store Froën (Noruega) d'o explorador noruego Fridtjof Nansen (†1930).
* 1895 - naixencia en Striegau (Silesia, Imperio Alemán, hue Strzegom en Polonia) d'o piloto militar alemán Wolfram von Richthofen (†1945).
* 1898 - naixencia en Caen (Calvados, Baixa Normandía) d'o militar y politico francés Marie-Pierre Kœnig (†1970).
* 1900 - naixencia en Washington, DC de l'actriz estausunidense Helen Hayes (†1993).

#### Sieglo XX
##### Anyos 1900
* 1901 - naixencia en Borgonovo (Stampa, Cantón d'os Grisons) d'o escultor y pintor suizo Alberto Giacometti (†1966).
* 1903 - naixencia en Ciutadella (Menorca, Balears) d'o filologo Francesc de Borja Moll.
* 1908 - naixencia en Barcelona (Barcelonés) d'a escritora catalana Mercè Rodoreda (†1983).

##### Anyos 1910
* 1913 - naixencia en Antananarivo (Madagascar) d'o escritor francés Claude Simon, Premio Nobel de Literatura en 1985.
* 1917 - naixencia en Rocky Mount (Carolina d'o Norte) d'o pianista y compositor de *[[jazz]]* Thelonious Monk (†1982).
* 1918 - naixencia en Kfar Tabor (Baixa Galilea, Galilea) d'o militar y politico israelín Ygal Allon (†1980).

##### Anyos 1920
* 1924 - naixencia en Sydney (Nueva Galas d'o Sud, Australia) d'o escritor y guionista britanico (nacionalizato estausunidense) James Clavell (†1994).

##### Anyos 1930
* 1930 - naixencia en Londres d'o escritor, dramaturgo y director teatral britanico Harold Pinter, Premio Nobel de Literatura en 2005 (†2008).
* 1936 - naixencia en Stuttgart (Baden-Wurtemberg) d'o quimico alemán Gerhard Ertl, Premio Nobel de Quimica en 2007.

##### Anyos 1940
* 1942 - naixencia en Drăgăşani (Judeţ de Vâlcea) d'o poeta, historiador y politico rumano Radu Vasile.

##### Anyos 1950
* 1958 - naixencia en Seminole (Texas) d'a cantaire Estausunidense Tanya Tucker.

##### Anyos 1960
* 1965 - naixencia en Los Angeles (California) de l'actor estausunidense Chris Penn (†2006).
* 1967 - naixencia en San Francisco (California) d'o gobernador Californiano Gavin Newsom.

##### Anyos 1970
* 1979 - naixencia en Viña del Mar (Rechión de Valparaíso) d'o tenista chileno Nicolás Massú.

##### Anyos 1980
* 1984 - naixencia en Baltimore (Maryland, Estaus Unius) d'o chugador profesional estausunidense de basketbol Gary Neal.

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
#### Sieglo XVIII
* 1720 - muere en París o escultor francés Antoine Coysevox (n.1640).
* 1792 - muere o marino militar, explorador, naturalista, politico y noble britanico Constantine John Phipps.

#### Sieglo XIX
* 1837 - muere en París o filosofo y politico francés Charles Fourier (n.1772).
* 1846 - muere en Madrit o militar y politico espanyol José Manuel de Goyeneche.
* 1856 - muere en Buenos Aires o escritor y politico archentino Vicente López y Planes, president d'Archentina en 1827 (n.1785).

#### Sieglo XX
* 1913 - muere en Tokio o militar y politico chaponés Tarō Katsura, primer ministro de Chapón (n.1848).
* 1923 - muere en Lima o militar y politico peruano Andrés Avelino Cáceres, president de Perú (n.1836).
* 1930 - muere en Berlín o botanico alemán Adolf Engler (n.1844).
* 1945 - muere en Fontenay-aux-Roses (hue en Altos d'o Sena, Isla de Francia) fusilato por colaboracionismo con o Tercer Reich o militar y politico francés Joseph Darnand (n.1897).
* 1963 - muere en Grassa (Provenza-Alpes-Costa Azul, Occitania) a cantaire francesa Édith Piaf.
* 1966 - muere en Baile Eilidh (Earra-Ghaidheal agus Bòd, Escocia) a tenista britanica Charlotte Cooper (n.1870).
* 1970 - muere en París o politico francés Édouard Daladier (n.1884).
* 1983 - muere en Londres l'actor britanico Ralph Richardson (n.1902).
* 1985
** - muere en Nueva York (Nueva York) l'actor estausunidense d'orichen ruso Yul Brynner (n.1920).
** - muere en Los Angeles (California) l'actor, guionista, director cinematografico y teatral y productor cinematografico estausunidense Orson Welles (n.1915).
* 2000 - muere en Colombo a politico cingalesa Sirimavo Bandaranaike (n.1916).

#### Sieglo XXI
* 2004 - muere en Pound Ridge (Nueva York) o actor, director cinematografico, productor y guionista estausunidense Christopher Reeve (n.1952).
* 2005 - muere en Johannesburgo (Sudafrica) o politico ugandés Milton Obote (n.1925).

## Vinclos externos

## Referencias