Roncesvals

:*Iste articlo ye sobre a *'localidat navarra** de Roncesvals. Ta atros emplegos se veiga [[Roncesvals (desambigación)]].''


**Roncesvals*' (en [[idioma basco|basco]] *Orreaga*, en [[idioma castellano|castellano]] *Roncesvalles*, en [[idioma francés|francés]] *Roncevaux*, y oficialment *Orreaga/Roncesvalles*) ye un [[municipio]] situato en a [[Comunidat Foral de Navarra]]. Fa parte d'a [[Comarcas de Navarra|comarca]] d'[[Auñamendi]], [[Merindaz de Navarra|merindat]] de [[Merindat de Sangüesa|Sangüesa]] y [[partiu chudicial]] d'[[Aoiz]].

A suya [[Población humana|población]] ye de 26 habitants ([[2013]]) en una [[superficie]] de 15,10 [[km²]], con una [[densidat de población]] de 2,19 hab/km².

== Toponimia ==
O [[toponimia navarra|toponimo]] *Roncesvals* s'ha quiesto interpretar a partir d'o [[idioma latín|latín]] *RUMICIS VALLIS*, con un [[chenitivo]] seguiu d'un [[nominativo]]. S'ha interpretau a sobén *Roncesvalles* como *Val d'artos*, a partir d'o basco *Orreaga*, "puesto con [[chinebro]]s". Atras teorías dicen que se remonta a *Erro-zabal*, a plana de l'Erro, a val ([[val d'Erro]]) con a que ha estau relacionau.

Estió *Rozaballes* en [[1050]]. En [[Idioma basco|basco]] as variants son *Orierriga* ([[1284]]) y atras que apareixen en libros d'historia: *Orierriaga*, *Orreaga* y *Orriaga*.

O paso de [[pelegrín|pelegrins]] dende o norte fació romanzar o suyo nombre: *Rozabal*, *Ronzaval*, *Roncesvals*, *Roncesvaux*, d'a on provién o toponimo [[idioma castellano|castellano]] *Roncesvalles*.
 
En os primers anyos d'o [[sieglo XII]] o nombre d'Orreaga-Roncesvals feba referencia a la plana y a la población d'orichen de l'actual [[Auritz-Burguet]]. Dimpués de fundar-se a Colechiata caleba distinguir entre a villa y o hespital, a villa se convertió en *Auritz-Burguet* y o hespital se quedó con o viello toponimo.

== Cheografía ==
A localidat de Roncesvals se troba situada a 923 [[metro]]s d'[[altaria]] dencima d'o [[livel d'a mar]], a una [[distancia]] de 47 [[km]] d'a [[Capital (politica)|capital]] provincial, [[Pamplona]].

== Demografía ==


== Administración ==
=== Alcaldes ===


== Molimentos ==

* [[Hespital de pelegrins de Roncesvals]], establito por o [[Lista de reis d'Aragón|rei]] [[Alifonso I d'Aragón|Alifonso I *o Batallero*]] d'[[Reino d'Aragón|Aragón]] y por o [[Lista de bispes de Pamplona|bispe]] de [[Diocesi de Pamplona|Pamplona]] [[Sancho Larrosa]] (con apellido aragonés, d'o lugar de [[Larrosa]]). L'[[edificio]] actual ye un disenyo de l'arquitecto [[José Poudez]] de [[1792]] y se devantó en [[1802]]-[[1807]] en estilo [[Arte neoclasico|neoclasico]].
* [[Capiella de Sancti Spiritus de Roncesvals]], un [[edificio]] d'o [[sieglo XII]], que se diz seguntes a leyenda que se devantó en a honor d'os soldatos [[francos]] que morioron mientres a [[batalla de Roncesvals]] en [[778]]. Por ixo tamién ye conoixito como *Silo de Carlomagno''.
* Ilesia de Sant Chaime de Roncesvals, una ilesia d'o sieglo XIII en estilo gotico que dica o sieglo XVIII estió a ilesia parroquial.
* Colechiata de Santa María de Roncesvals, devantata a prencipios d'o sieglo XIII en tiempos d'o rei Sancho VII de Navarra (qui la esleyó ta estar-ie apedacato) y perfecto eixemplar de l'arquitectura gotica. Fue reconstruita luego d'o suyo albandono a prencipios d'o sieglo XVII con elementos barrocos que ocultan parte d'a suya estructura gotica.
* Capiella de Sant Agostín de Roncesvals.

## Referencias

## Se veiga tamién
*Lista de municipios de Navarra.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial de Roncesvals.
*  Información de Roncesvals en a pachina web d'o Gubierno de Navarra.