open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gavín

**Gavín** ye un lugar definito como entidat local menor d'o municipio de Biescas (Alto Galligo, Uesca).

A val de Gavín a on se troba iste lugar que le da nombre ye o paso dende a val de Tena enta a val de Broto por meyo d'o puerto d'o Cotefablo a traviés de cuantos tunels.

O suyo nombre pareixe que viene de l'antroponimo latín *Gapius*. As embotadas d'os habitants de Gavín son *"sarroners"* u *"forigons"*. As casas d'o lugar son *Alcaire, Andreu, Antón, Ansens, Bertolo, Blan, Blas, Caballero, Casaus, Catalán, Cazcarro, Chorche, Chuan Betés, Cura, Diego, Elena, Fabián, Ferrero, Forniga, Frauca, Fuertes, Isábal, Jacinto, Julián, Lorro, Marcos, Martina, Marzal, Molinera, Morel, Periqué, Sebastián, Segundo, Larrés, Olivana, Otal, Parejas, de Pescador, Petronilla, Plo* y *Tejedor*

Un dito d'a comarca sobre Gavín diz:

## Molimentos
* Ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asumpción de Gavín, una ilesia moderna contruyida en o sieglo XX y adedicada a Nuestra Sinyora de l'Asumpción, que ye l'actual ilesia parroquial d'o lugar,

Bi ha bels molimentos importants arredol de Gavín. 
* Repuis d'o Monesterio romanico de Sant Pelai (sieglo XI) situau amán d'a desembocadura d'o barranco de Sía. Fue albandonau en o sieglo XI y trobadas as suyas ruinas en 1997.
* Ermita de Sant Bertolomeu de Gavín (sieglo X), d'estilo mozarabe sarrablés. Situada dezaga d'o primer túnel d'o Cotefablo. Ye una ilesia con nomás que una sola nau con abside rectangular. O suyo campanal ye en a parti meridional de l'ermita.
* L'antiga ilesia de Santa María de Gavín d'estilo larredense fue destruyida, como a resta d'o lugar, mientres a Guerra Civil en 1936. Dimpués d'a guerra l'abside d'a ilesia fue tresladau enta lo parque municipal de Samianigo.

## Fiestas
*Sant Bertolomeu, 24 d'agosto, se fa una romería a l'ermita de Sant Bertolomeu.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Gavín
*  Os zerrigueltaires
O Portalet de ra Nieu

:*No entivocar-se con o [[collau de ra Nieu]] (2.246 m)*.
 
**O Portalet de ra Nieu** (en occitán *Portalet d'Anéu*, en francés *Col du Pourtalet*, en castellano *El Portalet*), a ormino conoixito simplament como **O Portalet**, ye un puerto de montanya en a uega entre Aragón y Francia. Ye situato a 1.794 m. d'alsada a 110&nbsp;km de Uesca y comunica as vals de Tena (Aragón) y Osal (Biarn, departamento de Pireneus Atlanticos). A suya versant aragonesa perteneixe a ro municipio aragonés de Sallent de Galligo, constituyindo antiparti o naixedero de ro río Galligo.

## Toponimia
L'apelativo *de ra Nieu* lo prene de ro nombre d'un pico, a punta de ra Nieu (2.364 metros), que se devanta en a redolata de ro cuello.

## Cheografía
Situato a una altaria de 1.794 m, trescruza o circo de ra Nieu y ofreixe una polita anviesta de ro Midi d'Osal.

A vía de comunicación que pasa por o Portalet adquiere a denominación d'A-136 seguntes o rete espanyol de carreteras, enlazando en o suyo atro extremo con a N-260 chunto a Biescas. O tramo francés corresponde a ra D-934, que enlaza con a D-918 chunto a Laruntz. O paso de Portalet acostumbra permaneixer tancato d'hibierno, debito a ra ripa de nieu que bi ha entre os meses d'octubre y mayo.

O Portalet de ra Nieu ye un buen punto de salita pa fer excursions por as montanyas de ra redolata.

## Historia

Puerto pirenenco important, ha estato emplegato a ormino como paso de personas, ganato y mercadurías.

Agún se bi troba l'antigo edificio de ra duana que ye actualment emplegato d'hibierno por o equipo franco-espanyol de sacanieus.

Bi ha restas d'antigas menas, tanto en o costato aragonés como en o biarnés, de ras que se quitaba d'antis mas fluorita.

## Actividaz
### Economía
En a parti aragonesa bi ha varias botigas (ditas *ventas*). Debito a la diferencia entre os impuestos franceses y espanyols, a-saber-los franceses se bi amanan pa mercar, mas que mas alcol (Pernod-Ricard por eixemplo creyó un cartel publicitario especial en Francia sobre as botigas en o Portalet) u tabaco, mas barato que a l'atro canto de ra huega.

### Ciclismo
O Tour de Francia ha trasminato nomás una vegata por o Portalet, en l'anyo 1991, mientres a 13a etapa entre Chaca y Val-Louron. O belga Peter De Clercq pasó en capeza de ra cursa. A Vuelta a Espanya, a Quebrantahuesos, a Vuelta a ros Pireneus u a Vuelta a Aragón tamién han tenito a iste puerto como escenario.

## Referencias
Baños de Río Tobía

**Baños de Río Tobía** ye un municipio d'a comunidat autonoma de La Rioja, en a comarca d'Anguiano.

A suya población ye de 1.735 habitants (2008) en una superficie de 17,59&nbsp;km², con una densidat de población de 98,75&nbsp;hab/km².

## Cheografía
A localidat de Baños de Río Tobía ye situada a 574 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 35&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital de La Rioja, y de 9&nbsp;km d'Anguiano, a capital d'a suya comarca.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ilesia de Sant Pelai de Baños de Río Tobía.
* Ermita d'o Rosario.

### Moliemntos zebils
* Casa d'a Villa, un edificio d'o sieglo XVII.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal.
Cruceta de Yeba

A **Cruceta de Yeba** ye la punta d'o norte d'o serrato de Sant Martín, muga natural d'entre la val d'a Solana, a tierra de Boltanya y la Val de Vio.

O nombre le vien d'o lugar de Yeba, ya en o municipio de Fanlo, que ye cerqueta d'a suya garra. A versant norte baixa enta la Yaga formando la man clamata *l'Estallo* u altrament *Cambo Boltanya*. Os barrancos de *Collarenas* y la *Plana d'a Yesa* sulcan esta versant y en ixan l'augua enta lo río Yesa.

Per o sud-este s'enlierga enta lo clamato *Portiello d'as Valles* que fa de paso natural entre la val de Vio (amant de Moriello de Sant Pietro) y la *barranquera de Sant Martín* que fa baixera ta Boltanya. En o nort-ueste lo *Barranco d'a Rupietra* recolle l'augua d'a versant y fa vía enta lo lugar de Yeba y dimpués a Yesa.

Per o sud, a **[[Punta Nabaín]]** u **de Santa Marina** fa continación d'o serrato d'antes que éste baixe enta lo *congosto de Chanovas*.
Punta Nabaín

O **Nabaín**, **punta Nabaín** u **punta de Santa Marina** (per a ermita que se i troba en alto) ye lo mes alto d'os tozals d'o serrato de Sant Martín que fa muga d'entre os municipios de Boltanya y Fiscal. En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.

Enta lo norte tien a Cruceta Yeba dimpués d'a cual lo serrato fa ya baixada enta la Val de Vio, pero en as garras sud-este (costato d'Ascaso) y sud-ueste (Puyuelo, Lavelilla y la Ribera de Fiscal) se i debiene una sierra ixuta, de coscollos, pins y chinepros.

O *tozal de Pecuto* s'estiende enta l'alto d'o *túnel de Baluport* y la carretera Boltanya-Broto, a man d'o que se podría considerar como lo solo recolón humedo d'o serrato, en o *congosto de Chanovas*, puesto a on que, per a suya angostuera, se bi heba quiesto prochectare la presa d'un entibo que dimpués mái no se i gosó fer.

## Toponimia
Bels autors como Antonio Beltrán Martínez han quiesto relacionar a suya terminación con o basco en base a toponimos con terminación -ain en Navarra. Chesús Vázquez Obrador afirma que os toponimos altoaragoneses rematatos asinas se prenuncian con acentuación en a *i* ("-aín") y no van asociatos a antroponimos clars, concluindo que han de tener un orichen diferent y probablement a partir d'un sufixo *-gin*.

## Referencias

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0211/021169.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
San Vicente de la Sonsierra

:*Iste articlo ye sobre uin municipio riojano: ta atros usos, se veiga *'San Vicente**''.

**Sant Vicente de la Sonsierra''' ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja que fa parte d'a comarca d'Haro.

A suya población ye de 1.190 habitants (2006) en una superficie de 48,56&nbsp;km², con una densidat de población de 24,51 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Sant Vicente de la Sonsierra ye situada a 528 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 35&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital de La Rioja, en a marguin ezquierda d'o Ebro.

### Vicos rurals
* Rivas de Tereso.
* Peciña.

## Demografía

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ermita de Santa María de la Piscina, amán de Peciña.

### Atros
* Sierra de Toloño.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal.
Penya Solano

A **Penya Solano** ye o mallo calsinoso que s'alza per l'alto d'o lugar de Ceresa, en o municipio sobrarbenco d'a Espunya. Se relaciona con a faldada norte d'a Penya Montanyesa a traviés d'a *Collada de Laballos*, unión d'a *Faixa de Bruixo* (abaixant sud-ueste d'a Penya Solano) y de *l'[[Amuriador|anorriador]]*  (d'a Penya Montanyesa).

Per o norte y lo nort-este d'a suya base i trescruza a Garona de l'Irués en a parte final d'a valle d'A Espunya, formando-ie as faldadas de *l'Abrizonal* y *O Campanar*.

As dos puntas d'o mallo son:

*A **Penya Solano** (dezaga en a imachen), con 1903m.
***O Puntón** (debant en a imachen), con 1869m.
Venus adormida

A ***Venus adormida***, tamién conoixida como a ***Venus de Dresden***, ye un cuadro de l'artista veneciano renaixentista Giorgione, feita ta par de 1501, y que influyiría muito en pinturas posteriors. Hue se troba exposada en a Gemäldegalerie Alte Meister (*Galería de Pinturas de Viellos Mayestros*) de Dresde (Alemanya).

En a pintura, que ye una d'as zagueras obras de Giorgione, se vei una muller despullada con un perfil que pareix seguir o d'os tozals d'o fondo. O pintor treballó con gran detalle l'horizont y as suyas uembras. A textura d'as telas, a on que chace placidament a diosa y l'armonioso y bucolico paisache, atorga a este cuadro un chusto equilibrio entre calma y sensualidat. En esleír de pintar una muller despullada, Giorgione marcaba una revolución en a historia de l'arte; actualment ye considerau per bels criticos un d'os iniciadors de l'arte moderno.

A la suya muerte, a pintura no yera encara rematada. O cielo lo remataría mes tarde Ticiano (Ticiano tamién pintaría dispués una altra *[[Venus d'Urbino|Venus]]*, encara que no produciría es mismos efectos que a de Giorgione).

En a obra i subchacen cualques implicacions eroticas en o brazo devantau de Venus y en a colocación d'a man ezquierda en a forcacha. As telas son pintadas de plata, una color freda que contrasta con as tonalidaz mes calients usadas ta los lins, y pareixen richidas, a diferencia d'os de pinturas similars feitas per Ticiano u Velázquez. O paisache imita las curvas d'o cuerpo d'a muller, cosa que ye relacionada con o feito de tornar a figura humana enta la concepción d'obchecto organico y natural.

L'actitut contemplativa enta la natura y a belleza d'a figura son caracteristicas tipicas de Giorgione. A composición d'esta pintura influyó clarament en Ticiano, y mes tarde en pintors como Ingres u Rubens.

## Vinclos externos
Puerto de Marcadau

O **puerto de Marcadau** (en francés *port du Marcadau* u *Marcadaou*, en gascón *Marcadàu*) ye un puerto d'alta montanya que une os balnearios d'Os Banyos de Pandicosa en l'Alto Aragón y Cautarès en os Altos Pireneus. O nombre de *marcadàu* significa en occitán gascón *plaza de mercau* y viene d'os entrecambeos que gosaban fer-se entre las dos versants d'o Pireneu.

O puerto se troba en meyo d'o pico Larré (2.765) y a punta de ra Muga (2.726) u tamién dito de ra Güega.

Dende Francia se i accede dende Pont d'Espagne (1.520 m) a traviés d'a val de Marcadau en o fondón d'a cual se i troba o *refuchio Valón* (1.865 m).

Por o canto aragonés a puyada se fa dende o balneario de Pandicosa por o curso d'o río Caldarés. Bi ha muitos ibons como os de Pecico, Gramatuero u o entibo de Vachimanya.
Routing Information Protocol

**RIP** son as siglas en anglés de **R**outing **I**nformation **P**rotocol (*Protocolo d'información d'endrezamiento*). Ye un protocolo de pasadera interior u **IGP** (**I**nternal **G**ateway **P**rotocol) emplegau por los routers (enrotadors), anque tamién pueden actuar en equipos, ta intercambiar información sobre rez IP.

### Funcionamiento RIP
RIP emplega UDP ta ninviar os suyos mensaches y o puerto bien conoixiu 520.

RIP calcula o camín mas curto dica lo rete de destín usando l'algorismo d'o vector de distancias. A distancia ye determinada por o numero de saltos de router dica lo rete de destín.

RIP no es capaz de detectar rotas circulars, por o cual ha menester de limitar a grandaria d'a rete a 15 saltos. Cuan a distancia d'un destín alcanza lo valor de 16, se considera como infinito y o destín ye eliminau d'a tabla (inalcanzable).

As rotas tienen un tiempo de vida de 180 segundos. Si pasau iste tiempo no s'han recibiu mensaches que confirmen que ixa rota ye activa, se borra. Istos 180 segundos corresponden a 6 intercambios de información.

## Se veiga tamién
Atros protocolos de enrotamiento:
* IGRP.
* EIGRP.
* IGP.
* BGP.
* OSPF.
RIP

**RIP** puede estar:
*Un **protocolo** d'endrezamiento. Se veiga Routing Information Protocol.
*As siglas latinas **Requiescat in pace** (*Escanse en paz*).
Briones

**Briones** ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, en a comarca d'Haro.

A suya población ye de 878 habitants (2006) en una superficie de 24,6&nbsp;km², con una densidat de población de 23,11 hab/km².

## Cheografía
O lugar de Briones se troba situau a una distancia de 38&nbsp;km de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.

## Demografía

 
## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ilesia de l'Asumpción de Nuestra Sinyora de Briones, una ilesia d'o sieglo XVI, d'estilo gotico.
* Ermita d'o Cristo.
* Ermita d'os Santos Mártirs.

### Atros
* Museo d'a cultura d'o vin.

## Fiestas
* 14 de setiembre.
Yanguas

**Yanguas** ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón), en a comarca de Tierras Altas.

A suya población ye de 127 habitants (2006), en una superficie de 257 km² y una densidat de 0,49 hab/km².

## Cheografía
Yanguas ye situato a 1.285 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 45 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia.

## Administración
### Alcaldes

## Puestos d'intrés
En os anyos 1980, Yanguas fue declarato *[[Conchunto Historico-Artistico]]*.

### Molimentos relichiosos
* *Ilesia de Sant Lorient*, d'estilo gotico, declarata *[[Bien d'Intrés Cultural]]*.
* *Ilesia de Santa María*, d'o sieglo XVI.
* *Torre de Sant Miguel*, repui d'a desapareixita ilesia de Sant Miguel.

### Molimentos zebiles
* *Castiello*, d'o sieglo XII, destruyito mientres a Guerra d'o Francés.
* *Casa d'a Villa*, d'o sieglo XVIII.
* *Puent d'o Río Cidacos*.
* *Puertas d'o río y d'a villa*.

### Atros
* *Museu d'arte sacro*.
Huércanos

**Huércanos** ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, en a comarca de Nachera.

A suya población ye de 823 habitants (2017) en una superficie de 21,48 km². con una densidat de 38,31 hab/km².

## Toponimia
O toponimo *Huércanos* s'ha quiesto relacionar con o celta *olca* ("huerta", "campo fértil", que en francés persiste como *[[verger|ouche]]*). Un atra interpretación ye que provienga d'o latín *ORCA* ("charra", "tonel"), con una terminación atona *-ano* por cambio d'accentuación.

## Cheografía
Huércanos ye situau a 516 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 4 km de Nachera, a capital d'a suya comarca, y a 25 km de Logronyo, a capital de La Rioja.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Referencias
Uruñuela

**Uruñuela** ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, en a comarca de Nachera.

A suya población ye de 849 habitants (2006) en una superficie de 10,51 km², con una densidat de población de 80,78 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Uruñuela se troba situada a 499 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia 29 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.

## Demografía

 
## Administración
### Alcaldes

## Referencias

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal.
Susín

**Susín** ye un lugar d'o municipio de Biescas, en a comarca de l'Alto Galligo. Perteneixió a lo concello d'Oliván.

Anque o lugar ye albandonato y degún vive de contino astí, as dos casas suyas, Casa Mallau y Casa Ramón, encara son en buenas condicions y son mantenitas por os suyos propietarios.

Ta i plegar bi ha que puyar por un camín forestal dende Oliván.

En a redolata de Susín bi ha unos tormos erraticos de gran mida y de composición granodioritica, y se'n deduce que provienen d'o batolito de Panticosa.

## Molimentos
 
A ilesia de Santolaria de Mérida de Susín ye una ilesia de orichen prerromanico, que ha estato esviellata y perteneixe a lo grupo d'as ilesias de Sarrablo. Ye adedicada a Santolaria de Mérida y ye la ilesia parroquial d'o lugar. En a ilesia se i conservaban pinturas d'estilo romanico atribuyidas a lo clamau *[[Mayestro d'o Chudicio Final]]*, un pintor itinerant d'orichen italiano que treballó en cuantas ilesias d'Aragón y de Catalunya; as pinturas se conservan actualment y dende l'anyo 1967 en o Museu Diocesano de Chaca, chunto con as procedents de cuantas ilesias d'a diocesi.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Pachina de l'Asociación Mallau de Susín.
木

木 ye un pictograma de 4 trazos que representa un árbol, usato en as luengas chinesas, en o chaponés y en o coreano.

Es suyos significatos principals son es d**'[[árbol]]**, **[[arbusto]]** y **[[fusta]]** u madera.

## En [[chinés mandarín]]
**[[Escritura chinesa]]**

Como sinograma u caracter chinés, ye un d'os pictogramas consideratos radicals (75).

#### Lecturas d'o hanzi
* (*pinyin*) mù / mu4, shù / shu4, (*Wade-Giles*) mu4, shu4

## En [[idioma cantonés|chinés cantonés]]
#### Lecturas d'o hanzi
* (*jyutping*, *Yale*) muk6

## En [[idioma chaponés|chaponés]]
**[[Kanji|Sinogramas chaponeses]]**


Lo caracter ye considerato un kanji de formación d'a primer anyata.

### Lecturas d'o kanji
* **On**: ぼく (boku), もく (moku)
* **Kun**: き (ki)

## En [[idioma coreano|coreano]]
**[[Hanja|Sinogramas coreanos]]**

*Lo emplego de hanja u sinogramas coreans gosa de reducir-se a l'ambito academico, a es nombres propios u a usos decorativos.*

### Lecturas d'o hanja
* (*hangeul*) 목 (mok), 모 (mo)
Open Shortest Path First

**Open Shortest Path First** (a sobén abrebiato **OSPF**) ye un protocolo de endrezamiento cherarquico de pasadera interior u IGP (Interior Gateway Protocol), que emplega l'algoritmo Dijkstra enlace-estato (LSA - *Link State Algorithm*) ta calcular a rota mas curta posible. Usa *cost* como a suya mida de metrica. Antimás, construye una base de datos enlaz-estato identico en toz os endrezadors d'a zona.

## Se veiga tamién
* RIP
* IGP
* BGP
* EIGRP
Escuer Baixo

**Escuer Baixo**, **Escuer Nuevo** u simplament **Escuer** (en castellano *Escuer Bajo*) ye un lugar aragonés, situato en o termin municipal de Biescas, en a comarca de l'Alto Galligo y provincia de Uesca, chunto a la carretera que une Samianigo con Biescas.

## Cheografía
Escuer Baixo ye situato a 67 km de distancia de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Historia
Dito Escuer Baixo u Nuevo ya que fue establito por os antigos habitants d'Escuer Alto (u Viello) que en l'anyo 1929 tresladoron o lugar que yera situato entalto en a montanya, enta o nuevo, amán d'o río y a carretera.

## Toponimia
A prencipios d'o sieglo XX yera conoixito como *Huerta d'Escuer* y mas tardi como *Casas Baixas d'Escuer*.

## Molimentos
* Ilesia de Sant Bertolomeu d'Escuer Baixo, una ilesia adedicada a Sant Bartolomeu que ye a ilesia parroquial d'o lugar.

## Fiestas
* 24 d'agosto.

## Referencias
Escuer Alto

**Escuer Alto** u **Escuer Viello** ye un lugar situato en o municipio de Biescas, en l'Alto Galligo.

## Historia
Tenió concello propio, dende 1845 perteneixió a Chaca y mas tardi s'unió a Senegüé y ya en os anyos 60 a Biescas. O lugar fue albandonato en 1929, cuan os suyos habitants se tresladoron enta o piet d'a carretera, unos kilometros mas abaixo d'o lugar viello establindo o lugar de Escuer Baixo.

O lugar ya ye documentato en 1184 y en 1385 yera propiedat de Lope de Lanuza. En teneba 2 fuegos. A población augmento en os sieglos venients, asinas en 1850 yeran 20 casas con 20 fuegos y 150 habitants. 

## Molimentos

Destaca o castiello-torraza d'o sieglo XV. Dende o castiello s'acucutaba tot Sarrablo.

A suya ilesia parroquial yera adedicata a sant Bertolomeu, construyita en o sieglo XVII u primerías d'o sieglo XVIII, estió rectoría de l'arcipestrau de Sobremont.

## Bibliografía
* Zapater, Alfonso: *Aragón pueblo a pueblo*, 4. Mainer Til Editores, S.L.'' ISBN 84-89122-03-2.
Network Address Translation

O **NAT** (**Network Address Translation** - *Traducción d'Adreza de Rete*) ye un estandar creyato por a Internet Engineering Task Force (IETF) o cual emplega una u mas adrezas IP ta conectar cuantos ordinadors a atro rete (a sobén a Internet), os cuals tienen una adreza IP distinta de raso (d'ordinario una IP no valida d'Internet definita por o RFC 1918). Por ixo, se puede emplegar ta dar salita a rez publicos enta computadors que se troban con reendrezamiento privato u ta protecher maquinas publicas.

## Razons d'a creyación y emplego de NAT
Debito a lo creiximiento exponencial d'Internet y a que s'emplegan as adrezas d'o tipo IPv4, que tienen 32 bits ta la asignación d'adrezas, con un maximo de 232 = 4.294.967.296 adrezas unicas, as adrezas IP son hue mui limitadas. Ta solucionar iste problema se disenyó lo protocolo IPv6 que permite asignar un mayor numero d'adrezas IP, pero ta que iste protocolo siga activo ye menester modificar toda la estructura d'Internet, o cual tardará unos anyos.

Por ixa razón se disenyó NAT, que permite que cualsiquier dispositivo como un router pueda actuar como traductor d'adrezas IP. Asinas nomás con una adreza IP publica pueden conectar-sen a lo rete cuantos dispositivos, por o cual lo NAT s'emplega a ormino en rez locals (LANs) caseras y d'interpresas. Os ISP tamién pueden usar NAT ta aliviar a manca d'adrezas IP ta os usuarios de internet por cordón y ADSL.

## Se veiga tamién
* Proxy
* DHCP
* Router
* Firewall
* PAT
Compilador

Un **compilador** ye un programa (u conchunto de programas) que traduz un programa escrito en un lenguache de programación enta unatro lenguache de programación, chenerando un programa equivalent. A sobén o segundo lenguache ye codigo de maquina, pero tamién puede estar simplament texto. Iste proceso de traducción se conoixe como compilación.

A razón prencipal ta querer usar un compilador ye querer traducir un programa d'un lenguache d'alto livel, enta atro lenguache de nivel inferior (tipicament lenguache de maquina). D'ista traza un programador puede disenyar un programa en un lenguache muito mas pareixiu a como pensa un ser humán, ta dimpués *compilar-lo* enta un programa mas maniable por un ordinador.

## Se veiga tamién
* Lenguache de programación.
* Compilación.

## Referencias
Xabierre-Cuarnas

:*Iste articlo tracta sobre *'Xabierre-Cuarnas**, lugar de Biescas. Ta atros emplegos se veiga [[Xabierre (desambigación)]].''


**Xabierre-Cuarnas**, **Xabierre de Cuarnas** u  **Xabierre de Latas*' (en [[idioma castellano|castellano]] *Javierre del Obispo*) ye un lugar situato en o municipio de [[Biescas]], en o l'[[Alto Galligo]]. Se troba en [[Sarrablo]] entre [[Larrede]] y [[Satué]], os dos perteneixients a o municipio de [[Samianigo]].

Destacan a suya ilesia d'o [[sieglo XVIII]] y a "casa Oliván", tipica sarrablesa, perteneixient a una familia infanzona. A ilesia, adedicata a l'Asumpción de Nuestra Sinyora tien una nau con cuantas capiellas en os laterals y ye zarrata por una abside poligonal.

Teneba en zaguerías d'o [[sieglo XV]] una población de 6 fuegos, a metat d'o [[sieglo XIX]], yeran 80 os habitants, y en [[2008]] yeran 13. Dende [[1834]] tenió concello propio, pero en [[1845]] s'unió chunto con [[Casbas]] a o municipio d'[[Oliván]]. A la fin en [[1960]]-[[1970]] s'unioron toz tres a o municipio de Biescas.

Apareixe documentato por primera vegata en a "Colección diplomatica de Fanlo" en [[1151]]. Tamién se sabe que en [[1566]] yera propiedat de l'abat de [[Sant Chuan d'a Penya]].

== Demografía ==


== Bibliografía ==
* [[Alfonso Zapater|Zapater, Alfonso]]: *Aragón pueblo a pueblo*, 4. Mainer Til Editores, S.L.* ISBN 84-89122-03-2.

## Referencias
Xabierre (desambigación)

**Xabierre** u **Chabierre** ye un toponimo frecuent en buena cosa de l'Alto Aragón, compartiu por cuantos lugars y aldeyas.

A suya etimolochía mas plausible ye que sia compuesto de dos etimos de luenga prerromana, muit ptobablement bascoide u proto-basca, relacionada con l'actual basco: *etxe-* (u *etxa-*) y *berri*, que significan respectivament «casa» y «nuevo», con o sentiu de «casa nueva».

Bels autors han asinyalau que o toponimo expresa, por a suya etimolochía, que a localidat a la que fa referencia ye un asentamiento secundario que, en o suyo inte, fue fundau por pobladors que veniban d'unatro nuclio.

## Toponimos

En Aragón i ha os siguients nuclios de población con nombre de Xabierre (u Chabierre):

### En a [[Chacetania]]
* Un lugar en o municipio de Puent d'a Reina. Se veiga **[[Xabierregai]]**.
* Un lugar desapareixiu en o municipio d'a Canal de Berdún. Se veiga **[[Xabierre-Martés]]**.

### En l'[[Alto Galligo]]
* Un lugar en o municipio de Biescas. Se veiga **[[Xabierre-Cuarnas]]**.
* Un lugar en o municipio de Candarenas. Se veiga **[[Xabierre-Latre]]**.

### En o [[Sobrarbe]]
* Un lugar en o municipio de Bielsa. Se veiga **[[Ixabierre de Bielsa]]**.
* Un lugar en o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe. Se veiga **[[Chabierre d'o Elsón]]**.
* Un lugar en o municipio de Fiscal. Se veiga **[[Chabierre d'Ara]]**.

### Difuera d'Aragón
*Ademés, «Xabierre» ye a forma arcaica con a cual amaneix escrito lo nombre d'o lugar y actual municipio navarro de **[[Xabier]]** en cuantos documentos antigos.

## Grafía

Anque a vacilación d'escritura d'entre formas con V (Xavierre) y con B (Xabierre) ye muit antiga, tanto en aragonés como en castellano, en a grafía de l'Academia de l'Aragonés (que se fa servir, d'entre belatros puestos, en ista Biquipedia) se reconoix a conveniencia d'escribir iste toponimo y as suyas variants (Chabierre, Ixabierre...) todas con B, pus dimana d'una luenga no-latina a on que l'etimo correspondient s'escribe con B.

## Referencias
Villamana

**Vilamana** u **Villamana** (*Villamana* en castellano) ye un lugar adintro d'a solana de Burgasé, en o municipio de Fiscal, en a provincia de Uesca. Como toz es lugars d'ista val estió expropiato per l'ICONA a zaguers d'es anyos sixanta y actualment se troba despoblato.

## Nombre
En os textos medievals, latinos y romances, las variants d'o nombre son: *Villamana*, *Vilaman*, *Vallimanna*, *Valle Magna*, *Vallemagna*, *Valimagia*.

A primer mención ye de 1085.

## Referencias

## Vinclos externos
*  ''Villamana'' en www.despobladosenhuesca.com/
Burgasé

**Burgasé** ye un lugar adintro d'a val d'a Solana, en o municipio de Fiscal, en a provincia de Uesca. Como toz es lugars d'ista val fue expropiato per l'ICONA a fins d'es anyos sisanta y actualment se troba despoblato.

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com
La Velilla

:*Iste articlo tracta sobre *'La Velilla**. Ta atros emplegos d'o toponimo **Velilla** se veiga **Velilla (desambigación)**.''


**La Velilla*' (*Lavelilla* en [[idioma castellano|castellano]]) ye un lugar d'o [[municipio]] de [[Fiscal]], en a provincia de [[Provincia de Uesca|Uesca]]. Fue expropiato en a decada d'es sisanta per efecto d'o [[prochecto]] de l'[[entibo de Chanobas]], que nunca no fue construito, y actualment se troba despoblato.

== Toponimia ==
S'escribiba *Viliella* en [[1495]]; *Villilla* y *Viliella* en [[1543]]-[[1551]]; *Lavililla* en [[1646]] y *Lavelilla'' en 1857.
Santa Olaria d'Ara

**Santa Olaria d'Ara** (*Santa Olaria* u *Santa Eulalia* en castellano) ye un lugar d'o municipio de Fiscal, en a provincia de Uesca. A suya población ye de 2 habitants.
Alastrué

**Alastrué** ye un lugar d'o municipio de Boltanya, en a provincia de Uesca. Actualment no tien habitants. Ye cuaternato como *Alastuey* en o Fogache de 1495.

## Toponimia
Seguntes Ramón Menéndez Pidal ye una deformación d'o basco *Last-toi*, "puesto con rigachuelo", sindembargo Rohlfs 1952 considera que ye analogo con l'occitán *Allasac*  en Corrèze, que deriva d'o chentilicio *Alacius*, documentato en Galia Cisalpina, con una terminación -ué que deriva d'un sufixo baixo imperial u altomeyeval que indica pertenencia, como ye o caso d'a terminación -ac en occitán y a terminación -asco en o norte d'Italia.

A -r- ye epentetica, como en o caso de l'aragonés *[[Flandres]]* u tamién de *rastra* que bien de *restis*, u o francés *rustre* en cuenta de *ruste*.

Seguntes Manuel Benito Moliner, miembro de l*'[[Instituto d'Estudios Altoaragoneses]]*, tien o suyo orichen en un antrotoponimo latino, *Alastarius*, con un sufixo celta *-uey*, etimolochía comun con o toponimo Alastuey.

En o *Libro del Reparo del General* de 1489-1491 s'escribe *Alastuey*.

## Molimentos
A Ilesia d'o Salvador d'Alastrué, una ilesia d'o sieglo XVII adedicada a lo Salvador, que ye la ilesia parroquial d'o lugar.

## Referencias
Bibán

**Bibán** u **Biban** ye un lugar aragonés d'o municipio de Boltanya, en a provincia de Uesca y comarca de Sobrarbe.

Actualment no tien habitants.

## Cheografía
O lugar de Bibán se troba situato en a muga con a Guarguera, a o canto d'o termin municipal de Samianigo, a 1.132 metros d'altaria sobre o livel d'a mar y a una distancia de 4,5 km de Boltanya, a capital d'o suyo municipio, de 10,5&nbsp;km de l'Aínsa, la capital d'a suya comarca, y de 101&nbsp;km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye d'o sieglo XIII, recullita en a obra d'Antonio Durán Gudiol *Geografía medieval de los obispados de Jaca y Huesca* (Huesca, 1962), y documenta as variants *Biban* y *Vivan*.

## Demografía

## Molimentos
A Ilesia de Santa Olaria de Mérida de Bibán, una ilesia d'o sieglo XVIII adedicada a Santa Olaria de Mérida, que ye la ilesia parroquial d'o lugar y que hue se troba en runas.

## Referencias

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com/.
Morcat

**Morcat** ye un lugar aragonés d'o municipio de Boltanya, en a comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca. Autualment no tien habitants.

## Cheografía
O lugar de Morcat se troba situato a 1.077 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 7 km de Boltanya, a capital d'o suyo municipio, 13&nbsp;km de l'Aínsa, a capital d'a suya comarca, y 95&nbsp;km de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Nombre
En os textos medievals s'escribe *Morcato*, *Morchato*, *Morcat*, *Morchat*, *Morquat* y *Morquart*.

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com/
Sant Velián (Morcat)

**Sant Velián** (*San Velián* en castellano) ye un lugar d'o municipio de Boltanya, en a provincia de Uesca. Actualment no tien garra habitant.

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com/
Torrulluela de lo Vico

**Torrulluela de lo Vico** u **Torrulluala de lo Vico** (*Torrolluela del Obico* en castellano) ye un lugar d'o municipio de Boltanya, situato en a provincia de Uesca. Actualment no en tien, d'habitants.

## Toponimia
Lo suyo nombre representa una fosilización de l'articlo *lo* en un aria on huei s'emplega *o* (y ye fácil que dica fa poco *ro* como variant dezaga de vocal). *[[Vico]]* ye sinonimo de *Barrio*.

Toponimos intresants a man de Torrulluela de lo Vico seguntes as *guías Prames* son *O chuncarón*, *Punta Fartué*, *Puerto Fartué*, *Barranco Mallatón*, *Alera San Chuan*, *A Espesa*, *Barranco as Partes* y *Pardina de Sant Chuan d'o Castiello*.

## Vinclos externos
*  Torrulluela de lo Vico en www.despobladosenhuesca.com
Bobadilla

**Bobadilla** ye un municipio d'a comunidat autonoma de La Rioja, en a comarca de Nachera.

A suya población ye de 124 habitants (2006) en una superficie de 4,66&nbsp;km², con una densidat de 26,61 hab/km².

## Cheografía
O lugar de Bobadilla se troba situau a 586 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 37&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, la capital d'as suyas provincia y comunidat autonoma.

## Demografía
Comarca de Nachera

A **Comarca de Nachera** ye una comarca situata a l'ueste d'a comunidat autonoma de La Rioja (Espanya),  que fa parte d'a rechión d'a Rioja Alta.

A suya población ye de 14.144 habitants (2006), en una superficie de 316,06&nbsp;km² y una densidat de población de 44,75 hab/km².

*Latitut meya: 42º 23' 34" Norte
*Lonchitut meya: 2º 43' 14" Ueste
*Altaria meya: 617,33 m
Estanislau Konarski

**Estanislau Konarski** (en polaco: *Stanisław Konarski*; o suyo nombre real yera **Hieronim Franciszek Konarski**), naixito lo 30 de setiembre de 1700 a Żarczyce (Republica d'as Dos Nacions) y muerto lo 3 d'agosto de 1773 a Varsovia (Polonia), yera un pedagogo polaco, un reformador educativo, un escritor politico, un poeta, un dramaturgo, un monche d'Escuelas Pías y o precursor principal d'a Ilustración en Polonia.

Entre 1725 y 1727 Konarski estudió a lo *[[Collegium Nazarenum]]* en Roma, an se fa un profesor de retorica. A continuación, t'amillorar a suya educación, viachó enta Francia, Alemanya y Austria. En 1730 tornó enta Polonia y prencipió un treballo sobre un nuevo texto d'a lechislación polaca (*Volumina legum*).

De 1736 Konarski estió mayestro a lo Collegium Resoviense en Rzeszów y en 1740 establió o Collegium Nobilium, una escuela elitista de Varsovia ta fillos d'as personas d'alta clase social ("szlachta"). Dimpués, reformó as Escuelas Pías en Polonia, d'alcuerdo con o suyo programa educativo (*Ordinationes Visitationis Apostolicae...*, 1755). As suyas reformas se tornoron un punto important en a luita d'o sieglo XVIII ta modernizar o sistema educativo polaco.

A lo prencipio, Konarski estió asociato politicament con o Rei Estanislau Leszczynski; mas tardi, s'amanó a la "Familia" de Czartoryski y o Rei Estanislau II Poniatowski, participando en as conoixitas "cenas de chueves". Estanislau II Poniatowski fació que una medalla fuese acunyata en honor de Konarski, con o suyo retrato y a inscripción latina bien-mereixita, *Sapere auso*.

## Vinclos externos
Comarca de Santo Domingo de la Calzada

A **Comarca de Santo Domingo de la Calzada** ye una comarca situata a l'ueste d'a comunidat autonoma de La Rioja (Espanya), que fa parte d'a rechión de La Rioja Alta.

Muga a lo norte con a comarca d'Haro, a l'este con a comarca de Nájera, a lo sud con a comarca d'Ezcaray, y a l'ueste con a provincia de Burgos.

: Latitut meya: 42º 26' 50" Norte
: Lonchitut meya: 2º 57' 18" Ueste
: Altaria meya: 667,31 m
Comarca d'Haro

A **Comarca d'Aro** ye una comarca situata a lo norte d'a comunidat autonoma de La Rioja (Espanya), que fa parte d'a rechión de La Rioja Alta.

A suya población ye de 19.797 habitants (2006), en una superficie de 444,86&nbsp;km² y una densidat de población de 44,50 hab/km².

*Latitut meya: 42º 33' 41" Norte
*Lonchitut meya: 2º 53' 58" Ueste
*Altaria meya: 561,42 m

## Cheografía
### Ríos
A comarca d'Aro ye trescruzata por os ríos Ebro, Tirón y Oja.

### Sierras
Son relieus destacatos en a comarca os montes Obarenes u a sierra de Tolonyo.
Ajamil

**Ajamil** ye un municipio d'a comunidat autonoma de La Rioja, en a comarca de Camero Viejo. A suya población ye de 82 habitants en una superficie de 66,15&nbsp;km² con una densidat de 1,24 hab/km².

## Cheografía
O lugat d'Ajamil se troba situau a una distancia de 46&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'as suyas provincia y comunidat autçonoma.

## Demografía

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ilesia de l'Asumpción.
* Ermita de Sant Martín.
* Ermita de Sant Miguel.

## Fiestas
* 10 de chulio, fiestas patronals en honor a Sant Cristofo.
L'Aínsa (desambigación)

**l'Aínsa** puede fer referencia a:

*Un municipio de Sobrarbe, que amás tiene la capitalidat economica d'ista comarca. Veiga-se **[[l'Aínsa-Sobrarbe]]**.
*Una villa en a confluencia d'as vals de l'Ara y d'a Cinca, nuclio prencipal d'o municipio enantes referito. Veiga-se **[[l'Aínsa]]**.
Robres del Castillo

:*Iste articlo ye sobre un municipio riojano; ta atros usos, se veiga *'Robres (desambigación)**''.

**Robres del Castillo''' ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, en a comarca de Logronyo.

A suya población ye de 31 habitants (2006) en una superficie de 35,88&nbsp;km², con una densidat de población de 0,86 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Robres del Castillo se troba situada a 722 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 33&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'as suyas comarca, provincia y comunidat autonoma.

## Demografía
Sotés

**Sotés** ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja en a comarca de Logronyo.

A suya población ye de 267 habitants (2006) en una superficie de 14,6&nbsp;km², con una densidat de población de 18,29 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Sotés se troba situada a 672 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 17&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya comarca, d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.

## Demografía

## Puestos d'intrés
* Ilesia de Sant Martín de Sotés.
Bagüeste

**Bagüeste** ye un lugar d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a provincia de Uesca. Actualment no tien habitants.

## Cheografía
Ye situau en o interfluvio d'os ríos Mascún y Balcez.

## Molimentos
*Ilesia de Sant Salvador, romanica d'o sieglo XII.
*Ermita de Sant Miguel, d'o sieglo XVI.

## Referencias
La Escapa

**La Escapa** (pronunciau /las'kapa/) ye una aldeya aragonesa d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 0 habitants.

En l'actualidat no tiene garra habitant que i remanga tot l'anyo. Manimenos, una d'as casas que a componen se conserva zarrada y cubillada, con tellau de tolas de fibrocimento, y os amos a vesitan con regularidat.

## Cheografía

La Escapa se troba en a baixant de solano en a valle d'o Susía, cualques metros por alto de o cauce d'o río, y por debaixo en altitut de os atros nuclios poblaus en ista marguin: a Torre, a Pardina y Castillón.

S'arriba dica ella por o caminet d'o molino que en diciban de la Escapa, dende o nuclio d'a Torre, tot baixando dende a dita población de camín ta'l río. O molín ha estau buena cosa d'anyos feito enrunas, y estió un d'os damnificaus por a riguada d'a Susía de l'anyo 1963. Anque l'augua no arribó dica la Escapa, a expleitación d'o molín heba estau tradicionalment o cometido d'una d'as suyas casas, por o que en arruinar-se os d'ixa casa se'n vidon forzaus a emigrar.

No guaire leixos de la Escapa en dirección nort-ueste se troba la ermita de Sant Póliz, enta on que cada anyo o 13 d'agosto i van romeus os d'as atras localidaz de l'antigo municipio de Castillón de Sobrarbe.

## Fiestas

*13 d'agosto, **Fiesta Mayor** fendo-le honras a Sant Póliz. Se va en romería ta la ermita de Sant Póliz, en chunto con os habitants de Castillón de Sobrarbe, d'a Pardina, a Torre y Camporretuno.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Información y fotos de La Escapa.
Plampalacios

**Plampalacios** (/plampa'laθjos/~/pɾampa'laθjos/) ye un lugar aragonés d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. Actualment se troba deshabitau.

Plampalacios estió capital d'un municipio homonimo, dica que perdió l'achuntamiento cuan l'absorvió lo municipio de Cosculluela de Sobrarbe, en bel momento en o periodo intercensal 1842-1857.

## Cheografía
Plampalacios ye a 2 kilometros en sud-este de Cosculluela de Sobrarbe, a suya antiga cabecera municipal, en a valle d'o río Cinca.

Antigament yera bien comunicau porque aman d'os casars i pasaba la carretera tradicional de Balbastro ta l'Aínsa, pero dende a inundación d'o pantano de Mediano, en 1969, a carretera fue desviada y o camín de Plampalacios quedó como un desbarro, cubierto por l'augua entibada. En l'actualidat, se i puede arribar por un camino que baixa dende Cosculluela de Sobrarbe, y con pior sender tamién dende Camporretuno.

Como a etimolochía d'o suyo nombre indica, Plampalacios ye en un plano debaixo de o tozal de Cosculluela, a on que a valle d'a Cinca forma ya lo circo, mas cantimplano, y a población disposaba de huerta con regano que se quitaba de lo río Cinca.

Por a suya posición, aman d'o río, a Plampalacios lo expropión entero en os anyos 1960, pus heba de quedar inhabitable a consecuencia de a proximidat d'a lamina d'augua maxima de o pantano de Mediano. Cualques casas d'a localidat quedan inundadas en as anyadas que l'embalse ye mas alto, anque a diferencia d'o lugar viello de Mediano, l'augua nunca no cubre a población entera.

As casas fuén dinamitadas en a decada de 1990 ta privar o risgo d'accidents. Se i conserva la ilesia parroquial, de Sant Bertolomeu, detada en o sieglo XVIII. Aman d'a población, anque a un poquet mas d'altaria y por ixo a salvo de l'entibo, i ha una ermita d'o sieglo XVII consagrada a l'advocación d'a virchen María, que se conoix como ermita de la virchen d'o Plano.

## Toponimia
O toponimo «Plampalacios» se composa de dos lemas, prou evidents, que son «plan» y «palacio», con un significau intuible de «palacios -casas grans- en un plano» u «plano de palacios». Manimenos, no i ha documentacions antigas de o nombre que no estase ya fosilizau en ista forma unida: Se troba como Plampalacios en o documento mas antigo que se'n tiene, que ye la suya aparición en o fogache de 1488

## Demografía

## Referencias

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com/
*  Imáchens d'a ilesia y d'o pantano.
Espierre

**Espierre** ye un lugar aragonés, situato en o municipio de Biescas, en a comarca de l'Alto Galligo y provincia de Uesca. D'antis mas feba parti d'o municipio de Barbenuta chunto a Ainielle y Bergusa.

As casas d'o lugar tradicionalment yeran: *Casa Lacasa*, *Casa Otal*, *Casa Azón*, *Casa Chuané*, *Casa Escartín*, *Casa Chaime*, *Casa Quiteria*, *Casa Abarca*, *Casa Pardo*, *Casa Soro*, *Casa Patricio*, *Casa Nueva*, *Casa Ferrería*, *Casa Eustaquia*, *Casa Ramón* y *Casa Orencio*.

## Cheografía
Espierre ye situato a 1.242 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 79 km de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Etimolochía
Seguntes Manuel Benito Moliner, ye un toponimo d'orichen basco, y significa *etxe berri* u *casa nueva*.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en o sieglo XIII, seguntes a obra d'Antonio Durán Gudiol *Geografía medieval de los obispados de Jaca y Huesca* (Uesca, 1962), y documenta as variants *Espiere*, *Ezpierre*, *Spierre* y *Spier*.

## Molimentos
Ilesia de Sant Istevan d'Espierre, una ilesia en estilo romanico adedicada a Sant Istevan, que ye la ilesia parroquial d'o lugar.

Destacan tamién l'ermita de Santa María d'Espierre (u dita tamién de Palariecho), d'o sieglo XVIII, y l'ermita de Sant Chuan, ermitas que fan parte d'a rota d'ilesias de Sarrablo.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Ermita de Santa María d'Espierre en *www.romanicoaragones.com*.
*  Ilesia parroquial de Sant Isteban en *www.romanicoaragones.com*.
Frontinyán

**Frontinyán** (oficialment, en castellano, *Frontiñán*) ye una aldeya aragonesa d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 0 habitants.

En l'actualidat y dende meyanías d'o sieglo XX se troba despoblau, y no se guarda de piet garra vivienda. Feba parte de l'antigo municipio d'o Elsón, en chunto con Mondot, o Elsón y Chabierre. En a decada de 1960 fue absorviu en o municipio d'Alto Sobrarbe, que dende 1981 ye parte integradera en o termino de l'Aínsa-Sobrarbe.

## Cheografía
Frontinyán se troba en a valleta d'o barranco de Sant Chils, afluent d'o Susía y por tanto en a cuenca hidrolochica de o dito río, afluent d'o río Cinca. Fa parte de o cuadrant sud-occidental d'a comarca de Sobrarbe,  en ueste d'a Cinca y en sud de l'Ara; a sub-comarca tradicional que se diz «o Viello Sobrarbe».

Se concara con a casa de a Coloma, en alto d'un cerret en a cuentra d'o barranco, y ye accesible por un camino que ranca d'Hespitalet d'Espluguiello, alto en l'augua-partient contra la valle d'o río Vero.

En l'actualidat, en Frontinyán se i puede destinguir as enrunas d'una casa, anque en i pudon estar dos d'alcuerdo con bels autors. I heba una capiella que se reconvirtió en una ferrería, y cualques edificios auxiliars como corrals y bordas. Conoixió a suya población maxima documentada en os anyos 1920, con 10 habitants.

## Toponimia
O toponimo Frontinyán dimana d'un antigo poblador d'epoca latina, de nombre <*FRONTINIU* u Frontinio, d'alcuerdo con Manuel Benito Moliner. O toponimo incorporaría, por tanto, a terminación -án/-ano que expresa (entre belatras cosas) pertinencia a un personache historico u sisquiera un antigo propietario rural, como tamién pasa en o toponimo «o Mediano» (en a Fueva) d'alcuerdo con o mesmo autor.

## Se veiga tamién
*O Elsón (municipio)
*Alto Sobrarbe
*Viello Sobrarbe
*Río Susía
*Val d'o Susía
*Prochecto d'entibo en o río Susía

## Referencias

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com/
Classless Inter-Domain Routing

**Classless Inter-Domain Routing** (**CIDR**, pronunciau como "cider" u "cedar") (*Endrezamiento Inter-Dominios sin de Clases* en aragonés) apareixió en 1993 y representa la zaguera millora en a traza como s'entrepitan as adrezas IP. A suya introducción permitió una mayor flexibilidat ta dividir rangos d'adrezas IP en rez deseparaus. D'ista traza permitió:

* Un emplego mas eficient d'as cada vegada mas escasas adrezas IPv4.
* Un mayor uso d'a hierarquía d'adrezas ('anyadiencia de prefixos de rete'), esmermando a sobrecarga d'os enrotadors prencipals d'Internet ta realizar l'endrezamiento.

## Notación estandar
A notación estandar ta l'intervalo d'adrezas CIDR prencipia con l'adreza de rete (en a dreita o numero apropiau de bits con valor 0, dica 4 octetos ta IPv4 y campos hexadecimals de 8 octetos de 16 bits ta IPv6) seguiu d'una barra y d'o tamanyo d'o rete. Eixemplo:

* 192.168.0.0 **/24** representa as 256 adrezas IPv4 dende 192.168.0.0 dica 192.168.0.255 incluyida, estando 192.168.0.255 l'adreza de *broadcast* ta o rete.
* 192.168.0.0 **/22** representa as 1024 adrezas IPv4 de 192.168.0.0 dica 192.168.3.255 incluyida, estando 192.168.3.255 l'adreza de *broadcast* ta o rete.
* 2002:C0A8::/48 representa as adrezas IPv6 de 2002:C0A8:0:0:0:0:0:0 dica 2002:C0A8:0:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF, encluita.

Ta IPv4, bi ha una representación alternativa emplega l'adreza de rete seguida d'o subrete, escrito en a forma decimal con puntos:
* 192.168.0.0 **/24** puede estar escrito como 192.168.0.0 **255.255.255.0**
* 192.168.0.0 **/22** puede estar escrito como 192.168.0.0 **255.255.252.0**
Painuestro

O **Painuestro** (d'o latín, *Pater Noster*) ye o nombre d'una oración cristiana dada a conoixer por Chesús de Nazaret seguntes os evanchelios de Sant Mateu (*Mt 6:9-13*) y de Sant Lucas (*Lc 11:1-4*). Encara que bi ha diferencias seguntes os dos autors entre en a descripción d'as circumstancias y o estilo d'o texto d'a oración, d'as cuals derivan as diferents versions en cada confesión cristiana, o Painuestro ye considerato a principal oración cristiana.

## Texto en latín y aragonés
Santa Engracia del Jubera

:*Iste articlo ye sobre un municipio riojano: ta atros usos, se veiga *'Santa Engracia (desambigación)**''.

**Santa Engracia del Jubera''' ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, en a comarca de Logronyo. Perteneixe a lo partiu chudicial de Logronyo.

A suya población ye de 192 habitants (2007) en una superficie de 86,07&nbsp;km², con una densidat de población de 2,23 hab/km².

## Cheografía
O lugar de Santa Engracia del Jubera ye situau a 649 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 27 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'as suyas comunidat autonoma, provincia y comarca.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Santa Engracia de Santa Engracia del Jubera, una ilesia d'o sieglo XIII, reconstruyida en o sieglo XVII.
* Ilesia de Sant Tomás de Santa Engracia del Jubera, una ilesia d'o sieglo XIII, reconstruyida en o sieglo XVI.
* Ilesia de Sant Bartolomeu de Santa Engracia del Jubera, una ilesia d'o sieglo XVI.
* Castiello de Jubera, un castiello d'orichen musulmán, d'os sieglos X-XI.