Daniel Defoe

**Daniel Defoe**, d'o suyo autentico nombre **Daniel Foe**, naixito de Stoke Newington (amán de Londres) o 10 d'octubre de 1660 y muerto en Ropemaker's Alley, Moorfields (tamién amán de Londres) o 21 d'abril de 1731, estió un aventurero, comerciant, achent politico, espía y escritor anglés, conoixito por as suyas obras *[[Robinson Crusoé]]* y *[[Moll Flanders]]*.

## Oríchens familiars
Daniel Defoe yera naixito en una familia d'orichen flamenco, fillo d'un comerciant protestant que se manteneba distant d'os puritans. O choven Daniel recibió a suya educación de mans d'o mosén Charles Morton, que teneba una escuela privata en Newington Green, a canto de Londres.

## Primeras actividaz politicas: a Revolución Gloriosa y Guillén d'Orange
Por o suyo gusto por a Politica y a Literatura no feba so que escribir. Miembro d'os *[[whig]]* y d'os *[[no conformistas]]* (anti-anglicanos), estió enemigo d'o rei Chaime II d'Anglaterra, a qui combatió en bels panfletos. Prenió parte en a clamata *[[Revolución Gloriosa]]* y estió protechito de Guillén III, prencipe d'Orange, qui li concedió bellas prevendas y sinecuras. Proposó a Robert Harley, conte d'Oxford y *[[speaker]]* d'a Cambra d'os Comuns* a creyación d'uns servicios secretos u un esbozo de policía politica ta mantener o control de l'opinión publica d'o país.

== O reinato d'a reina Ana ==
Sindembargo, en o reinado menos [[Liberalismo|liberal]] d'a reina [[Ana I d'o Reino Uniu|Ana]], fue engarcholato en [[1704]] acusato de criticar l'intolerancia de l'[[Ilesia Anglicana]]. Dende a suya garchola, publicó una *Revista*, que teneba muito exito.

Dimpués d'a suya liberación en o mesmo 1704, Robert Harley li confió misions en tot o país con o nombte ficticio d'Alexander Goldsmith. En [[1706]] fació una labor delicada: treballar por a unificación d'[[Reino d'Escocia|Escocia]] y [[Reino d'Anglaterra|Anglaterra]] en un reino unico, o [[Reino Uniu]]. Asinas, Defoe viachó ta [[Edimburgo]] ta preparar-ie as negociacions. Como yera [[Presbiterianismo|presbiterián]], como a mayor parte d'os escoceses, se convertió a escape en un *amigo d'Escocia' y tenió exito en a suya misión.

Tamién fació parte d'atras misions d'espionache, como a infiltración en as filas d'os chacobitas, partidarios d'a restauración d'a Casa d'Estuardo. En 1717 estió Daniel Defoe qui advirtió a o ministro Charles Townshend d'a inminencia d'una sublevación en a que yera embrecata Suecia.

Sindembargo, os suyos panfletos li provocoron d'atros problemas, y Defoe se refuchió en a Literatura.

## O suyo refuchio en a Literatura
A suya novela mas famosa, que bels autors afirman ye a primera novela escrita en anglés, ye *[[Robinson Crusoe]]*, que explica a vida d'un naufrago en una isla disierta. Ta escribir a obra, Defoe s'inspiró en a vita real d'o marinero escocés Alexandre Selkirk, albandonato en a isla disierta d'a isla de Mas a Tierra (en l'archipelago de Juan Fernández, en l'Oceano Pacifico. Selkirk i remanió dende 1704 dica 1709.

D'entre a quincena d'obras que publicó, ye tamién famosa *[[Moll Flanders]]*, una novela picaresca a on se charra d'a vida ficticia de *Moll Flanders*, una muller que vive sola en l'Anglaterra d'o sieglo XVII, que vive d'a prostitución, ye bigama y que tien relacions incestuosas, pero que se fa simpatica a os uellos d'o lector.

A suya obra ye tradueita ta muitas luengas.

## Obras (selección)
* 1697: *An Essay upon Projects*.
* 1703: *The Shortest Way with the Dissenters*.
* 1704: *The Storm*.
* 1719: *[[Robinson Crusoe]]*.
* 1720: *Captain Singleton*.
* 1720: *Memoirs of a Cavalier*.
* 1722: *Colonel Jack*.
* 1722: *[[Moll Flanders]]*.
* 1722: *A Journal of the Plague Year*.
* 1724: *Roxana, the Fortunate Mistress*.
* 1724-1727: *A Tour through the Whole Island of Great Britain|A Tour thro' the Whole Island of Great Britain*.
* 1726: *The Complete English Tradesman*.
* 1726: *A System of Magick*.
* 1727: *A General History of Discoveries and Improvements*.

## Vinclos externos

*  As novelas de Daniel Defoe.
*  Daniel Defoe en *The Literature Network*.