open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sieso de Chaca

**Sieso de Chaca** (en castellano *Sieso de Jaca*) ye un lugar aragonés d'o municipio de Candarenas, en a comarca de l'Alto Galligo. Hue deshabitato, a mayor parti d'as suyas casas datan d'o sieglo XVIII.

## Chografía
O lugar de Sieso de Chaca se troba situato a 796 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Molimentos
A ilesia parroquial de Sant Miguel (adeicata asinas a Sant Miguel Arcánchel) ye d'estilo romanico (sieglo XII) con posteriors modificacions en os sieglos XVII y XVIII.

## Vinclos externos
* A ilesia de Sant Miguel de Sieso de Chaca en www.RomanicoAragonés.com.
Quinzano

**Quinzano** ye un lugar aragonés d'o municipio d'a Sotonera, situato en a Comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca.

A suya población ye de 73 habitants (2006).

## Cheografía
Quinzano ye situato a 566 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 22 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya comarca y provincia, y a 13&nbsp;km de Boleya, a capital d'o suyo municipio.

## Historia
En o sieglo XV perteneixeba a la Castellanía d'Amposta.

## Demografía

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ilesia parroquial de San Martín.

### Molimentos civils
* Tumbas medievals.

### Espacios naturals
* Sierra de Gratal
* Barranco d'A Paúl.

## Referencias
Cortiellas

**Cortiellas** (*Cortillas* en castellano) ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca, situato en o municipio de Yebra de Basa, en a parzana d'o Sobrepuerto en a comarca de l'Alto Galligo. Ye despoblato dende 1965.

En o sieglo XV, en o Fogache de 1495, teneba con 12 fuegos, y a suya población puyó dica os 178 habitants a meyatos d'o sieglo XIX, estando chunto a Escartín un d'os prencipals nuclios economicos d'o Sobrepuerto, prencipalment debito a la ganadería lanar.

## Molimentos
A suya ilesia parroquial, la Ilesia d'os Santos Reis de Cortiellas, ye en a plaza d'o pueblo y data d'o sieglo XVIII, estando o suyo campanal d'o sieglo XIX. Se tracta d'una ilesia adedicada a los Santos Reis en estilo neoclasico.

Importants son tamién bels eixemplos d'arquitectura popular entre os que destacan *casa Montes*, *casa Isábal* y *casa Migalé*. Tamién puede veyer-se a lo nord-ueste d'o lugar una d'as fuents mas intresants de Sarrablo que data d'o sieglo XIX.

## Referencias

## Vinclos externo s
*  En http://www.despobladosenhuesca.com/.
Latre

**Latre** ye un lugar aragonés d'o municipio de Candarenas, situato en a comarca de l'Alto Galligo en a provincia de Uesca. Dende lo punto d'anvista eclesiastico, pende de l'arcipestrau de Samianigo en a diocesi de Chaca, que fa parte de l'archidiocesi de Pamplona.

## Toponimia
O toponimo *Latre* puet tener relación con una parola derivada d'o latín *ARATRUM* ("aladro"), como o belsetán *alatre* y os microtoponimos tensins tipo *Latrero*.

## Molimentos

A ilesia de Sant Miguel de Latre, una ilesia que fue construyita en o sieglo XII en estilo romanico, epoca d'a que destacan os suyos aixedrezatos y feguretas de l'abside. Con nomás que una sola nau con planta rectangular, ye cubillata por vueltas barrocas d'o sieglo XVIII. D'os suyos oríchens romanicos, nomás se conserva que lo suyo abside devantau con piedra picada y lo suyo baptisterio. Adedicada a sant Miguel Arcánchel, ye la ilesia parroquial d'o lugar.

## Referencias

## Vinclos externos

*  A ilesia de Sant Miguel de Latre en *www.RomanicoAragones.com*.
Karol Borsuk

**Karol Borsuk** (8 de mayo de 1905 - †24 de chinero de 1982) estió un matematico polaco naixito de Varsovia. Se graduó y doctoró en a Universidat de Varsovia en 1927 y 1930, respectivament.

Miembro de l'Academia polaca de ciencias dende 1952. A suya aria d'intres prencipal estió a topolochía, a on destaca o teorema Borsuk-Ulam.

## Publicacions
* *Geometria analityczna w n wymiarach* ("Cheometría analitica en n dimensions", 1950)
* *Podstawy geometrii* ("Os prencipios d'a cheometría", 1955)
* *Theory of Retracts* (1966)
* *Theory of Shape* (1975)

## Se veiga tamién
* Zygmunt Janiszewski
* Stanisław Ulam

## Vinclos externos
*  Biografía de Karol Borsuk
Ciellas

:*Ta atros emplegos d'o toponimo *'Ciellas** se veiga **Ciellas (desambigación)**.''

**Ciellas*' (*Cillas* en [[idioma castellano|castellano]]) ye un lugar d'a [[provincia de Uesca]], situato en o municipio de [[Yebra de Basa]] amán de [[Cortiellas]], en a comarca d'o [[Sobrepuerto]] en l'[[Alto Galligo]]. Ye despoblato dende [[1960]].

En o [[sieglo XV]] teneba 6 fuegos, que a meyatos d'o [[sieglo XIX|XIX]] ya yeran 9, con un total de 67 habitadors. Ista población baixó mientres a primera metat d'o siguient sieglo dica [[1960]] cuan o lugar estió vendito a lo Patrimonio Forestal d'o Estato.

== Molimentos ==
* A suya [[Ilesia (edificio)|ilesia]], que data d'os sieglos [[sieglo XVII|XVII]] y [[sieglo XVII|XVII]], ye situata en o cobaixo d'o lugar. Ye la [[ilesia de l'Asumpción de Nuestra Sinyora de Ciellas]], adedicada a l'[[Asumpción de Nuestra Sinyora]], y ye la [[ilesia parroquial]] d'o lugar, trobando-se en runas.
* Destacan bels elementos decorativos en *casa Ferrero''.
* Ermita de Sant Vicient de Ciellas, una ermita d'o sieglo XVI, hue esboldregata.
* Ermita de Sant Bartolomeu de Ciellas, una ermita romanica, hue esboldregata.

## Referencias

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com/.
Dakota d'o Norte

**Dakota d'o Norte** (en anglés *North Dakota*) ye uno d'os 50 estaus d'Estaus Unius, situau a o norte d'o país, fendo muga a lo norte con Canadá, a lo este con Minnesota, a lo sud con Dakota d'o Sud y a lo ueste con Montana. A suya capital ye Bismarck y a suya ciudat mas poblada, Fargo.

## Historia
Dakota d'o Norte dentró en os Estaus Unius como estau o 2 de noviembre de 1889, como lo estau numero 39.

## Vinclos externos
Tierra

A **Tierra** ye la tercera planeta d'o Sistema Solar d'alcuerdo con a suya distancia a lo Sol, y la cinquena d'alcuerdo con o suyo tamanyo. Ye l'unica planeta, a saber, a on ye posible la existencia y cheneración de vida. A Tierra se formó a la vegada que lo Sol y la resta d'o Sistema Solar, fa 4.570 millons d'anyos.

O 71% d'a Tierra ye cubierta por augua y ye l'unica planeta a on ista puede trobar-se en estau liquido en a superficie permanentment. L'augua ha feito posible la vida en a Tierra y ha formau un sistema d'erosión y circulación unico en o Sistema Solar.

## Veyer tamién
* Cheografía.
* Cheolochía.
* Tectonica de placas
* Clima.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos

*  Información d'a tierra en a pachina web d'a NASA.
*  NASA World Wind Mapa tridimensional d'a Tierra. Escargable gratuitament (184.3 MB). Alta resolución, nombres, mugas, y muitas opcions mas.
*  Tierra en Flash. Imáchens d'a Tierra dende los suyos satelites, en Flash.
Conanthera

***Conanthera*** (popularment y en luenga mapuche *gnao*) ye uno d'os cheneros de plantas d'a familia d'as tecofileacias (Tecophilaeaceae), familia que no ye reconoixita por muitos botanicos. D'alcuerdo con as normas cladisticas de 2003, as tecofileacias s'incluyirían adintro de l'orden d'as Asparagales.

As especies de *Conanthera* son orichinarias de Sudamerica, d'a parti mas central de Chile.

## Especies

**[[Conanthera bifolia]]*
**[[Conanthera campanulata]]*
**[[Conanthera johowii]]* C.parvula
**[[Conanthera minima]]*
**[[Conanthera simsii]]*
**[[Conanthera trimaculata]]*

## Vinclos externos
* Imáchens y descripción de ''Conanthera''
* O chenero ''Conanthera'' en o portal ''Chilebosque.cl''
Bestiar

O **bestiar** u **ganau** ye o conchunto d'animals d'una determinada especie (mas que mas mamifers) criaus por l'hombre ta producir carne, lana, fiemo, leit u altros derivaus que s'emplegan en l'alimentación humana. L'actividat humana que s'encarga d'o bestiar ye a ganadería u ramadería. Se diz rabanyo u ramada a o conchunto d'animals que paixentan en chunto.

## Tipos prencipals de bestiar
* Crabún.
* Equino.
* Ovino.
* Porcino.
* Vacuno.

### Atros menas de bestiar (animals no mamifers)
* Aviar.
* Apicola.

## Se veiga tamién
* Agricultura.
* Ganadería.

## Notas


## Referencias
Bombus

Os **bombolons** u **abellucos** () son un chenero d'insectos adintro d'a orden himenopteros, familia d'es apidos, muito relacionatos con as abellas, anque mes grans que no aquellas. O chenero *Bombus* ye, tamién caracteristicament, o solo chenero dintro d'a subfamilia Bombini d'os apidos.

Son insectos socials (*[[eusocial]]s*) con estructuras colonials hierarquicas (con reinas, abelloz y obreras, cadaguna con a suya función). Tienen, a diferencia d'a resta d'abellas, o cuerpo de tot cobierto de pelo, y caracteristicament en tienen a franchas de tres colors: amariello, negro y blan. Tamién bi n'ha especies a on que l'amariello baila ta narancha u encara royo. As patas zaguereras d'as obreras tienen una man de pelos (*[[setae]]*) especificos ta transportar a polen (*[[corbicula]]s*), y os fizons que només son presents en as obreras y reinas no lo tienen aserratos como as abellas, si que son liesos y d'ixa traza pueden fizar repetidament sin d'arrancar-los-se en fer-lo.

As colonias d'istes animals s'acotolan en plegar l'hibierno, cuan que només en quedan as fembras fertils (reinas) fecundatas ta l'anyo siguient. En as abellas meleras a diferencia ye que tot l'ixambre sobrevive l'hibierno.

En aragonés d'o son que fan istes animals en volar se diz "bomboliniar", mesmo que s'usa la parola ta la cosa que fan os ninos cuan no deixan os padres suyos en paz.

## Imáchens

Imachen:Bombus.jpg|Arna soterrania de *[[Bombus terrestris]]*.
Imachen:Bumblebee blurred wings example.jpg|*[[Bombus terrestris|B. terrestris]] zernindo-se.
Imachen:Bombus milkweed corbicula 48070399c.JPG|Un bombolón
Imachen:Bombus pratorum-02 (xndr).jpg|*Bombus pratorum*
Imachen:Bombus milkweed corbicula 57061923c.JPG|[[Corbicula]] con polen en a pata.
Imachen:Bumblebee - colorado.jpg|*Bombus vosnesenskii''.
Imachen:Dark-vador.jpg|Un bombolón
Imachen:Hummel und spitzwegerich.jpg|Un bombolón
Imachen:Beeswiki-1157918298.can.ogv|Bomboliniando en as flors.
Imachen:Bombus Terrestris.ogg|Bomboliniando en as flors.


## Referencias

## Vinclos externos
* 
*
Sediles

**Sediles** ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'a Comunidat de Calatayú.

A suya población ye de 108 habitants (2013), en una superficie d'11,71 km² y una densidat de población de 9,39 hab/km².

## Cheografía
Ye situato a piet d'a sierra de Bicort, a 739 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar y a una distancia de 90 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia.
 
## Toponimia
O toponimo *Sediles* ye pareixiu a Setiles en a cercana provincia de Guadalachara.

## Historia
En o sieglo XV perteneixeba a la Comunidat d'aldeyas de Calatayú.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:121
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:25 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:107
  bar:2000 from:0 till:102
  bar:2002 from:0 till:105
  bar:2004 from:0 till:93
  bar:2006 from:0 till:87
  bar:2008 from:0 till:101
  bar:2010 from:0 till:112
  bar:2012 from:0 till:106
  bar:2014 from:0 till:110
  bar:2016 from:0 till:102
  bar:2018 from:0 till:95
  bar:2020 from:0 till:108
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Fiestas
* Sant Blas, 3 de febrero.
* Virchen d'o Villar, 30 d'abril.
* Sant Felis, 24 de setiembre.

## Se veiga tamién
*Lista de municipios de Zaragoza.

## Vinclos externos
* Pachina web no oficial sobre Sediles.
* Pachina no oficial sobre Sediles.

## Referencias
Ruesca

**Ruesca** ye un municipio de la provincia de Zaragoza, situau en la comarca de la Comunidat de Calatayú. La suya población ye de 73 habitants (2015), en una superficie de 11,6&nbsp;km² y una densidat de población de 6,19 hab/km².  
 
## Toponimia
En lo termin municipal de Ruesca bi ha bel toponimo precastellán (en mozarabe u en aragonés): *alto de la [[Penya#Penyas lisas y redondas|Rodona]]*, *val de los [[Terrero]]s*, *El Panderón* y *La [[Predicadera (orografía)|Predicadora]]*.

La sierra de l'Espigar ye conoixida en esta localidat como *[[sierra de Ruesca]]*.

## Cheografía
Ruesca ye situada en la val de Miedes a l'ueste y a piet de la sierra de l'Espigar, y a la dreita de la rambla de Ruesca, tributaria de lo río Miedes por la suya marguin dreita.

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Codos, Miedes d'Aragón, Mara y Orera.

## Historia
En o sieglo XV perteneixeba a la Comunidat d'aldeyas de Calatayú.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:97
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:20 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:92
  bar:2000 from:0 till:89
  bar:2002 from:0 till:88
  bar:2004 from:0 till:86
  bar:2006 from:0 till:82
  bar:2008 from:0 till:78
  bar:2010 from:0 till:75
  bar:2012 from:0 till:75
  bar:2014 from:0 till:73
  bar:2016 from:0 till:73
  bar:2018 from:0 till:72
  bar:2020 from:0 till:76
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Fiestas
* Sant Valero, 29 de chinero (patronals).
* Romeria a Sant Remón, 31 d'agosto .

## Referencias

## Se veiga tamién
*Lista de municipios de Zaragoza.
Orera

**Orera** ye un municipio de la provincia de Zaragoza, situato en la comarca de la Comunidat de Calatayú. La suya población ye de 131 habitants (2004), en una superficie de 19,8&nbsp;km² y una densidat de 6,6 hab/km².  
 
## Cheografía
Ye situato a lo piet de la sierra de l'Espigar, amán de lo Barranco de la Rambla, afluent de lo río Miedes. Bi ha chacimientos de sepiolita.

## Toponimia
Seguntes la tradición la rambla que i heba amán de lo casco urbán yera aurifera, *Orera* vendría de *"puesto con muito oro"*.

Entre las primera mencions trobamos *Urera* (aglutinau con la preposición "de" en la forma *Durera* en 1131). Esta variant tamién se troba como apelliu toponimico *d'Urera* en la Baixa Edat Meya, coexistindo con *d'Orera*. En lo termin municipal d'esta localidat bi ha dos microtoponimos referents esta variant: *Barranco de Valdeurera* y *Camino de Valdeurera*. Bels autors lo relacionan con l'arabe *hurayra* ("gateta"), pero n'este caso tendría una f- inicial.

## Historia
En o sieglo XV perteneixeba a la Comunidat de Calatayú.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:143
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:29 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:133
  bar:2000 from:0 till:126
  bar:2002 from:0 till:125
  bar:2004 from:0 till:131
  bar:2006 from:0 till:133
  bar:2008 from:0 till:128
  bar:2010 from:0 till:129
  bar:2012 from:0 till:135
  bar:2014 from:0 till:131
  bar:2016 from:0 till:122
  bar:2018 from:0 till:118
  bar:2020 from:0 till:111
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Fiestas
*Sant Chaime y Santa Ana, 25 y 26 de chulio.
*La Cruz, lo 14 de setiembre.
*Lo patrocinio, primeras de noviembre.

## Referencias

## Veyer tamién
*Lista de municipios de Zaragoza
Chenero (biolochía)

:*Este articlo trata sobre o *'chenero** que ye una unidat de clasificación d'os [[ser vivo|sers vivos]]. Ta altros emplegos d'a palabra se veiga **Chenero (desambigación)**.''

En **taxonomía**, un **chenero** ye una [[clasificación cientifica|unidat sistematica]] ta la clasificación d'os organismos. Hierarquicament, o chenero ye una categoría que finca d'entre la [[familia (biolochía)|familia]] y la [[especie]]; asinas, un chenero ye un grupo clasificador a on que s'unen diversas especies emparentadas. Sindembargo, bi ha bels cheneros que son monoespecificos (no contienen si que una especie).

==Hierarquía d'os cheneros==

D'a mesma traza que pasa con altros nibels ([[categoría sistematica|categorías]]) en a [[taxonomía]] d'os [[ser vivo|sers vivos]], y perque ye prou deficil de clasificar as especies, diversos cheneros pueden agrupar-se en **supercheneros**; y tamién diversas especies a dintro d'o mesmo chenero cuan tienen caracteristicas mes similars d'entre ellas que con as altras especies que i son relacionatas, pueden agrupar-se en **subcheneros**. Estes, tamién, pueden organizar-se en **infracheneros*'. En a siguient tabla as [[categoría taxonomica|categorías]] obligatorias son marcatas en rosa. A ordenación de nivel mes cheneral enta lo mes particular ye cómo sigue:



==Nomenclatura==
O nombre ta istes [[taxón|taxons]] cal que siga un [[sustantivo]], sin que calgan normas explicitas ta la suya desinencia. En mutos casos, o taxón constituye un grupo d'especies tan natural que a palabra ta la designar-lo ye parte integradera d'o vocabulario popular. Ta fer l'ixemplo, o chenero *Pinus'' ye una unidat "chenerica" en o sentito mes popular, y ye formato d'especies (os pins) que en o vocabulario popular tamién tienen denominacions "binominals", talment como en a clasificación cientifica: Pin crabero, pin borde, pin negro, pin royo, pinastra etcetera.

## Historia d'o concepto

O concepto de chenero y la mesma palabra los proposó Joseph Pitton de Tournefort (1656-1708). Posteriorment Carlos Linneu los acceptó, y concretó asinas o suyo pensar:

Linneu y la suya escuela de botanicos establioron que os biaces ta clasificar os cheneros yeran as d'a fruita. Actualment, se sopesan una man de caracters, mes que mes, d'a flor en as plantas (y no pas d'a fruita), como la filotaxi, l'anatomía, etc.

D'entre as especies d'animals, os caracters presos son altros, siempre seguntes trazas propias de cada colectivo d'especies: as estruturas osias d'os vertebratos, os artillos d'os artropodos, etcetera. En os Archaea y Bacteria, as caracteristicas a on que se para cuenta son sobretot metabolicas.

## Se veiga tamién
* Sistema de nomenclatura binominal.
* Clasificación cientifica.
* Clase (biolochía).
* Orden (biolochía).
* Familia (biolochía).
* Especie.

## Vinclos externos
Vueitre

Es **vueitres** u **vutres** son aus carnuceras que pueden trobar-sen per toz es continents, fueras d'en Oceanía y l'Antarctida. En Aragón, o nombre de vueitre s'emplega mes que mes ta la especie *[[Gyps fulvus]]*, d'a familia d'es accipitridos.

Una d'as caracteristicas particulars de muitos vueitres ye a suya capeza pelata, sin plumache, probablement debito a que una capeza con plumas s'emporcaría con sangre y altros fluyitos en introducir-la adintro d'es carnuzos d'animals grans y sería dificil de mantener-la limpia.

Tamien gosan estar aus de notable grandaria. Per ixo han a menister de trobar bolsas d'aire calient ta elevar-se. A mes, no volan a gran velocidat ni baten guaire as alas.

## Clasificacion
Per un regular, es vueitres se clasifican en dos grupos: 
* Es vueitres d'o viello mundo, esparditos per Africa, Asia y Europa, que perteneixen a la familia d'es accipitridos, que tamién inclui as alicas y es azors. Troban carnuzos mientres volan gracias a la suya buena vista.
* Es vueitres d'o nuevo mundo y es cóndors, esparditos per as Americas, no se troban emparentatos con a familia d'es accipitridos; perteneixen a la familia d'es catartidos, que bels autors clasifican adintro d'es ciconiiformes. Contan con un sobrebuen sentito de l'olfacto, poco usual en un animal carnucero.

As semellanzas entre es dos grupos son debitas a una evolucion converchent mes que no a una relación amanata.

## Especies
* *[[Aegypius monachus]]* u vueitre negro.
* *[[Gyps africanus]]* u vueitre dorsiblanco africano.
* *[[Gyps fulvus]]* u vueitre.
* *[[Gyps himalayensis]]* u vueitre de l'Himalaya.
* *[[Gyps rueppellii]]* u vueitre de Ruppell.
* *[[Torgos tracheliotus]]* u vueitre torgo.
* *[[Trigonoceps occipitalis]]* u vueitre cabeciblanco.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
*  Videos de vueitres en a Internet Bird Collection (Coleccion d'Aus en Internet)
Río Bellós

O **río Bellós** u **río Bellos**, a sobén dito ***[[garona]] d'Anyisclo*** en o suyo corso superior, ye un río aragonés que trascorre tota la suya lonchitut en a comarca de Sobrarbe, d'entre las valles d'Anyisclo, o Quinyón de Fanlo y la valle de Puértolas.

Tien o naixedor en a versant meridional d'o mallo d'as Tres Serols, en as faixas d'o *Mallo Escuro* (As Solas, 3.002 m), a on que d'alto d'a penya en libra tota una torrentera escrumosa que s'espernia per o cillo, fendo puesto ta un d'es endreitos mes vesitatos d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols, conoixito como la *Fuent Blanca* (anque encara se n'ha conservato lo toponimo *Font Blanca*, que se siente ocasionalment).

A suya garona se cuela per astí enta la barranquera d'a Grallera a escape, o *forato* que el ha de portar ta dintro d'a valle d'Anyisclo per on que circula, dintro d'as buegas d'o mesmo Parque Nacional, per bels 10&nbsp;km, dica que en amaneixe per baixo d'o puesto d'a ermita de Sant Urbez en o molín d'Aso. Mientres o suyo transcorrer per Anyisclo, o Bellós ha agafato las auguas d'o *[[barranco d'a Pardina (Anyisclo)|barranco d'a Pardina]]* y en plegando ta lo molín, replega tamién o *[[barranco d'Aso]]* que enta lo puesto en ye baixato de Fanlo.

Zaga d'o molín, o Bellós se mete rapedo ta dintro d'ixaltro forato, dito *Foz de Sant Urbez* per o decir d'a falordia d'o santo, y en enzata, d'allá ta baixo, lo camín d'o congosto d'as Cambras, per a on que mes afuscato que no per alto en Anyisclo, be de correr altros 9&nbsp;km dica la *Fuent d'os Banyos* de Puyarruego. A *Fuent d'os Banyos* ye una viu d'auguas sulfurosas en a mesma ripa d'o río, que ya d'abe buens tiempos congregaba chent con toz ixambre de males d'a redol de Sobrarbe, que iban enta allá només que ta banyar-se-be. En o lugar de Puyarruego lo río ha socavatas unas gorgas en a penya que fan a bien precisament ta banyar-se.

En a mesma campeta de Puyarruego, o Bellós i recibe las auguas d'a Yesa, o suyo mes gran afluent, que en ye baixato d'a valle de Vio. D'entre Puyarruego y Escalona l'augua ye mes calmera y baixa sin guaire corrient.

## Referencias

## Se veiga tamién
*Congosto d'as Cambras.
*Muro de Bellós.

## Vinclos externos

*  Explicación d'o ''Canyón'' d'Anyisclo.
*  Escursión enta la ''Font Blanca''.
Río Aso

:*Iste articlo ye sobre o *'barranco sobrarbenco** d'Aso, ta o barranco afluent d'o río Galligo se veiga [[barranco d'Arás]]''


O **río Aso** u **barranco d'Aso**, tamién dito **barranco de Guampe** u **río Guampe** en o suyo corso superior, ye un [[río]] d'o [[Quinyón de Fanlo]] que naixe d'o puesto d'a ''Femalleta de Sant Pelai'', en a versant d'a [[sierra d'as Cutas]] en a par de [[Fanlo]] y [[Buisán]], y baixa per es endreitos d**a Fondizualla* y *o Ciércol* (baixo de [[Nerín]]) y dimpués per a *collata de Castellar'' (baixo de Sercué) ta rematar deixando las suyas auguas en o Bellós, d'o cual en ye o primer afluent considerable, en o Molín d'Aso.

En a cuenca d'o río se troba, a man d'o naixedor suyo, a ermita de Sant Pelai, y per baixo de tot, a redols d'a suya desembocadura, un antigo puent en o camín que enfila ta Sercué, en as buegas exteriors d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols.

## Referencias
Río Xate

O **Xate** u **Ixate** (en castellano *río Chate*) ye un río d'o norte d'Aragón, afluent de l'Ara a man de Saruiset. O Xate naixe d'a man meridional d'a Sierra d'as Cutas, en a faldada d'a Punta Cuta (2236 m) que per o canto norte tien ya bien a *[[Faixa de Pelai]]* d'a valle d'Ordesa. A crestera d'as Cutas s'achunta per astí con l'Estatón d'a Noguera (2133 m) y lo Cerro d'a Canya (2004 m) y tranca per a man oriental un circo conoixito como a *Faixa de l'Estallo* d'on que lo río ne baixa con a forma d'un chicot barranco, dito **Glera de Borrué** (Glera' Borrué) enta la *Plana d'as Gloces*, en a par de Fanlo, con una trachectoria cuasi de tot linial, per a dita *Plana Truxana*.

De vez que sopera Fanlo y enta ladebant, o río chira cuasi 300º ta acomodar-se con as auguas que baixan d'o barranco' solano y altros que s'irán unindo enta er dica que desaugue en l'Ara. Ye en ixe transecto cuan a carretera Fanlo-Saruiset en resigue o camín.

En a par d'a suya desembocadura, en o trianglo d'entre Saruiset, as faixas d*'As Comas* y ra Ermita de Sant Chorche, o Xate ha formato una planeta aluvial de gleras y cantizos, per a on que se gosa a desbrancar, fendo diversas ramas en es suyos zagueros metros. D'ista desposición d'a suya desembocadura es sarvisianos n'han dito siempre *Os Xates*, como si talment fuesen mes d'uno es ríos.
Especie

En **[[biolochía]]**, una **especie** (d'o latín *spĕcĭes*) ye una d'as unidaz basicas d'a biodiversidat. Per un regular, una especie ye constetuita d'organismos individuals d'una población natural, con:

* Capacidat ta cobrir-se entre ellos y reproducir-se, librando nuevos individuos fértils.
* Aspecto fisico, caracteristicas y chenoma similars, pos tienen ancestros comuns en tiempos relativament recients.

D'antes no se determine si diferents individuos perteneixen a la mesma especie, cal estudiar-los ta poder unificar-ne os rasgos a considerar. Anque bi ha diferents definicions d'especie, huei a separación d'entre especies ye prou bien definita, atamas d'a linia separadera d'especies y subspecies que ye mes deficil de determinar concluyentement. As especies s'agrupan en cheneros, familias, órdens..., d'alcuerdo con o suyo parentache filochenetico.

En a clasificación cientifica, cada especie tiene un nombre binominal; o primero ye especificar-ne o chenero y dimpués a especie, anque, ta identificar-la s'han de mentar es dos nombre chuntos, per un regular escritos en corsiva (perque son en latín) y subrayatos cuan son escritos a man. Asinas, os humanos somos una especie d'o chenero *[[Homo]]*, dita *[[Homo sapiens]]*. Esta nomenclatura fue estandardizada per Carl von Linné en o sieglo XVIII y a sobén s'en diz "nomenclatura linneguana". Mes formalment, o nombre especifico se gosa escribir con o suyo descubridor u descriptor acompanyando-lo, chunto con l'anyo en que ne facioron a primer descripción.

## Numero d'especies

Alto u baixo, o numero d'especies d'eucariotas descritas (2004) se puet desglosar asinas:

* 58.808 *[[Vertebrata]]*:
** 5.488 *[[Mammalia]]*.
** 9.934 *[[Aves]]*.
** 8.240 *[[Reptilia]]*.
** +6.000 *[[Amphibia]]*.
** 29.300 *[[Pisces]]*.
* 1.190.200 Invertebratos:.
** 950.000 *[[Insecta]]*.
** 70.000 *[[Mollusca]]*.
** 40.000 *[[Crustacea]]*.
** 130.200 altros invertebratos.
* 287.655 *[[Plantae]]*:
** 15.000 *[[Bryophyta|molsas]]*.
** 13.025 *[[Pteridophyta|falces]]*.
** 980 *[[Gimnosperma]]*.
** 199.350 *[[Magnoliopsida]]*.
** 59.300 *[[Lilliopsida]]*.
* 10.000 liquens.
* 16.000 *[[Fungi]]*.

Total: 1.562.663 especies

## Se veiga tamién
* Sistema de nomenclatura binominal.
* Clasificación cientifica.
* Clase (biolochía).
* Orden (biolochía).
* Familia (biolochía).
* Chenero (biolochía).

## Vinclos externos

*  catalogueoflife.org.

## Referencias
Peste negra

A **peste negra** (tamién conoixita como a **muerte negra**) estió una epidemia de peste, que alleró Europa y Asia en a metat d'o sieglo XIV (1347-1351), y se calcula que prevocó a muerte d'alto u baixo un tercio d'a población europea. L'apelativo **negra** con que os coetanios clamaban a la malautía viene d'o feito de que os afectatos presentaban tacas foscas en a piel como consecuencia d'hemorrachias sozcutanias. A peste ye causata por a bacteria *[[Yersinia pestis]]* que s'aplega por as pulgas con l'aduya d'a rata negra (Rattus rattus). En a Edat Meya pensaban que ista malautía la levaban os gatos y prencipioron a acotolar-los. A cosa encara estió pior ya que os gatos se minchaban as ratas, y cuan matoron os gatos, o numero de ratas augmentó y tamién o numero d'afectatos por la malautía. A mayoría d'investigadors atribuyen a Peste Negra a un brote de Peste Bubonica anque en l'actualitat, bels espertos cuestionan o modo de transmisión d'a epidemia.

## Vinclos externos
Codos

**Codos** ye un municipio de la provincia de Zaragoza, situato en la comarca de la Comunidat de Calatayú.

La suya población yera de  habitants, en una superficie de 62,7 km² y una densidat de población de  hab/km².  
 
## Cheografía
Se situa entre la Sierra de l'Espigar a l'ueste, Sierra Modorra a lo sud y la Sierra d'Algairén a l'este, en la val de lo río Griu, afluent de lo río Xalón, a 751 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar, y a 64 km de distancia de la ciudat de Zaragoza, la capital de la suya provincia y d'Aragón.

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Aguarón, con Lecinacorba, con Mainar, con Torralbiella, con Langa, con Miedes d'Aragón, con Ruesca, con Orera y con Tobet.

## Historia
En o sieglo XV perteneixeba a la Orden d'o Santo Sepulcre.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:305
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:61 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:290
  bar:2000 from:0 till:283
  bar:2002 from:0 till:281
  bar:2004 from:0 till:277
  bar:2006 from:0 till:272
  bar:2008 from:0 till:246
  bar:2010 from:0 till:256
  bar:2012 from:0 till:241
  bar:2014 from:0 till:199
  bar:2016 from:0 till:226
  bar:2018 from:0 till:183
  bar:2020 from:0 till:248
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Fiestas
* Virchen de la Mar, 3-4 de setiembre.
* Sant Blas, 3 de febrero.
* Santa Agueda, 5 de febrero.
* La Colecta, 4 de mayo.
* Sant Isidro Labrador, 15 de mayo.

## Veyer tamién
*Lista de municipios de Zaragoza.

## Referencias
El Fraixno

**El Fraixno** (*El Frasno* en castellano y oficialment) ye un municipio de la provincia de Zaragoza, situau en la comarca de la Comunidat de Calatayú. Fa parte de lo partiu chudicial de l'Almunia de Donya Godina.

La suya población ye de  habitants en una superficie de 48,53&nbsp;km² y una densidat de población de  hab/km².  
 
## Cheografía
Ye situau en lo semontano de la sierra de Bicort, da nombre a un puerto en l'autovía A-2 entre Zaragoza y Calatayú. Se troba situau a 682 metros d'altaria sobre lo livel de la mar, a una distancia de 66 km de la ciudat de Zaragoza, la capital de la suya provincia y d'Aragón.

Fan parte de lo suyo termin municipal los lugars d'Aluenda, Finochés, El Pueyo y Pietas.

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Morata de Xalón, Santa Cruz de Griu, Belmont de Gracián, Sediles, Calatayú, Paracuellos de la Ribera y Sabinyán.

## Toponimia
Apareixe como *Fraxno* sin articlo en muitos textos medievals: en lo Libro Chantre y en lo fogache de 1495 por eixemplo. Manimenos tamién se puet veyer la forma con articlo en atros textos medievals, sobre tot seguindo a la preposición *de* en formación como *del Fraxno*. S'escribe encara *El Fraxno* en los *[[Anals d'a Corona d'Aragón]]* de Jerónimo Zurita en castellano.

## Historia
En o sieglo XV perteneixeba a la Comunidat d'aldeyas de Calatayú.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:590
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:118 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:555
  bar:2000 from:0 till:561
  bar:2002 from:0 till:552
  bar:2004 from:0 till:530
  bar:2006 from:0 till:494
  bar:2008 from:0 till:480
  bar:2010 from:0 till:476
  bar:2012 from:0 till:452
  bar:2014 from:0 till:439
  bar:2016 from:0 till:399
  bar:2018 from:0 till:384
  bar:2020 from:0 till:379
 


## Administración
### Reparto de concelleros




### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asumpción d'El Fraixno, una ilesia adedicata a l'Asumpción de Nuestra Sinyora.

## Fiestas
* Virchen de Pietas, lo cabo de semana mas cerca d'o 22 d'agosto (patronals).
 
## Referencias

## Veyer tamién
* Lista de municipios de Zaragoza.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de lo Fraixno.
Cervera de la Canyada

**Cervera de la Canyada** (*Cervera de la Cañada* en castellano) ye un municipio de la provincia de Zaragoza, situau en la comarca de la Comunidat de Calatayú. La suya población ye de 318 habitants (2013), en una superficie de 29,35&nbsp;km² y una densidat de población de 10,83 hab/km².  
 
## Toponimia
En latín medieval y aragonés medieval s'escribe *Cervera* simplament, a l'igual que en los primers textos en castellano. Dende 1834 prene lo nombre de *Cervera d'Aniñón*  dende 1857 s'escribe *Cervera de la Cañada*.

## Cheografía
Cervera de la Canyada se situa a lo sud de la Sierra de la Virchen y a lo norte de la Sierra d'Armantes, en la val de lo río Ribota, en la costera d'un cabezo.

En lo termin municipal de Cervera de la Canyada se troba la *Venta Martín*, y los casals de *El Cosero*, *Armantes* y *El Molinillo*.

### Mugas
Lo termin municipal de Cervera de la Canyada muga con los termins municipals d'Aninyón, Torralba de Ribota, Calatayú, Ateca, Moros, Villaluenga y Villarroya de la Sierra.

## Historia
Cervera de la Canyada estió una aldeya de la seixma d'el río Manubles u del río de Verdello, adintro de la Comunidat de Calatayú. Perteneixió a la sobrecullida de Tarazona en 1446 y a la sobrecullida de Calatayú entre 1488 y 1495.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:372
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:75 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:354
  bar:2000 from:0 till:341
  bar:2002 from:0 till:339
  bar:2004 from:0 till:329
  bar:2006 from:0 till:329
  bar:2008 from:0 till:331
  bar:2010 from:0 till:311
  bar:2012 from:0 till:318
  bar:2014 from:0 till:316
  bar:2016 from:0 till:305
  bar:2018 from:0 till:271
  bar:2020 from:0 till:260
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
.
*Puent de los tres uellos, acueducto romano talment relacionau con l'abastimiento de l'antiga Bilbilis.
*Ilesia de Santa Tecla.
*Ermita de Nuesta Sinyora de la Verdat.
*Ermita de Sant Gregorio Ostiense.
*Ermita de Sant Roque.
*Ermita de Sant Cristofo.

## Fiestas
* Pascua de Pentecosta.
* Sant Gregorio, 9 de mayo.
* Santa Tecla, 24 de setiembre.

## Referencias

## Se veiga tamién
*Lista de municipios de Zaragoza
Paracuellos de la Ribera

:*Iste articlo ye sobre un municipio aragonés en a comarca d'a Comunidat de Calatayú; ta atros usos, se veiga *'Paracuellos (desambigación)**''.


**Paracuellos de la Ribera*' ye un [[municipio]] de la [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[provincia de Zaragoza|Zaragoza]], situato en la [[comarcas d'Aragón|comarca]] de la [[Comunidat de Calatayú]]. La suya población ye de 172 habitants ([[2013]]), en una superficie de 15&nbsp;km² y una [[densidat de población]] de 11,53 hab/km².  
 
== Toponimia ==
S'escribe latinizau como *Paracollos* y sin apelativo en la [[Bula de Lucio III]] ([[1182]]):


Tampoco no bi ha apelativo en las mencions que se'n fa en *Rationes decimarum Hispaniae (1279-80): Aragón y Navarra* en romanz (*Paracuellos*) u latinizau (*Peracolos*, *Paracolos*):


En lo [[fogache de 1495]] s'escribe *Paracuellos de la Ribera de Xalón*.

Toz los [[toponimia aragonesa|toponimo]]s *Paracuellos'' se troban cerca de ríos y fan referencia a las piedras de río.

## Cheografía
Ye situato en la val de lo río Xalón, poco dimpués d'haber deixau las Foces de Xalón y a lo piet de la sierra de Bicort.

En Paracuellos de la Ribera bi ha un afloramiento Precambrico que ha estau considerau como una prolongación enta lo sud-este de lo nuclio Precambrico de l'anticlinorio de lo Narcea (Asturias).

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con El Fraixno, Calatayú y Sabinyán.

## Historia
Perteneixió a la seixma d'el río Canyada adintro de la Comunidat de Calatayú.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:330
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:66 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:314
  bar:2000 from:0 till:291
  bar:2002 from:0 till:265
  bar:2004 from:0 till:234
  bar:2006 from:0 till:211
  bar:2008 from:0 till:190
  bar:2010 from:0 till:194
  bar:2012 from:0 till:172
  bar:2014 from:0 till:175
  bar:2016 from:0 till:162
  bar:2018 from:0 till:158
  bar:2020 from:0 till:136
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Fiestas
* Sant Per Baptista, primera semana de febrero.
* Romería pa bendecir los campos, primera semana de mayo.
* Sant Pascual Bailón, 17 de mayo.

## Referencias

## Se veiga tamién

*Lista de municipios de Zaragoza.
*Linia 200 d'Adif.
Antonio Puerta

**Antonio José Puerta Pérez** (Sevilla, Espanya, 26 de noviembre de 1984 - † Sevilla, Espanya, 28 d'agosto de 2007) estió un chugador de fútbol espanyol. Chugó d'esfensa y o suyo primer y solo equipo estió lo Sevilla FC.

## Trachectoria
Formato en as categorías inferiors d'o Sevilla Fútbol Club, fació parte d'una fornata de chugadors de gran calidat surtitos en os zaguers anyos d'iste equipo, como Sergio Ramos, Jesús Navas, Alfaro u Kepa Blanco. Con iste zaguero gosaba chugar como internacional sub-20, dica que fue convocato con a selección espanyola absoluta.

Debutó en a Primera división espanyola o 24 de marzo de 2004, en un partiu entre o Sevilla FC y o Málaga CF. Manimenos, no estió dica la temporata 2005/06 cuan estió un fixo en o equipo. Iste anyo se convertió en en un idolo de l'afición, ya que un gol d'él en a prolarga d'as semifinals contra o Schalke 04, metió a lo Sevilla en a suya primera final d'a Copa d'a UEFA, competición que rematarba ganando ixa mesma anyada chugando a final contra o Middlesbrough FC con un resultato de 4-0. Convocato como suplent, Puerta chugó los zaguers cuatro menutos d'a final.

A siguient temporata ganó con o Sevilla la Supercopa d'Europa, a Copa d'o Rei y una atra vegata la Copa d'a UEFA. Puerta chugó en as tres finals y, en a UEFA marcó lo zaguer penalti, que le dió lo títol a lo suyo equipo.

## A suya muerte
O 25 d'agosto de 2007, mientres o partiu entre o Sevilla y o Getafe CF, d'a primera chornata de liga, Antonio Puerta tenió un amago debito a una parata cardiorrespiratoria. Anque salió por os suyos propios meyos d'o terreno de chuego, en os vestugario tenió cuantos amagos mas. Fue reanimato gracias a lo esfibrilador y ingresato en a Unidat de Cudiatos Intensivos (UCI) d'o hespital *Virgen del Rocío* de Sevilla.

A situación empioró en os siguients días y a la fin Antonio Puerta morió lo 28 d'agosto de 2007 en Sevilla.

## Referencias
Liviano

O **liviano** (d'o latín vulgar *< *leviānus*) ye la denominación popular ta decir-ne d'o conchunto d'as visceras toracicas d'o bestiar; o corazón, os polmons, o timo, o esofago, a traquia, os grans vasos sanguinios superiors y linfaticos tamién, y totas as suyas pleuras, o cual dimpués d'a matacía, ta privar que se malmetese, se feba servir ta chacinas u mondongos diversos, previament triturato. O liviano de corder ye o component carnico prencipal d'as chiretas tipicas de Sobrarbe.

## Notas


## Referencias
Morés

**Morés** ye una villa y municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'a Comunidat de Calatayú.

A suya población ye de 444 habitants (2008), en una superficie de 21,5 km² y una densidat de población de 20,69 hab/km².  
 
## Cheografía
Ye situato a o piet d'a *Sierra de Morés*, a 443 metros d'altaria sobre o livel d'a mar y a una distancia de 74 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:533
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:107 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:507
  bar:2000 from:0 till:487
  bar:2002 from:0 till:455
  bar:2004 from:0 till:425
  bar:2006 from:0 till:460
  bar:2008 from:0 till:444
  bar:2010 from:0 till:437
  bar:2012 from:0 till:402
  bar:2014 from:0 till:379
  bar:2016 from:0 till:349
  bar:2018 from:0 till:334
  bar:2020 from:0 till:321
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Fiestas
* Sant Felis, 30 de mayo.
* Virchen d'o Rosario, primer domingo d'octubre.
 
## Se veiga tamién

*Lista de municipios de Zaragoza.
*Linia 200 d'Adif.

## Referencias
Moros

:*Este articlo trata sobre *'Moros**, municipio de [[provincia de Zaragoza|Zaragoza]]. Pa atros emplegos leiga **Moros (desambigación)**.''


**Moros*' ye un [[municipio]] de la [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[provincia de Zaragoza|Zaragoza]], situato en la [[comarcas d'Aragón|comarca]] de la [[Comunidat de Calatayú]]. La suya población ye de 304 habitants ([[2021]]), en una superficie de 53,5&nbsp;km² y una [[densidat de población]] de 6,8 hab/km².  
 
== Cheografía ==
Ye situato en una [[penya]] rodeata por un [[meandre]] fósil de lo [[río Manubles]].

== Historia ==
En o [[sieglo XIV]] feba part d'a [[seixma d'el río Manubles]], adintro d'a [[Comunidat de Calatayú (medieval)|Comunidat de Calatayú]].

L'[[18 de chulio]] de [[2022]], se declaró l'[[Incendio forestal d'Ateca de 2022|incendio forestal d'Ateca]], que cremó cuasi tot o suyo termin municipal, extendendo-se a los municipios buegants. Fue provocau per os treballos realizaus per a empresa *Land Life Company* que yera repoblando 500 hectarias, cremando 14.000.

== Demografía ==

<timeline>
ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:1500
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

BarData=
  bar:1900 text:"1900" 
  bar:1910 text:"1910" 
  bar:1920 text:"1920"
  bar:1930 text:"1930"
  bar:1940 text:"1940"
  bar:1950 text:"1950"
  bar:1960 text:"1960"
  bar:1970 text:"1970"
  bar:1981 text:"1981"
  bar:1991 text:"1991"
  bar:2001 text:"2001"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  bar:1900 color:brightblue from:0 till:1181
  bar:1910 color:brightblue from:0 till:1410
  bar:1920 color:brightblue from:0 till:1428
  bar:1930 color:brightblue from:0 till:1419
  bar:1940 color:brightblue from:0 till:1333
  bar:1950 color:brightblue from:0 till:1361
  bar:1960 color:brightblue from:0 till:1187
  bar:1970 color:brightblue from:0 till:1012
  bar:1981 color:brightblue from:0 till:741
  bar:1991 color:brightblue from:0 till:575
  bar:2001 color:brightblue from:0 till:521
  bar:2020 color:brightblue from:0 till:319
 
</timeline>



== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>

</center>

=== Alcaldes ===


== Puestos d'intrés ==
*[[Ilesia de Santa Olaria de Moros|Ilesia de Santa Olaria]].
*[[Ermita d'a Virchen d'a Vega de Moros|ermita d'a Virchen d'a Vega]].
*Restas d'o [[castiello de Moros|castiello]].

== Fiestas ==
* [[Virchen de lo Rosario]], primer domingo d'[[octubre]].
* [[Santa Olaria]], [[10 d'aviento]].
* [[Sant Isidro Labrador]], [[15 de mayo]].

== Personalidaz naixidas de Moros ==
Se creye que lo escritor de *Razón Feita d'Amor* ye d'este lugar porque se i dice: *"Lupus me feçit de Moros"''.

## Veyer tamién
* Lista de municipios de Zaragoza

## Referencias
Villa Luenga

**Villa Luenga** (*Villalengua* en castellano) ye una villa y municipio d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'a Comunidat de Calatayú. A suya población ye de 391 habitants (2010), en una superficie de 40,2&nbsp;km² y una densidat de población de 9,72 hab/km².  
 
## Cheografía
Ye situato en a marguin ezquierda d'o río Manubles.

### Mugas
O suyo termin municipal muga con Ciuela, con Turrillo, con Villarroya de la Sierra, con Cervera de la Canyada, con Moros, con Ateca y con Embit de Fariza.

## Toponimia
Apareixe en textos medievals *Villa Luenga* u *Villalangua*.

## Historia
En o sieglo XV perteneixeba a la Castellanía d'Amposta.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:456
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:92 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:434
  bar:2000 from:0 till:428
  bar:2002 from:0 till:417
  bar:2004 from:0 till:395
  bar:2006 from:0 till:378
  bar:2008 from:0 till:387
  bar:2010 from:0 till:391
  bar:2012 from:0 till:386
  bar:2014 from:0 till:360
  bar:2016 from:0 till:336
  bar:2018 from:0 till:319
  bar:2020 from:0 till:293
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Puestos d'intrés
* Ilesia de l'Asumpción de Villa Luenga.
* Casa d'a Diezma.
* Pozo de chelo.
* Ermita de Sant Chuan.

## Fiestas
* 17-20 de chunio.
* 19 d'aviento.

## Referencias

## Veyer tamién
*Lista de municipios de Zaragoza