Charles Chaplin

:*Iste articlo ye sobre un *'actor y director cinematografico britanico**. Ta atros usos, se veiga [[Charles Chaplin (desambigación)]].''

**Sir Charles Spencer Chaplin**, tamién conoixuo y confundiu con o suyo personache de ''[[Charlot]]'', estió un [[actor]], [[director cinematografico]], [[guionista]], [[productor cinematografico]] y [[compositor]] [[Reino Uniu|britanico]], naixiu o [[16 d'abril]] de [[1889]] de [[Walworth]], un suburbio de [[Londres]] ([[Anglaterra]]), y muerto en [[Vevey]] ([[cantón de Vaud]], [[Suiza]]) o [[25 d'aviento]] de [[1977]]. A suya carrera cinematografica s'alacetó en o [[cine mudo]], cuan creyó o personache de ''Charlot'', protagonista de cuantas d'as suyas cintas, y que marcó una fita en o [[cine d'humor]], con cuantos ''gags'' que encara hue s'emplegan en o [[cine de comedia]] moderno. Ye uno d'os tres grans d'o cine mudo con [[Harold Lloyd]] y [[Buster Keaton]] y mientres a suya larga carrera cinematografica, que desembolicó dende meyaus d'os [[anyos 1910]] dica meyaus d'os [[anyos 1960]], recibió cuantos premios u honors.

D'entre a suya extensa filmografía bi ha que destacar [[cinta]]s como ''[[The Gold Rush]]'' ([[1925]]), ''[[The Circus]]'' ([[1928]]), ''[[Modern Times]]'' ([[1936]]), ''[[The Great Dictator]]'' ([[1941]]), ''[[Monsieur Verdoux]]'' ([[1947]]) y ''[[Limelight]]'' ([[1952]])''.

== Premios ==
Charles Chaplin fue nominau a o [[premio Oscar]] a o [[Oscar a o Millor Actor|Millor Actor]] en [[1940]] por a suya interpretación en ''[[The Great Dictator]]'', una cinta dirichida por o mesmo actor.

== A suya vida ==
=== As suyas primeras anyadas ===
Charles Spencer Chaplin yera naixiu de [[Walworth]], un suburbio de [[Londres]], en [[Anglaterra]], fillo de l'actor y cantaire de ''[[music-hall]]'' [[Charles Spencer Chaplin Sr.]] y de l'actriz y cantaire [[Hannah Chaplin]]. O pai teneba problemas d'[[alcoholismo]] y la mai remató por enganyar-lo con un atro artista, Leo Dryden, con qui tenió un fillo, rematando asinas o matrimonio y pasando Charles y o suyo [[chermano]] mas chicot, [[Sydney Chaplin]], a vivir con su pai y con a suya companyera de piso, encara que en zagueras o pai no podió continar mantenendo-los y los cedió a la mai. Por a precaria situación economica familiar, Charles y su chermano vivioron mientres dos anyadas en un [[orfenato]]. O pai morió de [[cirrosi]] cuan Charles teneba doce anyadas, y la mai manifestó [[Malautía mental|malautías mentals]], rematando por estar ingresada en un sanatorio cuan Charles y Sydney prencipioron a ganar diners en o mundo d'o cine, en [[California]], a on i morió en [[1928]].

A delicada situación familiar no impedió que Charles Chaplin fese os suyos primers pasos en o mundo de l'espectaclo con a familia. Asinas, cuan nomás teneba que cinco anyadas ya puyaba en os escenarios, iniciando asinas una chicota carrera d'actor y cantaire infantil, que su pai alentaba. Mesmo plegó a lograr que en [[1898]] l'acullisen en una colla de ninos-prodichio, continando con chicoz papels en o teatro, dica que en [[1904]], con nomás que 15 anyadas, plegó lo suyo primer gran exito con a suya representación de ''[[Peter Pan]]'', o personache d'a obra de [[James Matthew Barrie]], feito que fació que prencipiase a estar conoixiu en o mundo d'o teatro britanico.

=== A companyía de Fred Karno ===

== Filmografía ==
=== Actor ===


=== Cintas con Keystone Studios ===
Con [[Keystone Studios]], Charles Chaplin amanixe en un total de 36 [[cinta]]s, todas producitas por [[Mack Sennett]]:

* [[1914]]: ''[[Making a Living]]''.
* [[1914]]: ''[[Kid Auto Races at Venice]]''.
* [[1914]]: ''[[Mabel's Strange Predicament]]''.
* [[1914]]: ''[[A Thief Catcher]]''.
* [[1914]]: ''[[Between Showers]]''.
* [[1914]]: ''[[A Film Johnnie]]''.
* [[1914]]: ''[[Tango Tangles]]''.
* [[1914]]: ''[[His Favorite Pastime]]''.
* [[1914]]: ''[[Cruel, Cruel Love]]''.
* [[1914]]: ''[[The Star Boarder]]''.
* [[1914]]: ''[[Mabel at the Wheel]]''.
* [[1914]]: ''[[Twenty Minutes of Love]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[Caught in a Cabaret]]''.
* [[1914]]: ''[[Caught in the Rain]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[A Busy Day]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[The Fatal Mallet]]''.
* [[1914]]: ''[[Her Friend the Bandit]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[The Knockout]]''.
* [[1914]]: ''[[Mabel's Busy Day]]''.
* [[1914]]: ''[[Mabel's Married Life]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[Laughing Gas (cinta de 1914)|Laughing Gas]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[The Property Man]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[The Face on the Bar Room Floor (cinta de 1914)|The Face on the Bar Room Floor]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[Recreation (cinta)|Recreation]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[The Masquerader (cinta de 1914)|The Masquerader]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[His New Profession]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[The Rounders (cinta de 1914)|The Rounders]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[The New Janitor]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[Those Love Pangs]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[Dough and Dynamite]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[Gentlemen of Nerve]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[His Musical Career]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[His Trysting Place]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[Tillie's Punctured Romance (cinta de 1914)|Tillie's Punctured Romance]]''.
* [[1914]]: ''[[Getting Acquainted]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1914]]: ''[[His Prehistoric Past]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).

=== Cintas con Essanay Film Manufacturing Company ===
Con [[Essanay Film Manufacturing Company]], Charlot fació un total de 15 cintas, a on feba d'actor, director y guionista:

* [[1915]]: ''[[His New Job]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[A Night Out (cinta)|A Night Out]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[The Champion (cinta)|The Champion]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[In the Park]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[A Jitney Elopement]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[The Tramp (cinta)|The Tramp]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[By the Sea (cinta de 1915)|By the Sea]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[Work (cinta de 1915)|Work]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[A Woman]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[The Bank (cinta de 1915)|The Bank]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[Shanghaied (cinta de 1915)|Shanghaied]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[A Night in the Show]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1915]]: ''[[Burlesque on Carmen]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1916]]: ''[[Police (cinta de 1916)|Police]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).
* [[1918]]: ''[[Triple Trouble (cinta de 1918)|Triple Trouble]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión).

=== Cintas con Mutual Film Corporation ===
Con [[Mutual Film Corporation]], Charlot fació 12 cintas, a on yera a la vegata actor, director, guionista y productor:

* [[1916]]: ''[[The Floorwalker]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1916]]: ''[[The Fireman (cinta)|The Fireman]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1916]]: ''[[The Vagabond (cinta)|The Vagabond]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1916]]: ''[[One A.M.]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1916]]: ''[[The Count (cinta)|The Count]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1916]]: ''[[The Pawnshop]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1916]]: ''[[Behind the Screen]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1916]]: ''[[The Rink (cinta)|The Rink]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1917]]: ''[[Easy Street (cinta)|Easy Street]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1917]]: ''[[The Cure (cinta de 1917)|The Cure]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1917]]: ''[[The Immigrant]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1917]]: ''[[The Adventurer]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).

=== Cintas con First National ===
Con a productora [[First National]], Charlot fació nueu cintas, estando en as nueu actor, director, guionista y productor, y mesmo en belunas tamién compositor.

* [[1918]]: ''[[A Dog's Life]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1918]]: ''[[The Bond]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1918]]: ''[[Shoulder Arms]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1919]]: ''[[Sunnyside (cinta)|Sunnyside]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1919]]: ''[[A Day's Pleasure]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1921]]: ''[[The Kid (cinta de 1921)|The Kid]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1921]]: ''[[The Idle Class]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1922]]: ''[[Pay Day (cinta de 1922)|Pay Day]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1923]]: ''[[The Pilgrim (cinta)|The Pilgrim]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).

=== Cintas con United Artists ===
Charles Chaplin fació ueito títols con a productora [[United Artists]], estando-ne autor d'o guión, director y productor, amás de compositors en todas as cintas (menos en una).

* [[1923]]: ''[[A Woman of Paris]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión y productor).
* [[1925]]: ''[[The Gold Rush]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1928]]: ''[[The Circus (cinta)|The Circus]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1931]]: ''[[City Lights]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1936]]: ''[[Modern Times (cinta)|Modern Times]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1940]]: ''[[The Great Dictator]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1947]]: ''[[Monsieur Verdoux]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1952]]: ''[[Limelight (cinta de 1952)|Limelight]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).

=== Produccions en o Reino Uniu ===
* [[1957]]: ''[[A King in New York]]'', de Charles Chaplin (tamién ye autor d'o guión, productor y compositor).
* [[1967]]: ''[[A Countess from Hong Kong]]'', de Charles Chaplin, con [[Marlon Brando]], [[Sophia Loren]], [[Sydney Chaplin]], [[Tippi Hedren]], [[Patrick Cargill]] y [[Margaret Rutherford]] (tamién ye autor d'o guión y compositor).

== Bibliografía ==
* Charlie Chaplin. ''My Trip Abroad'', [[New York]] 1922.
** ''[[My Autobiography (Chaplin)|My Autobiography]]''. Simon & Schuster, 1964.
* David Robinson. **', McGraw-Hill, 1985, ISBN 0-07-053181-1.
* Hale, Georgia. *[[Charlie Chaplin: Intimate Close-Ups]]*. Heather Kiernan y The Scarecrow Press 1995.  ISBN 1-57886-004-0 (edición de 1999).
*  Stephen M. Weissman, **. Arcade Publishing, 2008. 978-1-55970-892-0
*  Glen David Gold. *[[Sunnyside (novel)|Sunnyside]]*. Alfred A. Knopf, 2009. ISBN 0-307-27068-8.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Charles Chaplin en Internet Movie Database.
*  Pachina web de Charlie Chaplin.
*  Museu Chaplin.
*  The Charlie Chaplin Archive.