open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Almacellas

**Almacellas** (*Almacelles* en catalán y oficialment, *Almacellas* en castellano) ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en la provincia de Leida.

La suya población ye de 6.506 habitants (2009), en una superficie de 49,03&nbsp;km² y una densidat de población de 132,69 hab/km².

## Cheografía
La localidat d'Almacellas se troba situata a 247 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 21,3 km de la ciudat de Leida, la capital de la suya provincia y de la suya comarca.

De lo suyo termin municipal fan parte os lugars de Mas del Lleó y La Saira.

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Leida, Torrefarrera y Almenar.

## Toponimia
Lo exotoponimo aragonés *Almacellas* se conoix por bel texto medieval como por eixemplo un de 1300 cuan concedioron a lo rei Chaime II ciertos dreitos por la sal de lo reino:

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Comunicacions

*N-240.
*Linia 200 d'Adif.

## Vinclos externos
* Información d'Almacellas en la pachina web de la Deputación Provincial de Leda.
* Información d'Almacellas en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
* Información d'Almacellas en la pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.

## Referencias

## Se veiga tamién

*Linia 200 d'Adif.
**Estación d'Almacellas.
Uda

**Uda** (*Uda* en sardo; *Uta*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 6.915 habitants (2004) en una superficie de 134,46 km², con una densidat de población de 49,77 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Cuartu Sant'Aleni ye situata a 6 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia de Santa Chusta.
*Ilesia de Santa María, d'o sieglo XII, d'estilo romanico, d'o clamato *[[Romanico pisano]]*.
*Ilesia de Santa Lucia.
*Ilesia de Sant Nicolau.

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal.
George Lucas

**George Walton Lucas, Jr.**, naixito de Modesto (California, Estaus Unius) o 14 de mayo de 1944, ye un director cinematografico, productor y guionista estausunidense, uno d'os mas esitosos d'os anyos 1990 y anyos 2000 en o Cine estausunidense, conoixito por estar o creyador d'a saga cinematografica de *[[Star Wars Episode IV: A New Hope|Star Wars]]*.

## Vinclos externos

*  George Lucas en IMDb.
Satyajit Ray

**Satyajit Ray** (সত্যজিত রায় en bengalín )), naixito de Calcuta (Bengala Occidental, cuan feba parte d'o Rach britanico) o 2 de mayo de 1921 y muerto tamién en Calcuta (cuan a India ya yera un estato independient) o 23 d'abril de 1992, estió un director cinematografico, guionista, escritor, productor cinematografico y compositor indio, que estió o primer representant d'o Cine indio en estar conoixito en Europa.

## Vinclos externos
*  Satyajit Ray en IMDb.
Windows XP

**Windows XP** ye un sistema operativo ta ordinadors creyato en 2001 por a empresa informatica *[[Microsoft]]*, en a serie de *[[Microsoft Windows]]*. Tien variants ta cuantos entornos informaticos y ye o succesor d'os sistemas operativos Windows 2000 y Windows ME, y antecesor de Windows Vista, dende 2007. Ye construito a partir d'o sistema operativo Windows NT.

## Referencias
Lenera

Una **lenera** u **lener** (de liena) ye lo nombre tradicional con que se conoixen, en os puestos de l'Alto Aragón a on bi abundan, os afloramientos de turbiditas. Estes afloramientos son formacions erosivas d'estratos sedimentarios de diferent dureza, con fracturas en vertical, a sobén asociatos en territorios a on a penya i ye calsinosa y piedra panal, formando las estructuras carateristicas de superposición d'estratos que os cheologos denominan *[[flysch]]*.

O nombre dimana d'as lienas (leras) que se'n quitaba tradicionalment, que son as losas de pietra con que se feban os lenatos, y que substituyen as tellas en os territorios a on no ye guaire fácil trobar archila ta fer-ie estas segundas.

## Referencias

## Se veiga tamién
*Liena.
*Lenastro.
*Lera.
*Lastra.
Garcia

**Garcia** ye un municipio catalán de la comarca de la Ribera d'Ebro. La suya población ye de 606 habitants (2008), en una superficie de 52,4&nbsp;km² y una densidat de población de 11,56 hab/km².

## Mugas
Lo suyo termin muga con Azcón, Móra d'Ebre, Móra la Nova, Vinebre, La Torre de l'Espanyol, El Molar, lo Masroig y Tivissa.

## Demografía
Bidumajore

**Bidumajore** (*Bidumajore* en sardo; *Aidomaggiore*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 542 habitants en una superficie de 41,33 km², con una densidat de población de 13,11 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Bidumajore ye situata a 250 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

O suyo termin municipal muga con os termins de Bòrore (Nùgoro), Duarche (Nùgoro), Bilartzi, Norghiddu, Sèdilo y Soddie.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal de Bidumajore.
Abas

**Abas** (*Abas* en sardo; *Ales*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 1.571 habitants (2006) en una superficie de 21,65 km², con una densidat de población de 72,5 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Abbasanta ye situata a 194 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Zeppara.

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Seu de Sant Per y Sant Pavlo d'Abas, una seu bispal de 1687, seguntes un prochecto de l'arquitecto Domenico Spotorno, d'estilo barroco.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
Gneu Pompeyo Magno

**Gneu Pompeyo** ***Magno*** u **Gneu Pompeu** ***Magno***, en latín *Gnaeus* u *Cnaeus Pompeius Magnus*, estió un politico y cheneral romano, naixito o 29 de setiembre de l'anyo 106&nbsp;a.&nbsp;C., fillo de Cneu Pompeyo Estrabón. Morió refuchiato en Echipto, a on fue asasinato o 28 de setiembre de l'anyo 48&nbsp;a.&nbsp;C.

Luitó contra Quinto Sertorio en Hispania en o que se conoixe como Guerras Sertorianas. Pompeyo fació liga con os bascons y a ciudat de Pompaleo (actual Pamplona) prene o suyo a partir d'a persona de Pompeyo. En l'anyo 73 aC mientres Pompeyo yera en Hispania esclató en Italia a revuelta d'Espartaco. A la fin de las Guerras Sertorianas Pompeyo fundó *[[Lugdunum Convenarum]]* en Comencha.  En l'anyo 71 aC Pompeyo tornó a Italia mientres Marco Licinio Craso yera esclafando a revuelta d'Espartaco.

Poco tiempo dimpués que Craso derrotás decisivament a Espartaco en a Batalla d'o río Silaro Pompeyo capturó 5.000 esclavos rebels que eslampaban y s'adchudicó o exito d'haber rematau de tot con a revuelta y esto lo enemistó de Craso.

Pompeyo intervinió en Orient Meyo y prenió Cherusalem. En ixos tiempos en Chudea i heba una guerra civil entre os fariseus, que refirmaban a Hircán II, y os saduceus, que refirmaban a Aristobolo II. Os dos partius ofreixioron diners a Pompeyo por a suya aduya, pero Pompeyo decidió refirmar a Hircán II, y un exercito conchunto de romanos y chudieus asitioron Cherusalem por tres meses y a la fin cayó. Aristobolo fue engarcholato y os suyos partidarios se refuchioron en o templo, que fue preso en l'anyo 63 aC, morindo-ie 12.000 chudieus. Pompeyo hi entró plegando dica o *Sancta Sanctorum*.

Estió aliato politico de Chulio César primero y enemigo dimpués. Dimpués que l'exercito de Pompeyo fuese esconfito en a Batalla de Farsalia por l'exercito de Chulio César Pompeyo se refuchió en Echipto, a on fue asasinau.

## Pompeyo en fuents aragonesas
En o "Liber Regum" en parlan:

En o "Libro d'el Trasoro" dicen:

En "Vidas Semblantes", traducción de *Vidas Semblantes* de Plutarco, acomandata por Chuan Ferrández d'Heredia, s'escribe *Pompeo*.

En "Historia contra los paganos" lo mencionan como *Egneo Pompeyo* u como *Pompeyo*:

Tamién lo mencionan como *Pompeyo* en a "Cronica d'Espanya" de García de Eugui:

## Referencias

## Vinclos externos
Chinete

Un **chinete** (u si ye muller **chineta**, en grafía SLA *ginete*) ye qui tien muita traza pa montar caballos.

A palabra "chinete" deriva d'o nombre d'a confederación berber zanata, probablement a traviés de l'arabe. O suyo dominio d'o caballo lis permitió estar una d'as confederacions tribals mes importants d'a Berbería medieval y d'Al-Andalus. Alavez a palabra s'adchetivó en as luengas romances peninsulars, pa dicir a qui tien sabe ir a caballo, como dimpués se desvenirba con o gaucho, o huaso, o llanero, o vaquero u o charro entre atros. Precisament a palabra "chinet" ye documentata en a Cronica de Sant Chuan d'a Penya en relación a la caballería mora:

La traza de montar d'os invasors musulmans, con estribo curto y chinollos doblatos se deciba *montar a la [[Montura a la chineta|chineta]]*.

## Curiosidaz
En Cuba a palabra castellana *jinete* ("chinete") ha orichinato una denominación de *[[jinetera]]* pa una clase de muller publica.

## Referencias
Claudio

**Tiberio Claudio César Augusto Chermanico** (*Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus* en latín, naixito *Tiberius Claudius Drusus*) naixito de Lugdunum o 1 d'agosto de 10 aC - muerto en †Roma, 13 d'octubre de 54) estió o succesor de Caligula como emperador de l'Imperio Romano.

Estió luent d'o poder por estar coixo y tartamudo, dica que o suyo sobrín l'emperador Caligula lo nombró cónsul y senador.

En unos tiempos de conchuras que facioron cayer a Tiberio y Caligula, estar poco activo en a politica li sirvió pa sobrevivir.

Cuan os pretorianos asasinoron a Caligula Claudio yera amagato dezaga una cortina. Dimpués d'a muerte de Caligula yera o solo hombre adulto d'a familia y os pretorianos lo proclamoron emperador, pensando que por a suya inexperiencia politica y aparent febleza podeba estar fácil de controlar.

Claudio tenió una politica exterior expansiva y con él os romanos conquirioron Britania, luitando contra o caudiello Caractaco.

Morió enverenato talment por Agripina.
Bocín

O **bocín** (d'o latín vulgar **buccinum*) ye una pieza, por un regular de metal, que se mete en a boca d'o caballo y permite a lo chinete controlar o movimiento de l'animal.

## Imáchens

Imachen:Ball link bit.jpg
Imachen:Eggbutt2.jpg
Imachen:FrenchLink.jpg
Imachen:SilverBit1.jpg


## Referencias

## Bibliografía
*Serrano y Sanz, M. (1915-24): «Inventarios aragoneses de los siglos XIV y XV». Boletín de la Real Academia Española, 2, 3, 4, 6 y 9.

## Se veiga tamién
*Aparello.
*Bastes.
*Cingla.
*Brida.
*Estribo.
*Pitral.
*Collera.
*Tafarra.
*Muixal.
*Afurcadera (muixera).
*Siella.
*Capezana.
Arborea

:*Iste articlo ye sobre una *'comuna sarda d'a provincia d'Oristán**. Ta atros usos se veiga [[Arborea (desambigación)]].''


**Arborea*' (*Arborea* en [[Idioma sardo|sardo]]; *Arborea*, en [[Idioma italiano|italiano]] y oficialment) ye una [[Comunas d'Italia|comuna]] [[Cerdenya|sarda]] en a [[Provincias d'Italia|provincia]] [[italia]]na d'[[Provincia d'Oristán|Oristán]] y [[Rechions d'Italia|rechión]] de [[Cerdenya]], que feba parte de l'antigo [[reino de Cerdenya]].

Establita mientres o [[faixismo]] de [[Benito Mussolini]], d'antis mas o nombre d'a [[ciudat]] estió *Mussolinia di Sardegna''. Os pobladors d'a nueva ciudat proveniban d'a zona de Treviso, Rovigo, Vicenza, Padova y Venecia y parlaban en veneciano que encara fan servir os habitants mes viellos.

A suya población ye de 3.927 habitants en una superficie de 115 km², con una densidat de población de 34 hab/km².

## Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Centro I, Centro II, Linnas, Luri, Pompongias, S'Ungroni y Torrevecchia.

## Administración
### Alcaldes

## Localidaz achirmanatas
*  Mortegliano (Provincia d'Udine, Italia)
*  Sermoneta (Provincia de Latina, Italia)
*  Zevio (Provincia de Verona, Italia)

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal d'Arborea.
Montura a la chineta

A **montura a la chineta** u simplament **chineta** ye una traza d'equitación que trayoron os envasors arabo-musulmans ta Europa Occidental en a Edat Meya y en a que destacoron os berbers d'a Confederación Zanata d'on demana o suyo nombre.

En a chineta o freno que se fa servir ye muito fuerte y con una rienda a cada costato que son levatas només que en una man y muito alzatas, a estribata ye curta y o estribo chicot. A posición d'o chinete ye con as gambas doblatas en anglo recto, pero en posición vertical por dencima d'o chinollo.

A siella que se feba servir se deciba en aragonés medieval *siella de la chineta* en oposición a las *siellas a la stradiota*.

## Referencias en aragonés medieval

## Se veiga tamién
*Ixarramico

## Bibliografía
*Serrano y Sanz, M. (1915-24): «Inventarios aragoneses de los siglos XIV y XV». Boletín de la Real Academia Española, 2, 3, 4, 6 y 9.
Arad

**Arad** ye una ciudat rumana, capital d'a provincia d'Arad, en a rechión de Crişana.

A suya población ye de 172.824 habitants (2002) en una superficie de 46,18 km², con una densidat de población de 3.740,40 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Arad ye situada a 116,5 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a l'ueste de Rumanía, amán d'a muga con Hongría, y a piet d'os Monts Carpatos occidentals.

Ye trescruzada por o río Mureş.

## Administración
### Alcaldes

## Localidaz achirmanatas
*  Zrenjanin (Serbia).
*  Atlit (Israel).
*  Fushun (Republica Popular de China).
*  Gyula (Hongría).
*  Hódmezővásárhely (Hongría).
*  Givatayim (Israel).
*  Pecs (Hongría).
*  Montebelluna (Italia).

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal.
Chineta (desambigación)

**Chineta** puet estar:

* **Chineta (''[[Genetta genetta]]'')**, un mamifero viverrido d'a fauna d'Aragón.
* **Chineta**, o nombre d'o chenero de mamifers *[[Genetta]]* d'o que fa parte, entre d'atros, *[[Genetta genetta]]*:
** **Chineta d'Abisinia** u **chineta abisinia** (*[[Genetta abyssinica]]*).
** **Chineta d'Angola** u **chineta angolenya** (*[[Genetta angolensis]]*).
** **Chineta de Bourlon** (*[[Genetta bourloni]]*).
** **Chineta crestata** (*[[Genetta cristata]]*).
** **Chineta común** (*[[Genetta genetta]]*, estendillata por o territorio d'Aragón).
** **Chineta de Johnston** (*[[Genetta johnstoni]]*).
** **Chineta pantera** u **chineta tacata** (*[[Genetta maculata]]*).
** **Chineta pardina** (*[[Genetta pardina]]*).
** **Chineta acuatica** (*[[Genetta piscivora]]*).
** **Chineta reyal** (*[[Genetta poensis]]*).
** **Chineta servalina** (*[[Genetta servalina]]*).
** **Chineta de Thierry** u **chineta haussa** (*[[Genetta thierryi]]*).
** **Chineta d'o Cabo**, **chineta de tacas grans** u **chineta tigrina** (*[[Genetta tigrina]]*).
** **Chineta chigant** (*[[Genetta victoriae]]*).
* Una **[[chinete|chineta]]**, muller que tien muita traza pa montar caballos
* **[[Montura a la chineta|Chineta]]**, una traza de montar o caballo introducita por os invasors musulmans en Al-Andalus.
* **[[China|Chineta]]**, un diminutivo de china.
Nuraga

Os **nuragas** son unas torrazas de piedra con forma tronco-conica calendadas d'o II milenio aC y que son estendilladas por tot o territorio sardo.

Estioron o centro d'a vida social d'os antigos sardos y han dau o suyo nombre a la suya civilización, conoixida por os arqueologos como cultura nurachica u civilización nurachica, una d'as mas misteriosas y menos conoixidas d'a Mediterrania.

Unicas en o suyo chenero, constituyoron os molimentos megaliticos mas grans y millor conservaus que s'han puesto trobar en Europa, y son consideraus o simbolo mas claro de Cerdenya.

## Vinclos externos
Karachi

**Karachi** (en urdú **کراچي**) ye a ciudat mas poblata de Pakistán y a capital d'a provincia de Sind. Ye o centro financiero y comercial d'o país. A ciudat ye localizata en a costa d'a Mar Arabica, a lo nord-ueste d'a desembocadura d'o río Indo. Con una población que blinca d'os 13 millons d'habitants, ye considerata la 18ena ciudat mas gran d'o mundo. Os habitants autoctonos sindís son minoría debant d'os refuchiatos musulmans orichinarios d'a part india d'o Panchab.
Baressa

**Baressa** (*Baressa* en sardo; *Baressa*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 849 habitants en una superficie de 12,55 km², con una densidat de población de 67,65 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Baressa ye situata a 165 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Administración
### Alcaldes
Lagos

:*Iste articlo ye sobre una ciudat nicheriana, capital d'o país; ta atros usos, se veiga [[Lagos (desambigación)]]*.

**Lagos** (*Èkó* en yoruba) ye a prencipal ciudat y l'antiga capital de Nicheria, y con una población de bels 13,4 millons d'habitants en a suya aria metropolitana, una d'as mas grans d'Africa (a segunda dezaga d'O Cairo, en Echipto).

Estió a capital de Nicheria dica 1991, cuan se tresladó a capitalidat enta Abuja. Manimenos Lagos contina estando a capital comercial de Nicheria. Se troba situata a 6º 34' 60" Norte y 3º 19' 59" Este.

Situata orichinalment en un archipelago en o lago de Lagos, que conecta con o golfo de Guinea de l'Oceano Atlantico, Lagos ye uno d'os puertos mas importants d'Africa.

## Esporte
O esporte mas popular ye o fútbol y os suyos equipos mas destatatos son o Bridge Boys FC y el First Bank FC que chugan en a segunda división de fútbol de Nicheria.

### Esportistas naixitos de Lagos
* Ikechukwu Uche, futbolista d'o Real Zaragoza entre d'atros equipos.
* Hakeem Olajuwon, exchugador de basketbol considerato un d'os millor pivos d'a historia y un d'os 50 millors chugadors d'a NBA.
* Michael Olowokandi, exchugador de basketbol d'a NBA en os Boston Celtics.

## Ciutadts achirmanatas

*   Atlanta, Estaus Unius.
*  Bruselass, Belchica.
*  Bucarest, Rumanía.
*  Cotonou, Benín.
*  Daegu, Corea d'o Sud.
*  Fukuoka, Chapón.
*  Montego Bay, Chamaica.
*  Newcastle, Reino Uniu.
*  Nuremberg, Alemanya.
*  Olímpia, Grecia.
*  Port of Spain, Trinidad y Tobago.
*  Ra'anana, Israel.
*  Rio de Janeiro Brasil.
*  Salcedo, Republica Dominicana.
*  Salzburgo, Austria.
*  Taipei, Taiwan.
*  Tiflis, Cheorchia.
*  Toulouse, Francia.

## Vinclos externos

*  Pachina web d'o Gubierno de l'Estato de Lagos.
*  Noticias on-line de l'Estato de Lagos.

## Referencias
Montreux

:*Iste articlo ye sobre una *'comuna suiza d'o cantón de Vaud**. Ta atros usos se veiga [[Montreux (desambigación)]].''


**Montreux*' (en [[idioma francoprovenzal|francoprovenzal]] *Môrçôls'') ye una comuna suiza en o cantón de Vaud y districto de Riviera-Pays-d'Enhaut.

A suya población ye de 23.513 habitants (2007) en una superficie de 33,40 km², con una densidat de población de 703,98 hab/km².

## Cheografía
A ciudat de Montreux se troba situata a 400 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'o laco Lemán.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
Grataciels

Un **grataciels** ye un edificio de muitos pisos u plantas. Por un regular, o limite inferior d'altaria a partir d'o que un edificio gosa considerar-se gratacielos ye de bels 100 metros (333 piez), encara que muitos profesionals d'o sector consideran grataciels a partir de 12 plantas, 150 metros u mas de 200 metros d'altaria.

A razón d'a suya construcción ye o maximo aprofitamiento economico d'o suelo. Por ixo, gosan trobar-se a-saber-los grataciels agrupatos en as zonas comercials de grans ciudaz, a on que a valura d'o suelo ye alta.

Istas agrupacions de grataciels dibuixan a sobén una linia d'horizont caracteristica de muitas ciudaz, como Nueva York, Chicago, Panamá, Hong Kong u Dubai.

## Grataciels en Aragón
En Aragón nomás bi ha dos edificios de mas de 100 metros d'altaria, a torre de telecomunicacions de Telefónica de Zaragoza, conoixita popularment como *Pirulí*, con 115 metros incluyindo l'antena y o Edificio Zaragoza con 106. As torres d'o Pilar son as terceras con 95 metros d'altaria y a torre d'a Seu d'o Salvador ye a cuatrena con os suyos 90 metros. As torres d'o World Trade Center Zaragoza son os cinquenos edificios mas altos d'a capital con 77 metros y 21 pisos. A sisena estructura mas alta d'a capital de l'Ebro y d'Aragón ye a Torre Aragonia en o Centro Comercial Aragonia, con 77 metros, un metro mas que a setena que ye a  Torre de l'Augua con 76 metros d'altaria.

## Lista d'os 50 grataciels mas altos d'o mundo
* Lista actualizada a abril de 2024.

## Referencias
Alcarràs

:*Iste articlo ye sobre un municipio catalán d'a comarca d'o Segrián; ta la cinta d'o mesmo nombre, se veiga *'Alcarràs**''.

	
**Alcarràs** (''Alcarràs'' en [[Idioma catalán|catalán]] y oficialment, ''Alcarrás'' en [[Idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] [[Catalunya|catalán]] de la [[comarcas de Catalunya|comarca]] de lo [[Segrián]], en la [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Leida|Leida]].

La suya [[población humana|población]] ye de 7.776 habitants ([[2009]]), en una [[superficie]] de 114,82&nbsp;[[km²]] y una [[densidat de población]] de 67,72 hab/km².

== Toponimia ==
Lo [[toponimia catalana|toponimo]] ''Alcarràs'' s'explica por l'[[idioma arabe|arabe]] ''Al-karas'' ("la [[ciresera]]").

== Cheografía ==
La localidat d'Alcarràs ye situata a 137 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre lo ran de la mar, a una [[distancia]] de 8 [[km]] de la ciudat de [[Leida]], la [[Capital (politica)|capital]] de la suya provincia, 150 d'a ciudat de [[Barcelona]], a capital de Catalunya, y 140 de [[Zaragoza]].

De lo suyo [[termin municipal]] fan parte os lugars de [[Montagut (Alcarràs)|Montgut]] y [[Vallmanya (Alcarràs)|Vallmanya]].

=== Mugas ===
Lo suyo termin muga con [[Fraga (Uesca)|Fraga]], [[Zaidín]], [[Gimenells i el Pla de la Font]], [[Leida]], [[Sudanell]] y [[Torres de Segre]].

== Demografía ==


== Administración ==
=== Alcaldes ===


== Molimentos ==
* Repuis de lo [[castiello de Montagut]], d'epoca [[Al Andalus|islamica]].
* [[Ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asumpción d'Alcarràs]], una [[Ilesia (edificio)|ilesia]] d'a segunda metat d'o [[sieglo XVIII]], con a suya [[frontera]] devantata en estilo [[Arte barroco|barroco]].

== Referencias ==


== Vinclos externos ==

*  [http://www.alcarras.cat/ Información d'Alcarràs] en la pachina web de la [[Deputación Provincial de Leida]].
*  [http://www.municat.gencat.cat/municat/index.php?page=consulta&mostraEns=2501170005 Información d'Alcarràs] en la pachina web de la [[Cheneralidat de Catalunya]].
*  [http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&PDF=FALSE&V1=25011 Información d'Alcarràs] en la pachina web de l**Institut d'Estadística de Catalunya*.
*  [https://web.archive.org/web/20160305024702/http://www.padi.cat:8080/wayback/20091023034822/www.segria.cat/fotos/municipis/alcarras.pdf Información d'Alcarràs] en a pachina web de lo Consello Comarcal de lo Segrián.
*  [http://www.grec.net/cgibin/heccl2.pgm?NDCHEC=0001992 Información d'Alcarràs] en la *Enciclopèdia Catalana''.
*  Pachina web oficial de lo circuito d'Alcarràs.
Louisa May Alcott

**Louisa May Alcott**, naixita de Germantown (Philadelphia, Pennsilvania) o 29 de noviembre de 1832 y muerta en Boston (Massachusetts) o 6 de marzo de 1888, estió una escritora estausunidense. Amás conoixita d'as suyas obras ye a novela *Little Women*, amás d'atras obras de Literatura chovenil. En os inicios d'a suya carrera literaria, escrebió novela negra gotica con o pseudonimo d'A. M. Barnard.

## Obras
* 1849: *The Inheritance*.
* 1854: *Flower Fables*.
* 1863: *Hospital Sketches*.
* 1864: *The Rose Family: A Fairy Tale*
* 1865: *Moods*.
* 1866: *Behind a mask: or a woman's power*.
* 1867: *Morning-Glories and Other Stories*.
* 1867: *The Mysterious Key and What It Opened*.
* 1868: *Little Women or Meg, Jo, Beth and Amy*
* 1868: *Three Proverb Stories*.
* 1869: *Good Wives*.
* 1870: *An Old Fashioned Girl*.
* 1871: *Little Men: Life at Plumfield with Jo's Boys*.
* 1872-1882: *Aunt Jo's Scrap-Bag*.
* 1872: *Work: A Story of Experience*.
* 1875: *Eight Cousins or The Aunt-Hill*.
* 1875: *Beginning Again, Being a Continuation of Work*.
* 1876: *Silver Pitchers, and Independence: "A Centennial Love Story"*.
* 1876: *Rose in Bloom: A Sequel to Eight Cousins*.
* 1878: *Under the Lilacs*.
* 1880: *Jack and Jill: A Village Story*.
* 1886: *Jo's Boys and How They Turned Out: A Sequel to "Little Men"*.
* 1886-1889: *Lulu's Library*.
* 1888: *A Garland for Girls*.
* 1893: *Comic Tragedies*.

## Vinclos externos
Juventudes Socialistas de Aragón

As **Juventudes Socialistas de Aragón** (**JSA**) (en aragonés *Chovenalla Socialista d'Aragón*) ye a organización chovenil d'o partiu politico *[[Partido de los Socialistas de Aragón]]* (PSOE-Aragón). Os suyos ideyals son os mesmos que os d'o *[[Partido Socialista Obrero Español]]*, o socialismo democratico, o federalismo y o laicismo, encara que son independients como organización.

Ye federata con atras choventuz socialistas ta formar as *[[Juventudes Socialistas de Espanya]]* (en aragonés *Chovenalla Socialista d'Espanya*). A suya secretaria cheneral ye Raquel Yus dende o mes de chulio de 2009.

### Historia d'as JSA
A primera Chovenalla Socialista fue establita en 1918 en Zaragoza, con Pedro Luna como o suyo primer president. Dica 1932 no fará o suyo primer congreso de constitución como *Federación Provincial Zaragozana de las JJ.SS.* (con a chent de Teruel tamién en a *FPZ*), con Arsenio Jimeno de president y José Antonio Baras de secretario cheneral.

En a Segunda Republica Espanyola se torna en una organización largocaballerista pedindo o comunismo y a unión con as Juventudes Comunistas de Aragón. Dimpués d'a Guerra Civil Espanyola, as choventuz socialistas en Aragón disapareixen dica 1977.

En 1978 se fa o I Congreso Constituyent d'as *Juventudes Socialistas de Aragón* en Zaragoza.

### Secretarios Chenerals d'as JSA
*Norma Bernad (1996-1997) (Como presidenta d'a Chestora provisional ta o VII Congreso)
*Lola Ranera (1997-2001) (*VII Congreso Rechional*, Uellos Negros 1997) (*IX Congreso Rechional*, Zaragoza 1999)
*Marta Aparicio (2001-2009) (*X Congreso Rechional*, Torrellas 2001) (*XI Congreso Rechional*, Uesca 2005)
*Raquel Yus (2009-) (*XII Congreso Rechional*, Uesca 2009)

## Vinclos externos
* Pachina web oficial.
Tella (desambigación)

A palabra **Tella**, puet referir-se a:
*Un lugar en a comarca de Sobrarbe, famoso por o suyo dolmen. Se veiga **[[Tella]]**.
*Un municipio en a comarca de Sobrarbe, que aglutina en chunto con altros lo lugar dito d'antes. Se veiga **[[Tella-Sin]]**.
*Una valle chicota en a comarca de Sobrarbe, lateral por a dreita de la valle d'a Cinca, y ye a on se troba lo lugar d'antes dito. Se veiga **[[valle de Tella]]**.
*Un material de construcción con que se cubren os tellatos. Se veiga **[[Tella (material de construcción)]]**.
Tella (material de construcción)

:*Este articlo trata sobre as *'tellas** como materials de construcción. Ta altros emplegos d'ixa parola, se veiga **Tella (desambigación)**.

As **tellas** u **teula** (d'o [[Idioma latín|latín]] ''< tegŭla'') son piezas d'[[Archila (sedimento)|archila]] cueta que s'emplegan ta cubrir as [[Edificio|edificacions]], fendo parte d'os [[tellato]]s. Permiten recibir, canalizar y asinas evacuar l'[[augua]] d'a [[plevia]], a [[nieu]] y tamién o [[pedrisco]] cuan cai. Se piensa que os primers d'emplegar-las fuoron os [[Antiga Grecia|griegos antigos]].

En l'[[Alto Aragón]] se destingue d'entre las tellas que son as d'[[Archila (sedimento)|archila]] u [[ceramica]], y las [[tola]]s que son as planchas ondulatas de [[plastico|materials plasticos]] u ''[[uralita]]'' (cosa que en castellano tamién se dicen ''tejas''). Os puestos a on se fabrican as tellas se dicen **tellers'''.

## Se veiga tamién
* Lera.
* Lenastro u lenastra.
* Tellato.
* Tola.
* Lenato.
* Tillo.

## Referencias

## Vinclos externos
Bonàrcado

**Bonàrcado** (*Bonàrcado* en sardo; *Bonarcado*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 1.702 habitants en una superficie de 28,54 km², con una densidat de población de 59,64 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Bonàrcado ye situata a 284 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal de Bonàrcado.
Almatret

**Almatret** ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en la provincia de Leida.

La suya población ye de 397 habitants (2009), en una superficie de 56,84&nbsp;km² y una densidat de población de 6,98 hab/km².

## Cheografía
La localidat d'Almatret se troba situata a 462 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 48,6 km de la ciudat de Leida, la capital de la suya provincia y de la suya comarca.

### Mugas
Lo suyo termin muga con Fayón y Nonasp, Fayón, Seròs y Ribarroya d'Ebro.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Miguel d'Almatret, una ilesia d'o sieglo XVIII devantata en estilo barroco, con campanal annexo.

## Vinclos externos

*  Información d'Almatret en la pachina web de la Deputación Provincial de Leida.
*  Información d'Almatret en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
*  Información d'Almatret en la pachina web  de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Seròs

**Seròs** ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en la provincia de Leida.

La suya población ye de 1.864 habitants (2009), en una superficie de 98,00&nbsp;km² y una densidat de población de 19,02 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Seròs se troba situata a 103 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 26 km de la ciudat de Leida, la capital de la suya comarca y de la suya provincia.

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Mequinenza, La Granja d'Escarp, Massalcoreig, Fraga, Llardecans, Maials y Almatret.

## Demografía

## Adminitración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Santa María de Seròs, una ilesia en estilo barroco.

## Localidaz achirmanatas
*  Saint-Ciers-d'Abzac (Gironda, Occitania).

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de Seròs.
*  Información de Seròs en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
*  Información de Seròs en la pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Entiba

Una **entiba** u también dita **presa** ye una construcción que se sitúa sobre o cauz d'un río perpendicularment a iste, en o entibadero, con a finalidat de retener l'augua d'o suyo cabal y creyar un entibo, ta aprofitar-la ta regano u producción d'enerchía electrica. Istas construccions a ormino son feitas de formigón u tierras y se sostenen por diferents tipos de descargas de peso, como por eixemplo os muraus.

## Tipos d'entibas
* *Entiba de gravedat*: ta construyir-la, se calcula la fuerza que fará o río sobre a entiba y s'aumenta o peso d'ista ta mirar de contrarrestar a presión de l'augua.
* *Entiba de vuelta*: a planta d'a entiba forma un arco lonchitudinal que ye fuertement refirmato en as parez laterals d'o río, a on que transmite a fuerza d'a presión de l'augua.
* *Entiba de muraus*.


Imachen:Presa de gravetat.svg|Entiba de gravedat
Imachen:Presa de volta.svg|Entiba de vuelta
Imachen:Presa de contraforts.svg|Entiba de muraus


## Referencias

## Vinclos externos
Canal

Una **canal** puet estar:

*En incheniería:
**Un cauz d'augua conducita ta evacuar-se u bel altro uso. Se veiga **[[canal (incheniería)]]**.
**Una vía navegable socavata. Se veiga **[[canal de navegación]]**.
*En alimentación:
**A carcana d'un animal ubierto y quitatas las tripas, bodiellos y visceras. Se veiga **[[canal (carne)]]**.
**A lata que s'emplegaba tradicionalment ta penchar-be la canal de carne. Se veiga **[[canal (carnicería)]]**.
*En cheomorfolochía:
**Un barranco muito empinato en a montanya. Se veiga **[[canal (barranco)]]**.
**En o mont, un sinonimo de **[[lacera]]**.
**Un estreito.
**Una plana luenga y estreita entre dos sarratos.
*En televisión:
**Una banda de frecuencia (en este sentiu *canal* ye un anglicismo present en l'aragonés y luengas vecinas). Se veiga **[[canal de televisión]]**.
*En acustica:
**As dos vías de transmisión necesarias ta obtener un efecto estereofonico.

## Referencias
Milis

**Milis** (*Milis* en sardo; *Milis*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 1.670 habitants en una superficie de 18,81 km², con una densidat de población de 88,78 hab/km².

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia parroquial de Sant Sabastián, d'o sieglo XVI, d'estilo gotico.
*Ilesia de Sant Pablo, de 1140-1220, d'estilo romanico.
*Ilesia de Santa Bitoria, con tumbas d'os sieglos VI-VII.
*Ilesia de Sant Chorche, de 1637.
*Palacio Boyl, d'o sieglo XVII.

## Vinclos externos
*Pachina web oficial municipal.
Charles Dickens

**Charles John Huffam Dickens**, naixito de Portsmouth (Hampshire, Anglaterra) o 7 de febrero de 1812 y muerto en Higham (Kent, Anglaterra) o 9 de chunio de 1870, estió un escritor britanico, conoixito por obras como *David Copperfield*, *The Adventures of Oliver Twist*, *The Pickwick Papers*, *A Christmas Carol*, *David Copperfield*, *Bleak House*, *Hard Times*, *Little Dorrit*, *A Tale of Two Cities* y *Great Expectations*.. Estió uno d'os escritors britanicos mas populars d'o sieglo XIX, y encara hue bi ha reedicions d'as suyas novelas.

## Obra
* 1836/1837 - *[[The Posthumous Papers of the Pickwick Club]]*.
* 1837/1839 - *[[The Adventures of Oliver Twist]]*.
* 1838/1839 - *[[The Life and Adventures of Nicholas Nickleby]]*. .
* 1840/1841 - *[[The Old Curiosity Shop]]*.
* 1841 - *[[Barnaby Rudge]]: A Tale of the Riots of 'Eighty*.
* The Christmas books:
** 1843 - *[[A Christmas Carol]]*.
** 1844 - *[[The Chimes]]*.
** 1845 - *[[The Cricket on the Hearth]]*.
** 1846 - *[[The Battle of Life]]*.
** 1848 - *[[The Haunted Man and the Ghost’s Bargain]]*.
* 1843/1844 -*[[The Life and Adventures of Martin Chuzzlewit]]*
* 1846/1848 - *[[Dombey and Son]]*.
* 1849/1950 - *[[David Copperfield]]*.
* 1852/1853 - *[[Bleak House]]*.
* 1854 - *[[Hard Times|Hard Times: For These Times]]*.
* 1855-1857 - *[[Little Dorrit]]*.
* 1859 - *[[A Tale of Two Cities]]*.
* 1860-1861 - *[[Great Expectations]]*.
* 1864-1865 - *[[Our Mutual Friend]]*.
* 1870 - *[[The Mystery of Edwin Drood]]*.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Obra de Charles Dickens seguntes o prochecto Gutemberg.
Franz Kafka

**Franz Kafka**, naixito de Praga (Bohemia, Imperio Austrohongaro, hue Chequia) o 3 de chulio de 1883 y muerto en Klosterneuburg (Baixa Austria, Austria) o 3 de chunio de 1924, estió un escritor checo d'orichen chudieu, que escribió a suya obra en lengua alemana. Ye conoixito por belunas d'as suyas novelas, como *Der Process*, *Das Schloss*, *[[A metamorfosis]]* (*Die Verwandlung*) u *Der Verschollene*.

## Obras
* 1915: *[[A metamorfosis]]* (*Die Verwandlung*).

## Vinclos externos

*  Prologo d'a edición en aragonés d*'[[A metamorfosis]]*, per Félix Romeo Pescador.
Liena

:*A parola *'liana** rendreita enta este articlo, ta las plantas que pinchan en os árbols d'a selva, se veiga **Planta enfiladera**.''

Una **liena** (variant fonetica documentada en [[aragonés central]]: **liana*') ye lo nombre popular en [[Idioma aragonés|aragonés]] ta denominar un aria exposada d'un mesmo estrato duro de *flysch*, que per ixo forma una superficie de [[roca|penya]] contina y esposada a lo tempero, evocando-se una losa.

En a cultura tradicional, as lienas (como tamién as [[lenera]]s) yeran o puesto d'extracción de cualques materials importants en a construción d'[[edificio]]s en a montanya aragonesa. Con motivo de que ixas estructuras amaneixen normalment per fenomenos d'erosión y ixo no be pasa en os terrenos planos, as lienas s'apareixen cuasi siempre inclinadas en l'[[Alto Aragón]], en as baixants de cualques monts.

Tamién per mor d'ixa inclinación o termin s'ha quiesto emplegar muito como sinonimo de [[lastra (orografía)|liestra]], que ixo ye, [[faixa]]s de monte u versants que per estar petrosas u de [[terrero]]s que las faigan imposibles de cultrar se consideran improductivas. A sobén, tamién se dicen lienas as [[lera]]s u losas de penya de grans dimensions, que tradicionalment s'extrayiban ta fer-ne cualques piezas d'os [[molín|molins]], como la cul d'a [[baseta (molín)|baseta]] en os que feban [[aceite|olio]], u la lera de tierra en os [[fogaril]]s tradicionals, posiblement per un uso metonimico a partir d'o puesto natural d'on se ne quitan (a liena propiament dita).

A relación lexica d'entre la liena que definímos en o [[medio natural]], y la *liena'' d'os lenatos (que en muitos lugars se i diz, especificament, «lenastro» u «lenastra», que caldría considerar un termino mes especifico) posiblement tamién se basa en ixa relación metonimica respective a lo puesto d'on se ye quitada: una liena propiament dita u bella lenera.

## Se veiga tamién
* Fener.
* Fitero (paisache).
* Glera.
* Lastra.
* Lenastra.
* Lenera.
* Lera.
* Tartera.

## Referencias
Santiago Marraco Solana

**Santiago Marraco Solana** (Canfranc, Chacetania, Uesca, 25 de chulio de 1938) ye un politico y incheniero de monts aragonés que estió President d'a Deputación Cheneral d'Aragón.

## Biografía
Doctor Incheniero de Monts por a Escuela Tecnica Superior d'Incheniers de Monts de Madrit, a on remató os suyos estudios en 1962, dentró en o Cuerpo Superior d'Incheniers de Monts d'o Ministerio d'Agricultura en 1966, estando destinau a o Districto Forestal de Uesca, organismo posteriorment refundiu en l'ICONA. Fundador d'a *[[Junta Democrática]]* en Uesca en 1974, estió cofundador y secretario cheneral d'o Partido Socialista de Aragón (PSA) dica a suya unificación con a Federacion Socialista Aragonesa d'o PSOE en 1978. Dimpués estió secretario cheneral d'o Partido de los Socialistas de Aragón (PSOE-Aragón), dende 1979 dica 1988, y fació parti d'o Comité Federal d'o PSOE. Estió miembro d'o Seminario d'Estudios Aragoneses y Altoaragoneses, y de l'equipo d'o semanario *[[Andalán]]*.

En 1979 fue esleito deputau en o Congreso d'os Deputaus por a provincia de Uesca y reelecto una vegada mas en 1982.

### President d'a Deputación Cheneral d'Aragón (1983-1987)
O 27 de mayo de 1983 se convertió en President d'o Gubierno d'Aragón con os votos d'o PSOE (33), PCE (2) y CDS (1), l'abstención d'o PAR y voto negativo d'AP (17).

Un d'os aspectos mas controvertius d'a suya politica estió lo relativo a las competencias autonomicas: mientres a oposición feba las queixas de traicionar os intreses aragoneses, a dirección socialista veyeba en él un perigloso nacionalista. En 1984 se producioron importants avances en o livel d'autogobierno. Marraco mostró una especial sensibilidat por a vertebración d'o territorio y os temas de politica hidraulica, planteando a regulación d'o río Esera pa evitar a inundación de Campo, asinas como a construcción d'o entibo d'Embún debant d'o recrecimiento de Yesa. En l'exterior, fació parti d'a Comunidat de Treballo d'os Pireneus y d'o Consello de Rechions d'Europa, d'o que estió vicepresident.

En as eleccions de 1987 anque a suya candidatura estió a mas votada, a suma conservadora d'AP y PAR nombroron president d'Aragón a Hipólito Gómez de las Roces (PAR).

### Trachectoria posterior
En 1988 ye nombrau director de l'ICONA cargo que conservará dica 1996. En l'anyo 2000 milita encara en o PSOE de Uesca y, anque treballa como funcionario en Madrit, conserva legalment a suya condición d'aragonés.

Santiago Marraco ye autor, entre atras publicacions relacionadas con a suya especialidat, de chestión de l'augua y os reganos; planificación d'estacions d'esquí, y agricultura en montanya. Ha realizau amás cuantos treballos, como un inventario d'espacios naturals a protecher en a provincia de Uesca; un estudio socioeconomico d'a provincia de Uesca, un estudio sobre a potencialidat turistica d'o Pireneu u sobre a vía pirenenca d'alta montanya. En materia d'auguas: alternativas a o pantano de Campo (1976), propuesta de riegos d'a Chacetania (1977) y chestión de l'augua en Aragón: Propuestas pa la autonomía aragonesa (1978).

## Referencias

## Se veiga tamién
* Gubierno Marraco
Kripán

**Kripán** (en basco y oficialment *Kripan*; en castellano *Cripán*) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco en a provincia d'Alaba y comarca de La Rioja Alabesa.

A suya población ye de 184 habitants (2008) en una superficie de 12,52 km², con una densidat de población de 14,70 hab/km².

## Cheografía
Kripán ye situato a 693 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia d'11 km de Laguardia, a capital d'a suya comarca, y de 45&nbsp;km d'a ciudat de Vitoria, capital provincial.

## Demografía

## Molimentos
* Chacimiento arqueolochico d'a Cueva de los Huesos, con restos dende o Neolitico dica a Edat de Fierro.
* Dolmen d'os Llanos.
* Ilesia de Sant Chuan Baptista, d'os sieglos XVII-XVIII.
* Ilesia de Santa María, con frontera romanica d'o sieglo XII.

## Vinclos externos
Arsenio Jimeno Velilla

**Arsenio Jimeno Velilla** (Fuents de Xiloca, 7 d'octubre de 1909 - Zaragoza 1991) estió un politico, periodista y sindicalista aragonés, consellero de Cultura d'o Consello Rechional de Defensa d'Aragón.

## Biografía
Militant historico d'o PSOE y d'a UGT en Aragón s'unió en 1923 a istas organizacions y a las *[[Juventudes Socialistas de Aragón|Juventudes Socialistas]]*. Con 24 anyadas en 1933 se convertió en o primer secretario d'a Federacion Aragonesa d'Agrupacions Socialistas (FAAS), president d'a Chovenalla Socialista d'Aragón y dentró en o Comité Nacional d'o PSOE.

Mientres a Guerra Civil Espanyola estió o consellero d'Instrucción Publica en o Consello d'Aragón dirichito por Joaquín Ascaso. En a Segunda Guerra Mundial luitó con a Resistencia Francesa. Dimpués dende París y Tolosa dirichió os periodicos d'o PSOE en l'exilio como *[[El Socialista]]* u *[[Espanya Obrera]]*.

No tornará ta Aragón dica a muerte d'o cheneral Francisco Franco, a on fue nombrato o president historico d'a Federacion Socialista Aragonesa, a federacion rechional d'o PSOE en Aragón antes d'a suya fusión con o Partido Socialista de Aragón (PSA).

O centro de formación d'a UGT en l'Actur se clama *Arsenio Jimeno* en homenache d'o suyo sindicato.

## Vinclos externos
* Centro de Formación Arsenio Jimeno.
*  Arsenio Jimeno Velilla. Fundación Pablo Iglesias.
Alpicat

**Alpicat** ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en la provincia de Leida.

La suya población ye de 6.058 habitants (2009), en una superficie de 15,30&nbsp;km² y una densidat de población de 395,95 hab/km².

## Cheografía
La localidat d'Alpicat se troba situata a 270 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 8,7 km de la ciudat de Leida, la capital de la suya comarca y de la suya provincia.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Bertolomeu d'Alpicat, una ilesia d'o sieglo XVI en estilo neoclasico, encara que a suya frontera ye en estilo barroco. Ye adedicata a Sant Bertolomeu.

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal d'Alpicat.
* Información d'Alpicat en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
* Información d'Alpicat en la pachina web de l'Institut d'Estadística de Catalunya.
Torres de Segre

:*Iste articlo tracta sobre *'Torres de Segre**. Ta altros emplegos d'a parola **torre** se veiga **Torre (desambigación)**.''

 
**Torres de Segre** ye un [[municipio]] [[Catalunya|catalán]] de la [[comarcas de Catalunya|comarca]] de lo [[Segrián]], en la [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Leida|Leida]].

La suya [[Población humana|población]] ye de 2.052 habitants ([[2009]]), en una [[superficie]] de 50,56&nbsp;[[km²]] y una [[densidat de población]] de 40,59 hab/km².

== Cheografía ==
La localidat de Torres de Segre se troba situata a 119 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre lo ran de la mar.

=== Mugas ===
Lo suyo [[termin municipal]] muga con [[Sarroca de Lleida]], [[Aitona]], [[Sudanell]], [[Sunyer]], [[Soses]] y [[Alcarràs]].



== Demografia ==


== Administración ==
=== Alcaldes ===


== Vinclos externos ==

*  [http://torressegre.ddl.net/ Información de Torres de Segre] en la pachina web de la [[Deputación Provincial de Leida]].
*  [http://www10.gencat.net/pls/municat/mun_p01.dad_ens?cod=2523260009 Información de Torres de Segre] en la pachina web de la [[Cheneralidat de Catalunya]].
*  [http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=25232 Información de Torres de Segre] en la pachina web de l**Institut d'Estadística de Catalunya''.
*  Pachina web no oficial sobre Torres de Segre.
Lord Byron

**George Gordon Byron**, mas conoixito como **Lord Byron**, 6eno barón de Byron, naixito de Londres (Anglaterra, Reino Uniu) o 22 de chinero de 1788 y muerto en Messolongi (Grecia) o 19 d'abril de 1824, estió un poeta britanico, uno d'os prencipals autors d'o Romanticismo britanico, chunto con Wordsworth, Coleridge, Shelley ou Keats. Morió en Grecia d'una malautía , mientres aduyaba a os griegos en a suya luita por a independencia de l'Imperio Otomano mientres a Revolución Griega.

As suyas obras mas conoixitas son os poemas *She walks in beauty*, *When we two parted* y *So, we'll go no more a roving*.

Una d'as suyas fillas, Ada Lovelace, fue una matematica considerata como a primera programadora informatica d'a historia.

## Filmografía
* *[[Lady Caroline Lamb]]*, (1972). Dirichita por Robert Bolt.
* *[[Gothic]]*, (1986). Cinta dirichita por Ken Russell, sobre a trobada de Lord Byron, Percy y Mary Shelley, Mary Wollstonecraft y el Dr. Polidori en Villa Diodati en 1816.
* *[[Remando al viento]]*, (1987), dirichita por Gonzalo Suárez.
* *[[Byron, balanta gia enan daimonismeno]]*, (1992). Dirichita por Nikos Koundouros.

## Vinclos externos
Massalcoreig

**Massalcoreig** ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en la provincia de Leida. De lo suyo termin municipal fa parte lo lugar d'El Pla d'Escarp.

La suya población ye de 560 habitants (2014), en una superficie de 13,76&nbsp;km² y una densidat de población de 40,7 hab/km².

## Toponimia
Lo toponimo *Massalcoreig* ye d'orichen arabe d'acuerdo con Juan Vernet Ginés y ye interpretable a partir de *Mazil Qurayx* (parador de Curaix). En Campo de Borcha bi ha un toponimo que s'interpreta tamién a partir d'estar radices (*[[A grancha de Mazalcoraz]]* que estió posesión de lo Monesterio de Veruela).

## Cheografía
La localidat de Massalcoreig se troba situada a 94 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Torrent de Cinca a l'ueste, con Fraga a lo norte, con Seròs a l'este y con Granja d'Escarp a lo sud.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal de Massalcoreig.
*  Información de Massalcoreig en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
*  Información de Massalcoreig en la pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.

## Referencias
Gimenells i el Pla de la Font

**Gimenells i el Pla de la Font** ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en la provincia de Leida.

La suya población ye de 1.182 habitants (2009), en una superficie de 55,80&nbsp;km² y una densidat de población de 21,18 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Gimenells i el Pla de la Font se troba situata a 260 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 25,1 km de la ciudat de Leida, la capital de la suya comarca y de la suya provincia.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'El Pla de la Font y Santa Maria de Gimenells.

### Mugas
Lo suyo termin muga con Leida, con Alcarràs, con Zaidín, con Belver de Cinca y con Vencillón.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Localidaz achirmanatas
*  Selh (Alta Garona, Occitania)

## Vinclos externos

*  Información de Gimenells i el Pla de la Font en la pachina web de la Deputación Provincial de Leida.
*  Información de Gimenells i el Pla de la Font en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
*  Información de Gimenells i el Pla de la Font en la pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.