Oto

**Oto** ye un lugar aragonés situato en a vall'i Broto en o municipio de Broto y comarca de Sobrarbe, con una población de 84 personas (2005). Ye o lugar mes antigo de la valle d'o cual se'n tien conoixencia, sabendo-se-ne que la ilesia (consagrata ta Sant Satornil) tien mes de ueito siaglos d'antiga.

Oto estió un lugar que pendeba d'ordens monasticas (Orden d'os Hespitalers de Cherusalem) durant gran parte d'a Edat Meya, dica que con as reformas gubernamentals de Martín I ''L'Humán'' se lis desproveyó d'as potestaz que teneban sobre o lugar, deixando-se dende ixe diya baixo o fuero d'infanzonía (que en os documentos amaneix como "*d'os mesmos dreitos que [[Exeya d'os Caballers|Exeya]]*") d'as clasicas institucions aragonesas, fendo que d'ixas envueltas enta adebant las chents d'o lugar tenesen debers nomás enta o rei y se potenciase o poder local d'o sinyor.

Como en atras localidaz d'ixa epoca rechidas por o fuero d'infanzonías, as casas con mes fincas encetoron una epoca d'extensión d'os suyos poders, fendo-se propiament sinyorials. Una muestra d'o poder que belunas d'as casas locals plegoron a tener ye la construcción d'una torre defensiva d'o siaglo XVI, dita *Atalaya d'a Foz d'Escala*, relacionada d'antigo con *Casa Chorche* d'o lugar. Ista mena de construccions no teneban una relación solo defensiva, sique yeran tamién una contrimuestra d'o poder economico de la casa que las alzaba. Atras construccions parellanas se troban en lugars d'o mesmo Sobrarbe como Sant Vicient d'a Buerda u Puertolas, que estando totas d'a mesma epoca, se relacionan con as alteracions que en ixe siaglo bi habió entre las valles pirenencas d'Aragón y Gascunya, que estioron instigadas por a rivalidat d'as monarquías francesa y espanyola.

En a part d'o lugar bi ha una ermita, dita de Sant Sabastián a on se diz que yeran estatas as primeras casas d'o lugar. D'ixe primitivo asentamiento se'n ha conservau la cruz d'o termin.

Fendo una hora y meya de caminada dende o lugar se troba l'atra ermita d'Oto, dita de l'Asumpción. O lugar tien, amás, un cámping y atros servicios vinculatos con o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols.

## Toponimia
O toponimo *Oto* ye a evolución d'o latín *[[altaria|ALTU]]* d'acuerdo con una lei fonetica que perdió fuerza en o sieglo XII y que ha orichinato tamién toponimos como *[[Broto]]*, *[[Ribota]]* y *[[Villota]]*.

## Demografía

## A ilesia

A Ilesia de Sant Satornil d'Oto, que ye la ilesia parroquial d'o lugar, ye una ilesia consagrada ta Sant Satornil, y d'ella nomás a torre ye parti conservada d'os suyos oríchens. Tien trazas que la fan semellant ta as de Sarrablo.

A nau tien cinco cuerpos, d'os cuals os tres primers son de trazas romanicas mientres que l'antiguidat d'o que fa cuatreno ha estau imposible de datar. O cinqueno d'os cuerpos pareix indicar, por as suyas trazas, que ye d'o siaglo XVIII.

A nau tien, por baixo d'o campanar, una finestreta, con tres trestallos de piedra, que ye la responsable que os espertos l'haigan relacionau de siempre con as ilesias de Sarrablo.

Bels foratos d'a frontera suya, que son negaus en l'actualidat, revelan que antigament astí bi heba habito atras construccions mas chiquetas, entre ellas, un atrio debaixo d'o campanar.

## Fiastas
* 20 de chinero, **fiasta d'hibierno** fendo honor ta Sant Sabastián.
* O segundo sabado de mayo, romería de l'Asumpción.
* 15 d'agosto, **Fiasta Mayor** fendo honor ta Santa María de l'Asumpción.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
*  Estatisticas d'Oto en o portal ''AragonEsAsí''.
*  A ilesia d'Oto en o portal ''Romanico Aragonés.com''.
*  Oto en o portal ''ValleBroto.com'' Turismo y excursions en a redolada.
*  Información d'Oto en ''LosPirineos.info''.