Dominio (biolochía)

En **[[biolochía]]**, **dominios** (también ditos **superreinos** u **imperios**) son cadaguna d'as tres prencipals cuaternacions d'os sers vivos: Bacteria, Archaea y Eukaryota.

Dica fa pocos anyos encara se clasificaban os sers vivos en reinos sin garra atra clasificación superior que no fuese la de procariotas u eucariotas en pendendo d'a suya manca u posesión de nuclio, respectivament. Agora, os modernos estudios d'o nivel molecular (especialment d'a estructura de lipidos, proteínas y acidos nucleicos) han amostrato que, tamién a dintro d'as *procariotas* bi ha diferencias prou grans como ta deseparar-ne dos grans agrupacions, que poderban estar consideraus tan diferents d'entre ellos como en yeran d'antes as bacterias y eucariotas.

Actualment, os dominios son os taxons mes alters d'a clasificación biolochica, y sin de dar-les importancia a os significatos d'os suyos nombres, reflectan as diferencias evolutivas esencials que bi han escaitas en os chenomas d'os organismos mientres a historia d'a vida en a Tierra, dica l'actualidat.

Este sistema, dito d'os Tres Dominios, estió disenyato per Carl Woese en l'anyo 1990 ta substituyir os antigos sistemas cladisticos d'os *[[Sistema d'os Dos Dominios|Dos Dominios]]* (o primer en esistir) y d'os *[[Sistema d'os Seis Reinos|Seis Reinos]]* (emplegato dica fa poquez anyos).

*O Sistema d'os Dos Dominios, estió lo primer de presentar-se, cuan os cientificos d'o sieglo XIX treballaban ta trobar nuevas clasificacions d'os sers vivos basadas en o sistema d'a nomenclatura binominal de Carl von Linné. En os suyos primers anyos clasificaba un "*dominio*" dito *Mineralia* (os minerals) que se contraposaba con o "*dominio*" que deciban *Biota* u d'os sers vivos. Dimpués d'ixa clasificación, cuan que os minerals se deseparoron, s'incluyoron os dominios *Cytota* (ta os sers vivos formatos per como minimo una celula, lo que significa tal y como consideramos huei) y *Acytota* ta os sers vivos sin de celulas (virus, virions, prions...). Fuera d'as polemicas actuals sobre la pertenencia d'ixas zagueras "*particlas*" a lo mundo d'os sers vivos, este sistema fue reformato per as escuelas "bi-doministas" de cladistica, a mayoría nortamericanas, que encara huei se resisten a albandonar-lo, y as cuals miran de fer-lo acceptable considerando dos solos dominios actuals: procariota y eucariota.
*O Sistema d'os Seis Reinos ye una modificación, feita en a decada de 1980, de l'anterior sistema *d'os Cinco Reinos* de Robert Whittaker (1969), que no feba deseparacions d'os sers vivos mes alteras que os **[[Reino (biolochía)|reinos]]**, d'os cuals orichinalment en consideraba cinco: Plantas, Animals, Fongos, Protistas y Moneras, pero que dimpués se reclasificoron os Moneras en *[[Bacteria]]* y *[[Archea|Archaeobacteria]]s*.

Actualment, o Sistema d'os Tres Dominios de Carl Woese redefine las agrupacions mayors d'os sers vivos como se veye en a figura, y define que només que os *[[Eukaryota]]* tienen reinos (*[[Plantae]]*, *[[Animalia]]*, *[[Fungi]]* y *[[Protista]]*) mientres que lo taxón inmediatament inferior d'o dominio a dintro de *[[Archaea]]* y *[[Bacteria]]* ye lo filo.

### Diferents cuaternacions historicas

## Se veiga tamién
*Prokaryota
*Eukaryota
*Reino (biolochía)
*Filo (biolochía)
*División (biolochía)
*Sistema de nomenclatura binominal
*Clasificación cientifica
*Carl von Linné
*Ernst Haeckel
*Robert Whittaker
*Carl Woese