Castel Capuano

**Castel Capuano**, antigament clamau **Castel Capuana** ([Castel] **Capuana en o ''[[Romance d'as Queixas d'Alfonso V]]***), ye lo segundo [[castiello]] mas antigo de [[Nápols.]] D'orichen [[Normandos|normando]], está situau a la fin d'a Via dei Tribunali y ye la seu d'a sección civil d'o tribunal de Nápols. Debe lo suyo nombre a estar ubicau cerca d'a [[puerta Capuana]], en o camino que iba enta l'antiga [[Capua]].

== Historia ==

=== Oríchens ===
Se principió a construyir en 1140, por voluntat d'o rei [[Guillén I de Sicilia]] y fue rematau en 1160 por l'arquitecto Buono. Está adotau de fortificacions bien recias y teneba funcions de residencia reyal d'os soberanos normandos.

Se transforma en o primer cuarto d'o [[sieglo XIII]], por iniciativa de [[Frederico II d'o Sacro Imperio Romano Chermanico|Frederico II]], qui le da un carácter mas hespitalario.

=== Periodo anchevín ===
Con a casa [[Casa Capeta d'Anchú|D'Anchú]] en o trono, se fizo una nueva fortaleza, [[Castel Nuovo]], con función de residencia reyal. Castel Capuano se deixó ta ahuespedar a otros miembros d'a familia reyal, funcionarios y combidaus -como [[Petrarca]], en 1370-.

[[Ladislau I de Naples]] (1399-1414) utilizó breument Castel Capuano como residencia reyal, y la suya chirmana [[Chuana II de Naples|Chuana II de Naples]] (1414-1435), fue obligada a refuchiar-se-ie en o enfrentamiento con [[Alifonso V d'Aragón]], que heba establiu cort en Castel Nuovo. Sufrió allora o seche d'os aragonenes. D'aquí, a soberana partió enta [[Anvers]], an nombró hereu a [[Loís III d'Anchú]], en oposición a lo rebuyau Alifonso.

=== De residencia reyal a palacio de chusticia ===
Baixo lo reinau d'os aragoneses, Castel Capuano tuvo una función marguinal. Con [[Ferrando II d'Aragón|Ferrando II]], o [[Reino de Nápols|Reino de Naples]] se constituye en virreinau (1503), y Castel Capuano prene función de palacio de chusticia, que conservó cinco sieglos. O virrei [[Pedro de Toledo]] reunió todas corz de chusticia d'a ciudat y, ta adaptar-se a la nueva función, se transformó en 1537. Os soterranios tamién s'adaptaron ta fer de [[presón]] y cambras de tortura.

== L'arquitectura ==


=== Exterior ===
En a portalada d'entra de Castel Capuano se troba una loseta que celebra la victoria de [[Carlos I d'Aragón|Carlos I]] en [[Tunicia]] y la data cuan o castiello esdevino seu d'a Cort de Chusticia. A portalada está coronada con un gran alica bicefala, simbolo d'a [[Casa d'Habsburgo|Casa d'Austria]], y as columnas d'[[Hercules]] con a leyenda *Plus Ultra''. En o nivel superior, o escudo d'a casa de Saboya, colocau dimpués d'a Unidat d'Italia, en puesto d'o escudo d'os Borbons. O reloch d'a fachada ye de l'anyo 1858. Superada la portalada, s'entra en un patio rodiau con un portico de columnas doricas. Iste espacio representa o nuclio d'o castiello, an se reuniban os letraus, testigos, acusaus... que veniban ta chudicio. En a parte de dezaga d'o castiello está la fuent d'o Formiello, con agua de l'acueducto d'o Formiello, construita en 1490 como abrevadero d'os caballos, y que fue refeita en 1583 por Michele de Guido y tiene lo escudo d'o virrei Pero d'Aragón.

### Interior

A sala d'os Bustos, situada en a primer planta, tiene os bustos de marbre d'os avogaus mas famosos d'o foro de Naples. Considerada o corazón d'o castiello, huei s'i celebran avenimientos solemnes y reunions extraordinarias. Os frescos, con doce figuras femininas, representan as provincias d'o reino. En o teito, os frescos de Biagio Molinari di Trani están divisos en tres campos, cadaguno d'os cuals celebra la fuerza y o triunfo d'a Chusticia.

A sala d'a biblioteca fue seu d'o Gran Consello cuan o reinau d'a Casa d'Anchú, ta pasar dimpués a estar sala d'audiencias d'a Gran Cort Creminal en o periodo borbonico. A biblioteca fue inaugurada lo 19 de julio de 1896 y contiene a redol de 80.000 volúmens, entre los que bi ha rarismas obras d'os sieglos XVI, XVII y XVIII que constituyen o fundo antigo.
## Referencias