Ayerbe

**Ayerbe** ye una villa y municipio aragonés d'a provincia de Uesca, situato en a comarca d'a Plana de Uesca. Fa parte d'o partiu chudicial de Uesca.

A suya población ye de  habitants en una superficie de 63,89&nbsp;km², con una densidat de población de  hab/km².

## Cheografía
Ayerbe se troba situato a 582 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 29 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'o suyo partiu chudicial, d'a suya comarca y d'a suya provincia.

### Mugas
O termin municipal d'Ayerbe muga a o norte con As Penyas de Riglos y Lobarre; a l'este con Lobarre y Os Corrals; a o sud con Lopinyén-Ortiella; y a l'ueste con Biscarrués y Morillo de Galligo.

## Historia
A localidat d'Ayerbe fue conquiesta por o reino d'Aragón en 1083, dende l'amanata base abanzata que yera o castiello de Lobarre.

Chaime I d'Aragón creyó a baronía d'Ayerbe que en l'anyo 1720 se convertió en o marquesau d'Ayerbe.

## Toponimia
En bel texto medieval s'escribe *Ayerb* u *Aierb*, como en un texto de 1140 de l'Archivo de lo Pilar:

## Parla
L'aragonés d'Ayerbe forma parte de l'aragonés meridional pero tien bellas caracteristicas en común con l'aragonés occidental y se fa servir a denominación común d'ayerbense pa dicir l'aragonés d'os lugars d'a suya comarca. Ayerbe ye una d'as localidaz d'a Plana de Uesca an l'aragonés tien mas vitalidat.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:1183
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:237 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:1116
  bar:2000 from:0 till:1106
  bar:2002 from:0 till:1118
  bar:2004 from:0 till:1092
  bar:2006 from:0 till:1112
  bar:2008 from:0 till:1126
  bar:2010 from:0 till:1119
  bar:2012 from:0 till:1117
  bar:2014 from:0 till:1097
  bar:2016 from:0 till:1100
  bar:2018 from:0 till:1041
  bar:2020 from:0 till:1017
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos

.
* Palacio d'os marqueses d'Urriés. Declarato Molimento Nacional en 1931, ye protechito amás dende 2003 con a suya declaración como *[[Bien d'Intrés Cultural]]*. Se devantó dencima de l'antigo casal d'o linache d'os Diest en o sieglo XV, y tien elementos en estilo cotico, con repuis d'un patio en estilo renaixentista.
* Torre de Sant Pero (*O Campanal*), repui de l'antiga ilesia romanica de Sant Pero, enrunata a prencipios d'o sieglo XIX. Ye protechito legalment con a suya declaración como *[[Bien d'Intrés Cultural]]*.
* Torre d'o Reloch d'Ayerbe, de 1798, devantata dencima d'os repuis de l'antiga ilesia de Santa María.
* Ilesia de Sant Pero d'Ayerbe.
* Palacio d'os Luna d'Ayerbe, un edificio en estilo renaixentista.
* Casa Normante, d'o sieglo XVI.

## Personalidaz naixitas d'Ayerbe
* :Categoría:Naixius d'Ayerbe

## Localidaz achirmanatas
* Garlin (Pireneus Atlanticos, Occitania).

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal d'Ayerbe.
*  ''Ayerbe'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.

## Referencias