Cofradía de la Crucifixión del Señor y de San Francisco de Asís

A **Cofradía de la Crucifixión del Señor y de Sant Francisco de Asís** (en aragonés *Cofadría d'a Crucificación d'o Sinyor y de Sant Francisco d'Asís*) ye una cofadría d'a Semana Santa zaragozana.

## Historia
Heredera d'a Venerable Orden Tercera, que encara organizaba o Santo Entierro dica meyatos d'o sieglo XIX, a cofadría naixe o 12 d'abril de 1951 dimpués d'una reunión entre a Fraternidat de Santa Catalina, os Franciscanos d'o Rabal y os Capuchins de Sant Antonio en Torrero, que yeran as tres fraternidaz d'a Orden Tercera de Sant Francisco en Zaragoza.

Manimenos a historia d'ista cofadría en a Semana Santa zaragozana prencipia en l'anyo 1219 cuan Frai Chuan de Florencia, succesor de Sant Francisco, establió en Zaragoza un convento d'a suya orden que prencipió a construir-se amán d'a muralla d'a ciudat en l'anyo 1286, rematando-se en 1357.

Mientres o sieglo XVIII a Venerable Orden Tercera s'encargaba d'a organización d'as tres procesions de Semana Santa chunto a la Sangre de Cristo: a Trobada o Martes Santo, o Santo Entierro lo Viernes Santo y a Resurrección o Dominche de Pascua.

Mientres a Guerra d'a Independencia espanyola o convento de Sant Francisco, seu d'a orden fue destruito por os franceses y se perdioron muitos d'os pasos propiedat d'a orden y d'a Sangre de Cristo. Bels anyos dimpués, en 1819 prencipian os problemas entre todas dos institucions, cuan a Sangre de Cristo diz que a Orden Tercera ye intentando apropiar-se d'os antiquismos dreitos y privilechios que teneba la chirmandat. Asinas dimpués d'anyos de pleitos, en os que incluso se facioron procesions d'o Santo Entierro paralelas organizatas por as dos institucions, a la fin o 27 de mayo de 1827 debant de D. Joaquín Pardo y Vicente, notario de Zaragoza, s'alcuerda que a Sangre de Cristo sería la sola chirmandat con dreito ta organizar a procesión d'o Santo Entierro.

En 1952 s'establió canonicament l'actual cofadría y ya participoron en a Procesión d'o Santo Entierro d'ixe mesmo anyo, feita o 12 d'abril. O primer nombre d'a cofadría estió *Cofradía de la Crucifixión del Señor y de la Venerable Orden Tercera de San Francisco de Asís* ya que nomás yeran franciscanos os suyos miembros.

Dende 1953 se fa o Martes Santo lo tradicional *Vía Crucis* franciscano dende a ilesia de Sant Antonio dica Santa Isabel de Portugal (Sant Caitano). Se creya la sección de tambors en l'anyo 1967. En 1989 se fa por primera vegata la procesión por as carreras d'o barrio zaragozano d'o Rabal.

## Pasos

**O Calvario*: Obra d'o escultor José Alegre de 1841. En a escena apareixen tres cruces, Chesús y os dos ladrons a los suyos costatos y o Mont Calvario. D'atra mán i son as imáchens de María y Sant Chuan y Longinos dencima d'un caballo. Dende 1940 yera paso tetular d'a *[[Cofradía de las Siete Palabras y de San Juan Evangelista|Cofradía de las Siete Palabras y de San Juan]]* dica 1952 cuan paso a estar o paso d'a cofadría d'a *Crucifixión del Señor y San Francisco de Asís*. A lo prencipio iste paso no teneba ruedas, y por ixo teneba que estar portiato por 20 cofadres, pero mas tardi le s'adhibioron.
**Pedaina de Cristo Crucificato*: Ye propiedat d'a parroquia de Chesús Mayestro y sale con a cofadría en o Vía Crucis de Martes Santo por as carreras d'o barrio de Chesús de Zaragoza.

## Uniforme y emblema
Tunica marrón con cordón y nugo franciscano y tercerol beige.

O emblema ye o tradicional d'a Orden Tercera a on apareixe una cruz sobre una boira con dos brazos, un desnudo que ye de Chesús y unatro vestito que ye de Sant Francisco.