Bailo

**Bailo** ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, en a comarca d'a Chacetania. Fa parte d'a diocesi de Chaca.

A suya población ye de  habitants en una superficie de 164,43 km² y una densidat de población d' hab/km².

## Cheografía
Bailo ye situato a 714 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 65 km de Uesca, a capital d'a suya provincia y a 26&nbsp;km de Chaca, a capital d'a suya comarca.

Ye amán d'o puerto de Santa Barbara, entre a sierra de Sant Chuan d'a Penya y as estribacions d'a sierra de Santo Domingo, que comunica as cuencas d'o río Aragón, a o norte, y d'o río Asabón, afluent d'o río Galligo, a o sud.

Bailo ye trescruzato por o barranco Fondo, que desaugua en o barranco Begernal, afluent d'o río Aragón en o termin municipal d'a Canal de Berdún.

D'o termin municipal de Bailo fan parte os lugars d'Alastuei, Arbués, Arrés, Villanoviella d'Alastuei, Especiello, Esporret, Larués y Paternoi, amás de muitas pardinas, antigos lugars hue despoblatos, como Gabás, Pequera, Nociercos (u Nueveciercos), Chaz y Villamuerta, entre atros.

### Mugas
O suyo termin municipal muga a o norte con Canal de Berdún y Puent d'a Reina de Chaca; a l'este con Chaca y Penyas de Riglos (iste zaguer, en a Plana de Uesca); a o sud con Penyas de Riglos; y a l'ueste con Longars y Bagüés (en a provincia de Zaragoza y comarca de Cinco Villas) y con Mians, en a provincia de Zaragoza y comarca de Chacetania.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye de 948, recullita en a obra d'o suyo chirmán Antonio Ubieto Arteta *Cartulario de [[Monesterio de Sant Chuan d'a Penya|San Juan de la Peña]] I*, en *Textos Medievales*, 6 (Valencia, 1962), y documenta as variants *Bailo*, *Bagilo*, *Bagilu*, *Bagitu*, *Bail*, *Baylo*, *Bagilese*, *Basili*, *Basilo*, *Uaylo*, *Vagilo* y *Vaylo*.

## Luengas y parlas
En Bailo se charra o castellano rechional d'Aragón, con substrato aragonés. O lexico d'intrés etnografico de Bailo se conoixe relativament bien por figurar esta localidat en l'ALEANR, con as siglas *Hu 108*.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:350
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:70 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:321
  bar:2000 from:0 till:307
  bar:2002 from:0 till:286
  bar:2004 from:0 till:256
  bar:2006 from:0 till:240
  bar:2008 from:0 till:219
  bar:2010 from:0 till:296
  bar:2012 from:0 till:311
  bar:2014 from:0 till:290
  bar:2016 from:0 till:287
  bar:2018 from:0 till:279
  bar:2020 from:0 till:261
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Per d'a Seu Reyal de Bailo.

## Fiestas
* 5 de febrero.
* 3 de mayo.

## Veyer tamién
* Lista de municipios de Uesca.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal de Bailo.

## Referencias