open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ducau d'Atenas

O **ducau d'[[Atenas]]** estió un d'os estaus latinos d'Orient, fundato en Grecia dimpués d'a conquista de l'Imperio Bizantín mientres a Cuatrena Cruzata.

O ducau se creya dimpués d'a conquista d'Atenas por Bonifacio de Montferrat en 1204, anque atros historiadors dicen que s'establió formalment en 1260.

En l'anyo 1380, Pero IV d'Aragón conquistó a ciudat, incorporando-se o ducau a la Corona d'Aragón. A dominación aragonesa remata cuan a familia florentina Acciaiuoli conquista la ciudat en 1388. Ya en 1459 desapareixe o ducau cuan Mehmet II prene a ciudat ta l'Imperio Otomán.
 
### Duques d'Atena en o periodo d'a Corona d'Aragón

* 1311-1312 : Rocher Desllor, caballero rosellonés.
* 1312-1317 : Manfredo de Sicilia, fillo d'o rei Frederico II de Sicilia.
** 1312-1317 : Berenguer Estanyol, vicario de Manfredo.
* 1317-1338 : Guillén de Sicilia, fillo d'o rei Frederico II de Sicilia.
** 1317-1338 : Alfonso Frederico d'Aragón, sinyor de Negroponte, chirmán borde de Guillén.
* 1338-1348 : Chuan de Sicilia, marqués de Randazzo, fillo d'o rei Frederico II.
* 1348-1355 : Frederico I d'Atenas, marqués de Randazzo, fillo de l'anterior.
* 1355-1377 : Frederico III, rei de Sicilia, primo de l'anterior.
** 1375-1380 : Loís Frederico d'Aragón, conte de Salona y vicario de l'anterior.
* 1377-1381 : María de Sicilia, reina de Sicilia, filla de Frederico III.
* 1381-1388 : Pero IV d'Aragón, rei d'Aragón
:*qui tenió diferents vicarios mientres o suyo reinato:*
:* Mateu de Montcada
:* Rocher de Lauria
:* Mateu de Peralta
:* Loís Frederico d'Aragón
:* Dalmau IV, vizconte de Rocabertí
:* Bernal de Cordella
Wetzlar

**Wetzlar** ye una ciudat alemana localizata en a rechión administrativa de Giessen, en o Estau de Hesse. En 2007, a suya población yera de 52.024 habitants en una superficie de 75,67 km², con una densidat de población de 688 hab/km². Ye situada chunto a lo río Lahn, a una altaria dende 148 dica 401 metros sobre o livel d'a mar.

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web municipal de Wetzlar.
Urruña

**Urruña** (*Urrugne* en francés; *Urruña* en basco) ye una localidat situata a lo sud-ueste de Francia, en a rechión de Nueva Aquitania. Pertenix a la provincia tradicional de Labort, en Iparralde. A suya población ye de 7.043 habitants (1999).

## Demografía

*2007: población provisional seguntes l'INSEE (Fuent: INSEE).
GR 16

O **GR 16** conoixito tamién como **Senders de Sarrablo** ye un sendero de gran recorrito d'Aragón. O sendero recorre a comarca uescana de Sarrablo de norte ta sud, salindo-ne de Biescas y plegando ta Nocito.

Os recorrito pasa por as muitas d'as localidaz que forman a rota d'ilesias de Sarrablo:

Biescas (GR 15) - Orós Alto - Orós Baixo - Oliván - Sant Chuan de Busa - Larrede - Senegüé - Latas - Satué - Isún de Basa - Sant Román de Basa - Yebra de Basa - Castiello de Guarga - Chesera - Ibirque - cruce GR 1 - Nocito.

## Vinclos externos
*  Información d'a parti aragonesa en a FAM
Marburgo

**Marburgo** (en alemán *Marburg*) ye una ciudat alemana localizata en a rechión administrativa de Giessen, en o Estau de Hesse. A suya población ye de 78.954 habitants(2007). Ye situada chunto a lo río Lahn.

## Referencias
Fulda

**Fulda** ye una ciudat alemana localizata en a rechión administrativa de Kassel, en o Estau de Hesse.

A suya población ye de 63.916 habitants (2007) en una superficie de 104,05 km², con una densidat de población de 614,28 hab/km².

Ye situada chunto a lo río Fulda, a 261 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Referencias

## Vinclos externos
Kassel

**Kassel** ye una ciudat alemana localizata en a rechión administrativa de Kassel, en o Estau de Hesse. A suya población ye de 192.121 habitants (2007). Ye situada chunto a lo río Fulda.

Os bombardeyos de 1943 destruyioron lo 90% d'o centro d'a ciudat. A ciudat estió reconstruyida cuasi per completo entre lo decenio de 1950 y ye una combinación d'edificios y arquitectura antigos y reconstruyius d'o decenio de 1950.

## Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:

## Puestos d'intrés
* Martinskirche.
* Schloss Wilhelmshöhe.
* Orangerie.

## Referencias
Alcantariella

**Alcantariella**  (*Alcantarilla* en castellano y oficialment) ye un municipio d'a Rechión de Murcia, situau en a comarca d'a *[[Huerta de Murcia]]*. A suya población ye de 39.636 habitants (2007), en una superficie de 15,7 km².

## Demografía
Fabarán

**Fabarán** (*Abarán* en castellano) ye un municipio d'a Rechión de Murcia, situato en a comarca d'a *[[Vega Alta del Segura]]*. A suya población ye de 12.968 habitants (2007), en una superficie de 115,38 km².

## Toponimia
S'interpreta que o toponimo ye relacionato con os berbers d'a confederación tribal hawwara. En castellano medieval s'escribiba *Fabarán*.

## Demografía
Águilas

**Águilas** ye un municipio d'a Rechión de Murcia, situau en a comarca de l'Alto Guadalentín. A suya población ye de 33.134 habitants (2007), en una superficie de 253,7 km².

## Demografía
Düsseldorf

**Düsseldorf** (pronunciau en alemán /ˈdʏsəldɔɐf/, en baixo franco y franco ripuario *Düsseldörp*) ye la capital d'o estau federau de Renania d'o Norte-Westfalia y, dimpués de Colonia, Dortmund y Essen, a ciudat mas gran d'o estau. Ye situada sobre lo río Rin.

A suya población ye de 598.686 habitants en una superficie de 217,41 km, con una densidat de población de 2.754 hab/km² (2013).

## Personalidaz naixidas de Düsseldorf
* Luise Rainer, actriz.
* Heinrich Heine, escritor.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial de Düsseldorf.
*  Anvistas de Düsseldorf.
Reino de Cerdenya

O **Reino de Cerdenya** estió un estau situato arredol d'a isla de Cerdenya mientres mas de cinco sieglos. Anque en a suya historia encluyó atros territorios como Corcega u Saboya, o estau siempre se dició *reino de Cerdenya*. Antis de que s'establise a monarquía en a Cerdenya, a isla yera dividita en chuzgatos u *giudicatos* que yeran gubernatos por chueces.

O primer reino fue creyato por Frederico I Barbarroya en 1164. Feba parti por aquellas envueltas d'o Sacro Imperio Romano Chermanico, anque a sobiranía imperial sobre Cerdenya yera desputata por o Papato. En 1297, o Papa Bonifacio VIII creyó un nuevo reino ta solucionar os pleitos entre a Corona d'Aragón y la casa d'Anchú dimpues d'as Vespras Sicilianas. O nuevo rei n'estió Chaime II d'Aragón.

En 1718 a casa de Saboya adquirió lo reino como premio a la suya participación en a Guerra de Succesión Espanyola y dende l'inte a capital de facto estió Torino. A sobén se fa referencia a lo estau d'iste periodo como lo **Reino de Piemont-Cerdenya**. Aintro d'as suyas mugas encluyiba, amás d'a isla de Cerdenya, Saboya, Piemont y lo condau de Niza. En 1792 y dimpués d'a Revolución Francesa, o ducau de Saboya orichinal fue ocupato y se convirtió en o departamento francés de Mont-Blanc, pero en 1814, con o congreso de Viena, o rei recuperó as suyas posesions y amás obtenió tamién, en 1815, o control d'a Republica de Liguria.

En 1860 Niza y Saboya se cedioron a Francia por l'aduya que iste país heba dato en a campanya d'unificación d'Italia. En 1861, o reino de Cerdenya se convirtió en un d'os fundadors d'o nuevo Reino d'Italia, y dende allora desapareixió como estau independient.
Reino de Sicilia

O **Reino de Sicilia** (en latín *Regnum Siciliae* u *Sicilie*; en siciliano *Regnu di Sicilia*, en italiano *Regno di Sicilia*) estió un estato que esistió en o sud d'Italia dende a suya fundación por Rocher II en 1130 dica 1816. O reino de Sicilia s'estendillaba, antimás de por a isla de Sicilia, por tota la rechión  d'o sud d'Italia y, dica 1530, por as islas de Malta y Gozo. A isla de Sicilia se trestallaba en tres rechions: Val de Mazzara, Val de Demona y Val de Noto.

A vegatas dito lo *regnum Apuliae et Siciliae* dica 1282, cuan a parti continental y a parti d'a isla se deseparoron politicament; dende allora se conoixeba como Reino de Nápols. Dimpués de 1302 le se dió tamién a vegatas o nombre de *Reino de Trinacria*. A sobén o rei de Sicilia yera monarca d'atro puesto como lo rei d'Aragón, o rei d'Espanya u l'emperador d'o Sacro Imperio Romano Chermanico. En 1816 o reino de Sicilia s'unió con o reino de Nápols ta formar o nuevo Reino d'as Dos Sicilias.

Conquiesto a los musulmans por os normandos, en 1194 pasó a depender d'os Hohenstaufen. Cuan iba a pasar a control francés esclató una revuelta nativa dita *[[Viespras Sicilianas]]*, que refusaban o control francés y quereban pasar a depender d'a Corona d'Aragón. Encomenzó una guerra entre Francia y Aragón en a que o Papato refirmaba a Francia. Producto d'esta guerra estió a división d'o Reino de Sicilia entre l'actual isla con o mesmo nombre, que s'adhibió a la Corona d'Aragón, y lo sud d'Italia, que tardó mes a adhibir-se-ie.

## Se veiga tamién
* Lista de reis de Sicilia y Nápols.
Prencipau de Catalunya

O **Prencipau de Catalunya** (en catalán *Principat de Catalunya*) estió un estau y ye lo nombre historico y tradicional de Catalunya. Ye un termin churidico (en latín *principatus*) que apareixió en o sieglo XIV ta denominar a lo territorio baixo churisdicción d'as Corz Catalanas, estando lo suyo sobirán (en latín, *princeps*) o rei d'a Corona d'Aragón, sin estar formalment un reino. Tampoco no yera un condau, ya que lo condau de Barcelona no s'estendillaba por toda Catalunya. Os *[[Usatges]]* fan coincidir o títol de *princeps* con o de conte de Barcelona.

A sobén s'ha feito servir o títol nobiliario de prencipe por l'hereu d'a corona. En a Corona d'Aragón, l'hereu teneba lo títol de *duque de Chirona*, que dimpués cambió enta prencipe de Chirona. No s'ha de trafucar o Prencipau de Catalunya con un títol nobiliario.

A primera referenzia explicita a lo Prencipau de Catalunya se troba en a disputa d'o rei Pero lo Ceremonioso con o Reino de Mallorca por a propiedat d'os condaus de Rosellón y Cerdanya, en 1343. Manimenos pareixe que ya se feba servir de traza informal dinantes. Ramón Muntaner escribe en a suya *Cronica* la despedida de Chaime o Chusto a lo fillo d'él, que se'n iba enta la conquiesta de Cerdenya:

## Referencias
Beniel

**Beniel** ye un municipio d'a Rechión de Murcia, situato en a comarca d'a Huerta de Murcia y partiu chudicial de Murcia.

A suya población ye d'11.027 habitants (2010), en una superficie de 10,00 km², con una densidat de población de 1.102,70 hab/km².

## Toponimia
Lo toponimo *Beniel* se documenta en un texto de 1266 como *Abenjahyel*, lo que permite interpretar-lo a partir de arabe *Banu Yahya* como nombre de tribu.

## Cheografía
A localidat de Beniel se troba situata a 29 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia y 17 km d'a ciudat de Murcia, a capital d'a Rechión de Murcia.

### Mugas
O termin municipal de Beniel muga a o norte con Murcia; a l'este con Oriuela; a o sud con Murcia; y a l'ueste con Murcia.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Referencias

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal de Beniel.
Comarcas d'a Rechión de Murcia

A Rechión de Murcia ye dividita actualment, anque no administrativament ya que encara no s'ha creyato una *Ley de Comarcas*, en as siguients **[[comarca]]s**:

* Altiplano
* Alto Guadalentín
* Baixo Guadalentín
* Campo de Cartachena
* Huerta de Murcia
* Mar Menor
* Nord-ueste
* Oriental
* Río Mula
* Val de Ricot
* Alta Segura
* Segura Meya
Tirana

**Tirana** ye una ciudat albana, capital d'o país y d'a prefectura d'o mesmo nombre. A suya población ye estimata oficialment en 354.300 habitants (2003), mes, seguntes atras fuents, ista cifra podría estar situata arredol d'os 700.000. Establita en 1614, ye a capital d'Albania dende 1920.

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* *Mesquita*.

### Molimentos civils
* *Palacio d'a Cultura*.
* *Museu Nacional d'Historia*.
* A *Torre d'o Reloch*.
* *Universidat de Tirana*.

## Vinclos externos
*
Leganés

**Leganés** ye una ciudat madrilenya, situata a 11&nbsp;km d'a ciudat de Madrit. A suya población ye de 182.431 habitants(2007), en una superficie de 43,1&nbsp;km² y una densidat de 4.232,74 hab/km².

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
**Ilesia de Sant Salvador*.
**Ermita de Sant Nicasio*.
**Ermita de Nuestra Sinyora de Butarque*.

### Molimentos civils
**[[Universidat Carlos III]]*.
*Plazas d*'Espanya* y *La Fuentehonda*.
Badajoz

**Badajoz** ye una ciudat extremenya, capital d'a provincia de Badajoz. Se troba situada en a comarca de Badajoz y en o partiu chudicial homonimo, estando-ne a suya capital.

A suya población ye de 150.621 habitants (2013), en una superficie de 1.470,00 km² y una densidat de población de 102,46 hab/km².

## Toponimia
O toponimo *Badajoz* s'ha quiesto interpretar a partir de l'arabe *balad al-laws* ("lugar", "villa" u "ciudat d'as almendreras") y se documenta en fuents arabes andalusís como ﺑﻂﻠﻴﻮﺱ u *Batalyaws*.

Por haber estau l'ueste d'Extremadura una zona de repoblación leyonesa bi ha variants d'o toponimo d'acuerdo con a fonetica astur-leyonesa como *Badalloz* u *Badayoz*. As formas historicas en leyonés no se corresponden con a fonetica d'as formas actuals ni en extremenyo ni en castellano estándard, que presentan respectivament una h aspirada ([bɑːˈɦɔ]) u una j velar ([baðaˈxoθ]). En galaicoportugués baixo medieval bi habió formas exotoponimicas como *Badalhouce*, que se troba en textos escritos dica tiempos d'os Habsburgo.

## Cheografía
A localidat de Badajoz se troba situada a 184 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 61 km d'a ciudat de Merida, a capital d'Extremadura.

## Historia
Estió a capital d'a Taifa de Badajoz. En a Guerra Civil Espanyola Badajoz fue ocupada por as tropas nacionals baixo o mando d'o coronel Juan Yagüe o 14 d'agosto de 1936, o que permitió a lo bando sublevau de comunicar as zonas baixo o suyo control d'Andalucía, Leyón y Castiella a Viella. Poco dimpués se produció una gran represión que tenió como exponent mes gran a mortalera de Badajoz.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Seu de Sant Chuan Baptista de Badajoz.
* Chiralda.

### Puestos civils
* Alcazaba.
* Torre de Espantaperros.

### Museus
* Museu extremenyo y iberoamericano d'Arte Moderno.
* Museu provincial d'Artes Polidas.
* Museu arqueolochico.
* Museu taurino.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de Badajoz.
Castelnou (desambigación)

**Castelnou** puet estar:

***[[Casterló|Castelnou]]**, lugar d'o Baixo Martín (Teruel).
***[[Castelnou (Uesca)|Castelnou]]**, despoblato que bi ha entre Morrano, Yaso, Sieso y que huei en dicen *Castil de Moros*.
***[[Castelnou (Pireneus Orientals)|Castelnou]]**, una comuna en o departamento francés de Pireneus Orientals.
Bentué

**Bentué** puet estar:

***[[Bentué de Nocito]]**, un lugar d'o municipio de Samianigo (Alto Galligo).
***[[Bentué de Rasal]]**, un lugar d'o municipio d'Arguis (Plana de Uesca).
Morlaza

A **morlaza** ye un instrumento cirurchico de madera que s'emplegaba ta capar os animals domesticos. Consiste de dos piezas de matiera semicelindricas, d'un palmo u palmo y meyo de largaria, que son chunitas per un d'os cabos con una punta roncha u altro mecanismo con a capacidat de fer d'alguaza, y per o cabo contrario un forato u salient que permetese ligar-ie con fuerza una cuerda u cordel arredol d'as dos piezas, en apretando-las con fuerza.

La suya función yera de escanyar o puent d'entre os testiclos de l'animal y o suyo cuerpo, apretando-se alavez con a cuerda o mecanismo, y impidendo a circulación d'a sangre per obliteración (estrangulación) d'os vasos sanguineyos y d'os conductos chenitals. Asinas, se podeba ubrir o escroto y quitar-ne os testiclos sin que l'animal se morise esangrato.

O mecanismo, encara que reduciba o periglo que l'animal se i morise, le feba un mal extremo como se puet pensar, y s'heba de tener bien inmobilizata a la bestia ta que no calceyase u se removese en o procedimiento.

Altros modelos de morlazas mes chicotas s'emplegoron tamién en a China imperial y en a Italia renaixentista ta capar ninos pre-adoleixents que podesen estar funcionarios imperials en o primer caso, u cantaires *[[castrato|castrati]]* en o segundo.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos

* Morlaza
Getafe

**Getafe** ye una ciudat madrilenya, situata a 11&nbsp;km d'a ciudat de Madrit. A suya población ye de 159.300 habitants (2007), en una superficie de 78,74&nbsp;km² y una densidat de 2.023,11 habitants/km².

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Seu de Santa María Malena de Getafe.
* Ilesia d'os Santos Chusto y Pastor de Getafe.

### Molimentos civils
**[[Universidat Carlos III]]*.

## Vinclos externos
Ciellas (desambigación)

**Ciellas** puet estar:

* **[[Ciellas]]**, un lugar de Yebra de Basa (Alto Galligo).
* **[[Ciellas (Ansó)|Ciellas]]**, un despoblato d'a val d'Ansó (Chacetania).
* **[[Ciellas (Ribagorza)|Ciellas]]**, un termin d'a vall de Bardaixín (Ribagorza).
Aguasal

**Aguasal** ye un municipio castellan-leyonés situato en a provincia de Valladolit. Fa parte d'a comarca de Tierra de Pinares.

A suya población ye de 30 habitants (2011), en una superficie de 26,95 km² y una densidat de población d'1,11 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Aguasal se troba situata a 754 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a un distancia de 46,5 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia y de Castiella y Leyón.

O río Eresma (un afluent d'o río Adaja, afluent d'o río Duero) trescruza o suyo termin, fendo de muga a l'este con o termin de Villaverde de Íscar.

D'o suyo termin municipal fa parte o lugar d'Ordoño.

### Mugas
O termin municipal d'Aguasal muga a o norte con Olmedo y Pedrajas de San Esteban; a l'este con Villaverde de Íscar (en a provincia de Segovia); a o sud con Llano de Olmedo, Fuente-Olmedo y Bocigas; y a l'ueste con Olmedo.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Per d'Aguasal, una ilesia devantada en ladriello mientres o sieglo XVI.
Aguilar de Campos

:*Iste articlo ye sobre *'Aguilar de Campos**, un municipio castellanoleyonés d'a comarca d'a Tierra de Campos y provincia de Valladolit; ta atros usos d'a palabra **Aguilar**, se veiga **Aguilar (desambigación)**''.


**Aguilar de Campos''' ye un municipio castellan-leyonés situato en a provincia de Valladolit. Fa parte d'a comarca de Tierra de Campos.

A suya población ye de 299 habitants (2011), en una superficie de 49,70 km² y una densidat de población de 6,02 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Aguilar de Campos se troba situata a 752 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar, a una distancia de 61 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia y de Castiella y Leyón.

O río Navajos (un afluent d'o río Valderaduey, afluent d'o río Duero) trescruza o suyo termin municipal.

## Historia
Ta bellos autors ye astí a on se localizaba l'antiga ciudat vaccea d'Intercatia, encara que d'atros autors la identifican con Villalpando (provincia de Zamora), Montealegre de Campos y Tordehumos (provincia de Valladolit) u con Paredes de Nava (provincia de Palencia).

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Andreu d'Aguilar de Campos, una ilesia d'o sieglo XIV en estilo gotico-mudéchar. Se i conserva un retablo en estilo neoclasico.
* Ilesia de Santa María d'Aguilar de Campos, d'a que nomás se conserva que a cabecera en piedra picata d'a suya construcción.
* Convento franciscano d'Aguilar de Campos, un convento d'a Orden de Sant Francisco d'Asís en ladriello, d'o sieglo XVII. Se i conservan un retablo d'o sieglo XVIII y un sagrario d'o sieglo XVII.

## Vinclos externos
Alaejos

**Alaejos** ye un municipio castellanoleyonés situato en a provincia de Valladolit y comarca d'a Tierra de Medina.

A suya población ye de 1.611 habitants (2009), en una superficie de 102,59 km² y una densidat de población de 15,70 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Alaejos se troba situata a 754 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar, a una distancia de 63 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia.

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos

* Ilesia de Sant Per d'Alaejos, una ilesia d'o sieglo XVI en estilo gotico-renaixentista. O suyo coro, en fusta, ye d'o sieglo XVII y tamién se i conserva un organo barroco. Ye protechita legalment con a suya declaración como Molimento Historico Artistico.
* Ilesia de Santa María d'Alaejos, un edificio d'o sieglo XVI construyito en estilo renaixentista. Se i conserva un retablo d'o sieglo XVI. Tamién ye declarata Molimento Historico Artistico.
* Ermita d'a Virchen d'a Casita, d'o sieglo XVIII.
* Casa d'a Villa, tamién d'o sieglo XVIII.

## Vinclos externos
Alcazarén

**Alcazarén** ye un municipio castellanoleyonés situato en a provincia de Valladolit. A suya población ye de 722 habitants (2010), en una superficie de 48 km² y una densidat de población de 14,71 hab/km².
Alcorcón

**Alcorcón** ye un municipio d'a Comunidat de Madrit con categoría de ciudat, que fa parte de l'aria metropolitana de Madrit.

A suya población ye de 166.553 habitants (2007) en una superficie de 33,7&nbsp;km², con una densidat de población de 4.942,23 hab/km².

## Toponimia
O toponimo *Alcorcón* presenta la radiz *corco* y se remonta a lo latín *[[Quercus]]* ("carrasca", "caixico").

## Cheografía
Alcorcón se troba situau a una distancia de 13&nbsp;km d'a ciudat de Madrit, a capital d'a suya comunidat autonoma y d'Espanya, y a 695 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.

## Administración
### Alcaldes

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ilesia de Santa María la Blanca d'Alcorcón.

### Molimentos civils
* Universidat Rey Juan Carlos.

## Referencias

## Vinclos externos
Joaquín Ascaso Budría

**Joaquín Ascaso Budría** (Zaragoza, 5 de chunio de 1906 - †Caracas (Venezuela), 12 de marzo de 1977) estió un anarcosindicalista aragonés, president d'o Consello d'Aragón (clamato inicialment Consello Rechional de Defensa d'Aragón) entre 1936 y 1937. Estió primo de Francisco Ascaso.

## Biografía
De profesión albanyil, cuan yera choven s'afilló a la organización anarcosindicalista Confederación Nacional del Trabajo, participando en l'agrupación anarquista *"Os Indomables"* y colaborando con atra dita *"[[Os Solidarios]]"*.

Fue preso en Zaragoza por as suyas actividaz anarcosindicalistas en 1924 y apareixe en a ficha policial con una edat de decisiet anyos, dimpués fuyió ta Francia dica que se declaró a Segunda Republica Espanyola, influito por a Sublevación de Chaca.

Cuan prencipia la Guerra Civil Espanyola yera en Barcelona y en o contexto d'a Revolución Espanyola de 1936, sale ta o frent d'Aragón, primero integrando-se en a Columna Durruti y dimpués en a Columna Ortiz.

Fue nombrato oficial de delegato gubernamental d'o Consello Rechional de Defensa d'Aragón, o 19 de chinero de 1937.

Dimpués d'a desaparición d'o Consello, fue detenito atra vegata, agora por orden d'o Gubierno d'a Segunda Republica Espanyola o 19 d'agosto de 1937, estando preso 38 días en a garchola de Sant Miguel d'os Reis, amán de Valencia, y a la fin se'n fuo ta Francia a traviés d'Andorra con Antonio Ortiz, dende a on salió ta Uruguai, pasando tamién por Chile y Paraguai, establindo-se en Venezuela, a on formó en a decada de 1960 o grupo anarquista *Fuerza Unica*, chunto a Antonio Ortiz y atros miembros libertarios en l'exilio.

L'historiador Alejandro Díez Torre trobó y publicó en 2006 un libro escrito por o mesmo Ascaso, *"Memorias, 1936-1938"*, editato por a Universidat de Zaragoza. Tamién o escritor Francisco Carrasquer, chirmano d'o tamién escritor Félix Carrasquer, publicó ixe mesmo anyo *"Ascaso y Zaragoza. Dos pérdidas: la pérdida"*, un treballo d'investigación sobre Ascaso y o Consello d'Aragón.

## Vinclos externos
*  Biografía de Joaquín Ascaso en ''Memoria Libertaria''.
*  Sobre a biografía de Joaquín Ascaso en o foro d'a pachina ''A las barricadas''.
Alcobendas

**Alcobendas** ye una ciudat madrilenya, que fa parte de l'Aria metropolitana de Madrit.

A suya población ye de 107.514 habitants (2008), en una superficie de 45,02 km² y una densidat de 2.388,14 hab/km².

## Cheografía
Alcobendas ye situata a 670 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 13 km d'a ciudat de Madrit, a capital d'a comunidat.

### Mugas
Alcobendas muga a o norte con San Sebastián de los Reyes, a l'ueste y a o sud con Madrit, y a l'este con Paracuellos del Jarama.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
**Ilesia de Sant Per Apóstol*.

### Museus
**Museu CosmoCaixa*.

### Parques y chardins
**Parque de Catalunya*.
**Parque d'Andalucía*.
**Chardín d'a Vega*.

## Fiestas
*24 de chinero: Virchen d'a Paz.
*15 de mayo: Sant Isidro Labrador.

## Localidaz achirmanatas
*1979:  Épinay-sur-Seine (Isla de Francia, Francia).

## Personanalidaz naixitas d'Alcobendas
* Penélope Cruz.

## Referencias

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal.
* Alcobendas en a pachina web d'o Instituto d'Estadistica de Madrit.
Adalia

:*Iste articlo ye sobre in municipio castellanoleyonés en a provincia de Valladolit; ta atros usos, se veiga *'Adalia (desambigación)**''.


**Adalia''' ye un municipio castellanoleyonés situato en a provincia de Valladolit y comarca de Montes Torozos. Fa parte d'o partiu chudicial de Valladolit

A suya población ye de 58 habitants (2011), en una superficie de 16,19 km² y una densidat de población de 3,58 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Adalia se troba situata a 784 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar, a una distancia de 40 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia, d'o suyo partiu chudicial y de Castiella y Leyón.

### Mugas
O termin municipal d'Adalia muga a o norte con San Cebrián de Mazote; a l'este con Barruelo del Valle, Villasexmir y San Salvador; a o sud con Gallegos de Hornija y Vega de Valdetronco; y a l'ueste con Mota del Marqués.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia d'o Salvador d'Adalia, una ilesia d'o sieglo XVI que se debanta dencima d'una anterior ilesia en estilo romanico, conservando-se encara una d'as suyas fronteras romanicas, en o canto d'a Epistola. Formata por tres naus, se i conserva un retablo en estilo plateresco.
Aldea de San Miguel

**Aldea de San Miguel** ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 223 habitants (2007), en una superficie de 19,93 km² y una densidat de población de 11,19 hab/km².
Plan d'Urchel

O **Plan d'Urchel** (en catalán *Pla d'Urgell*) ye una comarca de Catalunya que d'antis mas se deciba Mascançà, a capital suya ye Mollerussa. Fue creyata por lei l'anyo 1987, chunto a l'Alta Ribagorza y o Plan d'o Estanyo.

## Demografía

## Vinclos externos

*  Pachina web d'o Consello Comarcal d'o Plan d'Urchel.
* Información en a pacgina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
* Información en a pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Ducau de Neopatria

O **Ducau de Neopatria** estió un territorio historico situau en Grecia, en a rechión de Tesalia. Administrativament yera dividiu en as capitanías de Siderocastron, Neopatria y Salona. O ducau teneba seu en Neopatria.

Fue conquiesto en l'anyo 1319 por o infant aragonés Alifonso-Frederico de Sicilia con tropas almogávars y feito ducau en unión con o d'Atenas. A ciudat de Neopatria la pobloron aragoneses pero poquet a poquet fue decayendo. Part d'os territorios d'o ducau en Tesalia fuoron conquiestas por os serbios en 1337 con Esteban Dušan. Dimpués d'o gubierno de Rocher de Lauria (1362-1370) as enrestidas de l'Imperio Bizantín fuoron disminuindo progresivament o suyo territorio, dica que o ducau fue redueito nomás a la ciudat.

En 1377 o rei Pero lo Cerimonioso prenió lo títol ducal pero en 1390 tot o ducau cayó en mans d'os florentins. O títol de duque de Neopatria se mantenió nominalment ta os reis aragoneses y os suyos succesors dica la fin d'o reinau de Carlos II d'Aragón.

## Lista de Duques de Neopatria

* 1319-1338: Alifonso-Frederico d'Aragón, sinyor de Negropont, fillo natural de Frederico II de Sicilia.
* 1338-1348: Chuan de Sicilia, marqués de Randazzo, fillo d'o rei Frederico II.
* 1348-1355: Frederico I d'Atenas, marqués de Randazzo, fillo de l'anterior.
* 1355-1377: Frederico III, rei de Sicilia, primo de l'anterior.
** 1375-1380: Loís-Frederico d'Aragón, conte de Salona y vicario de l'anterior.
* 1377-1381: María de Sicilia, reina de Sicilia, filla de Frederico III.
* 1381-1390: Pero IV d'Aragón, rei d'Aragón.
:*tenió diferents vicarios mientres o suyo reino*
:*Mateu de Montcada
:*Rocher de Lauria.
:*Mateu de Peralta.
:*Loís Frederico d'Aragón.
:*Dalmau IV, vizconte de Rocabertí.
:*Bernal de Cordella.

## Se veiga tamién
*Ducau d'Atenas.
Uelba

**Uelba** (*Huelva* en castellano y oficialment) ye una ciudat andaluza, capital d'a provincia de Uelba. Etimolochicament, deriva d'o nombre que teneba mientres l'Imperio Romano, *Onoba*.

A suya población ye de 149.410 habitants (2010), en una superficie de 149 km².

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Seu de Nuestra Sinyora d'a Mercé de Uelba.
* Ilesia de Sant Pero de Uelba.
* Convento d'as Agustinas.
* Ermita d'a Soledat.
* Ilesia d'a Inmaculada Concepción.

## Vinclos externos
Sandiás

**Sandiás** ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situau en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.

## Cheografía
O lugar de Sandiás se troba situau a 1.160 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Molimentos
* Ilesia de Sant Lorient de Sandiás, una ilesia adedicada a Sant Lorient.
Castiello de Guarga

**Castiello de Guarga** (en castellano *Castiello de Guarga*) ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.

A suya población ye de 5 habitants (2016).

## Cheografía
Castiello de Guarga ye situato a 960 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. Se troba en a comarca natural d'a Guarguera.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye arredol de 1035, recullita en a obra d'Ángel Canellas López *Colección diplomática de San Andrés de Fanlo (958-1270)* (*[[Institución Fernando el Católico]]*, Zaragoza, 1964), y documenta as formas *Castellaures*, *Castellazolo*, *Castell Lores* y *Castillores*.

## Demografía

## Molimentos
A Ilesia de Sant Martín de Castiello de Guarga, una ilesia en estilo romanico adedicada a Sant Martín, que ye la ilesia parroquial d'o lugar y que hue se troba eb runas. Ye un edificio en mampostería con nomás que una sola nau y con una torre adosada.

## Referencias
Castiello de Lerés

**Castiello de Lerés** (en castellano *Castillo de Lerés*) ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.

O castiello ye construyiu sobre una espelunga que se diz que yera emplegada pa alzar dica 1.500 cabezas de bestiar y que s'esboldregó dimpués d'a Guerra Civil Espanyola espaldando tamién lo campanar.

## Demografía

## Demografía


ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:10
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

BarData=
  bar:1900 text:"1900" 
  bar:1910 text:"1910" 
  bar:1920 text:"1920" 
  bar:1930 text:"1930" 
  bar:1940 text:"1940" 
  bar:1950 text:"1950" 
  bar:1960 text:"1960" 
  bar:1970 text:"1970" 
  bar:1981 text:"1981" 
  bar:1991 text:"1991" 
  bar:2001 text:"2001" 
  bar:2009 text:"2004" 

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1900 from:0 till:0
  bar:1910 from:0 till:0
  bar:1920 from:0 till:0
  bar:1930 from:0 till:0
  bar:1940 from:0 till:0
  bar:1950 from:0 till:0
  bar:1960 from:0 till:0
  bar:1970 from:0 till:5
  bar:1981 from:0 till:4
  bar:1991 from:0 till:5
  bar:2001 from:0 till:5
  bar:2009 from:0 till:5
 


## Molimentos
A Ilesia de Sant Tirso de Castiello de Lerés, una ilesia adedicada a Sant Tirso, que ye la ilesia parroquial d'o lugar.

## Fiestas
* 29 de chinero: Sant Tirso.

## Referencias
Sant Istevan de Guarga

**Sant Istevan de Guarga** (en castellano *San Esteban de Guarga*) ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo. Se troba en a Guarguera.

## Molimentos
A Ilesia de Sant Istevan de Sant Istevan de Guarga, una ilesia d'o sieglo XVII adedicada a Sant Istevan que ye la ilesia parroquial d'o lugar.

## Referencias
Priorato (comarca)

O **Priorato** (en catalán *Priorat*) ye una comarca de Catalunya.

## Mugas
Ye situata entre o Campo de Tarragona y as Tierras de l'Ebre, que muga con as comarcas d'o Baixo Campo, a Ribera d'Ebro, as Garrigas y a Cuenca de Barberán.

## Demografía
Sinyoría de Montpeller

A **Sinyoría de Montpeller** (en occitán *Senhoriá de Montpelhièr*) estió una churisdicción feudal d'o Lenguadoc con centro en a ciudat de Montpeller.

Perteneixió a la familia reyal aragonesa entre l'anyo 1213 y 1349. Chaime I d'Aragón heredó a sinyoría de su mai María de Montpeller, muller de Pero II d'Aragón. Entre 1276 y 1349 perteneixió a os reis de Mallorca, prencipiando con Chaime II de Mallorca, fillo de Chaime o Conqueridor. A la fin en 1349 se vende a la corona francesa.

## Lista de s de Montpeller
### Dinastía d'os Guillens (casa de Montpeller)
* 985-1025, Guillén I de Montpeller.
* 1025-1042, Guillén II de Montpeller.
* 1042-1068, Guillén III de Montpeller.
* 1068-1077, Guillén IV de Montpeller.
* 1077-1121, Guillén V de Montpeller.
* 1121-1162, Guillén VI de Montpeller, o gran.
* 1162-1172, Guillén VII de Montpeller.
* 1172-1202, Guillén VIII de Montpeller.
* 1202-1204, Guillén IX de Montpeller.
* 1204-1213, María de Montpeller.

### Dinastía aragoneso-mallorquina ([[casa d'Aragón]])
* 1213-1276, Chaime I d'Aragón.
* 1276-1311, Chaime II de Mallorca.
* 1311-1324, Sancho I de Mallorca.
* 1324-1349, Chaime III de Mallorca.
Latrás

**Latrás** ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo. Dende lo punto d'anvista eclesiastico, pende de l'arcipestrau de Samianigo en a diocesi de Chaca, que fa parte de l'archidiocesi de Pamplona.

A suya población ye de 13 habitants (2016).

## Cheografía
Latrás ye situato a 720 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 47 km de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Molimentos
A Ilesia de Santa Catarina de Latrás, una ilesia d'os sieglos XVII-XVIII adedicada a Santa Catarina, que ye la ilesia parroquial d'o lugar.

## Referencias

## Vinclos externos
Layés

**Layés** ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.

En 2016 a suya población yera de 1 habitant.

## Cheografía
O lugar de Layés se troba situato a 740 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Toponimia
Se creye que o nombre de Layés promana d'un nombre de persona latín *LAIO*.

## Demografía

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en o sieglo XIII, recullita en a obra d'Antonio Duran Gudiol *Geografía medieval de los obispados de [[Diocesi de Chaca|Jaca]] y [[Diocesi de Uesca|Huesca]]* (Uesca, 1962), y documenta nomás a forma *Layes*.

## Referencias
O Molín de Villobas

**O Molín de Villobas** (*Molino de Villobas* en castellano) ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.

A suya población yera de 4 habitants en o 2019.

## Cheografía
O lugar d'o Molín de Villobas ye situato a 780 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Demografía
O Molín d'Escartín

**O Molín d'Escartín** (en castellano *Molino de Escartín*) ye un lugar d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en l'Alto Galligo.
Fablo

**Fablo** ye un lugar aragonés d'a comarca de l'Alto Galligo, en a provincia de Uesca, situato en o municipio de Samianigo. Actualment se troba despoblato, dende zaguerías d'os anyos 1950.

## Cheografía
O lugar de Fablo se troba situato a 1.216 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, en a Guarguera.

## Toponimia
S'interpreta que o toponimo *Fablo* deriva d'o latín *FAGULUM*, "fayo chicot".

## Demografía

## Molimentos
A Ilesia de Sant Andreu de Fablo, una Ilesia, d'os sieglos XVII-XVIII, con una torre de planta rectangular, hue espaldada. Adedicada a Sant Andreu apóstol, ye la ilesia parroquial d'o lugar. Ye un edificio con nomás que una sola nau con planta rectangular y cabecera recta con vuelta de lunetos sobre arcos faixons.

Ermita de Fraixén.

## Referencias

## Vinclos externos
*  ''Fablo'' en o blog *Despoblados en Huesca*.
Grasa (Uesca)

**Grasa** ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo y provincia de Uesca. Fa parte d'a clamata Guarguera.

A suya población ye de 3 habitants (2016).

## Cheografía
Grasa se troba a 902 metro d'altaria sobre o livel d'a mar, en a marguin ezquierda d'a Guarga, a piet d'a sierra de Belarra, y ye dividita en dos vicos uno a l'este y atro a l'ueste, estando a ilesia parroquial situata sobre un tozal a l'ueste d'o lugar.

## Demografía
Teneba 3 fuegos a la fin d'o sieglo XV y 7 vecins y 43 habitants a meyatos d'o sieglo XIX.


ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:50
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

BarData=
  bar:1900 text:"1900" 
  bar:1910 text:"1910" 
  bar:1920 text:"1920" 
  bar:1930 text:"1930" 
  bar:1940 text:"1940" 
  bar:1950 text:"1950" 
  bar:1960 text:"1960" 
  bar:1970 text:"1970" 
  bar:1981 text:"1981" 
  bar:1991 text:"1991" 
  bar:2001 text:"2001" 
  bar:2009 text:"2004" 

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1900 from:0 till:33
  bar:1910 from:0 till:40
  bar:1920 from:0 till:42
  bar:1930 from:0 till:44
  bar:1940 from:0 till:44
  bar:1950 from:0 till:36
  bar:1960 from:0 till:32
  bar:1970 from:0 till:10
  bar:1981 from:0 till:0
  bar:1991 from:0 till:7
  bar:2001 from:0 till:6
  bar:2009 from:0 till:5
 


## Molimentos
A Ilesia de Sant Bertolomeu de Grasa, una ilesia d'o sieglo XVIII adedicada a Sant Bertolomeu, que ye la ilesia parroquial d'o lugar. Ye un edificio en mampostería y piedra picada en as suyas esquinas, con nomás que una sola nau cubierta con vuelta en lunetos y con una cabecera cubierta con vuelta de canyón; bi hai tamién una capiella lateral tamién cubierta con vuelta de canyón y se bi dentra a traviés d'un atrio que se troba en o piso baixo d'a suya torre adosada que tien tres pisos d'altaria.

Destaca en l'arquitectura popular *casa Otín* (fin d'o sieglo XVII) con a suya puerta conopial y una d'as suyas finestras. Entre as bordas son intresants las de *casa Castán* y *casa López*.

## Referencias
Canyardo

**Canyardo** (en castellano *Cañardo*) ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.

En 2008, o lugar yera despoblato.

## Cheografía
O lugar de Canyardo ye situato a 1.062 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera zita d'o lugar ye en 1091, recullita en a obra de María Pilar Jerez Martín *Documentación particular [[Monesterio de Sant Chuan d'a Penya|pinatese]] de 1063 a 1095* (treballo de licenciatura en a Facultat de Filolosofía y Letras d'a Universidat de Valencia, curso 1959-1960), y documenta as formas *Canyardo*, *Cangardo*, *Canarda*, *Camiardo* y *Caynardo*.

## Lienda d'o barco de moros
Diz a leyenda que una tardi los habitants de Matidero y Canyardo observoron que lo sol s'enfoscó a causa d'un gran barco con una tripulación de moros y moras volaba per l'alto d'as suyas capezas.

## Molimentos
A Ilesia de Sant Martín de Canyardo, una ilesia d'o sieglos XVI-XVIII adedicada a Sant Martín, que ye la ilesia parroquial d'o lugar y que hue se troba en runas. Ye un edificio de nomás que una sola nau en mampostería con tres trampos y con vuelta de canyón; en o trampo central a cada canto bi ha una capiella lateral con poca fondaria en o muro.

## Referencias

## Vinclos externos
*  http://www.despobladosenhuesca.com/.
Camparés

**Camparés** (en castellano *Campares*) ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.

## Cheografía
O lugar de Camparés ye situato a 1.121 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Demografía


ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:15
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

BarData=
  bar:1900 text:"1900" 
  bar:1910 text:"1910" 
  bar:1920 text:"1920" 
  bar:1930 text:"1930" 
  bar:1940 text:"1940" 
  bar:1950 text:"1950" 
  bar:1960 text:"1960" 
  bar:1970 text:"1970" 
  bar:1981 text:"1981" 
  bar:1991 text:"1991" 
  bar:2001 text:"2001" 
  bar:2009 text:"2004" 

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1900 from:0 till:0
  bar:1910 from:0 till:0
  bar:1920 from:0 till:0
  bar:1930 from:0 till:0
  bar:1940 from:0 till:0
  bar:1950 from:0 till:0
  bar:1960 from:0 till:0
  bar:1970 from:0 till:0
  bar:1981 from:0 till:7
  bar:1991 from:0 till:5
  bar:2001 from:0 till:0
  bar:2009 from:0 till:0
 


## Vinclos externos
*  Informacions sobre Camparés en ''Aragonesasi''.
Bolás

**Bolás** ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo. Actualment ye despoblato.

## Cheografía
O lugar se troba en a val d'Acumuer y ye a una altaria de 1.340 metros sobre lo livel d'a mar.

## Toponimia
Se creye que lo suyo nombre promana de l'antroponimo latino *Volo*.

## Molimentos
A Ilesia de Sant Román de Bolás, una ilesia adedicada a Sant Román, que ye la ilesia parroquial d'o lugar y que hue se troba en runas.

## Referencias
Alemanya Occidental

A **Republica Federal d'Alemanya** (**RFA**) tamién conoixida como **Alemanya Occidental** (en alemán *Westdeutschland*) yera un país d'Europa central que feba parti d'a Unión Europea (UE). Mugaba a o norte con a mar d'o Norte, Dinamarca y a mar Baltica; a l'este con as antigas Republica Democratica Alemana y Checoslovaquia; a o sud con Austria y Suiza, y a l'ueste con Francia, Luxemburgo, Belchica y Países Baixos.

Se creyó con a unión d'os territorios d'as zonas d'Alemanya ocupadas por Francia, Estaus Unius y Reino Uniu, a la fin d'a Segunda Guerra Mundial y existió entre 1949 y 1990.

O 12 de setiembre de 1990, se sinyó un tractau con a RDA ta fer oficial a unión d'os dos estaus y formar l'actual estau d'Alemanya.

## Se veiga tamién
* Republica Democratica Alemana.
* Alemanya.

## Referencias
Río Lahn

O **río Lahn** (en latín *Laugona*) ye un río alemán que descurre por os estaus federaus de Renania d'o Norte-Westfalia, Hesse y Renania-Palatinato. En o suyo recorriu trescruza as ciudaz de Marburgo, Wetzlar, Gießen y Limburgo d'o Lahn.

Tien una longaria de 242&nbsp;km. A suya compleganza tien una superficie de 5.964&nbsp;km².

## Vinclos externos
Lista de comunas de Corcega d'o Sud

Lista d'as 124 comunas d'o departamento de Corcega d'o Sud por orden alfabetico, con o suyo codigo INSEE y o suyo codigo postal prencipal:

## Se veiga tamién
* Cantons de Corcega d'o Sud
Torrejón de Ardoz

**Torrejón de Ardoz** ye una ciudat madrilenya, situata a 20&nbsp;km d'a ciudat de Madrit. A suya población ye de 113.176 habitants (2007), en una superficie de 32,49&nbsp;km² y una densidat de 3.483,41 hab/km².

## Mugas
O termin municipal de Torrejón de Ardoz muga con a lo norte con Ajalvir y Daganzo de Arriba, a l'este con Alcalá de Henares, a lo sud y ueste con San Fernando de Henares y a lo nord-ueste con Paracuellos del Jarama.

## Toponimia
*Torrejón* ye o equivalent etimolochico de l'aragonés *Torrellón*/*Torrollón*, que se troba en a toponimia aragonesa.

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
**Ilesia de Sant Chuan Evanchelista*.

### Molimentos civils
**Casa Grande*.
**Castiello d'Aldovea*.

### Parques y Chardíns
**Soto d'Aldovea*.

## Se veiga tamién
* Linia 200 d'Adif.
Cantón de Biàrritz Ueste

O **cantón de Biàrritz Ueste** (en occitán *canton de Biàrritz Oèst*, en basco *Biarritz Mendebaldeko kantonamendua*; en francés *canton de Biarritz-Ouest*) yera una división administrativa francesa situada en o departamento d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania.

A suya población yera de 13.535 habitants (1999).

O cantón yera una parti d'a villa de Biàrritz.

## Se veiga tamién
* Cantons d'os Pireneus Atlanticos.
Hipotesi

Una **hipotesi** (d'o griego antigo: *ὑπόϑεσις*, *hypothesis*, compuesto de *hypo*, "baixo" y *thesis*, "posición", y tamién *suposición*) ye a premisa subtendita a un razonamiento u a una demostración.

O significato d'a palabra en os oríchens yera una ideya intelichent u un metodo matematico capaz de simplificar os calculos, pero que no yera necesariament real. Con iste significato o cardenal Bellarmine fació servir a palabra cuan li advirtió a Galileo Galilei de no tratar o movimiento d'a Tierra como real.

En l'uso comun, una hipotesi ye una ideya provisional con una valura que ha d'estar contrimostrata. A hipotesi desiche asinas un esfuerzo por parti d'os investigadors ta confirmar-la u negar-la. En o metodo hipotetico-deductivo, una hipotesi habría d'estar falsificable.

A palabra "hipotesi" ye estata emplegata de trazas no guaire correctas ta la hipotesi de Riemann, que s'habría de decir mas propiament *[[conchectura]]*.

Por eixemplo, una persona que plega en un país y que troba una ovella blanca, podereba formular a hipotesi que todas as ovellas de ixe país son blancas. Ista puet estar considerata una hipotesi, porque ye falsificable, ye decir, se puede contrimostrar o contrario: sería prou ta ixo de trobar una ovella d'unatro color.

De normal as contrimuestras matematicas s'enuncian en tres partis: **hipotesi**, **tesi** y **contrimuestra**, an que l'enunciato de contrimostrar no ye a hipotesi sino a tesi, as hipotesi son en cambio as condicions en que s'operan, que s'emplegan chunto a os axiomas d'a teoría que s'emplega ta obtener a contrimuestra.

A **tesi** ye a proposición d'a que se deseya conoixer si ye verdat. O razonamiento que s'ha de fer ta plegar a conoixer si una tesi ye verdat se dice contrimuestra.

## Se veiga tamién

* Teorema.
* Teoría.
* Tesi.

## Referencias
Cantón de Laruntz

O **cantón de Laruntz** (en occitán *canton de Laruntz*, en francés *canton de Laruns*) yera una división administrativa francesa, situata en o departamento d'os Pireneus Atlanticos en a rechión de Nueva Aquitania.

## Se veiga tamién
* Cantons d'os Pireneus Atlanticos
Cantón d'Arudi

O **cantón d'Arudi** (en occitán *canton d'Arudi*, en francés *canton d'Arudy*) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania.

## Se veiga tamién
* Cantons d'os Pireneus Atlanticos
Fluvi

**Fluvi** ye o nombre d'a mascota oficial d'a Expo Zaragoza 2008, disenyada por o catalán Sergi López Jordana, profesor d'a Escuela d'Arte y Disenyo de Terrassa.

Ye inspirada en una gota d'augua y a suya propuesta fue escullida por unanimidat entre as 120 propuestas pa estar a mascota oficial d'a Expo.

La presentoron oficialment o 17 d'aviento de 2005, pero sin nombre. Iste s'escullió por votación por SMS y dau a conoixer o 26 de chinero de 2006. Ista votación fue controvertida, y en a cual un d'os nombres favoritos yera la parola en luenga aragonesa *Chisla*.

O nombre, ye un acronimo de *flumen vitae* (río d'a vita, en latín).

## Vinclos externos
* Expo Zaragoza 2008.
Juan Ignacio Molina

**Juan Ignacio Molina** (Villa Alegre, Chile, 24 de chunio de 1740 - †Imola, Italia, 12 de setiembre de 1829) estió un mosén, botanico y naturalista chileno, tamién conoixito como *Abate Molina*.

## Obras
**Elejias Latinas* (1761)
**Compendio della Storia geografica, naturale, e civile del Regno del Chili* (1776)
**Ensayo sobre la historia natural de Chile* (1782)
**Ensayo sobre la historia civil de Chile* (1787)
**Analogias menos observadas de los tres reinos de la Naturaleza* (1815)
**Sobre la propagación del genero humano en las diversas partes de la tierra* (1818)
**Memorie di storia naturale lette in Bologna* (1821)

## Vinclos externos
*
*Juan Ignacio Molina, en www.ipni.org