open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Puent romanico de Capella

O **puent romanico de Capella** ye, como lo suyo nombre indica, un puent en estilo romanico que se troba situau en o termin municipal de Capella, en a comarca aragonesa d'a Ribagorza y provincia de Uesca.

Se troba situau en l'arrabal d'o lugar, sobre lo río Isabana que trezcruza lo termin municipal de Capella, y se construyió entre los sieglos XIII y XIV.

Lo puent se fació servir mesmo dica los anyos 1990, cuan se construyió un nuevo puent sobre l'Isabana.

## Descripción
Con una rampa a cadaguno d'os suyos cantos que se refirman en ueito uellos u arcos (cinco a un canto y dos en l'atro, am´´as d'o central), as rampas culminan en un vertiz con un gran uello central en forma d'arco de meyo punto, completando asinas os siet arcos que el forman ta una longaria de 96 metros. Con una amplaria de 2,5 metros y tractando-se d'una gran obra, evidencia la importancia d'a ruta que el trescruzaba cuan se construyió, estando de mayor amplaria que atros puents medievals d'a suya redolada.

## Protección legal
O puent romanico de Capella ye protechiu legalment con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural dende l'anyo 2002.

## Referencias

## Vinclos externos

*  O puent de Capella en a web d'o Concello de Capella.
*   O puent de Capella en *[[Arteguías]]*.
*  O puent de Capella en a web d'o Gubierno d'Aragón.
*  O puent de Capella en a web d'o *[[Sistema de Información del Patrimonio Cultural Aragonés]]*.
*  O puent de Capella en o blog *[[El viaje de la libélula]]*.
*  O puent de Capella en a web *'www.RománicoAragonés.com*.
Parque Agustín Jerez

O **parque Agustín Jerez** ye un parque d'a ciudat espanyola de Melilla emplazau en o barrio d'o Hipódromo.

## Historia
En primerías d'os anyos 1930 l'incheniero Emilio Muñoz fació plantar un grupo de palmeras, pa mitigar a contaminación aeria d'o mineral de fierro que saliba d'as cercanas instalacions d'a Companyía Espanyola de Minas d'o Rif. Este palmeral creixió y veyió aumentar 
o suyo numero d'especies en os anyos 1980 en realizar-se treslaus dende a Esplanada de Sant Lorient, a petición de l'asociación d'Estudios Melillenses, y se fació a devantadera en 1992, estando nombrau en honor d'o conserche d'a Companyía Espanyola Minas d'o Rif, que viviba debant d'o palmeral y lo cudiaba.

## Descripción
D'aria cuadrada, conta con dos paseyos que s'entrecruzan en forma de cruz y lo dividen en cuatro partes.

## Referencias

## Vinclos externos
Club Melilla Baloncesto

O **Club Melilla Baloncesto** ye un club de basketbol d'Espanya con siede en Melilla y que milita actualment en a Liga Adecco LEB Oro.

O suyo pabillón ye o Javier Imbroda Ortiz, que conta con un aforo de 2.900 espectadors.

## Palmarés
* Copa Princesa d'Asturias de basketbol: 3 títols
** Campeón: 1999, 2001 y 2010.
** Subcampeón: 2009 y 2016

## Equipación
* Primera Equipación: Camiseta azul, pantalón azul
* Segunda Equipación: Camiseta blanca, pantalón blanco.

## Cuerpo Tecnico
* Entrenador: Rafael Monclova
* Segundo Entrenador:  Ignacio Benítez
* Preparador Fisico:  Diego Barahona
* Fisioterapeuta:  David Sánchez
* Medico: Luis Segura Arrabal
* Delegau d'equipo: Pedro Gutiérrez
* Delegau de campo: Aitor Alonso Salgado

## Directiva
* President: Jaime Auday
* Vicepresidente: Oscar Valentín Madrid Aranda
* Gerente: Enrique Suárez Pino
* Aria de Comunicación y Imachen: Aitor Vega
* Aria de Marketing y Eventos: Celia Carrasco
* Vocals: Manuel Bernal Garrido, Carmelo Martínez Gómez,  Aitor Alonso Salgado, Alfonso Martínez Ubeda, José Torreblanca Laguna, Sergio Silva Fortes

## Patrocinadors
* Ciudat Autonoma de Melilla
* Melilla Ciudat d'o Esporte
* Melilla Turismo
* Viaches Iberia
* Totallogistic
* Shell V-Power
* Parador de Turismo
* Gran Casino Melilla

## Referencias
Ilesia de Nuestra Sinyora de Baldós de Montanyana

A **ilesia de Nuestra Sinyora de Baldós de Montanyana** ye una ilesia d'estilo romanico aragonesa (encara que de transición enta lo gotico) que se troba en a localidat de Montanyana, en o termin municipal de Puent de Montanyana, comarca de Ribagorza y provincia de Uesca. Dende lo punto d'anvista d'a suya adscripción administrativa en a Ilesia Catolica, pende de l'arcipestrau d'Sobrarbe-Ribagorza en a diocesi de Balbastro-Monzón y de l'archidiocesi de Zaragoza.

Ye una ilesia consagrada a Santa María construyida mientres o sieglo XIII que ye la ilesia parroquial d'o lugar. Se troba dencima d'un chicot tozal, a lo canto d'a on se i trobaba lo castiello d'o lugar. Se debanta dencima d'una ilesia anterior, que estaba adedicada a sant Martín de Tours.

## Descripción
### Planta
Se tracta d'un edificio con planta en forma de cruz griega (atras fuents afirman que en planta de cruz latina) y dotau con un abside semicircular. Poseye dos capiellas laterals dotadas de voveda apnchada, caracteristica que comparten con a voveda d'a nau principal (ta Cobreros ixas capiellas laterals son as que li dan forma de cruz griega a la planta).

### Abside
Como s'ha dito, lo suyo abside ye semicircular y tien una finestra en o suyo centro.

### Frontera meridional
Ye l'elemento mas destacau d'o templo. Poseye seis arquivoltas (Antonio García Omedes en a suya web en menciona cinco) con decoración simpla, que arredolan un timpano a on se amuestra a Cristo en Machestat u Pantocrátor (con un libro, la *lux mundi*, en a suya man cucha y bendecindo con a dreita) con mandorla, estando reformau por un ánchel a cadaguno d'os cantos suyos. O trasdós de l'arquivolta exterior ye dentau, con puntas de diamant.

En os capitels d'as columnas que refirman as arquivoltas se presentan escenas relativas a la expulsión d'o Paradiso terrenal d'Adán y Eva y d'astras escenas como l'Anunciación u la Resurrección de Cristo.

### Torre
A ilesia tien una torre-campanar adosada d'o sieglo XV, con tres cuerpos, que destacan en estar marcaus cadagún d'éls por impostas en o suyo exterior. A torre ye en estilo gotico y poseye cuatro cuerpos u altarias, tres exterior y lo baixo encastau en o templo.

Se i conserva una campana datada en 1617.

## Retaulo
Se i conservaba un retaulo, pero fue robau por *[[Erik o Belga]]*, trastallau en partes y vendiu a coleccionistas foranos, trobando-se bellos fragmentos en poder de coleccionistas en Estaua Unius.

## Estatuaria
Tamién se i conservaba una estatua de Nuestra Sinyora de Baldós, que fue destruyida mientres a Guerra Civil Espanyola. Ista estatua yera protagonista d'una leyenda local, que deciba que dimpués d'estar trobada por un pastor y colocada en una d'as capiellas laterals, a la estatua no li cuacó lo puesto y ella sola se tresladó enta l'altar central d'a ilesia.

## Referencias

## Vinclos externos

*  ''Montañana. Nª Sª de Baldós'', en *www.RománicoAragonés.com*.
*  ''Nuestra Señora de Baldós'' en a web *[[Rutas con Historia]]*.
Denominación d'Orichen Protechida Campo de Borcha

A **Denominación d'Orichen Protechida Campo de Borcha** ye una denominación d'orichen protechida (DO) vitivinicola d'Aragón dende 1977. A suya zona de producción se troba situada en o nord-ueste d'a provincia de Zaragoza, en as comarcas d'o Campo de Borcha y de Tarazona y Moncayo. La componen 16 municipios y tien una amplaria de 6270&nbsp;ha.

## Oríchens
A primera cita sobre a presencia d'a vit en ista zona ye un documento sobre a donación a o monesterio de Veruela d'os vinylas de Magallón en l'anyo 1203 estando abat Raimundo Guillén. Mientres o sieglo XIV os abaz de Veruela miroron d'agrupar as suyas propiedaz, crompando a villa d'Ainzón o 2 de chulio de 1453 a requesta de l'abat Gabriel Serra con l'obchectivo de desarrollar os vinyals. A l'abad Fray Martín de Vera (1676-1680) se debe a renovación completa d'os vinyals d'Ainzón.

Dica l'anyo 1835 encara yeran os monches de Veruela os que controlaban l'agricultura d'a zona y as suyas sinyorías en Alcalá, Litago, Vera de Moncayo, Bulbuent, Ainzón, Pozuelo, la grancha d'o Río en Borcha y atros biens en Agón, Anyón, Trasmoz, Magallón, Borcha, Albeta, Tarazona u Fuent de Xalón. Amás d'en o monesterio, yera tradición fer vins en bodegas privadas d'a zona, destacando mas que mas os tintos, pero elaborando-se-ie tamién blancos, rosaus, vins de licor y mesmo vins esbrumosos de calidat.

En a decada de 1950 y debiu a las dificultaz economicas pa comercializar o vin de forma particular, plega o cooperativismo a la zona, formando-se seis cooperativas que encara en l'actualidat agrupan a mayor parti d'a producción d'ista denominación d'orichen.

## Redolada

L'altaria d'os vinyals varía entre os 350 y os 700 metros sobre o livel d'a mar. Os terrenos son calsineros y ricos en nutrients.

### Clima
O clima ye continental, con una pluviometría d'entre 350 y 450 l/m2 anyals.

### Demarcación cheografica
Os siguients termins municipals son incluyius en a zona cheografica d'a Denominación d'Orichen Protechida Campo de Borcha:

Agón, Ainzón, Alberit, Albeta, Ambel, Bisimbre, Borcha, Bulbuent, Bureta, Lo Bust, Fuent de Xalón, Magallón, Maleixán, Pozuelo d'Aragón, Tagüenca, Vera de Moncayo y parcialment os termins municipals de Mallén y Frescano.

## Caracteristicas
### Ugas

As variedaz autorizadas son:

* **Tintas**: garnacha, marzuela, tempranillo, *[[cabernet sauvignon]]*, *[[merlot]]*, *[[Syrah (uga)|syrah]]*, garnacha tintera, *[[caladoc]]* y *[[marselan]]*.
* **Blancas**: macabeu, *[[chardonnay]]*, moscatel de grano menudo, vizaca, garnacha blanca, *[[sauvignon blanc]]*, verdejo y *[[viognier]]*.

## Producción y comercialización
### Bodegas
Istas son as 17 bodegas que fan parti d'a denominación d'orichen:

## Referencias

## Vinclos externos

*  Web d'a DO Campo de Borcha
*  Vins de Campo de Borcha en alimentosdearagon.es
Moregano

O **moregano** ye un aire calido que bufa d'o sud. Se describe como un viento calido y humedo que a sobén leva consigo pluya, pero tamién a vegadas s'identifica con o saloc.

## Refranero
* *Aire moregano, ni palla ni grano*.

## Referencias
Vernera

:*Iste articlo ye sobre o *'viento**. Ta atros usos se veiga [[vernera (desambigación)]]''

A **vernera**, **vernero** u **solano''' ye un viento que bufa de l'este.

## Referencias
Vernera (desambigación)

**Vernera** puet fer referencia a:

* Un viento de l'este. Se veiga **[[vernera]]**

En toponimia:
* A **[[sierra Vernera]]**, una **sierra** pirenenca situada en o Parque Natural d'as Vals Occidentals.
* O **[[pico Vernera]]**, una **montanya** situada en l'anterior sierra.
* **[[Rueba de Vernera]]**, una **montanya** situada en l'anterior sierra.
* **[[Bozo de Vernera]]**, una **montanya** situada en l'anterior sierra.
Corredor de Melilla

O **corredor de Melilla** ye un espacio aerio per a on transcorre o trafico aerio entre Melilla y a peninsula Iberica.

As operacions entre l'aeropuerto de Melilla y a peninsula se fan a o largo d'o corredor de Melilla. L'AIP ENR 2.1 clasifica iste corredor como espacio aerio no controlau (Clase G), especificando que os vuelos a FL60 u inferior serán baixo a churisdicción de Sevilla ACC, y os vuelos a FL70 u superior serán baixo a churisdicción de Casablanca ACC. Seguntes SERA, en espacio aerio Clase G: os vuelos IFR y VFR son permitius y reciben servicio d'información de vuelo si lo solicitan. Toz os vuelos IFR serán en condicions d'estableixer comunicacions aeroterrestres per voz. S'aplica una limitación de velocidat de 250 nyudos IAS a toz os vuelos per debaixo d'os 3050 m (10.000 ft) AMSL, fueras de cuan l'aprebe l'autoridat competent pa tipos d'aeronaus que, per razons tecnicas u de seguranza, no puedan mantener ixa velocidat. No cal una autorización ATC.

O corredor de Melilla tanto en a suya parti superior como en a suya parti inferior ye clasificau como "Espacio Aerio G", lo que significa que ye un espacio aerio no controlau. Melilla tiene a peculiaridat de que a suya maniobra d'aproximación ye comprendida en a suya mayor parte en espacio aerio no controlau, y nomás ye controlau en o suyo tramo final. Una peculiaridat extremadament infrecuent y sola en Espanya. En os aeropuertos no controlaus (como Burgos, Uesca, Seu d'Urchel, u mesmo La Gomera), a maniobra d'aproximación empecipia en Espacio Aerio Controlau, y ye nomás lo suyo tramo final lo que no ye controlau. En iste caso ye a l'inrevés.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Pachina oficial de l'aeropuerto
*  Destins dende l'aeropuerto de Melilla
*  Plan Director de l'Aeropuerto de Melilla. Setiembre de 2017
Gubierno Ascaso

O **Gubierno Ascaso** estió o gubierno d'o Consello Rechional de Defensa d'Aragón dende a suya creyación o 16 d'octubre de 1936 dica a suya disolución o 10 d'agosto de 1937. Presidiu por l'anarquista Joaquín Ascaso Budría, estió constituyiu por consellers d'a CNT, IR, UGT y o PCE.

## Estructura y composición
O Gubierno estió formau por consellers d'a Confederación Nacional del Trabajo, Izquierda Republicana, a Unión General de Trabajadores y o Partido Comunista de España.





## Vinclos externos
*  El Consejo de Aragón. ARMH Aragón
*  GEA
Premio Manuel Carmona Mir

O **Premio de Curtometraches Manuel Carmona Mir** (en castellano *Premio de Cuortometrajes  Manuel Carmona Mir*) ye un certamen de gualardons cinematograficos concedius anyalment por a Semana de Cine de Melilla.

## Creyación
O Premio de Curtometraches Manuel Carmona Mir d'a Semana de Cine fue creyau en 2007 por a Consellería de Cultura de Melilla. 

## Premios vichents
* Primer Premio: 1.500,00 €
* Segundo Premio: 1.000,00 €
* Tercer Premio: 500,00 €

## Se veiga tamién
* Semana de Cine de Melilla

## Referencias
Emberiza schoeniclus

A **cistra de laberca** u **matinero** (  (Linnaeus, 1758)) ye una especie d'au d'a orden d'os Passeriformes y familia Emberizidae que se troba en Europa y Asia.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Premio Ciudad de Melilla

O **Premio Ciudad de Melilla** ye un certamen de gualardons cinematograficos concedius anyalment por a Semana de Cine de Melilla.

## Creyación
O Premio Ciudat de Melilla d'a Semana de Cine fue creyau en 2009 por a Consellería de Cultura de Melilla.

## Premios vichents
### Premios a o cine espanyol
**Ganadors**
### Anyos 2010

### Anyos 2020

## Se veiga tamién
* Semana de Cine de Melilla

## Referencias
Anthus spinoletta

A **cistrilla chicota** u **sista** (  (Linnaeus, 1758)) ye una especie d'au d'a orden d'os *[[Passeriformes]]* y familia *[[Motacillidae]]* que se reproduz en as montanyas d'o sud d'Europa y en Asia dica China. Ye una au migrant de curta distancia; muitas aus se desplazan d'hibierno enta altituz mas baixas.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Cargadero de mineral de Melilla

O **cargadero de mineral de Melilla** ye una obra de l'arquitectura industrial situada en o Puerto Esportivo Noray, entre a suya darsena y a darsena de Santa Barbara, en l'Ixample Modernista d'a ciudat espanyola de Melilla. Fa parti d'o conchunto historico artistico d'a ciudat de Melilla que ye Bien d'Intrés Cultural. Ye o mayor cargadero de minerals construyiu integrament en fornigón en Espanya.

## Referencias

## Bibliografía
Consello d'Aragón

**Consello d'Aragón** puet fer referencia a:

* **[[Consello d'Aragón (Corona d'Aragón)|Consello d'Aragón]]**, un consello permanent creyau en 1494 por o rei Ferrando II d'Aragón pa tractar os afers d'os estaus d'a Corona d'Aragón.
* **[[Consello Rechional de Defensa d'Aragón]]**, un organo de gubierno existent en l'Aragón Oriental entre 1936 y 1937 mientres a Guerra Civil Espanyola.
Ermita de Sant Chuan de Montanyana

La **ermita de Santa María de Chalamera** ye una ermita aragonesa d'estilo romanico que se troba en a localidat de Montanyana, en o termin municipal de Puent de Montanyana, comarca de Ribagorza y provincia de Uesca. Dende lo punto d'anvista d'a suya adscripción administrativa en a Ilesia Catolica, pende de l'arcipestrau d'Sobrarbe-Ribagorza en a diocesi de Balbastro-Monzón y de l'archidiocesi de Zaragoza.

Se tracta d'una ermita consagrada a sant Chuan Baptista debantada en os sieglos XII-XIII. Se trobaba en runas, con parti d'a suya nau y l'abside espaldaus dica que se fació una ampla restauración a finals d'os anyos 1990. Se relaciona la suya construcción con a presencia en Montanyana d'a Orden d'o Hespital (por ixo la suya advocación a sant Chuan Baptista, lo patrono d'o hespital fundau por dita orden en Cherusalem). De feito, en l'edificio amanixe una cruz de Cherusalem, simbolo d'a orden.

## Descripción
### Planta
A planta de l'edificio ye de nomás que una sola nau, con forma rectangular, que remata en un abside semicircular. Puet estar que ixe abside sía una adición posterior a la obra inicial.

D'antes mas tenió dos capiellas laterals adhibidas con posterioridad a la obra prencipal que fuoron suprimidas posteriorment, cuan a suya restauración.

### Frontera
A frontera prencipal d'a ermita poseye cuatre arquivoltas, con refirme en una imposta que a la vegada reposa sobre capitels, que amuestran millor estau de conservación que los de l'amanada ilesia de Ilesia de Nuestra Sinyora de Baldós. En ditos capitels se i troban escenas sobre sant Chuan Baptista, como por eixemplo la degollación u lo baptismo de Chesús). Dencima d'a puerta de dentrada se troba una chicota finestra abocinada.

Poseye una espadanya con triple fano ta ahuespar as suyas campanas.

### Tellau
O tellau d'a ermita ye a dos versants, y se troba cubierto por lenastros.

## Pinturas
L'interior d'o templo conserva bellas pinturas calendadas a finals d'o sieglo XV u principios d'o sieglo XVI. Ditas pinturas se troboron mientres a restauración d'o templo, amagadas dezaga d'o suyo coro, que en consecuencia desapareixió ta permitir visualizar-las, y son ya en estilo gotico.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Ermita de Sant Chuan de Montanyana en *www.RománicoAragonés.com*.
*  Ermita de Sant Chuan de Montanyana en *Montañana medieval*.
*  Ermita de Sant Chuan de Montanyana en a web d'o *[[Sistema de Información del Patrimonio Cultural Aragonés]]*.
*  ''Ermita de Sant Chuan de Montanyana'' en *[[Arte Viajero]]*.
*  Montanyana en a web *[[Arteguías]]*.
Progresión d'o récord mundial masculín de tirada de disco

En iste articlo s'amuestra la **progresión d'o récord mundial masculín de [[tirada de disco]]** dende l'anyo 1912 seguntes la *International Amateur Athletic Federation* (hue dita *[[World Athletics]]*), que reconoix y homologa nomás que los récords rechistraus dende 1912.

## Progresión

## Vinclos externos
*  Progresión d'o récord mundial masculín de tirada de disco en *worldathletics*.
Ilesia de Santa María d'o Pueyo de Tolva

A **ilesia de Santa María d'o Pueyo de Tolva** ye una ilesia aragonesa d'estilos romanico, barroco y neoclasico que se troba en a localidat de Tolva, en a comarca de Ribagorza y provincia de Uesca. A suya localización ye en o centro d'a localidat. Dende lo punto d'anvista d'a suya adscripción administrativa en a Ilesia Catolica, pende de l'arcipestrau d'Sobrarbe-Ribagorza en a diocesi de Balbastro-Monzón y d'a provincia eclesiastica de Zaragoza.

Ye una ilesia consagrada a santa María (en a suya advocación de Santa María d'o Puy) construyida en o sieglo XII en estilo romanico, que ye la ilesia parroquial d'o lugar. Tanimientres, a ilesia tenió cuantos esviellamientos posteriors en estilos barroco y neoclasico, con fundas modificacions sobre lo templo principal. De feito, la part prencipal de l'edificio que hue podemos veyer ye d'o sieglo XVI.

Cal destacar que la suya frontera occidental no ye la orichinal d'o templo y ye procedent d'a ilesia d'o castiello de Falces de Tolva (a ilesia d'os Santos Chusto y Pastor de Falces), habendo-se feito lo suyo treslau a finals d'o sieglo XIX. con motivo d'o deplorable estau d'a ilesia en cuestión.

## Historia
O primer templo romanico fue consagrau por l'occitán Pero de Roda, bispe de l'archidiocesi de Pamplona.

## Descripción
En l'edificio destaca mas que mas a suya frontera occidental, procedent d'a espaldada ilesia d'os Santos Chusto y Pastor de Falces, como s'ha indicau anteriorment.

### Frontera
A suya puerta de dentrada, en arco de meyo punto destaca sobre la frontera en sobresalir d'a mesma y poseye cinco arquivoltas sobre una imposta que a la suya vegada reposa sobre dos columnas con os suyos respectivos capitels, ornamentaus con motivos animals (lions). O saledizo ye rematau con un arrimadiello que descansa sobre tres canez. Dencima d'a puesta se troba un gran finestral.

### Planta
Ye un edificio con nomás que una sola nau dotau de capiellas laterals y con una cabecera poligonal. La suya nau ye dividida en tres trampos y se troba cubierta por vuelta de crucería. As capiellas laterals son as parts mas modernas d'o templo y se construyioron ya en estilo barroco.

### Nau
A sola nau d'a ilesia ye en forma rectangular, estando construyida la part inferior d'a mesma en piedra picada y en ladriello la part superior d'os suyos muros.

### Torre
A suya torre tien a peculiaridat de contar con un primer trampo en planta cuadrada y un segundo trampo en planta octagonal, poseyendo una finestra en arco de meyo punto.

## Referencias

## Vinclos externos

*  ''Iglesia de Santa María del Puy de Tolva'' en a web d'o Concello de Tolva.
*  ''Iglesia de Santa María del Puy'' en a web d'o *[[Sistema de Información del Patrimonio Cultural Aragonés]]*.
*  ''Iglesia de Santa María del Puy'' en *[[Arte Viajero]]*.
Melilla Hoy

***Melilla Hoy*** ye un periodico espanyol editau en a ciudat de Melilla dende 1985.

Dedica una atención especial a la información local chenerada en a ciudat de Melilla. Lo diario actualment tiene la suya siede en l'avenida Duquesa d'a victoria, 30.

Lo suyo director ye Enrique Bohórquez López-Dóriga.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Melilla Hoy
Plaza d'Armas (Melilla)

A **plaza d'Armas** (en castellano *plaza de Armas*) ye una plaza con gradas que se troba situada ocupando cuasi a totalidat d'o segundo recinto fortificau de Melilla La Vieja, en a ciudat de Melilla (Espanya).

## Historia
Astí se trobaba a garchola de Melilla, en a zona norte, dende o sieglo XVIII, reconstruyida en 1734 dica 1906, puesto a on compliban condena os chitaus de tierra, penaus y confinaus politicos, que fue rematada d'espaldar en 1979. En o sud ye a ermita d'a Victoria, construyida arredol de 1719 u 1720 en espaldar-se una ermita anterior baixo a mesma advocación pa construyir a garchola, eschuflada en 1720 y espaldada en 1741.

En 1951 se pavimenta a plaza y o 25 de chinero de 2006 se fació a devantadera d'a plaza dimpués d'estar reformada.

## Descripción
En a zona sud se troban restas arqueolochicas d'un ninfeu romano, cuantos silos arabes y o Memorial a o Gubernador Carlos Ramírez de Arellano. En o norte i hai gradas pa espectaclos a l'aire libre.

## Referencias

## Vinclos externos
Farmacia

:*Pa la botiga a on se venden as medecinas se veiga [[apotica]]*

A **farmacia** (d'o griego *φάρμακον /fármakon/*, 'medecina, vereno, toxico') ye a ciencia y practica d'a preparación, conservación, presentación y dispensación de medecinas; tamién ye o puesto a on se preparan, dispensan y venden os productos de parafarmacia y medecinals, dito tamién mas comunment apotica. Ista definición ye a mas universal y clasica, que se solapa con o concepto de Farmacia Galenica (Galén estió un medico griego d'o sieglo II, experto en preparar medecinas).

Antis d'o sieglo XX y primerías d'o mesmo, a formulación y preparación de medecinas se feba por un solo farmaceutico u con o maestro farmaceutico. A partir d'o sieglo XX, a elaboración d'as medecinas corre a cargo d'a moderna industria farmaceutica, si bien continan estando farmaceuticos os que coordinan y investigan a formulación y preparación de medecinas en as grans empresas farmaceuticas.

Recientment se considera tamién practica d'as farmacias aconsellar a o pacient en lo que se refiere a la suya medicación y asesorar a os medicos u atros profesionals sobre as medecinas y o suyo emplego (farmacia clinica y atención farmaceutica).

Os farmaceuticos tamién colaboran en grupos d'investigación con os quimicos, bioquimicos, biologos y incheniers pa descubrir y desarrollar compuestos quimicos (y biolochicos) con valura terapeutica. Amás debiu a las nuevas regulacions internacionals en materia d'hichiene y salut publicas (OMS/ ICH), cada vegada con mas frecuencia se solicita o suyo consello en temas de salut publica.

## Referencias
Val d'Aro

A **Val d'Aro** (*Vall d'Aro* en catalán) ye una subcomarca d'a comarca d'o Baixo Empordán, en Catalunya. Ye situata entre os macizos de l'Ardenya y d'as Gavarres y encluye os municipios de Santa Cristina d'Aro, Castell d'Aro, Platja d'Aro i s'Agaró y Sant Feliu de Guíxols, encara que iste zaguer no se bi incluye siempre. O río que a forma ye o Ridaura. Ye tradicionalment mes vinculata con a comarca d'a Selva.
"*Vall d'Aro*" estió tamién a denominación d'os municipios de Santa Cristina d'Aro y Castell d'Aro, Platja d'Aro i s'Agaró dica a suya deseparación en o sieglo XIX.

## Referencias
Hèctor Moret Coso

**Hèctor Moret Coso** (Mequinenza, Cinca Baixa, 22 de marzo de 1958) ye un poeta, asayista, columnista d'opinión y narrador en luengua catalana, lingüista, critico literario y investigador y historiador d'a luenga y a literatura, con especial atención a l'Aragón catalanofono. 

## Biografía
Dende os 10 anyos reside en Barcelona, a on se licenció en Filolochía catalana. Dende 1992 fa de profesor d'ensenyanza segundaria en Barcelona y a suya aria metropolitana, a on imparte a materia de luenga catalana y literatura.

Ha publicau como columnista d'opinión -a sobén con l'heteronimo *Esteve Betrià*- en publicacions periodicas como *Temps de Franja*, *Serra d'Or, L'Ebre*, etc. Como periodista de redacción -a sobén con l'heteronimo *Berenguer de Mussots*- ha colaborau en *Temps de Franja* y *Les Notícies de Llengua i Treball* y como narrador ha feito parti -a sobén con l'heteronimo *Marc Cornell*- de volumens colectivos.

Dende o 22 de chunio de 2022 fa parti de l'Academia Aragonesa d'a Luenga.

## Obras
### Poesía
* *Pentagrama*. Barcelona: Edicions Columna, 1987.
* *Parella de negres*. Barcelona: Edicions Columna, 1988.
* *Ròssecs*. Ajuntament de Cerdanyola del Vallès, 1992.
* *Al cul del sac trobareu les porgueres*. Valencia: Edicions Alfons el Magnànim, 1993.
* *Antídots*. València: Eliseu Climent, 1996.
* *Temps pervers*. Zaragoza: Deputación Cheneral d'Aragón, 1999.
* *In nuce. Antologia Lírica*. Calaceit: Associació Cultural del Matarranya, 2005.
* *Camp clos/Campo cercado*. Zaragoza: Prensas Universitarias de Zaragoza, 2006.
* *Dat pel sac*. Calaceit: Sisalls Edicions, 2020.

### Asayo, investigación y narrativa
* *Sobre la llengua de Mequinensa*. Fraga: Institut d'Estudis del Baix Cinca, 1994, 1996².
* *Estudi descriptiu de la llengua de Fraga*. Fraga: IEBC, 1995 (en colaboración con Josep Galan).
* *Aproximació descriptiva a la llengua de Saidí*. Fraga: IEBC, 1996 (en colaboración con Màrio Sasot).
* *Indagacions sobre llengua i literatura catalanes a l'Aragó.* Calaceit-Fraga: ASCUMA-IEBC, 1998.
* *Circumloquis i remostrons.* Fraga-Calaceit: ASCUMA-IEBC, 2003 (sinyau con l'heteronimo Esteve Betrià).
* *L’oratge de Mequinensa*, Mequinensa: Grup d’Investigació Coses del Poble, 2014.
* *Bèsties, bestiotes i bestietes. Una aproximació lèxica a la fauna de Mequinensa.* Mequinensa: Grup d'Investigació Coses del Poble, 2021 (con fotografías de Manuel Silvestre, Javi Torres y Paquito Copons).
* *Contes compromesos*, Zaragoza: Gara d'Edizions, 2022 (sinyau con l'heteronimo Marc Cornell).

## Vinclos externos
*  Hèctor Moret Coso en a pachina de l'Academia Aragonesa de la Lengua.

## Referencias
Lluçanès

O **Lluçanès** ye una comarca de Catalunya, situata en o saso entre o Berguedá y a Plana de Vic. Ye composata d'os municipios d'Alpens, Lluçà, Olost, Oristà, Perafita, Prats de Lluçanès, Sant Martí d'Albars y Sobremunt. A comarca tien una población de 6.197 habitants en una superficie de 226,6km2. A suya capital ye Prats de Lluçanès.

A suya composición estió aprebata en o Parlament de Catalunya lo 3 de mayo de 2023, con 80 votos favorables y 49 en cuentra.

## Referencias
Asayo

L**'asayo** (d'o latín *exagĭum*, "chuzgar, examinar") ye un tipo de texto en prosa que explora, analiza, interpreta u evalúa un tema. Se considera un chenero literario comprendiu adintro d'o chenero didactico.

A caracteristicas clasicas mas representativas de l'asayo son:

* Ye un escrito fundamentau que sintetiza un tema significativo.
* Tien como finalidat argumentar una opinión sobre o tema u descubrir-la.
* Poseye un caracter preliminar, introductorio, de caracter propedeutico.
* Presenta argumentos y opinions refirmadas en ideyals.
 
L'autor d'un asayo se diz **asayista**.

## Referencias
Prunella collaris

O **rocacero de puerto** ( (Scopoli, 1769)) ye una especie d'au d'a orden d'os Passeriformes y familia Prunellidae que nativa d'Eurasia y d'o norte d'Africa.

## Subspecies
**P. c. collaris* (Scopoli, 1769).
**P. c. subalpina* (Brehm, CL, 1831).
**P. c. montana* (Hablizl, 1783).
**P. c. rufilata* (Severtzov, 1879).
**P. c. whymperi* (Baker, ECS, 1915).
**P. c. nipalensis* (Blyth, 1843).
**P. c. tibetana* (Bianchi, 1905).
**P. c. erythropygia* (R. Swinhoe, 1870).
**P. c. fennelli* (Deignan, 1964).
 
## Referencias

## Vinclos externos
Carduelis citrinella

O **tirirín** u **tirín** ( (Pallas, 1764)), tamién conoixiu como **guión de lucanos** y **taril de Campfranc**, ye una especie d'au d'a orden d'os *[[Passeriformes]]* y familia *[[Fringillidae]]* que ye resident en as montanyas d'o sud-ueste d'Europa, dende la Peninsula Iberica dica los Alpes.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Templo Hindú de Melilla

O **Templo Hindú de Melilla** ye un templo hinduista situau en a ciudat espanyola de Melilla se troba en a carrera Padre Lerchundi. Yera un d'os templos incluyius en a Rota d'os Templos d'a ciudat cuan se trobaba en a carrera Castelar.

## Historia
Os primers hindús s'instaloron en Ceuta en zaguerías d'o sieglo XIX. En 1948 se creyó l*'Asociación de Comerciants Hindús*, que estió una d'as primeras asociacions hindús d'Espanya. En 1997 o nombre d'a organización se cambió por lo de *Comunidat Hindú de Melilla*.

O templo se conoixe en l'hinduismo como mandir.

## Referencias

## Vinclos externos
Museu Echipciano de Melilla

O **Museu Echipciano de Melilla** (en castellano *Museo Egipcio de Melilla*) ye un museu d'arte echipciano d'a ciudat espanyola de Melilla. Ye un d'os dos solos museos d'arte echipciano d'Espanya de conchunta con o de Barcelona. Ubrió as suyas puertas en 2021, conta con tres plantas adedicadas a la exposición. 

## Se veiga tamién
* Museu Historico Militar de Melilla
* Museu de l'Automóbil de Melilla
* Museu Ibáñez de Melilla
* Museo Gaselec d'a Electricidat
* Museo Etnografico de Melilla
* Colección Museografica d'Arte Sacro

## Referencias
Museu de l'Automóbil de Melilla

O **Museu de l'Automobil de Melilla** (en castellano *Museo del Automóvil de Melilla*) ye un museo d'a ciudat espanyola de Melilla. Ye situau en a carrera Falanchista Rettschlag, numero 19, en l'antiga fabrica de velas, leixivas y sabons y pa estar visitau cal concertar cita telefonica.

## Historia
Creyau per l'intrés coleccionista que dende 1970 Miguel Ángel Hernández sentiba por os autos con l'aduya de l'historiador Juan Díez Sánchez y a colaboración de José Nieto Egea, José Miguel Fernández y Federico Navajas.

## Exposición
S'exposan 35 autos y 12 motocicletas, 2 con sidecar.

## Galería d'imáchens

Imachen:Clásico_(Museo_del_Automóvil_de_Melilla).jpg|Un auto clasico 
Imachen:Citroen_11_Ligero_Traction_(Museo_Historia_del_Automóvil_en_Melilla).jpg|Citroën 11 CV
Imachen:Austin_Mini_Moke_(Museo_Historia_del_Automóvil_en_Melilla).jpg|Austin Mini Moke
Imachen:Citroen_11_Ligero_Traction_(Museo_del_Automóvil_de_Melilla).jpg|Citroën 11 CV
Imachen:Mercedes_(Museo_Historia_del_Automóvil_en_Melilla).jpg|Mercedes-Benz W111
Imachen:MG_(Museo_del_Automóvil_de_Melilla).jpg|MG
Imachen:Museo_del_Automóvil_de_Melilla.jpg|Panhard PL17
Imachen:Museo_Historia_del_Automóvil_en_Melilla_(2).jpg|Volkswagen Typ 14
Imachen:Museo_Historia_del_Automóvil_en_Melilla.jpg|Clasico en o museu
Imachen:Porsche_(Museo_del_Automóvil_de_Melilla).jpg|Porsche
Imachen:Citroen_(Museo_Historia_del_Automóvil_en_Melilla).jpg|Citroën 2CV


## Se veiga tamién
* Museu Historico Militar de Melilla
* Museu Echipciano de Melilla
* Museu Ibáñez de Melilla
* Museu Gaselec d'a Electricidat
* Museu de Melilla
* Colección Museografica d'Arte Sacro

## Vinclos externos

*  Pachina oficial
Museu Ibáñez de Melilla

O **Museu Ibáñez de Melilla**, tamién clamau **Museu Casa d'o Reloch** en ubicar-se en a Casa d'o Reloch u Torre de la Vela, ye un museu d'a ciudat autonoma espanyola de Melilla situau en a Torre d'a Vela, en o primer recinto fortificau de Melilla La Vieja. A traviés d'él se dentra en a Batería Reyal y en a Capiella d'a Enramada.

## Historia
Se fundó en ceder l'artista almeriense Andrés García Ibáñez parte d'a suya colección a la ciudat autonoma de Melilla, que tamién exhibe parte d'a suya colección artistica. 

## Contenius
Contaba con seis salas a on se i exhiben en una secuencia succesiva temporal que prencipia en o sieglo XVIII y contina con obras d'estilo realista propio d'o sieglo XIX, ta rematar con obras correspondients a la *Nueva Figuración* y a lo *Documentalismo Fotografico* espanyol, mesmo que esculturas de Juan López, Emilio Manescau Baccarelli, Félix Alonso u Mustafa Arruf, y pinturas de Vicente Maeso Cayuela, Victorio Manchón, Carlos Monserrate, Eduardo Morillas u Francisco Hernández.

## Referencias

## Se veiga tamién
* Museu de Melilla.
* Museu Historico Militar de Melilla.
* Museu Echipciano de Melilla.
* Museu de l'Automóbil de Melilla.
* Museu Gaselec d'a Electricidat.
* Museu de Melilla
* Colección Museografica d'Arte Sacro.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial.
Colección Museografica d'Arte Sacro

A **Colección Museografica d'Arte Sacro** ye un museo d'a ciudat autonoma espanyola de Melilla situau en l'antigo convento d'os Franciscanos, en o primer recinto fortificau de Melilla La Vieja. Per él s'accede a las cuevas d'o Conventico.

## Historia
Creyau per a ciudat autonoma de Melilla, con o bispau de Málaga y a Vicaría Episcopal de Melilla y con o refirme d'as cofadrías y chirmandaz d'a ciudat de Melilla y d'a "Fundación Melilla Ciudat Monumental". 

## Contenius
Destaca a obra "Custodia d'o Sol".

## Referencias

## Vinclos externos
*  Web oficial
Melilla Airlines

**Melilla Airlines** (nombre comercial de *Melilla Airways SL*) estió un achent de viaches espanyol con siede en Melilla. Tot y con os suyos nombres societario y comercial, no yera certificada como aerolínea per parte de l'Achencia Estatal de Seguranza Aeria d'Espanya. Melilla Airlines y emplegaba os avions, certificau y codigos d'unatra aerolínea (Aeronova), d'a que revendeba os suyos vuelos. A sociedat Melilla Airways SL prencipió as suyas operacions o 16 d'abril de 2013.

## Historia
A sociedat fue dada d'alta o 16 d'abril de 2013, fruito d'o esfuerzo d'un grupo d'empresarios d'a ciudat de Melilla. O consello d'administración inicial yera formau per Salomon Benzaquen Cohen, Diego Robles Soldevila, Antonio Juan González Ramón, José Antonio Ramos Sáez, Salomon Meir Cohen Bengio, Antonio González Palomo, Said Mohamed Haddu y Pablo Carrero Segura.

O primer vuelo estió o d'o 3 de mayo de 2013 entre Melilla-Malaga, presentando-se en sociedat oficialment o luns 29 d'abril.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Melilla Airlines .
*  Melilla Airlines en Facebook.
*  Melilla Airlines en Twitter.
Centro d'Interpretación de Melilla La Vieja

O **Centro d'Interpretación de Melilla La Vieja**, tamién conoixiu como **Cimlav**, (en castellano *Centro de Interpretación de Melilla La Vieja*) ye un museo d'a ciudat espanyola de Melilla situau en l'antigo *Torretón d'as Crabas*, en o primer recinto fortificau de Melilla La Vieja.

## Historia
Creyau per a "Fundación Melilla Ciudad Monumental", con l'emparo d'a ciudat autonoma de Melilla.

## Contenius
En o centro d'a sala se troba, presidindo a cambra, un muro amaneixiu entre as restas d'o terraplén, emerchindo dende os suyos alacez a traviés d'a losa d'o sulero y a o suyo arredol se desplega a historia d'as murallas melillenses, como un “museu vivo” de l'arte d'a fortificación.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Centro d'Interpretación de Melilla La Vieja
Capiella de Sant Chaime de Melilla

La **capiella de Sant Chaime de Melilla** (en castellano *Capilla de Santiago*) ye una capiella situada entre o túnel de Santa Ana y a puerta de Santa Ana, en o primer recinto fortificau de Melilla La Vieja, en a ciudat autonoma de Melilla (Espanya) y fa parti d'o conchunto historico artistico d'a ciudat de Melilla, un Bien d'Intrés Cultural. Ye probablement a sola obra gotica de l'Africa continental.

## Historia
Fue construyida en estilo gotico per Miguel de Perea aduyau de Sancho de Escalante en 1551. En 1654, Pedro de Palacios la transforma construyindo un altar pa meter una imachen de sant Chaime o Mayor trayida dende a ilesia d'a Purisma Concepción.
 En 1955 se restaura a capiella y le'n saca l'enfoscau que amagaba a piedra picada.

## Descripción
Ye edificada en piedra de cantería, ye de planta cuadrada, zarrada con muros con una imachen de sant Chaime a caballo, chunto a la que se troba una puerta per a que s'accede a la Galería Reyal, en o costau nord-este y unatra d'este a piet en o sud-ueste, l'opuesto, y en a resta, a puerta de Santa Ana en o nord-ueste y lo túnel de Santa Ana en o sud-este, que dan paso a una vuelta de crucería, per lo que a capiella ye probablement a sola obra gotica d'o continent africano.

## Se veiga tamién
* Fortaleza de Mazagón.

## Referencias

## Vinclos externos
Ilesia de Sant Agostín de Melilla

A **ilesia de Sant Agostín de Melilla** (en castellano *iglesia de San Agustín de Melilla* ye una ilesia catolica que se troba situada en a ciudat autonoma de Melilla, en a suya carrera Ceuta, numero 6, en l'Eixample Modernista d'a ciudat. Dende lo punto d'anvista d'a suya adscripción administrativa en a Ilesia Catolica, pende de l'arcipestrau d'Melilla en a diocesi de Malaga y de l'archidiocesi de Granada.

Ye una ilesia consagrada a sant Agostín d'Hipona construyida en 1920 que ye una d'as ilesias parroquials d'a ciudat, dende lo 25 d'aviento de 1939 (o 10 d'octubre de 1938 y heba estau erichida como parroquia auxiliar).

## Historia
O primer templo adedicau a Sant Agostín yera una capiella situada en a carrera General Villalba bendecida lo 15 de marzo de 1913, encara que la primera capiella d'o vico d'o Real estió la creyada per o vicario eclesiastico Miguel Acosta, que se trobaba en a carrera Castilla y fue bendecida lo 26 de chulio de 1912.

Ista capiella de Sant Agostín se trasladadó enta la carrera Ceuta con o vicario José Cassola antes de 1920, y s'entregó a los Pais Paúls per o prelau d'a diocesi, quedando adscrita a la ilesia parroquial d'o Sagrau Corazón de Jesús.

S'erichió como ilesia parroquial lo 25 d'aviento de 1939 y l'1 de chinero de 1940 prenioron posesión canonica los Pais Paúls de mans d'o bispe de Málaga Balbuino Santos Olivera y fue nombrau mosén rector Rafael Marcos.

## Descripción
Ye construyida en ladriello macizo pa las parez, bigas de fierro pa lo tellau a dos versants y cindres de ladriello macizo pa las cambras segundarias.

### Exterior
A suya frontera prencipal ye de composición triangular, conta con una puerta con membral, enmarcau per un arco de meyo punyo flanqueiau per finestras con ixos mesmos arcos de meyo punyo, situando-se sobre ellas uns adornos en forma de dovelas multicolors, amariellas y blancas, y sobre la puerta un rosetón y dencima una espadanya con tres campanas que corona l'edificio.

### Interior
Consta de nomás que una sola gran nau cubierta por recha, que empecipia en un nártex, dimpués d'o cual se sitúa un organo y remata en un capitero plano, estando los muros son ubiertos per finestras con arcos de meyo punto.

## Galería d'imáchens

Imachen:Iglesia_de_San_Agustín,_barrio_del_Real.jpg|vínculo=Archivo:Iglesia_de_San_Agustín,_barrio_del_Real.jpg
Imachen:Órgano_de_la_Iglesia_de_San_Agustín,_Órgano_(3551983813).jpg|vínculo=Archivo:Órgano_de_la_Iglesia_de_San_Agustín,_Órgano_(3551983813).jpg


## Referencias

## Vinclos externos

*  Ilesia de Sant Agostín en Facebook.
*  Ilesia de Sant Agostín en Twitter.
Fuerte de Rostrogordo

O **fuerte de Rostrogordo** ye un d'os denominaus fuertes exteriors d'a ciudat autonoma espanyola de Melilla, ubicau en os pinars de Rostrogordo, en a zona norte de Melilla (Espanya) y tiene o estatus de Bien d'Intrés Cultural.

## Historia
Fue construyiu entre o 26 de mayo de 1888 y o 22 de chunyo de 1890 pa esfender Melilla d'os ataques d'os rifenyos y mas tardi, dimpués de perder a suya función defensiva, pasó a estar una garchola militar en a que estió engarcholau Abd lo-Krim.

Dimpués d'estar restaurau, en l'actualidat fa parti d'o *Parque de Ocio y Deporte El Fuerte*.

## Descripción
L'edificio consiste en un fuerte de planta trapezoidal con un patio interior en o que se distribuyen as salas y que conta con una rampa pa l'acceso a las baterías superiors.


Imachen:Puerta_del_Fuerte_de_Rostrogordo_21.jpg|Puerta
Imachen:Patio_del_Fuerte_de_Rostrogordo_21.jpg|Patio
Imachen:Patio_del_Fuerte_de_Rostrogordo_7.jpg|Patio
Imachen:Patio_del_Fuerte_de_Rostrogordo.jpg|Patio


## Referencias

## Vinclos externos
Seu de Santa María de Chirona

A **seu de Santa María de Chirona** ye una seu bispal catalana construida entre los sieglos XI y XVIII en estilos romanico, gotico y barroco que se troba en a ciudat de Chirona, en a comarca d'o Chironés y provincia de Chirona. Dende lo punto d'anvista d'a suya adscripción administrativa en a Ilesia Catolica, ye la seu de l'arcipestrau de Chirona-Salt y d'a diocesi de Chirona en l'archidiocesi de Tarragona.

Adedicada a santa María, ye lo templo cristiano mas gran d'a provincia de Chirona. La seu poseye la nau gotica mas ampla d'o mundo con os suyos 22,98 metros, estando amás a nau con mayor amplaria d'o mundo en cualsiquier estilo artistico dezaga d'a basilica de Sant Pero d'o Vaticano, que plega en os 25 metros d'amplaria. Se troba situada en o centro d'a ciudat antiga, la Gerunda romana.

Encara que bi ha citas de bispes en a ciudat de Chirona dende l'anyo 516 y que seguntes documentos d'o sieglo VII lo suyo culto yera equiparable a lo d'as seus de Toledo u Sevilla, no se conserva garra resto de l'edificio dixas envueltas, que dimpués d'a conquiesta musulmana d'a peninsula iberica se convertió en mesquita entre los anyos 715 y 785, tresladando-se lo culto cristiano d'os mozarabes que i continoron vivindo enta la ilesia de Sant Felix de Chirona debantada sobre la tumba de sant Felix. Cuan en 785 Carlos Magno reconquerió la ciudat l'edificio tornó en o culto cristiano.

## Historia

## Referencias

## Se veiga tamién
* Lista de mayestros de capiella d'a seu de Santa María de Chirona.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial d'a seu de Santa María de Chirona.
Eugeni Jofra i Bafalluy

**Eugeni Jofra i Bafalluy** (Barcelona, 1941-2001), conoixiu per o suyo nombre artistico d***'Eugenio***, estió un popular humorista catalán que se fació famoso en toda Espanya a resultas de numerosas aparicions televisadas y gravacions entre los anyos 1980 y 1990.

## Referencias
Día d'a Memoria Democratica d'Aragón

O **Día d'a Memoria Democratica d'Aragón** ye una chornada pa recordar a las personas que cayioron en a luita per a libertat dende la Guerra Civil. Se celebra lo 3 de marzo, en memoria d'o bombardeyo d'Alcanyiz. Estió derrogada oficialment per o Gubierno Azcón en o marco de l'alcuerdo con Vox.

## Referencias
Analfabetismo

L**'analfabetismo** ye la incapacidat u dificultat pa leyer, escribir, comprender un texto/oración y contar, cheneralment a causa d'a falta d'aprendizache.

O livel d'alfabetización d'a población mundial ha aumentau dramaticament en os zaguers sieglos. Mientres que en 1820 nomás lo 12% d'a población mundial sabeba leyer y escribir, hue la proporción s'ha invertiu: nomás lo 13% d'a población mundial sigue estando analfabeta. En os zaguers decenios, a taxa mundial d'alfabetización ha aumentau aproximadament 4 puntos percentuals cada 5 anyos: d'o 42% en 1960 a lo 86% en 2015.

En 2021 encara quedaban en Aragón mas de 9000 personas analfabetas.

## Referencias
Puerta de Sant Chaime de Melilla

A **puerta de Sant Chaime** (en castellano *puerta de Santiago*) ye a puerta d'acceso a o primer recinto fortificau dende o segundo recinto fortificau a la ciudadela espanyola de Melilla La Vieja, en Melilla. Fa parti d'o conchunto historico artistico d'a ciudat de Melilla, un Bien d'Intrés Cultural.

## Historia
A suya construcción, feita entre 1549 y 1551 per Miguel de Perea, se plantió como un revellín pa desfender a puerta de Santa Ana, con o suyo túnel en anglo dreito, excesivament vulnerable. Entre 1669 y 1674 Osorio Astorga reparó o torretón d'as Beatas, que fue reconstruyiu entre 1680 y 1682 per l'incheniero Toscano Brito seguntes as instruccions de l'incheniero Octavio Meni.

En 1952 se restauró l'arco y o escudo, y se metió un nuevo puent levadizo trayiu d'o Penyón de Vélez d'a Gomera.
En 1699 se construyió un puent sobre o foso.

En 1996 se restauró unatra vegada.

## Descripción
A puerta —tota de cantería— consta d'un arco de meyo punto sobre o que se troba o escudo imperial de Carlos V, flanquiau per dos torretons, a la suya dreita o *torreón Desmochado* y a la suya zurda o *torreón d'as Beatas*. S'accede dende un puent de mampostería y unatro levadizo. Dimpués d'a puerta se troba a casamata, un pasadizo en cantonada pa dificultar l'acceso d'os atacants, con parez de piedra y vueltas de ladriello macizo.


Imachen:Puerta_de_Santiago,_Melilla,_Plaza_de_Armas_(3)_(8660790751).jpg|Plaza d'Armas
Imachen:Revellín_de_Santiago.jpg|Revellín
Imachen:Puerta_de_Santiago,_Melilla,_Salas_(3729688064).jpg|Sala interior
Imachen:Puerta_de_Santiago,_Melilla,_Encuentros_(3728870857).jpg|Escaleretas


## Referencias

## Vinclos externos
Copa d'as Rechions d'a UEFA

A **Copa d'as Rechions d'a UEFA** (en anglés *UEFA Regions' Cup*) ye una competición internacional de fútbol organizada por a UEFA d'a que fan parti equipos rechionals d'Europa integraus por chugadors no profesionals. Fue creyada en 1998 y estió a segunda competición UEFA dimpués d'a extinta Copa d'a UEFA Amateur (disputada por seleccions) en a que participan equipos no profesionals.

## Formato de competición
* **Rondas previas estatals**: cada federación disputa as eliminatorias con as suyas rechions.
* **Fase previa**: 8 equipos dividius en 2 grupos de 4 equipos. Choques a partiu unico. Se clasifican os ganadors de grupo (2 equipos). Cada grupo se chuga en una seu fixa.
* **Primera fase**: 32 equipos dividius en 8 grupos de 4 equipos. Choques a partiu unico. Se clasifican os ganadors de grupo (8 equipos). Cada grupo se chuga en una seu fixa.
* **Fase intermeya**: desapareixida en o formato actual.
* **Segunda fase**: 8 equipos dividius en 2 grupos de 4 equipos. Choques a partiu unico. Se clasifican os ganadors de grupo (2 equipos). Os dos grupos y a final se chugan en a mesma seu.
* **Final**: A partiu unico.

## Se veiga tamién
* Fase espanyola d'a Copa d'as Rechions d'a UEFA

## Enlaces externos
*  Pachina web oficial.
*  Copa d'as Rechions en RSSSF.
Selección masculina de fútbol de Rusia

A **selección masculina de fútbol de Rusia** (en ruso y alfabeto cirilico *Сборная России по футболу*, en alfabeto latino *Sbornaya Rossii po futbolu*) ye l'equipo nacional masculino de fútbol de Rusia. Os suyos títols incluyen una Eurocopa en 1960.

## Se veiga tamién
* Selección masculina de fútbol d'a Unión Sovietica.

## Vinclos externos
* 
*  Sitio web oficial d'a Federación de Rusia de Fútbol.
Progresión d'o récord mundial masculín de tirada de martiello

En iste articlo s'amuestra la **progresión d'o récord mundial masculín de [[tirada de martiello]]** dende l'anyo 1913 seguntes la *International Amateur Athletic Federation* (hue dita *[[World Athletics]]*), que reconoix y homologa nomás que los récords rechistraus dende 1913.

## Progresión

## Referencias

## Vinclos externos
*  Progresión d'o récord mundial masculín de tirada de martiello en *worldathletics*.
Menut (satelite)

**Menut** ye un nanosatelite artificial desenvuelto per a interpresa Open Cosmos. Se trata d'o segundo satelite que sitúa en orbita la Cheneralidat de Catalunya adintro d'a estratechia NewSpace conchuntament con l'Institut d'Estudis Espacials de Catalunya. O suyo obchectivo ye la observación d'a Tierra, especialment de Catalunya pa replegar datos con os cuals amillorar a chestión d'o territorio y aduyar a controlar y combatir os efectos d'a crisi climatica, pa ixo contará con una camera que permitirá obtener imáchens con una resolución de dica 5m.

## Referencias
Dione (satelite)

**Dione** ye un satelite de Saturno. Estió descubierto en 1684 per l'astronomo Giovanni Cassini.

## Referencias