open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tamarix

As **tamarizas** u **tamarices** (, d'o latín *tamarīce*) son un chenero d'arbustos propios de zonas secas y salobrals u suelos salobrencos.

## Descripción
Son arbustos con fuella perén u caduca u árbols chicos entre 1 y 15 m d'altaria.

As ramas son finas y o follamen gris verdenco. A crosta d'as brancas chóvens ye lisa y royenca-parda. Con a edat se fan rugosas y de color porpra. As fuellas tienen 1–2&nbsp;mm y se solapan, a sobén tienen secrecions incrustadas de sal.

As flors son blancas u rosencas, están en densas masas de 5–10&nbsp;cm en as puntas d'as brancas en primavera y verano (fueras de *T.aphylla*).

Cada flor puet producir mils de simients d'1&nbsp;mm de diametro, contenidas en una chicota capsula por un regular adornada con una tufa de pelos que aduyan a que l'aire se las leve (dispersión anemofila). Tamién pueden dispersar-sen con l'augua. A cherminación desiche que o suelo siga saturau muitos días.

## Ecolochía
En os salobrals plegan a tolerar dica 15000 ppm de NaCl y tolerar alcalis. Ye capable d'aproveitar l'augua soterranya, con una radices que plegan dica o livel freatico. Aturan a expansión d'atras plantas absorbendo sal que acumulan en o suyo follamen en forma de concreccions que dimpués cayen a lo suelo, a on se concentra estando verenoso pa atras plantas.
Tamién ye adaptau a cremar-se y tornar a rechitar.

## Especies

En a val d'Ebro a especie mes comuna de tamariza ye *[[Tamarix gallica]]*, pero en a salada de Chiprana a que ye present ye *[[Tamarix boveana]]*. Son intresants as selvas galería de tamarizas en a Val Cuerna, o tamarizal d'o vedau de Penyaflor y o tamarizal d'o Planerón.

## Notas


## Referencias
Recinto fortificau de Calatayú

Lo **recinto amurallau de [[Calatayú]]** (Provincia de Zaragoza, Espanya) tien con un perimetro d'alto u baixo de 4 kilometros, que ye cuasi como estió en los tiempos d'a dominación musulmana.

Unas fortificacions de tiempos de los musulmans articulan la muralla, y bi ha 5 arias fortificadas: Castiello Mayor, Recinto de la Lonchía, Castiello Reyal, Castiello de Donya Martina, Castiello de la Penya y la Torre Mocha con lo suyo recinto murau.

La primitiva muralla la debioron construir en la primeta metat de lo sieglo IX englobando tot lo nuclio urbán y unindo las fortificacions de lo Castiello Mayor, Castiello Reyal y fácil que aislando lo Castiello de la Penya como punto fuerte abanzau (albarrana).
 
Bi habió un ixamplamiento de lo sieglo XII pero no se sape por on yera lo suyo trazato. Bella cosa pareixita ha esdeveniu con la muralla de lo sieglo XIV, que utilizaba part de la de lo sieglo XII, pero por creixer la ciudat enta lo río Xalón se desconoixe si plegó dica lo Xalón in ixe inte u si i heba plegato enantes.

Si que se conoixen las puertas que en ixe inte teneba la muralla calatayubina:  
*Puerta de Soria: en la ciudad alta, con orichen en lo sieglo IX pero de seguro modificada dimpués.
*Puerta de Valencia: en la ciudad alta, con orichen en lo sieglo IX pero de seguro modificada dimpués.
*Puerta de la Torre Mocha: en la ciudat baixa musulmana
*Puerta de Zaragoza u de Sonachas: en la ciudat baixa musulmana
*Puerta de Terrer: en la ciudad baixa musulmana
*Un postigo en la chudería.

Actualment no se'n conservan que tres, con modificacions, (la Puerta de Zaragoza, la Puerta de Terrer y la Puerta de Soria).

Una mención aparte mereix la dita Puerta Emiral de lo sieglo IX, situata en la muralla que comunica lo Castiello Mayor con la Puerta de Soria, denominada asinas por calendar de los tiempos de lo emir Muhammad I. Ye calendada enta l'anyo 862 por lo que se puet considerar como l'elemento arquitectonico musulmán mes antigo conoixiu de la Península.

## Referencias
**Este texto prene como referencia la declaración de Bien d'Intrés Cultural publicada en lo BOA nº 35 con calendata 23 de marzo de 2007 https://web.archive.org/web/20071011110516/http://benasque.aragob.es:443/cgi-bin/BRSCGI?CMD=VEROBJ&MLKOB=185842685858 y s'achusta a l'articlo 13 LPI

## Vinclos externos
*Imáchens de lo Recinto amurallato de Calatayú
Torre de l'homenache

:*Iste articlo tracta sobre a *'torre de l'homenache**, que ye un tipo de torre en os [[castiello]]s. Ta altros usos d'a parola **torre** se veiga **torre (desambigación)**.''


A **torre de l'homenache** u **torre mayestra*' ye una estructura central d'o [[castiello]] [[Edat Meya|medieval]]. Ye una [[torre]] destacata, mes alta que a [[muralla]], y por un regular se podeba aislar d'o resto d'a fortaleza. Ye una torre principal, que o sinyor fa servir de residencia y cumple con as funcions mes destacatas d'o castiello, con as estancias principals y, a vegatas, os almacens de minchar. Ye en a posición mes abrigata en relación con un posible ataque exterior, d'una traza que ye o zaguer refuchio si cayen as atras esfensas.

En o [[castiello de Xabier]] a torre de l'homenache se diz *la Torraza'', pero no sapemos si ye dende que ye torre de l'homenache en o centro d'o castiello u de cuan yera una torraza aislata.

## Veyer tamién
*Torraza.
*Torre albarrana.
*Torretón.

## Referencias

## Vinclos externos
Torretón d'a Zuda

O **torretón d'a Zuda** de Zaragoza ye o que queda d'o palacio d'a Zuda, alcázar andalusí situau adintro d'a ciudat y seu d'o gubierno. A suya forma actual ye d'a segunda metat d'o sieglo XVI. Ye en o cabo occidental d'a Plaza d'o Pilar, dezaga d'a *Fuente de las Américas* y a cantos d'a Ilesia de Sant Chuan d'os Panez. Dimpués d'a excavación arqueolochica y a restauración rematadas en 2001, acubilla un oficina municipal de turismo.
 
## Historia
Os musulmans construyioron l'alcázar apegau a la muralla d'a ciudat en forma de fuerte que se feba servir como residencia d'o gobernador d'a ciudat. Dimpués os reis taifas en facioron una residencia d'hibierno. O Torretón d'a Zuda correspone con a torre de l'homenache d'o palacio que se construyió sobre una d'as torres d'a muralla.

En 1118 as tropas d'Alifonso I lo Batallero prenioron este torretón, lo que significaba que ya heban preso a ciudat. L'edificio pasó a estar o palacio reyal y seu d'os reis d'Aragón dica que en o sieglo XIII encomenzoron a fer servir de seu o palacio de l'Alchafaría.

En 1180 o rei Alifonso II d'Aragón donó l'edificio a la Orden de Sant Chuan de Cherusalem, encara que mantenindo como suya a part sud de l'edificio, a cantos de l'antiga puerta de Toledo. D'astí entadebán se convertirá en un hespital conoixiu como "Zuda de l'Hespital", en o que os caballers acolliban a pobres y malautos. Os hespitalers construirían tamién una ilesia dedicada a Sant Chuan Baptista que no s'ha conservau.

Dende o sieglo XIV, l'edificio, que dica ixe inte yera a central d'a Orden d'a redolada de Zaragoza, se convertirá en a seu d'o Castellano d'Amposta, a mayor autoridat d'a orden en Aragón. L'edificio tamién se fació servir de cuan en cuan pa acubillar a los reis d'Aragón, como ye o caso de Chaime I y a suya muller Alionor, que i estioron presos en 1224 dimpués d'una revuelta de nobles aragoneses.

En os sieglos vinients l'edificio tendrá muitas modificacions, la mayor parte no documentadas. L'actual ilesia de Sant Chuan d'os Panez, construita por orden d'o gran Castellano Vicente de Oña, la rematoron en 1725 y substituyó a l'antigua ilesia medieval. A torre, que ye un poquet inclinada, ye d'o sieglo XVI.

## Referencias

## Vinclos externos
*http://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/04/38/9ledesma.pdf
Muela (cheomorfolochía)

Una **muela** ye un pueyo u mont con un extenso cabo alto plano u concavo formau por un cinglo d'estratos duros cuasi horizontals, por un regular de calsineras.

## Muelas d'a depresión d'Ebro
En a depresión d'Ebro y en antigas cuencas sedimentarias terciarias d'o centro y este d'a peninsula Iberica son tipicas as muelas con teito de calsinera si representan o centro d'a cuenca u con teito de piedra panal u conglomerau si son d'a marguin d'a cuenca, como se veyen en la zona d'o Guadalop y Matarranya.

Belunas son extensas plataformas estructurals, belatras con dimensions mes redueitas se pueden considerar como pueyos testigo derivaus d'ixas plataformas, y por erosión d'o cinglo que las proteche pueden convertir-se en antepueyos.

*Mont Albo.
*Muela de Borcha.
*Muela d'El Castellar.
*Muela de Zaragoza.
*Plana Negra.
*Plana Santa María.

## Muelas d'o mesozoico d'o Sistema Iberico
Bi ha muelas en materials mesozoicos d'o Sistema Iberico con cabo alto concavo que se relacionan con sinclinals pendius, constituindo releus invertius. Encara que toponimicament bel sinclinal pendiu siga una muela, cheomorfolochicament no se puede considerar muela que las que tienen lo cinglo d'alto horizontal u cuasi horizontal. A mayor part s'han feito en materials cretacios, pero atras como a Muela de Fridas s'han feito en materials churasicos.

*Cabezo Budo.
*Cabezo de Santa Ana.
*Muela d'Anadón.
*Muela d'Aras.
*Muela de Camariellas.
*Muela de Monchén.
*Muela de Fridas.
*Muela de Sant Chuan.
*Muela de Cortes de Pallars.
*Muela de l'Albeitar.

## Muelas d'o terciario d'o Sistema Iberico
En a fuesa de Teruel as muelas se formoron principalment en o Cuaternario con o proceso d'encaixamiento d'os ríos d'a cuenca hidrografica d'o Guadalaviar, en rematar as zagueras deformacions tectonicas d'o Plioceno superior.
*Muela d'el Galabardal.
*Muela de Teruel.
*Penyalba de Bellestar.

## Referencias

## Bibliografía
* Francisco Pellicer Corcellano, María Teresa Echevarría Arnedo: *Formas de relieve del centro de la depresión del Ebro*. Institución Fernando el Católico. 1989.
* Mateo Gutiérrez Elorza, José Luis Peña Monné: *Las formas del relieve de la provincia de Teruel*. "Cartillas Turolenses Nº 7º". Instituto de Estudios Turolenses, 1990.
Blanca I de Navarra

**Blanca I de Navarra** estió una reina de Navarra, naixita en bel lugar d'o reino de Castiella o 6 de chulio de 1387 y muerta en Santa María la Real de Nieva (hue provincia de Segovia) l'1 d'abril de 1441.

Estió reina de Navarra dede 1425 dica la suya muerte en 1441.

## Oríchens familiars
Blanca I de Navarra yera filla de Carlos III de Navarra y Alionor de Castiella, filla d'Henrique II de Castiella y Chuana Manuel.

## Antis de plegar en o trono
Seguntes a politica exterior d'o suyo pai, ta fer a paz con o reino d'Aragón, en 1402 Blanca casó con Martín I de Sicilia ''o Choven, rei de Sicilia, fillo y hereu de Martín I d'Aragón. O matrimonio estió, por poders, en a seu de Catania (Catania, Sicilia) o 21 de mayo de 1402. Cuan en 1409 morió o suyo marito, Blanca se convertió en a suya espondalera y rechió o reino de Sicilia dica 1415, cuan se'n tornó ta Navarra, dimpués d'a muerte d'a suya chirmana Chuana d'Ebreus, que yera dica a suya muerte a heredera d'o reino de Navarra.

O 28 d'octubre de 1416, en Olit, o suyo pai la nombró heredera d'o reino.

En 1420, Blanca fació un segundo matrimonio, con o suyo primo segundo l'infant Chuan d'Aragón, que por iste matrimonio se convertió en rei de Navarra con o nombre de *Chuan II*. Chuan yera chirmán d'o rei Alifonso V d'Aragón y fillo de Ferrando, y se convertió en rei d'Aragón a la muerte d'o suyo chirmán en 1458. O matrimonio se fació per poders o 6 de noviembre de 1419 en Olit y o 10 de chunio de 1420 en persona en a seu de Pamplona (Pamplona).

## Reina de Navarra
Como o suyo esposo, encara que parti d'a nobleza navarra no l'aceptaba, se proclamó rei de Navarra, estió Chuan II d'Aragón qui mandaba en o reino, que quedó sozmeso a la politica que dictaban os intreses de Chuan y, dimpués, a la politica d'a Corona d'Aragón. Asinas, por a intervención de Chuan II en o reino de Castiella en 1428-1429, Navarra perdió bellos territorios mugants con Castiella.

## Succesión
Dimpués d'a suya muerte en 1441 o suyo marito s'apoderó d'o reino de Navarra contra os dreitos d'os suyos fillos.

## Matrimonios y fillos
D'o suyo primer matrimonio con Martín I de Sicilia ''o Choven, fillo de Martín I d'Aragón, en tenió a:
* Martín d'Aragón (1406-1407).

D'o suyo segundo matrimonio con Chuan II d'Aragón, en tenió a:
* Carlos de Viana (1421-1461).
* Blanca d'Aragón (1424-1464), casata en 1440 con Henrique IV de Castiella.
* Alionor I de Navarra (1424-1479), casata con Gastón IV de Foix, conte de Foix.
Pompenillo

**Pompenillo** ye un lugar aragonés d'a comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca, perteneixient a lo municipio de Monflorite-As Casas.

A suya población ye de 20 habitants (2009).

## Cheografía
O lugar de Pompenillo se troba situato a 424 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 6 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya comarca y d'a suya provincia.

## Etimolochía
Pompenillo ye un diminutivo de Pompién ta destinguir-los, y a suya etimolochía seguntes Manuel Benito Moliner ye una derivación d'o nombre latín *Pompeius*, ye fácil que o nombre d'o primer propietario d'o lugar.

## Toponimia
Entre os microtoponimos podemos destacar que en o sieglo XVII en o termin de Pompenillo se documentan os toponimos *Torraça* ("Torraza" en ortografía actual), *Tormos*, *Buega del Molino*, *Valpanosa*, *Tollantes*, *La Paúl*, *Sendero de Molinos*, *La Coroneta* y *Correlar*.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primer cita d'o lugar estió en o sieglo XIII, seguntes a obra d'Antonio Durán Gudiol *Geografía medieval de los obispados de Jaca y Huesca* (Uesca, 1962) y documenta as variants de *Pompinillo*, *Ponpien*, *Pompien blancho* y *Pompien Blanquo*. No confundir con o lugar de Pompién (Castiello Pompién), tamién en Monflorite-As Casas ni con o despoblato de Pompién d'o Rei, en o Semontano de Balbastro.

## Demografía

## Referencias
Castiello Pompién

**Castiello Pompién** (*Castillo Pompién* en castellano ye un lugar aragonés en a comarca d'a Plana de Uesca, perteneixient a lo municipio de Monflorite-As Casas.

A suya población ye de 5 habitants (2009).

## Toponimia
O toponimo *Pompién* deriva de *POMPEIANUS*, propiedat de *POMPEIUS*.

## Cheografía
O lugar de Castiello Pompién se troba situato a 424 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 6 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'as suyas comarca y provincia.
  
## Referencias
Os Molinos (Loporzano)

**Os Molinos** (*Los Molinos* en castellano)   ye un lugar d'o concello municipal de Loporzano, situato en a provincia de Uesca.

## Referencias
Benissanó

**Benissanó** (*Benissanó* en catalán, *Benisanó* en castellano) ye un municipio de lo País Valenciano de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Turia y de lo partiu chudicial de Liria.

La suya población ye de 2.274 habitants (2011) en una superficie de 2,3&nbsp;km² con una densidat de población de 988,70 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Benissanó se troba situata a 70 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar, a una distancia de 24 km de la ciudat de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Castiello de Benissanó, un castiello de la segunda metat de lo sieglo XV.
* Ilesia de los Santos Reis de Benissanó, una ilesia orichinal d'o sieglo XVI. Meyo esboldregata mientres a Guerra civil espanyola, fue esviellata de raso en primeras en 1945 y dimpués en un nuevo edificio en l'anyo 1992.
* Murallas de Benissanó, conservando-se nomás que parcialment.

## Vinclos externos
* Pachina web oficial de Benissanó.
Sant Antonio de Benagéber

**Sant Antonio de Benagéber** (*San Antonio de Benagéber* en castellano, *Sant Antoni de Benaixeve* en catalán) ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Turia.

La suya población ye de 6.856 habitants (2011) en una superficie de 8,74&nbsp;km² con una densidat de población de 784,44 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Sant Antonio de Benagéber se troba situata a una distancia de 14 km de la ciudat de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano.

## Historia
Sant Antonio de Benagéber naixe como municipio independient lo 8 d'abril de 1988, en segregar-se en ixas envueltas d'a ciudat de Paterna, encara que dende 1957 en yera una entidat local descentralizata.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Referencias
Betera

**Betera** (*Bétera* en castellano y catalán y oficialment) ye un municipio de lo País Valenciano de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Turia y partiu chudicial de Liria.

La suya población ye de 21.512 habitants (2011) en una superficie de 75,70&nbsp;km² con una densidat de población de 284,17 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Betera se troba situata a 125 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar, a una distancia de 14,4 km de la ciudat de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Castiello Palacio de los Boil, ampliación d'una antiga torraza arabe d'alto u baixo l'anyo 1000.
* Ilesia de la Purisma Concepción de Betera, una ilesia de los sieglos XVII-XVIII.
* Poblato iberico murallato del Tos Pelat, un chacimiento arquelochico d'epoca iberica.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de Betera.
La Pobla de Vallbona

**La Pobla de Vallbona** (*La Pobla de Vallbona* en catalán, *Puebla de Vallbona* en castellano) ye un municipio valenciano d'a provincia de Valencia, situato en a comarca d'o Campo de Turia. Fa parte d'o partiu chudicial de Liria.

A suya población ye de 21.708 habitants (2011) en una superficie de 33,1&nbsp;km² con una densidat de población de 655,83 hab/km².
 
## Cheografía
La Pobla de Vallbona se troba situata a 102 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 20 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'a suya provincia y d'o País Valenciano.

En o suyo termin se troban os nuclios ditos: *Barrio San José*, *Casablanca*, *Gallipont*, *La Conarda*, *Pla dels Aljubs*, *Rascanya*.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial de la Pobla de Vallbona.
Santa María la Real de Nieva

**Santa María la Real de Nieva** ye un municipio castillán-leyonés situato en a comarca d'a Campiña Segoviana y partiu chudicial de Santa María la Real de Nieva (en ye a suya capital), en a provincia de Segovia.

A suya población ye de 1.214 habitants (2009), en una superficie de 179,75 km² con una densidat de población de 6,13 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Santa María la Real de Nieva se troba situata a 1.266 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 30 km d'a ciudat de Segovia, a capital d'a suya provincia.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Aragoneses, Balisa, Hoyuelos, Jemenuño, Laguna Rodrigo, Miguel Ibáñez, Ochando, Paradinas, Pascuales, Pinilla-Ambroz, Santovenia, Tabladillo y Villoslada de la Trinidad.

## Historia
O 6 de marzo de 1407, Chuan II de Castiella li concedió bels privilechios.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia parroquial de Nuestra Sinyora de la Soterraña, d'o sieglo XV, un edificio d'estilo gotico. En a suya capiella se conservan os repuis d'a reina Blanca de Navarra.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de Santa María la Real de Nieva.

## Referencias
Alan Stivell

**Alan Stivell** (nombre artistico d**'Alan Cochevelou**) ye un cantaire, compositor y musico bretón, naixito o 6 de chinero de 1944 en Riòm (Puèi Domat, Auvernia, Occitania) de pais bretons. Ta o suyo treballo emplega as luengas celtas, a mas d'o francés y l'anglés, entre muitas atras luengas. Ye considerato como l'autor d'a renaixencia de l'harpa celta (en una parafrasi d'o títol d'uno d'os suyos discos, *La renaissance de l'harpe celtique*) y d'a musica bretona en cheneral. Por a suya consideración d'a *Celtia* como un conchunto cultural y ideyolochico, ye tamién un destacato activista ta a reconoixencia d'o bretón y d'a cultura bretona y celtica, y vinculato a o nacionalismo bretón.

## Discografía
(*Sin recopilacions*)
* 1964: *Telenn Geltiek* (Harpa celta).
* 1970: *Reflets*.
* 1971: *Renaissance de la Harpe Celtique*.
* 1972: *A l'Olympia* (*en directo*).
* 1973: *Chemins de Terre*.
* 1974: *E Langonned*.
* 1975: *E Dulenn* (*en directo* en Dublin).
* 1976: *Trema'n Inis - Vers l'Île*.
* 1977: *Before Landing / Raok Dilestra - Avant d'accoster*.
* 1978: *Un dewezh 'barzh 'gêr - Journée à la maison*.
* 1979: *International Tour - Tro ar Bed* (*en directo*).
* 1980: *Symphonie Celtique - Tir na nOg*.
* 1981: *Terre des vivants - Bed an dud vew*.
* 1983: *Légend(e) - Mojenn*.
* 1985: *Harpes du nouvel âge*.
* 1991: *The Mist of Avalon*.
* 1993: *Again*.
* 1995: *Brian Boru*.
* 1998: *1 Douar*.
* 2000: *Back to Breizh*.
* 2002: *Au-delà des mots - En tu-hont d'ar c'homzoù - Beyond words*.
* 2006: *Explore*.
* 2009: *Emerald*.
* 2015: *AMzer* .
* 2018: *Human~Kelt*

### Concertos
* 1999: *Bretagnes à Bercy*.
* 2003: *Nuit Celtique II au Stade de France*.
* 2004: *Parcours*.
* 2013: *40th Anniversary Olympia 2012*.

## Vinclos externos

*   Alan Stivell.
*Blog d'Alan Stivell.
* Cancions.
*  ''Harpographie''.
An Oriant

**An Oriant** (*An Oriant* en bretón, *Lorient* en francés y oficialment) ye una comuna francesa, en o departament de Mor-Bihan y en a rechión de Bretanya, que ye capital d'o districto d'an Oriant y ye subprefectura d'o suyo departamento, amás de capital de dos cantons.

O suyo termin municipal, a cantos de l'Oceano Atlantico, tien una superficie de 17,48 km², una población de 58.300 habitants en 2005 y una densidat de 3.335,24 hab/km².

## Demografía
An Oriant s'anexiona a localidat de Keryado en 1947.

## Referencias
Gwened

**Gwened** (gɥinˈjɛt, en bretón, *Vannes* en francés) ye una comuna francesa, en o departament de Mor-Bihan y en a rechión de Bretanya, que ye capital d'o districto de Gwened y ye prefectura d'o suyo departamento, a mas de capital de tres cantons: Gwened-1, Gwened-2 y Gwened-3.

O suyo termin municipal, a o canto d'o golfo de Mor-Bihan, tien una superficie de 32,30 km², una población de 54.000 habitants en 2005 y una densidat de 1.671,83 hab/km².

## Demografía

## Referencias

## Vinclos externos
An Alre

**An Alre** (*An Alre* en bretón, *Auray* en francés y oficialment) ye una comuna francesa, en o departament de Mor-Bihan y en a rechión de Bretanya, que ye capital d'o cantón d'an Alre y fa parte d'o districto d'an Oriant.

O suyo termin municipal tien una superficie de 6,91 km², una población de 10.191 habitants en 1999 y una densidat de población de 1.474,82 hab/km².

## Demografía

## Vinclos externos

* Pachina web municipal d'An Alre.
Karnag

**Karnag** (en bretón, *Carnac* en francés) ye una comuna francesa, en o departament de Mor-Bihan y en a rechión de Bretanya, que fa parte d'o districto d'an Oriant y d'o cantón de Kiberen.

O suyo termin municipal, a cantos de l'Oceano Atlantico, tien una superficie de 32,71 km², una población de 4.444 habitants en 1999 y una densidat de 135,86 hab/km².

## Demografía

## Vinclos externos

*  ''Les alignements de Carnac - Centre des monuments nationaux''.
*  Web d'a oficina de Turismo de Karnag.
*  Pachina web d'o Museu de Karnag.
Josilin

**Josilin** (en bretón; en francés *Josselin*; en galó *Jocelein*, *Jozcelin* u *Jocelin*) ye una comuna francesa, en o departament de Mor-Bihan y en a rechión de Bretanya, que fa parte d'o districto de Pondi y d'o cantón de Ploermael.

O suyo termin municipal tien una superficie de 4,48 km², una población de 2.419 habitants en 1999 y una densidat de 539,96 hab/km².

## Demografía

## Molimentos
* Abadía de Saint-Jean des Prés
* Abadía de Mont-Cassin de Josselin
* A ilesia, con a tumba y a estatua chacent d'Olivier V de Clisson.
* Castiello de Josilin.

## Vinclos externos
 
* Pachina web municipal.
Olocau de Carraixet

**Olocau de Carraixet** (*Olocau* en catalán, castellano y oficialment) ye un municipio d'a provincia de Valencia, situato en a comarca d'o Campo de Turia y partiu chudicial de Liria.

A suya población ye de 1.517 habitants (2011) en una superficie de 37,4&nbsp;km² con una densidat de población de 40,56 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Olocau se troba situata a 200 metros d'altaria decima d'o livel d'a mar, a una distancia de 29,5 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'a suya provincia y d'o País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal d'Olocau.
Serra de Portaceli

**Serra de Portaceli** (*Serra* en catalán y castellano y oficialment) ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Turia. Fa parte de lo partiu chudicial de Liria.

La suya población ye de 3.349 habitants (2011) en una superficie de 57,30&nbsp;km² con una densidat de población de 58,45 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Serra de Portaceli se troba situata a 330 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar, a una distancia de 27 km de la ciudat de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Cartuixa de Portaceli, orichinal de lo sieglo XII encara que l'edificio actual ye en estilo neoclasico.
* Castiello de Serra de Portaceli, a on i estió con las suyas tropas Rodrigo Díaz de Vivar *lo Cit* mientres la conquiesta de la ciudat de Valencia.

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal de Serra de Portaceli.
Nàquera

**Nàquera** (*Nàquera* en catalán, *Náquera* en castellano) ye un municipio de lo País Valenciano de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Turia y partiu chudicial de Liria.

La suya población ye de 5.900 habitants (2011) en una superficie de 38,7 km², con una densidat de población de 152,45 hab/km².

## Cheografía
Nàquera ye situato a 242 metros d'altaria dencima de lo livel de la mar, a una distancia de 24 km de Valencia, a capital d'a suya provincia y d'o País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal de Nàquera.
Losiella

**Losiella** puet estar:
***[[Losiella (Fuent Frida)|Losiella]]**, antiga aldeya d'a Comunidat de Daroca entre Beya y Fuent Frida (Teruel).
***[[Losiella (Albarracín)|Losiella]]**, masada d'Albarracín (Teruel).
***[[Puerto de la Losiella]]**, paso que bi heba en o termin de Ulea (Murcia).
Anthony Hopkins

**Anthony Hopkins** (nombre artistico de **Philip Anthony Hopkins**) ye un actor galés, naixiu o 31 d'aviento de 1937 en Port Talbot (Galas, Reino Uniu), activo en o cine britanico y en o cine estausunidense dende meyaus d'os anyos 1960 y con cuantos premios recibius mientres a suya carrera cinematografica.

D'entre a suya ampla filmografía, se puet citar as suyas interpretacions en cintas como *[[The Lion in Winter (cinta de 1968)|The Lion in Winter]]* (1968, Anthony Harvey), *[[A Bridge Too Far (cinta)|A Bridge Too Far]]* (1977, Richard Attenborough), *[[Audrey Rose (cinta)|Audrey Rose]]* (1977, Robert Wise), *[[Magic (cinta de 1978)|Magic]]* (1978, Richard Attenborough), *[[84 Charing Cross Road (cinta)|84 Charing Cross Road]]* (1987, David Hugh Jones), *[[The Silence of the Lambs (cinta)|The Silence of the Lambs]]* (1991, Jonathan Demme), *[[The Remains of the Day (cinta)|The Remains of the Day]]* (1993, James Ivory), *[[Nixon (cinta)|Nixon]]* (1995, Oliver Stone), *[[Amistad (cinta)|Amistad]]* (1997, Steven Spielberg), *[[Meet Joe Black]]* (1998, Martin Brest), u *[[Bobby (cinta de 2006)|Bobby]]* (2006, Emilio Estevez).

## Premios
### Premios Oscar
Anthony Hopkins recibió un premio Oscar a o Millor Actor en 1991 por o suyo papel en a cinta *[[The Silence of the Lambs (cinta)|The Silence of the Lambs]]*, de Jonathan Demme.

Antiparte, en 1993 fue nominau a l'Oscar a o Millor Actor por a suya interpretación en *[[The Remains of the Day (cinta)|The Remains of the Day]]*, una cinta dirichida por James Ivory. En 1995 recibió una segunda nominación a l'Oscar a o Millor Actor por a suya interpretación de Richard Nixon en *[[Nixon (cinta)|Nixon]]*, d'Oliver Stone.

### Premios BAFTA
En 1972 recibió un Premio BAFTA a o Millor Actor de Televisión por a suya actuación en *[[War and Peace (serie de televisión)|War and Peace]]*, una serie de televisión d'a BBC.

Recibió dos Premios BAFTA a o Millor Actor: en 1992 por *[[The Silence of the Lambs (cinta)|The Silence of the Lambs]]*, de Jonathan Demme, y en 1994 por *[[Shadowlands (cinta)|Shadowlands]]*, de Richard Attenborough.

### Atros premios
En 2006 recibió un Premio Cecil B. DeMille ta toda la suya carrera cinematografica.

Antiparte, en 1991 recibió un Premio NYFCC a o Millor Actor por o suyo papel en a cinta *[[The Silence of the Lambs (cinta)|The Silence of the Lambs]]*, de Jonathan Demme.

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Anthony Hopkins.

## Vinclos externos

*  Anthony Hopkins en Internet Movie Database.
Lo Villarello (Xiloca)

**Lo Villarello** (*El Villarejo de Olmos* en castellano) ye un lugar de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Calamocha. La suya población ye de 4 habitants (1991).

## Toponimia
Talment corresponda con lo *Villardecosa* de lo texto d'adchudicación de decimas y primicias de Remón de Castrocol (Texto adhibito a lo "Libro vermello de l'Archivo Colechial de Daroca"). En dos textos, de 1382 y 1403, d'ixe mesmo Libro vermello bi ha mencions a *Villareio de Cosa*.

Agustín Ventura Conejero considera os toponimos *Villar* y *Villa* como de tiempos d'a reconquiesta.

## Historia
En o sieglo XIV feba part d'a seixma de Barrachina, adintro d'a Comunidat de Daroca.

## Puestos d'intrés
* Ilesia de Sant Chorche, sieglo XVI.
Portalrubio

**Portalrubio** ye un lugar de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Pancrudo. La suya población ye de 39 habitants.

## Toponimia
S'escribe *Portelrubeo* en lo texto d'adchudicación de decimas y primicias por Remón de Castrocol (texto de 1205 adhibito a lo *[[Libro vermello de l'Archivo Colechial de Daroca]]*). En la versión romance de lo fuero de Teruel s'escribe *Portiel Ruvio*. En lo "Libro de manifestación de lo morabetín de las aldeyas de la Comunidat de Daroca" s'escribe *Portal Ruvio*.

## Historia
En o sieglo XIV feba part d'a seixma de Barrachina, adintro d'a Comunidat de Daroca.
Cervera de Pancrudo

**Cervera de Pancrudo** (en castellano *Cervera del Rincón*) ye un lugar de la provincia de Teruel, situau en lo municipio de Pancrudo y comarca de la Comunidat de Teruel.

## Cheografía
Cervera de Pancrudo ye a piet de la versant sud de la sierra de la Costera, encara que desauguando enta lo norte enta lo río de las Parras, tributario de lo río Martín.

## Historia
Fació part de la seixma de Barrachina de la Comunidat de Daroca. Pagaba las decimas y primicias a la ilesia de Sant Andreu de Daroca.

## Toponimia
S'escribe *Cervera de Pancrudo* dende 1382 dica 1414, *Cervera*, dende 1495 dica 1873 y *Cervera del Rincón* dende 1877.

## Bibliografía
* Mercedes Rubio: *Despoblados y pardinas medievales en la Comarca del Jiloca*. , ISSN 0214-1175, Nº. 41, 2013 , pp 11–38.

## Referencias
Villagarcía del Llano

**Villagarcía del Llano** ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca, en a comarca de La Manchuela Cuencana.

A suya población ye de 892 habitants (2007), en una superficie de 117,2 km² y una densidat de población de 7,61 hab/km².

## Cheografía
Villagarcía del Llano ye situato a 728 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 113 km de Cuenca, a capital d'a suya provincia.

O termin municipal de Villagarcía del Llano muga con os termins de Quintanar del Rey, Villanueva de la Jara, Iniesta y Ledaña, en a provincia de Cuenca, y de Tarazona de la Mancha, Madrigueras y Navas d'Exorquera en a provincia d'Albacet.

D'o suyo termin municipal, en fa parte o lugar de Casas del Olmo.

## Administración
### Alcaldes

## Veyer tamién
* Lista de municipios de Cuenca

## Vinclos externos
*  Villagarcía del Llano en a pachina web d'a Deputación Provincial de Cuenca.
Graziano Milia

**Graziano Ernesto Milia**, naixito de Nùgoro (provincia de Nùgoro, Cerdenya) o 10 d'agosto de 1959, ye un politico italiano, militant d'o *[[Partito Democratico (Italia)|Partito Democratico]]*, de centro-ezquierda.

Treballó como profesor d'historia y d'italiano y tamién como periodista.

## Carrera politica
Graziano Milia estió alcalde d'a localidat de Cuartu Sant'Aleni dende chunio de 1993 dica mayo de 2003.

Dende o 9 de mayo de 2005, ye o president d'a provincia de Cáller, en Cerdenya, con o refirme d'una coalición entre o suyo partiu (o *[[Partito Democratico (Italia)|Partito Democratico]]*), o *[[Partito della Rifondazione Comunista]]*, o *[[Partidu Sardu]]*, o *[[Socialisti Democratici Italiani]]* (SDI, hue integrau en o *[[Partito Socialista Italiano (2007)|Partito Socialista Italiano]]*), l*'[[Unione Democratici per l'Europa]]*, o *[[Partito dei Comunisti Italiani]]* y *[[Italia dei Valori]]*. Recibió o 51,8% d'os votos.
Dialecto

Un **dialecto** ye una variant d'o lenguache. Gosa emplegar-se o termin "dialecto" ta sinyalar bella variant diferent charrata en bellas comarcas (**cheolecto**). En lingüistica antropolochica se diz que un dialecto ye a traza especifica d'a luenga feita servir per una comunidat. Dende ista perspectiva, dengún no parla d'una luenga, parlan d'un dialecto d'a mesma.

Antiparti, os emplegos d'o termin dialecto han tenito muita polemica. Per eixemplo, s'ha reservato o termin "dialecto" ta luengas de poco prestichio con finalidaz politicas u culturals. Sin dembargo, suposa una incorrección dicir **dialecto** cuan se fa referencia a verdaderas luengas que per razons socials u historicas se recullen como "inferiors" a la propia, como en o emplego latinoamericán respecto a las luengas indichenas.

Os conceptos luenga y dialecto no aprestan en l'ambito cientifico-teorico d'a lingüistica d'una distinción obchectiva, estando que la diferenciación entre los conceptos dependerá d'una alufrada politica feita per os parlants d'os diferents dialectos en bels contextos historicos.

## Veyer tamién
* Dialectos de l'aragonés.
* Dialectos d'o catalán.
* Dialectos de l'occitán.
* Dialectos d'o castellano.
* Dialectos d'o basco.

## Referencias
Sarzuela de la Loma

**Sarzuela de la Loma** ye un despoblato de la Comunidat de Daroca, situato en os actuals termins de Torre los Negros u Torreciella.

## Toponimia
En lo texto d'adchudicación de decimas y primicias de Remón de Castrocol (Texto adhibito a lo "Libro vermello de l'Archivo Colechial de Daroca") bi ha mencions a un *Sarçola* que paga las decimas a la Ilesia de Sant Per de Daroca y un *Sarcola* que las paga a las ilesias de Sant Martín, Sant Lorient y Sant Valero.

Bels autors dicen que en una ermita de lo termin de Torreciella podeba haber estato una pardina dita *Zarzuela*.

En lo "Libro de manifestación de lo morabetín de las aldeyas de la Comunidat de Daroca" de 1373 dicen a esta aldeya *Sarzuela de la Loma*.

"Loma" ye una palabra que amaneix muito a sobén en la toponimia aragonesa.

## Historia
En o sieglo XIV feba part d'a seixma de Barrachina, adintro d'a Comunidat de Daroca.

## Bibliografía
* Mercedes Rubio: *Despoblados y pardinas medievales en la Comarca del Jiloca*. , ISSN 0214-1175, Nº. 41, 2013 , pp 11–38.
Provincia de Nùgoro

A **provincia de Nùgoro** (en sardo, en italiano *provincia de Nuoro*) ye una provincia italiana, en a rechión de Cerdenya.

A suya población ye de 164.260 habitants (2001), en una superficie de 3.934 km², con una densidat de población de 41,75 hab/km².

A provincia tien 53 municipios.

## Cheografía
Muga a o norte con as provincias de Sasser y Terranòa-Tèmpiu; a l'ueste con a provincia d'Oristán; a o sud con as provincias de Cáller y s'Ogiastra; y a l'este con a Mar Tirrena.
Godos (Xiloca)

**Godos** ye una pedanía de lo municipio de Torreciella. En 2016 teneba una población de 60 habitants.

## Toponimia
Ya ye mencionato como *Godos* en lo texto d'adchudicación de decimas y primicias de Remón de Castrocol (Texto adhibito a lo "Libro vermello de l'Archivo Colechial de Daroca"). En o Fogache de 1495 s'escribe *Codos*.

D'acuerdo con Rafael Lapesa este toponimo se remontaría a una etapa de la historia de lo Reino Visigodo de Toledo en a qie los visigodos y los hispanorromanos evitaban la convivencia, antes de l'abchuración de Recaredo I

Lo toponimo *Godos* no se relaciona necesariament con los visigodos y puet tener relación con radices que encomienzan con C- como ye lo caso de "La Codonyera", "Godollo" u lo catalán *còdol* ("cantal", "ruello de glera")

Bi ha microtoponimos en aragonés como *[[Torretón]]*, una torre medieval adhibita a la ilesia.

## Historia
Se crei que lo "Torretón" ye un resto d'un castiello defensivo construito en la Guerra d'os Peros.

En o sieglo XIV feba part d'a seixma de Barrachina, adintro d'a Comunidat de Daroca.

## Puestos d'intrés
* Ilesia de Santa Helena.
* Torretón.

## Referencias

## Vinclos externos
*http://www.xiloca.com/xilocapedia/index.php?title=Godos
Francesc de Borja Moll

**Francesc de Borja Moll i Casasnovas**, naixito de Ciutadiella de Menorca (Menorca, Balears) o 10 d'octubre de 1903 y muerto en Palma de Mallorca (Mallorca, Balears) o 18 de febrero de 1991 estió un filologo menorquín.

## O filologo
Destacó por os suyos treballos sobre o catalán en cheneral y por as variedaz propias d'o catalán que bi charran en as Balears. Estió tamién colaborador de mosén Antoni Maria Alcover ta la elaboración d'o *Diccionario catalán-valenciano-balear*. Dimpués d'a muerte d'iste en 1932, aplicó ta o *Diccionario* as normas ortograficas de Pompeu Fabra, que Alcover no emplegaba por estar barallato con Fabra.

## Os premios
En 1983 recibió a Medalla d'Oro d'a Cheneralidat de Catalunya.

Antiparte, en 2007 se fació a devantadera en Maó un espacio multifuncional con o suyo nombre.

## Obra publicata
* 1931: *Suplement catalá al "Romanisches etymologisches wörterbuch"*.
* 1934: *Cançons populars mallorquines*.
* 1952: *Rudiments de gramàtica normativa*.
* 1959: *Els llinatges catalans* (ISBN 84-273-0425-0).
* 1962: *Un home de combat: Mossèn Alcover*.
* 1965: *Epistolari del Bisbe Carsalade a Mossèn Alcover* (ISBN 84-273-4042-7).
* 1969: *Cinc temes menorquins*.
* 1970: *Els meus primers trenta anys 1903-1934* (ISBN 84-273-0201-0).
* 1972: *Polèmica d'en Pep Gonella* (1972).
* 1974: *L'home per la paraula* (ISBN 84-273-0371-8).
* 1975: *Els altres quaranta anys 1935-1974* (ISBN 84-273-0408-0).
* 1977: *Diccionari Català-Castellà*.
* 1978: *Diccionari Castellà-Català*.
* 1980: *El parlar de Mallorca* (ISBN 84-273-0633-4).
* 1982: *Textos i estudis medievals* (ISBN 84-7202-517-9).
* 1983: *Aspectes marginals d'un home de combat (Mossèn Alcover)*.
* 1984: *Autobiografía intelectual*, en *Anthropos* 44, 1984, p.&nbsp;7.
* 1984: *L'aventura editorial d'un filòleg*, en *Anthropos*44, 1984, p.&nbsp;17.
* 1991:*Curso breve de español para extranjeros: elemental* (ISBN 84-273-0030-1 ).
* 1991: *Curso breve de español para extranjeros: superior* (ISBN 84-273-0349-1).
* 1999: *Promptuari d'ortografia* (ISBN 84-273-0032-8).
* 2000: *Epistolari Joan Coromines-Francesc de Borja Moll*.
* 2001: *Diccionari escolar Català-Castellà, Castellà-Català* (ISBN 84-273-0836-1).
* *Exercicis de gramàtica* (ISBN 84-273-0180-4).
* *Gramàtica catalana* (ISBN 84-273-0044-1).
* *Llengua de les Balears 1* (ISBN 84-273-0002-6).
* *Llengua de les Balears 2* (ISBN 84-273-0004-2).

## Vinclos externos
*  Francesc de Borja Moll en a *[[Universitat Oberta de Catalunya]]*.

## Referencias
Villalpardo (desambigación)

**Villalpardo** puet estar:
***[[Villalpardo]]** municipio d'a Manchuela Cuencana.
***[[Villalpardo (Comunidat de Daroca)|Villalpardo]]**, aldeya desapareixita d'a Comunidat de Daroca entre Torralbiella y Mainar.

## Se veiga tamién
*Villalpando.
Miguel Salamero Buesa

**Miguel Salamero Buesa** (Zaragoza, 30 de setiembre de 1760 - Zaragoza, 8 de chinero de 1840) estió un vecín d'o barrio zaragozano de Sant Pavlo y un d'os heroicos defensors d'a ciudat en os Seches de Zaragoza, escayecitos mientres a Guerra d'o Francés.

Ye naixito d'o barrio de Sant Felipe y pasó a suya nineza en iste barrio indo ta lo colechio d'as *[[Escuelas Pías]]* que yera amán d'a suya casa en a *carrera de l'Albardería*. A suya familia yera de clase meya, estando Miguel o mas chicot d'entre os dos chirmans y as dos chirmanas que teneban.

A familia se tresladó arredol de l'anyo 1780 ta lo popular barrio de Sant Pavlo. En 1787 Miguel se casó con Rafaela Zaro, una choven de Borcha y se instaloron en a *carrera Cedacería 31*, dica l'anyo 1791 cuan se tresladoron ta la *carrera de Sant Pavlo nº 180*. Tenioron seis fillos Barbara, Agustina, Isidoro, Miguel, Antonia y Luisa. Salamero treballaba, chunto a bels vint treballadors que teneba, en o suyo propio taller en o *callizo d'a China* a on que feban damascos y tafetans.

O 6 de setiembre de 1801 morío por una malautía Rafaela, a muller de Miguel, y en os anyos siguients morioron tamién os suyos fillos Luisa, Miguel y Isidoro. Siet anyatas dimpués cuan esclató a Guerra d'o Francés Miguel, que teneba 47 anyos, equipó a los suyos treballadors ta formar un grupo d'escopetaires que s'enfrentasen a los invasors d'a ciudat. 
Participoron en os dos Seches de Zaragoza, destacando prencipalment as accions d'o día 4 d'agosto, cuan os franceses heban dentrato a la ciudat por una breca que heban ubierto en a *Torre del Pino*. Salamero esfendió con os suyos hombres a huerta y convento de Santa Fe, de gran importancia estratechica, de traza que os franceses no podioron abanzar por iste sector de l'Arco de Sant Roque. Tamién aduyoron en ista zona Mosén Santiago Sas y os suyos hombres que luitoron en os conventos de Santa Rosa y Sant Ildefonso. Estió lo mesmo Sas qui en una carta a lo Cheneral Palafox recontó lo heroismo de Miguel Salamero en iste día, demandando ta él o *Escudo de Destinción* por istos feitos.

Palafox reconoixió as accions militars de Miguel Salamero en os Seches de Zaragoza dando-le o *Escudo d'defensor* d'o Primer y o Segundo Seche amás d'o *Escudo de Destinción*.

Miguel morió chunto a la suya filla Bárbara o día 8 de chinero de 1840 con a edat de ueitanta anyos.

L'antiga huerta de Santa Fe que esfendió Miguel en a guerra s'ha convertito en hue en una plaza zaragozana con o nombre de Plaza de Miguel Salamero.

## Referencias
* Miguel Salamero en www.fundacion2008.com
Nueros

**Nueros** ye un lugar d'a provincia de Teruel, situato en o municipio de Calamocha. A suya población ye de 17 habitants (1991).

## Toponimia
S'escribe *Noros* en o texto d'adchudicación de decimas e primicias de Remón de Castrocol (Texto adhibito a lo "Libro vermello de l'Archivo Colechial de Daroca").

## Historia
En o sieglo XV perteneixeba a la Comunidat de Daroca.

## Puestos d'intrés
* Ilesia de Nuestra Sinyora d'as Nieus.
* Peirón de Santa Barbara.

## Referencias
Cuenca Buena

**Cuenca Buena** (en castellano *Cuencabuena*) ye un lugar d'a provincia de Teruel, situato en o municipio de Calamocha. A suya población ye de 70 habitants (1991).

## Puestos d'intrés
* Ilesia d'os Santos Chusto y Pastor.

## Fiestas
* O 10 de mayo y o 8 de setiembre.
Juliana Larena Fenollé

**Juliana Larena y Fenollé**, naixita d'Exeya d'os Caballers (Cinco Villas) o 16 de febrero de 1790 y muerta en Zaragoza en 1835, estió una d'as defensoras d'a ciudat de Zaragoza en os Seches de Zaragoza mientres a Guerra d'o Francés, contra l'Exercito francés de Napoleón I.

## Os Seches de Zaragoza
En suya choventut marchó ta Zaragoza, a on bi yera cuan l'Exercito francés d'o mariscal de Francia Bon Adrien Jeannot de Moncey plegó ta os muros d'a ciudat, en chunio de 1808 y bi habió o Primer Seche de Zaragoza. En iste primer seche, Juliana Larena Fenollé estió enfermera en a primera linia de batalla.

En o Segundo Seche de Zaragoza, Juliana Larena Fenollé tamién partecipó en as luitas en o reducto d'o Pilar.

## Dimpués d'os Seches
O cheneral José de Palafox y Melci li concedió en 1814 una paga de cuatre rials diarios, destinción que fue aprobata por o rei Ferrando VII d'Espanya.

Dimpués tornó ta Exeya d'os Caballers, y bi casó con un militar andaluz, Juan Toral, o 10 de mayo de 1819.

Arredol de 1822 tornó ta Zaragoza, a on morió victima d'o colera en 1835.

## Homenaches
En 1908, en o centenario d'os Seches de Zaragoza, os municipios d'Exeya d'os Caballers y Zaragoza li adedicoron una calle.

## Vinclos externos
* ''Juliana Larena y Fenollé'' en www.fundacion2008.com.
Zaragoza Club de Fútbol Femenino

O **Zaragoza Club de Fútbol Femenino** ye un club de fútbol femenín aragonés, con seu en a ciudat de Zaragoza. Establito en 2002 con o nombre de *Club Deportivo Transportes Alcaine* mantiene iste nombre dica a temporata 2016/17 que face o cambio ta o nombre actual. Partecipa actualment en a Primera División d'Espanya y chuga os suyos partius como local en o Estadio Pedro Sancho.

## Estadio
Chuga os suyos partidos en o Estadio Pedro Sancho d'a ciudat de Zaragoza como equipo local.

## Temporadas

***Temporadas en [[Primera División Femenina d'Espanya (fútbol)|Primera División d'Espanya]]**: 13.
***Temporadas en [[Segunda División Femenina d'Espanya|Segunda División d'Espanya]]**: 4.

## Plantilla 2017/18
:*Ta plantillas d'anyos anteriors se veiga a [[lista de plantillas d'o Zaragoza Club de Fútbol Femenino]]*

**Equipo tecnico:**
***Entrenador:**   Alberto Berna
***Segundo entrenador:**   Rubén Ferrer
***Preparador de porteras:**  Daniel González

## Chugadoras importants
*  Nuria Mallada.
*  Adriana Martín.

## Referencias

## Vinclos externos
* Web oficial
Valverde

:*Este articlo tracta sobre *'Valverde**, aldeya d'a [[Comunidat de Daroca]]. Ta atros emplegos d'o toponimo **Valverde**, veyer **Valverde (desambigación)**.''

 
**Valverde*' ye un lugar de la [[provincia de Teruel]], situato en lo [[municipio]] de [[Calamocha]]. La suya población ye de 12 habitants ([[2018]]).

== Historia ==
Segunt [[Julián Miguel Ortega Ortega]] esta aldeya fue fundata en tierras de l'aldeya anterior de [[Pardiellos]]. Fació part d'a [[seixma de Barrachina]] d'a [[Comunidat de Daroca]].

== Toponimia ==
No ye mencionata en l'adchudicación de decimas y primicias de Remón de Castrocol de 1205 y [[Pascual Diarte Lorente]] opina que fue fundata dimpués d'ixe anyo como nuclio de repoblación, con un nombre sucherent pa atrayer pobladors como "Cuenca Buena", "Fuent Buena", "Villa Dolz", etcetera.

En lo "Libro de manifestación de lo morabetín de las aldeyas de la Comunidat de Daroca" de 1373 dicen esta aldeya *Valverde* u *Vallvierde''.

## Puestos d'intrés
* Ilesia de l'Asumpción.

## Referencias