Lecina

:*Iste articlo ye sobre una *'localidat de Sobrarbe**. Ta atros emplegos se veiga [[lecina (desambigación)]]''




**Lecina** ye un [[lugar]] d'o [[municipio]] de [[Barcabo]], en as tierras conoixidas como [[Viello Sobrarbe]]. 
A suya población actual ye de 13 habitants.

== Etimolochía ==
Existe la creyencia que lo toponimo ''Lecina'' ye una deformación de ''L'Elcina'', fendo referencia enta la existencia d'una [[carrasca de Lecina|carrasca milenaria]] a man dera localidat.

Atras fuents consideran que ista referencia podería estar ta a perteneixencia d'o lugar a l'altiplana d'o [[Viello Sobrarbe]], ande se i chestón as rebelions contra o poder musulmán en l'[[alta Edat Meya]] que rematoron con l'establimiento d**os condaus* de [[Sobrarbe]] y [[Ribagorza]] baixo o cubillo d'os [[Imperio Carolinchio|francos]]. Relacionando-lo asinas ta la simbolochía de Sobrarbe, y suchieren que iste podería estar o lugar ande s'apareixió (supuestament) la cruz sobre d'una [[Quercus ilex|carrasca]] que ye recordau encara hoi en o escudo d'a comarca.

== Historia ==
Cosa que si que ye conoixida d'o lugar ye que aquí s'alzó lo monasterio d'orichen [[Reino Visigodo de Toledo|visigotico]] consagrau ta [[Sant Cucufate]], d'o cual no se i troba trazas en l'actualidat, encara que la suya ilesia [[prerromanico|prerromanica]] fue substituida en o [[sieglo XVIII]] por l'actual ilesia de [[Sant Chuan Baptista|Sant Chuan Bautista]].



De l'establimiento y la desaparición d'iste monastirio no en bi ha guaires datos, y las trazas actuals se restrinchen ta un [[crismón]] en a [[paret]] d'a portalada de l'actual ilesia.

== Molimentos ==
En iste lugar se i troba belas casas singulars: Una d'ellas ye *Casa Sampietro*, hoi restaurada, con a puerta prencipal d'o patio fendo forma d'[[arcada ochival]] rematada con l'escudo familiar en talla de penyas en o [[candaliello]] de l'arcada. As ventanetas superiors son también *triballos* de piadra prou buenos que fuoron restablitos en zagueras anyadas.


Ista casa fue alzata en o [[sieglo XVI]] como muitas d'ixas d'a localidat.

También s'alzan en Lecina casals singulars como *Casa Carruesco*, d'o [[sieglo XV]], que encara presenta la torruciella defensiva con un matacán, como muitos de [[Sobrarbe]], que serviba te defensar o lugar y los intereses d'os ereus entre ixes sieglos obscuros, de [[bandoler]]s y [[lacaillo]]s, que estión en l'[[Alto Aragón]] entre a [[baixa Edat Meya]] y la [[renaixencia]].

En la redolada d'o lugar se troba, amás, la ermita [[romanico aragonés|romanica]] de [[Sant Martín]], fendo baixada ta un d'os diversos [[barranco]]s que trascruzan os montes d'[[Barcabo|o municipio]], con un cristo crucificau tallau en o [[candaliello]] de la puerta. Siguindo iste mesmo camino, se plega en as *'Esplugas de Lecina*', declaradas patrimonio de la humanidat, con pinturas pre[[neolitico|neoliticas]] y de la [[edat de Bronce]].

Cheograficament, iste nuclio ye l'ubicau mas enta o sud de toda la comarca de [[Sobrarbe]], y los suyos canyons y trangos (entre ellos, os canyons d'o [[río Vero]]). A espectacularidat de belunos d'istes feba que en rancar a decada d'os [[1960|sixanta]] fuese lo lugar de naixencia d'o [[barranquismo]] en a redolada.

En la redolada d'o lugar se troba a [[carrasca de Lecina|Castanyera de Carruesco]]

== Fiestas ==

*[[17 de chinero]]; encendida de las fogueras de [[Sant Antón Abat|Sant Antón]].
*[[19 de chinero]]; encendida de las fogueras de [[Sant Fabián]].
*Día [[lunes de Pentecosta]] ([[chunio]]); como en atros lugars de la redolada, [[romería]] ta o santuario de [[Santa María dera Noguera]].
*[[18 d'agosto|18]] y [[19 d'agosto]], *Fiasta Mayor'', fendo honor ta Sant Sabastián y Sant Fabián.
*21 d'agosto; romería enta la ermita de Sant Martín.
*11 de noviembre; romería enta la ermita de Sant Martín.

## Referencias

## Vinclos externos

* Lecina en l'Eripol.com
* Leyenda de la carrasca milenaria de Lecina