Yesero

**Yesero** (en castellano *Yésero*) ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca situato en a comarca de l'Alto Galligo.

## Cheografía
Ye situato en a val de Gavín, sobre o barranco de Sía y entre a sierra Tendennera y o mont Erata. L'acceso a o lugar se fa por a carretera N-260 que comunica Biescas y Broto, por meyo d'o puerto de Cotefablo.

## Clima
A suya temperatura anyal ye 9.59&nbsp;°C, con una temperatura meya en chinero de 2.78&nbsp;°C y en chulio de 18.75&nbsp;°C.

## Toponimia
Apareixeba ya en os documentos de 1076 y en l'anyo 1488 b'heba diez fuegos. A la fin d'o sieglo XV yera a población mas gran d'a val.

O nombre d'o lugar puet venir d'o latín *"gypsum"* que significa cheso.

## Molimentos
A suya ilesia parroquial, la Ilesia de Sant Saturnín de Yesero, adedicada a Sant Saturnín ye d'o sieglo XVII, construyita sobre atra mas antiga que yera d'estilo romanico sarrablés, d'a que encara s'alzan dos chicotas finestras en a suya torre.

Tamién destaca l'armita d'a Virchen d'as Nieus, situata en a confluyencia d'os barrancos de Sía y d'o Infierno, fue construyita en os sieglo XVII. En 1885 se diz que a Virchen d'as Nieus intrecedió por os habitants de Yesero ta librar-los d'una epidemia de colera que b'heba en Biescas y Gavín.

Aintro d'a suya arquitectura popular b'ha casas d'os sieglo XVIII con os tipicos elementos pirenencos, como as chamineras tronconicas y os espantabroixas. Destaca prencipalment a *Casa de la Pez*, un edificio d'o sieglo XV a on antigament se feba "pegunta", "pez", u "pego", actividat economica prencipal de Yesero. Ista casa tamién ha estato en a suya historia ayuntamiento, escuela, garchola y fustería. Ye por ixo que a embotada que se da a os yeserenses ye "pecers" (tamién "pulidos")

## As casas de Yesero
As casas tradicionals en Yesero son *Camón, Rodrigo, de Usla, Chuanica, Macuarrer, Salvador, Agustín, Lazarico, Chila, Fuendalón, Tristán, Orús, Mariola, Pascual, Sebastián, Marco, Biegas, Antona, Barbero, Casasús, Mandadilla, Sastre, Cazcarro, Chuana, Lisón, Launa, Bonachón, Barón, Teresa, Coix, Petrincad, Aniel, Francho, de Chacó, de Moreo, Nadal, Juana, Ruaba, Ferrero y Ferrera*.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:88
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:18 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:61
  bar:2000 from:0 till:76
  bar:2002 from:0 till:79
  bar:2004 from:0 till:77
  bar:2006 from:0 till:80
  bar:2008 from:0 till:77
  bar:2010 from:0 till:71
  bar:2012 from:0 till:67
  bar:2014 from:0 till:57
  bar:2016 from:0 till:57
  bar:2018 from:0 till:60
  bar:2020 from:0 till:57
 


**(1)** Entre o censo de 1857 y o anterior crexe o termín d'o municipio porque incorpora a Barbenuta y Espierre.
**(2)** Entre o censo de 1887 y o anterior, disminuye o termin d'o municipio porque trasfiere Barbenuta a o municipio de Bergusa.

## Administración

### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Fiestas
*A fiesta chicota se fa o 20 de chinero, en honor a Sant Sabastián. A vispra d'iste día de nueis se fa una chera en a plaza de Fenero arredol d'a cual i son os vecins d'o lugar.
*As fiestas mayors son o cabo de semana mas amán d'o 8 de setiembre, en honor a la Natividat d'a Virchen.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Yesero
*  Os zerrigueltaires