open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Calagorra

**Calagorra** (en castellano y oficialment *Calahorra*) ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja situau en a comarca de Calagorra, estando-ne a suya capital. Antiparte, ye a seu bispal d'a diocesi de Calagorra y la Calzada-Logronyo.

A suya población ye de 24.987 habitants (2012) en una superficie de 93,57&nbsp;km², con una densidat de población de 266,08 hab/km². Por a suya población, ye a segunda ciudat de La Rioja dimpués de Logronyo, a suya capital.

## Cheografía
A localidat de Calagorra se troba situada a 358 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 49&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital de La Rioja, y de 128&nbsp;km d'a ciudat de Zaragoza, a capital aragonesa. Se troba en o puesto a on o río Ebro recibe as auguas d'o suyo afluent o río Cidacos.

D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Murillo de Calahorra.

### Mugas
O termin municipal de Calagorra muga a o norte con Sant Hadrián y Azagra (Navarra); a l'este con Rincón de Soto; a o sud con Autol y Quel; y a l'ueste con El Villar de Arnedo y Pradejón.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
### Molimentos relichiosos
* Seu de Santa María de Calagorra, seu bispal d'a diocesi de Calagorra y la Calzada-Logronyo. Ye una seu en estilo gotico d'o sieglo XV, encara que con cuantos esviellamientos dica o sieglo XVIII, estando asinas a suya frontera prencipal en estilo barroco. Se debanta sobre o puesto a on, seguntes a tradición, martirizoron a Sant Mitier y Sant Celedonio, patrons d'a ciudat. Ye un edificio de tres naus. Ye un edificio protechito legalment dende o 3 de chunio de 1931 con a suya declaración como *[[Bien d'Intrés Cultural]]* por o nuevo gubierno republicano.
* Palacio episcopal de Calagorra, un palacio d'os sieglos XVI-XVIII que se troba a o canto d'a seu.
* Convento d'o Carmen de Calagorra, un edificio en estilo barroco, devantau en 1603.
* Ilesia de Sant Chaime Apóstol de Calagorra, una ilesia en estilo neoclasico d'os sieglos XVII-XVIII, adedicato a Sant Chaime o Mayor.
* Ilesia de Sant Andreu de Calagorra, una ilesia d'o sieglo XVI con una frontera prencipal en estilo gotico, adedicata a Sant Andreu apóstol. Se debanta dencima d'una atra antiga ilesia d'o sieglo VI.
* Ilesia de Sant Francisco de Calagorra, una ilesia d'o sieglo XVIII con una frontera prencipal en estilo barroco, adedicata a Sant Francisco d'Asís.

### Molimentos civils
* Repuis de l'antigo circo romano.

## Fiestas
* 25 d'agosto: Sant Mitier y Sant Celedonio.

## Localidaz achirmanatas

*  Cauçada (Occitania).
*  Montecompatri (Italia).
*  Haussa (Sahara Occidental).

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal de Calagorra.
*  Pachina con información de Calagorra.
Selva tropical

Una **selva tropical** ye un ecosistema que gosa trobar-se arredol d'o ecuador. As selvas tropicals son comuns en Asia, Australia, Africa, Sudamerica, America Central, Mexico y muitas d'as islas d'o Pacifico. Adintro d'a clasificación de biomas d'o WWF, as selvas tropicals se consideran un tipo de selva humida. As precipitacions minimas normals en a selva tropical se troban entre os 1750&nbsp;mm y os 2000&nbsp;mm. As temperaturas meyanas anyals blincan d'os 18º mientres toz os meses de l'anyo A selva tropical ye l'habitat d'a metat d'as especies de plantas y animals d'o mundo.

## Se veiga tamién
* Selva.
** Selva pluvial.
* Disierto.
* Estepa.
* Chamarcal.
* Sabana.
* Taiga.
* Tundra.

## Referencias
Laco Victoria

O **laco Victoria** u **Victoria Nyanza** en bellas luengas bantús (tamién conoixito como **Ukerewe**) ye un laco que se troba situato en a zona centroriental d'Africa, rodiato por Uganda, Tanzania y Kenya. Forma parte d'una serie de grans lacos situaus a lo largo d'a Val d'o Gran Rift conoixius conchuntament como Grans Lacos d'Africa. Se estendilla en una superficie de 69.482&nbsp;km² y en o suyo punto de mayor fondura tien 82 m. Ye o segundo laco de augua dolza mas gran d'o mundo, dimpués d'o Laco Superior (America d'o Norte). Se considera que ye un d'os principals naixederos d'o río Nilo, continando lo suyo curso enta lo laco Alberto, en o curso superior d'o clamau Nilo Blanco. D'entre os ríos que desauguan en o laco Victoria, cal destacar como lo principal o río Kagera.

O primer europeu en plegar en o laco estió o explorador britanico John Speke, qui li dió o suyo nombre de Victoria en homenache a la reina d'o suyo país, Vitoria I d'o Reino Uniu.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Asociación de pescaires d'o Laco Victoria.
Laco Tanganica

O **laco Tanganica** (u **Tanganyika**) ye un gran laco d'orichen tectonico que se troba en Africa centro-oriental. (3° 20' a 8° 48' Sud y dende 29° 5' a 31° 15' Este).

O laco se troba en a Gran Val d'o Rift, situau entre montanyas y forma parte d'una serie de grans lacos situaus en ixa val conoixius conchuntament como Grans Lacos d'Africa. Se estendilla 673&nbsp;km en a endreza norte-sud y tien, como promeyo unos 50&nbsp;km d'amplaria. O laco cubre 32.900 km², con una linia de costa de 1.828&nbsp;km y una fundaria meyana de 570 m y maxima de 1.470 m. Contiene unos 18,900&nbsp;km³ d'augua y se calcula que ye o segundo laco mas gran d'o mundo en volumen, dimpués d'o Laco Baikal en Siberia. A temperatura meyana del'augua en a suya superficie ye de 25&nbsp;°C y l'acetor promeyo pH de 8,4.

O laco ye rodiau por cuatro países: Burundi, a Republica Democratica d'o Congo, Tanzania y Zambia, as mayors ciudaz costeras son Kigoma de Tanzania, Kalemie d'a Republica Democratica d'o Congo y Buyumbura de Burundi.

Os primers europeos que vioron o laco estioron os exploradors britanicos Richard Francis Burton y John Speke, en l'anyo 1858, troboron o laco mientres buscaban a fuent d'o río Nilo, Speke continó o suyo viache y trobó a tamién o laco Victoria.

## Vinclos externos

*  ''Information on fisheries management in the Democratic Republic of the Congo.
* Información d'os peixes en o Laco Tanganica.
Transporte

O **transporte** (d'o latín *[[prefixo trans-|trans-]]*, "a traviés", y *portare*, "levar") ye o treslato de personas, mercaderías u cabals d'un puesto ta atro.

## Infraestructura d'o transporte
A *infraestructura* se clama a ormino *rete* y se distinguen os de carreteras, vías de ferrocarril, rotas aerias, canals, canyerías, etcetera., incluyindo os *nodos* u terminals: aeropuertos, garas, terminals d'autobuses y puertos.

## Vehíclos
Os *vehíclos* de transporte (autos, trenes, avions, etcetera) tramian sobre os rez.

## Categorías de transporte

* Transporte por carretera.
* Transporte publico.
* Transporte aerio.
* Transporte por ferrocarril.
* Transporte maritimo.
* Transporte fluvial.
* Transporte en bicicleta.
* Transporte piatonal.

## Se veiga tamién
* Rete de carreteras d'Aragón
* Incheniería civil.
* Medio de transporte.
* Duanas.

## Referencias

## Vinclos externos
Villamediana de Iregua

**Villamediana de Iregua** ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja en a comarca de Logronyo.

A suya población ye de 4.668 habitants (2006) en una superficie de 20,42&nbsp;km², con una densidat de población de 228,60 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Villamediana de Iregua se troba situada a 443 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 5&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.

## Demografía

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ilesia d'Asumpción de Villamediana de Iregua.

## Fiestas
* 15 de mayo, Sant Isidro Labrador.
* 16 de setiembre, Santa Eufemia.
Loi Kratong

**Loi Kratong** (en tailandés ลอยกระทง) ye un festival que se celebra en Tailandia. Ye siempre en a docena luna plena de l'anyada. Loi significa "flotar". Kratong ye una chiqueta barca en forma de loto, a sobén feita con fuellas de plataner, flors, monedas etcetera. O festival naixió como petición de perdón a la Diosa d'as auguas por contaminar o mar. Encara que prencipió en a ciudat de Sukotai, agora se celebra por tot o país.

## Vinclos externos

* https://web.archive.org/web/20140217141938/http://www.loikrathong.net/
Altos Alpes

**Altos Alpes** (05) (en francés *Hautes-Alpes*, en occitán *Auts Aups*) ye un departamento francés situato en a rechión de Provenza-Alpes-Costa Azul.
Alpes Maritimos

**Alpes Maritimos** (06) (en francés y oficialment *Alpes-Maritimes*, en occitán *Aups Maritims*) ye un departamento francés situau en a rechión de Provenza-Alpes-Costa Azul.

A suya población ye d'1.011.326 habitants (1999) en una superficie de 4.299 km², con una densidat de población de 235 hab/km².

A suya capital ye a ciudat de Niza, y en fan parte dos districtos, 27 cantons y 163 comunas.

## Historia
A primera vegada que s'establió o departamento d'os Alpes Maritimos estió en 1793, mientres a Primera Republica Francesa, y duró dica 1814, cuan o territorio tornó a fer parte d'o Reino de Cerdenya-Piemont. Sindembargo, as suyas mugas no se correspondeban con as actuals, en encorporar Mónegue (que hue ye una atra vegada un estau independient) y a redolada d'a ciudat hue italiana de Sanremo; tampoco no en feba parte o districto de Grassa, que en ixas envueltas feba parte d'o departamento de Var. A suya capital yera Niza.

L'actual departamento d'os Alpes Maritimos s'establió en 1860, cuan o Segundo Imperio Francés s'anexionó o condau de Niza. En 1947 o departamento adhibió as dos comunas italianas de Tenda y la Briga, que dica l'inte perteneixeban a Italia.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial d'o departamento d'os Alpes Maritimos.
Ardescha

**Ardescha** (07) (en francés *Ardèche*, en occitán *Ardecha*, en francoprovenzal *Ardecha*) ye un departamento francés situato en a rechión d'Auvernia-Roine-Alpes. Ye un d'os formatos o 4 de marzo de 1790.
Naso

O **naso** (d'o latín *< nasus*) u **nariz** (d'o latín *< *naricae*) ye una protuberancia que fa parte d'o sistema respiratorio en os vertebratos.
 
## Anatomía
Per las fuesas nasals s'aspira y espira l'aire que cal ta poder alentar. Ixos dos estallos son deseparatos per lo tabique nasal, y l'aire i accede per dos foratos ditos canyos.

En a mayoría de nasos d'os mamiferos, tamién bi ha peletz que apercazan las particulas que porta l'aire y privan asinas que se fiquen en os polmons.

### Morfolochía esterna
La forma d'o naso ye prou variata. La forma en ye determinata per lo ueso etmoide y lo septum nasal. En os humans, lo naso ye ubicato en o centro d'a cara; en muitos altros mamiferos, se troba en o cabo superior d'a morrera.

En as diferents poblacions d'a especie humana a forma d'o naso ha evolucionato d'una traza diferent d'alcuerdo con o clima, con o condicionant d'a forma d'a cara y d'o cranio. En as zonas calidas o naso se fa amplo, plegando a l'extremo d'os pigmeus que lo tienen mes amplo que alto. En as zonas templatas u fridas se fa estreito, de fueras d'os aboríchens australianos y en parte d'os caucasoides alpins que por tener una cara ampla no pueden dar un naso estreito.

## Funcions

Lo naso aspira l'aire, que traviesa la farinche y contino plega en o sistema respiratorio. Tamién cumple funcions adicionals d'acondicionamiento de l'aire que i entra (per ixemplo, escalfando-lo u humedixendo-lo).

En a mayoría de mamiferos, lo naso ye l'organo principal ta ulorar; ye dicir, lo encargato de l'olfacto. L'aire que traviesa lo naso plega en as estructuras d'a cavidat nasal, causando una turbulencia que alentiza l'aire y lo mena enta o epitelio olfactorio, an que las moleculas odoriferas de l'aire contactan con as neuronas receptoras d'as ulors que trasmiten las caracteristicas d'a molecula per meyo d'impulsos electricos ta o cerebro.

En os cetacios, lo naso se reduz a los foratos nasals, desplazatos ta o cobalto d'a capeza, lo que lis permite d'alentar mientres que son somerchitos. Per contra, lo naso d'o elefant se ye tornato un organo largo y musculoso clamato *trompa*.

## Aspectos culturals

Lo naso ye un elemento destacato en a composición d'o aspecto d'as personas, y per ixo ye motivo d'operacions rinoplasticas ta cambiar-ne l'aparencia estetica, de vez que i son comuns los *[[piercing]]s* practicatos en as narices, lo septum u lo puent.

A bellas culturas, esfrecar-se u pretar-se lo naso dos endividos ye una forma tradicional de saludo.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos

*  Estructura d'o naso.
*  Anatomía d'o naso.
Laco Titicaca

O **laco Titicaca** (en castellano *Lago Titicaca*), situato a 3.821 metros sobre o ran d'o mar, ye o laco navegable mas gran d'o mundo. Tien una superficie d'alto u baixo 8.300 kilometros cuadratos, o que lo converte en o mas gran d'America d'o Sud, nomás sobrepasato por o Laco de Maracaibo, en Venezuela, de 13.000 kilometros cuadratos, pero que muitos lo clasifican como un mar, ya que tien connexión dreita con l'oceano Atlantico.

Ye situato en l'Altiplán, en a rechión d'os Andes, en a muga entre Perú y Bolivia. O laco Titicaca tien una fondura meya de 140 a 180 metros, y a maxima ye de 280 metros.

## Referencias
Color

A **color** ye la sensación causada por a luz cuan ista interactúa con o uello, con o cerebro y con a nuestra experiencia. A percepción d'a color se veye muit influyenciada por as colors adchacents en a escena visual. O termin color tamién s'emplega ta destacar a propiedat d'os obchectos que cheneran istas sensacions.

Los nombres d'as colors en aragonés son en cheneral un mezcladizo d'orichens romanico, chermanico y arabe.

## Se veiga tamién
* Colors en aragonés.
* Lista de colors HTML.
* Lista de colors.

## Bibliografía
* 
* 

## Referencias

## Vinclos externos
Madalena

A **madalena** ye un postre orichinario de Francia. Pueden tener forma roncha u cuadrata, y se fan enfornando-las en una cazuela especial con a suya forma. As malenas son como pastels chicoz. O suyo gusto ye pareixito a una torta.

A receta tradicional uegos, zucre, aceite d'oliva y farina de trigo, antimás d'aroma (casca de limón) y emprenyadura.
Melaza

A **melaza** ye un producto liquido espeso derivato d'a canya de zucre y en menor meda d'a remolacha zucrera, obtenido d'o repui d'as pipas de extracción d'os zucres. O su aspecto ye pareixito a lo d'a miel anque de color pardisca muy escura, practicament negra. A sapia ye dolza licherament pareixita a la de l'alfendoz.

## Referencias
Miel

A **miel** u **mel** (d'o latín *< mellis*) ye un fluyiu dulce y vescoso produciu por as abellas y atros insectos a partir d'o néctar d'as flors. O gusto y a color d'ista substancia ye determinato por a mena de flors d'as que se'n reculle o néctar. As sabors comuns d'a miel incluyen a miel de naranchera, mora y chordón. A tecnica d'a extración de miel d'as brescas d'as arnas ye conoixita com apicultura.

## Apicultura en Aragón
En Aragón bi ha tres tipos tradicionals d'arnas:
* En l'Alto Aragón bi ha arnas en disposición horizontal u chacients.
* En Moncayo y Sistema Iberico bi ha construccions clamatas *armarios*.
* En a val d'Ebro y Teruel bi ha *vasos*.

Entre as miels monoflorals destacan a miel de romero y a miel de tremonciello.

Uno d'os libros d'apicultura viellos mes celebres s'editó en Zaragoza en o sieglo XVII. O suyo títol ye *Perfecta y curiosa declaración de los provechos grandes que dan las colmenas, y alabanza de las abejas*. L'autor ye o magallonero Jaime Gil y ye considerau como o gran referent de l'apicultura tradicional en Espanya.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Pan

O **pan** (d'o latín *< pane*) ye un alimento basico en a gastronomía occidental, feito con farina, cheneralment de trigo, recentadura u masa y augua. A vegatas s'adhiben d'atros productos ta dar-le determinatas cualidaz.

Tamién se fa con atras farinas (centeno, hordio, panizo, roz, trunfa y soya), pero ta que o pan *puye* (o sía, aumente de volumen y se faiga floco retenindo os gases producius por a emprenyadura), cal que a masa tienga a elasticidat que le da o gluten, que ye una proteína que se troba en o trigo y tamién en os atros cerials, pero en cantidaz muito mas chicotas. Por ixo, os pans d'atros cerials gosan fer-se con una tercera parti u mas de farina de trigo. Lo pan de mestura se fa con una mescla de farinas de trigo y de centeno. Si no ye present o gluten en cuantidaz significativas s'obtiene un producto que no puya, como as *cocas* de panizo que se fan en muitos países americanos.

## Ditos y mazadas
**«Carne d'hoy, pan d'ahier y vino del anyo si quiers vivir mucho y sano»*
**«Piz, piz, tordoliz; pan de Francia, la balanza; pan de Aragón, buen crostón»*
**«Pan, una crosteta; carne, una cazoleta, y vino buena boteta»*
**«O pan que te s'esbrise en a boca»*
**«Pan un mueso y carne un cuezo»*

## Referencias
Calabria

**Calabria** (l'antiga *[[Bruttium]]* romana) ye una rechión d'o sud d'Italia. Ye dividida en 4 provincias, dos d'ellas historicas (Cosenza y Catanzaro) y dos recients (Crotone y Vibo Valentia) y una ciudat metropolitana (Reggio Calabria).

A seu d'o consiello rechional ye en a ciudat de Reggio Calabria.

A Guardia Piemontesa ye una comuna de Calabria a on se i charra l'occitán y por ixo a sobén s'incluye en l'Occitania.

## Organización politico-administrativa

A rechión ye partida en cuatre provincias y una ciudat metropolitana:

## Referencias
Guardia Piemontesa

A **Guardia Piemontesa** (*La Gàrdia* en occitán, *Guardia Piemontese* en italiano) ye una comuna d'Italia, situata en a rechión de Calabria y provincia de Cosenza, an se charra tradicionalment l'occitán.

Ye un enclau de luenga occitana dentro d'o dominio lingüistico italiano.

## Vinclos externos
* Pachina web d'a comuna de La Guardia.
Haro

**Haro** ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, capital d'a comarca d'Haro.

A suya población ye de 10.965 habitants (2006) en una superficie de 40,53&nbsp;km² con una densidat de población de 270,54 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Haro se troba situada a 479 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 44&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Casa d'a villa.
* Palacio d'os contes d'Haro.

### Molimentos relichiosos
* Ilesia de Sant Tomás d'Haro.
* Ermita de Sant Felices de Bilibio.

## Fiestas
* 25 de chunio, Sant Felices de Bilibio.

## Vinclos externos
Vals Occitanas

As **Vals Occitanas** (ditas en occitán as *Valadas Occitanas* ) fan parte d'as provincias italianas de Cuneo, Torino (en Piemont) y d'a Imperia (en Liguria), a on que a suya población ye de luenga occitana, en a suya variant vivaro-alpina, u tamién en royasco (parla de transición entre o nizardo, o vivaro-alpín y o ligur).

Ye un territorio monterizo alpín, con cuasi totas as vals en l'adreza este-ueste cara la plana piemontesa. En total son una superficie de 4.500 km² y una población d'unos 174.500 habitants. As suyas capitals (en sentito demografico) son as villas de Lo Borg Sant Dalmatz *(Borgo San Dalmazzo)*, Buscha *(Busca)*, Bueves *(Boves)* y Draonier *(Dronero)*.

## Provincia de Torino
* Val d'Ors (u Alta Val Doira), cabalto d'a Val Susa.
* Val Cluson.
* Val Germanasca (u Val Sant Martin).
* Val Pèlis.

As vals Pèlis y Germanasca y a val baixa de Clusón son conoixidas como Vals Valdenses.

## Provincia de Cuneo
* Val Pò.
* Val Varacha.
* Val Maira.
* Val Grana.
* Val d'Estura.
* Val Ges.
* Vals Ges-Vermenanha-Pes.
* Valadas dal Quiè.

## Provincias d'[[Provincia d'Imperia|Imperia]] y [[Provincia de Cuneo|Cuneo]]
Zona d'a parla de transición royasca (ligata a l'Alta Val de Ròia), que trescruza la muga francoitaliana.
* Tèrra Brigasca .
* Comuna d'Auriveta.

## Referencias
Vauclusa

**Vauclusa** (84) (en francés *Vaucluse*, en occitán *Vauclusa*) ye un departamento francés situato en a rechión de Provenza-Alpes-Costa Azul, formato por 3 districtos, 24 cantons y 151 comunas. A capital d'o departamento ye a ciudat d'Avinyón y o President d'o Consello Cheneral d'o departamento ye Claude Haut.

A suya población ye de 538.541 habitants (2007), en una superficie de 3.567 km², con una densidat de población de  hab/km².

## Vinclos externos
*  Prefectura de Vauclusa.
*  Consello Cheneral de Vauclusa.
*  Comité Departemental de Turismo de Vauclusa.
Liguria

**Liguria** ye una rechión d'a costa d'o nord-ueste d'Italia, a tercera mas chicota. Tien muga con Francia a l'ueste, o Piemont a o norte, y Emilia-Romanya y Toscana a l'este. A suya capital ye Chenova.

## Referencias
Var (departamento)

:*Iste articlo tracta sobre lo *'departamento francés**. Ta atros emplegos se veiga [[Var]].''

**Var''' (83) ye un departamento francés situau en a rechión de Provenza-Alpes-Costa Azul.

A suya población ye de 995.934 habitants (2007) en una superficie de 5.973 km², con una densidat de población de  hab/km².

A suya capital se troba en a ciudat de Tolon, y en fan parte 3 districtos, 43 cantons y 153 comunas (u municipios).

## Vinclos externos
Arièja

**Arièja** (09) (en francés y oficialment *Ariège*, en occitán *Arièja*) ye un departamento francés situato en a rechión d'Occitania.

A suya población ye de 148.568 habitants (2007) en una superficie de 4.890 km², con una densidat de población de 30 hab/km².

D'iste departamento, que tien a suya capital en a ciudat de Foix, en fan parte 3 districtos, 22 cantons y 332 comunas. L'actual President d'o Consello Cheneral departamental ye Augustin Bonrepaux.
Piemont

**Piemont** (*Piemont* en piemontés, occitán y arpitán, **Piemonte** en italiano), ye una rechión d'o norte d'Italia. Tien muga con Suiza a lo norte, y a l'ueste con Francia. A suya población ye de 4.437.000 habitants en una superficie de 25.400 km² (2013), con una densidat de población de 175 hab/km². A capital d'o Piemont ye a ciudat de Torino, y en fan parte as provincias d'Alessandria, Asti, Biella, Cuneo, Novara, Torino, Verbano-Cusio-Ossola y Vercelli.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial d'a Rechión d'o Piemont.
*  ''Consiglio Regionale'' d'o Piemont.

## Referencias
Mariya Xarápova

**Mariya Yúrievna Xarápova** (Мари́я Ю́рьевна Шара́пова en ruso) ye una tenista rusa naixita de Nyagan, en Siberia, lo 19 d'abril de 1987.

## Biografía
Sus pais, d'orichen belarruso, emigroron ta Rusia en 1986 per miedo que la suya filla, que yera ta naixer, patise bel trestuque zaga l'accident nucleyar de Chernóbil, que se desvinió a 300&nbsp;km de casa d'élls.

A los tres anyos, Xarápova mudó con a suya familia ta os banyos de Sochi, an que emprencipió a chugar a tenis con una raqueta que yera estato un present d'o pai de Yevguéniy Kafiélnikov.

En 1993, en un torneyo a Moscú, Xarápova fue vista per Martina Navratilova, qui de contino convenció su pai, Yuri Xarápov, de fer casamuda enta os Estaus Unius, ta que Mariya teniés un millor entrenamiento. Tres anyos dimpués, a los nueu anyos, Xarápova ingresaba a l'academia de tenis de Nick Bollettieri, a Bradenton, en o estato de Florida.

En 2004, Xarápova se tornó la tenista mes choven dimpués de Martina Hingis a ganar lo torneyo individual femenino de Wimbledon, en vencer en dos sets prou amplos la bicampiona y defensora d'o títol Serena Williams. Tamién se convertió en la sola esportista rusa en a historia a ganar ixe important torneyo.

Dintro y difuera d'a pista, Mariya Xarápova ye admirata per la suya belleza y proporcions, y ixo li ha permeso conseguir bels premios y estar model publicitaria en diversas ocasions.

## Títols

### Individuales

#### Ganados (28)

#### Finalista (20)

### Doples
#### Ganados

#### Finalista

## Vinclos externos

*   Pachina web oficial de Maria Sharapova. 
*  Biografía y perfil esportivo de Maria Sharapova.
*  Biografía de Maria Sharapova.
Juan Manuel Lillo

**Juan Manuel Lillo Díez** (Tolosa, Guipuzcua; 2 de noviembre de 1965) ye un entrenador de fútbol espanyol.

Ha entrenato a o *[[Unión Deportiva Salamanca|Salamanca]]*, *[[Real Oviedo|Reyal Uvieu]]*, *[[Club Deportivo Tenerife|Tenerife]]*, *[[Club Deportivo Mirandés|Mirandés]]*, *[[Reyal Zaragoza]]*, *[[Club de Fútbol Ciudad de Murcia|Ciudat de Murcia]]*, *[[Terrassa Futbol Club|Terrassa]]* y os *[[Dorados de Sinaloa]]*, entre atros.
Tarn y Garona

**Tarn y Garona** (82) (*Tarn e Garona* en occitán, *Tarn-et-Garonne* en francés) ye un departamento francés situato en a rechión d'Occitania.

A suya población ye de 231.763 habitants (2007) en una superficie de 3.718 km², con una densidat de población de  hab/km².

D'o departamento de Tarn y Garona en fan parte 2 districtos, 15 cantons y 195 comunas. A capital departamental ye a ciudat de Montalban, y l'actual President d'o Consello Cheneral d'o departamento ye Jean-Michel Baylet.

## Erastres externos
*  Pachina web oficial d'o Consello Cheneral de Tarn y Garona.
Puèi Domat

**Puèi Domat** (63) (*Puèi Domat* en occitán, *Puy-de-Dôme* en francés) ye un departamento francés situato en a rechión d'Auvernia-Roine-Alpes.

A suya población ye de 604.266 habitants (2006) en una superficie de 7.970 km², con una densidat de población de 76 hab/km².

D'o departamento de Puèi Domat en fan parte 5 districtos, 61 cantons y 470 comunas, estando a suya capital a ciudat de Clarmont-Ferrand. L'actual president d'o Consello Cheneral departamental ye Jean-Yves Gouttebel.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial d'o Consello Cheneral departamental.
Viena (Francia)

:*Iste articlo trata sobre o [[departamentos de Francia|departamento]] [[Francia|francés]] de *'Viena**. Ta la capital d'[[Austria]] se veiga **Viena**.''


**Viena*' (86) (*Vinhana* u *Viena* en [[idioma occitán|occitán]], *Vienne'' en francés y oficialment) ye un departamento francés situato en a rechión de Nueva Aquitania.

A suya población ye de 421.891 habitants (2007) en una superficie de 6.990 km², con una densidat de población de  hab/km².

A suya capital se troba en a ciudat de Piteus, y en fan parte 3 districtos, 38 cantons y 281 comunas.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial d'o departamento de Viena.
Alta Viena

**Alta Viena** (87) (*Nauta Vinhana* u *Nauta Viena* en occitán, *Haute-Vienne* en francés) ye un departamento francés situato en a rechión de Nueva Aquitania.
Gascunya

**Gascunya** (*Gasconha*  en occitán gascón, *Gascogne* en francés) yera un territorio d'o sud-ueste francés, mientres l'Antigo Rechimen.

Cuan estioron creyatos os departamentos y rechions a Gascunya desapareixió y fue dividita en diferents departamentos.

O nombre d'a región proviene d'a palabra Basconia u Wasconia (derivato de bascón), que daba nombre a un conchunto de tribus poco romanizatas estendillatas a os dos cantos d'os Pireneus.

En Gascunya se charra o gascón, un dialecto de l'occitán con substrato lingüistico basco.

## Cheografía
A Gascunya se troba entre l'Oceano Atlantico (Golfo de Bizcaya; ta os francofonos *Golfo de Gascunya*), a Garona y os Pireneus. A gran masa bosquiza d'as Landas, ocupa o centro cheografico d'a Gascunya. O ríos prencipals son a Garona y l'Ador.

* Landas
* Gers
* Altos Pireneus
* parti sud de Gironde
* parti de Pireneus Atlanticos: zona de l'Adour (Baiona, Anglet, Boucau, Bidache), y o Biarn (anque iste zaguer gosa considerar-se como provincia autonoma de Gascunya)
* parti d'Òlt y Garona
* a comarca d'a Val d'Arán, en Espanya.
Delfinato

O **Delfinato** (en occitán: *Daufinat/Dalfinat* ; en francoprovenzal: *Dôfenâ*; en francés: *Dauphiné*) ye una rechión historica d'Occitania, situada a o sud-este de Francia. S'estendilla dende o Roine dica os Alpes, por os actuals departamentos d'Isèra, Droma y Altos Alpes.

A o prencipio yera centrau arredol de Vianes, pero a capitalidat pasó dimpués a Grenoble. A rechión ye dividida en dos sectors: a o norte, o de parla francoprovenzal, y a o sud, a parti mas gran, de luenga occitana, complega as comarcas d'o Valentinés, as Baronies y Champsaur, y o suyo centro ye a ciudat de Valença.

También se le diz asinas a o títol que s'atorgaba a o hereu a o tron de Francia, o delfín de Francia, o equivalent a o Prencipe de Chirona en Aragón. Lo abolió Loís XVI de Francia.
Provincias historicas de Francia

O Reino de Francia yera organizau en **provincias** dica o 4 de marzo de 1790, cuan fueron establius os actuals departamentos.

As seis zagueras provincias encara no feban parti de Francia, sino que yeran ciudaz independients u perteneixeban a los Estaus Pontificios, o Reino de Cerdenya u a Württemberg.
Fontanal (A Buerda)

**Fontanal** ye una pardina aragonesa d'o municipio d'a Buerda. O lugar el constituyen a vivienda, una capilleta familiar y cualques edificacions agricolas como bordas y uelleras. Se i troba, a demás, un abrebador/lavadero que reculle l'augua d'una fuent, que ye d'a on, probablement, dimana o nombre.

## Toponimia
L'abrebador que culle l'augua d'una fuent podría estar l'orichen d'o suyo nombre. En Aragón, Valencia, Catalunya y Castiella a palabra «fontanal» apareix a sobén en a microtoponimia y tamién en a macrotoponimia (p. ex. Fontanals de Cerdanya), bi ha vegadas que con a variant «fontanar» y con variants castellanizadas «hontanal», «hontanar» (en Estercuel y Alpuent), «hontanares» (microtoponimo de Libros y os macrotoponimos de Hontanares en Guadalachara y Hontanares de Eresma en Segovia).

### Camins
Camins, pistas y senders que naixcan d'o nuclio prencipal y vaigan ta altros lugars d'a redolada.

## Referencias
Badaín

**Badaín** ye un lugar aragonés d'o municipio de Tella-Sin, en a provincia de Uesca y comarca de Sobrarbe. A suya población ye de 8 habitants (2009).

Badaín ye una aldeya historica de Sin, con dependencia d'ixaltra localidat documentable dende la Edat Meya, anque distant d'ella bella chornada de camín a peu. Se troba en alto d'un cerro chicot, en as garras d'a Penya Lierga, en cosirando la confluencia d'o río Irués en a man izquierda d'o río Cinca. Badaín fisicament fa parte d'a val d'a Cinca, y no el forma si que una carrera que remata en a pleta d'a ilesia.

Debaixo de Badaín existen dos puents. Lo un, peatonal, enfila en dirección sud cara ta La Espunya, travesando lo río Irués, y fa parte d'o camín historico que comunicaba las dos localidaz por as garras d'a Penya Montanyesa. L'altro, transitable con vehiclos, trescruza la Cinca en mitat de La Infortunada. La Infortunada se troba tansament a 200 metros de Badaín (a pista asfaltada que i puya fa un poquet mas de vuelta), a menor altaria, directament en as faixas inmediatas a la glera d'a Cinca, en a man cuentra de Badaín.

Historicament, en Badaín i heba habido un convento de monchas que seguiban a regla de Sant Benedet, posiblement como celula filial d'el que i heba en Sin, cosa que explicaría la relación de dependencia de Badaín con un altro lugar que ye tan luent. A visible ilesia parroquial d'a localidat pareix que se troba relacionada con ixe pasato monacal, y habría feito parte d'as dependencias de lo dito cenobio. A ilesia de Nuestra Sinyora de Badaín ye un templo orichinal d'o sieglo XII, emparentato en a suya estructura principal con Sant Chuan d'o Toledo d'a Nata y reformulato dimpués con addicions como la torre (d'o sieglo XVI) tan robusta y con artificios defensivos. En l'actualidat, a ilesia de Badaín conta con un albergue que opcupa parcialment l'edificio.

## Demografía

## Toponimia
Bels autors, como Antonio Beltrán Martínez, han quiesto relacionar o nombre de «Badaín» con una hipotetica etimolochía basca, en basando-se en a terminación «-ain» que ye tan frecuent en Navarra. Belaltros, como Chesús Vázquez Obrador, descartan ixa posibilidat en iste y bels altros casos (como lo vecín Escuaín) perque l'accentuación no coincide con la d'os toponimos navarros, que rematan en «-áin» mientres que es aragoneses lo fan en «-aín». D'alcuerdo con Vázquez Obrador, a terminación aragonesa expresa un sufixo *-gin* amagato, que no tienen os toponimos navarros que son de radiz antropica.

## Imáchens

Imachen:136.Badain.jpg|Plaza de Badaín.
Imachen:137.Badain.jpg|Ilesia.
Imachen:133.Badain.jpg|Balconera de fustes en Badaín.


## Fiestas
*8 de setiembre, **Fiesta Mayor**, fendo las honras a la Natividat de Nuestra Sinyora.

## Referencias

## Se veiga tamién

*Hombre de Mataire.
*Hombre cerrudo.

## Vinclos externos
Cortalavinya

**Cortalavinya** (*Cortalaviña* oficialment y en castellano) ye un lugarón de lo municipio de Tella-Sin, en la valle de Tella. Actualment se troba despoblato.
Hespital de Tella

**Hespital de Tella** (en castellano *Hospital de Tella*) ye un lugarón d'o municipio de Tella-Sin, en a valle de Tella. Actualment tien 3 habitants.
Estaroniello

**Estaroniello** (oficialment y en castellano *Estaronillo*) ye un lugarón de lo municipio de Tella-Sin, situato en la valle de Tella. Actualment se troba despoblato.

## Nomme
Agustín Ubieto Arteta da como posibilidat, sin estar-ne mica seguro que siga lo *STANUM NIGRUM* u *Stagno Nigro* d'es textos medievals.

## Vinclos externos
La Miana

:*Iste articlo ye sobre un lugar de Tella-Sin en la valle de Tella, Sobrarbe. Ta atros usos, se veiga *'Miana (desambigación)**''.


**La Miana*' (en [[idioma castellano|castellano]] *Lamiana*) ye un [[lugar]]ón [[Aragón|aragonés]] de lo [[municipio]] de [[Tella-Sin]], en la [[val de Tella|valle de Tella]], [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]] y [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[provincia de Uesca|Uesca]].

Actualment se troba despoblato.

== Toponimia ==
O [[toponimia aragonesa|toponimo]] *La Miana* se pronuncia *A Miana* en [[Reviella]] y s'interpreta a partir d'o latín *ILLA MEDIANA'', indicando que ye a mitat camín entre esta localidat y Tella.

## Cheografía
O lugar ye situato a 1.125 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 24 km de L'Aínsa, a capital economica de Sobrarbe, y a 145&nbsp;km de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Referencias
Fraixen

**Fraixen** (*Fragén* oficialment y en castellano) ye un lugar aragonés d'o municipio de Torla-Ordesa, en a comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca. A suya población ye de 28 habitants (2014).

## Cheografía
Fraixen ye o primer lugar que enfila d'a valle de Broto enta o Cotefablo por o suaso de Linars, deixando d'o suyo casco urbano envistas a l'alto d'a valle. El trascruza o Barranco de Sorrosal, a la par d'o lugar. Se troba situato a 1.113 metros d'altaria sobre o livel d'a mar y a una distancia de 2,5 km de Torla, a capital d'o suyo municipio, de 46&nbsp;km de l'Aínsa, a capital d'a suya comarca, y de 92&nbsp;km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Toponimia
Existe una forma documentada d'o toponimo como *Fraxeno* en 1295.

## Demografía

**(1)** Entre o censo de 1857 y o anterior, iste municipio disaparixe porque se integra en o municipio de Torla.

## Molimentos
A ilesia de Sant Martín Bispe de Fraixen ye una ilesia que teneba oríchens romanicos, anque modificacions posteriors (siaglos XVI y XVII) en acotoloren as trazas. Actualment, ye estata parcialment restaurata y presenta un curioso reloch de sol en a suya frontera. Ye l'actual iglesia parroquial d'o lugar.

Cal adestacar-ne as formas conservadoras de bellas d'as suyas construccions. O casal de l'abadía y tamién *Casa Cazcarro*, que encara conservan as suyas estructuras orichinals.

## Fiastas
* 8 de mayo, chunto d'os habitants de Torla, romería enta la Ermita de Sant Miguel.
* 25 de chulio, **Fiasta Mayor**.
* 11 de noviembre, **fiasta d'hibierno** fendo honor ta Sant Martín.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Estadisticas de Fraixen en o portal ''AragonEsAsi''.
*  Información de Fraxén en ''LosPirineos.info''.
*  Intresant galería d'imáchens de Fraxen.
Viu de Linars

**Viu de Linars** (oficialment y en castellano, *Víu de Linás*) ye un lugarón d'o municipio de Torla-Ordesa, d'antis mas perteneixeba a Linars de Broto cuan aquel yera un municipio independient. Ye un lugarón chicot a lo canto d'a carretera que enfila de Torla y Fraixen enta Linars, de siempre relacionau con o lugar mas gran.

## Fiastas

*29 de setiembre, chunto con Linars, *Fiasta Mayor* fendo honor ta San Miguel.
*Tercer cabo de semana de Mayo, *O Canto d'o Cucullo*.

## Vinclos externos

* Estadisticas de Viu de Linars en o portal ''AragonEsAsi.com''
Miraval

**Miraval** ye un lugarón de lo municipio de Tella-Sin, en la valle de Tella, en a part de la Yaga. Actualment se troba despoblato.
Sant Marzal (Salinas)

**Sant Marzal** (oficialment y en castellano *San Marcial*) ye una pardina lugar d'o municipio de Tella-Sin, amán de Salinas de Sin. Actualment se troba despoblato.

## Referencias
Reviella

:*Iste articlo ye sobre un lugar aragonés en a comarca de Sobrarbe; ta atros usos, se veiga *'Revilla (desambigación)**''.


**Reviella*' (*Revilla* oficialment y en [[idioma castellano|castellano]]) ye un [[lugar]] [[Aragón|aragonés]] d'o [[municipio]] de [[Tella-Sin]], en la [[Val de Tella|valle de Tella]], en a part de las [[Colladas d'Escuaín]]. Fa parte d'a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]] y d'a [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]]. Dende o punto d'anvista eclesiastico, pende de l'[[arcipestrau]] de [[Arcipestrau de Sobrarbe-Ribagorza|Sobrarbe-Ribagorza]], en a [[Diocesis d'Aragón|diocesi]] de [[Diocesi de Balbastro-Monzón|Balbastro-Monzón]].

Teneba una [[Población humana|población]] de 8 habitants en l'anyo [[2005]].

== Cheografía ==
O lugar de Reviella se troba situato a 1.100 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o livel d'a mar, a una [[distancia]] de 29 [[km]] de [[l'Aínsa]], a co-capital d'a suya comarca, y de 157&nbsp;km d'a ciudat de [[Uesca]], a capital d'a suya provincia.

== Toponimia ==
En textos [[Edat Meya|medievals]] ye *Ribilla*, *Ribiella*, *Riuiellya*, *Rebiella*, *Rebiello*  y *Reuiella*. Como os toponimos [[idioma castellano|castellanos]] tipo *Revilla*, provién d'o [[latín]] *RIPELLA''.

## Demografía

## Referencias

## Vinclos externos
Salinas

:*Iste articlo tracta sobre *'Salinas**, entidat de población menor devidita d'entre os municipios de [[Bielsa]] y [[Tella-Sin]] (comarca de Sobrarbe). Ta altros emplegos d'o termino «salina» se veiga **Salina (desambigación)**.''


**Salinas de Sin** ye lo barrio de **Salinas** que perteneix d'o [[municipio]] de [[Tella-Sin]]. A man d'iste lugar se troba lo barrio de [[Salinas de Bielsa]] que perteneix ta [[Bielsa]]. Chuntos formoren l'antiga población de **Salinas'''. Salinas de Sin actualment tien 22 habitants.

## Se veiga tamién

*Hombre de Mataire.
Araguás

:*Iste articlo ye sobre una villa d'o municipio aragonés d'o Pueyo d'Araguás; ta atros usos, se veiga *'Araguás (desambigación)**''.

**Araguás** ye una [[Lista de villas d'Aragón|villa]] [[Aragón|aragonesa]] d'o [[municipio]] d'[[o Pueyo d'Araguás]], en a [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]] y [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]].

A suya [[Población humana|población]] ye de 16 habitants ([[2018]]).

== Cheografía ==
A villa d'Araguás se troba situata a 750 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o livel d'a mar, a una [[distancia]] de 7 [[km]] d'[[o Pueyo d'Araguás]], a [[Capital (politica)|capital]] d'o suyo municipio, 12&nbsp;km de [[l'Aínsa]], a capital d'a suya comarca, y 123&nbsp;km d'a ciudat de [[Uesca]], a capital d'a suya provincia.

== Fiestas ==
* [[20 de chinero]]: **fiesta d'hibierno** fendo honor ta [[Sant Sabastián (mártir)|Sant Sabastián]].
* [[15 d'agosto]], **Fiesta Mayor''' fendo honor ta la Virchen de l'Asumpción.

## Galería

Imachen:196.Araguás - Ilesia.JPG|Ilesia de l'Asumpción
Imachen:198.Araguás - Casa de l'Arrendador.JPG|«Casa de l'Arrendador»


## Vinclos externos
Sin

**Sin** ye un lugar d'el municipio de Tella-Sin, uno d'es tres lugars que formoron l'antiguo municipio de *la Comuna*, en chunto con Serveto y Señes, en la val de la Comuna. Actualment tiene 50 habitants.

Sin yera l'antigua cabecera de la val de la Comuna, que teneba en este lugar l'achuntamiento suyo y tamién el puesto ta a on que s'achuntaba el concello de valle ta prener las decisions cuan caleba. El municipio de Sin deixó d'esistir en el anyo 1963, y alavez s'achuntón de menesters con l'achuntamiento de Tella, dando el municipio de Tella-Sin que ye hoi, con la cabeza en L'Enfortunada.

Las casas de Sin se troban debaixo d'el Tozal de Pegueras (2045 m), con una fuent dita La Comuna en el puesto mas recuesto d'el lugar. Posiblement ixa fuent ye l'orichen de primeras d'el nombre de las faixas que hi hai per alto de Sin, y dimpués el que fayón cheneral ta toda la valle. 

l'Amparau "*[[Caixigar]] de Sin*" yera una selva fecha de tot d'estes árbols que fue la fuent de riqueza de Sin mientres a rienda sieglos, como demuestra que i haiga un molín sarrero (restaurato en fa poquet) en el lugar.

Sin tiene en a plaza suya un cuatrefuellas dibuixau de mosaico de penyas en el suelo, que s'ha reproduciu en belas publicacions sobre la luenga aragonesa. Tamién i son destacables cualques casas d'el lugar, como *Casa Torrero*, d'el siglo XVI y fortificada, u *Casa Puchet* con una torriella defensora a'l canto. La ilesia ye consagrada a Sant Esteban y data d'el sieglo XVI, con una estructura bien robusta y una portalada suportalada con escaleras perque ye mas per alto que no la plaza, tiene una momia d'el siglo XVII adintro, que popularment en dicen "*Tiburcio*" en el lugar.

## Vinclos externos

* Estadisticas d'el lugar de Sin en el portal ''AragonEsAsi.com''
* Localidaz d'el municipio de Tella-Sin en ''CaiAragon.com''
* Información d'el lugar en ''LosPirineos.info''
Tella

:*Este articlo tracta sobre *'Tella** que ye un lugar en [[Sobrarbe]], coneixito per o suyo dolmen. Ta altros emplegos d'ixa parola, se veiga **Tella (desambigación)**.


**Tella''' ye un lugar d'o municipio de Tella-Sin, cabezana tradicional d'a valle homonima. No teniore habitants en tot o sieglo XX dica a suya restauración en es anyos 60. Actualment tien 40 habitants, encara que teniore una punta demografica arredols d'o 1970, inmediatament dimpués d'a suya repoblación, plegando-ie enta es 436 pobladors.

Iste lugar ye famoso per tener un d'es millors eixemplos de dolmen d'o Pireneu aragonés.

## Luengas y parlas

L'aragonés tellán ye pareixito a o belsetán y ye o primer puesto a on documentoron a conchugación incoativa de verbos acabatos en -ir en aragonés, feito que bel estudioso de l'aragonés consideró erroniament un catalanismo.

## Molimentos
*Ilesia d'os Santos Chuan y Pavlo, d'estilo prerromanico, consagrata en 1019.

## Vinclos externos

## Referencias
A Muera

**A Muera** (oficialment y en castellano *La Muera*) ye un lugar aragonés d'o municipio d'o Pueyo d'Araguás, en a provincia de Uesca y comarca de Sobrarbe.

A suya población ye de 3 habitants (2006).

## Cheografía
O lugar d'A Muera se troba situato a 960 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 9 km d'O Pueyo d'Araguás, a capital d'o suyo municipio, de 14 km de l'Aínsa, a capital d'a suya comarca, y de 125&nbsp;km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Fiestas
* 12 d'octubre: chunto con es habitants d'Oncins, O Plano y Sant Veturián, romería enta la ermita d'o Pilar d'Oncins.
A Pardina d'o Soto

:*Iste articlo tracta sobre *'a Pardina d'o Soto**. Ta atros usos de a parola «soto» se veiga **Soto (desambigación)**.''

**A Pardina d'o Soto** (oficialment y en [[idioma castellano|castellano]] ''La Pardina'') ye un [[lugar]] [[Aragón|aragonés]] d'o [[municipio]] d'[[o Pueyo d'Araguás]], en a [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]] y [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]].

A suya [[Población humana|población]] ye de 5 habitants ([[2006]]).

== Cheografía ==
O lugar d'A Pardina de Soto se troba situato a 592 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o livel d'a mar, a una [[distancia]] de 2 [[km]] d'[[o Pueyo d'Araguás]], a [[Capital (politica)|capital]] d'o suyo municipio, de 7&nbsp;km de [[l'Aínsa]], a capital d'a suya comarca, y de 123&nbsp;km d'a ciudat de [[Uesca]], a capital d'a suya provincia.

== Fiestas ==
* [[18 de setiembre]]: **Fiesta Mayor** (cambeata per a fiesta d'hibierno, que d'antis mes yera a fiesta mayor). Se celebra chunto con os pobladors d'[[o Soto]].
* [[31 d'aviento]], **fiesta d'hibierno*' fendo honor ta [[Sant Silvestre]]. Antigament esta yera a fiesta mayor d'o lugar. Diz una dita de [[Sobrarbe]]:
<center>*No i hai de fiesta mas larga que a d'o Soto*</center>
<center>*que d'un anyo que ranca*</center>
<center>*remata en la otro''.
O Plano

**O Plano** (oficialment y en castellano *El Plano*) ye un lugar aragonés d'o concello municipal d'o Pueyo d'Araguás, en comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca.

A suya población ye de 17 habitants.

## Cheografía
O lugar d'o Plano se troba situato a 890 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 10&nbsp;km d'o Pueyo d'Araguás, a capital d'o suyo municipio, de 15&nbsp;km de l'Aínsa, a capital d'a suya comarca, y de 123&nbsp;km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Fiestas
* 12 de chinero: chunto con os habitants d'Oncins, romería enta Sant Veturián, per enchaquia d'o día d'o santo.
* 12 d'octubre: chunto con os habitants d'Oncins, A Muera y Sant Veturián, romería enta la ermita d'o Pilar d'Oncins.
Sant Lorient (Uesca)

:*Iste articlo ye sobre o *'lugar d'o municipio d'o Pueyo d'Araguás**. Ta atros emplegos se veiga [[Sant Lorient (desambigación)]].''

**Sant Lorient** (oficialment ''San Lorién'') ye un [[lugar]] [[Aragón|aragonés]] d'o [[municipio]] d'[[o Pueyo d'Araguás]], en a [[Comarca d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]] y [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]].

A suya [[Población humana|población]] ye de 7 habitants ([[2006]]).

== Cheografía ==
O lugar de Sant Lorient se troba situato a 840 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o livel d'a mar, a una [[distancia]] de 7 [[km]] d'[[o Pueyo d'Araguás]], a [[Capital (politica)|capital]] d'o suyo municipio, de 12&nbsp;km de [[l'Aínsa]], a capital d'a suya comarca, y de 123 [[km]] de [[Uesca]], a capital d'a suya provincia.

== Fiestas ==
* [[10 d'agosto]]: **Fiesta Mayor''', fendo honors a Sant Lorient, con presencia d'os vecinos d'Araguás.

## Galería

Imachen:187.Sant_Lorient_-_ilesia_de_Sant_Lorient.jpg|Ilesia prerromanica
Imachen:190.Sant_Lorient_-_Ilesia.jpg|Ilesia prerromanica
Imachen:188.Sant_Lorient_-_Frontera_de_a_ilesia.jpg|Ilesia prerromanica
Imachen:189.Sant_Lorient_-_Adintro_de_a_ilesia.jpg|Figureta de Sant Lorient


## Vinclos externos
Sant Veturián d'Asán

:*Iste articlo tracta sobre o nuclio de población de *'Sant Veturián d'Asán**, que acompanya o monesterio homonimo; ta altros usos se veiga **Sant Veturián (desambigación)**.

**Sant Veturián d'Asán** (en [[idioma castellano|castellano]] ''San Victorián'') ye un [[lugar]] [[Aragón|aragonés]] d'o [[municipio]] d'[[o Pueyo d'Araguás]], en a [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]] y [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]], sin d'habitants en l'actualidat. Ye tamién o puesto a on que ye fincato o [[monesterio de Sant Veturián d'Asán]].

== Cheografía ==
O lugar de Sant Veturián d'Asán se troba situato a 942 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o livel d'a mar, a una [[distancia]] de 7 [[km]] d'[[o Pueyo d'Araguás]], a [[Capital (politica)|capital]] d'o suyo municipio, de 16&nbsp;km de [[l'Aínsa]], a capital d'a suya comarca, y de 128&nbsp;km de Uesca, a capital d'a suya provincia.

== Fiestas ==
* [[12 de chinero]]: **Fiestas Mayors''' fendo honor ta Sant Veturián. Os habitants d'o Plano y d'Oncins i plegan en romería.
* 12 d'octubre: chunto con os habitants d'Oncins, A Muera y d'o Plano, romería enta la ermita d'o Pilar d'Oncins
Torrelisa

**Torrelisa** ye un lugar aragonés d'o convello municipal d'o Pueyo d'Araguás, en a comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca.

A suya población ye de 21 habitants.

## Toponimia
Fernando Blas Gabarda y Fernando Romanos Hernando documentan o nombre «*Torrolisa*» en linia con «*[[Torrulluela de lo Bico|Torrolluela]]*» y «*[[A Torruciella|Torrocilla]]*».

## Cheografía
O lugar de Torrelisa ye situato a 638 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 7 km d'o Pueyo d'Araguás, a capital d'o suyo municipio, a 13&nbsp;km de L'Aínsa, a capital economica de Sobrarbe, y a 123&nbsp;km de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Fiestas
* 17 de chinero: emprenuda d'as fogatas de Sant Antón y **fiesta d'hibierno**.
* 1 d'agosto: **Fiesta Mayor** fendo honor ta Sant Pietro.

## Referencias

## Vinclos externos