open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ann Sheridan

**Ann Sheridan** (nombre artistico de **Clara Lou Sheridan**), naixida de Denton (Texas) o 21 de febrero de 1915 y muerta en Los Angeles (California) lo 21 de chinero de 1967, estió una actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende meyaus d'os anyos 1930.

D'entre la suya filmografía, se puet destacar bellas cintas como *[[The Red Blood of Courage]]* (1935, John English), *[[Black Legion (cinta)|Black Legion]]* (1937, Archie Mayo), *[[Cowboy from Brooklyn]]* (1938, Lloyd Bacon), *[[Angels with Dirty Faces]]* (1938, Michael Curtiz), *[[They Drive by Night]]* (1940, Raoul Walsh), *[[Kings Row]]* (1942, Sam Wood), *[[Shine On, Harvest Moon (cinta)|Shine On, Harvest Moon]]* (1944, David Butler), u *[[Woman on the Run]]* (1950, Norman Foster).

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Ann Sheridan.

## Vinclos externos

*  Ann Sheridan en Internet Movie Database.
*  Ann Sheridan en Allmovie.
*  Ann Sheridan en Turner Classic Movies.
*  Ann Sheridan en Find A Grave.
Meriam George

**Meriam George** (arabe: مريم جورج ) (naixita en 1987 d'o Caire, Echipto) ye una modelo echipciana. Con deciueito anyos d'edat ganó o títol de *[[Pantene]]* Miss Echipto 2005. Representó a o suyo país, Echipto, en Miss Universo 2005, Miss Intercontinental 2005 y Miss Tierra 2006. En o concurso de Miss Earth, estió una d'as ueito finalistas, en Miss Intercontinental, estió semifinalista, y en Miss Universe no estió en a ronda final.

A suya familia ye copta ortodoxa. Meriam estudia Administración d'Interpresas en a *Modern Academy* d'o Caire, treballando tamién a tiempo parcial como modelo.

Entre os suyos intreses se troban l'astrolochía y o canto y le cuaca tanyer o piano y a flauta.

## Vinclos externos

*  Mariam George is Miss Universe Egypt 2005.





## Referencias
Sant Antón abat

:*Esta pachina fabla sobre *'Sant Antón abat**. Ta altros usos se veiga **Sant Antón (desambigación)**.''


**Sant Antón abat*' estió un [[monche]] cristiano considerato seguntes bellas fuents o iniciador d'o [[monaquismo cristiano]]. Ye considerato o patrón d'os [[animals]], d'os [[trachiner]]s y d'os [[ermitanyo]]s.

== Lugars d'Aragón que celebran Sant Antón ==
Por a suya vinculación con os animals y a [[ganadería]] son muitos os lugars d'Aragón que celebran d'una traza especial [[Sant Antón]] encara que no siga o suyo patrón. Ye tipico d'encender una [[foguera de Sant Antón|foguera]] y bendecir lo [[bestiar]]. Sant Antón ye celebrau en:


== Ditos y mazadas ==
A expresión *suerte de la mateta* se relaciona con un cuento asociau a la intercesión de Sant Antón:


Atros ditos relacionatos con iste santo son:
**«Pa San Antón pierde ra boira ra Deputación»*.
**«Pa san Antón a boira a un rincón»*.
**«Per San Antón de Jenero pierde la boira el aposentero»*.
**«en pasar San Antón garrastolendas son»*
**«pa Sant Antón a gallina pon»*
**«ta San Antón de chinero, metá pallar, metá granero e o cochín entero»*.
**«pa Sant Antón, sale a boira d'Aragón»*.
**«pa San Antón, os güegos a trompón»*.
**«pa San Antón de chiné, cada ovella con su cordé; a que n'a tripa, n'o caldé»*.
**«pa San Antón d'enero a metá monte cencero y o cochín colgau y entero»''.

## Referencias

## Referencias
Sant Antón (desambigación)

**Sant Antón** puet estar:
## Santos
***[[Sant Antón Abat]]**, santo echipciano patrón d'os animals.
***[[Sant Antón de Padua]]** u **[[Sant Antonio de Padua]]**, santo portugués.
***[[Sant Antón María Claret]]**, santo catalán.

## Atros
***[[Foguera de Sant Antón]]**
***[[Fuego de Sant Antón]]**, o ergotismo.
Benasau

**Benasau** (*Benasau* en catalán y oficialment; *Benasau* en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'o condau, provincia d'Alicant y partiu chudicial d'Alcoi.

A suya población ye de 171 habitants (2010) en una superficie de 9,04&nbsp;km², con una densidat de población de 18,92&nbsp;hab/km².

## Cheografía
A localidat de Benasau se troba situata a 701 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 12,4&nbsp;km d'a ciudat de Cocentaina, a capital d'a suya comarca, de 67,9&nbsp;km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 111&nbsp;km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal de Benasau.
* Información de Benasau en a pachina web d'a Deputación Provincial d'Alicant.
* Información de Benasau en a pachina web d'a Cheneralidat Valenciana.
Petrer

**Petrer** (*Petrel* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de lo Vinalopón Meyo. La suya población ye de 34.634 habitants (2010), en una superficie de 104,26 km² y una densidat de población de 332,19 hab/km².
 
## Mugas

Lo suyo termin municipal muga con Mont-fort, Novelda, Elda, Xaix, Castalla y Agost.

## Demografía
Petrel (desambigación)

**Petrel** puet estar:
***[[Erithacus rubecula|Petrel]]**, denominación sobrarbesa y semontanesa d'o muixón *[[Erithacus rubecula]]*.
***[[Petrel]]**, denominación d'o municipio de Petrer (Alicant) en castellano.
Gorga (Alicant)

:*Este articlo tracta sobre *'Gorga** como toponimo d'a [[provincia d'Alicant]]. Pa atros usos d'a parola vaiga a **gorga (desambigación)**.''

**Gorga*' (*Gorga* en [[Idioma catalán|catalán]] y oficialment; *Gorga* en [[Idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] [[País Valenciano|valenciano]], situato en a [[Comarcas d'o País Valenciano|comarca]] d'o [[Comtat|condau]], [[Provincias d'Espanya|provincia]] d'[[Provincia d'Alicant|Alicant]] y [[partiu chudicial]] d'[[Alcoi]].

A suya [[Población humana|población]] ye de 256 habitants ([[2010]]) en una [[superficie]] de 9,10&nbsp;[[km²]], con una [[densidat de población]] de 28,13&nbsp;hab/km².

== Cheografía ==
A localidat de Gorga se troba situata a 545 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o livel d'a mar.

== Toponimia ==
*Gorga* ye homofono con l'aragonés "[[gorga]]", ("[[pozanca]]"), con cognatos en atras luengas que significan "[[foz]]", como o catalán *gorja''.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Referencias

## Vinclos externos
* Información de Gorga en a pachina web d'a Deputación Provincial d'Alicant.
* Información de Gorga en a pachina web d'a Cheneralidat Valenciana.
Mont-fort (Alicant)

:*Iste articlo ye sobre un municipio valenciano d'a provincia d'Alicant; ta atros usos, se veiga *'Mont-fort**''.


**Mont-fort*' (*Montfort* en [[idioma catalán|catalán]], *Monforte del Cid'' en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de lo Vinalopón Meyo. La suya población ye de 7.606 habitants (2010), en una superficie de 79,5 km² y una densidat de población de 95,67 hab/km².

## Mugas

Lo termin municipal de Mont-fort muga con Agost, Alicant, Elch, Asp, Novelda y Petrer.

## Demografía
Isabel Macías

**Isabel Macías Chow** (Zaragoza, 11 d'agosto de 1984), ye una atleta aragonesa especializata en o meyo fundo. En l'actualidat tien o récord d'Aragón d'atletismo de 1.500 metros lisos y os suyos equipos estioron o Puerto Alicante OHL, o CD Bidezabal y o CA Valencia Terra i Mar y en l'actualidat o Simply Scorpio-71 de Zaragoza.

D'entre as suyas participacions en a preba de 1.500 metros lisos en campionatos estatals, cal destacar a suya victoria en o Campionato d'Espanya d'Atletismo de 2011 y as suyas victorias en o Campionato d'Espanya de Pista Cubierta en as edicions de 2011, 2012 y 2014. amás amás estió campiona d'Espanya y d'Aragón en categorias inferiors en 1.500, 800 y campo a traviés y Campiona d'Espanya Universitaria de 1.500 en 2004 y 2011.

D'entre as suyas participacions internacionals cal destacar a suya medalla d'archent en o Campionato d'Europa d'Atletismo en pista cubierta de Goteborg 2013, y a suya medalla d'oro en Campionato Iberoamericano d'Atletismo en a suya edición de 2006.

Tamién ye destacable a suya participación en os Chuegos Olimpicos de Londres 2012.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Perfil d'Isabel Macías en a IAAF.
*  Biografia esportiva  d'Isabel Macías en a pachina web d'a RFEA.
*  Pachina web d'Isabel Macías.
*  Historial actualizato a 1 de marzo de 2011 en a pachina nº 14.
Pasavilla

Un **pasavilla** ye un acto festivo que se fa por as carreras d'un lugar u ciudat en o que intervienen elementos muito variatos, sobre tot visuals y sonoros. Entre os elementos sonoros ye habitual que bi haiga musica en directo, sobre tot con instrumetos que den un volumen considerable, en especial instrumentos de percusión y instrumentos de viento como as gaitas u dulzainas. Os que disfrutan con o pasavilla lo fan veyendo-lo pasar u seguindo-lo.
El Fondó dels Frares

**El Fondó dels Frares** (*Hondón de los Frailes* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de lo Vinalopón Meyo. La suya población ye de 1.202 habitants (2010), en una superficie de 12,6 km² y una densidat de población de 95,4 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal d'El Fondó dels Frares ye entre los termins d'El Fondó de les Neus y Oriuela.

## Demografía
Vicente Naharro

**Vicente Naharro**, naixito de Tobet (Comunidat de Calatayú) o 22 de febrero de 1750 y muerto en Madrit (Espanya) o 22 de febrero de 1823, estió un pedagogo aragonés.

Formato en a Universidat de Zaragoza, ubrió en 1782 en Madrit una escuela d'amostranza elemental, a on i desembolicó un metodo silabico t'amostranza d'a luenga castellana, que remató con a suya publicación de cuantas obras sobre iste tema. Tenió problemas con a censura de Ferrando VII d'Espanya, plegando mesmo a estar condenato a la garchola, no publicando-se o zaguer d'os suyos libros dica a cayita d'o rechimen absolutista en 1820.

## Obras
* 1802: *Recopilación de los varios métodos inventados para facilitar la enseñanza de leer*.
* 1814: *El Nuevo Arte de enseñar a leer a los niños de las Escuelas por el orden de un Alfabeto Racional*.
* 1815: *Silabario para el Nuevo Arte de enseñar a leer a los niños de las Escuelas por el orden de un Alfabeto Racional*.
* 1820: *Arte de enseñar a escribir cursivo y liberal, inventado por D. Vicente Naharro*.

## Vinclos externos
*  ''Vicente Naharro'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
Eduardo Jimeno Correas

**Eduardo Jimeno Correas**, naixito de Zaragoza (Comarca de Zaragoza) o 22 de febrero de 1870 y muerto en Madrit (Espanya) o 30 d'octubre de 1947, estió un director cinematografico aragonés, uno d'os pioners d'o cine en Aragón. Amás d'o suyo treballo como director, fació tamién cuantas labors relaconatas, dende dirección de fotografía dica montache, como por un regular se feba en ixe inte.

Treballando en primeras en una atracción de feria con su pai, rodó con a primera camaras cinematograficas que plegó en Aragón as Fiestas d'o Pilar de 1896, deixando-ne ixas escenas en dos cintas: *[[Salida de la misa de doce de la Iglesia del Pilar de Zaragoza]]* y *[[Saludos]]*, que son as primeras cintas d'o cine aragonés (encara que se diz que a cinta zaragozana mas antiga ye *[[Desfile del Regimiento de Castillejos]]*) y unas d'as mas antigas d'o cine en a peninsula iberica. T'as fiestas d'ixa anyada, ya heba amprau un local en a ciudat de Zaragoza, que se convertió en a primer sala cinematografica d'a historia d'a ciudat.

## Vinclos externos

*  ''Eduardo Jimeno Correas'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
*  Eduardo Jimeno Correas en IMDb.
Antonio Marcén Arroyos

**Antonio Marcén Arroyos**, naixito de Lecinyena (Monegros) en 1938 y muerto en Zaragoza (Comarca de Zaragoza) o 22 de febrero de 1998, estió un disenyador de moda aragonés.

Encomenzó a suya formación en Barcelona, continando-la dimpués en París y Milán, tornando enta Zaragoza en 1965, en primeras representando a casas francesas, ta dende 1970 ubrir o suyo taller d'alta costura, con o cual recibió en 1991 una medalla en o *[[Salón d'a Moda de Barcelona]]*. En 1983 heba colaborau en disenyando os vestitos ta o *[[Dance de Lecinyena]]*, o suyo pueblo natal.

## Vinclos externos
*  ''Antonio Marcén Arroyos'' en a pachina web d'a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.

## Referencias
Lorenzo Acín Boned

**Lorenzo Acín Boned**, naixito de Uesca (Plana de Uesca) o 12 d'agosto de 1950 y muerto en Pamplona (Merindat de Pamplona, Navarra) o 22 de febrero de 2002, estió un cocinero aragonés.

Miembro d'una familia de cociners uescana, en 1967 ubrió o suyo restaurant (a *Venta del Sotón*) en Asquedas, dirichindolo mientres 35 anyadas y fendo-lo convertir-se dende un puesto con una carta muit simpla enta un destacato restaurant con ampla prochección exterior, fendo un intenso treballo de rechira en as tradicions d'a cocina d'Aragón. Antiparte, o suyo fogaril estió present en destacatos actos, como a Exposición Universal de Sevilla de 1992.

## Vinclos externos
*  ''Restaurante Venta del Sotón''.
*  ''Lorenzo Acín Boned'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
L'Orxa

**L'Orxa** (*L'Orxa* en catalán y oficialment; *Lorcha* en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'o condau, provincia d'Alicant y partiu chudicial d'Alcoi.

A suya población ye de 715 habitants (2010) en una superficie de 31,80&nbsp;km², con una densidat de población de 22,48&nbsp;hab/km².

## Cheografía
A localidat de l'Orxa se troba situata a 268 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 23&nbsp;km d'a ciudat de Cocentaina, a capital d'a suya comarca, de 86&nbsp;km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 110&nbsp;km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal de l'Orxa.
* Información de l'Orxa en a pachina web d'a Deputación Provincial d'Alicant.
* Información de l'Orxa en a pachina web d'a Cheneralidat Valenciana.
Carlos VII de Francia

**Carlos VII de Francia**, naixiu de París (Reino de Francia) o 22 de febrero de 1403 y muerto en Mehun-sur-Yèvre (Reino de Francia) o 22 de chulio de 1461, estió un rei de Francia dende o 21 d'octubre de 1422, cuan succedió a su pai Carlos VI de Francia, dica a suya muerte, estando o suyo reinau marcato por a Guerra d'os Cient Anyos. Perteneixeba a la Casa de Valois, estando fillo d'o esmentato Carlos VI y d'Isabel de Bavera.

## Vinclos externos
Miou-Miou

**Miou-Miou** (nombre artistico de **Sylvette Héry**), naixita de París o 22 de febrero de 1950, ye una actriz francesa, activa en o cine francés dende primerías dós anyos 1970 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.

D'entre a suya filmografía, se puet destacar a suya presencia en bellas cintas como *[[Pas de problème!]]* (1975, Georges Lautner), *[[Marcia trionfale]]* (1976, Marco Bellocchio), *[[Jonas qui aura 25 ans en l'an 2000]]* (1976, Alain Tanner), *[[F… comme Fairbanks]]* (1976, Maurice Dugowson), *[[Milou en mai]]* (1990, Louis Malle), *[[Coup de foudre (cinta de 1983)|Coup de foudre]]* (1983, Diane Kurys), *[[Tenue de soirée]]* (1986, Bertrand Blier), *[[Germinal (cinta de 1993)|Germinal]]* (1993, Claude Berri), *[[Nettoyage à sec]]* (1997, Anne Fontaine), *[[Le Grand Alibi (cinta de 2008)|Le Grand Alibi]]* (2008, Pascal Bonitzer).

## Vinclos externos

*  Miou-Miou en IMDb.
Albatera

**Albatera** ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 11.821 habitants (2010), en una superficie de 66,327 km² y una densidat de población de 178,22 hab/km².
 
## Mugas

Lo suyo termin municipal muga con Crevillent, Sant Isidro, Granja de Rocamora, Callosa de Segura, Cox, Oriuela, El Fondó dels Frares y El Fondó de les Neus.

## Demografía
Jonathan Demme

**Jonathan Demme**, naixito de Baldwin (Nueva York) o 22 de febrero de 1944, ye un director cinematografico, guionista y productor cinematografico estausunidense, activo en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 1970 y con cuantos premios recibius mientres a suya carrera cinematografica.

D'entre la suya filmografía como director, se puet destacar bellas cintas como *[[The Silence of the Lambs (cinta)|The Silence of the Lambs]]* (1991, con Jodie Foster, Anthony Hopkins, Scott Glenn, Ted Levine y Anthony Heald), *[[Philadelphia (cinta)|Philadelphia]]* (1993, con Tom Hanks, Denzel Washington, Jason Robards, Mary Steenburgen y Antonio Banderas), *[[Beloved (cinta)|Beloved]]* (1998, con Oprah Winfrey, Danny Glover, Thandie Newton y Kimberly Elise), *[[The Manchurian Candidate (cinta de 2004)|The Manchurian Candidate]]* (2004, con Denzel Washington, Meryl Streep, Liev Schreiber, Jon Voight, Jeffrey Wright, Bruno Ganz y Ted Levine), u *[[Rachel Getting Married]]* (2008, con Anne Hathaway, Rosemarie DeWitt, Bill Irwin, Anna Deavere Smith, Tunde Adebimpe y Debra Winger).

## Se veiga tamién
* Cintas dirichidas por Jonathan Demme.

## Vinclos externos

*  Jonathan Demme en Internet Movie Database.
Premio Oscar a o Millor Director

O **Premio Oscar a o Millor Director** ye uno d'os premios Oscar que concede cada anyada l*'[[Academia d'as Artes y as Ciencias Cinematograficas de Hollywood]]* en a ciudat de Los Angeles (California), seu social d'a entidat, y que premia a o millor director cinematografico d'as cintas de l'anyada.

## Ganadors y nominaus
### Anyos 1920
Nomás que en ista primera anyada, o premio deseparaba la dirección de dramas d'a dirección de comedia.

### Anyos 1930

### Anyos 1940

### Anyos 1950

### Anyos 1960

### Anyos 1970

### Anyos 1980

### Anyos 1990

### Anyos 2000

### Anyos 2010

### Anyos 2020

## Se veiga tamién
* Lista de premios cinematograficos.
* Lista de premios cinematograficos por categoría.
Os 100 libros d'o sieglo seguntes Le Monde

**Os 100 libros d'o sieglo** ye una lista d'os libros que se considera que son os millors libros publicatos mientres o sieglo XX, lista establita en a primavera de 1999 de conchunto entre a FNAC y o diario parisién *[[Le Monde]]*.

Con l'alacet d'una lista preliminar de 200 títols establita por libreters y periodistas, 17.000 ciudadans franceses votoron en respuesta a la pregunta de "Cuálos son os libros que remera?" («*Quels livres sont restés dans votre mémoire?*»).

En a lista se i puet trobar grans novelas chunto con poesía u con teatro, habendo-ie tamién cómics. Sobre os primers 50 libros d'a lista en fació un estudio Frédéric Beigbeder, *Dernier inventaire avant liquidation*, amostrando que ye una lista con un marcato caracter etnocentrico francés.

__NOTOC__
## Os 100 libros d'o sieglo

## Se veiga tamién
* Premio Nobel de Literatura
*Premio Goethe - Freud, Mann

## Notas
El Pilar de la Foradada

**El Pilar de la Foradada** (*Pilar de la Horadada* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. Fa parte d'o partiu chudicial d'Oriuela.

La suya población ye de 22.967 habitants (2011), en una superficie de 78,10 km² y una densidat de población de 294,07 hab/km².

## Cheografía
O lugar d'el Pilar de la Foradada se troba situato a 35 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 68 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y de 228&nbsp;km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.
 
### Mugas

Lo termin municipal d'El Pilar de la Foradada muga con Oriuela en lo País Valenciano y con San Pedro del Pinatar, San Javier y Murcia capital en la Rechión de Murcia.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal d'el Pilar de la Foradada.

## Referencias
Contestans

Os **contestans** estioron un pueblo ibero habitador d'o sud-este d'Hispania entre as desembocaduras d'a Segura y o Xúcar, en as actuals provincias d'Alicant, Albacet y Murcia, territorio conoixito como *Contestania*. Ciudaz contestanas estioron *[[Lucentum]]* (Alicant), *[[Ilici]]* (Elch) y *[[Saetabis]]* (Exatiba).
Luigi Denza

**Luigi Denza**, naixito de Castellammare di Stabia (Reino d'as Dos Sicilias, hue Ciudat metropolitana de Nápols, Italia) o 23 de febrero de 1846 y muerto en Londres (Reino Uniu) o 27 de chinero de 1922, estió un compositor italiano d'o Romanticismo, formato en o Conservatorio de Nápols con Saverio Mercadante y Paolo Serrao.

A suya composición mas conoixita ye *[[Funiculì funiculà]]*, una canción napolitana con letra d'o periodista Giuseppe Turco, inspirando-se en o funicular d'o Vesuvio.
Victor Fleming

**Victor Fleming**, naixito de Pasadena (California) o 23 de febrero de 1889 y muerto en Cottonwood (Arizona) o 6 de chunio de 1949, estió un director y productor cinematografico estausunidense, activo en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 1910 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.

D'entre a suya filmografía como director, se puet destacar bellas cintas como *[[To the Last Man (cinta de 1923)|To the Last Man]]* (1923, con Richard Dix, Lois Wilson y Noah Beery), *[[The Devil's Cargo]]* (1925, con Wallace Beery, Pauline Starke y Claire Adams), *[[Abie's Irish Rose (cinta)|Abie's Irish Rose]]* (1928, con Charles Rogers, Nancy Carroll, Jean Hersholt y J. Farrell MacDonald), *[[Treasure Island (cinta de 1934)|Treasure Island]]* (1934, con Wallace Beery, Jackie Cooper, Lionel Stander y Otto Kruger), *[[Captains Courageous (cinta)|Captains Courageous]]* (1937, con Freddie Bartholomew, Spencer Tracy, Lionel Barrymore, Melvyn Douglas y Charley Grapewin), *[[The Wizard of Oz (cinta de 1939)|The Wizard of Oz]]* (1939, con Judy Garland, Frank Morgan, Ray Bolger, Bert Lahr, Jack Haley y Billie Burke), *[[Gone with the Wind (cinta)|Gone with the Wind]]* (1939, con Clark Gable, Vivien Leigh, Leslie Howard, Olivia de Havilland, Hattie McDaniel, Butterfly McQueen, Thomas Mitchell y Barbara O'Neil), *[[A Guy Named Joe]]* (1943, con Spencer Tracy, Irene Dunne, Van Johnson y Ward Bond), u *[[Joan of Arc (cinta de 1948)|Joan of Arc]]* (1948, con Ingrid Bergman, José Ferrer, Francis L. Sullivan y J. Carrol Naish).

## Vinclos externos
*  Victor Fleming en IMDb.
*  Victor Fleming en Allmovie.
*  Victor Fleming en Turner Classic Movies.
*  Victor Fleming en Find A Grave.
Erich Kästner

**Erich Kästner**, naixito de Dresde (Reino de Saxonia, hue Saxonia en Alemanya) o 23 de febrero de 1899 y muerto en Múnich (Bavera, Alemanya) o 29 de chulio de 1974, estió un escritor alemán de literatura infantil, encara que tamién ye conoixito por a suya poesía satirica.

## Vinclos externos
Claude Sautet

**Claude Sautet**, naixito de Montrouge (Altos d'o Sena) o 23 de febrero de 1924 y muerto en París o 22 de chulio de 2000, estió un director cinematografico y guionista francés, activo en o cine francés dende primerías d'os anyos 1950.

D'entre a suya filmografía como director, se puet destacar bellas cintas como *[[L'Arme à gauche]]* (1955, con Lino Ventura, Sylva Koscina, Leo Gordon y Alberto de Mendoza), *[[Max et les Ferrailleurs]]* (1971, con Michel Piccoli, Romy Schneider, Georges Wilson, Bernard Fresson y François Périer), *[[César et Rosalie]]* (1972, con Yves Montand, Romy Schneider, Sami Frey y Umberto Orsini), *[[Vincent, François, Paul... et les autres]]* (1974, con Yves Montand, Michel Piccoli, Serge Reggiani y Gérard Depardieu), *[[Un mauvais fils]]* (1980, con Patrick Dewaere, Yves Robert, Brigitte Fossey y Jacques Dufilho), u *[[Nelly et Monsieur Arnaud]]* (1995, con Michel Serrault, Emmanuelle Béart, Jean-Hugues Anglade, Claire Nadeau y Michael Lonsdale).

## Vinclos externos
*  Claude Sautet en IMDb.
Peter Fonda

**Peter Henry Fonda**, naixito de Nueva York (Nueva York) o 23 de febrero de 1940, ye un actor estausunidense, activo en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 1970 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica. Ye fillo de l'actor Henry Fonda y chermano de l'actriz Jane Fonda y pai d'os actors Bridget Fonda y Justin Fonda.

En a suya filmografía se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas, como *[[The Victors (cinta)|The Victors]]* (1963, Carl Foreman), *[[Easy Rider]]* (1969, Dennis Hopper), *[[Outlaw Blues]]* (1977, Richard T. Heffron), *[[Ulee's Gold]]* (1997, Victor Nuñez), *[[The Passion of Ayn Rand (cinta)|The Passion of Ayn Rand]]* (1999, Christopher Menaul), *[[The Laramie Project (cinta)|The Laramie Project]]* (2002, Moisés Kaufman), u *[[3:10 to Yuma (cinta de 2007)|3:10 to Yuma]]* (2007, James Mangold).

## Vinclos externos

*  Peter Fonda en IMDb.
*  Peter Fonda en Internet Broadway Database.
Jan Železný

**Jan Železný** (ˈjan ˈʒɛlɛzniː) naixiu de Mladá Boleslav, Checoslovaquia hue Republica Checa, 16 de chunio de 1966 ye un entrenador y atleta retirau d'a practica esportiva d'alto livel yera especializau en a preba de tirada de chavelina, estió o gran dominador d'ista preva a zaguers d'os anyos 1980, 1990 y 2000 dica la suya retirada en 2006. Estió 3 vegadas campión olimpico, 3 vegadas campión d'o mundo y l'actual recordmán d'o mundo. Tamién fue esleyiu dos vegadas millor atleta d'Europa en os anyos 1996 y 2000, y millor atleta d'o mundo en 2000.

Compitió per Checoslovaquia dica que esta se dividió en Eslovaquia y Republica Checa, dende alavez lo fació per a Republica Checa.

Actualment ye a entrenador de destacaus chavelinistas como Vítězslav Veselý, Barbora Špotáková,  y mientres un anyo a Neeraj Chopra, amás de chestionar una cadena de restaurants chunto a su chirmán, Ptr Železný, tamién un destacau lanzador de chavelina,

## Referencias

## Vinclos externos
*  Perfil de Jan Železný en a pachina web oficial d'a IAAF.
*  Jan Železný en os Chuegos Olimpicos seguntes o COI.
*  Jan Železný en os Chuegos Olimpicos.
Ricardo Anlló

**Nacional I** (embotada de **Ricardo Anlló Orrio**), naixito de Calatayú (Comunidat de Calatayú) o 23 de febrero de 1891 y muerto en Madrit (Espanya) o 21 d'octubre de 1977, estió un destacato torero aragonés, estando o miembro mas conoixito d'una familia de cuatre chirmans torers, Juan (*Nacional II*), Eduardo (*Nacional III*) y Ramiro (*Nacional Chico*).

Prenió l'alternativa en Madrit o 19 de mayo de 1918, y se mantenió en activo dica agosto de 1927, cuan se retiró d'a suya profesión.

O compositor de Calatayú Pascual Marquina Narro li adedicó en 1917 a suya composición *Nacional*.

## Vinclos externos
*  ''Ricardo Anlló y Orrio'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
Federico Luppi

**Federico Luppi**, naixito de Ramallo (provincia de Buenos Aires, Archentina) o 23 de febrero de 1936, ye un actor archentino, activo en o mundo d'o cine archentino (y dimpués d'o cine espanyol) dende meyatos d'os anyos 1960, anque en ixas envueltas ya feba tiempos que treballaba en o mundo d'o teatro. Ha recibito cuantos premios mientres a suya carrera cinematografica.

D'entre a suya filmografía, se puet mencionar as suyas interpretacions en bellas cintas como *[[La Patagonia rebelde]]* (1974, Héctor Olivera), *[[Tiempo de revancha]]* (1981, Adolfo Aristarain), *[[Plata dulce]]* (1982, Fernando Ayala), *[[Un lugar en el mundo (cinta)|Un lugar en el mundo]]* (1992, Adolfo Aristarain), *[[Nadie hablará de nosotras cuando hayamos muerto]]* (1995, Agustín Díaz Yanes), *[[Martín (Hache)]]* (1997, Adolfo Aristarain), *[[El espinazo del diablo]]* (2001, Guillermo del Toro), *[[Los pasos perdidos (cinta)|Los pasos perdidos]]* (2001, Manane Rodríguez), u *[[Lugares comunes]]* (2002, Adolfo Aristarain).

## Vinclos externos

*  Federico Luppi en IMDb.
José Afonso

**José Afonso** u **Zeca Afonso** (nombres artisticos de **José Manuel Cerqueira Afonso dos Santos**), naixito d'Aveiro o 2 d'agosto de 1929 y muerto en Setúbal o 23 de febrero de 1987, estió un destacato cantaire y compositor portugués de canción protesta, muit activo en a suya luita contra o *[[Estato Novo]]*, a dictadura de caracter faixista que bi heba en ixas envueltas en o suyo país. Estando muitas d'as suyas cancions prohibitas por a dictadura, o 25 d'abril de 1974 en sublevar-se os miembros d'o Movimento das Forças Armadas ta restablir un rechimen democratico en o país en a dita Revolución d'os Clavels, esleyoron a suya canción prohibita *[[Grândola, Vila Morena]]* ta transmitir por *[[Rádio Renascença]]* a sinyal ta la sublevación.

## Vinclos externos
Torrevella

**Torrevella** (*Torrevieja* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 101.091 habitants (2010), en una superficie de 71,44 km² y una densidat de población 1.415,05 de hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal de Torrevella muga con los termins de Oriuela, Sant Miquel de les Salines, Els Montesins, Rojals y Guardamar del Segura.

## Demografía
Guardamar del Segura

**Guardamar del Segura** ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 16.423 habitants (2010), en una superficie de 35,58  km² y una densidat de población de 461,58 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal de Guardamar del Segura muga con Torrevella, Rojals, Sant Fulgenci y Elch.

## Luenga
La mes gran part de la población parla castellano, pero la población d'orichen autoctono y que no ye d'orichen murciano recient charra catalán, estando Guardamar lo cabo meridional de la distribución cheografica d'esta luenga. Lo catalán de Guardamar ye de la variant conoixita como valenciano alicantín y representa una supervivencia d'esta variant en una comarca que se castellanizó en los sieglos XVII y XVIII. Eclixato cuan la dictadura franquista, dende la decada de 1980 lo catalán ha ito recuperando importancia. Actualment los guardamarencos que son capaces de charrar valenciano son lo 48,1 %, entre parlants patrimonials y neoparlants.

## Demografía
Reino de Murcia

**Reino de Murcia** ye un termin que fa referencia a diferents entidaz territorials que incluiban l'actual Rechión de Murcia y tierras d'a redolata:
*A **[[Taifa de Murcia]]**, que existió en o dimpués d'a descomposición d'o Califato de Cordoba (primeras taifas, dimpués d'os Almurabiz, (segundas taifas) y dimpués d'os Almohades (terceras taifas).
*O **[[Reino de Murcia (Corona de Castiella)|Reino de Murcia]]**, entidat territorial d'a Corona de Castiella resultant d'a conquiesta d'a tercera Taifa de Murcia en o sieglo XIII y que duró dica l'anyo 1833 con a división provincial.
Tollos

**Tollos** (*Tollos* en catalán y oficialment; *Tollos* en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'o Condau, provincia d'Alicant y partiu chudicial d'Alcoi.

A suya población ye de 49 habitants (2011) en una superficie de 14,60&nbsp;km², con una densidat de población de 3,36&nbsp;hab/km².

## Cheografía
A localidat de Tollos se troba situata a 773 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 22&nbsp;km d'a ciudat de Cocentaina, a capital d'a suya comarca, de 84&nbsp;km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 122&nbsp;km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Información de Tollos en a pachina web d'a Deputación Provincial d'Alicant.
* Información de Tollos en a pachina web d'a Cheneralidat Valenciana.
Reino de Murcia (Corona de Castiella)

O **Reino de Murcia** estió una entidat territorial dentro d'a Corona de Castiella formata a partir d'a Taifa de Murcia y que duró dica l'anyo 1833. Comprendeba principalment a Rechión de Murcia y gran part d'a provincia d'Albacet. O Reino de Murcia encomenzó pertanyer a la Corona de Castiella por o tractau d'Alcaraz en l'anyo 1243 como un protectorau. Os habitants d'o reino (de mayoría musulmana), se sublevoron en l'anyo 1264 y pa esclafar a revuelta Castiella necesitó a intervención de l'exercito d'a Corona d'Aragón, que conquirió o reino entre os anyos 1265 y 1266 con Chaime I y establió uns 10.000 repobladors militarizatos. Murcia fue tornata a Castiella, y encomenzó a venita de repobladors de tota Espanya. En l'anyo 1296 en tiempos de Chaime I a Corona d'Aragón tornó a invadir o Reino de Murcia, durando a presencia aragonesa y catalana dica l'anyo 1304 con o Tractau de Torrellas, que deixó Murcia en a Corona de Castiella pa cutio y modificó as mugas y adchudicó a lo Reino de Valencia as comarcas d'a Vega Baixa d'a Segura, Alicantín y d'a Val d'o Vinalopón.
L'Atzúbia

**L'Atzúbia** (oficialment y en catalán; *Adsubia* en castellano) y a sobén ***L'Atzúvia***, ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Alta, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Denya.

A suya población ye de 744 habitants (2013) en una superficie de 14,67&nbsp;km², con una densidat de población de 47,38&nbsp;hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Alcalalí se troba situata a 102 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 27,8&nbsp;km d'a ciudat de Denya, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial, de 105&nbsp;km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 92&nbsp;km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.

D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Forna.

### Mugas
O termin municipal d'Alcalalí muga a o norte con Villalonga y Oliva; a l'este con Oliva y Pego; a o sud con Pego y Vall de Gallinera; y a l'ueste con Vall de Gallinera, la Vall d'Ebo y Vilallonga.

## Toponimia
O toponimo *L'Azúbia* provién de l'algarabía الزاوية (*az-Zāwīa*) «a ermita», a l'igual que atros toponimos como La Zubia u Azoya.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Referencias

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de l'Atzúbia.
*  Información de l'Atzúbia en a pachina web d'a Deputación Provincial d'Alicant.
Herria eta hizkuntza

**"Herria eta hizkuntza"** (en aragonés *País y idioma*) son una serie de *bertso*s u versos d'o *bertsolari* d'Iparralde, Xalbador (1920-1976). Charran sobre l'idioma basco, os basco y o País Basco en Iparralde mientres os anyos 1960-1970, a traviés d'una descusión escaicita en una tabierna entr dos bascos d'Iparralde con diferents puntos d'anvista sobre l'idioma y sobre o país.

A versión mas conoixita u ascuitata d'istos versos ye a versión d'o cantautor Mikel Laboa (1934-2008).

## Vinclos externos
*  Ascuitar a versión de Mikel Laboa d'os versos ''Herria eta hizkuntza''.
*  Leyer os versos ''Herria eta hizkuntza'' d'o bertsolari Xalbador.
Podolsk

**Podolsk** (Подо́льск en ruso y alfabeto cirilico) ye una ciudat rusa situata en l'Oblast de Moscú.

A suya población ye de 179.974 habitants (2004) en una superficie de 37,92 km², con una densidat de población de 4.746 hab/km².

A ciudat de Podolsk se troba situata a 130 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'o río Pakhra, que ye un afluent d'o río Moscova.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de Podolsk.
Ilesia de Santa María la Mayor d'Íxar

:*Iste articlo ye sobre a ilesia de Santa María la Mayor d'Íxar, en o Baixo Martín; ta atros usos, se veiga *'Ilesia de Santa María** y **Ilesia de Santa María la Mayor**''.


La **Ilesia de Santa María la Mayor d'Íxar*' ye una [[Ilesia (edificio)|Ilesia]] [[Arquitectura gotica|gotico]]-[[Arquitectura mudéchar|mudéchar]] que bi ha en lo cabalto d'[[Íxar]], en a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] d'o [[Baixo Martín]] chunto a lo [[Castiello d'Ixar]]. Actualment no se i celebra culto y ye cerrata y encara no han encomenzato las reformas que cal fer pa que puedan tornar-la a obrir. Ye protechita legalment con a suya declaración como *Bien d'Intrés Cultural*.

Bi habió dos fases constructivas mudéchars, la primera en lo sieglo XIV y la segunda en lo sieglo XVI, seguitas d'una fase [[barroco en Aragón|barroca]] en lo sieglo XVIII.

Bi ha una [[cabecera (arquitectura)|cabecera]] poligonal, con siet latos y enfortita con grans [[contrafuertes]] angulars.

En la fase de lo sieglo XVI anyadioron tramos a la nau.

En la fase de lo sieglo XVIII anyadioron [[capiellas]] barrocas.

En 1851 reconstruyioron la torre, y l'atrio.

Dica 1936 bi heba un [[retablo]] renaixentista obra de l'artista [[Nápols|napolitán]] [[Chuan de Moreto]], actualment substituyiu por una copia.

== Bibliografía ==
* [[Eliseo Serrano Martín]] *Comarca del Bajo Martín*. Colección Territorio, 32.
* [[Victor Manuel Guiu Aguilar]] (coordinador) *Bajo Marín''. Colección rutas CAI por Aragón, nº 35. 2006.

## Referencias
Alonso d'Aragón

**Alonso d'Aragón**, naixito de Cervera (Segarra, Catalunya) en 1470 y muerto en Lecera (Campo de Belchit, Aragón) o 24 de febrero de 1520, estió un noble aragonés, fillo borde de Ferrando II d'Aragón y d'a noble catalana Aldonça Roig d'Ivorra.

Respective d'os cargos eclesiasticos que ocupó, estió arcebispe de Zaragoza (1478-1520), arcebispe de Valencia (1512-1520), abat d'o monesterio de Sant Cugat del Vallès (1508-1519), abat d'o monesterio de Sant Joan de les Abadesses (1510-1518), y abat d'o monesterio de Santa María de Ripoll (1515-1519).

Tamién ocupó cargos politicos, estando virrei d'Aragón (1485-1511 y 1516-1520) y virrei de Catalunya (1514-1520).

Encara que ocupó cargos eclesiasticos, mai no en fació vida eclesiastica, casando con Ana de Gurreya con qui tenió cuantos fillos, incluyindo-ie a Chuan d'Aragón II, qui lo succedió como arcebispe de Zaragoza.

## Vinclos externos
*  ''Alonso de Aragón'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
*  ''Archbishop Alfonso de Aragón'' en *[[Catholic-Hierarchy]]*.
* Ficha d'Alonso d'Aragón en a pachina web d'a diocesi de Valencia.
Pero II de Biarn

:*Iste articlo ye sobre o vizconte Pero II de Biarn; ta atros usos, se veiga *'Pero II**''.


**Pero II de Biarn**, [[Lista de vizcontes de Biarn|vizconte]] de [[Vizcondau de Biarn|Biarn]], [[Vizcondau de Gabarret|Gabarret]] (como **Pero III de Gabarret''') y de Brulhés, naixió en 1134 y morió en l'anyo 1153. Tamién estió sinyor de Uesca y Fraga.

Yera fillo de Pero II de Gabarret y de Guiscarda de Biarn (filla de Gastón IV de Biarn y de Talesa d'Aragón). Pero II casó con Matella de Baus (prima de Remón Berenguer IV de Barcelona "princeps d'Aragón"). Morió en la conquiesta cristiana de Fraga en 1153 dimpués d'a conquiesta de Tortosa y Lerida.

Guiscarda, regenta d'o vizcondau, se'n fació cargo d'os suyos dos fillos: Gastón V de Biarn y María de Biarn.
Matías I d'o Sacro Imperio Romano Chermanico

:*Iste aticlo ye sobre l'emperador Matías I d'o Sacro Imperio Romano Chermanico y rei Matías II d'Hongría; ta atros usos, se veigan *'Matías I*** y ***Matías II**''.

**Matías I d'o Sacro Imperio Romano Chermanico** (tamién conoixito como **Matías II d'Hongría** y como **Matías d'Habsburgo'''), naixito de Viena (archiducato d'Austria) o 24 de febrero de 1557 y muerto en ixa ciudat o 20 de marzo de 1619, estió un Emperador d'o Sacro Imperio Romano Chermanico, Rei d'Hongría, rei de Bohemia, archiduque d'Austria y conte de Tirol. Se convertió en emperador o 20 de chinero de 1612, cuan succedió a Rodolfo II d'o Sacro Imperio Romano Chermanico. Yera fillo de Maximiliano II d'o Sacro Imperio Romano Chermanico y de su muller María d'Austria.

## Vinclos externos
Chester W. Nimitz

**Chester William Nimitz, Sr.** u **Chester W. Nimitz** u **Chester Nimitz**, naixito de Fredericksburg (Texas) o 24 de febrero de 1885 y muerto en a isla de Yerba Buena (California) o 20 de febrero de 1966, estió un marinero y militar estausunidense, activo en l'Armata estausunidense dende 1903 dica 1947 y que i plegó dica o ran de *[[Fleet Admiral]]* (*almirant de flota*). Con l'Armata d'o suyo país partecipó en a Primera Guerra Mundial, encara que o suyo papel destacó mientres a Segunda Guerra Mundial, a on prenió parte en cuantas batallas como a batalla d'a mar de Coral, a batalla de Midway, a campanya d'as islas Salomón, a batalla d'a mar de Filipinas, a batalla d'o golfo de Leyte, a batalla d'Iwo Jima y a batalla d'Okinawa. Recibió mientres a suya carrera militar cuantos premios y honors.

## Vinclos externos
Chusé I de Portugal

:*Iste articlo ye sobre o rei Chusé I de Portugal; ta atros usos, se veiga *'Chusé I**''.

**Chusé I de Portugal''', naixito d'o palacio de Ribeira, Lisbona (Reino de Portugal, hue Portugal) o 6 de chunio de 1714 y muerto en o Palacio reyal de Sintra, Sintra (Reino de Portugal, hue Portugal) o 24 de febrero de 1777, estió un rei de Portugal dende o 31 de chulio de 1750, cuan succedió a su pai Chuan V de Portugal, dica a suya muerte. Feba parte d'a Casa de Braganza, en estar fillo de Chuan V de Portugal y de María Ana d'Austria.

## Vinclos externos
Sant Fulgenci

**Sant Fulgenci** (*San Fulgencio* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 12.144 habitants (2010), en una superficie de 19,7 km² y una densidat de población de 614,89 hab/km². Lo 75,9% de los habitants ye de nacionalidat forana, mes de la metat britanicos y anglofonos.

## Mugas

Lo termin municipal de Sant Fulgenci muga con Guardamar del Segura, Rojals, Formentera del Segura, Daia Vella, Dolors y Elch.

## Historia
Fue fundato en l'anyo 1729 por iniciativa de lo bispe de Cartachena, que posó en practica lo prochecto de desecar tierras paulencas a man de la desembocadura de la Segura y fer-ie cautivos. Lo nombre de San Fulgencio y lo títol de *Villa Real* concedito por Felipe V tamién se deben a esta iniciativa de lo bispe.

## Demografía

## Referencias
Benidoleig

**Benidoleig** (*Benidoleig* en catalán y oficialment; *Benidoleig* en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Alta, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Denya.

A suya población ye de 1.261 habitants (2010) en una superficie de 7,48&nbsp;km², con una densidat de población de 168,58&nbsp;hab/km².

## Cheografía
A localidat de Benidoleig se troba situata a 131 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 15,5&nbsp;km d'a ciudat de Denya, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial, de 915&nbsp;km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 105&nbsp;km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Información de Benidoleig en a pachina web d'a Deputación Provincial d'Alicant.
* Información de Benidoleig en a pachina web d'a Cheneralidat Valenciana.
Antonia Anaut

**Antonia Anaut Garde** (????, Isaba, Navarra - mayo de 1978, Isaba, Navarra) estió a zaguera persona viva que charraba o dialecto roncalés (*erronkariera*) de l'idioma basco en a localidat d'Isaba. Naixió de casa Katalin-Garde d'ista localidat.

## Galería d'imáchens

Imachen:Antonia Anaut eta Ubaldo Uhalde, Izaba.jpg|Antonia Anaut de casa Katalin-Garde y Ubaldo Uhalde de casa Esarte, zaguers fablants d'o dialecto roncalés en Isaba


## Referencias
Eusebio Blasco

**Eusebio Blasco y Soler**, naixito de Zaragoza (comarca de Zaragoza) o 28 d'abril de 1844 y muerto en Madrit (Espanya) o 25 de febrero de 1903, estió un escritor, periodista, poeta, dramaturgo y novelista aragonés, que escribiba en parla baturra y en idioma castellano. Yera chermano d'o dramaturgo Ricardo Blasco.

Ya en 1861, cuan nomás teneba que 17 anyadas, estrenó a suya primer obra en Zaragoza, continando con a-saber-lo exito con as representacions escenicas d'ista y de succesivas obras dica que marchó enta Madrit en morir su pai. En ixa ciudat continó o desarrollo d'a suya carrera literaria, implicandose amás en a vida politica, a on prenió parte en *[[pronunciamiento]]s* d'ideolochía liberal, exiliando-se en Francia, a on colaboró con o diario *[[Le Figaro]]*, dica tornar a Espanya. Mientres a restauración d'a monarquía en Espanya, colaboró con os conservadors d'Antonio Cánovas del Castillo.

## Vinclos externos

*  ''Eusebio Blasco y Soler'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
José Luis Violeta

**José Luis Violeta Lajusticia**, naixito de Zaragoza (comarca de Zaragoza) o 25 de febrero de 1941 y muerto o 5 de mayo de 2022 en Zaragoza, fue un futbolista aragonés, que estió activo en o mundo futbolistico dende primerías d'os anyos 1960 dica o suyo retiro en 1977, ye con 473 partius, chunto a Xavi Aguado, o chugador con mas partius en o Real Zaragoza.

Formato en o *[[Reyal Zaragoza]]*, estió vinclato mientres tota a suya carrera esportiva a ixe equipo, encara que en 1961-1962 chugó como cedito en o *[[Unión Deportiva Puertollano|Calvo Sotelo]]*. Antiparte, estió chugador d'a Selección de fútbol d'Aragón y d'a Selección de fútbol d'Espanya.

## Equipos

## Referencias

## Vinclos externos
*  ''José Luis Violeta Lajusticia'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
*  Estatisticas de José Luis Violeta.
*  Perfil de José Luis Violeta en a pachina web d'a LFP.
Cesário Verde

**José Joaquim Cesário Verde**, mas conoixito como **Cesário Verde**, naixito de Lisbona (Reino de Portugal, hue Portugal) o 25 de febrero de 1855 y muerto en Lumiar (Reino de Portugal, hue Portugal) o 19 de chulio de 1886, estió un destacato poeta portugués, qui morió por tuberculosi. Encara que mientres a suya vida a suya obra no fue muit apreciata, hue se considera que ye uno d'os precursors d'a poesía portuguesa d'o sieglo XX. A suya obra se publicó en 1901 con o títol de *O Livro de Cesário Verde*, en una compilación d'os suyos poemas obra d'o suyo amigo Silva Pinto.
Santiago Rusiñol

**Santiago Rusiñol i Prats**, naixito de Barcelona (Barcelonés, Catalunya) o 25 de febrero de 1861 y muerto en Aranjuez (Segunda Republica Espanyola, hue Comunidat de Madrit en Espanya) o 13 de chunio de 1931, estió un destacau pintor, escritor, periodista y dramaturgo catalán, uno d'os prencipals representants d'o Modernismo en Catalunya.

## Vinclos externos

## Galería d'imáchens

Imachen:La morfina (Santiago Rusiñol).jpg|*A morfina*.
Imachen:Santiago Rusinol Cafe des Incohérents 1889-1890 Museum Montserrat.jpg|*Café en Montmartre*.
Imachen:Santiago Rusiñol - El claustro de Sant Benet de Bages.JPG|*Claustro d'o monesterio de Sant Benet de Bages*.
Faraján

**Faraján** ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga y comarca d'a Serranía de Ronda.

A suya población ye de 252 habitants (2010), en una superficie de 20,41 km² con una densidat de población de 12,35 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Faraján se troba situata a 645 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 120 km d'a ciudat de Malaga, a capital d'a suya provincia.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal de Faraján.
*  Información de Faraján en a pachina web d'a Chunta d'Andalucía.
Ubaldo Hualde

**Ubaldo Hualde Martín** (????, Isaba - 1967, Isaba, Navarra) estió o zaguer hombre que charraba y escribiba en o dialecto roncalés d'o idioma basco como idioma marterno en a localidat d'Isaba y en a val de Roncal. Yera naixito de casa Esandi d'ista localidad. En Isaba yera conoixito con a embotada de *el tío Ubaldo* ("o tío Ubaldo").

Ubaldo Hualde no nomás sabeba charrar y escribir o *uskara* roncalés, sino que tamién mientres a suya vida se preocupó por conoixer-ne as suyas variants en Uztárroz, en Bidángoz, en Garde...

Hualde yera un autentico archivo vivient, una base de datos d'a cual lingüístas como José y Bernardo Estornés (toz dos d'Isaba), Koldo Mitxelena, u Juan San Martín, por eixemplo, prebaban d'obtener a mayor cantidat posible d'información. L'obchectivo que toz teneban, que tamién yera l'obchectivo d'Ubaldo Hualde, yera de deixar constancia d'una luenga que, cuasi amortata, encara yera viva a o mesmo tiempo que s'anunciaba a suya inminent desaparición.

## Escritos
deixó escritos os textos de bellas cancions roncalesas, y amás recullía en os suyos escritos as diferents variants d'una mesma canción, seguntes as parlas de cada localidat roncalesa.

## Anecdota
* O 2 d'octubre de 1932, mientres una chornada d'exaltación nacionalista organizata por o *Izaba Buru Batzar* (delegación d'Euzko Alderdi Jeltzalea d'Isaba) organizó en Isaba, en o restaurant en que yeran minchando qui en 1936 sería o futuro Lehendakari Agirre con os dirichents nacionalistas y bels estudiosos d'o folklore basco, demandoron a presencia d'Ubaldo Hualde. Quereban que lis charrase en uskara roncalés, y asinas lo fació, con o suyo vestito roncalés de chaqueta, faixa y calzón.
* A la suya casa veniban sinyors ta charrar-ie, que con unos grans magnetofonos grababan tot o que él lis deciba. Mesmo una vegada o periodista basco-navarro Miguel de la Cuadra Salcedo venió a la suya casa con un equipo de *[[Televisión Española]]*, y li facioron una entrevista en a cocina de casa Esandi.

## Muerte
Morió en 1967, cuan teneba 96 anyadas. No se puet decir que con él morió o uskara roncalés, pos encara bi heban en a val de Roncal bellas personas, pocas, que encara lo podeban charrar (incluyindo-ie Antonia Anaut y Fidela Bernat); sindembargo, sí que podemos decir que a lengua roncalesa perdió a uno d'os suyos millors conoixedors, y tamién a la zaguera persona que sabeba escribir-la.

## Referencias