Castel Nuovo

**Castel Nuovo**, u **Castello Nuovo**, u comunment **Maschio Angioino** (*Masclo [[Casa Capeta d'Anchú|Anchevín]]*; en napolitán **Castiello Nuovo***,* u **Maschio Angiuino***;* en o *[[Romance d'as Queixas d'Alfonso V]],* **Castel Nou**) ye un castiello historico medieval y d'o Renaiximiento, y uno d'os simbolos d'a ciudat de Naples.

En 2015, iste castiello ye la seu d'a Società Napoletana di Storia Patria,  d'o comité napolitano d'o Istituto per la Storia del Risorgimento Italiano, y bi está tamién o Museo Civico de Castel Nuovo.

## Historia
### Os oríchens y o periodo anchevín

A construcción d'o suyo nuclio antigo se debe a la iniciativa de Carlos I de Naples, que en 1266, trespasó la capital dende  Palermo a Naples.

A presencia d'una monarquía externa constituyó, a redol d'o poder reyal, un polo urbanistico alternativo, formau por o puerto y los dos castiellos cercanos, Castel Capuano e Castel dell'Ovo. A istos dos castiellos existents, os D'Anchú adhibieron o principal, Castel Nuovo (*Chastiau neuf*). Dica allora, la residencia reyal de Naples yera Castel Capuano, pero lo rei querié edificar un nuevo castiello ta la cort a man d'o mar y principió en 1279 a construcción d'o *Castrum Novum,* que se remató 1282. Pero, por la perda d'a corona de Sicilia y otros avenimientos, Carlos I nunca habitó lo castiello.

En 1285, o succesor Carlos II de Naples s'instala con la cort, lo enampla y lo repule. Igualment, o suyo fillo Roberto I de Naples que, a partir de 1309, fa d'o lugar un notable centro de cultura, hospedando a chents de letras como Petrarca, Boccacio, y artistas como Giotto, que pinta en 1332 la capiella (*Cappella Palatina*).

### Os aragoneses

En 1443, Alifonso V d'Aragón, que heba conquiesto o trono de Naples, establió en o castiello una cort ta competir con a cort de Lorenzo de Medici, reconstruyindo la fortaleza completament con a forma actual, y mantenendo la suya función de centro de poder reyal. Os treballos se fizon a partir de 1453 e se rematoron en 1479, dimpués d'a muerte d'o rei.

## Descripción
D'a fortaleza d'a casa anchevina se conserva la capiella palatina, cualques torres y las murallas.

O castiello, en parte reconstruyito por Alifonso V d'Aragón se presenta de planta irregularment trapezoidal y esfenso por cinco grans torres. As tres torres an se troba la entra son as torres de «San Giorgio», de «Mezzo» y de «Guardia» (d'ezquierda a dreita), tanimientres as dos d'o costau enta o mar son as torres de l'«Oro» y de «Beverello» (encara d'ezquierda a dreita). A redol d'o castiello bi está lo fueso d'esfensa.
### Arco de triunfo

Entre as dos torres que esfienden la entra bi ha un arco de triunfo, que celebra la conquiesta d'o reino de Naples por Alifonso V en 1443 y a suya entra en a capital. 
Ye una obra d'o renaiximiento italiano, que remera a l'arquitectura d'os emperadors romanos.
Consta d'un arco inferior con columnas corintias. Encima, un relieu con a entra d'Alifonso V en Naples. Superpuesto, un arco entre columnas chonicas. Encima, las estatuas d'as cuatro virtuz (Templanza, Chusticia, Fortaleza, Magnanimidat). L'arco está coronau por una estatua de sant Miguel.

### Capiella palatina

A capiella d'o palacio ("Cappella palatina"), u ilesia de Sant Sabastián u de Santa Barbara, ye d'arquitectura gotica d'a epoca anchevina (sieglo XIV). La frontera sobre o patio interno presenta un portico renaixentista, con relieus feitos por Andrea dell'Aquila y Francesco Laurana, y un rosón refeito en epoca aragonesa.
L'interior tiene frescos de Giotto, enta 1330, que representan historias d'o Viello y Nuevo Testamentos. A mas, unos versos anonimos d'enta 1350 describen a labor de Giotto.

Bi ha tamién esculturas d'os artistas que treballoron en l'arco de triunfo, eixemplos excelents d'o Renaiximiento napolitano.

### Sala d'os Barons

En orichen, "Sala del Trono", ye la sala principal d'o castiello. Cullió o nombre de Sala d'os Barons (Sala dei Baroni) porque i esdevino la *conchura d'os barons* contra lo rei Ferrando I, fillo d'Alifonso. En 1486, o rei convidó a todos conchuraus en ista sala con o pretesto de fer una fiesta de nueiz, ta zarrar as hostilidaz. Os barons i vinioron, pero lo rei ordenó a las suyas chents d'armas que trancasen las puertas, fendo-los p8resos a todos y mandando matar a belunos d'ellos, entre los cuals, Francesco Coppola, conte de Sarno, y los suyos fillos.

### Presons
Bi ha dos zonas debaixo d'a Capiella Palatina: o fueso d'os crocodilos y d'a presón d'os barons. O fueso de crocodilos estió o silo de grano d'a cort aragonesa, pero tamién ta i ficar a los presos con pena mas severa. 

### Museu Civico
En 1990 se inauguró un museu, que s'enceta en a capiella Palatina, pasa por la sala de l'Armería dica lo primer y segundo nivel d'o castiello, istos zaguers destinaus a la pintura y escultura.

En a primer planta están os frescos y pinturas relichiosos, d'o sieglo XV a XVIII, con importants artistas seguidors de Caravaggio e importants exponents d'o barroco napolitano, como Luca Giordano. En a segunda planta, están as obras d'o sieglo XVIII a XX. La exposición sigue un orden tematico: historia, paisaches, retratos, anviestas de Naples.

### Biblioteca de la Società Napoletana di Storia Patria
En a segunda y tercer plantas está la Biblioteca d'a Società Napoletana di Storia Patria. Poseye fondos de libros, iconografías, documentos y pergaminos. Conserva o primer libro impreso en Italia, *De civitate Dei* de Agostín d'Hipona, realizau en 1465.

## Vinclos externos
* Comune di Napoli - Castel Nuovo
* Società napoletana di storia patria (sito ufficiale)
* I sette castelli di Napoli
* La leggenda del coccodrillo del Maschio Angioino
* Video dell'evoluzioni del Maschio Angioino dello scorso secolo

## Referencias