Colechiata de Santa María la Mayor d'Alquezra

A **colechiata de Santa María la Mayor d'Alquézar** ye una colechiata-castiello con oríchens de fortaleza, construyida en o sieglo IX por Jalaf ibn Rasid pa frenar a os reinos cristianos d'o norte. Situada en a localidat d'Alquezra en a comarca d'o Semontano de Balbastro, Aragón.

## Historia
L'orichen d'ista fortaleza se troba en primerías d'o sieglo IX, cuan Jalaf ibn Rasid construye o primer castiello pa impedir l'abance d'a resistencia cristiana, en una turmaquera de piedra calsina d'o Terciario, con un cinglo sobre lo río Vero. L'obchectivo estratechico d'a fortificación ye de controlar as comunicacions entre lo Sobarbe a lo norte y lo Semontano, evitando asinas l'abance aragonés enta la ciudat de Uesca.

Arredol de 1067, ye conquerida por Sancho Remíriz, fillo de Remiro I, y pasa a estar una fortaleza cristiana a la cuala le'n dicioron "Castrum Alqueçaris". A medida que o proceso d'a reconquiesta abanza enta Balbastro u Uesca, ista fortaleza va perdendo a suya importancia militar y estratechica y se converte en una institución relichiosa.

Ye en 1070 cuan Sancho Remíriz decide dotar a Alquezra d'una comunidat de canonches agostinos. Pa ixo, construye una ilesia colechiata d'estilo romanico que será substituyida en o sieglo XVI por un atra tardogotica y d'a cuala nomás se conserva que l'atrio con capitels historiaus. En 1149 lo *princeps Aragonum* Remeón Berenguer IV cede lo priorato a la diocesi de Tortosa.

En o sieglo XIV se construyió lo claustro gotico pero en un estilo amanau a o romanico. A suya planta ye la d'un cuadrilatero irregular, con columnas pareadas y arcos de meyo punto. Encara se mantienen seis capitels historiaus romanicos d'a primera metat d'o sieglo XII con temas como a creyación d'Adán, a Tentación d'Eva y Adán en o Paradiso, Caín y Abel, o Diluvio Universal, a Historia d'Abraham u la muerte de sant Chiuan Baptista, entre d'atros. Fácil que la ordenación d'os seis capitels que podemos veyer actualment no sía la confuguración orichinal, obra d'o clamau "mayestro d'Alquezra".

Entre os sieglos XV y XVIII, os muros d'o claustro fuoron decoraus con pinturas a o fresco que relatan escenas d'o Nuevo Testamento.

En a primera metat d'o sieglo XVI s'erichió l'actual colechiata de Santa María, un d'os molimentos mas visitaus d'Alquezra. Ye obra de l'arquitecto Juan de Segura, tamién autor d'a seu de Balbastro. Entre o sieglo XVII se i adhiben cualques capiellas y o retablo mayor, situau en o presbiterio. Ye de fusta dorada y policromada, realizau en un estilo de transición entre o Renaiximiento y o Barroco.

## Claustro
Conserva un curioso y elegant claustro romanico trapezoidal, iste tipo no ye tan infrecuent como podese pareixer, lo trobamos en a seu de Chirona, en Sant Sebastià dels Gorgs, Sant Cugat del Vallès u Sant Pero de Rodes. Santo Domingo de Silos tampoco no ye simetrico y presenta ista forma. S'ha dito que iste tipo ye d'influyencia islamica, pero los trobamos tamién a o norte d'os Pireneus: Sant Martín del Canigó, Lo Toronet u Sant Guilhèm dau Desèrt. Iste tipo de planta normalment se chenera por haber d'adaptar-se os mayestros d'obra a un espacio determinau.

Os arcos d'o claustro no tienen clau, sino que son construyius por dovelas contiguas sin necesidat d'ubicar una d'ellas en o punto central de l'arco. A manca d'una dovela central no implica garra problematica constructiva, ya os visigodos lo feban en os sieglos VI y VII, construyindo arcos con dovelas regulars u irregulars y normalment, no siempre, sin clau.

## Referencias

## Enlaces externos

*  Colechiata d'Alquezra.
*  Colechiata d'Alquezra en www.castillosdearagon.es.