Ilesia de Santa María de l'Aínsa

A **ilesia de Santa María de l'Aínsa** tamién conoixida como **ilesia de l'Asumpción** ye una ilesia que se troba en a localidat de l'Aínsa (Sobrarbe, Uesca). Ye un edificio d'estilo romanico. De gran grandaria y sobriedat, se tracta d'un d'os eixemplos mas destacaus d'o romanico aragonés d'a comarca de Sobrarbe. Estió colechiata por lo que a vegadas ye conoixida como **colechiata de Santa María de l'Aínsa**.

Ye declarada *[[Bien d'Intrés Cultural]] (BIC)*.

## Historia

A suya construcción prencipió en zaguerías d'o sieglo XI y remató a meyaus d'o sieglo XII. Se consagró en l'anyo 1181, tal como consta documentalment. O claustro se construyió en o sieglo XIV. I hai testimonio documental d'o mal estau d'a torre y o claustro anterior en o sieglo XIV.

Posteriorment o templo s'enampló en o sieglo XVI con as capiellas d'o presbiterio y a voveda d'a nau. En o sieglo XVII s'adhibió a sacristía.

Entre 1972 y 1974 l'edificio estió obchecto una restauración integral.

## Descripción
O conchunto molimental ye formau por a ilesia, a cripta, o claustro y a torre.

### Ilesia
D'antis mas tenió o rango de colechiata. Ye construyida con piedra picada, tien planta rectangular y abside semicircular. A o sud s'ubre a portalada que tien cuatre arquivoltas sobre columnas. A decoración d'os capitels ye rudimentaria, con elementos cheometricos. S'observa a reutilización d'un capitel como basa d'una d'as columnas. Sobre a clau se troba un crismón.

L'interior presenta formas sobrias y decoración austera caracteristicas de l'arquitectura romanica. A cubierta d'a nau ye de vuelta de canyón, y apareixe lucherament apuntada en os piez. D'antis mas habió d'estar dividida en tres trampos por dos arcos faixons cualas unicas restas son as pilastras sobre as que se refirmaban. Fue reconstruyida en o sieglo XVI. L'abside ye cubierto con vuelta de cuarto d'esfera, denominada "de forno", feita en piedra de color royiza.

En o frent de l'altar s'ha ficau un crismón que procede d'a ilesia de Sant Salvador, d'a que quedan restas incorporadas a una vivienda d'a carrera Mayor. Presiden l'abside un crucificau moderno y una Virchen d'o sieglo XIII, de fusta policromada, d'estilo romanico tardano procedent d'a localidad de Tricás, despoblada en o sieglo XX.

A os piez d'a nau se troba o coro alto, que conserva a suya dentrada primitiva por a torre. Baixo él ye a pila baptismal. Ye circular y no tien decoración.

### Cripta

Se troba baixo o presbiterio y s'accede a ella por dos escalas situadas a os dos costaus d'a nau. Se tracta de una chicota cambra de tres naus y cuatre trampos, dividius por 18 columnas. Fue destruyida en a Guerra Civil y reconstruyida dimpués chuntament con a resta d'o templo. Seis capitels son orichinals y a resta modernos, por lo que apareixen marcaus con una "R". A voveda, dimpués d'a restauración, ye de fornigón armau y ladriello.

### Torre
A torre ye o elemento mas sinyalero por a suya grandaria y sobriedat. Ye construyida con piedra picada, tien trenta metros d'altaria y consta de cinco cuerpos. O primero, que corresponde a la planta baixa, sirve de portegau u loncha y da acceso a la ilesia y a o claustro. O contrafuerte que s'aprecia dende l'exterior alberga a escala. Os cuerpos segundo y tercero amuestran chicoz vanos y sayeteras. O cuarto, con dos vanos en cada costau, sirve de campanal; en o cinqueno s'ubre en cada costau un finestral de meyo punto, abocinau, con cuatre arquivoltas y atros tantos pilars; os capitels son de labra rudimentaria con temas cheometricos y rostros humanos. Destaca mas que mas o suyo zaguer piso, con finestras d'arcos de meyo punto que descansan sobre capitels y columnas. Lo cubre una cupula con cuatre niervos de sección rectangular que descansa sobre trompas. Dende aquí se disfruta d'una sobrebuena anvista panoramica de l'Aínsa. 
 
### Claustro

O claustro, construyiu en o sieglo XIV, ye adosau a o norte d'a nau. De forma trapezoidal irregular, consta d'un solo piso, tien arcos de meyo punto y apuntaus y ye cubierto en os suyos distintos trampos por vueltas de canyón y de crucería con niervos toscos de sección rectangular.

Estió zarrau por muros y cristaleras y alzo cuantos retablos, belún de valor, que se perdioron en a Guerra Civil.

## Galería d'imáchens

Portalada de l'església de santa Maria de l'Aínsa.JPG |Portalada romanica
Aínsa.jpg|Portalada d'a ilesia colechial
Capitells del costat dret de la portada de santa Maria, l'Aínsa.JPG |Capitels d'a portalada
Aínsa. Bóvedas de crucería del claustro.jpg |Claustro, vuelta de crucería
J20 830 Turmgewölbe.jpg | Torre, cupula de niervos sobre trompas 
Aínsa. Capiteles de la torre.jpg| Capitels d'a torre


## Referencias

## Vinclos externos

*  En a web d'o SIPCA
*  En gcatholic.org