Chenova

**Chenova** (*Zena* en ligur, *Genova* en italiano y oficialment) ye una comuna italiana en a rechión de Liguria, que ye la capital d'a suya rechión y tamién d'a ciudat metropolitana de Chenova. Ye a lo canto d'a mar Mediterrania, en o golfo de Chenova.

Tien una superficie de 243&nbsp;km², una población de 611.683 habitants (en 2008) y una densidat de población de 2.517,21 hab/km². Ye lo puerto mas important d'Italia y ye o segundo puerto d'a mar Mediterrania dimpués d'o de Marsiella, en Francia.

A ciudat creixió en o sieglo XX, incorporando muitos municipios amanaus, y hue tien 71 unidaz urbanas, dimpués de que s'han adhibiu 25 municipios.

## Toponimia
En aragonés medieval s'escribiba *Genova*, *Genua*, *Genoa*, con atras variants ortograficas, d'astí os chentilicios *Genoveses* u *Chenueses*.

En o *[[Libro d'as Marabillas d'o Mundo]]* trobamos *Genoa* y lo chentilicio *Genoeses*:

En a *[[Grant Cronica d'Espanya|Gran Cronica d'Espanya]]* trobamos o chentilicio *ginoueses*:

Tamién en as actas d'as Corz d'Alcanyiz de 1436:

## Cheografía
A ciudat de Chenova se troba situada a lo canto d'o golfo de Chenova, que fa parte d'a mar Ligur y, a lo suyo traviés, d'a mar Mediterrania. Os monts Apenins prencipian chusto a lo norte d'a ciudat, que amás ye amanada a la plana d'o río Po.

### Mugas
O suyo termin municipal muga con os termins d'Arenzano, Bargagli, Bogliasco, Bosio, Campomorone, Ceranesi, Davagna, Masone, Mele, Mignanego, Montoggio, Sant'Olcese, Sassello, Serra Riccò, Sori y Tiglieto.

## Historia
Chenova tien una ampla historia. Estió una ciudat d'os ligurs, y los cartachineses la destruyioron en 209 aC. Fue reconstruyida dimpués d'a suya incorporación a l'Antiga Roma.

En 932 una flota de piratas musulmana la conquirió y la espulló.

En a Edat Meya, Chenova estió una "Republica maritima", a Republica de Chenova, construyida sobre lo comercio maritimo. Dominó as islas de Cerdenya y Corcega, aliada primero con a Republica de Pisa y dimpués en solitario, dimpués de bellas luitas con os pisans. En 1453, a conquiesta de Costantinoble por l'Imperio Otomán estió un golpe cerenyo ta Chenova.

Dica istas calendatas, Chenova estió aliada con Espanya, a qui dió aduya militar, en especial maritima. Estió tamién un important puesto en o camín espanyol, ta portiar tropas d'Espanya enta Flandres por a mar Mediterrania.

En 1815 se decidió en o Congreso de Viena que s'adhibise a lo Reino d'o Piamonte, feito que significó dimpués que s'adhibise a lo Reino d'Italia y a l'actual Italia.

Estió una important base militar d'a *[[Regia Marina]]* italiana en o sieglo XX, especialment mientres a Segunda Guerra Mundial.

## Esportes
En chenova tien a suya seu a Federación Internacional de Basketbol (FIBA).

### Instalacions esportivas
D'entre todas las instalacions esportivas cal destacar o Estadio Luigi Ferraris, de propiedat municipal, a on chugan os principals equipos de fútbol d'a ciudat y la selección masculina de rugby d'Italia.

### Entidaz esportivas
O fútbol ye representau prencipalment por 2 equipos: o *[[Genoa Cricket and Football Club]]*, o club mas antigo en actividat contina d'Italia, y por a *[[Union Calcio Sampdoria]]* que ye lo mas conoxiu y representativo d'a ciudat.

## Administración
### Alcaldes

## Localidaz achirmanatas
* 1991:  Buenos Aires (Archentina).

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de Chenova.

## Referencias