Cherbe

:*Iste articlo tracta sobre *'Cherbe**, que ye un [[lugar]] de [[l'Aínsa-Sobrarbe]]. Ta lo [[municipio]] historico se veiga **Cherbe y Griébal**.''


**Cherbe*' (*Gerbe* en [[idioma castellano|castellano]] y oficialment) ye un lugar [[Aragón|aragonés]] d'o [[municipio]] de [[l'Aínsa-Sobrarbe]], en a provincia de [[Provincia de Uesca|Uesca]] y [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]]. A suya [[Población humana|población]] ye de 24 habitants ([[2018]]).

O lugar el forman dos barrios deseparaus; lo un mas alto ye lo mas antigo, conservando una estructura de casas pretas d'entre ellas, en una sola [[carrera]], que fa pensar en usos potencialment defensivos en tiempos n'habe. Ye en l'alto a on se troban as casas mas antigas d'a localidat, que tradicionalment heban guardau as [[chuminera]]s tradicionals y bels elementos arquitectonicos relacionaus con as supersticions comarcals, como [[espantabruixa]]s y [[pirol]]s en os [[lenato|lenaus]]. En l'actualidat, cualques d'as casas antigas han gosau cambiar d'estructura, rehabilitando-se y cambeando os lenaus tradicionals de [[lenastra]]s por [[tellato|tillaus]] de [[tella (material de construcción)|tellas]], con el que s'han suprimido ixes elementos.

O barrio baixo ye mas nuevo y menudo. Se va gosar estructurar-lo a redol d'a ilesia de [[Sant Miguel]], d'o [[sieglo XVI]], a partir d'a segunda metat d'o [[sieglo XIX]] tan como se i puede leyer en as [[frontera]]s d'as casas que el componen. O barrio d'a ilesia se troba en a marguin dreta d'o camín d'acceso, deseparau bels 25 u 30 metros d'as primeras casas d'o barrio viello y tansament amagau por una arbolera que dificulta d'envistar a ilesia conforme i arriba uno. Isto fa pensar que orichinalment a ilesia hese puesto estar exenta a la estructura d'a población.

A desparte d'os dos barrios, tamién i ha en a localidat un [[casal (edificio)|casal]] fuerte, con a estructura tipica que teneban ixe tipo de construccions en [[Sobrarbe]] en o sieglo XVI, y que habió de perteneixer a bella familia adinerada de Cherbe. O [[casal (edificio)|casal]], millor a man d'o barrio viello anque deseparau d'él, se troba no obstante amagau por os árbols d'una marguin por el que no se'l gosa veyer cuan se dentra en a localidat. Iste edificio, deshabitau de fa ya decadas, con as [[puerta]]s rebentadas y que amenaza d'espaldar-se de forma inminent, tiene una torre defensiva exenta que en realidat ye mas alta que no la d'a ilesia, con puerta propia ta dentrar-ie y [[aspillera]]s en a segunda y tercera planta por a on que se podeba disparar en caso d'ataque.

Una altra edificación singular de Cherbe ye l'«aventador», un d'es mas grans de Sobrarbe, que no ye si que una estructura obierta a dos vientos y con tellau en a que se i aventaba la [[palla]] en o tiempo d'a [[trilla]]. Actualment, se troba rehabilitada y con a incorporación d'una [[Barana (arquitectura)|barana]] ta'l canto que mira a la [[Cinca]], sirve bien como mirador cara a l'[[entibo de Mediano]].

== Cheografía ==
Cherbe ye situato a 686 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o nivel d'a mar, a una [[distancia]] de 5 [[km]] de [[l'Aínsa]], a [[Capital (politica)|capital]] d'o suyo municipio, y a 125&nbsp;km de [[Uesca]], a capital d'a suya provincia.

Tradicionalment, se trobaba en un recuesto dencima d'a confluencia d'o [[río d'A Nata]] en a [[río Cinca|Cinca]], por lo solo puesto por a on se desaugua la cuenca norte d'[[A Fueva]] cara ta a Cinca, en a baixant d'o sarrato que desepara La Fueva d'a [[valle d'a Cinca|Cinca]] que ya fa parte d'a valle d'iste zaguer río y atorgando-le buena visibilidat sobre a [[ribera de Mediano]] y posición estratechica contra l'acceso en A Fueva por o congosto d'As Natas. En l'actualidat, por a construcción de l'[[entibo de Mediano]] que en os anyos de mutas precipitacions arriba dica bels metros debaixo d'as primeras casas d'a localidat, no se puede decir si que se troba en a [[ribera]] de lo dito entibo, a on que i desemboca La Nata.

== Historia y demografía ==
Seguntes [[Agustín Ubieto Arteta]], a primera cita d'o lugar ye de [[1052]] (encara que diz que a identificación no ye segura), recullita en a obra d'Eduardo Ibarra y Rodríguez *Documentos correspondientes al reinado de Ramiro I (1034-1063)*, en *Colección de documentos para el estudio de la Historia de Aragón*, I ([[Zaragoza]], [[1904]]), y documenta nomás a  variant *Ierpe''.

## Monumentos
*Ilesia de San Miguel, d'o sieglo XVI.
*Casal fuerte con torre defensiva.
*L'«aventador», construcción agricola concarada con os vientos d'a valle d'a Cinca.

## Imáchens

Imachen:01.Gerbe torre.jpg|Torre defensiva d'o casal
Imachen:Aventadero 05.jpg|Aspecto invernal de l'«aventador»
Imachen:05.Cherbe ilesia.jpg|Campanal d'a ilesia de Sant Miguel (s. XVI)
Imachen:07.Cherbe portalada.jpg|Suportalada d'a ilesia de Sant Miguel


## Vinclos externos

## Referencias