open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Prefectura de Lezhë

A **prefectura de Lezhë** (en albanés *Qarku i Lezhës*) ye una d'as 12 prefecturas d'Albania. En fan parte os districtos de Kurbin, Lezhë y Mirditë. A capital d'a prefectura ye a ciudat de Lezhë.

A suya población ye de 159.881 habitants (2004, estimación) en una superficie de 1.581 km², con una densidat de población de 101,07 hab/km².
Prefectura de Tirana

A **prefectura de Tirana** (en albanés *Qarku i Tiranës*) ye una d'as 12 prefecturas d'Albania. En fan parte os districtos de Kavajë y Tirana. A capital d'a prefectura ye a ciudat de Tirana.

A suya población ye de 677.871 habitants (2004, estimación) en una superficie de 1.631 km², con una densidat de población de 368,83 hab/km².
Prefectura de Vlorë

A **prefectura de Vlorë** (en albanés *Qarku i Vlorës*) ye una d'as 12 prefecturas d'Albania. En fan parte os districtos de Delvinë, Sarandë y Vlorë. A capital d'a prefectura ye a ciudat de Vlorë.

A suya población ye de 202.295 habitants (2004, estimación) en una superficie de 2.706 km², con una densidat de población de 71,46 hab/km².
El Perelló

**El Perelló** puet estar:
***[[El Perelló (Tarragona)|El Perelló]]** municipio d'o Baixo Ebro (Tarragona).
***[[El Perelló (Valencia)|El Perelló]]** pedanía de Sueca (Valencia).
***[[El Perelló (Chirona)|El Perelló]]** entidat de población d'o municipio de Vilablareix (Chirona).
Val d'Exarc

La **Val d'Exarc** ye una comarca natural fa parte de la comarca oficial de las Cuencas Meneras, ye a lo sud de la Sierra de Sant Chust y corresponde a la cuenca de lo río de La Val.

En fan parte: Mezquita d'Exarc, Cuevas d'Almudén, Finollosa d'Exarc, Exarc de la Val y Aliaga.

Estos nuclios son a altarias superiors a los 1000 m, por lo que tienen un clima muito extremo, con hibiernos fridos que pueden plegar en os —15° y veranos calurosos con una temperatura meya de 20° y maximas estremas de dica 35°. Las precipitacions, poco abundants pueden estar arredol de los 500&nbsp;mm.

La capital ye Aliaga, a on que dica la decada de los 60 tenió i habió muita actividat por lo treballo en las menas y la central termica. Dimpués de cerrar las menas y la central agora l'agricultura de secano de caracter cerialista ye la base de la economía, con una participación chica de lo turismo y la ganadería estensiva d'ovín.

## Toponimia
En lo manuscrito de las "*[[Cronicas d'os Chueces de Teruel|Cronicas de los Chueces de Teruel]]*" de l'Archivo Historico Provincial de Teruel se fa mención de *la Val de Xarque* en relación a pedregadas en l'anyada de 1482-1483.

João Batista Labanha lo menciona como *valle de Xarque* en lo suyo libro "*[[Itinerario del Reyno de Aragón (1610-1611)]]*" escrito en portugués (*da serra da Atalaya que cerra o valle de Xarque*):

## Historia
Bel lugar d'esta val estió sinyoría de lo linache de los Exarc. Aliaga estió una bailía de la Orden de lo Hespital.

## Referencias
Linache d'os Ximénez d'Urreya

Los **Ximénez d'Urreya** estioron de las familias nobles mes importants y poderosas de lo Reino d'Aragón en la Edat Meya, y reconoixida por Carlos I d'Espanya en las Corz de Monzón de 1528 como una d'as ueito casas "grans d'Aragón".

As suyas armas heraldicas estioron un escudo bandau de seis piezas d'azur y argent, tres de cada esmalt.
 
Miembros d'esta familia destacoron en la reconquiesta aragonesa y valenciana y en la chestión de las institucions que i habió en la Corona d'Aragón, y tamién ocuporon cargos en la hierarquía eclesiástica como lo bispe de Tarazona Miguel Ximénez de Urreya.

Este linache ye conoixiu dende lo reinau de Remiro II d'Aragón con Rui Pérez d'Urreya. Teneban la sinyoría d'Urreya de Xalón, Lo Bayo, Biota

Fruito de la intervención en la reconquiesta valenciana Chaime I lis concedió la tenencia de l'Alcalatén. Tenioron tamién lo castiello de Peracens.

En la batalla d'Epila lo sinyor de Biota Chuan Ximénez d'Urreya estió qui mandaba las tropas de la Unión Aragonesa.

D'este linache desciende Lope d'Urreya, primer vizconte de Rueda de Xalón y sinyor d'Aranda y Epila. En 1488 Ferrando II d'Aragón dará lo títol de Contes d'Aranda a un miembro d'esta familia: Lope IV Ximénez d'Urreya, qui ya yera vizconte de Rueda, sinyor d'Almonecir, Epila, Trasmoz, la Mata de Castelviello, Saliellas de Xalón y Casanueva y que por l'adquisición de Lumpiac y Sunyén en 1482 s'aseguró o dominio cuasi absoluto de la ribera baixa de Xalón y las vals d'Aranda y Isuela.

La sinyoría de Bervedel tamién perteneixió a un Urreya.

Lo zaguer miembro d'este linache estió lo celebre Conte d'Aranda Pedro Pablo Abarca de Boleya Ximenez d'Urreya.

## Referencias
Baronía d'Alfacharín

La **baronía d'Alfacharín** fue creyata por Chaime I con los lugars d'Alfacharín, Candasniellos, Farlet y Nuez d'Ebro.

En 1293 fue entregata a Pero Cornel III. En 1334 pasó a Ximeno Cornel, en 1348 a Tomás Cornel, en 1352 a Luís Cornel. Los Cornel fortificoron Alfacharín en los sieglos XIII e XIV.

En 1437 la Baronía deixó de perteneixer a los Cornel y pasó a don Chuan de Mur. En ixos tiempos perteneixeban a la baronía Alfacharín, Candasniellos, Farlet, Nuez d'Ebro, Billafranca d'Ebro y Osera d'Ebro.
Baronía de Rebollet

La **baronía de Rebollet ** u **sinyoría de Rebollet** estió un antigo termin sinyorial situato a lo sud-este de la Huerta de Gandía, que a prencipios de lo sieglo XIV comprendeba la nueva villa cristiana de la Font d'en Carròs (que ye como rebaptizoron a l'alquería de Rafalí) y las alquerías de Rafelgescar, Potries, Beniflà, Rafelcofer, l'Alcudiola, l*'Alqueria Nova* (dita dimpués l'Alqueria de la Comtessa) y l'Alqueria dels Frares. Lo centro historico de la Baronía, yera lo castiello de Rebollet (en lo termin de la Font d'en Carròs), d'orichen andaluz, mencionato dende os tierratremos de 1598, que Chaime I d'Aragón donó en 1240 a lo noble d'orichen chermanico Carròs.
A Pontenova

**A Pontenova** (*A Pontenova* en gallego y oficialment, *Puente Nuevo* en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Oriental.

A suya población ye de 2.918 habitants (2008), en una superficie de 135,8 km² y una densidat de población de 21,49 hab/km².

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal d'A Pontenova.
Ribadeo

**Ribadeo** ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Oriental.

A suya población ye de 9.854 habitants (2008), en una superficie de 108,9 km² y una densidat de 90,49 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Ribadeo ye situata a una distancia de 87 km de Lugo, a capital d'a suya provincia, y o suyo termin municipal tien una altaria maxima de 571 metros sobre o livel d'a mar, en o monte Mondigo.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de Ribadeo.
Anyos 450

Os **anyos 450** ye o periodo de tiempo formau por os anyos entre l'anyo 450 y l'anyo 459, istos dos tamién incluyius.

## Escaicimientos

## Naixencias

## Muertes
Casa Capeta d'Anchú

A **Casa [[Dinastía Capeta|Capeta]] d'Anchú**, a vegadas conoixida como *Casa d'Anchú-Sicilia* estió una important casa reyal y una branca menor d'os Capetos. Fundada por un fillo de Loís VIII de Francia, Carlos I de Sicilia, o primer rei capeto en reinar en Sicilia mientres o sieglo XIII. Dimpués as Viespras Sicilianas lo forzoron a deixar a isla de Sicilia, no mantenendo que a metat sud d'a Peninsula Italiana (o Reino de Nápols. Esta casa y as suyas brancas tendrán muita influencia en a historia d'Europa central y meridional dica que desapareixió en 1434.
 
En ixos tiempos, a casa Capeta d'Anchú gobernó en Nápols, Sicilia, Hongría y Croacia, y Polonia.

## Historia
Carlos de Francia fue nombrau por o suyo chirman gran o rei Loís IX de Francia conte d'a provincia d'Anchú (ueste de Francia) en 1246.

En 1266 o Papa concedió a Carlos a corona d'o Reino de Nápols y Sicilia en agradeiximiento por derrocar a los Hohenstaufen.

Carlos fue forachitau de Sicilia en 1282 pero os suyos succesors mandoron en Nápols dica 1435.
Sinyoría d'Íxar

La **sinyoría d'Íxar** comprendeba los lugars d'Íxar, Urreya d'Íxar, La Pobla de Gayén y la Pobla d'Albortón, lo creyó Chaime I d'Aragón pa lo suyo fillo Pero Ferrández lo 20 d'abril de 1268 y en 1483 se convertió en lo ducau d'Íxar.

La fundación d'esta sinyoría churisdiccional ye d'alcuerdo con una tradición de los reis d'Aragón que consistiba en creyar infantaus pa los suyos fillos bordes, dando-lis importants beneficios como rendas senyorials, tierras, villas y castiellos.

Pero Ferrández, primer sinyor d'Íxar prenió l'apelliu Ferrández d'Íxar por lo toponimo. Y fundó en lo termin d'Íxar lo lugar de La Pobla de Gayén con moriscos en un puesto dito enantes Gayén.

Pero Ferrández d'Íxar y Gil, segundo sinyor d'Íxar, adhibió a la sinyoría la metat de la villa de Belchit y La Pobla d'Albortón.

Chuan Ferrández d'Íxar y Centelles, dito l'Orador, cuatreno sinyor d'Íxar, estió embaixador, consellero y mayordombre d'Alifonso V d'Aragón, y lo "Magnanimo" li donó Binaceit y li vendió Lecera. Alavez la Casa d'Íxar se convertió en una de las casas nobiliarias mes importants d'Aragón.

Chuan Ferrández d'Íxar y Cabrera consiguió que Ferrando II d'Aragón li dase lo títol de duque en 1483, con lo que la sinyoría d'Íxar se convertió en lo ducau d'Íxar, manimenos lo suyo hereu no teneba o títol de duque d'Íxar (pero si que en yera de Lecera y Aliaga). La serie ducal d'Ixar se reanudó con Chuan Francisco Ferrández d'Íxar y Ferrández d'Heredia por autorización de Felipe II d'Espanya en 1599.

## Lista de sinyors d'Íxar
*Pero Ferrández d'Íxar.
*Pero Ferrández d'Íxar y Chil.
*Alifonso Ferrández d'Íxar y Anglesola.
*Pero Ferrández d'Íxar y Alagón.
*Alifonso Ferrández d'Íxar y Cornel.
*Chuan I Ferrández d'Íxar y Centelles, l'"orador".
*Chuan II Ferrández d'Íxar y Cabrera, seteno barón, y primer duque d'Íxar.

## Bibliografía
* ORTIZ CRUZ, Demelsa: *El señorío, luego ducado de Híjar*. Cuadernos del Ducado de Híjar 1: El Legado cultural. 2008. Archivo Ducal de Híjar.
Río Isabana

O **río Isabana** (en castellano *Isábena*, en catalán *Isàvena*) ye un río aragonés, afluent d'o río Esera (en ye o principal), en a depresión d'Ebro y cuenca hidrografica d'o río Ebro. Desemboca en o río Esera en Graus.

En a zona entre Turbón y a Sierra de Cis o río Isabana ha entallau un profundo y estreito congustro dito Congustro de Croqueta, homologo d'o Congustro de Ventamillo en o río Esera. En ixe congustro bi ha una representación de selva mixta caducifolia.

A part alta y meya d'a cuenca de l'Isabana ye cataloparlant y a parte mes baixa ye aragonesoparlant. Dende o punto de vista d'a cheografía lingüistica a cuenca de l'Isabana ye un ventallo de parlas locals de transición gradual entre o catalán y l'aragonés. Uno d'os criterios de diferenciación ye a diftongación en -ie- y -ue- (aragonés) u a manca d'ixa diftongación (catalán) en palabras romances que derivan de palabras que en latín tienen Ĕ y Ŏ curtas.

## Afluents

Imachen:Riu Blanc (Ribagorça).jpg|Río Blanco, afluent d'o río Isabana.
Imachen:Barranc de Carrasquer.jpg|Barranco de Carrasquero

## [[Congustro de Carrasquero]]

Imachen:Congustro de Carrasquer (Barranc de Carrasquer).jpg|
Imachen:Congustro de Carrasquer, 3 (Barranc de Carrasquer).jpg|
Imachen:Congustro de Carrasquer, 2 (Barranc de Carrasquer).jpg|


## Referencias
Condau d'Aranda

Lo **Condau d'Aranda** ye un títol nobiliario aragonés y dimpués espanyol, concedito en 1508 por Ferrando I d'Aragón a Lope Ximénez de Urreya, casato con Catarina d'Íxar. En 1640, Felipe IV d'Espanya anyadiba a lo títol contal la Grandeza de Espanya, en la persona de Don Antonio Ximénez de Urreya, cinqueno tetular. Lo deceno y zaguer conte d'Aranda estió lo Pedro Pablo Abarca de Boleya y Ximénez de Urreya celebre ministro de Carlos III d'Espanya.

En 1488 Ferrando II d'Aragón dará lo títol de Contes d'Aranda a un miembro d'esta familia: Lope IV Ximénez d'Urreya, que ya yera bezconte de Rueda, sinyor d'Almonecir, Epila, Trasmoz, la Mata de Castelviello, Saliellas de Xalón y Casanueva y que por l'adquisición de Lumpiac y Sunyén en 1482 s'aseguró lo dominio cuasi absoluto de la Ribera Baixa de lo río Exalón y las vals d'Aranda y la Isuela.

A la muerte de Pedro Pablo Abarca de Boleya y Ximénez d'Urreya sin descendencia lo títol de Conte d'Aranda pasó a la Casa d'Íxar.

Alfonso de Silva Fernández de Híjar y Fernández de Córdoba Campbell se casó con María Rosario Gurtubay y González de Castejón, con qui tenió a Maria Rosario de Silva y Gurtubay, que se casó con Jacobo Stuard Fitz-James y Falcó Osorio, lo XVII duque d'Alba. La filla d'estos zaguers, (la celebre duquesa d'Alba Cayetana Fitz-James Stuart) heredó los títols de "Conte d'Aranda" y "Duquesa d'Íxar" cuan succedió a lo suyo lolo Alfonso en l'anyo 1956.

Lista de contes d'Aranda de lo linache de los Ximénez d'Urreya:
*I Conte d'Aranda: Lope Ximénez d'Urreya.
*II Conte d'Aranda: Miguel Ximénez d'Urreya.
*III Conte d'Aranda: Chuan Ximénez d'Urreya.
*IV Conte d'Aranda: Loís Ximénez d'Urreya.
*V Conte d'Aranda: Antonio Ximénez d'Urreya.
*VI Conte d'Aranda: Pedro Pablo Fernández d'Heredia y Ximénez d'Urreya.
*VII Conte d'Aranda: Dionisio Ximénez de Urrea y Vera de Oriola.
*VIII Conte d'Aranda: Francisco Ramón de Monserrat Ximénez de Urreya y Rocafull.
*IX Conte d'Aranda: Pedro de Alcántara Abarca de Bolea y Bermúdez de Castro.
*X Conte d'Aranda: Pedro Pablo Abarca de Boleya y Ximénez d'Urreya.
Río Volga

O **Volga** (en ruso Волга) ye un río d'a Rusia occidental con una longaria de 3.700&nbsp;km, estando o río mas largo d'Europa, un cabal meyano de 8.000 m³/s (en ixo tamién ye o primer d'Europa) y una cuenca de bels 1.400.000&nbsp;km².

O suyo naixedero ye en un chicot laco en a Meseta de Valdai a 228 m d'altaria y desemboca en a mar Caspia formando un amplo delta. O suyo caudal ye muito irregular, a meitat d'o agua que leva en un anyo o fa dende finals d'abril dica lo principio de chunio mientras o deschelo, anque gracias a os entibos y a o acondicionamiento d'o suyo cauce, ye navegable cuasi en a suya totalidat.

## Toponimia
D'antis mas se deciba *Rha* y como tal apareixe recullito en as obras de Ptolomeu. Iste nombre perviviba entre bels pueblos dica o sieglo XIX, a on que s'adopto a denominación actual.

Una d'as solas mencions en aragonés medieval ye en "La Flor de las Ystorias d'Orient", on ye denominato *Etill*, preso d'a denominación en bella luenga turquica:

## Afluents prencipals
O suyos afluents prencipals son por a suya largaria o río Kama con 1805&nbsp;km, o río Oká con 1495&nbsp;km y río Surá con 841&nbsp;km.

## Bibliografía
* *La voie des Tsars*, Yves Gauthier, 1999, Paris , ISBN 2-84536-000-2

## Referencias

## Vinclos externos

* // Recorritos por o río Volga.
Miami Beach (Florida)

:*Iste articlo ye sobre una *'ciudat estausunidense d'o estato de Florida**. Ta atros usos se veiga [[Miami Beach (desambigación)]].''


**Miami Beach''' ye una ciudat estausunidense, en o estato de Florida y en o condau de Miami-Dade, a o canto de l'Oceano Atlantico. Establita en 1915 con o nombre d'Ocean Beach, a ciudat cambió o suyo nombre ta l'actual en 1917. A sobén se creye que ye un barrio de Miami, encara que ye una ciudat independient dende 1915.

A suya población ye de 87.925 habitants (2005) en una superficie de 48,5 km² (encara que nomás 18,2&nbsp;km² son superficie de tierra), con una densidat de población de 4.829,5 hab/km². Alto u baixo, a mitat d'a suya población no ye naixita d'a ciudat, que ye un important destín turistico d'o estato de Florida.

## Cheografía
A localidat de Miami Beach ye situata a 1 metro d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 10 km de Miami.

### Mugas




## Localidaz achirmanatas
Miami Beach ye actualment achirmanata con 10 localidaz. Istas localidaz son:
*  - Santa Marta, Colombia.
*  - Ceský Krumlov, Republica Checa.
*  - Fortaleza, Brasil.
*  - Brampton, Canadá.
*  - Nahariya, Israel.
*  - Pescara, Italia.
*  - Fujisawa, Chapón.
*  - Cozumel, Mexico.
*  - Ica, Perú.
*  - Almonte, Andalucía.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de Miami Beach.

## Referencias
Río Sarasaz

O **río Sarazaz** (*Zaraitzu ibaia* en basco, *río Salazar* en castellano) ye un río de Navarra, afluent d'o río Irati y, a traviés d'este, d'os ríos Aragón y Ebro.

Tien o suyo naixedero en Ochogavia, en os Pireneus de Navarra, y trescruza a val de Sarasaz en una longaria de 9 km, ta desauguar en o río Irati. En trescruzar o termin municipal de Romanzado, o río Sarasaz forma una foz de tipo fluvio-karstica, a dita Foz d'Arbayún.
Els Alamús

**Els Alamús** ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en a provincia de Leida.

La suya población ye de 724 habitants (2008), en una superficie de 20,21&nbsp;km² y una densidat de población de 35,82 hab/km².

## Cheografía
La localidat d'Els Alamús se troba situata a 212 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 10,8 km de la ciudat de Leida, la capital de la suya provincia.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de La Barceloneta y Vensilló.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal d'Els Alamús.
*  Información d'Els Alamús en a pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
*  Información d'Els Alamús en a pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Alcanó

**Alcanó** ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en a provincia de Leida.

La suya población ye de 244 habitants (2008), en una superficie de 21&nbsp;km² y una densidat de población d'11,62 hab/km².

## Cheografía
La localidat d'Alcanó se troba situata a 214 metros d'altaria sobre o ran de la ar.

### Mugas
Lo suyo termin muga con El Cogul, Torrebesses y Sarroca de Lleida.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Per d'Alcanó, una ilesia en estilo barroco d'o sieglo XVIII.

## Vinclos externos
*  Información d'Alcanó en la pachina web de la Deputación Provincial de Leida.
*  Información d'Alcanó en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya*.
*  [http://www.idescat.net/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&PDF=FALSE&V1=25010 Información d'Alcanó] en la pachina web de l*'Institut d'Estadística de Catalunya''.
Branca

En aragonés, una **branca** ye la parte tova sin crosta ni croster en o tallo de muitas plantas, como ye l'estremo poco lenyoso d'as ramas d'árbols y arbustos per a on creixen as fuellas, u lo tallo enter en as plantas herbacias (no lenyosas). En as plantas lenyosas, se i dicen brancas as «rametas» nuevas, mes finas, que encara no be han puesto formar crosta, y que percullan («brotan») secundariament d'as ramas (ya lenyosas, con crosta).

A palabra tiene importancia en a vita tradicional d'os nuclios ganaders perque bels árbols tienen a follamen comestible y tradicionalment se les podeban cullir as brancas ta dar-le-ne a lo bestiar de ferraina cuan faltaba pastura. Tamien cuan se poda (p. ex. en os *[[árbol fruital|fruitals]]*) s'ha de parar cuenta perque en las brancas ye a on se concentran os meristemos (puntos de creiximiento en as plantas) y si s'ixarraman no i pueden escapar mes per la branca d'a on s'haigan quitato.

O termino percullo, u tamién dito *fillo*, fa referencia a las brancas que escapan en a base d'o tronco u en as venas superficials de cualques especies d'árbols, como la figuera u l'abellanera.

## Se veiga tamién

* Fuella.
* Percullo.
* Tano.
* Cocullo.
* Rama.
* Tronco.
* Toza.
* Radiz (y vena, termino popular con cuantas accepcions).
* Tallo.
* Lata.
* Troseta.

## Notas


## Referencias
Río Congo

O **Congo** és o río mes gran d'a zona occidental d'Africa Central. Con una longaria de 4.380 km ye o segundo río mas largo d'ixe continent (dimpués d'o Nilo). Si en prenemos o río Chambesi como fuent, a suya largaria total crexe dica os 4.700&nbsp;km dende o suyo naixedero dica desauguar en l'Oceano Atlantico. Respective a lo cabal (42.000 m³/s), o río ye o segundo d'o mundo dezaga de l'Amazonas. A suya cuenca, con una superficie de 3.822.020 km², tamién ye a segunda d'o mundo dimpués l'Amazonía (y chusto debant de la d'o Mississipi), formando tamién una graniza selva tropical.

O río da nombre a los actuals estaus d'a Republica d'o Congo y a Republica Democratica d'o Congo, asinas como a l'antigo Reino d'o Congo.

Buena parti d'o curso d'o Congo e d'os suyos afluents ye navegable, con bellas interrupcions. O río ye navegable entre a desembocadura y Matadi, a bels 150&nbsp;km de l'Oceano Atlantico, a on que se troban os saltos d'augua d'Stanley que no permiten a navegación dica o laco Malebo (u laco Stanley), entre Kinshasa y Brazzaville, que suposa o prencipio d'o trampo nabegable mas largo de tot o río, dica Kisangani. Dende a epoca colonial, bellas linias de ferrocarril unen entre els os trampos navegables (por eixemplo, entre Matadi y Kinshasa u entre Kisangani y Ubundu) dando continuidat a lo transporte fluvial por tota la cuenca.

## Afluents

* Dende o suyo naixedero dica Kisangani, cuan o río trescruza territorios montanyosos:
::* Río Lubudi;
::* Río Lufira;
::* Río Luapula, dimpués río Luvua (350 km).
::* Río Lukuga, con naixedero en o laco Tanganika.
::* Río Luana;
::* Río Elila;
::* Río Lowa;
::* Río Tshopo;

* Curso meyo: (Alto Congo y Meyo Congo). O río trescruza a plana central d'o país, con un recorrito mas planero, mesmo con islas. Tien una amplaria de 25–30&nbsp;km, en Makanza.

:* Alto Congo — de Kisangani a Mbandaka:
::* Río Lomami (1.500 km);
::* Río Lukombe;
::* Río Ituri, dimpués Aruwini
::* Río Moliba;
::* Río Itimbiri (250 km);
::* Río Mongala (370 km), con os suyos afluents Ebola y Dua.
::* Río Giri;
::* Río Lulonga (200 km), con naixencia d'a unión d'os ríos Maringa y Lolopori.
::* Río Ikelemba;

:* Congo Meyo (de Mbandaka a Brazzaville/Kinshasa):
::* Río Ruki, con o Tshuapa (y iste con o Lomela) y o Momboyo.
::* Río Ubangi, con naixencia en a unión d'o río Uele y d'o río Mbomou.
::* Río Sangha, con o Kadei y o Ngoko.
::* Río Likouala;
::* Río Lokoro;
::* Río Nkéni;
::* Río Léfini;
::* Río Kasai (en Angola, conoixito tamién como río Kwa). Os suyos afluents son o río Fimi, o río Kwilu y o río Kwango
::* Río Wamba, con os suyos afluents: Río Sankuru (1.230 km), Lulua, Tshikapa y Lukaya.
::* Río Nsele;
::* Río Ndjili;
::* Río Fula;
::* Río Gombe;

* Baixo Congo - de Brazzaville/Kinshasa dica ta a desembocadura. Dividito en dos partes:

:* De Kinshasa ta Matadi (350 km), o río trescruza os Monts de Bangu, con 32 cadreitas, estando asinas o río no navegable.
:* De Matadi ta l'Oceano Atlantico (137 km), o río deixa dentrar en o suyo cauz a o mar.
::* Río Inkisi;
::* Río Mpozo;
::* Río Bundi;

## Referencias

## Vinclos externos
Congo

**Congo** puet estar

* Un **río d'Africa**. Se veiga río Congo.
* Un **estau d'Africa**. Se veiga Republica d'o Congo
* Un **estau d'Africa**, conoixiu d'antis mas como **Zaire**. Se veiga Republica Democratica d'o Congo
Larry Parks

**Samuel Klusman (u Klausman) Lawrence Parks** (**Larry Parks**), naixito d'Olathe (Kansas, Estaus Unius) o 13 d'aviento de 1914 y muerto en Los Ángeles (California, Estaus Unius) o 13 d'abril de 1975, estió un actor estausunidense.

A suya carrera remató en estar acusato d'estar miembro d'una celula d'o Partiu Comunista d'os Estaus Unius.

## Premios
En 1946, Larry Parks fue nominato a l'Oscar a o Millor Actor por o suyo papel en a pelicula *[[The Jolson Story]]*, d'Alfred E. Green.

## Vinclos externos
* Larry Parks en IMDb.
Sunyén

**Sunyén** (en castellano *Suñén*) ye un despoblato aragonés, hue en o municipio d'Epila, comarca de Val de Xalón y provincia de Zaragoza.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye de 1178-1214, recollita en a obra de Pascual Galindo Romeo *Reconstitución del Cartoral del Pilar (El "Libro de los Botones")*, en *Revista Zurita*, II (Zaragoza, 1934), y documenta as bariants *Sunen*, *Sunnen*, *Sungena* y *Sunyen*.

## Referencias
Abargo

**Abargo** ye un despoblato aragonés en l'actual termin municipal de Biel, en a comarca de Cinco Villas, partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers y provincia de Zaragoza.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye de 1073, recullita en a obra de María Pilar Jerez Martín *Documentación particular [[Monesterio de Sant Chuan d'a Penya|pinatense]] de [[1063]] a [[1095]]*, treballo de licenciatura, Facultat de Filosofía y Letras d'a Universidat de Valencia, curso 1959-1960.

## Referencias
Liso (Fuencalderas)

**Liso** ye un despoblato aragonés en o termin de Fuencalderas, en l'actual municipio de Biel, en a comarca de Cinco Villas, partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers y provincia de Zaragoza.

## Cheografía
L'antigo lugar de Liso ye situato a o piet d'a sierra de Santo Domingo (42° 23' 23.41" N, 0° 51' 51.38" O), a mán d'un paso natural ta trescruzar ista sierra ta o norte, ta Salinas de Chaca y Villalangua.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye d'o sieglo XVI, recollita en a obra d'Antonio Duran Godiol *Geografía medieval de los obispados de Jaca y Huesca* (Uesca, 1962), y documenta as variants *Liso* y *Eliso*.

Sindembargo, o lugar quedó despoblato en o sieglo XVI, baxando os suyos habitants a vivir en l'amanato lugar de Fuencalderas establito en o sieglo XIV, albandonando asinas Liso ta cutio.

## Molimentos
Encara ye en piet un repui de l'antiga ilesia de Sant Miguel de Liso, d'estilo romanico, d'o sieglo XII, y tamién una torre defensiva; parte d'os suyos materials s'ha emplegato en a construcción d'una ermita mas moderna.

## Se veiga tamién
* Apellito Liso.

## Vinclos externos
* San Miguel de Liso en ''RomanicoAragonés.com.

## Referencias
Karen Blixen

**Karen Christence Blixen-Finecke** (conoixita como **Isak Dinesen**), naixita o 17 d'abril de 1885 en Rungstedlund (Nordsjælland) y muerta o 17 de setiembre de 1962 en ista misma población, estió una escritora danesa. Ye famosa por a suya obra *Afrikansk pastoral*, que conta a suya vida en Kenya y sobre a cual se fació o guión d'a cinta *[[Out Of Africa (cinta)|Out Of Africa]]*, dirichita por Sydney Pollack.

## Obras
* 1926: *Sandhedens hævn*.
* 1934: *Sju romantiska berättelser*.
* 1937: *Afrikansk pastoral*.
* 1944: *Vedergällningens vägar*.
* 1942: *Vintersagor*.
* 1960: *Skuggor över gräset*.

## Vinclos externos

* Karen Blixen – Isak Dinesen website
* Isak Dinesen/Karen Blixen short biography
* Karen Blixen's Kenya
Joan Manuel Serrat

**Joan Manuel Serrat i Teresa**, naixiu de Barcelona (Barcelona) o 27 d'aviento de 1943, ye un compositor, cantaire y cantautor catalán en castellano y catalán, d'orichen aragonés por parte de su mai naixida de Belchit.

Reconoixiu como un d'os millors cantautors y compositors espanyols, ha estau premiau con a Gran Cruz d'a Orden Civil d'Alfonso X lo Sabio y lo Premio Princesa d'Asturias d'as Artes de 2024, amás d'o Grammy Latín Persona de l'Anyo de 2014, entre atros importants gualardons. Tamién ha estau reconoixiu con numerosos doctoraus honoris causa per la suya contribución a la mosica y literatura espanyolas. 

## Discografía

*1969: *La paloma*.
*1969: *Dedicado a Antonio Machado, poeta*.
*1970: *Serrat IV*.
*1970: *Mi niñez*.
*1971: *Mediterráneo*.
*1972: *Miguel Hernández*.
*1973: *Per al meu amic*.
*1974: *Canción infantil*.
*1975: *...Para piel de manzana*.
*1977: *Res no és mesquí*.
*1978: *1978*.
*1980: *Tal com raja*.
*1981: *En tránsito*.
*1983: *Cada loco con su tema*.
*1984: *Fa vint anys que tinc vint anys*.
*1984: *En directo*.
*1985: *El sud también existe*.
*1986: *Sinceramente teu*.
*1987: *Bienaventurados*.
*1989: *Material sensible*.
*1992: *Utopía*.
*1994: *Nadie es perfecto*.
*1996: *Banda sonora d'un temps d'un país*.
*1996: *El gusto es nuestro*.
*1998: *Sombras de la China*.
*2000: *Cansiones (Tarrés)*.
*2002: *Versos en la boca*.
*2003: *Serrat Sinfónico*.
*2006: *Mô*.
*2007: *Dos pájaros de un tiro*.

## Premios
* 2004: *Català de l'Any*, de *[[El Periódico de Catalunya]]*.
* 2007: Lechión d'Honor.
* 2024: Premio Princesa d'Asturias d'as Artes.

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web oficial de Joan Manuel Serrat.
*  ''Joan Manuel Serrat'' en Discogs.
Jacques Brel

**Jacques Brel** , naixito de Schaerbeek (Belchica) o 8 d'abril de 1929 y muerto en Bobigny (Francia) o 9 d'octubre de 1978, estió un cantaire belga en francés, amás d'estar actor y director cinematografico. Con a suya voz de muitos rechistros y una muit preparata escenificación, Brel ye uno d'os referents d'a *[[chanson française]]*.

As suyas cancions mas conoixitas, a on a sobén critica a la burguesía, son *Quand on en a que l'amour* (1956), *Ne me quitte pas* (1959), *Marieke* (1961), *Les bourgeois* (1961), *Le plat pays* (1962), *Amsterdam* (1964), *Ces gens-là* (1966), *La chanson des vieux amants* (1967), *Vesoul* (1968) u *Jaurès* (1977).

## Discografía
* 1954: *Grand Jacques*.
* 1957: *Quand On en a Que l'Amour*.
* 1958: *Au Printemps*.
* 1959: *La Valse à Mille Temps*.
* 1961: *Marieke*.
* 1962: *Les Bourgeois*.
* 1966: *Les Bonbons*.
* 1966: *Ces Gens-Là*.
* 1967: *Jacques Brel '67*.
* 1968: *J'arrive*.
* 1968: *L'Homme de la Mancha*.
* 1972: *Ne Me Quitte Pas*.
* 1977: *Les Marquises*.

## Filmografía
### Director
* 1971: *[[Franz]]*.
* 1973: *[[Le Far West]]*.

### Actor
* 1956: *[[La Grande Peur de Monsieur Clément]]*.
* 1967: *[[Les Risques du Métier]]*.
* 1969: *[[Mon Oncle Benjamin]]*.
* 1969: *[[La Bande à Bonnot]]*, de Philippe Fourastié.
* 1971: *[[Les Assassins de l'Ordre]]*.
* 1971: *[[Mont-Dragon]]*.
* 1971: *[[Franz]]*, d'o propio Jacques Brel.
* 1972: *[[L'Aventure, c'est l'Aventure]]*.
* 1972: *[[Le Bar de la Fourche]]*.
* 1973: *[[Le Far West]]*, dirichita por o propio Brel.
* 1973: *[[L'Emmerdeur]]*.

## Vinclos externos
* Fundación Jacques Brel.
*  Jacques Brel en IMDb.
* ''Brelitude'', pachina web sobre Jacques Brel.
Alcoletge

**Alcoletge** ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián y provincia de Leida.

La suya población ye de 2.677 habitants (2009), en una superficie de 16,7&nbsp;km² y una densidat de población de 152,51 hab/km².

## Cheografía
La localidat d'Alcoletge se troba situata a 213 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 8,1 km de la ciudat de Leida, la capital de la suya provincia.

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con os municipios de Leida (a l'ueste y a o sud), Bell-lloc d'Urgell (a l'este), Vilanova de la Barca (a o norte) y Corbins (a o nord-ueste).

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia parroquial de Sant Miguel Arcánchel d'Alcoletge, una ilesia d'o sieglo XVIII en estilo barroco.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal d'Alcoletge.
*  Información d'Alcoletge en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
*  Información d'Alcoletge en la pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Almenar

**Almenar** ye un municipio catalán d'a comarca d'o Segrián, en a provincia de Leida.

La suya población ye de 3.669 habitants (2009) en una superficie de 66,37 km², con una densidat de población de 55,28 hab/km².

## Cheografía
Almenar ye situau a 329 metros d'altaria sobre  lo livel d'a mar.

D'o termin municipal d'Almenar fa parte lo lugar de La Bassa Nova.

### Mugas
O suyo termin muga con Alfarràs y Almacelles.

## Historia
Mientres a Guerra d'os Segadors, en l'actual termin municipal d'Almenar bi habió una batalla, clamada *[[seche d'Almenar]]*, en noviembre de 1641.

O 27 de chulio de 1710, mientres a Guerra de Succesión espanyola, tamién bi habió una atra batalla, la batalla d'Almenar, en a que las tropas de Guido Starhemberg y James Stanhope redotoron a los partidarios de Felipe V d'Espanya, mandaus por Francisco Castillo Fajardo.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Santa María d'Almenar, una ilesia de lo sieglo XIV, con frontera en estilo neoclasico.
* Casa d'a Villa, en estilo neoclasico.

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal d'Almenar.
*  Información d'Almenar en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
*  Información d'Almenar en la pachina web de lo *[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Alfarràs

**Alfarràs** ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en la provincia de Leida.

La suya población ye de 3.163 habitants (2008), en una superficie d'11,40&nbsp;km² y una densidat de población de 277,46 hab/km².

## Cheografía
La localidat d'Alfarràs se troba situata a 281 metros d'altaria sobre o ran de la mar.

## Demografia

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Información d'Alfarràs en la pachina web de la Deputación Provincial de Leida.
*  Información d'Alfarràs en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
*  Información d'Alfarràs en la pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Rufus Wainwright

**Rufus Wainwright** (Rhinebeck, Nueva York, 22 de chulio de 1973) ye un musico y cantaire canado-estausunidense en anglés y francés.

## Discografía
* *Rufus Wainwright* (1998, DreamWorks)
* *Poses* (2001, DreamWorks)
* *Want One* (2003, DreamWorks)
* *Waiting for a Want* (EP; 2004, DreamWorks)
* *Want Two* (2004, DreamWorks/Geffen)
* *Alright Already* (2005, DreamWorks/Geffen)
* *Release the Stars* (2007, Geffen)
* *Rufus Does Judy at Carnegie Hall (2007)
* *All Days Are Nights: Songs for Lulu* (2010)
* *Out of the Game* (2012)

== Filmografía ==
**L'Âge des ténèbres* (2007)
**I´m your man* (2005)
**The Aviator* (2004)
**Heights* (2004)
**Tommy Tricker and the Stamp Traveller* (1988)

==Premios==
* 1989- Genie Awards, Best Original Song, "I'm A Runnin'"
* 1999- Juno Award, Best Alternative Album, *Rufus Wainwright*
* 1999- Oustanding Music Album, [[GLAAD]] Media Awards
* 1999- Debut Album of the Year, [[Gay/Lesbian American Music Awards]]
* 2002- Juno Award, Best Alternative Album, *Poses''

## Vinclos externos

*  Pachina oficial de Rufus Wainwright
Lluís Llach

**Lluís Llach i Grande**, conoixito como **Lluís Llach**, naixito de Chirona (Chirona) o 7 de mayo de 1948, ye un cantaire y compositor catalán, que emplega o catalán, activo dende 1965 dica 2007. Ye uno d'os miembros mas conoixitos d'a clamata *[[Nueva canción catalana]]* (*Nova cançó* en catalán).

## Discografía
*1968: *Els èxits de Lluís Llach*.
*1970: *Ara i aquí*.
*1972: *Com un arbre nu*.
*1973: *Lluís Llach a l'Olympia*.
*1973: *L'Estaca*.
*1974: *I si canto trist...*.
*1975: *Viatge a Itaca*.
*1976: *Barcelona, gener de 1976*.
*1977: *Campanades a morts*.
*1978: *El meu amic, el mar*.
*1979: *Somniem*.
*1980: *Verges 50*.
*1982: *I amb el somriure, la revolta*.
*1984: *T'estimo*.
*1985: *Maremar*.
*1985: *Camp del Barça, 6 de juliol de 1985*.
*1986: *Astres*.
*1988: *Geografia*.
*1990: *La forja de un rebelde* (BSO d'a serie de televisión).
*1991: *Torna aviat*.
*1992: *Ara, 25 anys en directe*.
*1993: *Un pont de mar blava*.
*1994: *Rar*.
*1995: *Món Porrera*.
*1997: *Nu*.
*1998: *9*.
*2000: *Temps de revoltes*.
*2002: *Jocs*.
*2003: *Junts* (con Josep Carreras).
*2004: *Poetes*.
*2005: *Que no s'apague la llum* (con Feliu Ventura).
*2006: *i.*.
*2007: *Verges 2007*.

## Vinclos externos

* /  Pachina web oficial
Benavent de Segrià

**Benavent de Segrià** (*Benavent de Segrià* en catalán y oficialment, *Benavent de Lérida* en castellano) ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en la provincia de Leida.

La suya población ye de 1.489 habitants (2009), en una superficie de 7,40&nbsp;km² y una densidat de población de 201,22 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Benavent de Segrià se troba situata a 324 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 7 km de la ciudat de Leida, la capital de la suya comarca y de la suya provincia. Se troba a lo canto de la canal de Pinyana.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de Benavent de Segrià.
*  Información de Benavent de Segrià en la pachina web de la Cheneralidat de Catalunya.
*  Información de Benavent de Segrià en la pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Lenastra

Una **lenastra** u **lenastro** ye una piedra plana y fina ta recubrir os lenatos. As lenastras gosan estar de piedra calsinera u piedra panal, pero en puestos de l'Alto Aragón a on se ne puede trobar, s'emplegan de pizarra perque fan menos peso.

As lenastras se quitaban tradicionalment d'as leneras y lienas, picando-ne os estratos mes rectos ta quitar-las con a forma plana que ye tan important ta la suya función. Cuan se posan en o lenato, s'encaballetan unas con altras fendo que l'augua cuan cai en sentito descendent no pueda si que brincar d'una enta l'altra eslizando-se ta fora d'o lenato per tota la baixant.

En as construccions tradicionals, as lenastras se gosaban refirmar con una gleba de buro en a base per a on contactan con o taranato de lastons u tolas sobre los que s'aguantan. En as rechions a on que as leneras no be fan si que arenisca, as lenastras mes grans que se fan d'ixe material feban pesar muito os lenatos tradicionals, y ixo condicionaba la construcción de tot l'edificio, no só que la bastida d'o lenato, perque éste b'heba de poder aguantar muitas toneladas en alto. Per ixo, en *As Fuevas* de Sobrarbe, o Sarrablo y toz ixes lugars on a cheolochía d'o terreno no be deixa fer lenatos de pizarra, as casas grans son mes robustas en tota la suya estructura que no en as valles d'o Pireneu axial que tienen pizarra.

## Notas


## Referencias

## Se veiga tamién
* Liena.
* Lenera.
* Lera.
* Tella.
* Tellato.
* Tola.
* Lenato.
* Tillo.
Torre-serona

:*Iste articlo tracta sobre *'Torre-serona**. Ta altros emplegos d'a palabra **torre** se veiga **Torre (desambigación)**.''

 	 	
**Torre-serona*' ye un [[municipio]] [[Catalunya|catalán]] de la [[comarcas de Catalunya|comarca]] de lo [[Segrián]]. La suya población ye de 358 habitants ([[2009]]), en una superficie de 5,79&nbsp;km² y una [[densidat de población]] de 61,83 hab/km².

== Demografía ==


== Administración ==
=== Alcaldes ===


== Vinclos externos ==
* [http://torreserona.ddl.net/ Información de Torre-serona] en la pachina web de la [[Deputación Provincial de Leida]].
* [http://www10.gencat.net/pls/municat/mun_p01.dad_ens?cod=2523320002 Información de Torre-serona] en la pachina web de la [[Cheneralidat de Catalunya]].
* [http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=25233 Información de Torre-serona] en la pachina web d'o *Institut d'Estadística de Catalunya''.
Victor Hugo

**Victor-Marie Hugo**, naixito de Besançon (Doubs, Franco Condau, Francia) o 26 de febrero de 1802 y muerto en París (Isla de Francia, Francia) o 22 de mayo de 1885, estió un escritor, dramaturgo, poeta y politico francés, considerato uno d'os prencipals autors d'o Romanticismo en luenga francesa y uno d'os prencipals escritors d'a Literatura francesa.

Yera chirmán d'os tamién escritors Eugène Hugo y Abel Hugo.

## Obras
### Teatro
* 1827: *Cromwell*.
* 1828: *Amy Robsart*.
* 1830: *Hernani*.
* 1831: *Marion Delorme*.
* 1832: *Le roi s'amuse*.
* 1833: *Lucrèce Borgia*.
* 1833: *Marie Tudor*.
* 1835: *Angelo, tyran de Padoue*.
* 1838: *Ruy Blas*.
* 1843: *Les Burgraves*.
* 1882: *Torquemada*.
* 1886: *Théâtre en liberté* (publicación postuma).

### Novela
* 1818: *Bug-Jargal*.
* 1823: *Han d'Islande*.
* 1829: *Le Dernier Jour d'un condamné*.
* 1831: *Notre-Dame de Paris*.
* 1834: *Claude Gueux*.
* 1862: *Les Misérables*.
* 1866: *Les Travailleurs de la mer*.
* 1869: *L'Homme qui rit*.
* 1874: *Quatrevingt-treize*.

### Poesía
* 1822: *Odes et poésies diverses*.
* 1824: *Nouvelles Odes*.
* 1826: *Odes et Ballades*.
* 1829: *Les Orientales*.
* 1831: *Les Feuilles d'automne*.
* 1835: *Les Chants du crépuscule*
* 1837: *Les Voix intérieures*.
* 1840: *Les Rayons et les ombres*.
* 1853: *Les Châtiments*.
* 1856: *Les Contemplations*.
* 1859: *Primera serie de *La Légende des siècles*.
* [[1865]]: *Les Chansons des rues et des bois*.
* [[1872]]: *L'Année terrible*.
* [[1877]]: *L'Art d'être grand-père*.
* [[1877]]: Nueva serie de *La Légende des siècles*.
* [[1877]]: *La Pitié suprême*.
* [[1878]]: *Le Pape*.
* [[1880]]: *L'Âne*.
* [[1880]]: *Religions et religion*.
* [[1881]]: *Les Quatre Vents de l'esprit*.
* [[1883]]: Serie complementaria de *La Légende des siècles*.

Recopilacions postumas:
* [[1886]]: *La Fin de Satan*.
* [[1891]] y [[1941]]: *Dieu*.

=== Atras obras ===
* [[1834]]: *Étude sud Mirabeau*.
* [[1834]]: *Littérature et philosophie mêlées*.
* [[1842]]: *Le Rhin*.
* [[1852]]: *Napoléon le Petit* (panfleto).
* [[1855]]: *Lettres à Louis Bonaparte*.
* [[1864]]: *William Shakespeare*.
* [[1867]]: *Paris-Guide*.
* [[1874]]: *Mes Fils*.
* [[1875]]: *Actes et paroles - Avant l'exil*.
* [[1875]]: *Actes et paroles - Pendant l'exil*.
* [[1876]]: *Actes et paroles - Depuis l'exil*.
* [[1877]]: *Histoire d'un crime - I*.
* [[1878]]: *Histoire d'un crime - II*.
* [[1883]]: *L'Archipel de la Manche''.

## Vinclos externos
Gerhart Hauptmann

**Gerhart Johann Robert Hauptmann**, naixito d'Obersalzbrunn, Silesia, Reino de Prusia (hue Szczawno Zdrój, Polonia) o 15 de noviembre de 1862 y muerto en Agnetendorf, Silesia (hue Jagniątków, Polonia) o 6 de chunio de 1946, estió un escritor, dramaturgo y poeta alemán, que recibió o Premio Nobel de Literatura en 1912 y o Premio Goethe en 1932. Ye considerato como uno d'os prencipals representants d'o Naturalismo en Alemanya.

## Vinclos externos
Rabîndranâth Tagore

(en bengalín রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর,), d'o suyo nombre **Rabindranâth Thâkur**, tamién clamau **[[Gurú|Gurudev]]**, naixiu de Calcuta, Rach Britanico (hue en Bengala Occidental, India) o 6 de mayo de 1861 y muerto tamién en a mesma ciudat de Calcuta lo 7 d'agosto de 1941, estió un escritor, dramaturgo, poeta, filosofo y compositor indio bengalín, con una gran influencia en a literatura y a musica bengalinas d'as primeras anyadas d'o sieglo XX. En reconoiximiento d'a suya obra literaria, recibió lo Premio Nobel de Literatura en a suya edición de 1913. Una d'as suyas cancions, *[[Jana-gana-mana]]*, ye l'himno nacional d'a India; antiparte, atra d'as suyas cancions, *[[Amar Sonar Bangla]]*, ye l'himno nacional de Bangladesh, as dos nacions en que hue se troba dividida l'antiga rechión de Bengala.

## Vinclos externos

*  Biografia de Rabîndranâth Tagore.
Baronía d'Arenoso

La **Baronía d'Arenoso** (*Baronía d'Arenós* en catalán) estió un feudo que comprendeba los castiellos d'Arenoso y La Puebla d'Arenoso, tenendo unas mugas que se correspondeban aproximadament a los termins municipals de los municipios de La Puebla d'Arenoso y Cortes d'Arenoso (Alto Millars). Fue concediu en 1242 a Eximén Pérez de Tarazona por lo casamiento de lo suyo fillo Blasco Eximénez d'Arenós con la filla de Zeit Abu Zeit. En 1355 la baronía s'adhibió a lo Ducau de Gandía por lo matrimonio entre Violant d'Arenoso y Cornel con Alfonso d'Aragón y Foix, primer duque de Gandía. En 1464 la confiscó lo rei Chuan II d'Aragón. La baronía fació part de lo Ducau de Villafermosa concediu por lo mesmo rei a lo suyo fillo Alfonso.

## Vinclos externos
*  Dentrada en a Gran Enciclopedia Catalana.
Baronía d'Ayerbe

A **baronía d'Ayerbe** estió una churisdicción creyata por o rei Chaime I d'Aragón pa o suyo fillo ilechitimo Pero d'Ayerbe, fruito d'a suya relación con a dama Tresa Gil de Vidaure. A baronía yera centrata arredol d'a villa d'Ayerbe.

A baronía retornó a la Corona d'Aragón en morir o fillo de Pero d'Ayerbe, Pero II d'Ayerbe. Dimpués en 1329, o rei Alifonso IV d'Aragón la donó a la suya muller Alionor de Castiella, cedendo-la esta a lo suyo fillo, o infant Ferrando d'Aragón, qui la vendió en 1360 a Pero Martínez d'Arbea. Este la cedió a lo *[[lugartenient cheneral d'Aragón]]* Pero Jordán d'Urreya (muerto en 1386). Finalment, en 1720, a baronía esdevininió o Marquesau d'Ayerbe.

## Se veiga tamién
* Lista de barons d'Ayerbe.

## Referencias
*Dentrada d'a baronia d'Ayerbe en a enciclopedia.cat
*Dentrada d'a Sinyoría d'Ayerbe en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
Premio Goethe

O **Premio Goethe** (*Goethe-Preis* en alemán) ye un prestichioso premio cultural alemán que concede a ciudat de Frankfurt d'o Main, en o estato de Hesse, dende 1927. O Premio yera de caracter anyal, pero dende 1952 te trienal, y s'entrega cada 28 d'agosto, calendata de naixencia en a ciudat de Frankfurt d'o Main d'o escritor y poeta alemán Johann Wolfgang von Goethe, que da o suyo nombre a o Premio.

## Premiatos con o Premio Goethe
* 1927 Stefan George, escritor.
* 1928 Albert Schweitzer, medico y filosofo, Premio Nobel d'a Paz en 1952.
* 1929 Leopold Ziegler, filosofo.
* 1930 Sigmund Freud, psicoanalista.
* 1931 Ricarda Huch, escritora
* 1932 Gerhart Hauptmann, escritor, Premio Nobel de Literatura en 1912.
* 1933 Hermann Stehr, escritor.
* 1934 Hans Pfitzner, musico.
* 1935 Hermann Stegemann, escritor.
* 1936 Georg Kolbe, escultor.
* 1937 Guido Kolbenheyer, escritor y filosofo.
* 1938 Hans Carossa, medico y escritor.
* 1939 Carl Bosch, quimico, Premio Nobel de Quimica en 1931.
* 1940 Agnes Miegel, escritora.
* 1941 Wilhelm Schäfer, escritor.
* 1942 Richard Kuhn, medico.
* 1945 Max Planck, fisico, Premio Nobel de Fisica en 1918.
* 1946 Hermann Hesse, escritor, Premio Nobel de Literatura en 1946.
* 1947 Karl Jaspers, filosofo.
* 1948 Fritz von Unruh, escritor.
* 1949 Thomas Mann, escritor, Premio Nobel de Literatura en 1929.
* 1952 Carl Zuckmayer, escritor.
* 1955 Annette Kolb, escritora.
* 1958 Carl Friedrich von Weizsäcker, cientifico y filosofo.
* 1960 Ernst Beutler, escritor.
* 1961 Walter Gropius, arquitecto.
* 1964 Benno Reifenberg, escritor y periodista.
* 1967 Carlo Schmid, cientifico y politico.
* 1970 Georg Lukacs, filosofo.
* 1973 Arno Schmidt, escritor.
* 1976 Ingmar Bergman, director cinematografico.
* 1979 Raymond Aron, sociologo y asayista.
* 1982 Ernst Jünger, escritor.
* 1985 Golo Mann, historiador.
* 1988 Peter Stein, director cinematografico.
* 1991 Wisława Szymborska, poetesa, Premio Nobel de Literatura en 1996.
* 1994 Ernst Gombrich, historiador d'o arte.
* 1997 Hans Zender, compositor y director d'orquesta.
* 1999 Siegfried Lenz, escritor.
* 2002 Marcel Reich-Ranicki, escritor y critico literario.
* 2005 Amos Oz, escritor israelín.
* 2008 Pina Bausch, ballarina y coreografa alemana.
* 2011 Adunis, poeta y asayista sirián.

## Vinclos externos
* ''Goethepreis''.
Hachib

**Hâchib** (arabe : حاجب) ye un termin arabe con diferents sentitos seguntes os lugars u epocas: conserche, achent chudicial, guarda, portero, pero tamién chambelán, mayestro de cerimonias, cabo d'a Guardia, primer ministro, cabo d'o gubierno.

En o contexto de l'Al-Andalus hachib ye o equivalent d'o visir en Bagdad.
Samugheu

**Samugheu** (*Samugheu* en sardo; *Samugheo*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 3.509 habitants en una superficie de 81,27 km², con una densidat de población de 43,18 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Samugheu ye situata a 400 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*Pachina web oficial municipal.
Cantón d'Argelèrs de Gasòst

O **cantón d'Argelèrs de Gasòst** (en occitán *canton d'Argelèrs de Gasòst*, en francés *canton d'Argelès-Gazost*) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Altos Pireneus, en a rechión d'Occitania.

## Se veiga tamién
* Cantons d'os Altos Pireneus
Cantón de La Barta

O **cantón de La Barta** (en occitán *canton de La Barta*, en francés *canton de La Barthe-de-Neste*) yera una división administrativa francesa situada en o departamento d'os Altos Pireneus, en a rechión d'Occitania.

O cantón feba parte d'o districto de Banyeras de Bigorra, y en feban parte 19 comunas. A suya superficie ye de 7,62 km², y a suya capital ye a localidat de La Barta.

## Administración
### Consellers chenerals

## Se veiga tamién
* Cantons d'os Altos Pireneus
Cantón de Campan

O **cantón de Campan** (en occitán y en francés *canton de Campan*) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Altos Pireneus, en a rechión d'Occitania. feba parte d'o districto de Banyeras de Bigorra.

A suya población yera de 3.461 habitants (1999) en una superficie de 145,66 km², con una densidat de población de 23,76 hab/km².

En feban parte 4 comunas.

## Se veiga tamién
* Cantons d'os Altos Pireneus.
Cantón de Castèthnau de Manhoac

O **cantón de Castèthnau de Manhoac** (en occitán *canton de Castèthnau de Manhoac*, en francés *canton de Castelnau-Magnoac*) yera una división administrativa francesa situada en o departamento d'os Altos Pireneus, en a rechión d'Occitania.

D'o cantón, con capital en a ciudat de Castèthnau de Manhoac, feban parte 29 comunas.

## Administración
### Consellers chenerals

## Se veiga tamién
* Cantons d'os Altos Pireneus.