open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Celtibers

Os **celtibers** estioron uns pueblos prerromanos que habitaban tierras d'a Meseta nortoriental, Sistema Iberico y sud-ueste d'a Depresión d'Ebro, que parlaban una luenga celta conoixida como celtiberica y teneban una cultura material propia, a cultura celtiberica formada por a difusión de modelos orientals por ixas tierras cuan os suyos vecins de levant desarrolloron a cultura iberica.

O termin celtibero ha teniu diferents significaus en diferents autors clasicos, pero en cheneral i ha habiu una tendencia a restrinchir-lo, de trazas que os romanos rematoron dicindo celtibers a només que a os arevacos, pelendons, lusons, belos y titos.

## Curiosidaz
En a Baixa Edat Meya cualques aragoneses con cierta cultura se consideraban descendients d'os celtibers. En as actas d'o proceso de Corz d'Aragón que se celebroron en Zaragoza entre 1398 y 1400 deciban:

## Biblografía
* Guillermo Fatás Cabeza (coordinador): *Los celtas en el valle medio del Ebro*. C.A.I, 1989.

## Se veiga tamién
*Cultura celtiberica.
Nicolas Appert

**Nicolas Appert**, naixiu d'Exalons (Marne) o 17 de noviembre de 1749 y muerto en Massy (Essonne) o 1 de chunio de 1841, estió un inventor francés, destacato por os suyos treballos en o campo d'a esterilización d'alimentos por meyo d'a calor, estando o fundador d'a primera fabrica de conservas d'o mundo, en Massy, ciudat a on morió sin de diners, estando apedacato en una fuesa comuna.

## Vinclos externos

*  Pachina web de l'Association Internationale Nicolas Appert.
Estela discoidal

Una **estela discoidal** ye un molimento funerario que se puet trobar en bellas zonas d'Europa occidental, Rusia, Berbería, y Orient meyo (Siria y antiga Armenia). En Aragón ye tipico d'os fosals medievals d'a comarca d'o Matarranya y encara ye abundant en os fosals d'o País Basco Francés, on son conoixitas como *Hilarri*.

En as estelas entallaban simbolos pagans solars como rosetas, flors d'a vida, y cristianos. En as estelas discoidals d'o País Basco francés ye tipica la presencia de cuatrefuellas.

A tradición de fer estelas discoidals ye antiga y ya en a Edat de Bronce en tenemos eixemplos en o sud-ueste d'a Peninsula Iberica (estelas d'o sud-ueste). A estela de Luna ye un caso anomalo porque por as suyas caracteristicas ye clasificable como una estela d'o sud-ueste y s'ha trobato en o nord-este d'a peninsula.
Massy (Essonne)

:*Iste articlo ye sobre una *'comuna francesa d'o departamento d'Essone**. Ta atros usos se veiga [[Massy]].''


**Massy''' ye una comuna francesa en o departamento d'Essonne, districto de Palaiseau, cantón de Massy (en ye a capital) y rechión d'Isla de Francia.

A suya población ye de 40.183 habitants (2006) en una superficie de 9,43 km², con una densidat de población de 4.261,19 hab/km².

## Demografía

Source : Cassini y Insee.

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
*Castiello de Vilgénis, de 1823.

## Localidaz achirmanatas
*1997:  Ascoli Piceno (Italia).

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
* Pachina web d'a Oficina de Turismo.

## Veyer tamién
*Comunas de Francia.

## Referencias
Anton Bruckner

**Anton Bruckner**, naixito d'Ansfelden (Baixa Austria, Imperio Austriaco) o 4 de setiembre de 1824 y muerto en Viena (Imperio Austrohongaro) l'11 d'octubre de 1896, estió un compositor y musico d'organo austriaco, activo en o periodo d'o Romanticismo.

## Vinclos externos
Hector Berlioz

**Hector Berlioz**, naixito de La Côte-Saint-André (Isèra, Occitania) o 11 d'aviento de 1803 y muerto en París (Francia) o 8 de marzo de 1869, estió un compositor, escritor y critico musical occitán, considerato como un d'os prencipals compositors d'o Romanticismo.

## Bibliografía de Berlioz
### En francés
* Berlioz Hector, *Mémoires*, Flammarion, París, 1991, ISBN 2-08-212539-4.

### En castellano
* Berlioz, Hector, *Memorias de Hector Berlioz de 1803 a 1865 y sus viajes a Italia, Alemania, Rusia e Inglaterra, contados por él mismo*, Taurus, Col·lección *Ensayistas* (n° 258), Madrit, 1985, traducción al castellano de José Vega Merino. ISBN 84-306-9954-6.

## Vinclos externos
Baralla (Lugo)

:*Iste articlo ye sobre un *'municipio gallego d'a provincia de Lugo**. Ta atros usos se veiga [[Baralla]].''


**Baralla''' ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'os Ancares de Lugo.

A suya población ye de 2.998 habitants (2008), en una superficie de 141,2 km² y una densidat de 21,23 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Baralla ye situata a o canto d'o río Neira.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes
Baralla

**Baralla** puet estar

* Una **peleya** entre personas u animals.
* Un **conchunto de cartas**, se veiga baralla de cartas
* Un **municipio d'a [[provincia de Lugo]]**, se veiga Baralla (Lugo)
Móra d'Ebre

:*Iste articlo tracta sobre *'Móra d'Ebre**. Ta altros usos d'a parola «Mora» se veiga **Mora (desambigación)**.''


	
**Móra d'Ebre''' ye un municipio catalán de la comarca de la Ribera d'Ebro. La suya población ye de 5.500 habitants(2008), en una superficie de 45,1&nbsp;km² y una densidat de población de 121,95 hab/km².

## Cheografía
Ye situato en la marguin dreita de l'Ebro, entre lo Pas de l'Ase y lo de Barrufemes, en lo centro de la dita Cubeta de Móra.

### Mugas
Muga a lo sud con Benissanet, a lo sud-ueste con Tivissa, a l'este con Móra la Nova, a lo norte con Garcia y Azcón y a l'ueste con La Fatarella y Corbera d'Ebre.

## Demografía
Sant Simón apóstol

**Sant Simón** (en arameu *Xim‘on* y en griego Σίμων *Simon*) conoixito como **Simón o Zelota** u **Simón o Cananeu** (Caná?, Galilea, 13 aC? - Echipto, 107 u Suanis (Persia), 62?) estió un zelota que fació parti d'os Doce Apóstols de Chesús de Nazaret.

Pareixe que Simón perteneixeba a lo grupo de zelotas que luitaban por a independencia d'Israel cuan s'unió a la colla de Chesucristo. Ye un d'os disciplos de Chesús d'os que se'n conoixen menos datos.

A Iglesia Copta lo identifica con Natanael de Caná mientres que a Ilesia Ortodoxa Griega lo asimila con o marito que se casaba en o episodio d'as Vodas de Caná, a on que Chesús tornó l'augua en vin. A traducción d'a palabra hebrea *qana* ye celota u de caná; ista dualidat ha lebato a diferents versions ta una mesma persona.

Pareixe que pedricó en Samaria, encara que bi ha tradicions locals en cuasi toz os puestos a on que afirman que i pedricó: Bretanya, Mar Negra, Echipto, Norte d'Africa, Persia, etcetera.

## Sant Simón en fuents aragonesas
Sant Simon ye mencionato en o "Libro d'el Trasoro" y li dedican o capítol 79:
Taifa de Leida

A **Taifa de Leida** (en arabe طائفة لاردة, *ṭāʾifa Lārida*) yera un reino musulmán independient con capital en Leida creyato al esvoldregar-se o califato de Cordoba (1017-1023), por Sulaiman Ibn Muhammad Ibn Hud al-Chudhami al-Mustain, qui acullió (1031-1036) en a Zuda de Leida a lo zaguer califa Hišām III.

En 1039 conquere a Taifa de Zaragoza y reinó en tot o Al-Tagr al-Ala (*a Marca Superior*). O suyo fillo Yusuf ben Sulaiman al-Muzafar (1046-1079) heredó o reino leridano, que li prenerá o suyo chirmán Abū Cha'far Ahmad ibn Sulaymān al-Muqtadir de Zaragoza. En morir este, deixó a taifa de Leida, con as de Tortosa y Denya, a al-Mundir 'Imad al-Dawla (1082-1090), qui s'alió con Berenguer Remón II, conte de Barcelona, contra lo Zit. Dimpués d'a suya muerte o reino pasó a lo choven hereu Sulaymān Sayyid al-Dawla (1090-1102), o zaguer d'os Banū Hūd.

Dimpués cayó en mans d'os almurabitz, y quedó en mans de reyezuelos cenachas, o mes conoixito Avin-Hilet u Avifelel, que pactó con Remón Berenguer III (1120).

Dimpués, al-Muzaffar, o 24 d'octubre de 1149 entregó Leida a los contes Remón Berenguer IV de Barcelona y Ermengol VI d'Urchel.
Azcón

**Azcón** (*Ascó* en catalán y oficialment, *Ascó* en Idioma castellano) ye un municipio catalán de la comarca de la Ribera d'Ebro, en la provincia de Tarragona.

La suya población ye de 1.601 habitants (2008), en una superficie de 73,63&nbsp;km² y una densidat de población de 21,74 hab/km².

## Toponimia
Lo exotoponimo en aragonés se conoixe por textos medievals como por eixemplo:

## Cheografía
La localidat d'Azcón se troba situata a 70 metros d'altaria sobre lo ran de la mar.

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con La Fatarella, Flix, Vinebre, Móra d'Ebre y Garcia.

## Economía
Lugar tradicionalment con una economía basada en l'agricultura, dende los anyos 1970 la economía y modos de vida ha cambiau de tot por la construcción de dos centrals nucleyars.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Referencias
Caligula

**Cayo Chulio César Augusto Chermanico** (*Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus* en latín, naixito *Gaius Julius Caesar Germanicus*) naixito d'Anzio o 31 d'agosto de 12 aC - muerto en †Roma, 24 de chinero de 41 dC) estió o succesor de Tiberio como emperador de l'Imperio Romano millor conoixito por a embotata de *Caligula*.

Fue asasinato por a guardia pretoriana.

## Caligula en fuents aragonesas
Lo nombran en o "Liber Regum":

Tamién lo nombran en "Cronica d'Espayña" de García de Eugui:
Al-Hach

***Al-Hach*** ( حَجّ *ḥadjdj*, u حِجّة *ḥidjdj*, "pelegrinache") ye lo peregrinache que realizan los fidels musulmans ta La Meca en Arabia Saudita.

La palabra *Al-Hach* (حَاجّ *ḥādjdj*), en femenín *hachcha* (حَاجةّ *ḥādjdj*), ye tamién lo tractamiento que recibe qui ha feito lo pelegrinache ta La Meca. En luenga arabe esta palabra no ye exactament igual a la que indica lo peregrinache mesmo, pero en trascripción gosa dar lo mesmo resultato.

Ye lo cinqueno de los ditos pilars de l'Islam. Lo musulmán ha de pelegrinar ta La Meca por lo menos una vegata en la vida, en caso que tienga los medios economicos y prou salut pa fer-lo.

En la literatura alchamiada lo veyemos en la "*[[Leyenda sobre lo sacrificio d'Ismail]]*" en arabe orichinal: *alhadj*, *alhadji*.; y en a obra de Mohamad Rabadán como *alhiche*.

## Referencias
Becerreá

**Becerreá** ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'os Los Ancares.

A suya población ye de  habitants, en una superficie de 172,1 km² y una densidat de 19,04 hab/km².

## Cheografía
Becerreá ye situata a 668 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos
Cervantes

:*Iste articlo ye sobre un *'municipio gallego d'a provincia de Lugo**. Ta atros usos se veiga [[Cervantes (desambigación)]].''


**Cervantes*' ye un [[municipio]] [[Galicia|gallego]] d'a [[provincia de Lugo]], situato en a [[Comarcas de Galicia|comarca]] d'os [[Ancares de Lugo]].

A suya [[Población humana|población]] ye de 1.731 habitants ([[2009]]), en una [[superficie]] de 277,60 [[km²]] y una [[densidat de población]] de 6,26 hab/km².

== Cheografía ==
Cervantes ye situato a 624 [[meto]]s d'[[altaria]] sobre o livel d'a mar. O suyo [[termin municipal]] ye trescruzato por o [[río Navia]] y por o suyo [[afluent]] o [[río Ser]].

== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>

</center>

=== Alcaldes ===


== Molimentos ==
* [[Castiello de Doiras]] (tamién dito *Castelo da Ferrería*), un [[castillo]] [[Edat Meya|medieval]] que ye uno d'os millor conservatos de Galicia. Edificato en a segunda metat d'o [[sieglo XV]], a suya [[torre de l'homenache]] tien 16 [[metro]]s d'[[altaria]].
* [[Castro de Cervantes]], perteneixent a la dita *cultura castrenya''.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de Cervantes.
Grover Cleveland

**Stephen Grover Cleveland**, naixito de Caldwell (Nueva Jersey, Estaus Unius) o 18 de marzo de 1837 y muerto en Princeton (Nueva Jersey, Estaus Unius) o 24 de chunio de 1908, estió un politico estausunidense, que estió o 22º President d'os Estaus Unius, dende o 4 de marzo de 1885 dica o 4 de marzo de 1889, y o 24º President d'os Estaus Unius, dende o 4 de marzo de 1893 dica o 4 de marzo de 1897. Tamién estió o 28º Gubernador de Nueva York dende o 1 de chinero de 1883 dica o 6 de chinero de 1885.

## Vinclos externos
Chester A. Arthur

**Chester Alan Arthur**, naixito de Fairfield (Vermont) o 5 d'octubre de 1829 y muerto en Nueva York (Nueva York) o 18 de noviembre de 1886, estió un militar y politico estausunidense, que estió o 21er President d'os Estaus Unius, dende o 19 de setiembre de 1881 dica o 4 de marzo de 1885. Tamién estió vicepresident d'o país dende o 4 de marzo dica o 19 de setiembre de 1881 con o president James A. Garfield. Mientres a Guerra Civil d'os Estaus Unius, Chester A. Arthur luitó con o rango de Brigadier cheneral en a Milicia de Nueva York, en as filas de l'Exercito federal.

## Vinclos externos
James A. Garfield

**James Abram Garfield**, naixito de Moreland Hills (Ohio) o 19 de noviembre de 1831 y muerto asasinato en Elberon (Nueva Jersey) o 19 de setiembre de 1881, estió un militar y politico estausunidense, que estió o 20º President d'os Estaus Unius, dende o 4 de marzo de 1881 dica o suyo asasinato o 19 de setiembre de 1881. Mientres a Guerra Civil d'os Estaus Unius, Benjamin Harrison estió o chefe d'o 42º Rechimiento d'Infanteria de Boluntarios d'a 10ª Brigada d'a 6ª División de l'Exercito d'Ohio, en as filas de l'Exercito federal, que albandonó en rematar a guerra con o rango de Mayor cheneral.

## Vinclos externos
Rutherford B. Hayes

**Rutherford B. Hayes**, naixito de Delaware (Ohio) o 4 d'octubre de 1822 y muerto en Fremont (Ohio) o 17 de chinero de 1893, estió un militar y politico estausunidense, que estió o 19º President d'os Estaus Unius, dende o 4 de marzo de 1877 dica o 4 de marzo de 1881. Tamién estió Gubernador d'Ohio dende o 13 de chinero de 1868 dica o 8 de chinero de 1872 y dende o 10 de chinero de 1876 dica o 2 de marzo de 1877. Mientres a Guerra Civil d'os Estaus Unius, Benjamin Harrison estió o chefe d'o 23º Rechimiento d'Infanteria de Voluntarios y d'a 1ª Brigada d'a División Kanawha de l'Exercito de Virchinia Occidental, en as filas de l'Exercito federal, que albandonó en rematar a guerra con o rango de Mayor cheneral.

## Vinclos externos
Benjamin Harrison

**Benjamin Harrison**, naixito de North Bend (Ohio) o 20 d'agosto de 1833 y muerto en Indianapolis (Indiana) o 13 de marzo de 1901, estió un militar y politico estausunidense, que estió o 23º President d'os Estaus Unius, dende o 4 de marzo de 1889 dica o 4 de marzo de 1893. Mientres a Guerra Civil d'os Estaus Unius, Benjamin Harrison estió o chefe d'o 70º Rechimiento d'Infanteria de Voluntarios y d'a 1ª Brigada d'a 1ª División d'o XXI Cuerpo d'Exercito de l'Exercito d'o Cumberland, en as filas de l'Exercito federal, que albandonó en rematar a guerra con o rango de Brigadier cheneral.

Licenciato en Dreito por a Universidat d'Indiana, treballó como avogau en Indianapolis, y en 1862, en prencipiar a Guerra Civil d'os Estaus Unius, s'alistó como voluntario en l'Exercito d'os Estaus Unius.

En rematar a guerra, prencipió a suya carrera politica, estando senador por Indiana en o Senau d'os Estaus Unius en 1880 por o Partiu Republicano, luego d'estar redotato en as eleccions a Gobernador d'o estato en 1876. En 1888 redotó a Grover Cleveland en as eleccions ta President d'os Estaus Unius. En a suya presidencia o país continó con una linia d'expansionismo ta l'exterior, en Hawaii, Samoa u en a mar Caribe. Sindembargo, fue redotato en as eleccions presidencials de 1892 por Grover Cleveland, y se retiró d'a vida politica, estando dimpués profesor d'a Universidat de Sant Francisco.

## Vinclos externos
Delhi

**Delhi** (en hindi: दिल्ली, en urdú: دیلی, en panchabi: ਦਿੱਲੀ, IPA: [d̪ɪlːiː]) ye una ciudat d'a India d'a que ye la segunda metropoli mas poblada y la setena d'o mundo, asinas como un d'os estaus y territorios d'a India, oficialment dito *Territorio Capital Nacional* (NCT, *National Capital Territory of Delhi*, en anglés) y que incluye la nueva ciudat de Nueva Delhi.

O territorio de Delhi ye lo mas contaminau d'o mundo, seguntes un informe de 2020 d'a organización IQAir, a causa d'as suyas fabricas, a la circulación de vehiclos de motor de combustión y a las fogueras agricolas que s'encienden cada hibierno.

## Esporte
### Competicions
Delhi ha estau siede d'escaicimientos esportivos internacionals multiesportivos y d'un solo esporte, entre los que cal destacar a primera edición en 1951 d'os Chuegos Asiaticos, repetindo la suya organización en a edición de 1982; mas tarde estió la siede d'os Campeonatos Asiaticos d'Atletismo en a suya edición de 1989, y f'os Chuegos d'a Mancomunidat en a edición de 2010.

## Molimentos
* Sultan Ghari, lo mausoleu d'o prencipe Nasiruddin Mahmud.

## Transporte
### Tren
Delhi estió disenyada pa tener una gran conectividat per ferrocarril; tiene un ret de numerosas estacions que comunican os prencipals puntos d'a ciudat con os suyos suburbios. 

### Aeropuerto
Pa vuelos internacionals la ciudat disposa de l'Aeropuerto Internacional Indira Gandhi, situau en a zona sud-ueste d'a ciudat. Pa vuelos nacionals, conta con l'Aeropuerto Nacional de Delhi.

## Localidaz achirmanadas
*  Chicago (Estaus Unius).

## Se veiga tamién
* Nueva Delhi.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Departamento de Turismo d'o Gubierno de NCT de Delhi.
Lygia Fagundes Telles

**Lygia Fagundes Telles**, naxita de São Paulo (Estato de São Paulo, Brasil) o 19 d'abril de 1923, ye una escritora brasileña, coniderata como una d'as prencipals escritoras d'a historia de Brasil, que recibió o mas prestichioso premio d'a Literatura portuguesa, o Premio Camões, en 2005.

Ye miembro de l'Academia Brasileña d'as Letras, una d'as tres mullers que en fan parte. Tamién ye miembro de l'Academia Paulista de Letras dende 1982 y de l'Academia das Ciências de Lisboa dende 1987.

## Obras
### Novelas
*1954: *Ciranda de Pedra*.
*1964: *Verão no Aquário*.
*1973: *As Meninas*, Premio Jabuti.
*1989: *As Horas Nuas*.

### Cuentos
*1938: *Porão e sobrado*.
*1944: *Praia viva*.
*1949: *O cacto vermelho*.
*1958: *Histórias do desencontro*.
*1964: *Histórias escolhidas*.
*1965: *O Jardim Selvagem*.
*1970: *Antes do Baile Verde*.
*1977: *Seminário dos Ratos*.
*1978: *Filhos pródigos* (reeditato como *A Estrutura da Bolha de Sabão* en 1991).
*1980: *A Disciplina do Amor*.
*1981: *Mistérios*.
*1991: *Venha ver o pôr-do-sol e outros contos*.
*1995: *A noite escura e mais eu*.
**Venha Ver o Pôr-do-Sol*.
**Oito contos de amor*.
*2000: *Invenção e Memória* (Premio Jabuti)
*2002: *Durante aquele estranho chá: perdidos e achados*.
**Eu era mudo e só*.
Terminación -aín (toponimia)

A **terminación -aín** se troba en bels toponimos de l'Alto Aragón.

Bels autors como Antonio Beltrán Martínez la han quiesta relacionar con o basco en base a toponimos con terminación *-ain* en Navarra. Chesús Vazquez Obrador afirma que os toponimos altoaragoneses rematatos asinas se prenuncian con accentuación en a *i* ("-aín") y no van asociatos a antroponimos clars, concluindo que han de tener un orichen diferent y probablement a partir d'un sufixo *-gin*.

Ye posible que bels toponimos rematatos en -ín como Allín, Ancín, Barbarín y Morentín que Julio Caro Baroja considera que tienen una terminación -ín derivata de -ain (ye documentato *Morentain*), proviengan en realidat d'a terminación -aín.

## Lista de toponimos rematatos en -aín
*Badaín.
*Escuaín.
*Nabaín.
Rio de Janeiro

**Rio de Janeiro** (literalment en aragonés *"Río de Chinero"*) ye la segunda ciudat mas gran de Brasil y capital d'o estau de Rio de Janeiro. Estió la capital de Brasil dica l'anyo 1960. Ye famosa por as plachas turisticas de Copacabana y Ipanema, por a estatua chigant de Cristo (lo Cristo Redentor), por a montanya Pão de Açúcar (*"Pan de Zucre"*), y por a famosa celebración d'o Carnaval toz os anyos, en o Carnaval de Rio de Janeiro.

A población d'a ciudat yera de bels 6 millons d'habitants en 2005, encara que la suya aria metropolitana teneba una población de 13 millons. Amás d'os suyos atractivos turisticos, ye tamién un gran centro de comercio, servicios y industrias, y tien dos puertos importants ta las exportacions y importacions: o puerto de Rio de Janeiro, localizau en a badía de Guanabara (a l'este d'a ciudat), y o puerto de Sepetiba, localizato en a badía de Sepetiba, a l'ueste.

En l'anyo 2016 estió la seu d'os Chuegos Olimpicos de 2016.

## Esporte
En Rio de Janeiro, como en a resta d'o país, l'esporte mes practicau y mes important ye lo fútbol. En a ciudat tienen a seu cinco d'os millors equipos de fútbol profesional de Brasil, América Football Club, Botafogo de Futebol e Regatas, Fluminense Football Club, Club de Regatas Vasco da Gama y Clube de Regatas Flamengo, que a sobén participan en o Brasileirão, a primera división de fútbol de Brasil.

Tamién son muit populars en a ciudat os esportes de motor.

### Instalacions esportivas
* Autodromo de Jacarepaguá.
* Complexo Esportivo de Maracaná.

### Escaicimientos esportivos
En o circuito de Jacarepagua, conoixiu tamién como *Autodromo Internacional Nelson Piquet*, s'han organizato bel unas d'as mes importants competicions mundials d'automobilismo y motociclismo, como lo Gran Premio de Brasil de Fórmula 1 dende l'anyo 1978 dica 1989, y lo Gran Premio de Brasil de motociclismo dende l'anyo 1995 dica 2004.

En l'anyo 2007 fuoron organizaus en a ciudat os Chuegos Panamericanos en a suya XV edición, en 2008 estió la seu d'o Campionato Mundial de 1/2 maratón, y lo 2 d'octubre del 2009 en Copenaguen fue esleyida per o Comité Olimpico Internacional (COI) como a seu d'os Chuegos Olimpicos de 2016.

### Esportistas naixius de Rio de Janeiro
* Nelson Piquet, piloto d'autos, 3 vegadas campión d'o mundo de Formula 1.
Bel uns d'os millors futbolistas d'a historia de Brasil:
* Manuel Francisco dos Santos, conoixiu con a embotada de *Garrincha*.
* Arthur Antunes Coimbra, conoixiu popularment como *Zico*.
* Romário de Souza Faria, conoixiu como *O baixinho* per la suya baixa estatura.
* Ronaldo Luis Nazário de Lima, *Ronaldo*.

## Personaches naixius de Rio de Janeiro
* Fernando Henrique Cardoso, sociologo y president de Brasil dende 1995 dica 2003.
* João W. Nery (1950-2018), psicologo y escritor transgeder.

## Localidaz achirmanadas
* 1996:  Buenos Aires (Archentina).

## Se veiga tamién
* Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca.

## Referencias

## Vinclos externos

*   Pachina web oficial d'os Chuegos Olimpicos de Rio de Janeiro 2016.
*  7 days in Rio de Janeiro.
* Anvista d'o Autodromo de Jacarepagua en google maps.
Miana

:*Iste articlo ye sobre un despoblato d'Exeya d'os Caballers en a comarca de Cinco Villas (Zaragoza). Ta atros usos, se veiga *'Miana (desambigación)**''.

**Miana*' ye un [[despoblato]] (u *coto redondo*) [[Aragón|aragonés]] en l'actual [[municipio]] d'[[Exeya d'os Caballers]], en a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Cinco Villas]], [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[provincia de Zaragoza|Zaragoza]] y [[partiu chudicial]] d'[[Exeya d'os Caballers]]. D'antis mas, feba parte d'o termin municipal de [[Farasdués]], y de [[Luesia]] cuan Farasdués feba parte d'iste concello.

== Historia ==
Seguntes [[Agustín Ubieto Arteta]], a primera cita d'o lugar ye en [[1087]], recollita en a obra de José Salarrullana de Dios *Documentos correspondientes al reinado de Sancio Ramírez, desde 1063 hasta 1094* (en *Colección de documentos para el estudio de la Historia de Aragón*, III, [[Zaragoza]], [[1907]]).

O lugar fue reconquerito por os cristianos a fins d'o [[sieglo XI]], dimpués d'a construcción d'o [[castiello d'Obano]] ([[1083]]-[[1086]]) y a conquiesta y repoblación de [[Luna (Zaragoza)|Luna]] ([[1092]]-[[1093]]). Dimpués d'a reconquiesta bi habió luitas ta decidir si en dependría d'o [[monesterio de Leire]], que controlaba atros lugars en a parte norte y ueste d'as actuals [[Cinco Villas]], u d'o [[monesterio de Sant Chuan d'a Penya]], que controlaba territorios a l'este, como Luna. Finalment quedó en poder de Leire, en una muga que luego estió a muga entre as [[diocesi]]s de [[Diocesi de Pamplona|Pamplona]] y [[Diocesi de Zaragoza|Zaragoza]],  y que hue ye, alto u baixo, a muga entre as [[diocesi]]s de [[Diocesi de Chaca|Chaca]] y Zaragoza.

== Toponimia ==
Puet estar relacionato con latifundistas romanos, en estar o toponimo rematato en [[terminación -ana (toponimia)|-ana]], que proveniría de *Villa Mediana*, u siga *A villa de Medius*. Tamién puet estar una indicación d'un lugar situato entre otros dos (ye decir, un lugar *meianus* en [[latín]] u *meyano'' en aragonés moderno, en un punto en a vía romana que bi trescruzaba).

Cal parar cuenta en a proximidat terminolochica con o nombre d'o municipio de Mianos, tamién en a provincia de Zaragoza (encara que en a comarca d'a Chacetania).

## Referencias
Armunja

**Armunja** (*Armunja* en sardo *Armungia*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 584 habitants en una superficie de 54,79 km², con una densidat de población de 10,66 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Armungia ye situata a 366 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal.
O Libret

**O Libret** u o **libro de Sant Ciprián** (a vegatas tamién conoixito como **Libro d'as Bruixas**, **Libro Verde** u simplament **O Libro**) ye un grimorio u libro d'encantamientos. Se diz que a persona que poseye iste libro puet convertir-se en una bruixa u bruixón.

Fue escrito por Sant Ciprián d'Antioquía en o sieglo III. Sant Ciprián yera un bruixón que s'heba convertito a lo cristianismo, pero que antis de fer-se cristiano heba quiesto escribir en un libro toz os suyos conoiximientos de bruixería.

O Libret ye imposible de destruyir ya que si se tira a lo fuego flota y danza sobre as flamas. Dicen que yera escrito con tintas de dos colors, una roya y l'atra negra y que en leyendo as letras royas as ainas de labranza principiaban a mover-sen.

## Bibliografía
**Breve inventario de seres mitológicos fantásticos y misterioros de Aragón. Chema G. Lera. Prames. ISBN 978-84-8321-268-4*

## Referencias

## Vinclos externos
* O libro de Sant Ciprián
Ceraxus

**Ceraxus** (*Ceraxus* en sardo; *Selargius*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 29.052 habitants (2008) en una superficie de 26,71 km², con una densidat de población de 1.027,33 hab/km².

## Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Is Corrias, Su Pezzu Mannu y Su Planu.

## Administración
### Alcaldes

## Moimentos
* Ilesia de Sant Chulián, d'o sieglo XIII, d'estilo romanico.
* Ilesia d'a Virchen de l'Asunción, d'o sieglo XVI.
* Ermita de Sant Lusorio, d'estilo romanico.

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal.
Goni

:*Iste articlo ye sobre una *'comuna sarda**. Ta o chugador de fútbol se veiga [[Raúl Goni Bayo]]''


**Goni*' (*Goni* en [[Idioma sardo|sardo]]; *Goni'', en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 556 habitants en una superficie de 18,71 km², con una densidat de población de 29,72 hab/km².

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*Pachina web oficial municipal.
Guasila

**Guasila** (*Guasila* en sardo; *Guasila*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 2.968 habitants en una superficie de 43,55 km², con una densidat de población de 68,15 hab/km².

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asumpción, d'o sieglo XIX, obra de l'arquitecto sardo Gaetano Cima.

## Vinclos externos
*Pachina web oficial municipal.
Monastir

**Monastir** puet estar:

* **Monastir**, o nombre en italiano de **[[Muristeni]]**, una comuna de Cerdenya.
* **[[Monastir (Tunicia)|Monastir]]**, una localidat de Tunicia a o canto d'o golfo de Hammamet (mar Mediterrania), que ye a capital d'a **[[Gubernación de Monastir]]**.
* **Monastir**, un antigo nombre d'a localidat de **[[Bitola]]** en a Macedonya d'o Norte cuan perteneixeba a l'Imperio Otomán.
* **[[Gubernación de Monastir]]**, una d'as Gubernacions de Tunicia, con capital en a ciudat de **[[Monastir (Tunicia)|Monastir]]**.
Félix Rodríguez de la Fuente

**Félix Rodríguez de la Fuente**, naixito de Poza de la Sal (Burgos, Castiella y Leyón) o 14 de marzo de 1928 y muerto en Alaska (Estaus Unius) o 14 de marzo de 1980 mientres feba un documental ta televisión, estió un naturalista y documentalista espanyol, que estió o difusor en o país d'a conciencia por a esfensa d'a naturaleza, por meyo d'os suyos documentals sobre a fauna iberica, entre os cuals destaca a serie de televisión *[[El Hombre y la Tierra]]*.

Tamién recuperó os estudios sobre falconería, estando autor de libros sobre ista materia.

## Vinclos externos
*Pachina web oficial d'a Fundación Félix Rodríguez de la Fuente.
Gustav Mahler

**Gustav Mahler**, naixito de Kaliště, Bohemia, Imperio Austrohongaro (hue en a Republica Checa) o 7 de chulio de 1860 y muerto en Viena (Imperio Austrohongaro, hue Austria) o 18 de mayo de 1911, estió un compositor y director d'orquesta austriaco d'o Romanticismo, encara que cuan viviba nomás yera valorata a suya faceta de director d'orquesta.

Dende 1897 dica 1907 estió o director d'a Opera Estatal de Viena.

## Vinclos externos
Antonín Dvořák

**Antonín Leopold Dvořák** ( en checo), naixito de Nelahozeves (Bohemia, Imperio Austriaco, alto u baixo a una distancia de 40 km a o norte de Praga) o 8 de setiembre de 1841 y muerto en Praga (Bohemia, Imperio Austrohongaro) o 1 de mayo de 1904, estió un musico y compositor checo, uno d'os principals representants d'o movimiento cultural d'o Romanticismo en a musica y uno d'os principals compositors d'a segunda mitad d'o sieglo XIX, con gran influencia en o nacionalismo checo.

## Vinclos externos
Georg Frideric Händel

**George Frideric Handel** (nombre en anglés) u **Georg Friedrich Haendel** u **Georg Friedrich Händel** u **Georg Friedrich Hændel** (en alemán), naixito de Halle, Sacro Imperio Romano Chermanico (hue en Saxonia-Anhalt, Alemanya) o 23 de febrero de 1685 y muerto en Londres (Anglaterra, Reino de Gran Bretanya, hue Reino Uniu) o 14 d'abril de 1759, estió un compositor britanico d'orichen alemán, que ye considerato, chunto con Bach, o prencipal representant d'a Musica barroca.

## Bibliografía
*  Burrows, Donald. *Handel*. Oxford University Press, 1994. ISBN 0-19-816470-X.
* Burrows, Donald. *The Cambridge Companion to Handel. Cambridge Companions to Music.* Cambridge University Press, 1997. ISBN 0-521-45613-4.
*  Dean, Winton; Knapp, John Merrill. *Handel's Operas, 1704–1726 1*. Oxford: Clarendon Press, 1987. ISBN 0-19-816441-6.
*  Dean, Winton. *Handel's Operas, 1726–1741*. The Boydell Press, 2006.
*  Dent, Edward Joseph. *Handel*. R A Kessinger Publishing, 2004. ISBN 1-4191-2275-4.
*  Deutsch, Otto Erich. *Handel: A Documentary Biography.* 1955.
*  Larsen, J.P.. *Handel's Messiah*. Londres: Adams and Charles Black Limited, 1972.
*  Keates, Jonathan. *Handel: The Man and His Music.* New York: St Martin's Press, 1985. ISBN 0-575-03573-0.
*  Marx, Hans J.. *Händels Oratorien, Oden und Serenaten.* Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1988. ISBN 3-525-27815-2.
*  Rolland, Romain. *Händel. Beroemde musici. Deel XVIII.*. 2005. ISBN 2-7427-5454-7.
## Vinclos externos
Giacomo Puccini

**Giacomo Puccini**, naixito de Lucca (Toscana, Reino d'Italia) o 22 d'aviento de 1858 y muerto en Bruselas (Belchica) o 29 de noviembre de 1924, estió un compositor italiano. Ye considerato uno d'os millors compositors de zaguerías d'o sieglo XIX y primerías d'o sieglo XX, y a suya obra fa parte d'o movimiento d'o Romanticismo en a musica.

## Vinclos externos
Clematis vitalba

A **vetiquera** u **vetiguera** (*Clematis vitalba* (L. 1758)) ye una enreligadera natural d'Europa que creixe en selvas, barzals y marguins, con preferencia per a tierra calsinosa.

S'enfila en os árbols, parez y baranas creixendo-be muito per dencima, a ormino gosando fer l'altura d'éstes. En as marguins, forma una capa cobertera en a resta d'a vechetación. Se reconeixe mas que mas per as simients flotaderas que produce, con forma d**anchelez'' ([[aquenio]]s) plumosos de color blanca, que fa en grans cantidaz.

En as zonas mediterranias d'a [[val d'Ebro]] se troba restrinchida en os [[sotos fluvials]] ([[urmera]]s, [[chopera]]s) estando substituyida en as [[selva mediterrania|selva]]s y [[matucal mediterranio|matucals mediterranios]] por ''[[Clematis flammula]]''.



== Fitonimia ==
En [[Aragón]] tiene diferents formas d'o mesmo [[fitonimia aragonesa|fitonimo]], y ye una d'as parolas que mas s'han estudiato en función d'a suya distribución, pos pendendo d'os puestos la i dicen con conservación d'as [[oclusivas xordas intervocalicas|consonants xordas]] u sonorización d'éstas. Una relación aproximata d'as rechions a on la i dicen de cada maniera ye: ***vetiquera*** en a [[Chacetania]], [[Alto Galligo]] y [[Sobrarbe]] a l'ueste d'o río Cinca, ***vetiguera*** a l'este d'o [[río Cinca]] ([[val de Chistau]], [[valle d'A Fueva|val d'A Fueva]], [[Ribagorza]]), ***belliguera*** en a [[val de Benás]], ***meliguera*** ocasionalment en o sud de Ribagorza, [[Litera]] y [[Cinca Meya]], ***botiquera*** en o [[Semontano de Balbastro]], y ***petiquera*** en a [[Plana de Uesca]] y [[Alcanyiz]]. En a [[val d'Ansó]] le i dicen ***billuertera*''', que ye un termino posiblement influiu per l'antigo romance navarro.

## Referencias

## Vinclos externos
Santu 'Asili

**Santu 'Asili** (*Santu 'Asili* en sardo; *San Basilio*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 1.414 habitants en una superficie de 44,83 km², con una densidat de población de 31,54 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Santu 'Asili ye situata a 415 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia parroquial de Sant Per Apóstol, d'o sieglo XV.
*Ermita de Sant Basilio, en as tiermas romanas d'o seglo II.
*Ermita de Sant Sabastián mártir.
Anyos 360

Os **anyos 360** ye o periodo de tiempo formau por os anyos entre l'anyo 360 y l'anyo 369, istos dos tamién incluyius.

## Escaicimientos

## Naixencias

## Muertes
Santu 'Idu

**Santu 'Idu** (*Santu 'Idu* en sardo; *San Vito*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 3.895 habitants en una superficie de 231,55 km², con una densidat de población de 16,82 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Cuartu Sant'Aleni ye situata a 10 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de San Priamo y Tuerra.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*Pachina web oficial municipal.
Serri

:*Iste articlo ye sobre una *'comuna de Cerdenya**. Pa os grans que forman o excremento de bels animals se veiga [[sirrio]]''.


**Serri*' (*Serri* en [[Idioma sardo|sardo]]; *Serri'', en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 760 habitants en una superficie de 19,13 km², con una densidat de población de 39,73 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Serri se troba situada a 640 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*Pachina web oficial municipal.
Pernil

O **pernil** (d'o latín *< PERNA* "garra") u **chamón** (d'o francés *jambon*) ye o nombre chenerico que recibe o producto obtenito d'as patas zagueras d'o cochín, salato en crudo u curato de forma natural. As dos variedaz prencipals son o *[[pernil dulce]]* y o *pernil serrano* u salato.

O pernil salato se produz en muitos países, entre d'els Aragón a on que destaca sobre tot o pernil de Teruel que tien denominación d'orichen. A zona de producción ye tota la provincia de Teruel, manimenos a zona d'elaboración nomás la forman aquels municipios con una altaria meyana no menor a los 800 metros.

## Imáchens

Félix Vallotton, 1918 - Le Jambon.jpg|*Le jambon* (Félix Vallotton, 1918).
Édouard Manet - Le jambon.jpg|*Le jambon* (Édouard Manet, c. 1875).
Paul Gauguin 035.jpg|*Le jambon* (Paul Gauguin, 1889).


## Referencias

## Vinclos externos
* 
*  Pernil de Teruel D.O.
Aniés

**Aniés** ye un lugar aragonés d'o municipio d'a Sotonera, situato en a comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca.

## Toponimia
Se creye que puede promanar de l'antroponimo latino *Annaeus*.

## Demografía

## Referencias
Gavarnía

**Gavarnía** (*Gavarnia* en occitán; *Gavarnie* en francés) ye un lugar y antiga comuna occitana situada en Bigorra, administrativament en o departamento d'Altos Pireneus d'a rechión d'Occitania. S'unió en 2016 a la comuna de Gèdra pa formar a nueva comuna de Gavarnía e Gèdra.

## Cheografía
En ista comuna se trobaba parti d'o Parque Nacional d'os Pireneus y adintro d'él ye o circo de Gavarnía, declarau Patrimonio d'a Humanidat por a Unesco chunto con o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols con o que muga.

Gavarnía da nombre a una d'as prencipals napas tectonicas d'os Pireneus, a napa de Gavarnía.

## Toponimia
Aparixe o toponimo en un documento notarial de Sallent de Galligo en l'anyo 1425:

## Referencias
Lierta

**Lierta** ye un lugar aragonés d'o municipio d'a Sotonera, situato en a comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca y a una distancia de 15&nbsp;km de Uesca capital.

## Demografía

## Historia
O 28 de mayo de 1305 o monesterio de Sant Salvador de Leire dié ta o rei Chaime II d'Aragón o lugar de Lierta a cambio d'o patronato sobre a Ilesia de Santa María d'o lugar de O Real, estando confirmada ista donación o 13 de febrero de 1329.

En 1845, seguntes Madoz, Lierta teneba:

* 50 casas.
* Casa d'o lugar en do yera a escuela.
*  Fosqueta situada en o forno.
*  Una fuent de buena augua.

En 1845 se l'incorpora Pui Boleya y entre as decadas de 1970 y 1980 se chunta con Boleya, Asquedas, Plasencia d'a Sotonera y Quinzano ta formar o nuevo municipio d'a Sotonera.

## Molimentos
* Ilesia parroquial adedicada a Nuestra Sinyora d'o Pilar, d'estilo renaixentista.
* Ermita de Sant Chulián. Situada en una espelunga en a sierra.
* Gorgas de Sant Chulián. Puesto de naiximiento d'o río Venia.
* Ermita de Nuestra Sinyora d'os Remeyos.

### Ta veyer
En un canto d'o fundo d'a barranquiada, belén montañero que cada Nadal chunta a centenars de uescanos. Tamién a sierra y o tozal de Gratal ta o norte d'o lugar. Tien una vechetación muito interesant: carrascas, coscolleras, caixicos, madronyos, cardoneras, taxos, pins royos, escarrón de Montpeller, abellaneras, fabos, manzaneras bordes, brizons, etc. Bi n'ha un chiquet fabar en a parti de cara puerto de l'antigo municipio.

## Pesonas celebres naixidas de Lierta
* Joaquín Ezquerra - Humanista, que floreixié en os sieglos XVIII y XIX. Graduau en a Universidat de Uesca en Filosofía y Cánons, estié nombrau por S. M. profesor d'os Reyals Estudios de Sant Isidro de Madrit en 1771, obteniendo a catedra de Sintaxi Latina en 1795, en o cuyo cargo encara  e trobaba en primerías d'o sieglo XIX. Entre os treballos que publicó, entresalen: *Un elogio de San Isidro Labrador*, en rima castellana (Madrit, 1779); *Genethliaco* (Madrit, 1783); *El Memorial Literario* (1787-1797), reviesta mensual literaria de 21 tomos; y *Retratos de los Reyes de España*, en 3 tomos (Madrit, 1782-1788), obra que abarca dende os reis godos dica Carlos III, con inscripcions y grabaus de don Manuel Rodríguez, d'a Reyal Academia de San Fernando
* Bernardo Monreal Ascaso - Cheografo, que naixié o 20 d'agosto de 1824 en a casona d'o castiello de Becha, perteneixient a ra parroquia de Lierta. Catedratico de Cheografía d'o Instituto d'Ávila dica 1872, se tresladó luego a ra Corte en calidat de cheografo. S'amorté en Madrit o 29 de chulio de 1894, deixando un legau important ta a fundación d'a Escuela d'Artes y Oficios en Uesca, que estié inagurada por o bispe don Mariano Supervía o 20 de abril de 1906. S'adedicó a María Auxiliadora y se metié leugo ta o cudiau d'os pais salesianos.

## Bibliografía
* UBIETO ARTETA, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados II (Ed. Anubar. Zaragoza, 1985)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

## Referencias
Plasencia d'a Sotonera

**Plasencia d'a Sotonera** (en castellano *Plasencia del Monte*) ye un lugar aragonés d'o municipio d'a Sotonera, situato en a comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca.

## Toponimia
S'escribe *Plazença* en o fogache de 1495.

## Referencias
Pui Boleya

**Pui Boleya** (*Puibolea* en castellano) ye un lugar aragonés d'o municipio d'a Sotonera, situato en a comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en 1058, en a edición por o suyo chirmán Antonio Ubieto Arteta d'o *Cartulario de [[Monesterio de Sant Chuan d'a Penya|San Juan de la Peña]]*, II (en *Textos Medievales*, 6, Valencia, 1963), y documenta as variants *Puibolea*, *Puio*, *Pueio* y *Pueyo*.

## Referencias
Franz Schubert

**Franz Peter Schubert**, naixito de Viena, (Austria, Sacro Imperio Romano Chermanico) o 31 de chinero de 1797 y muerto en Viena (Imperio Austriaco, hue Austria) o 19 de noviembre de 1828, estió un compositor alemán, considerato uno d'os prencipals compositors d'o sieglo XIX (encara que morió cuan nomás teneba que 31 anyadas) y o mayestro d'o *[[lied]]* (en fació arredol de 600). Feba parte d'o movimiento artistico d'o Romanticismo.

## Vinclos externos
Bedřich Smetana

**Bedřich Smetana** (pronunciato en checo ), naixito de Litomyšl, Bohemia, Imperio Austriaco (hue en a Republica Checa) o 2 de marzo de 1824 y muerto en Praga (Bohemia, Imperio Austrohongaro, hue Chequia) o 12 de mayo de 1884, estió un compositor checo d'o Romanticismo.

## Vinclos externos
Robert Schumann

**Robert Schumann**, naixito de Zwickau, Reino de Saxonia (hue Saxonia, en Alemanya) o 8 de chunio de 1810 y muerto en Bonn (Reino de Prusia, hue Renania d'o Norte-Westfalia, en Alemanya) o 29 de chulio de 1856, estió un compositor alemán, que feba parte d'o movimiento artistico dito *[[Romanticismo]]*.

## Vinclos externos
Sìnnia

**Sìnnia** (*Sìnnia* en sardo; *Sinnai*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 16.498 habitants (2008) en una superficie de 223,38 km², con una densidat de población de 73,36 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Cuartu Sant'Aleni ye situata a 133 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de San Gregorio, Solanas, Tasonis y Torre delle Stelle.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*Pachina web oficial municipal.
Solèminis

**Solèminis** (*Solèminis* en sardo; *Soleminis*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 1.587 habitants en una superficie de 12,96 km², con una densidat de población de 122,45 hab/km².

## Cheografía
O termin municipal de Solèminis muga con os termins de Partiolla, Serdiana, Sètimu y Sìnnia

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal.
Sueddi

**Sueddi** (*Sueddi* en sardo; *Suelli*, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Cáller y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.

A suya población ye de 1.171 habitants en una superficie de 19,24 km², con una densidat de población de 60,86 hab/km².

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Seu de Sant Per de Sueddi, hue ilesia parroquial de Sant Per, d'o sieglos XIII-XV, d'estilo romanico, encara que esviellata en o sieglo XVI en estilo gotico.
Teulada

**Teulada** puet estar:

***[[Teulada (Cerdenya)|Teulada]]**, una comuna sarda en a provincia de Cáller.
***[[Teulada (Alicant)|Teulada]]**, un municipio d'o País Valenciano en a comarca d'a Marina Alta.
Pirenarium

**Pirenarium** estió un centro d'ocio familiar que teneba o Pireneu aragonés como conteniu tematico, a on que se recreyaban os espacios y lugars mas destacaus d'iste.

O parque fue inaugurau oficialment o día 25 de chulio de 2005 y se trobaba situau en a localidat de Samianigo, en o norte d'a provincia de Uesca, en l'antigo edificio d'o Cuartel de Grabelinas, en o barrio dito "Puent Sardas". Dende l'anyo 2013, o parque ye tancau.

A denominación oficial d'o parque tematico yera de *"Pirenarium, o Parque d'os Pireneus"*.

A prencipal atracción d'o parque yera la representación a escala de mas de 120 espacios naturals y edificios emblematicos d'o Pireneu aragonés en una maqueta de 100 metros de longaria, 20 m. d'amplaria y cuasi que 7 metros d'altaria.

Atras actividaz turisticas que incluyiba lo parque yeran:
* Cine tematico.
* Exposición fotografica "*Aragón, un país de montañas*".
* Zona exterior de chuegos infantils y recreyativos.
* Taller de maquetas.
* Galería comercial d'alimentación y artesanía tradicional.
* Restaurant.
* Alochamiento.

## Vinclos externos

*  Web oficial de Pirenarium.
Javier López Vallejo

**Javier López Vallejo** naixido de Pamplona (Navarra) o 22 de setiembre de 1975  ye un futbolista retirau d'a practica esportiva que chugaba en a posición de portero. D'a suya vita esportiva cal destacar o suyo paso por o Real Zaragoza mientres tres temporatas y d'os anyatas en a liga de Grecia d'antis d'a suya retirata esportiva.

## Clubs

## Referencias
Rubén Falcón

**Rubén Falcón Minguez** (Zaragoza, Aragón, 8 d'octubre de 1977), ye un exfutbolista aragonés. Chugaba de portero y o suyo zaguer equipo estió o Club Deportivo Teruel.

## Vinclos externos
*  Ficha en BDFutbol
Selección masculina de fútbol d'Occitania

A **selección masculina de fútbol d'Occitania** ye l'equipo nacional de fútbol d'Occitania. L'equipo pende de l'Asociación de Fútbol d'Occitania, establita en 1901.

No ye reconoixita ni por a FIFA ni por a UEFA, y por ixo no puet chugar en os torneyos internacionals que fan istas asociacions. Manimenos Occitania s'afilló a la NF-Board o 25 de marzo de 2006, y obtenió a organización d'a primera Copa Mundial VIVA en noviembre de 2006, torneyo en o que rematoron en a tercera posición.

Ta poder estar seleccionato en iste equipo, cal que o chugador parle a luenga occitana.

## Equipo 2014
Equipo en 2014:

*GK	Romain Ellien	20 December 1984	(6 sel,	0 goles)	Olympique Girou FC
*GK	Lucas Orditz	22 April 1990	(3 sel,	0 goles)	CA Béglais
*DF	Nicolas Dubois	27 April 1983	(10 sel,	0 goles)	FC Pyramid Grande-Motte Littoral
*DF	Gerome Hernandez	10 April 1979	(15 sel,	3 goles)	FC Portiragnes
*DF	Christophe Dalzon	15 April 1983	(10 sel,	0 goles)	AS Fabrègues
*DF	Vivian Dors	09 October 1978	(8 sel,	2)	ES Pezenas Paulhan
*DF	Joel Congré	28 September 1987	(6 sel,	0 goles)	Toulouse St Jo
*DF	Sebastien Picard	6 January 1982	(10 sel,	1 goles)	AS Bages Football
*MF	Renaud Thomas	01 February 1980	(15 sel,	2 goles)	Occitania US Le Pontet
*MF	Amiel Jordan	31 March 1983	(29 sel,	4 goles)	FC Portiragnes
*MF	Nabil Moussi	04 March 1988	(6 sel,	0 goles)	Toulouse AC
*MF	Ronald Rodas	26 October 1976	(10 sel,	2 goles)	Toulouse OAC
*MF	Brice Martinez	03 June 1989	(10 sel,	5 goles)	AS Puissalicon Magalas
*MF	Bastien Cantier	19 January 1988	(10 sel,	2 goles)	AS Montarnaud
*MF	Giovanni Giraudo	17 January 1994	(3 sel,	0 goles)	Italy A.C.D. Pro Dronero
*MF	Boris Massaré	26 June 1986	(25 sel,	8 goles)	Denmark Brabrand IF
*FW	Guillaume Lafuente	11 February 1983	(20 sel,	9 goles)	AS Fabregues
*FW	Simon Delpech	21 February 1989	(7 sel,	4 goles)	Auch Football
*FW	Pierre Bru	27 April 1984	(10 sel,	4 goles)	AS Canet
*FW	Christophe Macia	28 October 1987	(3 sel,	0 goles)	AS Montarnaud

## Vinclos externos
* Pachina web oficial.
* Facebook Pagina
* Youtube Channel
* ConIFA miembro
* FUEN miembro
* ConIFA presentando Occitania

## Referencias