open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bon Adrien Jeannot de Moncey

**Bon Adrien Jeannot de Moncey**, naixito (seguntes as fuents) de Palise u de Moncey (Doubs) o 31 de chulio de 1754 y muerto o 20 d'abril de 1842 en París, estió un militar francés, activo en as Guerras revolucionarias francesas y en as Guerras napoleonicas que plegó a o rango de mariscal de Francia y fue nombrato par de Francia y duque de Conegliano o 2 de chulio de 1808. L'apellido *Moncey* tien o suyo orichen en un lugar que la suya familia heba comprato a o marqués de Cheylard.

## En l'Antigo Rechimen
Bon Adrien Jeannot de Moncey yera fillo d'un avogau de Besançon, en o Franco Condau. Cuan teneba 15 anyadas, fuyió d'a suya casa ta enrolar-se en un Rechimiento de Infantería, en sirvindo como granader dica 1773, cuan compró a suya licencia ta estudiar Dreito. Sindembargo, en 1774 dentró en a Chendarmería d'a Guardia Reyal, a on estió dica 1778. En 1779 yera sotstenient en una unidat d'infantería, segundo tenient en 1782 y tenient en 1781, estando capitán en 1791, ya dimpués d'a Revolución Francesa.

## Guerras d'a Revolución francesa
En 1793, Moncey s'incorporó a l'Exercito d'os Pireneus Occidentals, luitando contra as tropas de l'Exercito espanyol en as mugas d'o País Basco y Navarra con Francia. Fue destinado a una unidat clamata de *Cazadors cantabros*, encara que dimpués manó as unidaz clamatas de *Cazadors bascos* en a esfensa d'os puertos d'os Pireneus a man de Sant Chuan Piet de Puerto, fendo una fuerte esfensa que impidió l'abance d'as tropas espanyolas en Francia, en momentos de debilidat d'as tropas francesas. Os *cazadors* yeran en ixas envueltas una infantería liuchera que luitaba a piet, y os cazadors bascos yeran orichinalment milicias de voluntarios. As suyas tropas se distinguioron tamién en as luitas arredol de Hendaia en 1794. Asinas, o 18 de febrero de 1794 Bon Adrien Jeannot de Moncey fue nombrato cheneral de brigada, encara que a titol provisional. En chunio fue nombrato cheneral de división, apoderando-se d'os puertos dos Pirineus y trescruzando la muga ta dentrar en as vals d'a versant espanyola.

O 30 d'agosto de 1795 manaba l'Exercito d'os Pireneus Occidentals, redotando a las tropas espanyolas, que fació fuyir dica o río Ebro, prenendo Bilbau o 17 de chulio de 1795. En rematar ista guerra, fue acusato de tener ideyas politicas monarquicas y d'estar un reyalista, encara que en 1799 yera rehabilitato, manando un cuerpo d'exercito en l'Exercito d'Italia con un choven Napoleón Bonaparte, prenendo parte en a batalla de Marengo o 14 de chunio de 1800.

## Guerras napoleonicas
## Restauración
## Monarquía de Chulio
## Referencias
Farasdués

**Farasdués** ye un lugar d'o municipio d'Exeya d'os Caballers, en a comarca de Cinco Villas, provincia de Zaragoza y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers.

## Toponimia
A primera mención de Farasdués ye de 1301 en un documento de concordia entre l'archidiacono de la Val d'Onsella y o concello de Luesia con os suyos lugars de Farasdués, Orés y Yérzol:

Ye un caso de toponimo rematato en -ués, que acompanya a os antroponimos d'antigos propietarios d'o periodo romano. As posibilidaz son en base a *Farax* u *Faradius*:
**FARAXOSSUS* > **Faraxuese* > **Farasduese* > *Farasdués*.
**FARADIOSE* > **Faraduese* > *Faradués* (1546) > *Farardués*, *Farasdués*.

Bi ha un despoblau tamién relacionato con latifundistas romanos, *[[Miana]]*, rematau en -ana, que proveniría de *Villa Mediana*, u siga *A villa de Medius*. Tamién puet estar una indicación d'un lugar situato entre otros dos (ye decir, un lugar *meianus* en latín u *meyano* en aragonés moderno, en un punto en a vía romana que bi trescruzaba).

## Historia

A villa de Luesia, igual como los lugars d'Orés, Farasdués y Asín, perteneixioron a la corona reyal dica l'anyo 1270, alto u baixo, reservando-se ta ella os diezmos y primicias d'os mesmos. Por ixos anyos fación donación o rei Don Chaime I d'istas poblacions, con as suyas primicias respectivas, a Donya Teresa Gil de Vidaure y a o suyo fillo Don Pero.

Orés se separó d'ista churisdicción de Luesia en chinero de 1337, por orden de Pero IV, estando confiscada a Pedro d'Exerica (nieto de l'anterior) y dada a Beltrán del Valle, encara que sería recuperada dimpués por Don Pero.

Don Pero, nieto de Donya Teresa, o 27 d'abril de 1368 donó por testamento a villa de Luesia y os lugars d'Orés y Farasdués a lo bispe de Zaragoza (Don Lope Ferrández de Luna, IV arcebispe de Zaragoza).

Dimpués de 642 anyos sin primicias, en 1575 as ilesias d'istos lugars consiguioron con bula papal que s'ingresasen en as suyas cuentas 500 ducaus d'as primicias que s'empochaba l'arcebispe. Isto ye prou important, dau que, encara que a propiedat d'as tierras perteneixió succesivament a las personas y entidaz debanditas, os lugars pendeban, eclesiasticament, primero en a diocesi de Pamplona (dende o sieglo X dica o XVIII) y dimpués en a diocesi de Chaca.

## Demografía

## Ditos
* *Secreto de [[Rivas]], publicau en Farasdués*, ta referir-se a bella cosa que toz conoixen menos qui la ye explicando.

## Molimentos
* Ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asperanza de Farasdués, una ilesia d'o sieglo XVI en estilo gotico con una frontera en estilo renaixentista. Adedicada a Nuestra Sinyora de l'Asperanza, ye la ilesia parroquial d'o lugar.

## Personalidaz naixidas de Farasdués
* Francisco Antonio Ebassún Martínez, dito *[[Martincho]]*, un famoso torero d'o sieglo XVIII.

## Referencias

## Vinclos externos
Pinsoro

**Pinsoro** ye un lugar d'o municipio d'Exeya d'os Caballers, en a comarca de Cinco Villas, provincia de Zaragoza y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers.

## Historia
Ye un lugar de colonización poblau en 1962 y 1970 con a construcción de l'entibo de Yesa y o regano en as Bardenas d'Aragón. Os suyos primers habitants yeran antigos habitants de pueblos afogaus por l'entibo (Ruesta, Tiermas u atros) u chents d'atros lugars d'a comarca de Cinco Villas.

## Toponimia
D'alcuerdo con Marcelino Cortés Valenciano ye una forma composada de "Pin" y "Solo" (En Uelba bi ha un toponimo paralelo, Encinasola), pero da como interpretación a secuencia:
**PINU SOLU* > **Pinosor* > *Pinsoro*.

## Demografía

## Referencias
Bardena

**Bardena** (en castellano *Bardenas*) ye un lugar d'o municipio d'Exeya d'os Caballers, en a comarca de Cinco Villas, provincia de Zaragoza y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers.

## Clima
A suya temperatura anyal ye 13.76&nbsp;°C, con una temperatura meya en chinero de 5.35&nbsp;°C y en chulio de 23.12&nbsp;°C.

## Referencias
A Valarenya

**A Valarenya** (*La Valareña* en castellano) ye un lugar aragonés d'o municipio d'Exeya d'os Caballers, en a comarca de Cinco Villas, provincia de Zaragoza y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers.

## Toponimia
A primera referencia d'este toponimo ye de 1306 como *Las Ballyarenyas*. *Arenya* ye a evolución d'o adchetivo latín ARENEA ("arenosa"), igual que o toponimo Arinyo ye a evolución d'o latín *ARENEUM*.

## Demografía

## Referencias
Collados

**Collados** ye un lugar de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Calamocha. La suya población ye de 8 habitants (2018).

## Toponimia
S'escribe *Collados* en toz los textos medievals, en latín u en romanz, como en lo texto d'adchudicación de decimas y primicias de Remón de Castrocol (texto adhibito a lo "Libro vermello de l'Archivo Colechial de Daroca").

## Historia
En o sieglo XV perteneixeba a la Comunidat de Daroca.

## Puestos d'intrés
* Ilesia d'a Natividat, 1753.

## Referencias
Estación Vega

**Estación Vega** ye un lugar d'a provincia de Teruel, situato en o municipio de Calamocha. Ye despoblato.
O Bayo (Biota)

**O Bayo** (*El Bayo* en castellano) ye un despoblato aragonés d'o municipio de Biota, en a comarca de Cinco Villas, partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers y provincia de Zaragoza.

Tamién ye conoixito como *Torres d'o Bayo* (*Torres del Bayo* u *Torres de El Bayo* en castellano).

## Cheografía
L'antigo despoblato d'o Bayo ye actualment un enclave d'o termin municipal de Biota en o termin d'Exeya d'os Caballers dende que en os anyos 1960 se construyió l'entibo de Yesa y a Canal d'as Bardenas ta fer regano en as Bardenas d'Aragón.

Ye situato dencima d'un cortato con anvistas a la muga con Navarra, en o camín ta Tudela y as Bardenas navarras, accesible nomás que por a suya parti norte.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en 1158, recullita en a obra de Martín Almagro Basch *El Señorío independiente de Albarracín* (*Revista Teruel*, numero 14, Teruel 1955), y apareix con os nombres de *Bayo* y *Illo Bayo*.

## Toponimia
En benasqués "bayo" significa "amariello", "ocre" u tamién "pastura no apurada". D'alcuerdo con Juan Antonio Frago Gracia significa caballo blanco-amarillenco, provién d'o latín *BADIUS* y se troba en os nombres d'os despoblaus de *Barranco del Bayo* (Pedrola), *Hoya del Bayo* (Alagón) y *Casas del Bayo* (La Pobla d'Alfindén).

## Referencias
As Casas de Nuevo

**As Casas de Nuevo** (*Las Casas de Nuevo* en castellano) ye un lugar aragonés d'o municipio de Lopinyén-Ortiella, situato en a comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca.

## Cheografía
O lugar d'as Casas de Nuevo se troba situato a 497 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 3,5 km d'o lugar de Lopinyén, a capital d'o suyo municipio.
O Bayo

**O Bayo** puet estar:

***[[O Bayo (Biota)|O Bayo]]**, un despoblau en o termin municipal de Biota (Cinco Villas).
***[[O Bayo (Exeya d'os Caballers)|O Bayo]]**, un moderno pueblo de colonización establiu en os anyos 1960 cerca d'as enrunas de l'antigo lugar d'O Bayo, d'a on pren o suyo nombre. Ye en o termin municipal d'Exeya d'os Caballers (Cinco Villas).
*Tamién lo trobamos en a microtoponimia en os lugars de Pedrola, Alagón y La Pobla d'Alfindén.
Al Pacino

**Alfredo James Pacino**, mas conoixiu por o suyo nombre artistico **Al Pacino**, ye un actor, director cinematografico, guionista y productor cinematografico estausunidense, naixiu o 25 d'abril de 1940 de Nueva York (Nueva York).

## Premios
Al Pacino recibió un premio Oscar a o Millor Actor en 1992 por o suyo papel en a cinta *[[Scent of a Woman]]*, de Martin Brest. Tamién recibió una nominación a iste premio en 1973 por a suya interpretación en a cinta *[[Serpico]]*, dirichida por Sidney Lumet; en 1974 por o suyo papel en *[[The Godfather Part II]]*, de Francis Ford Coppola; en 1975 por *[[Dog Day Afternoon]]*, una cinta dirichida por Sidney Lumet; y en 1979 por a suya interpretación en *[[...And Justice for All (cinta)|...And Justice for All]]*, dirichida por Norman Jewison.

Recibió un Premio BAFTA a o Millor Actor en 1976 por *[[The Godfather Part II]]*, de Francis Ford Coppola, y por *[[Dog Day Afternoon]]*, de Sidney Lumet.

Tamién recibió dos Globos d'Oro a o Millor Actor Dramatico: en 1973 por *[[Serpico]]*, de Sidney Lumet; y en 1992 por *[[Scent of a Woman]]*, de Martin Brest. En 2004 recibió un Globo d'Oro a o Millor Actor en Series, Miniseries o Telefilmes por *[[Angels in America (miniserie)|Angels in America]]*, de Mike Nichols.

Recibió un Premio Cecil B. DeMille ta toda la suya carrera en 2001.

Antiparte, en 1972 recibió un Premio NBR a o Millor Actor Segundario por *[[The Godfather (cinta)|The Godfather]]*, de Francis Ford Coppola, y en 1973 un Premio NBR a o Millor Actor por *[[Serpico]]*, de Sidney Lumet.

## Referencias

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Al Pacino.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial (offline).
* Al Pacino en Internet Movie Database.
Selección masculina de basketbol d'Aragón

|}

A **selección masculina de basketbol d'Aragón** ye l'equipo nacional de basketbol d'Aragón.

## Equipacions

## Toz os partius d'a selección

## Chugadors d'a selección

## Referencias

## Vinclos externos
* Pachina web oficial d'a Federación
Canet d'en Berenguer

**Canet d'en Berenguer** ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Murviedro y partiu chudicial de Murviedro.

La suya población ye de 5.418 habitants (2008), en una superficie de 3,80 km² con una densidat de población de 1.425,79 hab/km².
   
## Cheografía
Canet d'en Berenguer ye situato en la Val de Segón, a 8 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar, a una distancia de 30,8 km de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano.

Ye a o canto d'a mar Mediterrania, a man d'a desembocadura en ixa mar d'o río Palancia.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Fiestas
* 29 de chunio: San Pietro.
* 8 de setiembre.
* 8 d'aviento: Purisma Concepción.

## Vinclos externos
*Pachina web oficial municipal.
Benavites

**Benavites** ye un municipio de lo País Valenciano de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Murbiedro y partiu chudicial de Murbiedro.

La suya población ye de 636 habitants (2005), en una superficie de 4,3 km² con una densidat de población de 147,91 hab/km².

## Cheografía
Benavites ye situato a 36 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar, a una distancia de 37,7 km de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia parroquial de Nuestra Sinyora de los Ánchels.
*Torre de Benavites, de los sieglos XIII-XV.
Guishe

**Guishe** (en basco *Gixune* en francés *Guiche*) ye una comuna d'Occitania situata en a provincia tradicional de Lapurdi, que perteneixe administrativament a o departamento d'os Pireneus Atlanticos (rechión de Nueva Aquitania).

## Demografía
Lekuine

**Lekuine** (en basco *Lekuine*, en francés y oficialment *Bonloc*) ye una comuna d'Iparralde situata en a provincia tradicional de Lapurdi, que perteneixe administrativament a lo departamento d'os Pireneus Atlanticos (rechión de Nueva Aquitania).

A suya población ye de 284 habitants en una superficie d'1,02 km², con una densidat de población de 278,43 hab/km².

## Demografía

## Vinclos externos
Beskoitze

**Beskoitze** (en francés y oficialment *Briscous*, en basco *Beskoitze*) ye un municipio u comuna d'Iparralde en a provincia de Lapurdi, que perteneixe administrativament a lo departamento d'os Pireneus Atlanticos (rechión de Nueva Aquitania) y cantón d'Errobi-Ador.

A suya población ye de 1.988 habitants (1999) en una superficie de 31,29 km², con una densidat de población de 63,54 hab/km².

## Cheografía
A comuna de Beskoitze ye situata a una altaria meya de 120 metros sobre o livel d'a mar, con altarias maxima de 135 y menima de 0 m, y se troba, alto u baixo, a una distancia de 15 km d'a ciudat de Bayona, la capital historica de Labort.

### Mugas
A comuna de Beskoitze muga a o norte con Urketa; a o nord-este con Urt; a lo sud con Hazparne; y a l'ueste con Mugerre.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
Isaac Oliver

**Isaac Oliver**, naixito de Roan (Normandía, hue Alta Normandía) arredol de 1565 y muerto en Londres (Anglaterra) o 2 d'octubre de 1617, estió un pintor y miniaturista anglés d'orichen francés.

## Naixencia y exilio
Naixito en Roan arredol de 1565 fillo de Pierre y Épiphanie Oliver, de relichión protestant, a suya familia fuyió en 1568 ta Anglaterra ta escapar d'as Guerras de Relichión de Francia.

## Anyadas de formación
En Anglaterra estudió l'arte d'a miniatura con Nicholas Hilliard, y dimpués creyó o suyo propio estilo artistico, muy naturalista con influencias d'Italia y Países Baixos.

## Matrimonios y fillos

D'un primer matrimonio con Elizabeth, bi habió a Peter Oliver, que estió tamién pintor, encara que en as colonias britanicas en America (os actuals Estaus Unius). Dimpués d'a muerte en 1599 d'Elizabeth, casó con Sara Gheeraerts, filla de Marcus Gheeraerts o Viello y de Susannah de Critz (Susannah yera filla de Troilus de Critz, un orfebre d'Anvers familia de Jean de Critz, o pintor de cambra d'a reina Isabel I d'Anglaterra; amás Susannah yera a chermana u a prima mayor de Madeleine de Critz, que casó con Marcus Gheeraerts o Choven).

## Pintor de cambra
Dimpués d'a muerte d'a reina Isabel I, Oliver se convertió en o pintor de cambra de Chaime I d'Anglaterra.

## Obra
A suya obra ye conservata en o castiello de Windsor u en o Museu Britanico.

## Vinclos externos

*  Isaac Oliver en ''Artcyclopedia''.
Terminación -ain (toponimia)

A **terminación -ain** ye común en a toponimia de Navarra y deriva d'o latín *-ANUS*, indicador de propiedat.

Julio Caro Baroja comenta que as palabras bascas d'orichen latín como *aingura* que provienen d'una palabra con a secuencia *-an-* (como en este caso *ANCORA*), se desarrolla una *-i-* antes d'a *n*.

Tamién comenta que muitos d'os toponimos remataus en *-ain* son lugars y aldeyas chicoz que podeban corresponder en o periodo romano tardán a antigos *fundi* romanos, por un regular con 500-1.000 hectarias.

Acompanyan a antroponimos d'a epigrafía gala u aquitana (*Centulo* > *Guendulain*), antroponimos hispano-medievals (*Belasco*/*Blasco*/*Blas* > *Belascoain*), y sobretot romanos (*Marcellus* > *Marcalain*).

Julio Caro Baroja considera que *Allín*, *Ancín*, *Barbarin* y *Morentin* tienen una terminación *-ín* derivada de *-ain* (ye documentau *Morentain*).

Son intresants porque reflexan como os bascoparlants conoixioron y adaptoron os toponimos romanos orichinals, por eixemplo en *Marcalain* y *Urbicain* se mantién a pronunciación /k/ d'as CE, CI latinas, que en as luengas romances d'arredol evolucionoron primero ta /che/, /chi/ y rematoron como /ce/, /ci/ en aragonés y castellano.

Bi ha toponimos equivalents remataus en *-ano*: 
*En Navarra: *Abinzano*, *Amillano*, *[[Guirguillano]]*, *Liquiniano*. 
*En Alaba: *Abornicano*, *Apricano*, *Arriano*.
*En Bizcaya: *Sollano*, *Libano*.

En Guipuzcua y sobretot en territorio francés bi ha toponimos equivalents remataus en -ao u en -aun:
**Atano*, *Ataun*, *Galdacano*, *[[Galdakao]]*.

En l'Alto Aragón, especialment en Sobrarbe bi ha toponimos remataus en -aín que encara que bel autor como Antonio Beltrán Martínez los han relacionaus con a terminación toponimica navarra *-ain*, pareixen tener unatro orichen.

## Lista de toponimos remataus en -ain
*Asiaín.
*Astrain.
*Azterain.
*Barañáin.
*Barbatain.
*Belascoáin.
*Berasoain.
*Cembulain.
*Guerendiain.
*Guendulain.
*Indurain.
*Laquidain.
*Luperiain.
*Makirriain.
*Marcalain.
*Paternain.
*Senosiain.
*Urbicain.
*Ballariain.

## Bibliografía
* Julio Caro Baroja: *Los pueblos de España*. Alianza Editorial, 2003.
Cabanelles

**Cabanelles** (*Cabanellas* en castellano) ye un municipio catalán situau en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueras, en a provincia de Chirona. A suya población ye de 240 habitants (2006), en una superficie de 55,62 km² con una densidat de población de 4,31 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Cabanelles ye situada a 194 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Espinavessa, L'Estela, Queixàs, Sant Martí Sesserres, Vilademires, Casamor, La Palma y La Cirera.

### Mugas
O termin municipal de Cabanelles muga a l'este con Cistella, Lladó y Navata; a lo sud con Crespià; a l'ueste con Beuda y Maià de Montcal; y a lo norte con Albanyà, Sant Llorenç de la Muga y Terrades.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers


Fuent: ''MUNICAT'', en a pachina web d'a Cheneralidat de Catalunya.


### Alcaldes

## Molimentos

* Ilesia de Santa Coloma, d'os sieglos XII-XIII.
* Ilesia de Santa María de l'Estela.
* Cela monastica de Sant Cristoforo de l'Estela, sieglos X-XI.
* Ilesia de Sant Martín de Sesserres, sieglo XII.
* Ilesia de Sant Martín de Queixàs, sieglos XI-XII.
* Ilesia de Sant Mateu de Vilademires, sieglos XII-XIII.
* Ilesia de Sant Miguel de la Cirera, sieglo XI.
* Ilesia de Sant Miguel d'Espinavessa, sieglo XVIII.

## Vinclos externos

*  Pachina web municipal.
*  Información de Cabanelles en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
*  Información de Cabanelles en a pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.

## Referencias
Cabanes (Alto Empordán)

:*Iste articlo ye sobre un *'municipio de Chirona**. Ta atros usos se veiga **Cabanes**.


**Cabanes** (''Cabanas'' en [[Idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] [[Catalunya|catalán]] situato en a [[Comarcas de Catalunya|comarca]] d'[[Alto Empordán]] y [[partiu chudicial]] de [[Figueres]], en a [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Chirona|Chirona]]. A suya [[Población humana|población]] ye de 917 habitants ([[2007]]), en una [[superficie]] de 15,06 [[km²]] con una [[densidat de población]] de 60,89 hab/km².

== Cheografía ==
Cabanes ye situato a 26 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o [[livel d'a mar]], en una zona con inundacions a sobén, por estar entre os ríos [[río Muga|Muga]] y [[Río Llobregat d'Empordà|Llobregat d'Empordà]] (no ye o [[río Llobregat]]). Por ixo o malnombre d'os becins de Cabanes ye ''potamolls'', en alusión a ixas inundacions.

Cabanes se troba a una [[distancia]] de 7 [[km]] de [[Figueres]], a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya [[Comrcas de Catalunya|comarca]] y [[partiu chudicial]]; a 59&nbsp;km de [[Chirona]], a capital d'a suya [[Provincia de Chirona|provincia]]; y a 150&nbsp;km de [[Barcelona]], a capital de [[Catalunya]].

D'o termin municipal de Cabanes fan parte os lugars de [[L'Aigüeta]], [[El Forn d'en Gestí]], [[Les Masies de Dalt]] y [[El Pla (Cabanes)|El Pla]].

== Demografía ==


== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>

<small>Fuent: [http://www.municat.net:8000/omunicat/owa/mun_p01.dad_ens?via=1&cod=1703070005/ ''MUNICAT'', en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''].</small>
</center>

=== Alcaldes ===


== Molimentos ==

* Ilesia parroquial de Sant Vicent, d'o [[sieglo XVIII]].
* Una torre, unico resto d'o [[castiello]] [[Edat Meya|medieval]]. Ye d'estilo [[Romanico catalán|romanico]], de 10 [[metro]]s d'[[altaria]].
* Restas d'o monesterio de Sant Feliu de Cadins, con a suya ilesia [[Romanico catalán|romanica]], que hue ye de propiedat privata.

== Vinclos externos ==

*  [http://webspobles.ddgi.cat/sites/Cabanes/default.aspx Pachina web municipal de Cabanes].
*  [https://web.archive.org/web/20070310234906/http://www.municat.net:8000/omunicat/owa/mun_p01.dad_ens?via=1&cod=1703070005 Información de Cabanes en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''].
*  [http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=17030 Información de Cabanes en a pachina web de l**Institut d'Estadística de Catalunya*].
*  [http://www.monestirs.cat/monst/aemp/ae10cadi.htm O monesterio de Sant Feliu de Cadins en *Monestirs de Catalunya''].
Cabanes

**Cabanes** puet estar:

*Un municipio de l'Alto Empordán. Se veiga **[[Cabanes (Alto Empordán)]]**.
*Un municipio d'a Plana Alta. Se veiga **[[Cabanes (Plana Alta)]]**.
*Un lugar de Sant Genís de Fontanes. Se veiga **[[Cabanes (Rosellón)]]**.
Caudet (Allepuz)

:*Iste articlo tracta sobre *'Caudet (Allepuz)**. Ta atros emplegos se veiga [[Caudet (desambigación)]].''


**Caudet*' (*Caudé'' en castellano) ye un lugar de lo municipio d'Allepuz, en la comarca de lo Mayestrato y provincia de Teruel.
Sollavientos

**Sollavientos** ye un lugar d'o municipio d'Allepuz, en a comarca d'o Mayestrato y provincia de Teruel.
Casta Álvarez Barceló

**Casta Álvarez Barceló** (Orán, Alcheria, 1776 - Cabanyas d'Ebro, 29 d'abril de 1846) estió una vecina zaragozana y una d'as heroicas defensoras d'a ciudat en os Seches de Zaragoza, escaicitos mientres a Guerra d'o Francés.

Encara que naixita d'Orán yera filla de labradors d'un lugar d'a provincia de Zaragoza. Partecipó en a esfensa de Zaragoza en os frents de puerta Sancho y o Rabal emplegando como arma una bayoneta.

Cuan remató a guerra se'n fue con os suyos pais a vivir ta Cabanyas d'Ebro ya que no quereban vivir en a ciudat de Zaragoza baixo lo control francés. En 1814 se casó con un labrador de Cabanyas a on vivió dica la suya muerte o 29 d'abril de 1846.

O cheneral Palafox le dió lo *Escudo d'defensora* d'a ciudat y o rei Ferrando VII una pensión de cuatre rials diarios en l'anyo 1815.

Actualment o suyo cuerpo ye en a zaragozana Ilesia d'o Portiello a on se tresladó en 1908, por o 100eno cabo d'anyo d'os Seches. Tamién se i troban os cuerpos de Agustina d'Aragón y Manuela Sancho.

## Referencias
* Casta Álvarez en www.fundacion2008.com.
Turrullón

**Turrullón** ye un lugar de lo municipio de Zuera. Ye despoblato.
  
## Toponimia
*Turrullón* ye una palabra aragonesa que se troba como microtoponimo en Taust, Ainiello y en Peralta d'Alcofeya. Tamién se troba como nombre d'ermita en Virchen d'o Turrullón u Nuestra Sinyora d'o Turrullón (Mormesa). En Exeya d'os Caballers se conserva a palabra con o significato de "puntal", "salient d'una montanya", pero con grau de castellanización (*Turrujón*). Puet tener relación con a palabra aragonesa *Torrillón* (en cheso, montanya chicota que remata en punta) y talment con as bariants *Torrollón* u *Torrellón*.
Plaza de Miguel Salamero

A **plaza de Miguel Salamero** ye una centrica plaza de Zaragoza (Aragón). Popularment conoixita tamién como ***plaza d'el Carbón***, ye adedicata a Miguel Salamero, heroico defensor d'a ciudat en os Seches de Zaragoza y vecín d'o barrio de Sant Pavlo.

En ista mesma zona se trobaba, dimpués d'a conquiesta de Saraqusta por o Batallero, una d'as morerías d'a ciudat, y la plaza se deciba "Plaza de la Alfondiga".

Ya en o sieglo XII se bi establioron diferents conventos d'ordens relichiosas. Destaca o convento de Sant Ildefonso d'os Dominicos de l'anyo 1522 y que dimpués d'a desamortización estió tamién Hespital Militar d'a ciudat. Encara s'alza d'iste convento d'a suya ilesia, a ilesia de Sant Ildefonso que a mas fue declarata Molimento Nacional en l'anyo 1975.

Important tamién yera o convento de Santa Fe, establito en 1553 o mesmo puesto a on yera en tiempos medievals a mesquita mayor d'a morería. Convento iste zaguero que esfendió Miguel Salamero en a Guerra d'o Francés, en a zona conoixita como *Huerta de Santa Fe*. Mientres a segunda metat d'o sieglo XIX se convirtió en *Museu y Academia d'Artes Politas*.
Uevo

Un **uevo** (pronunciau /ˈbwɛbo/ u /ˈgwɛbo/, como "buevo" u "güevo" respectivament, por protesi debant de diftongo), **uego** u **ou** (en aragonés benasqués) (d'o latín *< OVUM*) ye un cuerpo mas u menos arrondiau y de dureza variable que producen as fembras de muitos animals, y que sirve pa guardar y sustentar o cigoto y dimpués l'embrión dica que naixca. L'acción por a cual a fembra libra o uevo a l'exterior se describe con os verbos «**ficar** o uevo» u «**meter** o uevo» en aragonés.

Meten uevos os vertebraus oviparos, en os cuals no i ha sique una mica u garra desarrollo adintro de su mai, y tamién muitos invertebraus. O uevo ye a forma clasica de reproducción de muitos peixes, anfibios y reptils, de todas as aus, os mamiferos monotremas y a mayoría d'insectos y aracnidos.

## Casca

O uevo d'os reptils, as aus y os monotremas presenta una cubierta de carbonato calcico dita *casca* u *cosca*. En La Iglesuela se conserva a denominación de *clasca*.

## Uevo amniotico

Aus, reptils y mamiferos fan servir o uevo amniotico ta o desarrollo d'os suyos embrions. Os dos primers grupos presentan un uevo protechito per un embolique externo recio. A cosca guarancia la protección de l'embrión y reduz l'efecto d'os achents atmosfericos sobre iste. Antiparti actúa como filtro contra achents patochenos.

## Referencias
Zigoto

Un **zigoto** (d'o griego antigo *ζυγωτός (zygōtós)*) ye a primera celula d'un nuevo individuo que s'obtién d'a fusión d'un gameto femenín (ovulo) con un gameto masculín (espermatozoide) en o ciclo reproductor d'os sers vivos.

O suyo ADN contién toda a información necesaria pa que o nuevo individuo se desarrolle y se converta en un organismo adulto con caracteristicas diferents a los atros. Ye a celula anterior a l'embrión y tiene poca durada por encomenzar luego o proceso de división celular.

## Referencias
Ocentejo

**Ocentejo** ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, comarca d'a Sinyoría de Molina-Alto Tajo y partiu chudicial de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya.

A suya población ye de 27 habitants(2008), en una superficie de 39,62 km² y una densidat de población de 0,87 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Ocentejo ye situata a 859 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 100 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal.
Quart de les Valls

**Quart de les Valls** ye un municipio d'o País Valenciano d'a provincia de Valencia, situau en a comarca d'o Campo de Murviedro. A suya población ye de 1.100 habitants (2007) en una superficie de 8,4&nbsp;km² con una densidat de población de 130,95 hab/km².

## Demografía
Benifairó de les Valls

**Benifairó de les Valls** ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Murviedro. La suya población ye de 2011 habitants (2007), en una superficie de 4,3&nbsp;km² con una densidat de población de 467,67 hab/km².

## Demografía
Montcada

**Montcada** (*Montcada* en catalán, *Moncada* en castellano y oficialment) ye un municipio de lo País Valenciano de la provincia de Valencia, situato en la comarca de la Huerta Norte. Ye la capecera de lo partiu chudicial de lo suyo nombre.

La suya población ye de 21.900 habitants (2009), en una superficie de 15,6 km² con una densidat de población de 1.403,85 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Montcada se troba situata a 37 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 10 km de la ciudat de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano.

## Historia
Lo rei Chaime I d'Aragón conquerió la localidat de Montcada en 1235.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de Montcada.

## Referencias
Nancy

**Nancy** ye una comuna francesa, en o *[[districto de Nancy]]*, departamento de Meurthe y Mosela y rechión de Lorena (Francia). Ye amás a capital de tres cantons: cantón de Nancy-1, cantón de Nancy-2 y cantón de Nancy-3.

A suya población ye de 106.300 habitants (2005) en una superficie de 15,01 km², con una densidat de población de 7.081,95 habs/km².

Dica 1766, Nancy estió a capital d'un país independient, o ducau de Lorena.

Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat.


Panorama place stanislas nancy 2005-06-15.jpg|upright=3|Plaza Stanislas.
Panorama Nancy2.JPG|Panorama de la Métropole du Grand Nancy.
Abaucourt

**Abaucourt** ye una comuna francesa, en o *[[districto de Nancy]]*, *[[cantón d'Entre Seille et Meurthe]]*, departamento de Meurthe y Mosela y rechión de Gran Este.

A suya población ye de 294 habitants (2009) en una superficie de 17,80 km², con una densidat de población de 16,51 hab/km².
Kjell Magne Bondevik

**Kjell Magne Bondevik**, naixito de Molde (Møre og Romsdal) o 3 de setiembre de 1947, ye un teologo y politico noruego, que estió primer ministro de Noruega dende 1997 dica 2000 y dende 2001 dica 2005, amás d'estar ministro d'Afers Relichiosos y Educativos (1983-1986) y ministro d'Afers Foranos (1989-1990) d'o suyo país.

Estió líder d'o Partiu Democrata Cristiano de Noruega (1983-1995).

Ye tamién colaborador d'a ONU ta misions humanitarias en Africa.

## Vinclos externos
Jens Stoltenberg

**Jens Stoltenberg**, naixito d'Oslo o 16 de marzo de 1959, ye un economista y politico noruego, que fue primer ministro de Noruega en dos periodos dende o 17 d'octubre de 2005, y d'antis mas dende o 3 de marzo de 2000 dica o 19 d'octubre de 2001.

Jens Stoltenberg ye fillo d'os politicos Thorvald Stoltenberg y Karin Stoltenberg, y militant d'o Partiu d'os Treballadors de Noruega.

Estudió Economía en a Universidat d'Oslo, y estió tamién ministro d'Industria (1993-1993) y ministro d'Economía (1996-1997).

A suya muller ye a politica Ingrid Schulerud.
Thorbjørn Jagland

**Thorbjørn Jagland**, naixito de Drammen (Buskerud) o 5 de noviembre de 1950, ye un politico noruego, que estió primer ministro de Noruega dende o 25 d'octubre de 1996 dica o 17 d'octubre de 1997, amás d'estar ministro d'Afers Foranos (2000-2001) y president d'o *[[Storting]]*, o Parlamento de Noruega dende 2005 dica hue.

Jagland, militant d'o Partiu d'os Treballadors de Noruega, fue esleito líder d'o partiu por dencima de Jens Stoltenberg, que yera o protechito de l'anterior primer ministra, Gro Harlem Brundtland.





## Vinclos externos
*  Biografía de Jagland en a pachina web d'o *Storting*.
Ainoa

**Ainoa** (en basco y francés *Ainhoa*) ye una comuna d'Iparralde situata en a provincia de Labort y administrativament en o departamento d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania.

## Demografía
Gro Harlem Brundtland

**Gro Harlem Brundtland**, naixita de Bærum (Akershus) o 20 d'abril de 1939, ye una medico y politica noruega, que estió a primera ministra de Noruega mientres tres periodos: dende o 4 de febrero de 1981 dica o 14 d'octubre de 1981, dende o 9 de mayo de 1986 dica o 16 d'octubre de 1989, y dende o 3 de noviembre de 1990 dica o 25 d'octubre de 1996. Tamién estió directora cheneral d'a Organización Mundial d'a Salut, dende 1998 dica 2003.

Brundtland estió amás ministra de Medio Ambient de Noruega dende 1974 dica 1979, y qui en 1987 definió por primera vegata o concepto de desarrollo sustenible.

Estió una d'as partecipants d'a Conferencia de Paz de Sant Sabastián celebrada en a ciudat de Sant Sabastián o día 17 d'octubre de 2011, en o Palacio d'Ayete.

## Vinclos externos
Fuenterrobres

**Fuenterrobres** ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de Requena-Utiel, en la Valencia castellana. La suya población ye de 731 habitants (2007), en una superficie de 49,50 km² con una densidat de población de 14,57 hab/km².

## Demografía
Camporrobres

**Camporrobles** (*Camporrobles* oficialment en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Valenciano situau en a provincia de Valencia y la comarca de Requena-Utiel, en a Valencia castellana.

A suya población ye de 1.217 habitants (2017) en una superficie d'89,5 km², con una densidat de población de 13,6 hab/km². Part de lo suyo termin municipal se situa en a sierra de Mira.

## Demografía

## Vinclos externos
Campo

**Campo** (u **cambo**) puet estar:

* Un campo, espacio ubierto d'una **zona [[rural]]**, que puet emplegar-se ta cautivos, pastizals u atros usos agropecuarios.
* **[[Campo gravitatorio]]**, campo de fuerzas que representa la interacción gravitatoria.
* **[[Campo eletromagnetico]]**, campo fisico, de tipo tensorial, que afecta a particlas con carga electrica.

En **cheografía** os toponimos:
* Un municipio d'a **[[provincia de Uesca]]**. Se veiga Campo (Uesca).
* Un lugar d'a **[[provincia de Leyón]]** en Ponferrada. Se veiga Campo (Leyón) u Campo (Ponferrada).
* Un lugar d'a **[[provincia de Burgos]]**. Se veiga Campo (Burgos).
* Un municipio de **[[Camerún]]**. Se veiga Campo (Camerún).
* Un municipio de **[[Guinea Ecuatorial]]**. Se veiga Río Campo.
* Una **[[Comunas de Francia|comuna]] de [[Labort]]**. Se veiga Cambo (Labort).
* Una **[[Comunas de Francia|comuna]] de [[Corcega d'o Sud]]**. Se veiga Campu.

Bellas **comarcas**:
* Alto Campo en Catalunya.
* Baixo Campo en Catalunya.
* Campo de Belchit en Aragón.
* Campo de Borcha en Aragón.
* Campo de Carinyena en Aragón.
* Campo de Daroca en Aragón.
* Campo de Gómara en a provincia de Soria.
* Campo de Murviedro en o País Valenciano.
* Campo Romanos en Aragón.
* Campo de Turia en o País Valenciano.
Macizo de la Maladeta

O **macizo de la Maladeta** conoixito tamién como ***Montes Malditos*** (a sobén iste ye o nombre que sale en os mapas) ye lo macizo montanyoso mes alto d'os Pireneus. Ye clavato en a part central d'a cordelera, liucherament a lo sud d'a muga d'auguas. A lo Norte se troba la Val de Benás, y a lo Sud a val de Vallhibierna. A tuca mes alta ye l'Aneto (3.404 m). Atras tucas impotants son a Tuca d'Alba (3.118 m), La Maladeta (3.308 m), Maldito (3.356 m), Tempestaz (3.290 m) y lo Cap de la Vall (3.185 m).

En o canto norte se troba o glaciar d'Aneto, que ye o mes amplo d'os Pireneus, anque ye en retaculas asinas como la resta de glaciars pirenencas. Mes abaixo se troba lo refuchio de la Rencllusa (2.419 m), o punto habitable mes alto d'o macizo.

## Se veiga tamién
* Glaciar de la Maladeta.

## Vinclos externos
Tuca d'el Cap de la Vall

:*No entivocar-se con [[Cap de la Vall]] (3199 m)*

A **tuca d'el Cap de la Vall**, tamién conoixida como **pico de Russell** (en catalán *pic de Russell*) ye lo zaguer pico d'o macizo mes alto d'os Pireneus, o d'a Maladeta (en a val de Benás), o cual consta (de nord-ueste a sud-este) d'a Tuca d'Alba, as Maladetas Occidentals, Maladeta, l'Aneto, Tempestaz y Cap de la Vall.

O suyo acceso normal ye per a vall de Vallhibierna y l'ibón de Llosars y no tien mes dificultaz que los fesibles esbalzadas y talment a suya durada (5 h. d'ita). Con mal tiempo (plevia) ye totalment desaconsellable la puyata. A suya tuca ye ampla y plana y ofreix una buena envista d'os Pireneus aragoneses, con as tucas de Mulleres y Vallhibierna.

A primera puyada la fació o pirineista Henry Russell, qui da nombre a o pico, en 1865.

## Referencias
Desastre natural

Os **desastres naturals** u **catastrofes naturals** son fenomenos naturals, como la plevia y l'aire, consideraus desastres cuan bel parametro supera un branquil de normalidat (*threshold*, en anglés), mediu cheneralment a traviés d'un parametro y causa perdidas economicas u personals con ferius u muertos, por eixemplo un tierratremo sin de danyos economicos u personals no ye un desastre natural. Dito parametro cambea pendendo d'a mena de fenomeno (escala de Ritcher ta tierratremos, escala de Escala de Saffir-Simpson ta huracans, etcetera).

A desferra causada por un desastre natural puet amplificar-se si bi ha una mala planificación d'os asentamientos humans, manca de midas de seguridat, plans d'emerchencia, sistemas d'alerta, precariedat social y economica.

Manimenos, muitos d'os fenomenos que conoixemos como catastrofes u desastres naturals son causatos per l'acción humana, u bien as suyas consecuencias s'agravan per l'accion de l'hombre. En istos fenomenos s'incluyen os incendios forestals y os accidents industrials y tecnolochicos.

## Tipos de desastres
 

### Cheolochicos
Os desastres natuals de tipo cheolocico incluyen os que tienen relación con fenomenos cheolochicos que causan danyos como os siguients:
* Lurtes y movimientos de ladera.
* Tierratremos.
* Dolinas.
* Erupción volcanica.

### Desastres hidrolochicos
Un desastre hidrolochico ye un cambio repentino, violento y destructivo en a calidat de l'augua d'a tierra, en a suya distribución u lo suyo movimiento de circular per dencima u debaixo d'a superficie u en l'atmosfera. A vegadas estes fenomenos son consecuencia d'atros desastres naturals u per l'acción humana.
* Inundacións.
* Tsunamis.
* Erupcions limnicas.

### Desastres metereolochicos
* Ciclón tropical.
* Turbera.
* Pedregada.
* Plevia chelada.
* Ola de fredor.
* Ola de calor.
* Sequera.
* Tronada.
* Tornado.
* Tronada de fuego.

### Incendios forestals
Os incendios forestals son grans fuegos qué a ormino s'encietan en arias forestals. Las causas mas comuns incluyen lampiz y sequeras pero tamién pueden estar orichinaus per neglichencia humana u accidentalment per estructuras u actividaz humanas. Pueden extender-se a areas pobladas y estar una menaza a humans y propiedaz, asinas como fauna y flora.

### Desastres espaciales
* Impacto astronomico.
* Erupción solar.

## Futuro
En o futuro seguntes muitas organizacions, entre os que cal destacar Oxfam, predicen un augmento exponencial d'os afectaus per desasatres naturals como consecuencia d'o cambio climatico y a urbanización de zonas con risgo per a necesidat d'ocupar nuevos espacios debant de l'augmento d'a población mundial. D'os afectaus se creye que un 95% serán pobres, especialment per a falta de mecanismos d'alerta y prevención.

## Bibliografía
* Withington, J. *Historia mundial de los desastres.* Turner, 2013. ISBN 978-84-7506-879-4.

## Vinclos externos
Jan P. Syse

**Jan P. Syse** u **Jan Peder Syse**, naixito de Nøtterøy (Vestfold) o 25 de noviembre de 1930 y muerto o 17 de setiembre de 1997, estió un churista y politico noruego, que estió o primer ministro de Noruega dende o 16 d'octubre de 1989 dica o 3 de noviembre de 1990. Tamién estió ministro d'Industria dende o 16 de setiembre de 1983 dica o 4 d'octubre de 1985.

Yera militant d'o Partiu Conservador.





## Vinclos externos
*  Biografía de Jan P. Syse en o *Storting*.
* Entrebista con a suya muller, Else Syse.
* Obituario en ''Høyre''.
Kåre Willoch

**Kåre Willoch**, naixito d'Oslo o 3 d'octubre de 1928 y muerto en o mesmo puesto o 6 d'aviento de 2021, ye un economista y politico noruego, que estió o primer ministro de Noruega dende o 14 d'octubre de 1981 dica o 2 de mayo de 1986. Estió ministro de Comercio y Marina en 1963 y dende 1965 dica 1970.

Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial, estió miembro d'as tropas de l'Exercito noruego d'ocupación en Alemanya.

Estudió Economía en a Universidat d'Oslo.
Odvar Nordli

**Odvar Nordli**, naixito de Tangen (Stange, Hedmark) o 3 de noviembre de 1927, ye un politico noruego, que estió o primer ministro de Noruega dende o 12 de chinero de 1976 dica o 30 de chinero de 1981. Tamién estió ministro d'Administración Local dende 1971 dica 1972.

Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial, Nordli estió miembro de l'Exercito noruego, destinato en a zona d'ocupación en o norte d'Alemanya.





## Vinclos externos
* Biografía en o ''Storting''.
Trygve Bratteli

**Trygve Bratteli**, naixito de Nøtterøy (Vestfold) l'11 de chinero de 1910 y muerto o 20 de noviembre de 1984, estió un politico noruego, que estió o primer ministro de Noruega dende 1971 dica 1972, y dende 1973 dica 1976. Tamién estió ministro de Finanzas dende 1951 dica 1955 y dende 1956 dica 1960; y ministro de Transportes dende 1960 dica 1963 y dende 1963 dica 1964. Estió militant d'o Partiu d'os Treballadors de Noruega.

## Primeras anyadas
En a suya choventut exerció muitos oficios. Por a suya actividat politica lo engarcholoron en 1942 mientres a Segunda Guerra Mundial, y estió en un campo de concentración en o Tercer Reich (en o Campo de concentración de Vaihingen an der Enz).

Dimpués d'a suya liberación en 1945, rematada a guerra, fue esleito President d'o suyo partiu y reemprendió a suya carrera politica. En 1980 escribió *Fange i natt og tåke*, un relato d'as suyas experiencias en os campos de concentración, que vendió mas de 180.000 eixemplars.

## Actividaz politicas
Esleito deputado en 1950 en o *[[Storting]]*, fue reesleito sucesivament, y estió ministro de Finanzas en 1951 en o Gubierno d'Oscar Torp y en 1956 en o Gubierno d'Einar Gerhardsen; y ministro de Transportes en 1960 con o Gubierno d'Einar Gerhardsen y en 1963 en atro Gubierno de Gerhardsen.





## Vinclos externos
* Biografía de Trygve Bratteli en a pachina web d'o ''Storting''.
Tsunami

Un **tsunami** (d'o chaponés *tsu*, "puerto" u "badía", y *nami*, "ola"; literalment significa *gran ola en o puerto*) tamién conoixito como **maremoto** (d'o latín *mare*, mar y *motus*, movimiento) ye una ola u un conchunto d'olas de gran enerchía que son producitas cuan bel fenomeno extraordinario desplaza verticalment una gran masa d'augua. Se calcula que o 90% d'istos fenomenos son prevocatos por tierratremos, en o cual caso les ne diz, mas concretament, *tsunamis tectonicos*. A enerchía d'un maremoto pende d'a suya altaria (amplaria d'a onda) y a suya velocidat. A enerchía total descargata sobre una zona de costa tamién penderá d'a cantidat de picos que leve o tren d'olas (en o tsunami de l'oceano Indico habió 7 picos). Ista mena d'olas rechira una cantidat d'augua muito superior a las olas superficials producitas per l'aire. Os tsunamis plegan muito luent d'o suyo orichen, a mils de kilometros.

As explosions volcanicas tamién pueden chenerar tsunamis. En 1883 a erupción freato-magmatica d'o Krakatoa en produció un que arribó en a isla de Chava y mató a 36.417 personas.

## Bibliografía
*  Gascón, M. et al. (2005). *Vientos, terremotos, tsunamis y otras catástrofes naturales. Historia y casos latinoamericanos*. Buenos Aires: Biblos. 159 pp. ISBN 950-786-498-9.

## Referencias

## Vinclos externos
Linache d'os Foces

O **linache d'os Foces** prenió o suyo apellito por o sinyoría de Foces. Una branca s'establió en o Reino de Valencia y dimpués o suyo apellito se tradució a lo castellano como *Hoces*. Ixos *Hoces* se convertioron en contes d'Hornachuelos y dimpués duques d'Hornachuelos.

As suyas armas heraldicas yeran en campo d'oro tres falces d'azur en trianglo; una variant de bella branca fegura en campo d'oro, cinco falces de plata con pomo d'oro; atra variant, en campo de gules, tres falces d'oro en anglo.

## Lista de sinyors de Foces
* Ortunyo Ortiz de Foces
* ....
* Remón de Foces
* ....
* Artal I de Foces
* Ato I de Foces (?-1244)
* Eximen I de Foces (1244-?)
* Ato II de Foces (?-1302)

## Lista de Foces d'o Reino de Valencia
* ....
* Ximeno de Foces
* ....
* Palahí de Foces
* ....
* Artal de Foces
* ....
* Ramir de Foces
* ....

## Lista de contes d'Hornachuelos
* Alonso de Hoces, primero en castellanizar o suyo apellito aragonés.
* Pedro de Hoces (1er conte d'Hornachuelos)
* Lope de Hoces (2on conte d'Hornachuelos)
* Alonso-Anton de Hoces (3er conte d'Hornachuelos)
* ....

## Bibliografía
*  Ibieca y los Foces (I)
*  Aragoneses en Mallorca bajomedieval
*  Armas heraldicas de Foces
*  GEA; Linaje de Foces
*  Los Foces: Ricos-Hombres de Aragón
Algímia d'Alfara

:*Este articlo ye sobre *'Algímia d'Alfara**, un [[municipio]] de la provincia d'[[provincia de Valencia|Valencia]]. Ta d'atros usos d' **Algímia**, veyer [[Algímia (desambigación)]].''
:''Este articlo ye sobre **Algímia d'Alfara**, un [[municipio]] de la provincia d'[[provincia de Valencia|Valencia]]. Ta d'atros usos d' **Alfara**, veyer [[Alfara (desambigación)]].''

**Algímia d'Alfara''' ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Murviedro. La suya población ye de 1.039 habitants (2007), en una superficie de 14,40&nbsp;km² con una densidat de población de 72,15 hab/km².

## Demografía
Alfara de la Baronia

:*Este articlo ye sobre *'Alfara de la Baronía**, un [[municipio]] d'a provincia d'[[provincia de Valencia|Valencia]]. Ta d'atros usos de **Alfara**, veyer [[Alfara (desambigación)]].''

 
**Alfara de la Baronia**, enantes **Alfara d'Algímia''' ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Murviedro. La suya población ye de 515 habitants (2007), en una superficie de 11,7&nbsp;km² con una densidat de población de 44,02  hab/km².
   
## Toponimia
En l'anyo 2009 cambió de nombre pa evitar continas confusions con o municipio vecín d'Algímia d'Alfara.

## Demografía
Torres Torres

:*Iste articlo tracta sobre *'Torres Torres**. Ta altros emplegos d'a palabra **torre** se veiga **Torre (desambigación)**.''


**Torres Torres''' ye un municipio d'o País Valenciano en a provincia de Valencia, situau en a comarca d'o Campo de Murviedro. A suya población ye de 518 habitants (2007) en una superficie d'11,8&nbsp;km² con una densidat de población de 43,9 hab/km².

## Demografía
Valhermoso

**Valhermoso** ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 38 habitants (2007), en una superficie de 29 km² y una densidat de población de 1,31 hab/km².
Gilet

**Gilet** ye un municipio valenciano de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Murviedro y partiu chudicial de Murviedro.

La suya población ye de 2.725 habitants (2008), en una superficie de 11,3 km² con una densidat de población de 241,15 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Gilet se troba situata a 76 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar, a una distancia de 28,9 km de la ciudat de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano, y de 6&nbsp;km de Murviedro, la capital de la suya comarca.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
Rafelbunyol

**Rafelbunyol** ye un municipio d'o País Valenciano d'a provincia de Valencia, situau en a comarca d'a Huerta Norte. A suya población ye de 7.103 habitants (2007) en una superficie de 4,2&nbsp;km² con una densidat de población de 1.691,19 hab/km².

## Demografía
Lars Korvald

**Lars Korvald**, naixito de Mjøndalen (Nedre Eiker, Buskerud) o 29 d'abril de 1916 y muerto tamién en Mjøndalen o 4 de chulio de 2006, estió un politico noruego, que estió o primer ministro de Noruega dende o 17 d'octubre de 1972 dica o 12 d'octubre de 1973. Estió militant d'o *[[Kristelig Folkeparti]]*, un partiu d'a democracia cristiana.

## Vinclos externos