1937

## Escaicimientos
### Aragón
* 19 de chinero - Joaquín Ascaso o solo representant d'Aragón en o Gubierno d'a Segunda Republica Espanyola.
* 19 d'agosto - detención por Enrique Líster, por orden d'o Gubierno d'a Segunda Republica Espanyola, de l'anarquista Joaquín Ascaso, d'o Consello Rechional d'Esfensa d'Aragón, que ye disuelto.
* 24 d'agosto - en a Guerra Civil Espanyola, prencipia a batalla de Belchit.
* 6 de setiembre - en a Guerra Civil Espanyola, remata a batalla de Belchit con resultau d'empaz, encara que iste resultau dió moral a l'Exercito Popular Republicano.
* 3 de noviembre - en Balbastro mientres a guerra civil espanyola s'escaició o bombardeyo de Balbastro efectuau per l'aviación italiana a las órdens de l'exercito sublevau de Franco.

### Atros países
#### Febrero
* 6 de febrero - prencipia la batalla d'o Jarama mientres a Guerra Civil espanyola, en o marco d'as batallas ta esfender a ciudat de Madrit.
* 27 de febrero - remata la batalla d'o Jarama mientres a Guerra Civil espanyola, con situación d'empaz.

#### Marzo
* 8 de marzo - mientres a Guerra Civil espanyola, prencipia a batalla de Guadalachara con un ataque d'os faixistas italianos d'o *[[Corpo di Truppe Volontarie]]* contra as linias de l'Exercito Popular Republicano.
* 23 de marzo - mientres a Guerra Civil espanyola, remata a batalla de Guadalachara con una decisiva redota d'os faixistas italianos d'o *[[Corpo di Truppe Volontarie]]* por l'Exercito Popular Republicano (encara que a intervención de tropas espanyolas sublevatas rendreza o frent en zaguerías), sin que reble a esfensa de Madrit por as tropas republicanas.

#### Abril
* 13 d'abril - naixencia en Londres (Gran Londres, Reino Uniu) de l'actor britanico Edward Fox.
* 26 d'abril - mientres a Guerra Civil Espanyola, a *[[Lechión Condor]]* d'o Tercer Reich a o servicio de Franco bombardeya a ciudat basca de Gernika, en o *[[bombardeyo de Guernica]]*. Dende o 1 de mayo, Pablo Picasso prencipió o suyo cuadro *[[Guernica (cuadro)|Guernica]]*.

#### Chulio
* 6 de chulio - con a ofensiva de l'Exercito Popular Republicano, escomienza en a Guerra Civil espanyola a batalla de Brunete.
* 7 de chulio - con o dito Incident d'o puent de Marco Polo, amán de Pequín, prencipia la Segunda Guerra Chino-Chaponesa, que ta bels autors ye o prencipio d'a Segunda Guerra Mundial.
* 27 de chulio - en a Guerra Civil espanyola remata la batalla de Brunete, sin victoria de dengún d'os dos bandos.

#### Setiembre
* 21 de setiembre - l'escritor britanico J.R.R. Tolkien publica la suya novela *[[O Hobbit]]*.

#### Octubre
* 6 d'octubre - a Sociedat de Nacions condena l'agresión chaponesa en China.

#### Aviento
* 29 d'aviento - dimpués d'a dentrada en vigor d'a nueva Constitución irlandesa, o Reino Uniu declara que o Estau Libre d'Irlanda sigue perteneixendo a lo Reino Uniu.
* 31 d'aviento - Manuel Quezón, president de Filipinas, oficializa a lo tagalo como luenga nacional d'o país.

## Naixencias
### Aragón
* 24 de chinero - naixencia en Zaragoza (Comarca de Zaragoza) d'o basketbolista aragonés Alfonso Martínez Gómez (†2011).
* 7 de febrero - naixencia en Penyarroya de Tastavins (Matarranya) d'o escritor, poeta y investigador aragonés Desideri Lombarte (†1989).

### Atros países
#### Chinero
* 30 de chinero - naixencia en Londres de l'actriz britanica Vanessa Redgrave.

#### Febrero
* 11 de febrero - naixencia en Cividale del Friuli (Udine, Reino d'Italia) d'o chinete italiano Alessandro Argenton (†2024).
* 21 de febrero - naixencia en Asker (Akershus) d'o rei Harald V de Noruega.
* 25 de febrero - naixencia en Kingston upon Hull (Yorkshire de l'Este, Anglaterra) de l'actor britanico Tom Courtenay.

#### Marzo
* 2 de marzo - naixencia en Oujda (Marruecos) d'o politico alcherián Abdelaziz Bouteflika, President d'Alcheria.
* 11 de marzo - naixencia en Barcelona (Barcelonés, Catalunya) de l'actor espanyol Carlos Larrañaga (†2012).
* 30 de marzo - naixencia en Richmond (Virchinia) de l'actor, productor cinematografico, guionista y director cinematografico estausunidense Warren Beatty.

#### Abril
* 6 d'abril - naixencia en Nueva York (Nueva York) de l'actor, cantaire, escritor y novelista estausunidense Billy Dee Williams.
* 22 d'abril - naixencia en Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) de l'actor y director cinematografico estausunidense Jack Nicholson.

#### Mayo
* 22 de mayo - naixencia en La Plata d'o cantaire y cantautor archentino Facundo Cabral.

#### Chunio
* 1 de chunio - naixencia en Memphis (Tennessee) de l'actor y director cinematografico estausunidense Morgan Freeman.
* 16 de chunio - naixencia en Sofiya d'o Zar y Primer ministro de Bulgaria Simeón II de Bulgaria.

#### Chulio
* 6 de chulio - naixencia en Louisville (Kentucky) de l'actor estausunidense Ned Beatty.
* 14 de chulio - naixencia en Nomi (Ishikawa) d'o politico chaponés Yoshiro Mori.
* 16 de chulio - naixencia en Washington, DC d'o politico estausunidense Richard Bryan.
* 23 de chulio - naixencia en Los Angeles (California) de l'operador de camara y director de fotografía estausunidense Bruce Surtees (†2012).
* 28 de chulio - naixencia en Neuilly-sur-Seine (Altos d'o Sena) d'o director cinematografico y guionista francés Francis Veber.

#### Agosto
* 8 d'agosto - naixencia en Los Angeles (California) de l'actor estausunidense Dustin Hoffman, Premio Oscar a o Millor Actor en 1979 y 1988.
* 20 d'agosto
** - naixencia en Madrit de l'actor y cantaire espanyol José Luis Cantero, popularment conoixiu como *[[El Fary]]* (†.2007).
** - naixencia en Moscú d'o director cinematografico ruso Andrei Konchalovsky.

#### Setiembre
* 27 de setiembre - naixencia en Chinchón (Madrit) de l'actor espanyol José Sacristán.

#### Octubre
* 11 d'octubre - naixencia en Ashington (Northumberland, Anglaterra) d'o futbolista anglés Bobby Charlton.
* 17 d'octubre - naixencia en Sevilla (provincia de Sevilla, Andalucía) d'o politico espanyol José María Álvarez del Manzano.
* 20 d'octubre - naixencia en Maud (Oklahoma) d'a cantaire estausunidense Wanda Jackson.
* 21 d'octubre - naixencia en París de l'actriz francesa Édith Scob.
* 28 d'octubre - naixencia en Nueva York (Nueva York) d'o chugador y entrenador de basketbol estausunidense Lenny Wilkens.

#### Noviembre
* 30 de noviembre - naixencia en South Shields (Tyne and Wear, Anglaterra) d'o director cinematografico y productor cinematografico britanico Ridley Scott.

#### Aviento
* 2 d'aviento - naixencia en Durham (Anglaterra, Reino Uniu) d'o escritor britanico de novelas de terror Brian Lumley (†2024).
* 8 d'aviento - naixencia en Pont-y-pŵl (Galas) d'o chugador de rugby galés Malcolm Price (†2024).
* 21 d'aviento - naixencia en Nueva York (Nueva York) de l'actriz estausunidense Jane Fonda.
* 30 d'aviento
** - naixencia en Sheffield (Yorkshire d'o Sud) d'o futbolista anglés Gordon Banks.
** - naixencia en Casale Monferrato (Piemont) d'o futbolista italiano Sergio Castelletti.
** - naixencia en Nueva York d'o musico y compositor estausunidense John Hartford.
** - naixencia d'o musico estausunidense Noel Stookey, miembro de *[[Peter, Paul and Mary]]*.
* 31 d'aviento
** - naixencia en Karcag (Hongría) d'o bioquimico israelín Avram Hershko, Premio Nobel de Quimica en 2004.
** - naixencia en Margam (un suburbio de Port Talbot, Galas) de l'actor estausunidense Anthony Hopkins.

## Defuncions
### Aragón
* 9 de chunio - muere en Orpesa (Castellón, País Valenciano) lo politico aragonés Conrado Dieste Conde.

### Atros países
#### Marzo
* 15 de marzo - muere en Providence (Rhode Island) o escritor y novelista estausunidense H. P. Lovecraft (n.1890).

#### Chunio
* 7 de chunio - muere en Los Angeles (California) l'actriz estausunidense Jean Harlow (n.1911).
* 19 de chunio - muere en Londres (Reino Uniu) o escritor y dramaturgo escocés J. M. Barrie (n.1860).
* 26 de chunio - muere en La Crescenta-Montrose (California, Estaus Unius) l'actor estausunidense Charles Sellon (n.1870).

#### Chulio
* 11 de chulio - muere en Los Angeles (California) o compositor y pianista estausunidense George Gershwin (n.1898).
* 16 de chulio - muere en Guadarrama (Madrit) o militar y politico irlandés George Nathan, militant d'o IRA y voluntario en as Brigadas Internacionals, mortalment feriu en a batalla de Brunete.
* 20 de chulio - muere en Roma (Reino de Italia, hue Italia) o fisico, inventor y empresario italiano Guglielmo Marconi, Premio Nobel de Fisica en 1909 (†1874).

#### Agosto
* 11 d'agosto - muere en Saint-Brice-sous-Forêt (Val de l'Oise, Francia) l'escritora y novelista estausunidense Edith Wharton (n.1862).

#### Setiembre
* 27 de setiembre - muere en Clarksdale (Mississippi) a cantaire de *[[blues]]* estausunidense Bessie Smith (n.1894).

#### Octubre
* 19 d'octubre - muere en Cambridge (Cambridgeshire, Anglaterra) o fisico britanico Ernest Rutherford.

#### Noviembre
* 8 de noviembre - muere o politico britanico James Ramsay MacDonald.

#### Aviento
* 9 d'aviento - muere en Estocolmo o fisico y incheniero sueco Nils Gustaf Dalén, Premio Nobel de Fisica en 1911 (n.1869).
* 28 d'aviento - muere en París o compositor basco-francés Maurice Ravel (n.1875).

## Referencias

## Se veiga tamién
* Muertes en 1937.
* Naixitos en 1937.

## Vinclos externos