open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Documentos arabes de l'Archivo d'a Seu de Uesca

Os **[[Documento]]s arabes de l'Archivo d'a Seu de Uesca** son unos textos escritos en arabe escritos dende 1145 a 1268 y consiste en siet compravendas, tres ampres y dos permutas.

O lenguache arabe presenta vulgarismos y palabras romances. O lexico romance consiste en antroponimos, embotatas y toponimos. O documento 12 presenta os nombres romances vocalizatos con especial cudiau.

A valura toponimica ye gran, pus bi ha nombres de barrios, lugars, termins y partitas de Uesca, que se pueden contimparar con os presents documentos latinos contemporanios, por eixemplo *Hawz al-caskar*, termin de *Alguascar*/*Alazcar*/*Alhazc* dimpués *Algascar* y huei termin d' *Angáscara*. Tamién *Rabad al-garbi* ("Arrabal de ponient"), *Hawna al-Mariy* y *Al-Mairiy*, huei "Almeriz", *Hawna Murillun* ("barrio de Morillón"), *Rabad al muqaybara* ("Arrabal de Almacorella"), *Hawna al-Maoida* ("barrio d'a mesa"). Tamién mencionan bels lugars chicoz correspondients a los actuals Artosiella, Albero, Banariés, Seres, Callén y Almunient.

## Bibliografía
*Jacinto Bosch Vilá. *Los documentos árabes del archivo de la catedral de Huesca*. Revista del Instituto de Estudios Islámicos de MAdrid. Vol V, fasc 1-2. Madrid 1957
.
Barry Fitzgerald

**Barry Fitzgerald** estió un actor irlandés naixito de Dublín (Irlanda, cuan iste país yera colonia britanica) o 10 de marzo de 1888 y muerto en Dublín (Irlanda, cuan iste país yera independient) o 14 de chinero de 1961.

## Premios
En 1944 Barry Fitzgerald recibió l'Oscar a o Millor Actor Segundario por a suya interpretación en a cinta *[[Going My Way]]*, de Leo McCarey; por ixa mesma cinta fue nominato a l'Oscar a o Millor Actor.

## Vinclos externos
* Barry Fitzgerald en IMDb.
Begonte

**Begonte**  ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra Chá.

A suya población ye de 3.475 habitants (2009), en una superficie de 126,80 km² y una densidat de población de 27,41 hab/km².

## Etimolochía
Sobre a etimolochía d'o toponimo, bi ha dos teorías. Seguntes a primera d'istas teorías, ye un toponimo d'orichen chermanico, repui d'a presencia sueva, formato dende *villa(m) Abogonti* (con un antroponimo chermanico a on *abo* ye hombre en Idioma aragonés y *gunth*, luita), con rematanza en chenitivo latino ta indicar pertinenza u propiedat.

Ta la segunda teoría, recollita por Pancracio Celdrán, ye d'orichen latino, y deriva d'o participio d'o verbo *vacare* ta referir-se a un lugar sin cautivos.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal de Begonte.

## Referencias
Castro de Rei

**Castro de Rei** (*Castro de Rei* en gallego y oficialment, *Castro de Rey* en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra Chá.

A suya población ye de 5.685 habitants (2009), en una superficie de 177,0 km² y una densidat de 32,14 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Castro de Rei ye situata a 444 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. O suyo termin municipal ye trescruzato por o río Miño y por os suyos afluyents, os ríos Azúmara, Lea y Anllo.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Personalidaz
* Manuel Becerra Bermúdez, medico y politico, ministro mientres a Primera Republica Espanyola (1820-1896).

## Vinclos externos
Cospeito

**Cospeito**  ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra Chá.

A suya población ye de 5.231 habitants (2009), en una superficie de 144,9 km² y una densidat de población de 36,10 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Cospeito ye situata a 762 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Historia
En a Segunda Guerra Mundial, a *[[Wehrmacht]]* d'o Tercer Reich bi teneba unas antenas de 112 metros d'altaria, con l'alcuerdo y conformidat d'o Gubierno de Franco, que emplegaba ta posicionar os suyos submarins en o Golfo de Bizcaya y eludir asinas a os avions d'a *[[Royal Air Force]]* britanica. Encara que os Aliaus conoixeban a posición d'istas antenas, no las destruyioron porque tamién en feban emplego ta atacar a os submarins alemans. En rematar a guerra, as instalacions continoron estando en uso ta l'Exercito espanyol dica 1962, y por l'Aviación civil espanyola dende 1962 dica 1971, cuan fuoron albandonatas.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Personalidaz naixidas de Cospeito
* Luis Tosar, actor (1971- ).

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal de Cospeito.
Guitiriz

**Guitiriz**  ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra Chá.

A suya población ye de 5.896 habitants (2009), en una superficie de 293,7 km² y una densidat de población de 20,06 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Guitiriz se troba situata a 445 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 39 km d'a ciudat de Lugo, a capital d'a suya provincia.

## Etimolochía
O suyo nombre ye d'orichen chermanico, y provién de l'antroponimo sueu latinizato *Witiricus*, con chenitivo d'indicación de pertinenza, en alusión a un *fundus* u propiedat agricola d'un personache d'iste nombre.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
* Castiello de Parga.

## Localidaz achirmanatas
*  Baler (Filipinas).

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de Guitiriz.
* Información de Guitiriz en a pachina web d'a Deputación Provincial de Lugo.

## Referencias
Muras

**Muras**  ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra Chá.

A suya población ye de 830 habitants (2009), en una superficie de 163,8 km² y una densidat de población de 5,07 hab/km².

## Cheografía
### Mugas
O termin municipal de Muras muga a o norte con Ourol; a o sud con Vilalba y Xermade; a l'este con O Valadouro y Abadín; y a l'ueste con As Pontes de García Rodríguez.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos

*  Pachina web municipal.
* Información de Muras en a pachina web d'a Deputación Provincial de Lugo.
Vilalba

**Vilalba** (*Vilalba* en gallego y oficialment, *Villalba* en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra Chá.

A suya población ye de 15.437 habitants (2009), en una superficie de 379,0 km² y una densidat de población de 40,69 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Vilalba se troba situata a 34 km d'a ciudat de Lugo, a capital d'a suya provincia.

### Mugas
O suyo termin municipal muga a o norte con os municipios d'Abadín, Muras y Xermade; a o sud, con Cospeito, Begonte y Guitiriz; a l'este, con Abadín y Cospeito; y a l'ueste, con Xermade y Guitiriz.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
*A torre de l'homenache de l'antigo castiello, que hue s'ha convertito en Parador de Turismo.

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal de Vilalba.

## Referencias
Xermade

**Xermade** (*Xermade* en gallego y oficialment, *Germade* en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra Chá.

A suya población ye de 2.256 habitants (2009), en una superficie de 166,6 km² y una densidat de población de 13,57 hab/km².

## Cheografía
### Mugas
O termin municipal de Xermade muga a o norte con Muras; a l'ueste con Monfero y As Pontes de García Rodríguez; a l'este con Vilalba; y a o sud con Guitiriz.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal de Xermade.
Alfoz (Lugo)

:*Este articlo trata sobre *'Alfoz**. Ta atros usos de lo toponimo **Alfoz** se veiga  **Alfoz (desambigación)**.''


**Alfoz'''  ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Central.

A suya población ye de 2.159 habitants (2007), en una superficie de 77,5 km² y una densidat de 27,86 hab/km².

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
* Castiello de Castrodouro.
* Torre d'Adelán.
* Ilesia de Sant Chaime d'Adelán, d'o sieglo XII, d'estilo romanico.
* Ilesia de Sant Salvador de Castro de Ouro, do sieglo XV, d'estilo gotico.

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
Burela

**Burela**  ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Central.

A suya población ye de 9.171 habitants (2008), en una superficie de 7,3 km² y una densidat de 1.256,30 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Burela ye situata a o norte d'a provincia de Lugo, a o canto d'a mar Cantabrica.

### Mugas
O termin municipal de Burela muga a o nord-ueste con Cervo; a o norte con a Mar Cantabrica; a o sud-ueste con Foz; y a l'este tamién con a mar Cantabrica.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal.
Sant Chuan Evanchelista

**Sant Chuan**  (en arameu *Yohanan bar Zibhdi* e en griego Ιωάννης *Iohannes*), conoixito como **l'apóstol San Chuan** (Galilea, 6/9 dC - Efeso, Capadocia, 101/103 dC), estió lo mas choven d'os Doce Apóstols de Chesús de Nazaret. A sobén li s'ha identificau como **Sant Chuan Evanchelista**, encara que a coincidencia en a mesma persona entre l'apóstol y l'evanchelista no s'ha puesto prebar de tot.

Yera fillo de Zebedeu y Salomé y lo chirmán chicot de l'apóstol Chaime o Mayor. Chesús lis deciba *boanergués* (que significa *fillos d'o trueno*).

## Sant Chuan Evanchelista en fuents aragonesas
Lo mencionan en o "Libro del Trasoro" y en a "Cronica d'Espanya" de García de Eugui:
Foz (Lugo)

:*Iste articlo ye sobre un *'municipio gallego d'a provincia de Lugo**. Ta atros usos se veiga [[Foz (desambigación)]].''



**Foz'''  ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Central.

A suya población ye de 9.880 habitants (2008), en una superficie de 100,3 km² y una densidat de 98,50 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Foz ye situata a o norte d'a provincia de Lugo, a o canto d'a mar Cantabrica.

### Mugas
O termin municipal de Foz muga con os municipios costaneros de Burela y Barreiros, y tamién con os municipios de Lourenzá, Mondoñedo, O Valadouro, Alfoz y Cervo.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
* Basilica de Sant Martiño de Mondoñedo, en a parroquia de Sant Martiño, d'estilo prerromanico, a seu bispal mas antiga d'Espanya, encara que no ye seu bispal dende o suyo treslato ta Mondoñedo en 1112.
* Castro de Fazouro, d'o sieglo II aC.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
* O puerto de Foz.
Leon

**Leon** (*Bro-Leon* en bretón, *pays de Léon* en francés) ye una d'as provincias de Bretanya, que estió d'antis mas un vizcondau, un condau, un bispato, una baronía, una bailía y una provincia fiscal.

A suya muga occidental ye o río Dosenn (río Morlaix en francés), que a desepara d'a provincia de Treger; a o sud o Menez Are y o río Elorn, que la deseparan d'a comarca de Kerne; a l'ueste a mar Celta; y a o norte a canal d'a Manga. Istas mugas son as antigas mugas d'o bispato de Leon, con tres arcedianatos, que hue son as tres comarcas d'ista provincia (Gorre-Leon, Goueled-Leon y Bagan), encara que administrativament as mugas d'o *dro* yeran mas enta o sud.

Leon yera tamién una d'as siet baronías de Bretanya ta os Estaus Chenerals de Bretanya, l'Asamblea lechislativa bretona antis d'a Revolución francesa. Estió o feudo principal d'a familia d'os Rohan (uno d'os principals linaches bretons, con o linache de Clisson y o linache de Laval), que se tituloron impropiament *prencipes de Leon*, encara que Leon no fuese un prencipau.

## Se veiga tamién
* Lista de localidaz de Leon

## Vinclos externos
* Lista de localidaz de Leon.
* Lista de localidaz de Leon.
Sant Tomás apóstol

**Sant Tomás** (? - Madras, India, 72 dC) estió un d'os Doce Apóstols de Chesús de Nazaret.

Pareixe que o suyo nombre yera **Chudas** y que teneba un chermano melguizo, por ixo li deciban **Chudas ''o melguizo*** (en [[idioma arameu|arameu]] *Yəhudà Te'oma* y en [[griego antigo|griego]] *Ioudas Didymus*). D'aquí o nombre "Te'oma", en aragonés Tomás, que significa «melguizo».

En o [[Evanchelio apocrifo]] [[Feitos de Tomás]] (escrito en [[Siria]] en o [[sieglo III]]) li se considera un d'os cuatre chirmans de [[Chesús]], feito que s'esmenta en o *Evanchelio de Sant Marcos* 6, 3. Seguntes a [[Ilesia Catolica]], serían primos de segundo grau.

O feito mas conoixito de Tomás se troba en o [[Evanchelio seguntes Sant Chuan]] 20, 24-29, a on que se nega a admitir a resurrección de [[Chesucristo]] dica que no li pasó los ditals por as nafras que teneba en o costato producidas por a [[crucifixión]]. Se creye que pedricó por [[Siria]], l'[[Imperio Parto]] y a [[India]] (seguntes [[Eusebio de Cesaria]] y [[Efrén o Sirián]]).

== Mencions en fuents aragonesas ==
En o "[[Libro d'el Trasoro]]" dedican uns parrafos a *Sant Thomás* u *Santo Thomas*, y tamién podemos leyer *Sant Thomás'' en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" cuan parla d'a India y os cristianos nestorins, incidindo en a suya importancia entre estos cistianos orientals:

## Vinclos externos
*  Información sobre Sant Tomás apóstol.
Sant Tomás

**Sant Tomás** puet estar:

*Sant Tomás apóstol, un d'os doce que acompanyoron a Chesús de Nazaret (?-72 dC?)
*Sant Tomás d'Aquino, teologo y filosofo italiano (1225-1274)
*Sant Tomás Moro, churista, escritor y hombre d'Estato anglés (1478-1535).
Sant Andreu

**Sant Andreu** puet estar:

* Personaches:
** Sant Andreu apóstol.
** Sant Andreu Avellino.
* Cheografía:
** Falla de Sant Andreu, una falla en os Estaus Unius.
** **[[Districto de Sant Andreu]]**, un districto municipal d'a ciudat catalana de Barcelona.
** **[[Sant Andreu de la Barca]]**, un municipio catalán en a comarca d'o Barcelonés.
** **[[Sant Andreu de Llavaneres]]**, un municipio catalán en a comarca d'o Maresme.
** **[[Sant Andreu de Palomar]]**, un antigo municipio catalán en a comarca d'o Barcelonés, hue barrio d'a ciudat de Barcelona.
** **[[Sant Andreu Salou]]**, un municipio catalán en a comarca d'o Chironés.
** **[[Sant Andreu de Sureda]]**, un municipio catalán en a comarca hue francesa d'o Rosellón.
* Fútbol:
** **[[Unió Esportiva Sant Andreu]]**, un equipo de fútbol catalán d'a ciudat de Barcelona.

## Se veiga tamién
* San Andrés.
Sant Chaime o Menor

**Sant Chaime o Menor** (en arameu *Yaqob bar Clopas* y en griego Iάκωβος *Iàkovos*) (Caná, Galilea,? - Cherusalem, 62 dC) estió un d'os Doce Apóstols de Chesús de Nazaret.

Fillo d'un hombre cananeu dito Cleofás y a suya muller María, yera chirmán de Chusé y Chudas Tadeu (Mc 15, 40) y primo chirmán de Chesús, ya que os pais d'os dos serían chirmans. En o "Libro d'el Trasoro" en fan mención:

Tamién en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo":

A vegatas lo han identificato con Chaime o Chusto, primer bispe de Cherusalem, y mencionato en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo":
Danijel Kosovac

**Danijel Kosovac**, en serbio *Даниэл Косовац* (Basilea, 21 de febrero de 1989) ye un futbolista serbio-suizo, que chugó en as categorías inferiors d'o Real Zaragoza. Actualment chuga en categorias rechionals en o suyo país.

## Trayectoria
Estió parti d'a plantilla d'o Real Zaragoza B, dimpués d'estar en o Universidad, que lo heba fichau d'o FC Concordia de Basilea, localidat natal d'o chugador, al recalar en Zaragoza su pai Veroljub Kosovac pa entrenar a o Balonmano Aragón. Dimpués d'o suyo paso por o Real Zaragoza B fizo una interrupción en a suya vita esportiva y tornó a o suyo país a on chuga en divisions menors.

## Referencias

## Vinclos externos
*Ficha en www.futbol-talentos.es
Lucientes

**Lucientes** ye un despoblato medieval aragonés en o termin municipal de Longars, comarca de Cinco Villas y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers, en a provincia de Zaragoza,

O lugar ye situato en a parti sud d'o municipio de Longars, a o canto d'a pista de Longars enta Luesia y amán d'o termin municipal de Luesia, clavato en a sierra de Santo Domingo. Hue nomás bi ha que bellas ruinas, repuis de l'antigo lugar.

## Toponimia
O toponimo *Lucientes* presenta a terminación *-ntes* que tamién amuestran atros toponimos peninsulars como Ledantes y Polientes en Cantabria, que son chenitivos fosilizaus en toponimia y no plurals. Estos toponimos se remontan a los chenitivos singulars d'a tercera declinación latina *LAETANTIS* y *POLLENTIS* d'antroponimos u cognomens feitos a partir d'o participio activo de present. En os dos casos s'ha dau la evolución fonetica regular d'o iberorromanz. Este orichen a partir d'un chenitivo en *-NTIS* y un antroponimo u cognomen encaixa prou bien pa o toponimo *Lucientes*, relacionable con o chenitivo *LUCENTIS* y l'antroponimo bien documentau *LUCENTIUS*.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en 970/994, recollita en a edición por Antonio Ubieto Arteta d'o *Cartulario de [[Monesterio de Sant Chuan d'a Penya|Sant Chuan d'a Penya]]* I (en *Textos Medievales*, 6, Valencia, 1972), y documenta as variants *Lucientes* y *Lucentes*.

Ye fácil que o monesterio de Leire recibise as rentas episcopals d'a ilesia de Lucientes en o sieglo XI, como as de Cercastiel, Lobera, Longars, Petiella, Sos d'o Rei Catolico u Sibirana. En o sieglo XII Lucientes li en pagaba.

## Lucientes y Goya
D'iste lugar yeran os antepasatos maternos d'o pintor aragonés Francisco de Goya y Lucientes, tresladatos ta l'amanata localidat d'Uncastiello.

## Se veiga tamién
* Apellito Lucientes.

## Referencias
Sangorrín

**Sangorrín** ye un despoblato medieval aragonés en o termin municipal de Longars, comarca de Cinco Villas y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers, en a provincia de Zaragoza,

O lugar ye situato en a parti norte d'o municipio de Longars, a man d'os termins municipals de Bailo y Bagüés en o piet d'o mont de Sant Gorrín de qui en prenió o suyo nombre.

## Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en 970/994, recollita en a edición por Antonio Ubieto Arteta d'o *Cartulario de [[Monesterio de Sant Chuan d'a Penya|San Juan de la Peña]]* I (en *Textos Medievales*, 6, Valencia, 1972).

## Toponimia
Agustín Ubieto Arteta documenta as variants *Sangorrin*, *Santgorrin*, *Sangorrine*, *Sangerriu* y *Sangurrin*. A variant *Santgorrin* amaneix en textos d'o sieglo XV d'o "Fondo Sastago":

## Se veiga tamién
* Apellito Sangorrín.

## Referencias
Raúl Goni

**Raúl Goni Bayo** conoixito esportivament como Goni, (Zaragoza, 12 d'octubre de 1988) ye un futbolista aragonés hue retirau. Que chugaba d'esfensa central y o suyo primer equipo en primera división estió o Real Zaragoza. O suyo zaguer equipo estió o Club Deportivo Teruel en a Tercera división espanyola de fútbol.

## Biografía
Prencipió a chugar a o futbol en a U.D. Montecarlo, equipo d'o barrio zaragozano de Torrero en o que estió cinco anyadas. Pasó una temporata en l'Amistad ta chugar dimpués en o Real Zaragoza, a on que estió subcampión de Espanya cadete y campión nacional chovenil contra o FC Barcelona. Cuan encara perteneixeba a o equipo filial y debito a la baixa d'os centrals titulars d'o primer equipo, debutó en primera división o 31 d'octubre de 2007, en a decima chornata de liga, en o partiu UD Almería 0 - Real Zaragoza 1. En a temporata 2010-2011 chugó en o Real Madrid Castilla equipo filial d'o Real Madrid CF.

Estió internacional con a selección espanyola de fútbol sub-17, sub-19 y sub-21.

## Equipos

## Referencias

## Vinclos externos
*  Ficha en BDFutbol
Ascellas

**Ascellas** (*Lascellas* en castellano) ye un lugar aragonés d'o concello municipal d'Ascellas-Ponzano, situau en a provincia de Uesca y comarca d'o Semontano de Balbastro.

A suya población ye de 47 habitants (2010).

## Demografía
Escandinavia

**Escandinavia** ye una rechión d'o norte d'Europa, que puet fer referencia a cuantos significatos. En o suyo sentito mas estricto, a forman nomás que Noruega y Suecia, ye decir, os dos países que fan parte d'a peninsula Escandinava. En un sentito mas amplio, cal parar cuenta tamién de Dinamarca, con una historia y una cultura comuns con Suecia y Noruega, en estar a tierra d'orichen d'os vikingos.

Encara bi ha d'atros que consideran que en un sentito cultural mas amplio, ta fer referencia a os *países escandinavos*, tamién en fan parte Islandia y as islas Feroe, amás de Finlandia, y encara ta d'atros tamién en fan parte Estonia, Letonia y Lituania u mesmo Groenlandia, en confundindo o concepto con o de *[[Países nordicos]]*.

## Definicions d'Escandinavia
## Etimolochía d'a palabra
## Cheografía d'Escandinavia
## Historia d'Escandinavia
## Luengas d'Escandinavia
## Politica d'Escandinavia
## Vinclos externos
Corbera d'Ebre

**Corbera d'Ebre** ye un municipio catalán de la comarca de la Tierra Alta. La suya población ye de 1.169 habitants (2008), en una superficie de 53,1&nbsp;km² y una densidat de población de 22,02 hab/km².

## Mugas
Lo suyo termin muga con Gandesa, Vilalba dels Arcs, La Fatarella, con un cantón de lo termin de Móra d'Ebre y con Benissanet

## Historia
Corbera d'Ebre quedó destruita de tot en la Batalla de l'Ebro. Como en Belchit, dimpués los habitants costruyoron as suyas casas en atro puesto creyando un nuclio nuevo. A zona abandonata ye conoixita huei como *La Muntera*.

## Demografía
Frank Lloyd Wright

**Frank Lloyd Wright**, naixito de Richland Center (Wisconsin, Estaus Unius) o 8 de chunio de 1867 y muerto en Phoenix (Arizona, Estaus Unius) o 9 d'abril de 1959, estió un arquitecto, disenyador, urbanista y escritor estausunidense, uno d'os prencipals representants d'a clamata *[[Arquitectura Moderna]]* y tamién uno d'o prencipals representants de l'Arquitectura d'Estaus Unius.

Ye l'autor de muitos prochectos arquitectonicos en os Estaus Unius, como a Casa Darwin D. Martin, a casa d'a cascada, a casa Jacobs1 u o Guggenheim de Nueva York, encara que tamién en atros lugars, como Tokio (Chapón), a on fació l'Hotel Imperial, y destaca por o suyo intrés en a funcionalidat d'os suyos prochectos.

## Anyadas de formación
O choven Frank Lloyd Wright prencipió os suyos estudios d'Arquitectura cuan treballaba ta un arquitecto, y en rematar-los en 1889 s'instaló en a ciudat de Chicago, en o estato d'Illinois, a on treballó ta L. Silsbee y dimpués ta os arquitectos Adler y Louis Sullivan (istos dos zaguers consideratos representants d'a dita *[[Escuela de Chicago (arquitectura)|escuela de Chicago]]*), fendo prochectos de casas individuals, aprendendo-ie os fundamentos de l'Arquitectura practica. Antiparte, se convertió en amigo de Sullivan, qui l'almostró todas as suyas conoixencias. Sindembargo, Wright feba prochectos por a suya cuenta en o suyo tiempo libre, fendo asinas a competencia a la suya empresa, y rematoron por despedir-lo. Tamién en 1889 demandó un ampre a Sullivan ta construir una casa en Oak Park, Illinois, a on prefuguraba muitas d'as solucions arquitectonicas que emplegarba dimpués en os suyos prochectos. Tamién estió en ixas envueltas cuan casó con a suya muller, Catherine Tobin.

## Bibliografía
* Hoffmann, Donald. *Understanding Frank Lloyd Wright's Architecture*. Dover Publications, Nueva York, 1995. ISBN 0-486-28364-X.
* Farr, Finis. *Frank Lloyd Wright: A Biography*. Scribner,  Nueva York, 1961.
* Friedland, Roger and Harold Zellman. *The Fellowship: The Untold Story of Frank Lloyd Wright and the Taliesin Fellowship*. Regan Books, Nueva York, 2006. ISBN 0-06-039388-2.
* Gill, Brendan. *Many Masks: A Life of Frank Lloyd Wright*. Putnam, Nueva York,1987. ISBN 0-399-13232-5.
* Huxtable, Ada Louise. *Frank Lloyd Wright*. Lipper/Viking, Nueva York, 2004. ISBN 0-670-03342-1.
* Secrest, Meryle. *Frank Lloyd Wright: a Biography*. Knopf,  Nueva York, 1992. ISBN 0-394-56436-7.
* Twombly, Robert C. *Frank Lloyd Wright: His Life and Architecture*. Wiley,  Nueva York, 1979. ISBN 0-471-03400-2.
* Wright, Iovanna Lloyd. *Architecture: Man in Possession of His Earth*. Garden City, Doubleday, 1962.
* Toker, Franklin. *Fallingwater Rising: Frank Lloyd Wright, E. J. Kaufmann, and America's Most Extraordinary House*. Alford A. Knopf, Nueva York, 2003. ISBN 1-4000-4026-4.
* Whiting, Henry, II. *At Nature's Edge: Frank Lloyd Wright's Artist Studio*. University of Utah Press, Salt Lake City, 2007. ISBN 978-0-87480-877-3.

## Vinclos externos

*  Fundación Frank Lloyd Wright.
Gabás (Chacetania)

:*Iste articlo ye sobre un *'despoblato aragonés (güé pardina) d'o municipio de Bailo en a Chacetania**. Ta atros usos se veiga [[Gabás]].''

**Gabás''' ye un despoblato medieval aragonés en o termin municipal de Bailo, comarca de Chacetania y partiu chudicial de Chaca, en a provincia de Uesca, en a cuenca d'o río Asabón, un afluent d'o río Galligo. Hue ye nomás una pardina, repui de l'antigo lugar.
Vilalba dels Arcs

**Vilalba dels Arcs** ye un municipio catalán de la comarca de la Tierra Alta y provincia de Tarragona.

La suya población ye de 723 habitants (2008), en una superficie de 67,3 km² y una densidat de población de 10,74 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Vilalba dels Arcs ye situata a 450 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar.

### Mugas
Lo suyo termin muga con Batea, La Pobla de Massaluca, La Fatarella, Corbera d'Ebre y Gandesa.

## Historia
Vilalba dels Arcs estió un d'os escenarios importants d'a Batalla de l'Ebro en 1938.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia parroquial de Sant Lorient, de los sieglos XVI-XVII, con partes en estilos gotico, renaixentista y barroco.
*Ermita d'a Virchen de Gracia, construita por a Orden d'o Temple, que estió a primitiva ilesia d'o lugar. Construita en estilo romanico de transición enta o gotico, fue muit esviellata dimpués.
*Calvario, d'estilo barroco.

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal.
* Información en la pachina web de la ''Generalitat de Catalunya''.
* Información en la pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
La Fatarella

**La Fatarella** ye un municipio catalán de la comarca de la Tierra Alta. La suya población ye de 1.139 habitants (2008), en una superficie de 56,5&nbsp;km² y una densidat de población de 20,16 hab/km².

## Toponimia
Lo toponimo *Fatarella*, a l'igual que d'atros remataus en *-ella* en lo dominio catalán (*Macarella*, *Fondarella*, *Ondarella*, *Fondeguilla* y *Moredilla*) no se remontan a una sufixación con lo sufixo *-ella* (cognato de l'aragonés *[[sufixo -iello|-iella]]*), se remontan a una forma superlativa arabe.

## Mugas
Lo suyo termin consiste en dos parz deseparatas y muga con Ribarroya d'Ebro, con un cantón de lo termin de Flix, con Azcón, con un cantón de lo termin de Móra d'Ebre, con Corbera d'Ebre y con Vilalba dels Arcs.
  

## Historia
L'Exercito Popular Republicano resistió en La Fatarella cuan la batalla de l'Ebro dica que las tropas nacionals la ocuporon entre los días 7 y 13 de noviembre de 1938.

## Demografía

## Referencias
Miravet

**Miravet** ye un municipio catalán de la comarca de la Ribera d'Ebro. La suya población ye de 799 habitants(2008), en una superficie de  km² y una densidat de población de 24,74 hab/km².

## Mugas
Lo suyo termin muga con Lo Pinell del Brai, Benissanet, Ginestar y Rasquera y Benifallet.

## Historia
Bi ha un castiello de los tiempos de los musulmans on i habió presencia almurabit.

Dimpués de la conquiesta cristiana lo almenistroron los templers, que i facioron una comanda.

## Toponimia
Lo toponimo *[[Mirabet|Miravet]]* probién de l'arabe *Murabit*, que significa "ombre relichioso musulmán".

## Demografía
Antonio Machado

**Antonio Cipriano José María y Francisco de Santa Ana Machado Ruiz**, conoixito como **Antonio Machado**, naixito de Sevilla (Andalucía) o 26 de chulio de 1875 y muerto en o exilio en Cotlliure (departamento francés de Pireneus Orientals, en a comarca catalana de Catalunya d'o Norte) o 22 de febrero de 1939, estió un escritor y poeta espanyol, considerato uno d'os millors poetas d'a Literatura espanyola y d'a Literatura en castellano.

Machado puet considerar-se como un escritor d'o Modernismo, encara que tamién como un representant, por a tematica de parte d'a suya obra, centrada en os problemas d'Espanya, como miembro d'a clamata Cheneración d'o 98.

## Antecedents familiars
Machado naixió de Sevilla, en Andalucía, o 26 de chulio de 1875, en una familia ilustrata d'a burguesía sevillana d'ideolochía liberal. O suyo pai, Antonio Machado Álvarez, yera etnologo, con publicacions sobre o folklore andaluz y o folklore gallego, y su güelo, Antonio Machado Núñez, yera profesor de Ciencias Naturals, medico, cheografo y zoologo. Su pai yera amigo de recheracionistas como Joaquín Costa u Francisco Giner de los Ríos.

## Estudios
Encara que de nino estudió en Sevilla, cuan en 1883 nombroron a su pai profesor d'a Universidat Central de Madrit, a familia se tresladó ta ista ciudat, y o choven Machado estudió en a Institución Libre de Enseñanza fundata por Francisco Giner de los Ríos. Sindembargo, Antonio Machado interrumpió os suyos estudios por a malautia y a muerte de su pai en 1893 por tuberculosi, por os problemas economicos familiars.

## Vinclos externos
Sant Felipe apóstol

**Sant Felipe** u **Sant Felip** (en griego Φίλιππος *Philippos*) (Betsaida, Galilea, ? - Hierapolis, Asia la Chica, 81) estió un d'os Doce Apóstols de Chesús de Nazaret.

Dimpués d'os feitos de Chesús de Nazaret, os apóstols s'escamporon por l'Imperio Romano ta pedricar. Felipe plega ta Hierapolis, puesto a que morio a la edat de 87 anyos en tiempos de Domicián.

Seguntes as versions, teneba tres (carta de San Victor a Policrates d'Efeso de 198 dC) u cuatre fillos (Feitos d'os Apóstols 21, 8-9).

A tradición cristiana diz que as suyas restas se tresladoron ta Costantinoble y, dimpués, ta Roma. Actualment, se veneran en os dos puestos.

A suya fiesta se celebra:
* l'1 de mayo, seguntes a Ilesia Anglicana
* o 3 de mayo, seguntes a Ilesia Catolica Romana
* o 14 de noviembre, seguntes a Ilesia Ortodoxa Griega

## Sant Felip(e) en fuents aragonesas
En o "Libro del Trasoro" li dedican un capítol:

No en mancan mencions en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo":

Tamién lo mencionan en a "Cronica d'Espanya" de García de Eugui:
Mark Twain

**Samuel Langhorne Clemens**, mas conoixiu con o suyo nombre artistico de **Mark Twain**, naixiu d'a localidat de Florida (Missouri, Estaus Unius) o 30 de noviembre de 1835 y muerto en Redding (Connecticut, Estaus Unius) o 21 d'abril de 1910, estió un escritor y novelista estausunidense, considerau como uno d'os prencipals autors d'a Literatura estausunidense y tamién un destacau autor de Literatura infantil y chovenil. L'escritor William Faulkner deciba que Mark Twain yera *o [[pai]] d'a Literatura estausunidense*.

D'entre as suyas obras destacan *[[Adventures of Huckleberry Finn]]*, *[[The Adventures of Tom Sawyer]]*, *[[The Prince and the Pauper]]* y *[[A Connecticut yankee in King Arthur's court]]*, habendo-se adaptau muitas d'as suyas obras a lo Cine.

## Referencias

## Vinclos externos
Flers (Orne)

:*Iste articlo ye sobre una *'comuna francesa en o departamento d'Orne y rechión de Baixa Normandía**. Ta atros usos se veiga [[Flers]].''


**Flers''' ye una comuna francesa en o departamento francés de Orne, districto d'Argentan, cantons de Flers-1 y Flers-2 (en ye a suya capital) y rechión de Normandía. A comuna feba parte de l'antiga provincia de Normandía.

A suya población ye de 16.947 habitants (1999) en una superficie de 21,15 km², con una densidat de población de 801,28 hab/km².

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

* Pachina web oficial.
* Oficina de Turismo
* Museu d'o Castiellou de Flers.
Erwin Schrödinger

**Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger** (pronunciato en alemán [ˈɛʁviːn ˈʃʁøːdɪŋɐ]), naixito de Viena (Austria, Imperio Austrohongaro) o 12 d'agosto de 1887 y muerto en Viena (Austria) o 4 de chinero de 1961, estió un fisico austro-irlandés, destacato por estar en os fundamentos d'as teorías sobre a Mecanica cuantica.

Schrödinger recibió o Premio Nobel de Fisica en 1933, con Paul Dirac, por os suyos treballos, en especial a dita *[[ecuación de Schrödinger]]*. Antiparte, estió miembro d'a *[[Royal Society]]* y de l'Academia Pontificia de Ciencias.

Refuchiato d'o nazismo en o Reino Uniu y Irlanda, recibió a nacionalidat irlandesa en 1940.

## Vinclos externos
Flers

**Flers** puet estar:

***[[Flers (Orne)|Flers]]**, una comuna francesa en o departamento d'Orne y rechión de Normandía.
***[[Flers (Paso de Calais)|Flers]]**, una comuna francesa en o departamento de Paso de Calais y rechión d'Altos de Francia.
***[[Flers (Somme)|Flers]]**, una comuna francesa en o departamento de Somme y rechión d'Altos de Francia.
***[[Flers-en-Escrebieux]]**, una comuna francesa en o departamento de Norte y rechión d'Altos de Francia.
***[[Flers-sur-Noye]]**, una comuna francesa en o departamento de Somme y rechión d'Altos de Francia.
***[[Flers-lez-Lille]]**, una antiga comuna francesa en o departamento de Norte y rechión d'Altos de Francia, hue integrata (dende 1970) en a comuna de Villeneuve-d'Ascq.
*Un apellito toponimico francés, l**'[[apellito Flers]]**.
Colls

**Colls** ye un lugar aragonés en o municipio de Puent de Montanyana, comarca de Ribagorza y provincia de Uesca.

## Historia
A suya primera mención escrita ye de l'anyo 819.

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com

## Referencias
Montanyana (Ribagorza)

:*Iste articlo ye sobre un *'lugar aragonés en o municipio ribagorzano de Puent de Montanyana**. Ta atros usos se veiga [[Montanyana (desambigación)]].''


**Montanyana*' (en [[idioma castellano|castellano]] *Montañana*) ye un [[lugar]] [[Aragón|aragonés]] en o [[municipio]] de [[Puent de Montanyana]], [[comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Ribagorza]] y [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]].

== Historia ==
Os primers datos sobre Montanyana amaneixen en l'anyo [[987]] en o cartulario d'o [[monesterio d'Alaón]] como que *castrum de Montagnana'' (castro de Montanyana), de filiación cristiana. Os habitants d'ixe castrum compartiban espacio con as órdens militars d'os hespitalers esfendendo-se d'incursions musulmanas endrezadas por Abd al-Málik.

A partir de 1834 estió capital d'o municipio, pero con a despoblación d'o medio rural d'o decenio d'os anyos 1960, o concello se tresladó enta Puent de Montanyana y prencipió un declive que fació periglar o suyo conchunto medieval.

## Puestos d'intrés
* Ilesia de Nuestra Sinyora de Baldós.
* Ermita de Sant Chuan.

## Referencias

## Vinclos externos
Torre Baró

:*Iste articlo ye sobre un lugar aragonés en a comarca de Ribagorza; ta atros usos, se veiga *'Torre Baró (desambigación)**''.


**Torre Baró''' ye un lugar aragonés en o municipio de Puent de Montanyana, comarca de Ribagorza y provincia de Uesca.

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com/
Sant Felipe

**Sant Felipe** (*/san fe.li.pe/* u */san θe.li.pe/*) puet estar:

*Sant Felipe, un d'os doce apóstols.
***[[Sant Felipe de Chesús]]**, primer santo y protomártir mexicano.
***[[Sant Felipe Neri]]**, fundador d'a Congregación de l'Oratorio.
***[[Sant Felipe Benizi]]**, cheneral d'a orden d'os Servitas.
***[[Sant Felipe Siriaco]]**, diacono en Sicilia.
***[[Sant Felipe de Gortina]]**, bispe de Gortina en la isla de Creta.
***[[Sant Felipe diacon]]**, diacono, un d'os siete esleitos por os apóstols.
***[[Sant Felipe Howard]]**, conte d'Arundel.

Os siguients **toponimos**:

* Argentina.
****[[San Felipe (Salta)|San Felipe]]**, localidat d'o departamento Rosario de la Frontera, provincia de Salta.
* Venezuela.
****[[San Felipe (Venezuela)|San Felipe]]**, Yaracuy.
* Chile.
****[[San Felipe (Chile)|San Felipe]]**, Rechión de Valparaíso.
* Espanya.
****[[Castiello de San Felipe]]**;
* Estaus Unius.
****[[San Felipe (Texas)|San Felipe]]**, Texas.
* Filipinas.
****[[San Felipe (Filipinas)|San Felipe]]**.
* México.
****[[San Felipe (Baixa California)|San Felipe]]**, Baixa California.
****[[San Felipe (Guanajuato)|San Felipe]]**, Guanajuato.
****[[San Felipe (Yucatán)|San Felipe]]**, Yucatán.
****[[San Felipe (San Jose)|San Felipe]]**, San José, California.
*A Plaza de Sant Felipe de Zaragoza.
Stanley Kubrick

**Stanley Kubrick**, naixiu d'o barrio d'o Bronx en a ciudat de Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) o 26 de chulio de 1928 y muerto en a ciudat de Londres (Hertfordshire, Anglaterra, Reino Uniu) o 7 de marzo de 1999, estió un director cinematografico, director de fotografía, guionista y productor cinematografico estausunidense, con una destacada carrera cinematografica, con cintas como *[[Paths of Glory (cinta)|Paths of Glory]]*, *[[Lolita]]*, *[[2001: A Space Odyssey]]*, *[[The Shining]]*, *[[Barry Lyndon]]* y Full Metal Jacket.

## Filmografía
### Como director
* 1951: *[[Flying Padre: An RKO-Pathe Screenliner]]*.
* 1951: *[[Day of the Fight]]*.
* 1953: *[[Fear and Desire]]*, con Frank Silvera, Paul Mazursky y Kenneth Harp.
* 1953: *[[The Seafarers]]*, documental.
* 1955: *[[Killer's Kiss]]*, con Frank Silvera, Jamie Smith y Irene Kane.
* 1956: *[[The Killing]]*, con Sterling Hayden, Coleen Gray y Vince Edwards.
* 1957: *[[Paths of Glory]]*, con Kirk Douglas, Ralph Meeker, Adolphe Menjou y George Macready.
* 1960: *[[Spartacus (cinta de 1960)|Spartacus]]*, con Kirk Douglas, Laurence Olivier, Jean Simmons, Charles Laughton y Peter Ustinov.
* 1962: *[[Lolita (cinta de 1962)|Lolita]]*, con James Mason, Shelley Winters y Sue Lyon.
* 1964: *[[Dr. Strangelove]]*, con Peter Sellers, George C. Scott y Sterling Hayden.
* 1968: *[[2001: A Space Odyssey]]*, con Keir Dullea, Gary Lockwood y William Sylvester.
* 1971: *[[A Clockwork Orange (cinta)|A Clockwork Orange]]*, con Malcolm McDowell, Patrick Magee y Michael Bates.
* 1975: *[[Barry Lyndon]]*, con Ryan O'Neal, Marisa Berenson y Patrick Magee.
* 1980: *[[The Shining (cinta)|The Shining]]*, con Jack Nicholson, Shelley Duvall y Danny Lloyd.
* 1987: *[[Full Metal Jacket]]*, con Matthew Modine, Adam Baldwin y Vincent D'Onofrio.
* 1999: *[[Eyes Wide Shut]]*, con Tom Cruise, Nicole Kidman, Madison Eginton y Sydney Pollack.

## Premios
### [[Premios Oscar]]

### [[Premios Globos d'Oro]]

## Se veiga tamién
* Cintas con guión de Stanley Kubrick.
* Cintas dirichidas por Stanley Kubrick.

## Bibliografía
*  Vicent LoBrutto: *Stanley Kubrick: a biography*. Da Capo Press, 1999. ISBN 978-0-306-80906-4.

## Vinclos externos
*  ''Stanley Kubrick'' en Internet Movie Database.
Ingmar Bergman

:*Iste articlo ye sobre o director, guionista y productor cinematrografico *'Ingmar Bergman** no s'ha de confundir con l'actriz [[Ingrid Bergman]].


**Ernst Ingmar Bergman*', naixito d'[[Uppsala]] ([[Suecia]]) o [[14 de chulio]] de [[1918]] y muerto en a [[isla de Fårö]] ([[Gotland]], [[Suecia]]) o [[30 de chulio]] de [[2007]], estió un [[director teatral]], [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Suecia|sueco]] con una important carrera cinematografica y muitos premios recibitos.

En [[1976]] recibió o [[Premio Goethe]].

== Vida familiar ==
Estió casató cinco vegatas, con [[Else Fisher]] dende [[1943]] dica [[1945]], [[Ellen Lundström]] dende [[1945]] dica [[1950]], [[Gun Grut]] dende [[1951]] dica [[1959]], [[Käbi Laretei]] dende [[1959]] dica [[1969]] y [[Ingrid von Rosen]] dende [[1971]] dica a suya muerte en [[1995]]. Amás amás tamién tenió realcions con Harriet Andersson y Liv Ullmann.

Estió pai de nueve fillos y bels d'éls estioron relacionatos con o cine, Lara Bergman filla d'a suya relación con [[Else Fisher]] fació d'actriz en bels cintas, Eva Bergman y Jan Bergman d'a suya relación con [[Ellen Lundström]] estioron directors de cine, os chiminucos Jan y Anna Bergman fillos d'a mesma relación estioron actors, directors y güionistas, Daniel Sebastian Bergman fillo d'a suya relación con [[Käbi Laretei]] tamién estió director de bels cintas. Linn Ullmann ye una escrito filla d'a suya relación con Liv Ullmann tamién fació bels aparicions en cintas dirichitas por o suyo pai.

== Filmografía ==
=== Director i guionista ===


==Bibliografía==
* Stig Björkman, Torsten Manns, y Jonas Sima. *Bergman on Bergman: Interviews with Ingmar Bergman*. Simon & Schuster, New York. Swedish edition copyright 1970; English translation 1973.
* *Filmmakers on filmmaking: the American Film Institute seminars on motion pictures and television* (edited by Joseph McBride). Boston, Houghton Mifflin Co., 1983.
* Ingmar Bergman. *Images: my life in film*,  New York, Arcade Pub., 1994, ISBN 1-55970-186-2.
* Ingmar Bergman. *The Magic Lantern''. New York, Viking Press, 1988, ISBN 0-670-81911-5.

## Vinclos externos

*  Ingmar Bergman en IMDb.
Sergei Eisenstein

**Sergei Michailovitch Eisenstein** (Сергей Михайлович Эйзенштейн en ruso), naixito de Riga, en l'Imperio Ruso (hue ye a capital de Letonia) o 23 de chinero de 1898 y muerto en Moscú (RSSF de Rusia, Unión Sovietica, hue a capital de Rusia) o día 11 de febrero de 1948, estió un director cinematografico y un teorico d'o cine ruso d'o periodo sovietico con un important papel en a historia d'o cine. A suya innovadora tecnica de montache, en que as imáchens se presientan pa aconseguir o maximo impacto psicolochico, sirvió de referencia y inspiración pa o cine que se fació posteriorment.

Ye conoixiu en particular per as suyas cintas mudas *[[Stachka]]* de 1925, *[[Броненосец Потёмкин]]* de 1925 y *[[Октябрь]]* de 1928, asinas tamién como per as epopeyas historicas *[[Алекса́ндр Не́вский]]*de 1938 y as dos partes de *[[Иван Грозный]]* (1944, 1958).

## Filmografía
 

## Referencias

## Vinclos externos

*  Sergei Eisenstein en IMDb.
Benissanet

**Benissanet** ye un municipio catalán d'a comarca d'a Ribera d'Ebro. A suya población ye de 1.268 habitants (2008), en una superficie de 23,1&nbsp;km² y una densidat de población de 54,89 hab/km².

## Mugas
O suyo termin muga con Corbera d'Ebre, Gandesa, Lo Pinell de Brai, Miravet, Ginestar, Móra d'Ebre y Tivissa.

## Demografía
Ginestar

**Ginestar** ye un municipio catalán de la comarca de la Ribera d'Ebro. La suya población ye de 1.098 habitants (2008), en una superficie de 15,9&nbsp;km² y una densidat de población de 69,06 hab/km².

## Mugas
Lo suyo termin muga con Benissanet, Miravet, Rasquera y Tivissa.

## Demografía
Anyos 300

Os **anyos 300** ye o periodo de tiempo formau por os anyos entre l'anyo 300 y l'anyo 309, istos dos tamién incluyius.

## Escaicimientos

## Naixencias

## Muertes
Lourenzá

**Lourenzá**  (*Lourenzá* en gallego y oficialment, *Lorenzana* en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Central.

A suya población ye de 2.569 habitants(2008), en una superficie de 62,6 km² y una densidat de 41,04 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Lourenzá ye situata a 726 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
Mondoñedo

**Mondoñedo**  ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Central. Ye a capital d'o partiu chudicial d'o suyo nombre.

A suya población ye de  habitants en una superficie de 142,66 km² y una densidat de   hab/km².

## Cheografía
A localidat de Mondoñedo se troba situata a 141 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

### Mugas
O termin municipal de Mondoñedo muga a o norte con Foz; a o nord-este con Lourenzá; a l'este con Lourenzá; a o sud-este con Riotorto; a o sud con a Pastoriza; a o sud-ueste con Abadín; a l'este con Abadín y Alfoz; y a o nord-ueste con Alfoz.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos

* Seu de Nuestra Sinyora de l'Asumpción de Mondoñedo, de 1230-1248, con a frontera romanica orichinal. Ye protechita legalment con a suya declaración como Molimento Nacional.
* Hespital de Sant Pablo, un edificio d'estilo romanico.
* Monesterio d'Alcántara, d'o sieglo XVIII.

## Vinclos externos

* / Mondonedo.net, pachina web no oficial sobre a localidat.
Bretons en Galicia y Asturias

Os **bretons d'Hispania** estioron un grupo etnico celta provinient d'a isla de Bretanya que s'establió en o nord-ueste d'a Peninsula Iberica en os sieglos V y VI. O suyo puesto d'orichen, a provincia romana de Britania, s'heba tornato periglosa por as invasions d'os pictos, os escotos, y sobre tot os invasors chermanicos d'a confederación saxona u carriatos por a suya migración. Tot ixo los forzó a fuyir y escar una nueva tierra a l'atro costato d'a mar. Os bretons d'Hispania s'establioron sobre tot en territorios d'as actuals Asturias y Galicia. A suya asimilación estió lenta y deixoron como senyal una important contribución a os folklors d'ixas tierras.

## Establimiento en Hispania
A mayor parte d'os bretons que fuyoron d'a provincia de Britania s'establioron en Armorica, prenendo-ie o poder en contra d'os galorromans locals, d'una traza que con o tiempo o nombre d'ixa peninsula se convertió en Bretanya, y os suyos habitants bretons.

Atras collas d'emigrants navegoron encara mes enta o sud y s'establioron en as costas d'o norte d'a Peninsula Iberica, on plegoron a fundar un bispato, o de Britonia, en l'actualidad Santa María de Bretoña, y un monesterio, o de Máximo. Esta seu fue mencionata por primera vegata en as actas d'o Concilio de Braga, celebrato en l'anyo 561, on se cita a presencia d'un bispe dito Maliosus, y por documentos d'o Concilio de Braga de l'anyo 572, on amaneix o mesmo bispe con un nombre trascrito d'una traza mes celta: Maeloc u Mahiloc. Ixe bispato s'estructuraba seguindo o modelo d'as Ilesias celtas d'as Islas Britanicas, tenendo como cabalto a un bispe que yera tamién un abate.
Antas de Ulla

**Antas de Ulla**  ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'Ulloa.

A suya población ye de 2.499 habitants (2008), en una superficie de 103,60 km² y una densidat de población de 24,12 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Antas de Ulla, trescruzata por o río Ulla, se teoba situata a 600 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 45 km de Lugo, a capital d'a suya provincia.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal d'Antas de Ulla.
Sant Chudas Tadeu

**Sant Chudas Tadeu** u **Yəhûdāh bar-Alpheus ''Cleoffas*** ([[Caná]], [[Galilea]], ? - [[Suanis]], [[Persia]], [[62]]?) estió un d'os [[apóstol]]s de [[Chesús de Nazaret]]

Yera fillo d'Alfeu (*Cleoffas* en griego) y de María (u *Míriam''), yera chirmán de Chusé y Chaime (Mc 15, 40) y primo chirmán de Chesús, ya que os pais d'os dos yeran chirmans.

Pedricó en as rechions de Galilea, Chudea, Asia la Chica, Echipto, Eufrates, Tigris, Libia, Samaria, Edesa y Babilonia.

Seguntes a Ilesia Catolica Romana, se'n fuo ta Mesopotamia con Sant Simón apóstol, a on que pedricoron bels anyos y dimpués, seguntes Abdías (sieglo IV), fuoron martiriciatos: 
* Sant Simón fue sarrato por a metat u asasinato a golpes de martiello en a capeza.
* Sant Chudas Tadeu fue escapezato con una estral, con la que gosa representar-se.

Fuoron apedecatos en Babilonia dica que, en o sieglo VII, cuan os musulmans dentroron en a ciudat, un grupo de cristiants tresladoron as restas mortals ta Roma.
Dimpués d'un sieglo, o Papa Lión III donó as reliquias a Carlos Magno (800), qui las levo ta la basilica de Sant Saturnín de Tolosa (Francia), a on que son veneratas actualment.

A suya fiesta ye o 28 d'octubre.
Palas de Rei

**Palas de Rei** (*Palas de Rei* en gallego y oficialment, *Palas de Rey* en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'Ulloa.

A suya población ye de 3.682 habitants (2008), en una superficie de 199,7 km² y una densidat de 18,44 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Palas de Rei ye situata a 534 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 36 km de Lugo, a capital d'a suya provincia, y 69&nbsp;km de Santiago de Compostela, a capital de Galicia.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia de Vilar de Donas, d'estilo romanico, repui d'un antigo monesterio d'o sieglo XII.
*Castiello de Cambre, uno d'os castiellos medievals millor conservatos de Galicia.

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal.
Baleira

**Baleira** ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca de Fonsagrada.

A suya población ye de 1.533 habitants (2010), en una superficie de 168,80 km² y una densidat de 9,11 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Baleira ye situata a 1.049 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos

*Pachina web oficial municipal de Baleira.