Congosto de l'Entremont

:*Iste articlo tracta sobre o *'congosto de l'Entremont**. Ta altros usos d'o [[toponimia|toponimo]] «Entremont» se veiga **Entremont (desambigación)**.''

O **congosto de l'Entremont*' (pronunciau /lentre'mon/) ye un [[congosto]] natural sobre o [[río Cinca]] que se prolarga 1,5 [[kilometro]]s (aproximadament) d'entre os arredols d'a localidat de [[Lugar viello de Mediano|Mediano]] y dica [[Ligüerre de Cinca]], en sud d'a [[comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]] ([[provincia de Uesca|Uesca]]).

Ye un congosto natural socavau per o [[río Cinca]] contra la [[calsinera|penya calsinera]] que forma d'una man o [[tozal de Sant Mitier]] u «tozal Corona», y de l'altra a [[sierra de l'Entremont]] y, especialment, as [[lenera]]s de lo penyastro d'ista segunda que ha nombre Picatiecho.

Dende [[1969]], l'acceso d'o río Cinca ta'l congosto se troba interrumpido por a renclusa de l'[[entibo de Mediano]], que bi ye en a boca. A surtida d'o río de o congosto se troba tamién con unaltro pantano, que ye l'[[entibo de Lo Grau]], debaixo d'o Puent de l'Entremont por a on que i esnaviesa a carretera local de [[Palo (a Fueva)|Palo]] ta'l [[Mesón de Ligüerre]], por o que o poco mas d'1&nbsp;km que mesura de largo lo congosto ye a sola distancia no embalsada que recorre o río Cinca por ista part.

==L'Entremont en a cultura popular==

Enantes d'a construcción d'as dos presas que lo tancan, o congosto de L'Entremont chugaba un papel principal en o folklore relacionau con cualques oficios tradicionals en a comarca de o [[Sobrarbe]].

Un d'os oficios mas enradigaus en os lugars y villas que i hai en a ribera d'a Cinca heba estau siempre o de [[navata|navatero]]. Por a naturaleza d'aquella profesión, en l'actualidat desapareixida, L'Entremont yera o paso de mas periglo por a on que pasaban as navatas de camín ta a [[Tierra Plana]] en a exportación d'a madera, pus o río bateba muit fuerte y per estar tan pretas as penyas d'una man y de l'altra, o cabal d'es [[mayenco]]s i fa augmentar a corrient lo que implicaba un augmento d'a velocidat de naviego ta las navatas y lo consecuent periglo de vulcar-las y d'afogar-se.

Por os periglos tan principals que i pasaban, se i construyón cualques [[ermita]]s ta que, d'alcuerdo con as creyencias populars, os santos y santas advocaus parasen cuenta con a vida d'os navateros. En iste sentido, ye significativo lo numer d'istes templos que omne i puede trobar en os arredols: a [[ermita de Sant Mitier y Sant Celedonio (Sant Mitier)|de Sant Mitier y Sant Celedonio]], en l'altura d'o tozal Corona ye lo caso millor conoixiu, pero no lo solo caso que n'i hai. Existen tamién ermitas en [[ermita de Santa María de Monclús|Monclús]] (l'antiga [[capiella]] d'o [[castiello de Monclús|castiello]]) ta fer ofrendas d'antes no se pasás o congosto, y as ermitas [[Ermita de Sant Salvador de Ligüerre de Cinca|de Sant Salvador]] y [[ermita de Santa María d'o Pilar de Ligüerre de Cinca|la virchen d'o Pilar]] en [[Ligüerre de Cinca]], en a riba occidental d'o río, y a de [[Ermita de Sant Per d'As Ventosas (Sant Per de Trillo)|Sant Per d'As Ventosas]] en os arredols de [[Sant Per de Trillo]] en a man oriental, todas ellas que recibiban ofrendas de os navateros mas devotos cuan saliban de congosto.

Belaltras ermitas cosiran o congosto dende as alturas. Ademés de a dita ermita de Sant Mitier y Sant Celedonio, en i hai unaltra en a baixant de o propio mont de Sant Mitier que ha nombre [[ermita de Santa Waldesca (Sant Mitier)|de Santa Waldesca]], y unaltra mas en l'altura d'o tozal d'A Selva Alta, en a man cuentra (sierra de l'Entremont), que ye la [[ermita de Sant Pero y Santa Barbara (Palo)|de Sant Pero y Santa Barbara]].

Manimenos, por a interrupción d'o corso natural d'o río Cinca con os entibos (especialment el d'alto, que ye l'entibo de Mediano), o transporte de maderas con as navatas s'ha feito inviable de [[L'Aínsa]] t'abaixo. En relación con isto, o grupo sobrarbenco [[La Ronda de Boltaña]] incluyón uns versos en referencia a lo congosto en una d'as pocas cancions melanconiosas que han expublicau, «*Primero de Noviembre*», en o disco «*País de anochecida*»  de [[2001]]:


Tamién unaltro grupo musical, iste d'oríchens [[zaragoza]]nas anque bels d'os suyos miembros son afincaus en Sobrarbe en l'actualidat, incluyó una referencia a la perdua de l'oficio tradicional de navatero en consecuencia d'a construcción d'as renclusas. [[La Orquestina del Fabirol]], en una versión d'a canción tradicional sobrarbenca «[[Cinca traidora]]» (incluida en o disco [[Me'n baixé ta Tierra Plana]], [[1994]]), incluyón bellas referencias a la desaparición d'iste oficio:



==Imáchens==
<gallery>
Imachen:75.Entremont.JPG|Incorporación de a Cinca en o [[entibo de Lo Grau|pantano de Lo Grau]], en surtindo de lo congosto por d'entre as penyas d'As Pederas (ezquierda) y Picatiecho (dreta).
</gallery>

==Se veiga tamién==
*[[Sierra de l'Entremont]]
*[[Castiello de Sant Mitier]]

==Referencias==


==Vinclos externos==

* [https://web.archive.org/web/20091120153808/http://www.goear.com/listen/c882d7d/Zinca-traidora-la-orquestina-del-fabirol Audio de «Zinca Traidora» de «*La Orquestina del Fabirol''», que se puede ascuitar en linia]