Lingüistica

A **lingüistica** ye a ciencia d'o lenguache.

O suyo obchectivo (seguntes Saussure u Chomsky) ye a descripción / esplanicación d'o tarabidau d'o lenguache. Aspectos como a variación lingüistica, a pragmatica u a lexicografía son difuera d'o estudio lingüistico.

Chomsky fa una nueva teoría d'o lenguache an que situga a lingüistica dentro d'o estudio mes amplo d'a mente humana, concretament dentro d'o mentalismo u **innatismo**, rama d'a psicolochía que esfiende que a luenga ye una facultat autonoma, innata.

Ista postura mentalista de Chomsky no fa pacha con posturas empiristas u materialistas como a que fa servir Labov, que creyen que o lenguache no puede ser estudiau sin entender a suya prencipal función: a comunicación humana. Ista posición funcionalista metería a la lingüistica en o puesto d'o social. Asinas, fan mes important a pragmatica, o cambio y a variación lingüistica.

D'istas dos grans creyencias filosoficas y d'as suyas mezclas, naixerán cuasi todas as escuelas d'a lingüistica moderna. Tanto o mentalismo como o empirismo quieren esplanicar a naturaleza d'o lenguache, miran a esplanicación, no solo a descripción d'os tarabidaus lingüisticos. Ista ye a fin d'a lingüistica.

## Breu [[Historia d'a Lingüistica]]
## Lingüista u poliglota
*[[Lingüista]]* ye una persona que s'adedica a la investigación lingüistica. Una persona que parla bellas luengas ye un poliglota

## Campos y subcampos
A lingüistica estudia toz os aspectos d'a luenga y incluye sozcampos como:
### [[Lingüistica cheneral]] u teoría d'a lingüistica
Estudio teorico d'o lenguache que s'ocupa de metodos d'investigación y de questions comuns a las luengas.

### Componens d'analís lingüistico
Pendendo d'o enfoque escolástico, os componens d'analís cambian. Per eixemplo: ta la escuela formalista son diferents que ta la escuela funcionalista, per tanto no toz istos components son estudiaus per as dos teorías, sino que la una en estudia bels, y l'atra belatros: 
#### [[Fonolochía]]
Estudio d'os fonemas pronunciaus per una comunidat de parlants. 
#### [[Fonetica]]
Estudio d'a realización alofonica individual de ditos fonemas. Os alofonos son sonius d'o parlache, realizacions diferents d'un mesmo fonema.

#### [[Semantica]]
Estudio d'o significau d'as parolas.
#### [[Sintaxi]]
Estudio d'o tarabidau d'o lenguache.

#### [[Morfolochía lingüistica|Morfolochía]]
Estudio d'o tarabidau interno d'as parolas.
#### [[Pragmatica]]
Estudio d'o modo con que se fa servir o lenguache en bellas situgacions que pueden modificar a interpretación d'o mensache.

### [[Lexicografía]]
Se veiga tamién Lexicolochía
### [[Lingüistica computacional]]
Estudio interdisciplinario entre a lingüistica y a informatica que s'ocupa d'o desarrollo de models d'o lenguache per l'uso d'a computadera.
### [[Corpus lingüistico]]
### [[Traducción]] y [[Interpretación]]
### Estudios interdisciplinars d'a lingüistica
* Adquisición d'o lenguache
* Analís critico d'o discurso
* Antropolochía Lingüistica
* Criptoanalís
* Desciframiento
* Escritura
* Estilistica
* Filosofía d'o lenguache
* Grafolochía
* Lingüistica antropolochica
* Lingüistica aplicada
* Lingüistica computacional
* Lingüistica evolutiva
* Lingüistica historica u comparata
* Neurolingüistica
* Ortografía
* Psicolingüistica
* Sociolingüistica
* Uso d'o lenguache

## Temas d'estudio lingüistico

* Parlants individuals, comunidaz de parlants y lingüistica universal
* Descripción y prescripción.
* Luenga parlada u luenga escrita.
* Diacronía y sincronía.

## [[Glosario de terminos lingüisticos]]
## [[Lingüista|Lingüistas importans]]
*Leonard Bloomfield
*Noam Chomsky
*Joshua Fishman
*Ferdinand de Saussure
*Uriel Weinreich
*Ghil'ad Zuckermann

## Escuelas

* Formalismo
** Estructuralismo
*** Gramatica Transformacional u Chenerativa Transformacional
* Funcionalismo
** Gramatica sistema-funcional
** *[[Word Grammar]]*
* Lingüistica cognoscitiva
* Constructivismo
* Estratificacional

## Centros d'investigación lingüistica
* *[[CELIA]]* ***Centre d'Etudes des Langues Indigènes d'Amérique***
* PROEL Promotora Española de lingüística
* *[[SIL]]* (*Summer Institute of Linguistics*)

## Luengas d'o mundo
### 
### [[Familias de luengas]]
Organización tipo árbol d'a relación chenetica que tienen esferens luengas y esferens familias de luengas.
### [[Lista de mapas lingüisticos nacionals]]
Listau per orden alfabetico de bels países an que bi ha vinclos a la descripción de diferents luengas parladas en cada país.

### [[Lenguache|Listau de luengas per continens]]
Luengas d'o mundo organizadas per orden alfabetico en relación con os continents an se parlan ditas luengas.
### [[ISO 639]]
Listau de luengas d'o mundo organizau alfabeticament en relación con os suyos respectivos acronimos en o estándard ISO 639.

## Se veiga tamién

* Luengas oficials d'a Unión Europea
* Escritura
* Filolochía
* Frases usuals en bellas luengas
* Gramatica
* Charrar
* Luenga oficial
* Argot
* Lenguache
* Lenguache
* Prolepsis
* Prochecto Rosetta prochecto ta que no se pierdan as luengas.
* 

## Referencias

## Vinclos externos
* Asociación de Lingüística y Filología de América Latina
* Sociedad Espanyola de Lingüística
* Universia enlaces a lingüística
* Manuales de introducción a la lingüística