29 d'aviento

## Escaicimientos
### Aragón
* 2006 - a Biquipedia en aragonés alcanza os 5.000 articlos con l'articlo *[[Monesterio de Sant Chuan d'a Penya]]*.

### Atros países
* 1170 - L'arcebispe Santo Tomás Becket, asasinato en a seu de Canterbury (Canterbury, Kent) por orden d'o rei d'Anglaterra Enrique II.
* 1937 - dimpués d'a dentrata en vigor d'a nueva Constitución irlandesa, o Reino Uniu declara que o estau Libre d'Irlanda sigue perteneixendo a o Reino Uniu.
* 1955 - Nikolai Bulganin afirma que a Unión Sovietica tien un arma absoluta: un codete intercontinental que puet transportar a bomba H a una distancia de 4.000&nbsp;km.

## Naixencias
### Aragón
* 1949 - naixencia en Zaragoza (comarca de Zaragoza) de l'avogato y politico aragonés Juan Bautista Monserrat Mesanza, President d'as Corz d'Aragón y Chusticia d'Aragón.
* 1975 - naixencia en Zaragoza (comarca de Zaragoza) de nadadora paralimpica, politica y escritora aragonesa Teresa Perales.

### Atros países
#### Sielo XVIII

* 1709 - naixencia en Kolomenskoye (Imperio Ruso, hue un rabal de Moscú en Rusia) d'a zarina de Rusia Isabel I (†1762).
* 1753
** - naixencia en Dessau (hue en Saxonia-Anhalt) de Wilhelmine von Lichtenau, amant d'o rei de Prusia Frederico Guillén II.
** - naixencia en Estocolmo d'o compositor sueco Johan Wikmansson.
* 1721 - naixencia en París de Jeanne-Antoinette Lenormant d'Etiolles, marquesa de Pompadour, conoixita como *[[Madame de Pompadour]]*, amant d'o rei de Francia Loís XV.
* 1766 - naixencia en Glasgow (Escocia) d'o quimico escocés Charles Macintosh, o inventor d'a tela impermeable.
* 1772 - naixencia en París d'o escritor y periodista francés Louis Simon Auger.
* 1775 - naixencia en Nápols (Campania) de l'arquitecto italiano Carlo Rossi.
* 1780 - naixencia en Múnich (Bavera) d'o musico alemán Jakob Moralt.
* 1788
** - naixencia en Copenaguen de l'arqueologo danés Christian Jürgensen Thomsen.
** - naixencia en Ormaiztegi (Guipuzcua) d'o militar carlista basco Tomás de Zumalacárregui.
* 1796 - naixencia en Hamburgo d'o fisico alemán Johann Christian Poggendorff.
* 1800 - naixencia en New Haven (Connecticut) d'o quimico estausunidense Charles Goodyear.

#### Sieglo XIX
##### Anyos 1800
* 1807 - naixencia en Blankenburg (Harz) (hue en Saxonia-Anhalt) d'o politico alemán Alexander von Schleinitz, ministro de Prusia y de l'Imperio Alemán.
* 1808 - naixencia en Raleigh (Carolina d'o Norte) d'o politico estausunidense Andrew Johnson, president d'os Estaus Unius (†1875).
* 1809
** - naixencia en Liverpool (Merseyside, Anglaterra) d'o politico britanico William Gladstone.
** - naixencia en Boston (Massachusetts) d'o escritor y militar estausunidense Albert Pike.

##### Anyos 1810
* 1813 - naixencia en Praga (hue Bohemia Central, en a Republica Checa) d'o escritor y politico nacionalista checo Karel Sabina.
* 1816 - naixencia en Witzenhausen (Hesse) d'o medico y fisiologo alemán Carl Ludwig.

##### Anyos 1820
* 1826 - naixencia en Seckau (Estiria) d'o quimico austriaco Leopold von Pebal.
* 1827 - naixencia en Frankfurt d'o Main (hue Hesse) d'o medico alemán Karl Otto Weber.

##### Anyos 1830
* 1832
** - naixencia en Lettowitz (hue Letovice, Bohemia, Republica Checa) d'o diplomatico y politico austiaco d'orichen hongaro Gustav Kálnoky.
** - naixencia en Viena d'o escultor y medallista austriaco Franz Pönninger.
* 1836 - naixencia en Riga (hue en Letonia) d'o etnologo, botanico y explorador alemán Georg Schweinfurth.
* 1838 - naixencia en Porvoo (Ostuusimaa, Finlandia d'o Sud) d'o escultor finés Walter Runeberg.

##### Anyos 1840
* 1840 - naixencia en Stettin (hue Voivodia de Pomerania Occidental, Polonia) d'o zoologo alemán Felix Anton Dohrn.
* 1843 - naixencia en o castiello de Monrepos (Neuwied, Renania-Palatinato) d'Isabel de Wied, esposa de Carlos I, rey de Rumanía, que estió tamién escritora y poetesa en alemán, francés y rumano con o pseudonimo de *[[Carmen Sylva]]*.

##### Anyos 1850
* 1856 - naixencia en Zwolle (Overijssel) d'o matematico neerlandés Thomas Joannes Stieltjes.
* 1859 - naixencia en Cuatro Ciénagas (Coahuila de Zaragoza) d'o politico mexicano Venustiano Carranza.

##### Anyos 1860
* 1861 - naixencia en Königsberg (Prusia, hue Kaliningrado) d'o matematico alemán Kurt Hensel.
* 1864 - naixencia en Valencia de l'arcebispe de Burgos y cardenal valenciano Juan Benlloch y Vivó.

##### Anyos 1870

* 1871 - naixencia en Airolo (cantón d'o Tesino) d'o politico suizo Giuseppe Motta.
* 1876
** - naixencia en El Vendrell (Tarragona) d'o musico, compositor y director d'orquesta catalán Pau Casals (+1973).
** - naixencia en Mont-reyal (Quebec) d'o musico y compositor canadiense Alfred Lamoureux.
** - naixencia en Mechernich (hue Renania d'o Norte-Westfalia) de l'economista alemán Adolf Weber.
* 1877
** - naixencia en Germaringen (Bavera) d'o pedagogo alemán Rupert Egenberger.
** - naixencia en Neresheim (Baden-Wurtemberg) d'o musico y compositor alemán Otto Gauss.

##### Anyos 1880
* 1886 - naixencia en Pulkowo (hué barrio de Sant Petersburgo, Rusia) de l'astronomo alemán Georg von Struve.
* 1888 - naixencia en Plzeň (Bohemia) d'o cardenal checo Josef Beran.

##### Anyos 1890
* 1890 - naixencia en Neumarkt in der Oberpfalz (Bavera) de l'actriz alemana Käthe Dorsch.
* 1894
** - naixencia en Karlsruhe (Baden-Wurtemberg) d'o politico alemán Friedrich Maier.
** -naixencia en Bredenfelde (Mecklemburgo-Pomerania Occidental) d'o politico alemán Paul Pagel.
* 1895 - naixencia en Berlín d'o politico alemán Werner Scholem.
* 1896
** - naixencia en Mistelbach an der Zaya (Baixa Austria) d'o director d'orquesta austriaco Oswald Kabasta.
** - naixencia en Ciudat de Mexico d'o pintor, politico y militar mexicano David Alfaro Siqueiros (†1974).

#### Sieglo XX
* 1902
** - naixencia en Halle (Saxonia-Anhalt) d'o politico alemán Gustav Adolf Nosske, que estió *[[SS-Obersturmbannführer]]* en o Tercer Reich.
** - naixencia en Varsovia (Polonia) d'o compositor estausunidense Henry Vars.
* 1903 - naixencia en Mauesberg (hue Großrückerswalde, en Saxonia) d'o musico alemán Erhard Mauersberger.
* 1910 - naixencia en Londres de l'economista britanico Ronald Coase, Premio Nobel d'Economía en 1991.
* 1917 - naixencia en Mickleover (Derbyshire) d'o piloto automobilistico anglés David Hampshire.
* 1918 - naixencia en Yzeures-sur-Creuse (Indre y Loira) d'a soprano francesa Mado Robin.
* 1938 - naixencia en Yonkers (Nueva York) de l'actor estausunidense Jon Voight.
* 1946 - naixencia en Londres d'a cantaire britanica Marianne Faithfull.
* 1948 - naixencia en Vissenbjerg (Fyn u Fionia) d'o politico danés Poul Fischer.
* 1951 - naixencia en Honolulu (Hawaii) d'a cantaire y actriz estausunidense Yvonne Elliman.
* 1959 - naixencia en Londres d'o escritor britanico Andy McNab.
* 1966 - naixencia en Ordrup (Gentofte, Hovedstaden) d'a escritora y poetesa danesa Katrine Marie Guldager.
* 1970 - naixencia en Hildesheim (Baixa Saxonia) d'o politico alemán Holger Apfel, melitante d'o Nationaldemokratische Partei Deutschlands, de dreita radical.
* 1971 - naixencia en Vessigebro (Falkenberg, condau de Halland) d'o futbolista sueco Niclas Alexandersson.
* 1972
** - naixencia en Brno (Moravia) d'o futbolista checo Jaromír Blažek.
** - naixencia en Lewisham (Londres, Anglaterra) de l'actor britanico Jude Law.

## Defuncions
### Aragón
* 1406 - muere en Villa-reyal (País Valenciano) a reina consorte d'Aragón María de Luna.

### Atros países

#### Sieglo XVII
* 1605 - piratas chaponeses matan entre las actuals Malaisia y Tailandia a o explorador anglés John Davis.

#### Sieglo XVIII
* 1785 - muere en Copenaguen (Dinamarca) o escritor noruego-danés Johan Herman Wessel.

#### Sieglo XIX
* 1825 - muere en Bruselas (Reino Uniu d'os Países Baixos, hue Belchica) o pintor francés Jacques-Louis David (n.1748).
* 1891 - muere en Berlín o matematico alemán Leopold Kronecker.

#### Sieglo XX
* 1916 - muere asasinato en Sant Petersburgo Grigori Rasputin, mistico ruso amanato a a familia d'os zars.
* 1929 - muere en Stuttgart-Bad Cannstatt (Baden-Wurtemberg) o incheniero alemán Wilhelm Maybach.
* 1943 - muere en Barcelona a escritora, musicologa y periodista feminista catalana Carme Karr.
* 1956 - muere l'actriz danesa Betty Helsengreen.
* 1986
** - muere en Chelwood Gate (Sussex, Anglaterra) o politico britanico Harold Macmillan.
** - muere en París (Francia) o director cinematografico ruso Andrei Tarkovski.
* 1994 - muere o historiador danés Tage Kaarsted.

#### Sieglo XXI
* 2002 - muere en Bratislava o escritor y actor eslovaco Július Satinský.
* 2011 - naixencia en Viena (Austria) l'hostelero austriaco Leopold Hawelka (n.1911).
* 2022 - muere en São Paulo (estau de São Paulo, Brasil) o futbolista brasilero Pelé (n.1940).
* 2024 - muere en Plains (Cheorchia) o politico estausunidense Jimmy Carter, President d'os Estaus Unius en 1977-1981 (n.1924).

## Vinclos externos

## Referencias