open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sarrau d'o Sarrastanyo

:*Iste articlo tracta sobre o *'sarrau d'o Sarrastanyo**. Ta altros usos d'o [[toponimia|toponimo]] «Sarrastanyo» se veiga **Sarrastanyo (desambigación)**.''


O **sarrau d'o Sarrastanyo** u, mas a sobén, simplament **o Sarrastanyo*', ye un [[sierra|sarrau]] menor d'[[Aragón]] que fa parte d'o sistema orografico d'a [[sierra de Buil-Camporretuno]], divisoria d'entre a [[cuenca hidrolochica|cuencas hidrolochicas]] d'o [[río Cinca]], d'o [[río Susía]] y a d'o [[río Ena]], en o [[termin municipal]] de [[l'Aínsa-Sobrarbe]], en a [[comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]] y a [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]].

==Cheografía==
A [[loma]] d'o sarrau se prolarga con forma de [[luna creixent]] («C» invertida), con una [[largaria]] aproximada de 3,5&nbsp;km, deixando por un costau delimitau o [[soaso de Buil]] en a man occidental (costau concavo), y por l'altra, con mas gran deslivel, as cuencas d'os [[barranco]]s de [[barranco de Bruello|Bruello]] y [[a Capana]] que baixan camín ta la Cinca, por a man oriental (costau convexo).

Por a suya cara este, o Sarrastanyo presenta cualques [[sarrau (orografía)|sarraus]] perpendiculars que acomodan as valletas d'os barrancos debantditos, dando-le una cheografía complexa a lo terreno, en a que 2 u dica 3 barrancos trazan vallons de forma radial, camín ta la Cinca, mientres que por alto d'os encabezamientos d'ixes sarraus, tot destacando-se con mayor [[Altaria (magnitut fisica)|altaria]] que o punto en o que os sarraus naixen, una paret de [[lenera]] corona tot lo conchunto y resulta visible en a distancia dende a [[valle d'a Cinca]].

Ixa lenera, con afloramientos de [[penya]] d'a [[Mesozoico|Era Mesozoica]], presenta cuantiosos [[fosil]]s d'[[invertebrau]]s marins encastaus y tamién por tierra, por o que constituye un puesto d'interés ta [[cheolochía|cheologos]] y coleccionistas. Un camín, que significativament se diz de «os Dinerez» por l'abundancia de *Nummulites*, conduce por astí dende as poblacions d'o soaso de Buil cara ta as diferents [[aldeya]]s y [[pardina]]s que se troba en a vallonada de la man oriental, y en a suya trachectoria recorre en paralelo bellas docenas de metros por debaixo d'a lenera, con un deslivel cuasi cantimplano en ixe troz, tot fendo posible admirar-se con as formacions erosivas de la man oriental d'o Sarrastanyo.

==Toponimia==
Sarrastanyo ye un toponimo que se composa de dos posibles lemas: «*sarra''» y «estanyo». O primer ye una forma arcaica, actualment desapareixida en as parlas vivas, d'a parola «sierra», pero que ha quedau fosilizada en iste y belaltros toponimos. A segunda puede fer referencia a bella acumulación d'augua que n'habe tiempos i podría haber habida.

## Se veiga tamién
*Sierra de Partara.
*Tozal de Buil.
*Soaso de Buil.
*Sierra de Buil-Camporretuno.
*Río Ena.
*Barranco de Bruello.
*Viello Sobrarbe.
*Santa María de Buil (municipio).
*Cosculluela de Sobrarbe (municipio).

## Referencias
Alba gu bràth

**Alba gu bràth** (pronunciato /ˈal̪ˠapə kə ˈpɾaːx/) ye una frase en gaelico escocés que s'emplega ta expresar a leyaltat a Escocia. Una traducción aproximata ta l'aragonés sería *"Escocia ta cutio"*, estando a traducción literal *"Escocia dica o chuicio"* (entendendo-se o *"[[Chuicio final]]"*). A frase se fa servir a sobén como eslogan politico en favor d'a independencia d'Escocia.

## Atras variants
Existen atras variacions graficas erronias d'a frase, en parti debito a o pareixito con o eslogan irlandés *[[Erin Go Bragh]]* ("Irlanda ta cutio"), por eixemplo *Alba go bragh, Alba gu bra, Alba go breá*.

## Cultura popular
* En a cinta de 1995 *[[Braveheart]]*, bi ha una escena en que o heroe nacional y patriota escocés William Wallace (interpretato por Mel Gibson), como líder de l'exercito escocés en a batalla d'o puent de Stirling chila "Alba gu Bràth".

## Referencias
Die Welle

***Die Welle*** (títol orichinal en alemán, en aragonés, ***A [[Ola]]***, estrenada en Aragón con o títol en castellano de ***La ola***) ye una cinta de cine alemán dirichida por Dennis Gansel en 2008.

## Argumento
Mientres un prochecto semanal, o profesor Rainer Wenger amuestra a los estudiants d'a suya clase o tema d'a forma de gubierno. Os estudiants s'amuestran escepticos debant d'a ideya de que podese tornar una dictadura como la d'o Tercer Reich en l'Alemanya de nuestros días y que ya no bi ha periglo de que o nacionalsocialismo torne a fer-se con o poder. O profesor decide prencipiar un experimento con os suyos alumnos ta contrimostrar como ye de fácil manipular as masas.

## Antecedents
En agüerro de 1967, un mayestro d'historia en o *Instituto Cubberley* de Palo Alto, California, dito Ron Jones, dirichió un experimento en a suya clase: imposó un rechimen d'estricta disciplina en a clase, restrinchindo a libertat d'os alumnos y fendo-ne una unidat. Ta gran sospresa d'o profesor, os alumnos reaccionoron con entusiasmo a la obediencia desichida d'éls. L'experimento, que orichinalment heba de durar nomás que un día, alavez s'estendilló por toda la escuela. Aquels que disentiban fuoron aislaus u mesmo agredius si no s'uniban a lo movimiento, y os miembros prencipioron a espiar-se y a desconfiar entre éls. O cinqueno día, Ron Jones decidió dar por rematau l'experimento. O nombre d'o movimiento estió *A Tercera Ola marina*, y ha inspirau ista cinta.

## Elenco
* Jürgen Vogel: *Rainer Wenger*
* Frederick Lau: *Tim*
* Max Riemelt: *Marco*
* Jennifer Ulrich: *Karo*
* Christiane Paul: *Anke Wenger*
* Elyas M'Barek: *Sinan*
* Cristina do Rego: *Lisa*
* Jacob Matschenz: *Dennis*
* Maximilian Vollmar: *Bomber*
* Max Mauff: *Kevin* (Maximilian Mauff)
* Ferdinand Schmidt-Modrow: *Ferdi*
* Tim Oliver Schultz: *Jens*
* Amelie Kiefer: *Mona*
* Odine Johne: *Maja*
* Fabian Preger: *Kaschi*
* Teresa Harder: *Mare*
* Jaime Ferkic: *Bobby*
* Liv Lisa Fries: *Laura*
* Dennis Gansel: *Martin*
* Johanna Gastdorf: *[[Mai]] de Tim*
* Gerald Alexander Held: *[[pai]] de Tim* (Alexander Held)
* Maren Kroymann: *Schuldirektorin*

## Se veiga tamién
* Cine en 2008.
* Cintas de 2008.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Pachina d'a cinta en IMDb.
*  Web oficial d'a cinta.
*  ''Die Welle'' en *film-zeit.de*.
*  Hambrecht, Christian: Nazis por cinco días.
*  ''La Vague'' en AlloCiné.
*  ''La Vague'' en BobThèque.
Borussia Dortmund

O **BV Borussia 09 Dortmund** ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Dortmund en Renania d'o Norte-Westfalia. Fue establito en 1909 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Signal Iduna Park se fació o 2 d'abril de 1974.

## Palmares
* 8 **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesligas]]**: 1955/56, 1956/57, 1962/63, 1994/95, 1995/96, 2001/02, 2010/11, 2011/12.
* 3 **[[Copa d'Alemanya|Copas d'Alemanya]]**: 1964/65, 1988/89, 2011/12.
* 4 **[[Supercopa d'Alemanya|Supercopas d'Alemanya]]**: 1988/89, 1994/95, 1995/96, 2007/08.
* 4 **[[Campionato d'o Interior d'Alemanya|Campionatos d'o Interior d'Alemanya]]**: 1990, 1991, 1992, 1999.
* 1 **[[Copa Intercontinental]]**: 1997.
* 1 **[[Champions League]]**: 1996/1997.
* 1 **[[Recopa d'Europa]]**: 1965/1966.

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
Severiano Ballesteros

**Severiano Ballesteros**, conoixiu esportivament como **Seve**, naixiu de Pedreña, Marina de Cudeyo, Cantabria lo 9 d'abril de 1957 y muerto tamién en Pedreña, Marina de Cudeyo, Cantabria lo 7 de mayo de 2011 estió un golfista espanyol que estió considerau como un d'os millors chugadors mundials entre os anyos 1970 y 1990 en os que ganó 94 títols. Os mes importants son tres Opens Britanicos y dos Másters d'Augusta. Tamién ganó a Ryder Cup seis vegatas como chugador y una como capitán, y cinco Campionatos d'o Mundo Matchplay.

## Vinclos externos
* / Web Oficial de Severiano Ballesteros.
*  Acta d'o Premio Prencipe d'Asturias d'os Esportes 1989.
* / Pachina web d'a Fundación Severiano Ballesteros.

## Referencias
O Sarrato

:*Iste articlo tracta sobre *'o Sarrato**. Ta altros usos d'a palabra «Sarrato» se veiga **sarrato (desambigación)**.''


**O Sarrato*' (oficialment, en [[idioma castellano|castellano]], *El Sarrato'') ye una aldeya aragonesa d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. Actualment se troba despoblada.

## Cheografía

O Sarrato ye un toponimo bien descriptivo, porque as dos casas que forman o nuclio se troban en alto en un sarrato menudo, en a baixant d'o Sarrastanyo ta la valleta d'o barranco de Bruello, en a cuentra d'ixa población.

Tiene una pista que lo mete en comunicación con a casa de Pelegrín (a pocos cientos de metros) y con a pardina d'a Capana, y a traviés d'ella con a carretera autonomica A-138 chusto adebant de l'esbarro de Cosculluela. Tamién tiene, en sentiu contrario, o camín tradicional de Sarratiás y de Bruello, que remonta la valleta d'o barranco dica la ermita de Sant Lino, con mas de 4&nbsp;km de recorriu.

O Sarrato, con Bruello y as altras pardinas que se troba en a valleta d'o barranco, fizo parte d'o municipio de Santa María de Buil, que desapareixió en os anyos 1960 absorvido por l'Aínsa. Dende 1981, o municipio se diz l'Aínsa-Sobrarbe.

O Sarrato fa parte d'una dita popular en a redolada, que se mira ta expresar a baixa densidat de población d'ista parte de Sobrarbe, muit repartida en pardinas y aldeyas de nomás de tres u cuatro casas cadaguna. A dita diz:

Efectivament, se fa alusión a las dos casas que tradicionalment han formau o Sarrato, siete que formaban Sarratiello, y dos mas que feban Sarratiás.

## Referencias
Borussia Mönchengladbach

O **Borussia Mönchengladbach** ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Mönchengladbach en Renania d'o Norte-Westfalia. Fue establito en 1900 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Borussia Park se fació o 30 de chulio de 2004.

## Palmarés
### Torneyos nacionals
* **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesliga]] (5): ** 1970, 1971, 1975, 1976, 1977.
* **[[2. Bundesliga]] (1): ** 2008
* **[[Copa d'Alemanya]] (3): ** 1960, 1973, 1995.
* **[[Supercopa d'Alemanya]] (1):** 1976 (no oficial)

### Torneyos internacionales
* **[[Copa d'a UEFA]] (2): ** 1975, 1979.

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
Pelegrín (Buil)

:*Iste articlo tracta sobre *'Pelegrín**. Ta altros usos d'a palabra «pelegrín» se veiga **Pelegrín (desambigación)**.''


**Pelegrín''' ye una pardina aragonesa d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. Actualment se troba despoblada.

## Cheografía

Pelegrín ye una casa sola que se troba en a valleta d'o barranco de Bruello, a metat de camín d'entre o Sarrato y a Capana, en a baixant sud de la valle. A casa, atamas de no estar habitada, encara se mantién guardada, pos como con belaltras en a redolada ha gosau pasar, os amos han marchau a vevir ta localidaz de la comarca.

En as inmediacions d'a casa, bellas bordas y una premsa ta vino i son observables. Por debaixo d'a casa, de camín ta la baixada d'o barranco de Bruello, i ha bels campichons que ocasionalment encara s'ha labrau en os zaguers anyos.

Pelegrín, con a Capana, o Sarrato, Bruello y as altras pardinas que se troba en a vallonada d'o barranco, fizo parte d'o municipio de Santa María de Buil, que desapareixió en os anyos 1960 absorvido por l'Aínsa. Dende 1981, o municipio se diz l'Aínsa-Sobrarbe.

## Referencias

## Vinclos externos
*  En http://www.despobladosenhuesca.com/
A Capana

:*Iste articlo tracta sobre *'a Capana**. Ta altros usos d'a palabra «capana» se veiga **Cabana (desambigación)**.''


**A Capana*' (oficialment, en [[idioma castellano|castellano]], «*La Capana*») ye una [[pardina]] [[Aragón|aragonesa]] d'o [[municipio]] de [[l'Aínsa-Sobrarbe]], en a [[comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]] y a [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]]. Actualment se troba despoblada.

==Cheografía==

A pardina sinyorea un cantimplano modesto, que se conoix como «o Cámbol» (<*campo) que ye a parte por a on a divisoria que desepara d'una man a cuenca hidrolochica d'o [[barranco de Bruello]] y de l'altra o barranco que se diz d'a Capana fa un paso mas suave. Debaixo d'a localidat, en o propio [[acuifero]] d'a on que se debeba quitar l'[[augua]] d'o [[puzo]], naixen os [[viver]]s d'o barranquet que en dicen «[[Cequia|Zaiquials]]», [[afluent]] de lo de Bruello.

O sarrato d'a Capana ye un d'os sarratos menors que baixan d'o [[Sarrastanyo]], y un poquet por alto d'a casa (a l'ueste) forma un [[tozal]]et que en dicen «a Plana».

A Capana tiene un camín principal, de [[pista]] anque transitable con vehiclos de turismo cuasi dica la propia casa, que naixe adebant de l'esbarro de [[Cosculluela de Sobrarbe]], en a carretera [[A-138]]. Se comunica con a casa de [[Pelegrín (Buil)|Pelegrín]] y con [[o Sarrato]] por a pista, que encara se continua por as garras d'o Sarrastanyo en pasando por o «[[carrascal]] d'a Lueza» y por alto d'os campos que se conoix como «[[solano|Solans]]».

Por l'altra valleta, a d'o barranco d'a Capana, se i pilla lo camín d'«os [[Diners|Dinerez]]», que pasa por tot por debaixo d'as [[penya]]s d'o Sarrastanyo y permite, seguntes como se trie fer, ir-se-ne ta [[Buil]] u ta la man [[cuentra]] d'a valleta, a on ye [[Liners]].

A Capana, con Liners, o Sarrato, [[Bruello]] y as altras pardinas que se troba en a vallonada d'os dos barrancos que la rodeyan, fizo parte d'o [[Santa María de Buil (municipio)|municipio de Santa María de Buil]], que desapareixió en os [[anyos 1960]] absorvido por [[L'Aínsa (municipio)|l'Aínsa]]. Dende 1981, o municipio se diz l'Aínsa-Sobrarbe.

===A casa===

A Capana ye una casa sola, anque de considerables dimensions, que s'acompanya de bellas [[borda]]s ([[pallero]]s y [[granero|graners]]), una [[masadería]] ta fer [[pan]], una [[capella|capilleta]] que se transformó en [[ferrería]], un puzo ta quitar-ne augua, y una [[ilesia (edificio)|ilesieta]] d'o [[sieglo XVIII]] que feba ta servicios en a pardina.

Sobre a diversidat d'os edificios que acompanyan a casa, que permitiban una vida muit autosuficient, o [[cheografía|chegrafo]] [[José Luis Acín Fanlo|José Luis Acín]], en o suyo libro *Paisajes con memoria'' (PRAMES, 1997), escribió:

## Referencias

## Vinclos externos
*  []
SC Freiburg

O **SC Freiburg** ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Friburgo de Brisgovia en Baden-Wurtemberg. Fue establito en 1904 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Badenova-Stadion se fació en 1953.

## Palmarés
* **[[2. Bundesliga]] (3):** 1993, 2003, 2009

## Plantilla 2009/10

 

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
Hamburger SV

L**'Hamburg Sport-Verein e. V.**, conoixiu como **Hamburger SV**, ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat-estau d'Hamburgo. Fue establiu lo 29 de setiembre de 1887 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Imtech Arena se fació lo 2 de setiembre de 2000.

## Palmarés
* **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesliga]] (6):** 1922 (no oficial), 1923, 1927/28, 1959/60, 1978/79, 1981/82 y 1982/83.
* **[[Copa d'Alemanya|Copas d'Alemanya]] (3):** 1963, 1976, 1987.
* **[[Copa d'a Liga d'Alemanya]] (2):** 1973, 2003.
* **[[Champions League]] (1):** 1982/83.
* **[[Recopa d'Europa]] (1):** 1976/77.
* **[[Copa Intertoto d'a UEFA]] (2):** 1973, 2005.

## Plantilla 2010/11
*Actualizau lo [[2 de mayo]] de [[2011]].*

 

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
Fußball-Club Bayern München e.V.

O **F.C. Bayern de Múnich** ye un club polisportivo alemán, d'a ciudat de Múnich en Bavera. Fue establito en 1900 y tien seccions de fútbol, arbitrache, escaques, bolos, chimnasia, balonmán, ping pong y basketbol.

A sección mes conoixita ye a sección de fútbol y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadios

Os primers anyos d'o Bayern o club fue cambeando d'estadio seguntes teneba mes espectadors, dica que en 1925 encomenzó a compartir o estadio Grünwalder propiedad d'o TSV 1860 München, o estadio fue destruito en a Segunda Guerra Mundial. A ciudat de Munich construyió o Estadio Olimpico de Munich ta fer d'estadio prencipal en os Chuegos Olimpicos de 1972, dende iste anyo fació de seu d'o Bayern dica l'anyo 2005, dimpués d'a davantera de l'Allianz Arena o 30 de mayo de 2005 ista ye a nueva seu d'o Bayern. A iluminación exterior d'o estadio ye de color roya cuan chuga o Bayern.

## Palmarés
#### Torneyos nacionals
* **[[Bundesliga alemana de fútbol|Bundesliga]] (32)**: 1931-32, 1968-69, 1971-72, 1972-73, 1973-74, 1979-80, 1980-81, 1984-85, 1985-86, 1986-87, 1988-89, 1989-90, 1993-94, 1996-97, 1998-99, 1999-00, 01, 03, 05, 06, 08, 2009-10, 2012-13,  2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017/18, 2018/18, 2019/20, 2020/21, 2021/22.
* **[[Copa d'Alemanya|Copas d'Alemanya]] (18)**: 1956-57, 1965-66, 1966-67, 1968-69, 1970-71, 1981-82, 1983-84, 1985-86, 1997-98, 1999-00, 2002-03, 2004-05, 2005-06, 2007-08, 2009-10,  2012–13, 2013–14, 2015–16 .
* **[[Copa d'a Liga d'Alemanya]] (6)**: 1997, 1998, 1999, 2000, 2004, 2007.
* **[[Supercopa d'Alemanya]] (6)**: 1982 (no oficial), 1987, 1990, 2010, 2012,  2016, 2017 .

#### Torneyos internacionals
* **[[Copa Intercontinental]] (2)**: 1976, 2001.
* **[[Champions League]] (5)**: 1973-74, 1974-75, 1975-76, 2000-01, 2012-13.
* **[[Recopa d'Europa]] (1)**: 1966-67.
* **[[Copa d'a UEFA]] (1)**: 1995-96.

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
Castellano d'a Extremadura Soriana

O **castellano d'a Extremadura Soriana** se charraba en a Edat Meya en a Extremadura Castellana oriental u sud d'o que yera o Condau de Castiella, dimpués Reino de Castiella, plegando a lo sud y este d'o Duero cuan a reconquiesta encara no heba trescurzato o Sistema Central. Presentaba influencias d'o romanz navarro-aragonés. Se suposa que o Poema de Mío Cid fue escrito en tierras de l'actual provincia de Soria.

## Bibliografía
*Rafael Lapesa *Historia de la lengua española*. Editorial Gredos 1981.
Hannover 96

O **Hannover 96** ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Hannover en Baixa Saxonia. Fue establito en 1896 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o AWD-Arena se fació en  1993.

## Palmarés
* **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesliga]] (2):** 1938, 1954.
* **[[Copa d'Alemanya|Copas d'Alemanya]] (1):** 1992.
* **[[2. Bundesliga]] (3):** 1975, 1987, 2002.

## Vinclos externos

*  Pachina oficial d'o club.
Bildu

:*No s'ha de confundir con [[Euskal Herria Bildu|EH Bildu]]*

**Bildu** (en basco *Reunir-se*) yera una coalición politica con una ideolochía nacionalista basca y situata adintro d'o dito polo sobiranista y independentista, conformata por os partius Eusko Alkartasuna y Alternatiba, a plataforma ciudadana Herritarron Garaia y atros independients abertzales y d'ezquierdas. Os suyos components han afirmato a suya voluntat de continar o prochecto de coalición dillá d'as eleccions de 2011.

Presentó candidaturas a diversos procesos electorals mientres o mes de mayo de 2011, como as eleccions a o Parlamento de Navarra, as Chuntas Chenerals d'Alava, de Guipuzcua y de Bizcaya, y as eleccions municipals en o País Basco, Navarra y Treviño (Castiella y Leyón).

## Referencias

## Vinclos externos
Académica de Coimbra

O **Associação Académica de Coimbra - Organismo Autónomo de Futebol (A.A.C. - O.A.F.)**, mas conoixito como **Académica de Coimbra** o **Académica** ye o club de fútbol d'a Associação Académica de Coimbra portuguesa, d'a ciudat de Coimbra en Rechión Centro. Fue establito en 1887 y chuga en a Primera División de Portugal.

## Estadio
A devantadera d'o Estádio Cidade de Coimbra se fació o 27 de setiembre de 2003.

## Palmarés
* **[[Copa de Portugal]] (2):** 1938/39, 2011/12.
* **[[Segunda División de Portugal]] (2):** 1948/49, 1972/73

## Chugadors
### Plantilla 2009/10

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
Mesón de Cosculluela

O **Mesón de Cosculluela** (oficialment, en castellano, «*Mesón de Coscojuela*») ye un mesón aragonés d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. Actualment se troba despoblau.

## Cheografía
A pardina consta d'a casa y bels edificios auxiliars y se troba en o plano que i ha debaixo d'o tozal de Cosculluela, a poca distancia de Plampalacios, en a ribera d'o pantano de Mediano.

Ye una finca que s'adedicaba a l'hospedache de viachers por l'antiga carretera d'o río Cinca, que uniba Balbastro con l'Aínsa, y que actualment se troba sepultada con l'augua d'o pantano, por o que en meyanías d'o sieglo XX se despobló en quedar-se sin posibilidat de treballo. En l'actualidat tanto a casa como os edificios auxiliars que l'acompanyaban se troban en estau d'enrunas.

O mesón, como Plampalacios y Cosculluela, feba parte d'o municipio de Cosculluela de Sobrarbe, absorvido en os anyos 1960 por o municipio de l'Aínsa.

## Referencias
Mesón

:*Iste articlo tracta sobre o *'mesón** u **venta** como establimiento d'hostelería. Ta altros usos d'o termin mesón se veiga **Mesón (desambigación)**, y ta venta se veiga **Venda (desambigación)**.''

Un **mesón** (d'o [[Idioma francés|francés]] <''maison'', «casa») u **venta*' (d'o [[Idioma latín|latín]] <*vendĭta'', «lo que se vende») ye una pardina situada, por un regular, en un camín u vía de paso en a que s'ofreix hospedache y/u alimento a os viachers, a cambio de diners.

Os mesons, actualment muit desusaus, gosaban trobar-se fuera d'as poblacions, y yeran a propiedat privada d'un «mesonero» u «ventero», que i viviba a demés de conducir o negocio. En iste aspecto se contraposa con o funcionamiento d'os hespitals, que tradicionalment yeran chestionaus por «hespitalers» en rechimen d'arrendatarios pero soleban estar propiedat d'o clero.

A decadencia d'iste tipo d'establimientos ye muit asociada con as milloras en as comunicacions y a cheneralización de meyos de transporte motorizaus, que permiten cubrir as distancias d'entre nuclios de población sin necesidat de pernoctar en o camín.

En Aragón en i ha muitos, y se troban por cheneral asociaus a las rotas transhumants (canyadas y cabanyeras). A mayoría ya no son activos, pero han deixau una buena impromta en a toponimia aragonesa, en dando-le nombre a lugars que han naixiu a partir d'ellos, y tamién a partidas de mont en as que en i heba habiu.

## Referencias

## Se veiga tamién
*Fonda
*Hespital (hostelería)
*Hotel
*Hostal
*Tavierna
*Restaurant
*Cafetería
1. FC Kaiserslautern

O **1. FC Kaiserslautern** ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Kaiserslautern en Renania-Palatinato. Fue establito en 1900, ye mas conoixito como **1. FCK** o **FCK** y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Fritz-Walter-Stadion se fació o 13 de mayo de 1920.

## Palmarés
* **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesliga]] (4):** 1951, 1953, 1991, 1998.
* **[[Copa d'Alemanya|Copas d'Alemanya]] (2):** 1990, 1996.
* **[[Supercopa d'Alemanya]] (1):** 1991.

## Chugadors
### Plantilla 2010/11
* *Actualizato o [[19 d'aviento]] de [[2010]].*

 2°

## Vinclos externos

*  Pachina oficial d'o club.
TSG 1899 Hoffenheim

O **TSG 1899 Hoffenheim** ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Sinsheim en Baden-Wurtemberg. Fue establito en 1899 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Rhein-Neckar-Arena se fació o 24 de chinero de 2009.

## Palmarés
* **[[Verbandsliga Nordbaden]] (1):** 2000.
* **[[Oberliga Baden-Württemberg]] (1):** 2001.
* **[[BFV-Hoepfner-Cup]] (4):** 2002, 2003, 2004, 2005.

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
1. FC Köln

O **1. FC Köln** ye un club polisportivo alemán, d'a ciudat de Colonia en Renania d'o Norte-Westfalia. Fue establito en 1948 y tien seccions de fútbol, chimnasia, balonmán y ping pong.

A sección mes conoixita ye a suya sección de fútbol y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol

## Estadio
A devantadera d'o RheinEnergieStadion se fació o 31 de marzo de 2004.

## Palmarés
* **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesliga]] (4):** 1962, 1964, 1978.
* **[[Copa d'Alemanya|Copas d'Alemanya]] (4):** 1968, 1977, 1978, 1983.

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
Ilesia de Sant Andreu d'Abai

A **ilesia de Sant Andreu d'Abai** ye una ilesia aragonesa que se troba situata en o lugar d'Abai, que fa parte d'o termin municipal de Chaca, en a comarca d'a Chacetania y provincia de Uesca.

Adedicata a sant Andreu apóstol, o santo patrón d'o lugar, a ilesia se devantó orichinalment en os sieglos XI-XII en estilo romanico, y no teneba so que una sola nau, encara que fue prou enamplata mientres o sieglo XVI, cuan se li adhibioron dos naus mas, plegando dica as tres que actualment en tien.

A suya torre mugant tien tres cuepos, estando-ne o zaguer tamién una construcción d'o sieglo XVI, mesmo que o suyo acceso principal actual, con claras influencias renaixentistas. Bi ha una cruz d'estilo renaixentista. O crismón d'a primitiva ilesia romanica de Sant Andreu, trobato en o suelo d'o lugar, hue s'expone en l'interior d'o templo.

A ilesia de Sant Andreu d'Abai ye protechita legalment con a suya declaración como *[[Bien d'Intrés Cultural]]* dende l'anyo 2002.

## Vinclos externos
*  Abay en ''Románico aragonés''.

## Referencias
Dis Berlin

**Dis Berlin** (nombre artistico de **Mariano Carrera Blázquez**), naixito de Ciria (provincia de Soria) o 9 de mayo de 1959, ye un pintor, escultor y fotografo espanyol, formato en a ciudat aragonesa de Zaragoza, a on plegó cuan nomás teneba que cinco anyadas.

A suya obra pictorica inicial se correspon con o vanguardismo, destacando a suya etapa abstracta y a suya *etapa azul* de meyatos d'os anyos 1980, trencando en 1989 con a suya trachectoria anterior y ubrindo camín enta una nueva etapa u serie (*Heaven*) a on destacan os cuadros d'interiors de viviendas. En a fotografía, arte a la que tamién s'adedica dende primerías d'os anyos 1990, o suyo camín ye parellano a la suya faceta pictorica, mesmo que con a escultura, arte a la que s'adedica dende 1994.

## Vinclos externos
*  ''Dis Berlin'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
Sant Chaime

**Sant Chaime** puet estar:

* **[[Sant Chaime o Mayor]]** apóstol, disciplo de Chesús.
* **[[Sant Chaime o Menor]]** apóstol, disciplo de Chesús.
Víctor Ullate

:*Ista pachina ye sobre o bailarín y coreografo aragonés Víctor Ullate; ta o suyo fillo, se veiga *'Víctor Ullate Rocha**''.

**Víctor Ullate*', naixito de [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) o [[9 de mayo]] de [[1947]], ye un [[bailarín]], [[coreografo]] y director de [[ballet]] [[Aragón|aragonés]], considerato como *o bailarín espanyol mas internacional de toz os tiempos* y a qui [[Maurice Béjart]] (ta qui treballó mientres os [[anyos 1960]] y [[anyos 1970|1970]]) consideraba *uno d'os bailarins mas completos d'o sieglo XX*. Ha recibito cuantos premios mientres a suya carrera artistica.

Fació a suya formación con destacatos bailarins, como [[María de Ávila]], [[Antonio Ruiz Soler]] u [[Rosella Hightower]] en primerías d'os [[anyos 1960]], treballando dende meyatos d'ixa mesma decada en o ballet de [[Maurice Béjart]] dica [[1979]], cuan tornó a la suya tierra natal, habendo estato o prencipal bailarín d'ixe ballet.

En tornar, clamato por o Gubierno espanyol, fundó una companyía de ballet parte d'o *Ballet Nacional de España*, dirichindo-la dica [[1983]]. En [[1988]] establió una escuela de danza, nuclio d'o *Ballet Víctor Ullate*, que dende [[1997]] (por un convenio sinyato con [[Alberto Ruiz-Gallardón]]) ye o ballet d'a [[comunidat autonoma de Madrit]].

== Premios y honors ==
* *Premio Nacional de Danza de España* de 1989.
* Medalla d'Oro a o Merito en as Bellas Artes.

== Vinclos externos ==
*  [http://www.victorullateballet.com/ Pachina web oficial d'o Ballet Víctor Ullate].
*  [https://web.archive.org/web/20160306222507/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=1813 *Ballet Víctor Ullate*] en a *Gran Enciclopedia Aragonesa''.

## Referencias
1. FSV Mainz 05

O **1. FSV Mainz 05** ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Maganza en Renania-Palatinato. Fue establito en 1905 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Stadion am Bruchweg se fació en 1929.

## Palmarés
No tien garra títol.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial d'o club.
Marie-José Perec

**Marie-José Perec** (tamién se troba como **Marie-José Pérec**), naixita de Basse-Terre (Guadalupe) o 9 de mayo de 1968, ye una atleta francesa activa en l'atletismo dende 1988 dica 2003, especializata en cursas de velocidat, y que dica l'inte ye a sola atleta francesa en haber recibito tres medallas olimpicas, amás de cuantas atras medallas en atras competicions esportivas. Tamién estió a segunda muller, dimpués de Valerie Brisco-Hooks, en ganar a medalla d'oro en a preba d'os 200 y d'os 400 metros lisos en unos mesmos Chuegos Olimpicos.

## Vinclos externos
*  Ficha de Marie-José Pérec en a web d'o diario esportivo francés *[[L'Equipo]]*.
*  Biografía de Marie-José Pérec en a pachina web de l'Asociación Internacional de Federacions d'Atletismo.
*  Biografía de Marie-José Pérec en a pachina web d'o Comite Olimpico Internacional.
Natalio Bayo Rodríguez

**Natalio Bayo Rodríguez**, naixito d'Epila (Val de Xalón) o 10 de mayo de 1945, ye un pintor, gravador y debuixant aragonés, con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera artistica y cuantas exposicions individuals en Espanya y colectivas en atros países.

A suya obra destaca mas que mas por as suyas conoixencias sobre o debuixo y as etapas d'a suya evolución pictorica gosan corresponder-se con o emplego d'un elemento principal: asinas en 1969 con o caballo y dende 1970 con a paloma, u series sobre Sant Chorche y o dragón u sobre o desnudo femenín, ta continar dende meyatos d'os anyos 1990 con una nueva serie de caballos.

## Vinclos externos
*  ''Natalio Bayo Rodríguez'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
Batalla d'o puent de Lodi

A **batalla d'o puent de Lodi** (a vegatas dita simplament **batalla de Lodi**) ye una batalla escaicita o 10 de mayo de 1796 mientres a primera campanya d'Italia, en as Guerras revolucionarias francesas, en a redolada d'a localidat de Lodi (hue situata en a provincia de Lodi, Lombardía, Italia). En ista batalla por o control d'os puents sobre o río Adda, un afluent d'o río Po, luitoron 9.500 soldatos de l'Exercito francés d'a Primera Republica Francesa mandatos por Napoleón Bonaparte contra 17.500 soldatos de l'Exercito austriaco mandatos por Karl Philipp Sebottendorf, y remató con una esclatera victoria francesa, que remató de raso con a segunda parte d'a campanya d'Italia.

## Vinclos externos
Castiello de Monzón

O **castiello de Monzón** ye un castiello aragonés, situato en a localidat altoaragonesa de Monzón en o cabalto d'un tozal d'uns 370 m d'altaria a on bi heba habito un lugarón iberico, *Mansha*, y un posterior romano, *Tolous*.

Ye d'orichen arabe (d'o sieglo X) y pasó a mans cristianas en 1089 cuan fue conquerito por o rei Sancho Remíriz. O suyo fillo, Pero I, i constituyó un chicot reino independient rodiato de dominios arabes, que tenió dica moneda propia, o reino de Monzón.

En 1143 pasó a mans d'a orden d'o Temple, cuan se reformó de tot con a enclusión de murallas, torres, caballerizas, o refectorio y os dormitorios. Chaime I o Conqueridor residió en iste castiello cuan yera menor d'edat, ya que yera baixo a tutela d'os caballers templers.

En 1309, cuan se produció a disolución d'a orden d'o Temple, estió una d'as fortalezas que metioron mas resistencia a ista orden y habió d'estar asetiato por o rei Chaime II dica que capituló. Alavez pasó, como a resta de posesions templeras a la orden de Sant Chuan de Cherusalem, convertindo-se en una comanda d'a castellanía d'Amposta. Un d'os comandadors mas destacatos que tenió mientres o sieglo XV estió o poeta y militar catalán frai Bernat Hug de Rocabertí, que i accedió en 1449.

Mientres a guerra d'os Segadors fue preso en 1642 por as tropas franco-catalanas dirichitas por Philippe de La Motte Houdancourt y a l'anyo sigüient por as tropas castellanas de Felipe da Silva.

A fortaleza mantenió una guarnición dica meyayos d'o sieglo XIX, lo que prevocó a evolución d'a mesma dica l'aspecto actual, un fortaleza propia d'a Edat Moderna. Actualment yer parcialment restaurato y ye declarato como Molimento Historico-artistico.

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico a una altaria de 369 metros dende o livel d'a mar en o cerro que bi ha a o sud d'o castiello.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Visita virtual a o Castiello de Monzón
*  Historia y fotografías d'o Castiello Templero de Monzón
Fluyiu

Un **fluyiu** ye una substancia que se puet deformar con facilidat; a diferencia d'un solido, cuan s'aplica un esfuerzo tanchencial, y encara que muito chicot, siempre apareixerá una deformación en forma de gradient de velocidat. Se diz que cuan un fluyiu ha estato sozmeso a un esfuerzo tanchencial se diz que ha fluyiu. O coeficient de proporcionalidat entre a causa y l'efecto ye o que coneixemos por coeficient de viscosidat. As substancias que se pueden considerar fluyius son os liquidos y os gases.

Amés, en os fluyius se cumple d'adherencia, ye dicir, dos particlas de fluyiu en contacto tienen a mesma velocidat. Por o mesmo motivo a velocidat d'una particla de fluyiu en contacto con cualsiquier solido será a mesma que a propia d'o redol.

Pa caracterizar un fluyiu se fan servir estas variables:

* Densidat
* Volumen especifico
* Peso especifico

Amés, o concepto de viscosidat permite realizar una clasificación d'os fluyius seguntes se comporten estos en o suyo movimiento.

## Notas


## Referencias
Max Steiner

**Max Steiner** (nombre artistico de **Maximilian Raoul Steiner**), naixiu de Viena (Imperio Austrohongaro, hue Austria) o 10 de mayo de 1888 y muerto en Los Angeles (California, Estaus Unius) o 28 d'aviento de 1971, estió un compositor de bandas sonoras estausunidense d'orichen austriaco, con cuantos premios recibius mientres a suya carrera artistica.

D'entre as cintas ta as que componió a suya banda sonora, cal destacar-ne bellunas, como *[[King Kong (cinta de 1933)|King Kong]]* (1933, Merian C. Cooper y Ernest B. Schoedsack), *[[The Lost Patrol (cinta de 1934)|The Lost Patrol]]* (1934, John Ford), *[[The Informer (cinta de 1935)|The Informer]]* (1935, John Ford), *[[The Garden of Allah (cinta de 1936)|The Garden of Allah]]* (1936, Richard Boleslawski), *[[The Charge of the Light Brigade (cinta de 1936)|The Charge of the Light Brigade]]* (1936, Michael Curtiz), *[[Jezebel (cinta)|Jezebel]]* (1938, William Wyler), *[[Gone with the Wind (cinta)|Gone with the Wind]]* (1939, Victor Fleming), *[[Dark Victory]]* (1939, Edmund Goulding), *[[The Letter (cinta de 1940)|The Letter]]* (1940, William Wyler), *[[Sergeant York]]* (1941, Howard Hawks), *[[Casablanca (cinta)|Casablanca]]* (1942, Michael Curtiz), *[[Now, Voyager]]* (1942, Irving Rapper), *[[Since You Went Away]]* (1944, John Cromwell), *[[Night and Day (cinta de 1946)|Night and Day]]* (1946, Michael Curtiz), *[[The Treasure of the Sierra Madre (cinta)|The Treasure of the Sierra Madre]]* (1948, John Huston), *[[Beyond the Forest]]* (1949, King Vidor), *[[The Miracle of Our Lady of Fatima]]* (1952, John Brahm), *[[The Caine Mutiny (cinta)|The Caine Mutiny]]* (1954, Edward Dmytryk), u *[[Battle Cry (cinta)|Battle Cry]]* (1955, Raoul Walsh).

## Se veiga tamién
* Cintas con banda sonora orichinal de Max Steiner.

## Vinclos externos

*  Max Steiner en Internet Movie Database.
*  Max Steiner en Internet Broadway Database.
*  Max Steiner en Find A Grave.
Bell-lloc (desambigación)

**Bell-lloc** (*poliu puesto* en aragonés) ye un toponimo catalán que puet fer referencia a:

* **[[Bell-lloc]]** (*Bell-lloc* en catalán, *Benlloch* en castellano), un municipio de lo País Valenciano que se troba en la comarca de la Plana Alta y provincia de Castellón. Fa parte d'o partiu chudicial de Castellón de la Plana.
* **[[Bell-lloc (Santa Cristina d'Aro)|Bell-lloc]]**, un lugar catalán situau en lo municipio de Santa Cristina d'Aro, en la provincia de Chirona, en la comarca de lo Baixo Empordán.
* **[[Bell-lloc (Seu d'Urchel)|Bell-lloc]]**, un lugar catalán situau en lo municipio de la Seu d'Urchel, en la provincia de Seu d'Urchel, en la comarca de l'Alto Urchel.
* **[[Bell-lloc (Vilafranca de Conflent)|Bell-lloc]]**, un despoblau catalán situau en lo municipio de Vilafranca de Conflent, en lo cantón d'els Pireneus Catalans, en lo districto de Prada y en lo departamento de los Pireneus Orientals, en la comarca de lo Conflent.
* **[[Bell-lloc d'Urgell]]** (*Bell-lloc d'Urgell* en catalán y oficialment, *Bell Lloch* en castellano), un municipio catalán situau en la provincia de Leida, en la comarca de lo Plan d'Urchel y partiu chudicial de Leida.
* **[[Castiello de Bell-lloc]]**, un castiello catalán situau en lo municipio de la Roca del Vallès, en la provincia de Barcelona, en la comarca de lo Vallés Oriental.
* **[[Ilesia de Bell-lloc de Dorres]]**, una ilesia catalana en estilo romanico situada en a comuna de Dorres, en lo cantón d'els Pireneus Catalans, en lo districto de Prada y en lo departamento de los Pireneus Orientals, en la comarca de l'Alta Cerdanya.
1. FC Nürnberg

O **1. FC Nürnberg**, conoixiu como **1. FC Nürnberg**, ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Nuremberg en Bavera. Fue establiu en 1900 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
O estadio a on l'1. FC Nürnberg chuga los suyos partius como local ye o Max-Morlock-Stadion, conoixiu a sobén y d'antis mas d'o nombre patrocinau como Stadion Nürnberg. A suya inauguración fue en l'anyo 1928 y tien una capacidat de 42.000 espectadors ta competicions futbolisticas internacionals; ta atros esdevenimientos a suya capacidat puet plegar dica os 50.000 espectadors.

## Palmarés
* **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesliga]] (9):** 1920, 1921, 1924, 1925, 1927, 1936, 1948, 1961, 1968.
* **[[Copa d'Alemanya|Copas d'Alemanya]] (4):** 1935, 1939, 1962 y 2007.
* **[[Copa Intertoto]] (1):** 1968.

## Chugadors
### Plantilla 2019/20
*Actualizau o [[3 de setiembre]] de [[2019]]*

## Vinclos externos

*  Pachina oficial d'o club.
FC Schalke 04

O **FC Schalke 04** ye un club polisportivo alemán, d'a ciudat de Gelsenkirchen en Renania d'o Norte-Westfalia. Fue establito o 4 de mayo de 1904 y tien seccions de fútbol, atletismo, balonmán y basketbol.

A sección mes conoixita ye a sección de fútbol y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Veltins-Arena se fació o 13 d'agosto de 2001.

## Palmarés
* **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesliga]] (7):** 1934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942, 1958.
* **[[2. Bundesliga]] (2):** 1982, 1991.p
* **[[Copa d'Alemanya|Copas d'Alemanya]] (5):** 1938, 1972, 2001, 2002, 2011.
* **[[Copa Fuji]] (1):** 1996.
* **[[Copa d'a UEFA]] (1):** 96-97.
* **[[Copa Intertoto]] (2):** 2003, 2004.

## Chugadors
### Plantilla 2010/11
* *Actualizata en [[febrero]] de [[2011]].*

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
Alfred Jodl

**Alfred Josef Ferdinand Jodl**, naixito como *Alfred Baumgärtler* o 10 de mayo de 1890 en Würzburg (Reino de Bavera, Imperio Alemán, hue Bavera, en Alemanya) y aforcato o 16 d'octubre de 1946 en Nuremberg (Zonas d'ocupación aliata en Alemanya, hue Alemanya) dimpués d'o Chudicio de Nuremberg, estió un militar alemán a o servicio succesivament de l'Imperio Alemán, d'a Republica de Weimar y d'o Tercer Reich, que partecipó con l'exercito d'o suyo país en a Primera Guerra Mundial y en a Segunda Guerra Mundial y que destacó por o suyo papel en ista zaguera, an estió Chefe d'o Estato Mayor de l*'[[Oberkommando der Wehrmacht|Oberkommando]] der [[Wehrmacht]]* (a las órdens de Wilhelm Keitel) plegando dica o ran de *[[Generaloberst]]* y recebindo a Cruz de Fierro y a Cruz de Caballero d'a Cruz de Fierro con Fuellas de Robre.

Considerato como responsable d'una parti important d'a planificación d'a guerra por os alemans, y considerato como uno d'os prencipals colaboradors d'o dictador Adolf Hitler, en rematar a guerra fue encausato en o Chudicio de Nuremberg y trobato culpable, estando condenato a morir en a forca.

## Vinclos externos
Piatón

Un **piatón** u **viandant** (u si ye muller **piatona** u **viandanta**) ye a persona camina por as vías y terrenos publicos aptos pa la circulación, u que conduce un vehiclo no motorizato, tamién os usuarios de siellas de ruedas manuals u electricas. O termin provién d'o francés *piéton* y este d'o latín *pede(m)* (*piet*)

## Carreras y carreteras

En as zonas urbanas as carreras y avenitas tienen as marguins destinatas pa que caminen os piatons, son as ceras. Tamién bi ha carreras reservatas de tot a los piatons y por on no deben circular os vehiclos motorizatos. Dicen a estas carreras, carreras piatonals, y gosan estar zonas de concentración de botigas y comercios. A sobén son en arias turisticas d'os cascos viellos d'as ciudaz.

Tamién bi ha zonas destinatas a los piatons en zonas no urbanas, son os senders, compartitas con os ciclistas y chinetes.

## Se veiga tamién
* Pasada de piatons

## Referencias
Txoria txori

**"Txoria txori"** (literalment significa *O muixón muixón*, clamato de vegadas erroniament en Iparralde como *Hegoak*, *alas*) ye un poema escrito en 1968 en idioma basco por o poeta Joxean Artze a l'edat de 25 anyos. O musico Mikel Laboa, ex-miembro d'o grupo folk Ez Dok Amairu, la fació convertir-se en en canción y himno popular, que gosa cantar-se en a-saber-los d'acontecimientos culturals, esportivos (muito especialment en Iparralde en as primerías d'os partius de rugby d'o Biarritz Olympique Pays Basque y o Aviron Bayonnaise), manifestacions u conciertos de musica.

Fue editato por primera vegada en 1974 en o disco *Bat-hiru* de Mikel Laboa. Laboa cantó ista canción por primera vegada en o Teatro Astoria de Donostia. Curiosament, anque ye una canción composoda en Hegoalde, aconsiguió un gran exito y popularidat en Iparralde.

## Letra

## Vinclos externos
*  Versión orichinal de 1974 de Mikel Laboa acompanyata d'anvistas d'a naturaleza y a cheografia bascas.
*  ''Txoria txori''. Versión sinfonica con Mikel Laboa y l'Orfeón donostiarra.
*  Mikel Laboa, o vriolinista escocés Alasdair Fraser y o grupo Skyedance, y l'acordionista Joxean Goikoetxea.
*  ''Txoria Txori'' versión cantata en Iparralde.
*  ''Txoria Txori'' cantata mientres o derby basco de rugby entre o Biarritz Olympique Pays Basque y l'Aviron Bayonnaise.
*  ''Txoria Txori'' cantata por o musico d'Iparralde, David Olaizola.
*   ''Txoria Txori'' cantata por l'irlandés John Kelly (The Kelly Family) y Maite Itoiz en una cadena de television alemana].
*  ''Txoria Txori'' cantata por a cantaire folk estausunidense Joan Baez.
Louis Nicolas Davout

**Louis-Nicolas d'Avout** u **Louis Nicolas d'Avout** (mas conoixito como **Louis Nicolas Davout**, **Louis-Nicolas Davout** u mesmo como **Davout**), naixito d'Annoux (Reino de Francia, hue Yonne, Francia) o 10 de mayo de 1770 y muerto en París (Reino de Francia) l'1 de chunio de 1823, estió un militar francés, activo en l'Exercito francés dende 1788 dica 1845 y que partecipó en as Guerras revolucionarias francesas y en as Guerras napoleonicas, plegando dica o ran de Mariscal de Francia. Tamién estió ministro d'a Guerra con Napoleón Bonaparte.

## Vinclos externos
Recopa d'Europa de fútbol (1994-1995)

A **Recopa d'Europa** d'a temporada 1994-1995 estió a edición numero 35 d'a *Copa de Campions de Copa* de fútbol (Recopa d'Europa). En ella participoron os campions estatals de copa en a temporada anterior, estando 44 equipos perteneixients a 43 federacions diferents.

A final, disputada a partiu unico o 10 de mayo de 1995, enfrentó a o Real Zaragoza con l'Arsenal FC, en o estadio Parc des Princes de París, a on ganó l'equipo aragonés por 2-1.

## Ronda previa

## Deciseisenos de final

## Rondas siguients

## Final





## Se veiga tamién
* Recopa d'Europa.

## Vincloss externos
*  A Recopa d'Europa de fútbol de 1994–95 en a pachia web d'a UEFA.
Villamanrique de la Condesa

**Villamanrique de la Condesa** ye un municipio andaluz situato en a comarca de l'Aljarafe y provincia de Sevilla.

A suya población ye de 4.162 habitants (2010), en una superficie de 57,67 km² con una densidat de población de 72,17 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Villamanrique de la Condesa se troba situata a 33 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 37 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'Andalucía.

### Mugas
O termin municipal de Villamanrique de la Condesa muga a o norte con Pilas; a o nord-este con Pilas; a l'este con Aznalcázar; a o sud-este con Aznalcázar; a o sud y a o sud-ueste con o Parque Nacional de Doñana; a l'ueste con Hinojos; y a o nord-ueste con Hinojos.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Palacio de Villamanrique de la Condesa, un palacio d'o sieglo XIX, protechito legalment con a suya declaración como *[[Bien d'Intrés Cultural]]*.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de Villamanrique de la Condesa.
*  Información de Villamanrique de la Condesa en a pachina web d'a Chunta d'Andalucía.
FC St. Pauli

O **FC St. Pauli** ye un club polisportivo alemán d'a ciudat d'Hamburgo, en a ciutat-estau homonima. Fue establiu o 15 de mayo de 1910 y tien seccions de fútbol, rugby, fútbol americano, béisbol, bolos, escaques, ciclismo, balonmán, futbolin y ping pong. A suya sección mes conoixida ye a sección de fútbol y chuga en a 2ª segunda división d'a Bundesliga (Alemanya).

Ye especialment conoixiu en as culturas punk, *[[rude boy]]* y *[[redskin]]* por a suya afición mayoritariament comunista y anarquista, y por declarar-se oficialment antifaixista, antiracista, antisexista y antihomofobo.

## Simbolos
### Colors
As colors de l'uniforme d'o St. Pauli son a marrón y a blanca. Ye un d'os pocos equipos d'o mundo que tien ista combinación de colors, lo que ha feito que bi haiga una relació d'amistat con os seguidors d'o Club Atlético Platense d'Argentina y ye normal veyer en o campo d'iste zaguero alemans de vacanzas con a chambreta d'o Sankt Pauli u viceversa.

### Musica
O St. Pauli ubre os suyos partius como local con a canción *Hells Bells* d'AC/DC, y després de cada gol del Sankt Pauli sona a canción *Song 2* de Blur.

## Estadio
L'estadio a on chuga os suyos partius como local ye o Millerntor-Stadion a suya devantadera  se fació en l'anyo 1963.

## Palmarés
No tien garra títol.

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
VfB Stuttgart

O **Verein für Bewegungsspiele Stuttgart 1893 e. V.**, conoixiu como **VfB Stuttgart**, ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Stuttgart en Baden-Wurtemberg. Fue establiu lo 9 de setiembre de 1893 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Mercedes-Benz Arena se fació lo 23 de chulio de 1933.

## Palmarés
* **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesliga]] (5):** 1950, 1952, 1984, 1992, 2007.
* **[[2. Bundesliga]] (1):** 1977.
* **[[Copa d'Alemanya|Copas d'Alemanya]] (3):** 1954, 1958, 1997.
* **[[Supercopa d'Alemanya]] (1):** 1992.
* **[[Copa Intertoto]] (3):** 2000, 2002, 2008.

## Chugadors
:*Categoría prencipal:* Futbolistas d'o VfB Stuttgart
### Plantilla 2014/15
*Actualizau l'[[1 de chulio]] de [[2014]].*

 

## Referencias

## Vinclos externos

* / Pachina oficial d'o club.
Werder Bremen

O **Werder Bremen** ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Bremen en o estato homonimo. Fue establito en 1899 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Weserstadion se fació en 1947.

## Palmarés
### Torneyos nacionals
* **[[Bundesliga (Alemanya)|1. Bundesliga]] (4)**: 1964-65, 1987-88, 1992-93, 2003-04.
* **[[Copa d'Alemanya]] (6)**: 1960-61, 1990-91, 1993-94, 1998-99, 2003-04, 2008-09.
* **[[Supercopa d'Alemanya]] (4):** 1988, 1993, 1994, 2009.
* **[[Copa d'a Liga d'Alemanya]] (1)**: 2006.

### Torneyos internacionals
* **[[Recopa d'Europa]] (1)**: 1991-92.
* **[[Copa Intertoto]] (1)**: 1998.

## Chugadors
### Plantilla 2010/11
* *Actualizato en [[chinero]] de [[2011]].*

 

 

 

  

 

 (2o)

 

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'o club.
VfL Wolfsburg

O **VfL Wolfsburg** ye un club polisportivo alemán, d'a ciudat de Wolfsburg en Baixa Saxonia. Fue establito en 1945 y tien seccions de fútbol, balonmán, judo, badminton y  atletismo.

A sección mes conoixita ye a sección de fútbol y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.

## Estadio
A devantadera d'o Volkswagen-Arena se fació o 13 d'aviento de 2002.

## Palmarés
* **[[Bundesliga (Alemanya)|Bundesliga]] (1):** 2009.

## Chugadors
### Plantilla 2019/2020
* *Actualizato o [[12 de octubro]] de [[2019]].*

## Vinclos externos

*  Pachina oficial d'o club.
Calotriton

***Calotriton*** ye un chenero anfibio d'os urodelos, subfamilia Pleurodelinae y familia Salamandridae que tien a suya aria de distribución en os Pireneus y zonas de Catalunya.

## Taxonomía
En fan parte nomás que dos especies:

* *[[Calotriton arnoldi]]*.
* *[[Calotriton asper]]*.

## Vinclos externos