open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Departamento de Ciencia d'a Deputación Cheneral d'Aragón

O **Departamento d'Emplego, Ciencia y Universidaz d'a Deputación Cheneral d'Aragón** (en castellano y oficialment: *Departamento de Empleo, Ciencia y Universidades*) ye una consellería u departamento d'a Deputación Cheneral d'Aragón.

A suya titular actual ye Claudia Pérez Forniés dende 2024.

## Competencias
Iste departamento teneba competencias en materia de chestión d'as universidaz y investigación. En bels gubiernos ha formau un departamento unico con os departamentos de Educación y Cultura, asumindo alavez as suyas responsabilidaz.

## Estructura
* Secretaria Cheneral Tecnica.
* Dirección Cheneral de Ciencia y Investigación.
* Dirección Cheneral de Universidaz.

## Organos consultivos
* Consello Asesor d'Investigación y Desarrollo
* Consello Escolar d'Aragón.
* Consello d'Industria d'Aragón
* Comisión Asesora de Muller y Ciencia
* Consello Aragonés d'Aprendizache a o largo d'a Vida Adulta.
* Consello Aragonés d'Ensenyanzas Artisticas.
* Consello Aragonés d'a Formación Profesional.
* Consello d'Educación Permanent d'Aragón.

## Entes de dreito publico
* Achencia de Calidat y Prospectiva Universitaria (ACPUA)

## Organismos autonomos
* Instituto Aragonés d'Emplego (INAEM)

## Consellers

## Referencias

## Veyer tamién
* Deputación Cheneral d'Aragón.
* Atros departamentos relacionaus:
** Departamento de Cultura d'a Deputación Cheneral d'Aragón.
** Departamento d'Educación d'a Deputación Cheneral d'Aragón.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial
Departamento d'Industria d'a Deputación Cheneral d'Aragón

O **Departamento d'Industria d'a Deputación Cheneral d'Aragón** (en castellano y oficialment: *Departamento de Industria*) yera una consellería u departamento d'a Deputación Cheneral d'Aragón.

Actualment ye integrau en o Departamento d'Economía, Emplego y Industria d'a Deputación Cheneral d'Aragón y a suya titular actual ye María del Mar Vaquero Periánez, dende o 12 d'agosto de 2023.

## Competencias
Iste departamento teneba competencias en materia d'industria, minería, comercio y consumo (a sobén incluyidas en departamentos propios como Sanidat). En bels gubiernos ha formau un departamento unico con os departamentos de Turismo y Economía.

## Consellers

## Referencias

## Veyer tamién
* Deputación Cheneral d'Aragón.
* Atros departamentos relacionaus:
** Departamento d'Economía d'a Deputación Cheneral d'Aragón.
** Departamento de Turismo d'a Deputación Cheneral d'Aragón.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial
Roberto Bermúdez de Castro Mur

**Roberto Pablo Bermúdez de Castro Mur** (Uesca, 25 de chinero de 1971) ye politico aragonés d'o Partido Popular. Dende 2016 dica chunio de 2018 estió Secretario d'Estado pa las Administracions Territorials en o Ministerio de Presidencia.

## Biografía
Se diplomó en Ciencias Empresarials por a Universidat Ubierta de Catalunya y se licenció en Administración y Dirección d'Interpresas por a mesma universidat.

### Trachectoria politica
Ha estau consellero de Presidencia, Chusticia y Portavoz d'o Gubierno d'Aragón (2011-2015), portavoz d'o Grupo Popular en as Corz d'Aragón (2015-2016), senador (2008-2011), deputau provincial, concellero y president d'a Comarca d'a Plana de Uesca. Estió o candidato por o PP a l'alcaldía d'a capital uescana en as municipals de 2003 y 2007.

En 2016 fue nombrau secretario d'Estau pa las Administracions Territorials.

Dimpués de l'aprebación de l'aplicación de l'articlo 155 d'a Constitución Espanyola que miraba de revertir y aturar o proceso separatista catalán, Presidencia d'o Gubierno le delegó l'aplicación de dito artíclo. O 30 d'octubre de 2017, Bermúdez de Castro arribó en Barcelona pa supervisar o traspaso competencial.

En chunio de 2018 con o cambio de gubierno en Espanya liderau por Pedro Sánchez fue sustituyiu por Ignacio Sánchez Amor.

En 2023  ye nombrau consellero d'Hicienda y Administración Publica d'o Gubierno d'Aragón formau por o president Jorge Azcón. Con a reestructuración d'o gubierno o 12 de chulio de 2024 pasa a estar nombrau consellero d'Hicienda, Interior y Administración Publica.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Ficha de Deputau en a página d'as Corz d'Aragón
Juniperus communis

O **chinebro** u **chinebrera** ( (Linnaeus, 1753)) ye una especie de planta d'a orden d'os Cupressales y familia Cupressaceae que tien o rango cheografico mas gran de cualsequier planta lenyosa, con una distribución circumpolar en tot l'hemisferio norte templado fredo.
 
## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Ulmus minor

L**'urmo** u **ormo** (***Ulmus minor*** (Mill., 1768)) ye una especie de planta d'a orden d'os Rosales y familia Ulmaceae que ye orichinaria d'a Europa d'o sud, pero tamién habita en Asia Menor y en Gran Bretanya. Estió cautivau dende tiempos remotos y estió extendiu per os romans.

Os urmos pueden tener 600 anyos y creixer dica 40 metros d'altaria. Dende fa cuantos decenios son grieument menazaus per a malotía grafiosi.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Ulmus glabra

L**'urmo pelón** ( (Huds., 1762)) ye una especie de planta d'a orden d'os Rosales y familia Ulmaceae que habita gran parte d'Europa d'o Norte y central, ueste d'Asia asinas como zonas montanyosas d'o sud d'Europa (Pireneu, Apenins,…). Tamién se conoixe como **almudella**  u, simplament, como **urmo**.

L'urmo pelón aconsigue una altaria de mas de 40 metros y un diametro de tronco de mas de 2,7 metros y una edat de mas de 400 anyos.

Dende fa cuantos decenios ye grieument menazau per a malotía grafiosi.
 
## Referencias

## Vinclos externos
José Alberto García-Atance Alvira

**José Alberto García-Atance Alvira** ye un politico aragonés que estió consellero d'Afers d'a Comunidat Europea d'o Gubierno d'Aragón.
Hystrix cristata

O **puercospín** ( (Linnaeus, 1758)) ye una especie de mamifero d'a orden d'os Rodentia y familia Hystricidae que ye orichinaria d'Italia, Africa d'o Norte y Africa subsahariana.

Se creye que lo puercospín s'introdució en Italia en o periodo de l'Antiguidat tardana y prencipios d'a Edat Meya.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Universidat de Guadalajara

A **Universidat de Guadalajara** (UdeG)​ ye una institución publica d'educación meya-superior y superior que se troba en a Zona Metropolitana de Guadalajara. Cronolochicament, d'alcuerdo a la suya fundación, ye a segunda Universidat mas antiga de Mexico, a setena d'America d'o Norte y a decimocuarta d'America Latina.

Dende 1994, a Universidat opera a traviés d'un modelo de ret ta organizar as suyas actividat academicas. O Ret Universitario ye integrau por 15 centros universitarios, un Sistema d'Universidat Virtual, un Sistema d'Educación Meya Superior y l'Alministración Cheneral d'a institución. Ta lo ciclo 2021-2022, a matricula total d'o Ret Universitario asciende a 310.000 estudians, de Livel Superior y Livel Meyo Superior.

## Referencias

## Se veiga tamién
*Universidat Nacional Autonoma de Mexico

## Vinclos externos

* Pachina web oficial d'a Universidat de Guadalajara.
Anser caerulescens

L**'auca blanca** ( (Linnaeus, 1758)) ye una especie d'au d'a orden d'os *[[Anseriformes]]* y familia *[[Anatidae]]* que ye nativa d'America d'o Norte.

## Subspecies
**A. c. caerulescens* (Linnaeus, 1758).
**A. c. atlanticus* (Kennard, 1927).
 
## Referencias

## Vinclos externos
Cygnus olor

O **cisne mudo** ( (Gmelin, JF, 1789)) ye una especie d'au d'a orden d'os Anseriformes y familia Anatidae que ye orichinaria de gran parte de Europa y Siberia y (como raro visitant d'hibierno) de l'extremo norte d'Africa. Ye una especie introducida en America d'o Norte, fogar d'as poblacions mas grans difuera d'a suya aria de distribución nativa.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Marmaronetta angustirostris

A **gavacheta charra** ( (Ménétrés, 1832)) ye una especie d'au d'a orden d'os Anseriformes y familia Anatidae que habita en Eurasia y Africa.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Eleagnus angustifolia

L**'árbol d'o paradiso** ( (Linnaeus, 1753)) ye una especie de planta d'a orden d'os *[[Rosales]]* y familia *[[Elaeagnaceae]]* que ye orichinaria de l'ueste y lo centro d'Asia, sud de Rusia y dende Cazaquistán dica Turquía. Pareix que empecipió a cautivar-se en 1736, en Alemanya. Dende alavez ha estau introduciu en muitas atras zonas, como lo sud d'Europa y d'America d'o Norte, an s'ha naturalizau.

Ye un árbol muit usual en chardinería, avalurau sobre tot per o suyo carácter ornamental: as suyas fuellas archentadas contrastan vivament con a color verda d'atras especies.

Os suyos fruitos, cuan son maduros, tienen un gusto pro agradable. Per unatra parte, son una rica fuent de vitaminas (especialment A, C y Y) minerals y flavonoides. L'aceite esencial obteniu d'as suyas flors s'utiliza en perfumería.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Phragmites australis

A **canyapita** u **lisca** ( (Steud., 1841)) ye una especie de planta d'a orden d'os Poales y familia Poaceae que puede creixer dica 6 metros d'altaria y tien una distribución cosmopolita. Se conoixe tamién con os nombres de **canya borda**, **sisca flocuda** y **terrizo**.

Tota la planta ye comestible cruda u cocida. Os tallos tiernos se pueden bullir u fer servir pa fer farina.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Daphne gnidium

O **torobisco** ( (Linnaeus, 1753)) ye una especie de planta d'a orden d'os Malvales y familia Thymelaeaceae que ye nativa de l'aria mediterrania.

O torobisco contiene las toxinas mezereína y dafnetoxina. Totas as partes d'a planta se consideran muit verenosas. O contacto d'a piel con a sapia puede provocar dermatitis.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Pyracantha coccinea

L**'arto rusio** ( (M.Roem., 1847)) ye una especie de planta d'a orden d'os *[[Rosales]]* y familia *[[Rosaceae]]* que s'extiende dende lo sud d'Europa dica lo ueste d'Asia. S'ha cautivau en chardins dende zaguerías d'o sieglo XVI. Produz fruitos chicoz y de color roya brillant que no son comestibles cuan son crudos. Manimenos, os fruitos se pueden cocinar pa fer cheleas, confituras, untos y mermeladas.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Tomasa Hernández Martín

**Tomasa Hernández Martín** (Torre la Cárcel, Comunidat de Teruel, 20 d'octubre de 1960) ye una politica aragonesa, actual consellera d'Educación, Cultura y Esporte y antiga consellera de Presidencia, Interior y Cultura d'o Gubierno d'Aragón.

## Biografía
Ye licenciada en Dreito por a Universidat de Zaragoza. Prencipió a suya vida profesional fendo fainas como chueza sustituta en Calamocha y Teruel mientres paraba a oposición de chudicaturas.

Aprebó a oposición de Letraus de l'Administración de Chusticia en 1989, exercendo dimpués en Molina d'Aragón, Leida y Zaragoza. Fació parti d'o Chuzgau Mercantil numero 1 de Zaragoza dende a suya creyación en 2004 dica que apreba l'acceso a la carrera chudicial por o 4° turno a la categoría de Machistraus.

Ha estau profesora asociada en o Departamento de Dreito d'a Empresa d'a Universidat de Zaragoza entre os anyos 2015 y 2022, estando tamién Directora Cheneral de Chusticia d'o Gubierno d'Aragón dende 2011 dica 2015. En os zaguers anyos treballó como Machistrada d'o Chuzgau de Primera Instancia numero 17 de Palma de Mallorca, estando nombrada en 2023 consellera de Presidencia, Interior y Cultura
 d'o Gubierno d'Aragón formau por o president Jorge Azcón.

Con a reestructuración d'o gubierno o 12 de chulio de 2024 pasa a estar nombrada consellera d'Educación, Cultura y Esporte.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Ficha en Laboratorio Juridico-Empresarial. Universidat de Zaragoza
Gaspar Castellano y de Gastón

**Gaspar Castellano y de Gastón** (Exeya d'os Caballers, 18 de mayo de 1928-Zaragoza, 21 d'abril de 2019) estió un avogau y politico aragonés.

## Biografía
Naixió en 1928 d'o despoblau de La Berné, en o termin municipal de Exeya d'os Caballers, Zaragoza. Pasó a suya nineza en a casa natal de su mai en Irurita, en a Val de Baztán (Navarra), cursando en a suya escuela os estudios de primera ensenyanza. Dimpués d'estudiar Dreito en a Universidat de Zaragoza reyalizó os cursos de doctorau.

Rematada a suya formación academica estió Secretario d'Administración Local de primera categoría, y posteriorment prencipió a exercer como avogau en materia d'Administración Local y Urbanismo. En a decada d'os anyos sesanta estió profesor de Dreito Administrativo en a Facultat de Dreito de Zaragoza.

También fació parti d'a vida politica, prencipiando como concellero d'Exeya d'os Caballers y posteriorment Deputau Provincial d'a Deputación de Zaragoza; Vicepresident y President d'a Deputación Provincial de Zaragoza, mientres cuantos periodos. Concretament dende o 28 de chinero de 1976 dica o 8 de febrero de 1976; d'o 21 d'abril de 1977 a o 16 de febrero de 1979 y d'o 26 d'abril de 1979 a o 29 de setiembre de 1982. Con UCD

Dimpués fue nombrau Consellero d'Interior d'a 1a Preautonomía aragonesa, President d'a Deputación Cheneral d'Aragón preautonomica; y Primer President d'a Deputación Cheneral d'Aragón autonomica.

De 1995 a 1999 estió concellero d'o Concello d'a Noble Val y Universidat de Baztán y dimpués parlamentario foral en o Parlamento de Navarra con Unión del Pueblo Navarro.

Falleixió en o suyo domicilio de Zaragoza, a zaguera hora d'o 21 de abril. A suya familia comunicó expresament que no quereba que se suspendiera dengún acto politico con motivo d'o Día Nacional d'Aragón (23 d'abril). No s'organizó capiella ardient, y as suyas restas mortals se tresladoron ta la val de Baztán (Navarra), a on reposan as restas mortals d'a suya familia.

## Condecoracions
*Medalla d'Aragón.
*Gran Cruz d'a Orden a o Merito Militar.
*Encomienda de Numero d'a Orden d'o Merito Agricola.
*Medalla d'Oro d'a Cruz Roya.
*Medalla d'Archent d'a Ciudat d'o Compromís.

## Referencias

## Se veiga tamién
* Primer Gubierno Castellano
* Segundo Gubierno Castellano

## Bibliografía
* Sánchez Lecha, Alicia, * 175 años de historia de las Diputaciones Provinciales*,  Diputación Provincial de Zaragoza, 2008,  57 pp.

## Vinclos externos
*  Pachina oficial d'a Deputación Provincial de Zaragoza
Mergellus albellus

O **mergo chicot** ( (Linnaeus, 1758)) ye una especie d'au d'a orden d'os *[[Anseriformes]]* y familia *[[Anatidae]]* que ye nativa d'o norte d'Europa y Asia.
 
## Referencias

## Vinclos externos
José María Hernández de la Torre y García

**José María Hernández de la Torre y García** (Zaragoza, 1940 - 11 de noviembre de 2018) estió un avogau y politico aragonés.

## Biografía
Naixiu de Zaragoza en 1940, yera licenciau en Dreito, Filosofía y Letras y Ciencias Politicas. Fació oposicions pa dentrar en o Cuerpo Cheneral Tecnico de l'Administración Civil d'o Estau y en 1966 s'incorporó a o Districto Forestal de Avila, y posteriorment a la Secretaría Cheneral d'a Delegación d'Agricultura d'a mesma provincia. Dende 1971 estió Secretario Cheneral d'a Delegación d'Información y Turismo de Uesca. En 1974 treballó en os inicios d'a Universidat de Cantabria, ocupando o puesto de cherent.

En 1982 fa parti como politico independient d'o primer gubierno autonomico d'Aragón, presidido por Gaspar Castellano, en o que ye nombrau Consellero de Gubernación. Dimpués de dimitir o Presidente o 26 de noviembre de 1982, se fa cargo d'a Presidencia en funcions, dica a investidura en aviento d'ixe mesmo anyo de Juan Antonio de Andrés.

Dimpués de deixar o gubierno torna a la suya actividat profesional, desempenyando cuantos cargos en l'Administración d'a Comunidat Autonoma, como a Dirección cheneral d'a Función Publica u a dirección de l'Instituto Aragonés d'Administración Publica, encargau d'a selección y formación d'os funcionarios.

Publicó a-saber-los artíclos sobre temas de dreito administrativo, asinas como tamién cuantos libros de poesía.

## Referencias

## Se veiga tamién
* Segundo Gubierno Castellano

## Vinclos externos
*  In memoriam: José María Hernández de la Torre
Juan Antonio de Andrés Rodríguez

**Juan Antonio de Andrés Rodríguez**, naixiu de Teruel Teruel (Comunidat de Teruel, Aragón) en 1942 y muerto en Zaragoza (Comarca Central, Aragón) lo 13 de chinero de 2026, estió un avogau y politico aragonés que estió president d'a Deputación Cheneral d'Aragón.

## Biografía
Naixiu en 1942 de Teruel, ye licenciau en Dreito. Estió consellero de Treballo y Servicios Socials y Sanidat, Treballo y Acción Social en os dos respectivos gubiernos de Gaspar Castellano. En dimitir o president dimpués d'a redota d'UCD en as eleccions chenerals de 1982, Juan Antonio de Andrés, d'o mesmo partiu, prene o control d'o gubierno, succedendo a José María Hernández de la Torre que heba estau president en funcions.. En a suya etapa reorganiza l'anterior executivo metendo a consellers mas politicos: José Ángel Biel como consellero de Presidencia; Luis Alfonso de Miguel, d'Agricultura; Vicente Comet, de Sanidat, y Francisco Seral, de Treballo y Acción Social.

Como president, entre febrero y abril de 1983 fació una campanya institucional con l'obchectivo de dar a conoixer o nuevo Estatuto d'Autonomía d'Aragón d'a que feban parti politicos, intelectuals, artistas y representants d'atras institucions. Tamién se celebró o 23 d'abril d'ixe anyo en Fraga una chornada d'afirmación aragonesista.

Entre as suyas reivindicacions a o Gubierno d'o Estau estioron as milloras en as comunicacions, presentando-se os prochectos de l'Autovía Zaragoza-Madrit y l'exe norte-sud en forma d'una autovía que uniría Pau, Uesca, Zaragoza, Teruel y Valencia. Como a mayoría d'executivos aragoneses reivindicó tamién a reubertura d'o Canfranc. En ista lechislatura se celebró en Bordeus a Conferencia d'os Pireneus.

Dimpués d'albandonar a presidencia estió Director Cheneral d'Afers Churidicos y Administración Autonomica en o gubierno d'Emilio Eiroa. D'atra man también lideró en Aragón a frustrada «Operación Reformista» de Roca, fendo parti d'a suya chestora chunto a Vicente Bielza de Ory, Luis María Garriga Ortiz y José Antonio Armillas.

Ha estau tamién Chefe d'Inspección d'a Seguridat Social en Uesca.

Morió a los 83 anyos d'edat o día 13 de chinero de 2026. A Deputación Cheneral d'Aragón decretó tres días de luto oficial por o suyo falleiximiento.

## Referencias

## Se veiga tamién
* Gubierno De Andrés.

## Vinclos externos

*  En Ecured.cu
Columba junoniae

***Columba junoniae*** (Hartert, 1916)) ye una especie d'au d'a orden d'os Columbiformes y familia Columbidae que ye endemica d'as Islas Canarias.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Primer Gubierno Bolea

O **Primer Gubierno Bolea** estió o Gubierno d'Aragón dende o 9 d'abril de 1978  dica o 21 de mayo de 1979, mientres a I Lechislatura Preautonomica d'Aragón. Fue presidiu por Juan Antonio Bolea Foradada d'Unión de Centro Democrático.

O gubierno yera formau por miembros d'Unión de Centro Democrático (UCD), Partido Socialista Obrero Español (PSOE) y Candidatura Aragonesa de Unidad Democrática (CAUD). Fue disuelto dimpués d'as elecciones chenerals de l'1 de marzo y as municipals d'o 4 d'abril de 1979, pa formar un nuevo gubierno o 21 de mayo d'ixe mesmo anyo.

## Historia
O 17 de marzo de 1978 s'apreba o Reyal Decreto-Ley 8/1978 que define o rechimen preautonomico d'Aragón. Con ista norma se restituyiba a Deputación Cheneral d'Aragón como organo de gubierno d'Aragón y con personalidat churidica, administrada por un pleno y unos consellers. O pleno heba d'elechir un president, que tendría a representación legal d'a Deputación Cheneral d'Aragón, un vicepresident y un secretaire cheneral, que heban de venir de cadaguna d'as tres provincias.

## Estructura y composición
O Gubierno yera formau por consellers d'Unión de Centro Democrático y PSOE distribuyius en 12 departamentos.





## Referencias

## Veyer tamién
* Deputación Cheneral d'Aragón
Segundo Gubierno Bolea

O **Segundo Gubierno Bolea** estió o Gubierno d'Aragón dende o 21 de mayo de 1979 dica o 28 d'abril de 1980, mientres a II Lechislatura Preautonomica d'Aragón. Fue presidiu por Juan Antonio Bolea Foradada d'Unión de Centro Democrático.

O gubierno yera formau por miembros d'Unión de Centro Democrático (UCD) y Partido de los Socialistas de Aragón (PSOE-Aragón). Fue disuelto con a creyación d'un nuevo gubierno o 28 d'abril de 1980 dimpués de que o 21 d'abril hesen presentau a dimisión os consellers socialistas.

## Historia
O Decreto de 18 de chunio de 1979, modificaba a estructura provisional de l'anterior gubierno d'a Deputación Cheneral d'Aragón, reducindo a cuatre o número de departamentos: Acción Territorial; Acción Agraria y Reganos; Acción Social y Afers Economicos. En a titularidat de cadagún d'istos departamentos i habría cuantos consellers, perteneixients a diferents partius politicos, y un coordinador.

## Estructura y composición
O Gubierno yera formau por consellers d'Unión de Centro Democrático y PSOE distribuyius en 7 departamentos.





## Referencias

## Veyer tamién
* Deputación Cheneral d'Aragón

## Vinclos externos
*  Historico de lechislaturas d'as Corz d'Aragón. Preautonomía 1979/1980
Segundo Gubierno Castellano

O **Segundo Gubierno Castellano** estió o Gubierno d'Aragón dende o 27 de setiembre de 1982 dica o 30 d'aviento de 1982, mientres a I Lechislatura autonomica predemocratica d'Aragón. Fue presidiu por Gaspar Castellano y de Gastón d'Unión de Centro Democrático dica a suya dimisión o 26 de noviembre de 1982 y dimpués en funcions por l'independient José María Hernández de la Torre.

O gubierno yera formau por miembros d'Unión de Centro Democrático (UCD) y independients y estió o primer gubierno autonomo d'Aragón, dimpués de que s'hese aprebau o Estatuto d'Autonomía ixe mesmo anyo. Fue disuelto con a creyación d'un nuevo gubierno o 23 d'aviento de 1982, dimpués d'a dimisión d'o president Gaspar Castellano.

## Historia
O segundo executivo de Gaspar Castellano y de Gastón se creya dimpués de l'aprebación d'o Estatuto d'Autonomía, estando por tanto o primer gubierno autonomico d'Aragón.

A lechislatura remata o con a dimisión y albandono d'a politica d'o president Gaspar Castellano. O consellero de gubernación, José María Hernández de la Torre, actuará como president en funcions dica a constitución d'o siguient gubierno.

## Estructura y composición
O Gubierno yera formau por consellers d'Unión de Centro Democrático y independients distribuyius en 8 departamentos.





## Referencias

## Veyer tamién
* Deputación Cheneral d'Aragón

## Vinclos externos
*  Historico de lechislaturas d'as Corz d'Aragón. Preautonomía 1982/1982 - Gaspar Castellano y de Gastón 
*  Historico de lechislaturas d'as Corz d'Aragón. Preautonomía 1982/1982 - José María Hernández de la Torre y García
Gubierno De Andrés

O **Gubierno De Andrés** estió o Gubierno d'Aragón dende o 30 d'aviento de 1982 dica o 6 de chunio de 1983, mientres a II Lechislatura autonomica predemocratica d'Aragón. Fue presidiu por Juan Antonio de Andrés Rodríguez d'Unión de Centro Democrático.

O gubierno yera formau por miembros d'Unión de Centro Democrático (UCD) y independients y estió o segundo gubierno autonomo d'Aragón, zaguero predemocratico. Fue automaticament disuelto o 8 de mayo de 1983 a consecuencia d'as eleccions aragonesas de 1983, encara que continó en funcions dica a formación d'o siguient gubierno.

## Historia

## Estructura y composición
O Gubierno yera formau por consellers d'Unión de Centro Democrático y independients distribuyius en 8 departamentos.





## Referencias

## Veyer tamién
* Deputación Cheneral d'Aragón

## Vinclos externos
*  Historico de lechislaturas d'as Corz d'Aragón. Preautonomía 1982/1983
Fulica cristata

A **vocha cornuta** ( (Gmelin, JF, 1789)) ye una especie d'au d'a orden d'os Gruiformes y familia Rallidae que se troba en Africa y la Peninsula Iberica. En Aragón ye present en a Laguna de Bezas.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Grus virgo

A **grudeta** u **grugueta** ( (Linnaeus, 1758)) ye una especie d'au d'a orden d'os Gruiformes y familia Gruidae que ye adaptada a la estepa y se reproduz prencipalment en Asia Central, emigrando d'hibierno enta Africa y Asia Meridional.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Haliaeetus albicilla

L**'alica marina** u **pigargo** ( (Linnaeus, 1758)) ye una especie d'au d'a orden d'os *[[Accipitriformes]]* y familia *[[Accipitridae]]* que se troba en Europa y Asia.
 
## Subspecies
**H. a. albicilla* - (Linnaeus, 1758).
**H. a. groenlandicus* - (Brehm, CL, 1831).

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Tercer Gubierno Bolea

O **Tercer Gubierno Bolea** estió o Gubierno d'Aragón dende o 28 d'abril de 1980 dica o 9 de mayo de 1981, mientres a III Lechislatura Preautonomica d'Aragón. Fue presidiu por Juan Antonio Bolea Foradada d'Unión de Centro Democrático dica a suya dimisión o 9 de marzo de 1981 y dimpués en funcions por o también centrista José Ángel Biel Rivera.

O gubierno yera formau por primera vegada unicament por miembros d'Unión de Centro Democrático (UCD), dimpués de que hesen presentau a dimisión os consellers socialistas de l'anterior executivo. Fue disuelto con a dimisión de Bolea y a creyación d'un nuevo gubierno o 9 de mayo de 1981.

## Historia
Dimpués d'a dimisión d'os consellers socialistas d'o gubierno o 21 d'abril de 1980, o president Juan Antonio Bolea reestructura l'executivo con a inclusión de nuevos consellers d'o suyo partiu. A nueva composición d'o Gubierno se publica en o Boletín Oficial d'a Deputación Cheneral d'Aragón o día 28 d'abril.

A lechislatura remata o 9 de marzo de 1981 cuan toz os miembros parlamentarios d'a Deputación Cheneral d'Aragón, encabezaus por o president Juan Antonio Bolea, presentan a suya dimisión debant d'o consello de gubierno de l'organismo preautonomico. O secretaire cheneral, José Ángel Biel, actuará como president en funcions dica a constitución d'o siguient gubierno.

## Estructura y composición
O Gubierno yera formau exclusivament por consellers d'Unión de Centro Democrático 7 departamentos.





## Referencias

## Veyer tamién
* Deputación Cheneral d'Aragón

## Vinclos externos
*  Historico de lechislaturas d'as Corz d'Aragón. Preautonomía 1980/1981
Primer Gubierno Castellano

O **Primer Gubierno Castellano** estió o Gubierno d'Aragón dende o 9 de mayo de 1981 dica o 27 de setiembre de 1982, mientres a IV Lechislatura Preautonomica d'Aragón. Fue presidiu por Gaspar Castellano y de Gastón d'Unión de Centro Democrático.

O gubierno yera formau unicament por miembros d'Unión de Centro Democrático (UCD). Fue disuelto con a creyación d'un nuevo gubierno o 27 de setiembre de 1982, dimpués de que s'hese aprebau o Estatuto d'Autonomía d'Aragón.

## Historia
O zaguer gubierno preautonomico d'Aragón se creya dimpués d'a dimisión d'o primer president, Juan Antonio Bolea Foradada, estando nombrau pa ocupar o cargo o dica alavez consellero por a Deputación Provincial de Zaragoza Gaspar Castellano y de Gastón. Continará dica l'aprebación d'o Estatuto d'Autonomía, dando paso a o primer gubierno autonomico d'Aragón.

## Estructura y composición
O Gubierno yera formau exclusivament por consellers d'Unión de Centro Democrático distribuyius en primeras en 7 departamentos, que dimpués se restructurarían en 5.





## Referencias

## Veyer tamién
* Deputación Cheneral d'Aragón

## Vinclos externos
*  Historico de lechislaturas d'as Corz d'Aragón. Preautonomía 1981/1982 
*  Historico de lechislaturas d'as Corz d'Aragón. Preautonomía 1982/1982
Cine en 1963

O **cine en 1963** amuestra una relación d'escaicimientos notables, premios y festivals relacionaus con o mundo d'o cine en l'anyo 1963.

## Cintas con mas recaudo en Estaus Unius
Relación de cintas con mas recaudo de taquilla en Estaus Unius en l'anyo 1963:

## Estrenos de cintas
Relación d'estrenos de cintas en l'anyo 1963:

### Chinero

### Marzo

### Mayo

### Chunio

### Chulio

### Agosto

### Setiembre

### Octubre

### Noviembre

### Aviento

## Premios cinematograficos

## Naixencias y defuncions
### Naixencias

### Defuncions

## Se veiga tamién
* Cintas de 1963.

## Referencias

## Vinclos externos
Orquesta Sinfonica Estatal d'Azerbaichán

La **Orquesta Sinfonica Estatal d'Azerbaichán** (en azerín *Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri*) ye la orquesta nacional d'Azerbaichán. La sala de conciertos habitual ye la Filarmonica Estatal d'Azerbaichán en Bacú.

L'actual director d'a orquesta ye Rauf Abdullayev dende 1984.

La orquesta sinfonica estió fundada en 1920, estando una d'as primeras orquestas en a Unión Sovietica, a petición d'o compositor Üzeyir Hajibeyov dimpués que estió nombrau mas tarde. Ye afiliada a la Sociedat Filarmonica Estatal d'Azerbaichán.

Os conductors de renombre internacional como René-Emmanuel Baton (Francia), Otto Klemperer (Alemanya), Fritz Stiedry (Austria) y Nikolai Golovanov (Rusia), han aduyau en a formación d'a orquesta.

Amás d'os conciertos de temporada, la orquesta participa con regularidat en festivals musicals de tota Europa, y tamién participau en chiras internacionals a los Estaus Unius, o Reino Uniu, Francia, Alemanya, Suiza, Italia, Turquía, Echipto y atros países.

## Directors
* Üzeyir Hajibeyov (1920–1938)
* Niyazi Hajibeyov (1938–1984)
* Rauf Abdullayev (1984– )

## Referencias

## Vinclos externos
*     Sitio web oficial
Abeno Harukas

L**'Abeno Harukas** ye un grataciels situau en a ciudat chaponesa d'Osaka. A suya construcción prencipió en l'anyo 2010 terminando-se la suya construcción en l'anyo 2014. Tien 60 plantas, en a cuals bi ha un hotel y oficinas; a suya altaria ye de 300 metros estando actualment (2023) o grataciels mas alto d'ista ciudat.

## Vinclos externos

*  Información de l'Abeno Harukas.
Dinkelsbühl

**Dinkelsbühl** ye una ciudat d'o districto d'Ansbach en l'estau federau de Bavera, Alemanya.
Dinkelsbühl fa parti d'a clamada "rota romantica" (en alemán: "Romantische Straße") que chune bellas ciudaz y castiellos pinturescos a lo largo de 350&nbsp;km en Bavera y Baden-Wurtemberg.

## Puestos d'intrés
*Ilesia de Sant Chorche.
*Molín d'a ciudat (*Stadtmühle*).
*Diversas puertas en a muralla.

## Personalidaz naixidas de Dinkelsbühl
*Nikolaus von Dinkelsbühl (1360-1433), teologo.
*Christoph von Schmid (1768–1854), escritor.
*Friedrich von Hermann (1795–1868), economista.
*Stefan Reuter (1966), futbolista.

## Referencias
Feuchtwangen

**Feuchtwangen** (en franco oriental: *Feichtwang*) ye una ciudat d'o districto d'Ansbach que se troba en l'estau federau de Bavera, Alemanya.

## Toponimia
O suyo nombre se remonta a la parola *fiuchta* (abet) y  *wang* (prau). Asinas, a parola inicial yera **Fiuhtinwanga* (prau cubierto d'abez).

## Puestos d'intrés
*Plaza d'o mercau.

## Referencias
Wasserburg am Inn

**Wasserburg am Inn** (en bavaro: *Wassabuag am Inn*) ye una ciudat d'o districto de Rosenheim en l'estau federau de Bavera, Alemanya. A ciudat se troba en una peninsula en o río Inn.

## Referencias
Harburg (Bavera)

**Harburg** (en suabio: *Horburg* u *Horre*) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Tien una población de 5.612  y se troba en o districto de Danubio-Ries.

## Puestos d'intrés
* Castiello.
* Ciudat antiga.

## Referencias
Departamento d'Interior d'a Deputación Cheneral d'Aragón

O **Departamento d'Interior d'a Deputación Cheneral d'Aragón** (en castellano y oficialment: *Departamento de Interior*) yera una consellería u departamento d'a Deputación Cheneral d'Aragón.

Actualment ye integrau en o Departamento de Presidencia, Interior y Cultura d'a Deputación Cheneral d'Aragón y a suya titular actual ye Tomasa Hernández Martín dende 2023.

## Competencias
Iste departamento existió como departamento independient nomás en o primer gubierno preautonomico presidiu por Juan Antonio Bolea Foradada. En a resta d'executivos ha estau integrau por un cheneral en o departamento de Politica Territorial u o departamento de Presidencia, a vegadas fendo parti d'o nombre d'o departamento.

## Consellers

## Referencias

## Veyer tamién
* Deputación Cheneral d'Aragón.
* Atros departamentos relacionaus:
** Departamento de Presidencia d'a Deputación Cheneral d'Aragón.
** Departamento de Politica Territorial d'a Deputación Cheneral d'Aragón.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial
Falco biarmicus

O **falcón griso** ( (Temminck, 1825)) ye una especie d'au d'a orden d'os *[[Falconiformes]]* y familia *[[Falconidae]]* que se troba en Africa y sud d'Europa.

## Subspecies
**F. b. biarmicus* (Temminck, 1825).
**F. b. feldeggii* (Schlegel, 1843).
**F. b. tanypterus* (Schlegel, 1843).
**F. b. erlangeri* (Kleinschmidt, O., 1901).
**F. b. abyssinicus* (Neumann, 1904).
 
## Referencias

## Vinclos externos
Emberiza melanocephala

O **cisnegro** u **cisnero** ( (Scopoli, 1769)) ye una especie d'au d'a orden d'os *[[Passeriformes]]* y familia *[[Emberizidae]]* que se reproduz en o sud-este d'Europa, a l'este d'Irán y migra d'hibierno prencipalment a la India.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Forficula auricularia

O **esforigaculs**, **rapacollons**, **capadera** u **cortapichetas** ( (Linnaeus, 1758)) ye una especie d'insecto d'a orden d'os Dermaptera y familia Forficulidae que ye orichinaria d'Europa, Asia occidental y probablement o norte d'Africa, encara que se troba tamién en America. 

## Nombres comuns
Se documentan una buena ripa de nombres por toda a cheografía aragonesa como **escavaculs**, **rapacuellos**, **rapaculos**, **esmolaticheras**, **mordefuí** en Labata, **cortapichas** en Luesia, **estijeretas** en La Poblla de Roda u **cortapichetas** en Aineto, Alcoleya de Cinca, Berdún, Borrés, Luesia, Pandicosa, Salas Altas y Uncastiello.

## Referencias

## Vinclos externos
Anapsida

Os **anapsidos** (, en latín) son una subclase de vertebraus sauropsidos ya extintos que se caracteriza porque no teneban garra fenestra parietal en o cranio dezaga d'as cuencas oculars.

Etimolochicament, o nombre d'iste grupo se forma con o prefixo *a(n)*- que significa "no" y *αψιδως* «hápsidos», que significa "arco" u "vuelta". Conque os anapsidos son «os que no tienen arcos» u «no tienen vueltas» en a capeza.

Formaban una d'as tres brancas mayors d'os amniotas en chunto con os sinapsidos y os diapsidos, estando a unica d'as tres en extinguir-se de raso. Lo mas probable ye que no pasasen d'a extinción masiva d'o Permico-Triasico, por a cual cosa la suya existencia habría quedau de tot limitada con a era Paleozoica.

Buens tiempos se pensó que as tortugas (Testudines) yeran parte d'os anapsidos porque no i hai fenestras cranials en as capezas d'ellas, pero os troballos paleontolochicos que s'ha iu fendo han rematau demostrando que en verdat son diapsidos que las han perdidas dimpués, entre o suyo proceso evolutivo.

## Se veiga tamién

* Amniota.
* Sauropsida.
* Pantestudines.

## Enlaces externos
Fenestra parietal

En Anatomía, as **fenestras parietals** u **fuesas parietals** son as fendeduras d'o cranio d'os animals vertebraus que se troba por dezaga d'a cuenca ocular y que sirven pa fer o ueso mas liviano y pa que s'agafe d'astí os musclos que fan mover a mandibula. Tradicionalment han teniu a saber-la importancia pa la clasificación taxonomica, plegando a considerar-se un caracter diagnostico pa os diferents grupos d'amniotas.

En anatomía humana (os humans, en tanto que mamiferos, no en tenemos que una) tiende a estimar-se mas o nombre de «fuesa temporal» (lat. *fossa temporalis*) pa nombrar a cavidat d'o ueso temporal an que i son os musclos d'a mandibula.

## Se veiga tamién

* Arco zigomatico.
* Cuenca ocular.
* Cuenca nasal.
* Fuesa canina.
* Foramen magnum.
* Senos nasals.
Extinción masiva d'o Permico-Triasico

A **extinción masiva d'o Permico-Triasico** (en aragonés se pronuncia "estinción"), a sobén tamién s'emplea «**A Gran Mortandat**» de traza informal, ye un evento d'extinción masiva d'organismos que i habió fa uns 250 millons d'anyos y que define o limite entre o periodo Permico y o Triasico.

Ha estau a mayor extinción que i ha habiu en a Historia d'a Tierra, en a cual s'acotoló arredol d'o 81% d'as especies marinas y cuasi o 70% d'os vertebraus terrestres.

As causas de mortalera semellant no se conoixen por seguro pero a ciencia tiene unas cuantas hipotesis, d'entre as cuals un vulcanismo  excesivo, l'impacto d'un asteroide de mida gran y a liberación de gases d'efecto d'hibernadero enta l'atmosfera compiten por estar as mas consideradas.

A recuperación d'a biodiversidat a resultas d'ixa catastrofe fue a saber qué lenta en bels casos, tardando dica o Triasico Meyo (uns 10 millons d'anyos) a recuperar-se la vida en bel puesto. Tot, porque se tuvon que rediversificar a partir nomas que d'os taxons que heban sobreviviu. As faunas marinas quedón tan trastocadas que a nivel ecolochico se charra de «Faunas Evolutivas Modernas» pa fer a diferencia con as «Faunas Evolutivas Paleozoicas» que i habeba antes.

## Se veiga tamién

* Extinción masiva d'o Cretacio-Paleocheno.
* Traps siberians.
* Cráter de Tierra de Wilkes.
Sauropsida

Os **sauropsidos** (nombre cientifico **Sauropsida**, en latín) son un clado d'animals vertebraus tetrapodos que incluye os animals popularment conoixius como «reptils» (actuals, y extintos como pterosauros, ictiosauros y sauropterichios),  os dinosauros incluidas as aus, y amás amás o linache extinto d'os anapsidos.

Os sauropsidos son a división principal d'entre os amniotas por numero d'especies, por contraposición con o clado chermano d'os sinapsidos (Synapsida) que no en queda vivos si que os mamiferos. Os reptils tienen arredol de 9000 especies actuals descritas y as aus, unas 10.000.

Seguntes lo que se'n sabe, as dos ramas d'amniotas s'esbarrón luego, fa uns 310 millons d'anyos en o Carbonifero, a l'arreu de que amaneixese o clado principal. Manimenos y a  diferencia d'os sinapsidos, os sauropsidos plegarían en a suya esplendor en o Mesozoico. Un rabanyo de grupos de sauropsidos desapareixerían pues con l'evento d'extinción  de a fin d'o Cretacio.

Sauropsida como grupo eufiletico ye mas achustau con os criterios d'a taxonomía moderna, cada vegada mas basada en a cladistica. Conque o clado Sauropsida s'ha poroposau a sobén como sustituto en a bibliografía cientifica de o taxón parafiletico Reptilia.

## Se veiga tamién

* Amniota.
* Synapsida.
* Archosauria.
* Cladistica.

## Enlaces externos
Extinción

En Biolochía y en Ecolochía, a **extinción** (pronunciau 'estinción' en aragonés) ye o proceso de desaparición de toz os miembros d'una especie u d'un taxón. En aragonés, l'organismo que ha sufierto a extinción se diz que ye **extinto**.

Anque tecnicament no se puet considerar extinta una especie dica que o zaguero d'os miembros d'ella s'haiga muerto, si l'habitat que ocupa presenta complicacions puet tornar-se difícil de precisar si en queda bel uno u no. Ixo fa posible o fenomeno d'os taxons lazaro que, de forma que s'asemella con o personache biblico d'an se quitó ixe nombre, son os organismos que «reviscolan» u, millor dito, se tornan a trobar dimpués de tiempo sin que se'n sabese cosa.

A la contra, tamién puet pasar que un organismo sía virtualment extinto sin que s'haiga muerto lo zaguero d'os individuos, como gosa pasar-les a las especies que tienen reproducción sexual pero que toz os individuos que en queda son d'o mesmo sexo. Un eixemplo en o cual pasó esto, en Aragón, fue o bucardo, que en zagueras no quedaban si que fembras y a zaguera acabó por morir en l'anyo 2000.

De manera natural, por efecto d'a evolución, as nuevas especies apareixen por especiación. Atras especies s'extinguen cuan ya no son capables de sobrevivir en as condicions d'o medio natural an viven, en especial si as condicions cambian. Seguntes un estudio, a mayoría d'especies s'extinguen entre os 10 millons d'anyos dimpués d'a suya aparición. Por tanto, a extinción ocurre de traza natural en a naturaleza. Se calcula que o 99,9% d'as especies que bella vez estuvon vivas ya son extintas.

## Se veiga tamién

* Especiación.
* Extinción masiva.
* Lugar amortau.

## Referencias
Cine en 1988

O **cine en 1988** amuestra una relación d'escaicimientos notables, premios y festivals relacionaus con o mundo d'o cine en l'anyo 1988.

## Cintas con mas recaudo en Estaus Unius
Relación de cintas con mas recaudo de taquilla en Estaus Unius en l'anyo 1988:

## Estrenos de cintas
Relación d'estrenos de cintas en l'anyo 1964:

### Chinero

### Febrero

### Marzo

### Abril

### Mayo

### Chunio

### Chulio

### Agosto

### Octubre

### Aviento

## Premios cinematograficos

## Naixencias y defuncions
### Naixencias

### Defuncions

## Se veiga tamién
* Cintas de 1988.

## Referencias

## Vinclos externos
Anser fabalis

L**'auca montesina** ( (Latham, 1787)) ye una especie d'au d'a orden d'os Anseriformes y familia Anatidae que se reproduz en o norte d'Europa y Asia.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Anser brachyrhynchus

L**'auca de piponet** ( (Baillon, 1834)) ye una especie d'au d'a orden d'os Anseriformes y familia Anatidae que se reproduz a l'este de Groenlandia, Islandia, Svalbard y recientment en Novaya Zemlya. Ye migratoria y pasa d'hibierno en o nord-ueste d'Europa, especialment en Irlanda, Gran Bretanya, Países Baixos y l'ueste de Dinamarca.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Felis silvestris

O **gato montesino**, tamién dito **mixino montesino** u **gato de mont** u  ( (Schreber, 1777)) ye una especie de mamifero d'a orden d'os *[[Carnivora]]* y familia *[[Felidae]]* que ye orichinaria d'Europa continental, Escocia, Turquía y lo Caucas, y ye l'antecesor salvache d'os gatos domesticos (*[[Felis silvestris catus]]*).

Atras denominacions son **gato montés**, **gato cerbal** u **marcelina**.

## Subspecies
**F. s. silvestris*, en Europa continental, Escocia y Sicilia.
**F. s. caucasica*, en Turquía y lo Caucas.
 
## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Casa de Braganza

**Casa de Barganza** (en portugués casa de Bragança) Ye una familia noble europea que reinó en Portugal y Brasil, en Portugal dende 1640 dica 1910, y en Brasil dende 1816 (como reis) u 1822(como emperadors) dica 1889

Títols:
*rei de portugal
*Duque de Braganza
*Reina Consorte d'Espanya
*Reina consorte d'Inglaterra
*infante de portugal
*Rei de Brasil
*Emperador de Brasil

## Historia

Lo suyo mayor antepasado ye Afonso de Barganza, fillo de Chuan I de Portugal,Tendrían lo títol de Duques de Barganza en o districto de Barganza,Ganoron muito poder en Portugal en a restauración d'a independencia portuguesa dimpués d'a fin d'a unión iberica. Chuan II de Barganza se convertiría en Chuan IV de Portugal.

Dimpués de bella inestabilidat dinastica, Chuan V de Portugal prendría lo poder, trayendo inestabilidat a l'imperio portugués gracias a l'oro de Brasil.
Entre lo reinau d'o rei Chusé I de Portugal, deixó lo poder en mans de Sebastián Chusé Carvallo melo(Sebastião José Carvalho y melo), marqués de Pombal, qui levó a cabo varias reformas en o reino,Aumentar lo poder d'o rei y aumentar los imposaus de Brasil pa reconstruyir Lisboa dimpués d'o desastre de 1755.

Dimpués d'as Guerras Napoleónicas, la familia Barganza se dividió en dos ramas que reinarían sobre Brasil y Portugal, esto marcaría la decadencia de Barganza, que cayería en toz dos países.

Si la monarquía tornase a BraganzaSi la monarquía tornase en os dos paises, los suyos actuals serían Bertrand de Barganza en Brasil y Duarte Pío de Braganza en Portugal
Vehíclo comercial lichero

**Vehíclo comercial lichero** (en anglés *Commercial light vehicle*, u **LCV** por siglas) ye una categoría d'automóbils definida por a Comisión Europea y que s'aplica con os vehíclos de transporte de mercancías con una masa maxima autorizada de no mas de 3500 kilogramos. Os vehíclos que s'incluye en ista categoría gosan estar os que popularment se diz **[[furgoneta]]s**, **[[furgona]]s** y tamién s'incluye camionetas y cambions chicoz con M.M.A. de no mas de 3500 Kg.

A efectos de criterios d'homologación son as categorías **N1** y **M1**, si bien N1 ye centrada en vehíclos de carga y M1 se destina a os vehíclos derivaus de furgoneta que predomina o transporte de pasachers (siempre que no pase de ueito plazas mas conductor -os que se'n diz popularment un "minibús" u "microbús"-, pos alavez ya se consideraría autobús). A categoría d'os vehíclos gosa trobar-se en a ficha tecnica de vehíclo.

D'entre os vehíclos comercials licheros se puede fer distinción entre os que son derivaus d'una plataforma de turismo, concepto que fue bien popular en as zaguerías d'o sieglo XX y cuasi todas as marcas d'utilitarios en fizon, y os vehíclos que ya s'ha concebius en primeras como furgoneta. Hue, a mayoría d'as furgonetas chicotas dimanan ya d'un disenyo propio y no se modifica a esprés parte d'a carrocería d'un turismo pa producir-las.

Os vehiclos comercials licheros pueden conducir-se con o carnet de conducir B, o mesmo que os turismos, y a diferencia d'os que tienen mas de 3500 Kg de masa maxima autorizada pa os cuals ya se fa preciso tener o carnet C (cambions) u D (autobuses). Manimenos i hai vehíclos modificaus a partir d'un LCV, como as ambulancias, furgonas policials y bel cambión de pompers, que por a suya condición eventual de vehíclo prioritario en a circulación, precisan o carnet BTP.

## Se veiga tamién

* Auto de turismo.
* Autobús
* Cambión

## Referencias
Anser albifrons

L**'auca ristolera** ( (Scopoli, 1769)) ye una especie d'au d'a orden d'os *[[Anseriformes]]* y familia *[[Anatidae]]* que ye muit vocal. A suya grita de larga distancia ye mas alta y tiene una secuencia mas rapida que la de l'auca comuna. Belunas d'istas gritas son notablement brillants y predominantment de dos silabas.

## Subspecies
**A. alb. albifrons*.
**A. alb. flavirostris*.
**A. alb. frontalis*.
**A. alb. gambelli*.
**A. alb. elgasi*.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Cygnus columbianus

O **cisnet** ( (Ord, 1815)) ye una especie d'au d'a orden d'os Anseriformes y familia Anatidae que se troba en as tundras d'Asia y America.

## Subspecies
**C. c. bewickii* (Yarrell, 1830).
**C. c. columbianus* (Ord, 1815).
 
## Referencias

## Vinclos externos
Mareca americana

L**'aneda chifladera americana** ( (Gmelin, JF, 1789)) ye una especie d'au d'a orden d'os Anseriformes y familia Anatidae que se troba en America d'o Norte.
 
## Referencias

## Vinclos externos
Quera (desambigación)

**Quera** puet estar:
*Una especie d'insecto d'a orden d'os Coleoptera que las suyas tenyas s'alimentan d'a fusta, *[[Hylotrupes bajulus]]*.
*O nombre popular d'a Caries, una malotía bacteriana que afecta a los teixius duros d'o dient.