Ilesia de Sant Miguel de Biota

:*Iste articlo ye sobre a ilesia de Sant Miguel de Biota, en Cinco Villas; ta atros usos, se veiga *'Ilesia de Sant Miguel**.

A **ilesia de Sant Miguel de Biota*' ye una [[Ilesia (edificio)|ilesia]], consagrada a [[Sant Miguel Arcánchel]], que se troba situata en o [[municipio]] [[Aragón|aragonés]] de [[Biota (Zaragoza)|Biota]], en a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Cinco Villas]] y [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Zaragoza|Zaragoza]].

Ye una ilesia de culto [[Ilesia catolica|catolico]] que pende d'a [[diocesi de Chaca]] y d'a [[provincia eclesiastica]] de [[Provincia eclesiastica de Pamplona y Tudela|Pamplona y Tudela]], estando la [[ilesia parroquial]] d'o lugar. L'[[edificio]] ye d'o [[sieglo XII]], en estilo [[Romanico aragonés|romanico]]. A ilesia fue declarada *Molimento Historico-Artistico* o [[30 d'abril]] de [[1982]] por o Gubierno d'Espanya, y ye protechida legalment en l'actualidat con a suya declaración como *Bien d'Intrés Cultural*, a fegura legal que substituye a la de *Molimento Nacional*. As suyas [[frontera]]s sud y occidental son obchecto d'especials órdens que desembolican a suya protección.

A ilesia poseye nomás que una sola [[Nau (arquitectura)|nau]]. Belunas d'as suyas [[escultura]]s son obra d'o dito *Mayestro d'Agüero* u *Mayestro de Sant Chuan d'a Penya*.

== Historia ==
En Biota se i debantó un [[monesterio]], adedicau a [[Santa María]], que pendeba d'o [[monesterio de Sant Chuan d'a Penya]] dende [[1071]], y d'antis mas d'o desapareixiu [[monesterio de Sant Istevan d'Orastre]], que se trobaba en a [[sierra de Santo Domingo]] (y que dio nombre a la [[ilesia de Sant Istevan de Luesia]]). Cuan a ilesia monastica yera en estau de runa, o monesterio de Sant Chuan d'a Penya permitió que se i debantase un nuevo templo, que ista vegata s'adedicó a [[Sant Miguel Arcánchel]]. As obras d'o templo rematoron, alto u baixo, en [[1196]].

== Caracteristicas arquitectonicas ==

=== L'arquitectura ===
Ye una ilesia con una sola [[Nau (arquitectura)|nau]] rectangular que remata en un [[abside]]. Dividida en seis [[Trampo (arquitectura)|trampos]], os suyos [[contrafuerte]]s se troban en l'exterior, amanixendo dende dentro d'o templo en forma de [[Columna (arquitectura)|columnas]]. A nau se troba cubierta con [[vuelta (arquitectura)|vuelta]] de [[Cuelta de canyón|canyón]], con [[Arco (arquitectura)|arcos]] [[Arco faixón|faixons]] dobles que reposan sobre [[pilastra]]s adosadas

L'[[abside]] poseye tres uberturas en [[aspillera]] que proporcionan luminosidat a l'interior d'o templo, y se troba cubierto con [[vuelta de cuarto d'esfera]] una mica apunchada.

Fa poquetas anyadas se recuperó uno d'os [[Arco (arquitectura)|arcos]], zaguer repui de l'antigo [[claustro]] d'a desapareixida ilesia monastica, que se troba a lo canto de l'actual frontera norte de l'edificio.

A dependencia en forma cuadrada que se debanta en a [[frontera]] sud, amanata a l'abside, fue adhibida con posterioridat, mientres o [[sieglo XVII]], y se i troba la [[sagristía]].

=== A escultura ===
As [[escultura]]s d'a ilesia son obra d'o dito *Mayestro d'Agüero* (u *Mayestro de Sant Chuan d'a Penya*, pero en estar una obra de zaguerías d'o [[sieglo XII]] ya son en un estilo de transición dende o [[Romanico aragonés|romanico]] enta o [[Arte gotico|gotico]]. Ye o zaguer treballo d'o Mayestro, y recibe influyencias goticas procedents d'a [[ilesia de Sant Miguel de Fuentidueña]] ([[Fuentidueña]], [[Provincia de Segovia|Segovia]]) respective d'a suya tematica, que tracta d'un tema que dica l'inte no heba estau present en o panorama artistico d'o [[romanico aragonés]]: a [[psicostasi]] u pesache d'as [[alma]]s por part de l'arcánchel Sant Miguel.

==== A frontera occidental ====
Poseye un [[Arco (arquitectura)|arco]] de [[Arco de meyo punto|meyo punto]] una mica [[Arco abocinau|abocinau]] con cuatre [[arquivolta]]s. Representa la [[Epifanía]] u [[Adoración d'os Reis Magos|adoración]] de [[Chesús de Nazaret|Chesús]] por os [[Reis Magos]].

==== A frontera meridional ====
A suya [[frontera]] meridional, mas antiga que la occidental, poseye cuatre [[arquivolta]]s, estando lo suyo [[Timpano (arquitectura)|timpano]] adedicau a la [[psicostasi]] u pesache d'as [[alma]]s que fa l'[[arcánchel San Miguel]] en o [[Chudicio final]], estando adedicada la ilesia a dito arcánchel y estando lo pesache d'as almas una d'as suyas actividaz caracteristicas.

=== A torre ===
A suya [[torre]] conserva los suyos primers dos cuerpos romanicos (os restants son d'epoca posterior), trobando-se adosada a la suya frontera meridional.

== Protección legal ==
A ilesia fue declarada *Molimento Historico-Artistico* o [[30 d'abril]] de [[1982]] por o Gubierno d'Espanya, y ye protechida legalment en l'actualidat con a suya declaración como *Bien d'Intrés Cultural*, a fegura legal que substituye a la de *Molimento Nacional* (codigo RI-51-0004634).

== Galería d'imáchens ==
<gallery>
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel (Biota, Zaragoza).jpg|Anvista d'a ilesia de Sant Miguel, centrada en a suya torre adosada.
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9168967683.jpg|Anvista cheneral d'a frontera occidental.
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9168967133.jpg|Detalle d'a [[frontera]] occidental.
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9171178242.jpg|Detalle d'a suya frontera meridional.
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9171181492.jpg|Detalle d'o suyo [[Timpano (arquitectura)|timpano]] occidental.
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9171186570.jpg|Detalle d'o suyo timpano meridional.
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9168953825.jpg|A [[Nau (arquitectura)|nau]] d'o templo, con o [[retaulo]] en a cabecera.
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9171174098.jpg|Interior d'a nau, con os suyos [[Arco apunchau|arcos apunchaus]].
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España.jpg|Detalle d'o retaulo, adedicau a [[Sant Miguel Arcánchel]].
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9168960643.jpg|Detalle d'un [[capitel]].
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9171179340.jpg|Detalle de capitels.
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9168965021.jpg|[[Canete]].
Imachen:Parroquia San Miguel Arcángel,Biota,Zaragoza,Aragón,España - 9171185458.jpg|Canete.
</gallery>

== Se veiga tamién ==
* [[Mayestro d'Agüero]] u [[Mayestro de Sant Chuan d'a Penya]].

== Referencias ==


== Vinclos externos ==

*  [http://www.sipca.es/censo/7-INM-ZAR-005-051-001/Iglesia/de/San/Miguel.html Ficha d'a ilesia de Sant Miguel de Biota] en o *Sistema de Información del Patrimonio Cultural Aragónés*.
*  [http://www.romanicoaragones.com/4-Cinco%20Villas/990475-Biota.htm *Biota: parroquial de San Miguel]*, en a web *www.RomanicoAragones.com*.
*  Carles Sànchez Màrquez: *La inconografía de la psicostasis a partir de un ejemplo hispano: la portada sur de San Miguel de Biota*.
*  Carles Sànchez Màrquez: *El taller de San Miguel de Biota y la escultura en Aragón y Navarra en torno al año 1200*, en *Dialnet*.
*  Carles Sànchez Màrquez: *La iglesia de San Miguel de Biota. Aproximación estilística a su escultura*, en *Dialnet*.
*  Carles Sànchez Màrquez: *Las portadas de San Miguel de Biota: tradición y creación artística en la escultura románica de Cinco Villas*, en *Dialnet''.