Chabierre d'o Elsón

:*Iste articlo tracta sobre Chabierre d'o Elsón. Ta atros usos d'o [[toponimia|toponimo]] Chabierre, se veiga [[Xabierre (desambigación)]].*

**Chabierre d'o Elsón** (oficialment, en castellano, *Jabierre de Olsón*) ye una aldeya aragonesa de o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 12 habitants (2018).

Ye una aldeya historica de o Elsón, localidat con un castiello de a que dependeba dende a Edat Meya. En chunto con o Elsón y con Mondot formaba un municipio, de nombre o Elsón, dende a constitución d'os primers achuntamientos modernos en 1834 dica l'absorción d'os tres nuclios en o municipio d'Alto Sobrarbe, en a decada de 1960.

## Cheografía

Chabierre se troba en una zona de campos en as garras d'a sierra de Sant Benedet, en a valleta d'o río Susía, afluent de a Cinca por a dreita.

Se comunica con Lamata (3,3&nbsp;km) y o Elsón (3,2&nbsp;km) por a carretereta asfaltada de a marguin dreita d'o Susía, que mete en comunicación l'A-138 a l'altaria d'o Mesón de Ligüerre con l'A-2205 amán de l'Arcusa. Ye accesible, por tanto, con cualsiquier vehiclo de turismo.

O relieve ye suave, con a meya docena de casas que forman lugar dispersas con bella parcela de campo d'entre la una y l'atra.

A mayoría de casas son d'oríchens nobles, en habendo estau propiedat de familias infanzonas labriegas mientres buena cosa d'os sieglos de l'Antigo Rechimen. Mutas contan con mas de 300 anyos d'antiguedat, y presentan blasons y belatros elementos arquitectonicos destacables en as fronteras.

## Demografía

## Toponimo

Chabierre ye un toponimo de probables oríchens bascoides u proto-bascas, elemento de substrato lingüistico d'a luenga d'aquels pueblos que habitón a comarca enantes de a dominación romana. Os etimos presents en o nombre son *etxe-* y *berri*, que en basco moderno (a luega viva mas amanada a la que posiblement teneban aquels remotos pobladors) significan, respectivament, «casa» y «nueva»; «casa nueva».

O complemento «d'o Elsón» dimana de a dependencia que historicament teneba con o Elsón, lugar mas gran y con tinencia de castiello. Como en o caso de ixatra localidat, o toponimo oficial en castellano se mira d'estar una adaptación de a pronunciación de l'aragonés, apegando l'articlo con o nombre («*Olsón*») pus en a fonetica común aragonesa la O de l'articlo cobra preeminencia sobre a E inicial d'os substantivos masculins, anque escribir-los asinas sia clarament incorrecto.

D'alcuerdo con Chabier Tomás, que estudió a parla d'ista zona en os anyos 1990, a forma «Chabierre» no se diz guaire en l'actualidat, y ha estau substituida en a practica totalidat de casos por a forma castellana *Jabierre*. Manimenos, d'alcuerdo con l'autor, o toponimo aragonés s'emplegaba vivament encara en os primers anyos d'o sieglo XX, y seguntes as personas de mas edat de a localidat y belatras d'a comarca, a substitución progresiva por o castellanismo *Jabierre* se produció en os anyos de post-guerra, dimpuesas d'a Guerra Civil.

## Fiestas
*23 d'abril, romería ta la Cruz de Sant Marcos, a on que por tradición se reparte torta, en celebración de Sant Chorche.
*22 de chulio, **Fiesta Mayor**, ta «la *Madalena*», fendo-le honras a Santa María Magdalena.

## Referencias

## Vinclos externos