Cracovia

**Cracovia** (nombre polaco ) ye una ciudat polaca, a capital de Polonia Menor, y d'antis mas estió a capital de Polonia y mesmo, entre 1815 y 1846, d'a Ciudat libre de Cracovia, un estato independient establito por o Congreso de Viena.

Tien una población de 756.183 habitants (2010), con un aria metropolitana de 1.468.427 d'habitants (2010). Por o suyo numero d'habitants ye a segunda ciudat d'o país, dezaga d'a capital, Varsovia.

A ciudat historica se debanta dende o sieglo XII a o canto d'o río Vistula, a o piet d'o Wawel, un pueyo con prou trascendencia en a historia d'a ciudat. Cracovia ye a seu d'a Universidat Jaguellonica, a segunda universidat mas antiga d'Europa Central, fundata en 1364 por Casimiro III de Polonia.

O suyo centro historico ye declarato Patrimonio d'a Humanidat por a UNESCO dende l'anyo 1978; antiparte, a ciudat estió Capital Europea d'a Cultura en l'anyo 2000.

## Toponimia
O toponimo *Cracovia* ye una adaptación a las luengas romances d'o toponimo eslau *Kraków*, que tradicionalment consideran que deriva de Krakus (*Krak*, *Grakch*), o lechendario fundador d'a ciudat y capitoste d'a tribu d'os Lequitians. En polaco a parola *Kraków* ye una forma arcaica d'o posesivo de *Krak* y esencialment significa *A ciudat de Krak*. L'antroponimo *Krakus* puet derivar de *Krakula*, una forma proto-eslavica que significa chuche, u d'a parola proto-eslavica *krak*, que significa "caixico", "robre", un árbol sagrato. A primera mención d'o prencipe Krakus (alavez escrito *Grakch*) data de l'anyo 1190, manimenos a localidat ya existiba en o sieglo VII, habitata por a etnia eslava d'os *Wiślanie* ("vislans" u "vistulans").

O nombre completo oficial d'a ciudat, que fan servir en ocasions especials u ceremonials ye *Królewskie Stołeczne Miasto Kraków*, "Reyal Ciudat Capital de Cracovia".

En aragonés no existe un exotoponimo tradicional pa esta ciudat visible en a *[[scripta aragonesa]]* por no haber-ie habito guaire relación cheopolitica entre polacos y aragoneses, y tampoco d'os polacos con os catalans u occitans podendo fer d'intermediarios como ha esdeveniu con atros exotoponimos. Manimenos en a versión aragonesa d'o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" trobamos a sola adaptación a l'aragonés afrancesato d'o traductor d'una forma amán d'o eslau orichinal, en un curioso texto on mencionan os países balticos y d'Europa Oriental antes de plegar en Tartaria:

## Historia de Cracovia

Bi ha prebas arqueolochicas que suchieren que s'establió un asentamiento en a Edat de Piedra en l'actual localización de Wawel. Una falordia atribuye la suya fundación a lo mitico gubernant Krakus, que lo construyió sobre una espelunga ocupada per un voraz dragón. Muitos caballers intentoron sin exito desaloixar a lo dragón luitando contra ell, dica que un zapatero clamau Dratewka le dio una uella plena de ixufre, que minchó lo dragón ta dimpués beber l'augua d'o río Vistula y esclatar.

## Administración distrital

Cracovia se trestalla en 18 destritos administrativos (*dzielnica*), cadagún con un grau d'autonomía respective a lo gubierno municipal. O sistema actual asigna un numero romano a cada destricto de conchunta con o suyo nombre. 

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Museus
* Museu Nacional de Cracovia.

## Molimentos
* Centro historico de Cracovia, declarau Patrimonio d'a Humanidat por a UNESCO dende 1978.
* Castiello de Wawel, en estilo renaixentista. Ye declarau Patrimonio d'a Humanidat.
* Seu de Wawel, a seu de l'archiodiocesi de Cracovia.
* Basilica de Santa María de Cracovia.
* Ilesia de Sant Andreu de Cracovia.
* Sinoga de Kazimierz.

## Comunicacions
L'aeropuerto d'a ciudat ye l'aeropuerto de Cracovia-Chuan-Pavlo II. Dende 1995 l'aeropuerto recibe o suyo nombre por o papa Chuan-Pavlo II, qui estió arcebispe de l'archidiocesi de Cracovia.

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de Cracovia.
* www.e-krakow.pl - Web de Cracovia