open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Liechtenstein

O **Prencipau de Liechtenstein** (pronunciau */ˈlɪçtnʃta͡ɪn/*) ye un país en Europa Central, sin dentrada a la mar, que ye rodiau a l'ueste por Suiza y a l'este por Austria. A suya fuya forma de gubierno ye a monarquía constitucional y suyo territorio ye o resultau «d'a unión de dos enclaves: Vaduz y Schellenberg» constituyius en un total de once comunidaz u municipios. A capital ye Vaduz y a ciudat mas poblada ye Schaan. Con un aria de poco mas de 160 kilometros cuadraus y una población de 37.000 personas ye o estau de parla alemana mas chicot d'o mundo.

O principau conoixiu por estar un paradiso fiscal. Encara que no ye miembro d'a Unión Europea, dende aviento de 2011 fa parti d'o espacio de libre circulación europeu.

## Geografia
Liechtenstein se troba en Europa Central, en a val d'o Rin en os Alpes. En total a muga d'o país tien 76&nbsp;km, 35&nbsp;km d'éls en a parti ueste y sud de Liechtenstein que muga con Suiza, división natural formada por o río Rin. A l'este muga con Austria con una muga de 41&nbsp;km.

Liechtenstein no tien costa y, chunto con Uzbekistán, ye un d'os dos unicos países d'o mundo que no nomás no tienen salida a la mar, sino que tampoco no en tien dengún d'os países con os que tien muga.

O terreno ye montanyoso en cuasi toda a suya extensión debiu a os Alpes, con a val d'o Rin a o suyo tercio ueste. O punto mas baixo se troba en Ruggell Riet, con una cota de 430 m. D'atra man, a parti oriental d'o país se troba a una mayor altaria, estando a cota mas alta o Grauspitz, con 2.599 m.

Como recursos naturals, dispone d'una tierra arable y por a suya forma montanyosa y cantidat de ríos tien potencial hidroelectrico.

Por as suyas condicions cheograficas, d'hibierno se i pueden practicar esportes d'hibierno.

### Climatologia
Atamas d'a suya localización alpina, os vientos predominants d'o sud suavizan o clima de Liechtenstein. O suyo clima ye continental, con hibiernos emboiraus y fredos, con plevias y nevazos frecuents. Os veranos son fredos tendendo a licherament calidos, con boiras y prou humedat.

## Organización político-administrativa
:*Se veiga [[Municipios de Liechtenstein]]*
Liechtenstein se divide en once municipios (*Gemeinden - singular *Gemeinde), a mayoría tien nomás un lugar. Istos son os siguients:

* Vaduz.
* Schaan.
* Balzers.
* Triesen.
* Eschen.
* Mauren.
* Triesenberg.
* Ruggell.
* Gamprin.
* Schellenberg.
* Planken.

## Esporte
En o país nomás bi ha cuatre centros esportivos: un en Vaduz, un en Ruggell, un en Balzers y un atro en Schaan.

## Referencias

## Vinclos externos
Kirguizistán

**Kirguizistán**, **Kirguistán**, u **Kirguizia** (en l'alfabeto cirilico Кыргызстан, *Kyrgyzstan*) ye un país d'Asia Central. Tien muga con a Republica Popular de China, Cazaquistán, Tachiquistán y Uzbekistán. A suya capital ye Bishkek. Actualment fa parti d'a Comunidat d'Estatos Independients.

A suya población ye de 4.753.003 habitants, en una superficie de 198.500 km², con una densidat de población de 24 hab/km².

Os kirguizes etnicos constituyen amés gran part d'a población.

## Organización politico-administrativa
Kirguizistán ye dividiu en siet rechions (*облустар*). As rechions se subdividen en 44 districtos (*аймактар*). Os districtos se subdividen en districtos rurals. As ciudaz de Bishkek y Osh tienen status de "importancia estatal" y no perteneixen a garra rechión.

# Bishkek.
## Districto de Lenin.
## Districto de Oktyabr.
## Districto de Birinchi May.
## Districto de Sverdlov.
# Rechión de Batken.
## Districto de Batken.
## Districto de Kadamjay.
## Districto de Leylek.
# Rechión de Chüy.
## Districto d'Alamüdün.
## Districto de Chüy.
## Districto de Jayyl.
## Districto de Kemin.
## Districto de Moskva.
## Districto de Panfilov.
## Districto de Sokuluk.
## Districto de Ysyk-Ata.
# Rechión de Jalal-Abad.
## Districto d'Aksy.
## Districto d'Ala-Buka.
## Districto de Bazar-Korgon.
## Districto de Chatkal.
## Districto de Nooken.
## Districto de Suzak.
## Districto de Toguz-Toro.
## Districto de Toktogul.
# Rechión de Naryn.
## Districto d'Ak-Talaa.
## Districto d'At-Bashy.
## Districto de Jumgal.
## Districto de Kochkor.
## Districto de Naryn.
# Rechión d'Osh.
## Districto d'Alay.
## Districto d'Aravan.
## Districto de Chong-Alay.
## Districto de Kara-Kulja.
## Districto de Kara-Suu.
## Districto de Nookat.
## Districto d'Özgön.
# Rechión de Talas.
## Districto de Bakay-Ata.
## Districto de Kara-Buura.
## Districto de Manas.
## Districto de Talas.
# Rechión de Issyk-Kul.
## Districto d'Ak-Suu.
## Districto d'Issyk-Kul.
## Districto de Jeti-Ögüz.
## Districto de Tong.
## Districto de Tüp.
# Osh.

## Referencias

## Vinclos externos
Uzbekistán

A **Republica de Uzbekistán** ye un estau situau en Asia Central. Muga a lo norte y nord-ueste con Cazaquistán, a lo sud con Afganistán, a lo nord-este con Kirguizistán, a lo sud-este con Tachiquistán y a lo sud-ueste con Turkmenistán. A capital d'o país ye a ciudat de Tashkent.

A suya población ye de 25.563.441 habitants en una superficie de 447.400 km², con una densidat de población de 57 hab/km².

## Organización politico-administrativa
Uzbekistán ye dividiu en doce rechions (*viloyatlar*), una republica autonoma (*respublika*) , y una ciudat independient (*shahar*).

## Referencias

## Se veiga tamién
Turkmenistán

**Turkmenistán** u **Turquemanistán**, ye un país en Asia Central, una de las republicas que formoron a Unión Sovietica dica a suya esligadura en 1991. Actualment fa parti d'a Comunidat d'Estatos Independients. Muga con Afganistán, Irán, Cazaquistán y Uzbekistán. Tamién muga con a Mar Caspia.

A mayoría d'a suya población ye turcomana.

## Organización politico-administrativa
Turkmenistán ye dividiu en cinco provincias (*welayatlar*) y un districto d'a capital. As provincias se subdividen en districtos (*etraplar*), que pueden estar contaus u ciudaz.

## Referencias
Comunidat d'Estaus Independients

A **Comunidat d'Estaus Independients** (en ruso Содружество Независимых Государств - Sodruzhiestvo Niezavisimij Gosudarstv) (**CEI**) ye una organización supranacional composada por 9 d'as 15 antigas Republicas Sovieticas, con a excepción d'os 3 estaus balticos: Estonia, Letonia y Lituania, que actualment fan parte d'a Unión Europea, y Cheorchia, Turkmenistán y Ucraína.

A suya creyación sinyó a esligadura d'a Unión Sovietica (URSS) y, seguntes Vladímir Putin, o suyo proposito estió primitir un "esvurcio civilizau" entre as republicas que feban parte d'a Unión. Dende a creyación d'a C.E.I. muitos documentos sobre cooperación economica, esfensa y relacions internacionals han estau sinyaus por os suyos estaus-miembros.

## Vinclos externos
Republica de Moldavia

A **Republica de Moldova** u **Republica de Moldavia** (a vegadas dita **Moldavia**, en rumano *Republica Moldova*, en gagauz y en ruso Республика Молдова *Respublika Moldova*) ye un país d'Europa de l'Este sin salida a la mar, que muga con Rumanía por l'ueste y con Ucraína por l'este. Estió una d'as republicas d'a Unión Sovietica dica la suya independencia o 27 d'agosto de 1991. Estando dica a suya creyación miembro d'a Comunidat d'Estatos Independients.

A suya población ye de 4.466.706 d'habitants (2007) en una superficie de 33.843 km², con una densidat de población de 131 hab/km². A suya capital se troba en Chişinău, que ye a mas a prencipal ciudat d'o país. Moldavia se troba situata entre dos ríos, o río Dniéster, que desaugua en a mar Negra y o río Prut, un afluent d'o río Danubio.

Ye una republica, estando l'actual President d'o país Igor Dodon, y a primera ministra Maia Sandu.

## Organización politico-administrativa

A ciudat mas gran de Moldavia ye Chişinău con una población d'aprox. 695.400 personas. A segunda ciudat mas gran ye Tiraspol con 129.500 habitants, seguida de Bălți (146.900) y Bender (91.000).

Moldavia ye dividida en 32 districtos (*raioane*), tres municipios y dos rechions autonomas:

*Districtos (raioane):

*Municipios:

*Rechions autonomas:

## Se veiga tamién
*Movimiento pa la Reunificación de Rumanía y Moldavia.
*Transnistria.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial d'o Gubierno d'a Republica de Moldavia.

## Referencias
Europa de l'Este

**Europa de l'Este** ye la rechión oriental d'Europa.

A división d'Europa en *occidental* y *oriental* ha variau a lo largo d'a historia. Una traza d'analisar ista alternativa ye meter ficacio a qué se considera o *centro* d'Europa (u *Mitteleuropa*). Mientres l'exito d'o comunismo, países como Hongría u Polonia pertocaban a **Europa Oriental**; en cambio, hué en día demandan a suya centralidat frent a las antigas republicas sovieticas.

## Antigo bloque de l'este
* Belarrusia.
* Bulgaria.
* Alemanya Oriental.
* Eslovaquia.
* Republica de Moldavia.
* Hongría.
* Polonia.
* Republica Checa.
* Rumanía.
* Rusia.
* Ucraína.

De ixos paises yeran incluyius en a Unión Sovietica:

* Belarrusia
* Republica de Moldavia
* Rusia
* Ucraína
* Estonia 
* Letonia
* Lituania

### Europa d'o Sud/Peninsula balcanica
D'ordinario a definición s'estendilla a istos atros antigos países comunistas:

* Albania
* Bosnia y Herzegovina
* Bulgaria
* Croacia
* Eslovenia
* Macedonya d'o Norte 
* Serbia y Montenegro

Grecia y a parti europea de Turquía no se incluyen porque yeran miembros d'a OTAN.

### Europa Central
Os antigos países comunistas d'Europa Central se incluyoron mientres a Guerra Frida
* A Republica Checa - parti de l'antigua Checoslovaquia
* Eslovaquia - parti de l'antigua Checoslovaquia
* Eslovenia - incluyida en Yugoslavia
* Hongría
* Polonia

Antis d'a Unificación d'Alemanya, Alemanya Oriental s'incluyiba en a Europa de l'Este. Croacia s'incluye a vegadas en o grupo porque ye en parti en a rechión.
Sofiya

**Sofiya** (en cirilico **София**), con una población d'1.376.742 habitants (2006) ye la capital y ciudat mas gran d'a Republica de Bulgaria, amás d'estar a capital de l'oblast de |Sofiya. Ye situada en l'ueste d'o país a los piez d'o mont Vitosha. Ye o centro administrativo y cultural d'o país.

## Toponimia
Orichinalment yera una localidat tracia dita *Serdica* u *Sardica*. L'emperador Trachán la rebaptizó como *Ulpia Serdica*. En l'Alta Edat Meya os eslaus la denominaban *Triaditsa* u *Sredets*, denominación que duró dica lo sieglo XIX coexistindo con a denominación griega de *Sofía* (sabiduría), que talment exista dende lo sieglo XIV. A denominación clasica *Serdica* present orichinalment en griego ye la que se troba en o *[[Libro de los Emperadors]]*:

## Historia
En 809 Crumo, khan d'os protobulgaros conquerió la ciudad, adhibindo-la a lo Primer Imperio Bulgaro.

## Referencias

## Vinclos externos
Rumanía

**Rumanía** ye un país y estau situau en o sud-este d'Europa. Muga con Ucraína y a Republica de Moldavia en o nord-este, con Hongría y Serbia en l'ueste y con Bulgaria a lo sud. Rumanía tamién tien una chicota francha de costa en a Mar Negra.

## Organización territorial
Rumanía apareix dividida administrativament en 41 provincias (*judeţe*), y cadagún d'éls ye dividiu en *munecipii* (ciudaz grans), *oraşe* (ciudaz menors u lugars grans), u *comune* (comunas, equivalents a lo "concello" en o sentiu que li se da en Galicia y Asturias, ye decir, municipio). D'atra man, a capital d'o país, Bucarest, ye independient de garra provincia.

### Provincias (''Judeţe'')

As 41 provincias en que ye dividida Rumanía son:



* Alba
* Arad
* Argeş
* Bacău
* Bihor
* Bistriţa-Năsăud
* Botoşani
* Braşov
* Brăila
* Buzău
* Caraş-Severin
* Călăraşi
* Cluj
* Constancia
* Covasna
* Dâmboviţa
* Dolj
* Galaţi
* Giurgiu
* Gorj
* Harghita

* Hunedoara
* Ialomiţa
* Iaşi
* Ilfov
* Maramureş
* Mehedinţi
* Mureş
* Neamţ
* Olt
* Prahova
* Satu Mare
* Sălaj
* Sibiu
* Suceava
* Teleorman
* Timiş
* Tulcea
* Vaslui
* Vâlcea
* Vrancea


## Referencias

## Vinclos externos
Marruecos

O **Reino de Marruecos** ye un estau africano en o Magreb, banyau por l'oceano Atlantico y por a mar Mediterrania. Se troba desalpartau d'Europa por o estreito de Chibraltar y muga por l'este con Alcheria, por o sud con Mauritania y con o Sahara Occidental y por o norte con Espanya, en Ceuta y Melilla.

## Chentilicio
Se conoix o chentilicio en romanz navarro por a *[[Cronica d'Espaynna]]* de García d'Eugui:

En aragonés medieval una moneda se deciba *[[marroquino]]*.

## Organización politico-administrativa
Marruecos ye oficialment dividiu en 12 rechions que, a la suya vegada, se subdividen en 62 provincias (en territorios rurals) y 13 prefecturas (en territorios urbans).

## Referencias

## Vinclos externos
Muga

Una **muga** u **buega** ye cadaguna d'as linias que se trazan en os cabos d'un país y que lo desalpartan d'o u d'os países vecíns, amugando asinas o territorio en o que se puede exercer a sobiranía de cada cual. Cada país tien l'autoridat de desichir a las demás nacions que no invadan o suyo territorio (amugau por as mugas); ye dicir, de desichir que os estaus foranos s'abstiengan d'actuar y ficar-se en o suyo territorio.

Toz os países d'o mundo tienen o nombre d'estaus, estaus que la suya caracteristica principal ye a sobiranía; ye dicir, en a facultat d'establir y exercer a suya autoridat d'a maniera en que lo creigan convenient.

Ta que l'exercicio d'a sobiranía por parti d'os estaus no siga perchudiciosa ta atras nacions, se creyan mugas en partis de tierra, augua y aire.

As mugas, a lo contrario de lo que muitas vegadas se creye, no se creyan nomás cuan bi ha tierra de por meyo, pos existen diferents menas de mugas: aerias, territorials, fluvials, maritimas y en os lacos.

Isto quiere dicir que, en muitos casos, a muga d'un país con atro no se troba definida nomás an bi ha tierra, pos en bels casos ixa división s'efectua emplegando ríos, mars, etcetera.

O caso d'a muga aeria ye emplegada ta poder controlar os ciels d'o país (un avión que deseye pasar por os ciels d'un estau alleno a aquel d'an procede ha de demandar autorización, de lo contrario o gubierno de dito estau puede considerar que o suyo espacio aerio ye estando invadiu, lo que puede conducir a decisions que pueden arribar a escatumbar l'aeronau).

## Etimolochía
Muga ye una palabra d'orichen basco, a lo contrario d'a palabra equivalent en atras luengas romances (*frontera*), que ye relacionau con o frent militar (latín *frons*, *frontis*). Ye, como en *[[hordio]]* y *[[borda]]* un caso de palabra que en aragonés puet estar diftongata (*buega*~*güega*), u sin diftongar (*muga*, y tamién antigament *boga*).

## Cómo saber an ye situada una muga?
Ta la situación de mugas s'emplegan, a mayoría de vegadas, aspectos visibles d'a cheografía d'un país; por eixemplo, si bi ha muitas montanyas, s'emplega o pico mas alto u o fin d'a cadena monteriza. Con os ríos ye pareixiu: si a muga ye un río, a división territorial se define en cada una d'os cantos d'iste. En tierra cuan a muga no puede realizar-se por meyo d'un accident cheografico se fa con mollons, encara que ye muito mas utilizau pa situar a muga entre municipios u propiedaz.

Con as mugas maritimas y aeria ye diferent; en istos casos se creyan linias imachinarias, churidicament establidas y que se veyen en mapas y por meyo de coordenadas.

Un d'os puntos mugants mas celebres ye o clamau "Checkpoint Charlie" que mientres decadas se feba servir de punto de control entre as dos partis desalpartadas por o Muro de Berlín.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Macedonya d'o Norte

:*Iste articlo ye sobre l'[[estau]] independient d'a [[peninsula balcanica]] dito *'Macedonya**. Ta atros usos se veiga [[Macedonya]].''

**Macedonya d'o Norte** (en [[idioma macedonyo|macedonyo]] Северна Македонија) ye un [[estau]] independient en a [[peninsula balcanica]] a lo sud-este d'[[Europa]], con una [[superficie]] d'alto u baixo 25.713 [[km²]] y una [[Población humana|población]] d'arredol de dos millons de habitants. A suya [[Capital (politica)|capital]] ye [[Scopia]]. O suyo nombre oficial ye **Republica de Macedonya d'o Norte*' (en macedonyo Република Северна Македонија, romanización *Repúblika Severna Makedóniya'').

L'actual President de Macedonya d'o Norte ye Gjorge Ivanov, y o Primer ministro ye Nikola Gruevski.

## Mugas
A Republica de Macedonya d'o Norte, que no tien salida a la mar, muga con Grecia, Bulgaria, Serbia y Albania.

## Población por etnias y nacionalidaz
A población de Macedonya d'o Norte ye multietnica. Os eslaus macedonyos son a mayor parte d'a población, seguidos por os albaneses. Tamién bi ha serbios, turcos, vlacos y chitans. Os serbios de Macedonya d'o Norte en a muga con o Kosovo son serbios islamizaus descendients d'a población serbia que i heba en o Kosovo antes d'a invasión otomana. Macedonya d'o Norte yera a republica yugoslava con mayor concentración de turcos, (en 1981 uns 87.000, o 4 % d'a población d'a republica, a mayoría d'un total de 100.000 en tota l'antiga Yugoslavia). Manimenos os que a lo principio se definiban como turcos pasoron a declarar-sen como albaneses u chitans. En 1981 os vlacos de Macedonya d'o Norte son arrumans y no plegaban a las 7000 personas. Os vlacos viven en as rechions de Bitola, Resen y Krusevo, en os monts Osgovo y a val de Kriva.

## Esporte
Os esportistas de Macedonya d'o Norte compitioron con a equipo de Yugoslavia dica 1991.

Os esportes mes populars son o fútbol, o basketbol y o balonmán.
Lista de países por población

Ista ye una **lista de [[país]]es por población**. Os datos proceden d'o *[[CIA World Factbook|CIA World Factbook 2005]]* y contién estimacions actualizatas a chulio de 2005. Nomás s'incluyen países independients; os territorios dependients u ocupatos s'amuestran baixo lo respective país que os gubierna u ocupa.

**''Nota important**: Bi ha diversas fuents de estimacions de población. D'ordinario, os servicios estadisticos de cada país realizan as mesmas. Ista tabla s'amuestra con os datos d'una unica fuent de estimacions t'aprevenir a homocheneidat a efectos contimparativos.''

### Veyer tamién
* Lista de países por superficie.
* Lista de países por densidat de población.
* Lista de países por continent.

### Vinclos externos
* CIA World Factbook
Hong Kong

A **Rechión Administrativa Especial de Hong Kong d'a Republica Popular China** ye una rechión chinesa formada por una peninsula y cuantas islas, entre ellas a isla de Hong Kong, en a mar d'a China Meridional, en o delta d'o río d'as Perlas, chunto a la provincia de Guangdong. Dica 1997 estió una colonia d'o Reino Uniu.

O nombre d'a isla de **Hong Kong** (chinés: 香港, pinyin: Xiānggǎng) significa "puerto vaforoso". A transcripción "Hong Kong" ye basada en a pronuncia cantonesa.

Hong Kong ye una d'as dos "rechions administrativas especials" de China. L'atra ye l'antigua colonia portuguesa de Macau. En istas dos rechions administrativas especials s'aplica lo modelo administrativo conoixiu como *un país, dos sistemas* (一國兩制, *yì guó liǎng zhì*). Iste sistema, ideyau por Deng Xiaoping, pretende que s'aplicase a una eventual reunificación con Taiwán, pende en o mantenimiento d'un sistema economico capitalista baixo la sobiranía d'un país d'ideolochía oficial comunista. Antimás d'o sistema economico, istas dos rechions tienen un sistema administrativo y chudicial independient, y mesmo lo suyo propio sistema de duanas y mugas externas.

## Cultura
### Cine
En Hong Kong se celebra lo Festival Internacional de Cine de Hong Kong.

## Esporte
As politicas esportivas y directrices ta l'organización d'eventos esportivos en Hong Kong son reguladas por o *Major Sports Events Committee*.

Dende l'anyo 2004, lo *Hong Kong Sports Institute Limited* ye l'organismo d'o gubierno ta lo control, l'analís y lo desarrollo d'os esportistas de Hong Kong ta la participación en os diferents esportes y competicions esportivas internacionals.

En Hong Kong se practica muita variedat d'esportes, bel uns d'éls derivaus d'a luenga ocupación britanica. Cal destacar o fútbol, o golf, as cursas de caballos, o basketbol, o críquet, as cursas de barco dragón y lo rugby.

D'entre los suyos esportistas en a historia cal destacar a Lee Lai-shan, a primera esportista naixida de Hong Kong que consiguió una medalla olimpica en vela en os Chuegos Olimpicos de 1996 celebraus en Atenas.

## Referencias
General Motors

**General Motors Corporation**, tamién conoixita como **GM**, ye una empresa estausunidense que incluye os siguients fabricants d'autos:
* Buick.
* Cadillac.
* Chevrolet.
* Daewoo.
* GMC.
* Holden.
* Vauxhall.

## Atras marcas historicas
* Hummer tamién estió una marca d'o grupo dende 1998 dica l'anyo 2010 que GM desfació a suyas instalacions y paró a fabricación de autos d'ista marca.
* Saturn estió una marca creyata por GM ta competir en o mercato chaponés con as marcas locals anque tamién distribuia os suyos autos en Puerto Rico, EEUU y Canadá. Estió parti de GM dende o suya establimento en l'anyo 1985 dica que desaparixió en 2010. 
* Saab ye una marca que o grupo GM tenió o 50 % de acciones dende l'anyo 1989 dica o 2000 que compró el 100 %, estió parti d'o grupo dica o 2010 que vendió a marca a Spyker Cars.
* Pontiac estió una marca subsidiaria d'o grupo GM que paró a suya producción de autos en l'anyo 2010.

## Enrastes Externos

*  Pachina web oficial
* Pachina web oficial de GM Europe
Bután

O **Reino de Bután** ye una nación chicota y monteriza d'o sud d'Asia, localizata en o Himalaya, entre India y China. O nombre local d'o país, Druk Yul, significa "a tierra d'o dragón de truéns", debito a que en as creyencias locals os truéns son o soniu de dragons gramando.

A población d'o país ye de 742.737 habitants (2012) en una superficie de 38.394 km², con una densidat de población de 18 hab/km².

A suya capital ye a ciudat de Thimphu.

## Organización politico-administrativa
Bután ye dividiu en vinte *Dzongkhag* (districtos).

## Comunicación y transportes
Como curiosidat cal destacar que Bután ye lo solo país d'o mundo que no tiene semaforos en as suyas carreras. Esto ye a causa d'un enfoque particular sobre lo desembolique y la voluntat de preservación d'as suyas tradicions. Lo trafico en a capital, Thimphu, ye regulado manualment per achents de trafico que ordenan lo fluxo d'os vehíclos.

## Esporte
* *Categoría principal*: Esporte en Bután.

Lo esporte nacional d'o país ye lo tiro con arco, en cualsiquier d'as suyas variedatz y una gran parte la población lo practica. Atro esporte popular herencio d'a ocupación britanica ye lo criquet, tiene un sistema de competición basau en ligas de diferent livel, con muitos equipos distribuyius per lo país.

### Tiro con arco
Lo tiro con arco ye parte d'a identidat cultural d'a nación, estando los torneos un gran escayecimiento social y cultural, cuasi toz los lugars con población tienen un espacio dedicau a la practica d'o tiro con arco. Los torneos s'encietan con una cerimonia y las mullers que acuden a presenciar los esportes se visten con os suyos millors atuendos tradicionals. Los chugadors que no aconsiguen encertar en l'obchectivo son obchecto de burla per os de demás y los equipos ganadors d'os torneos lo celebran con os suyos seguidores cantando y executando una serie de bailes. 

### Bután en os Chuegos Olimpicos
*  en os Chuegos Olimpicos.
* *Categoría principal:* :Categoría:Bután en os Chuegos Olimpicos.

Bután en os Chuegos Olimpicos ye representada per lo Comité Olimpico de Bután, creada en l'anyo 1983 y miembro d'o Comité Olimpico Internacional dende ixe mismo anyo. Participó por primera vegada en Los Angeles 1984 y dende alavez ha teniu representación ininterrompidament no aconseguindo garra medalla ni resultaus destacaus dica l'actualidat. Ha teniu representación de esportistas en todas las edicions d'os Chuegos Olimpicos en prebas de tiro con arco, aconseguindo como millor clasificacions un puesto entre los 20 primers en un par d'ocasions.

En los Chuegos Olimpicos d'Hibierno Bután no ha participau en garra edición.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial d'o Gubierno de Bután.
* Pachina web oficial de l'Oficina de Turismo de Bután.
Idioma cazaco

O **cazaco** (en cazaco *қазақ тілі* / *qazaq tili*) ye una luenga turquica d'a familia altaica, con grafía arabe en China, Irán u Afganistán; u cirilica. Mientres en a decada de 1930 se prebó con a latina en Turquía.

Ye idioma oficial chunto con o ruso de Cazaquistán; se charra en bels territorios d'Asia Central: a provincia china de Xinjiang, Mongolia, Kirguizistán, Uzbekistán, Turkmenistán, Ucraína y Rusia. En l'anyo 2000 yera luenga materna d'alto u baixo 11.000.000 fablants, anque seguntes atras fuents (Wikipedia anglesa) bi ha unos 8'5 millons de fablants.

Qazak significa "dondiador"; os pueblos que lo charran han estau historicament nomadas.

## Alfabeto
L'alfabeto cirilico kazaco ye basau en l'alfabeto ruso a lo que li s'han adhibiu nueu letras: Ә, Ғ, Қ, Ң, Ө, Ұ, Ү, Һ, İ.

## Veyer tamién
* Ista luenga en Ethnologue.
Nueva Delhi

**Nueva Delhi** ( नई दिल्ली ) ye a capital d'a Republica d'a India y ye parti d'a metropoli de Delhi.

## Historia
A ciudat fue pensada y construyida como a ciudat capital y fue nombrada asinas cuan os gubernants britanicos mudoron a capital d'a India britanica (o Raj britanico) a ista ciudat en 1911 dende Calcuta. Fue construyida a lo sud de l'antiga aria urbana. 

## Cheografía
O 'Territorio Capital Nacional' de Delhi tien una superficie total de 1.483 km². Ye situau entre a ralla d'o Himalaya y Arabalis. A mayor parti d'o territorio ye situau en o canto ueste d'o río Yamuna. A ciudat ye situada a una altaria entre os 213 y os 305 metros sobre lo livel d'o mar. Cheograficament ye situada en o norte d'o país. Muga con os estaus d'Uttar Pradesh y Haryana.

## Vinclos externos
Mongolia

**Mongolia** ye un país d'Asia sin de dentrada a lo mar, tien muga con Rusia y China y que fa parti d'a rechión de Mongolia. A suya capital ye Ulán Bator, an reside a metat d'a población total.

## Orichen
L'orichen de Mongolia como estau independient ye en o deseyo d'os mongols khalkhas de no estar colonizatos por os chinos, demandando a protección de l'Imperio Ruso. A Guerra Civil Rusa afectó a o territorio mongol cuan l'exercito ruso blanco mandato por Roman Ungern von Sternberg se refuchió en Mongolia. Dimpués d'a derrota zarista Mongolia se constituyó en o segundo estau comunista d'o mundo.

## Organización politico-administrativa
Mongolia ye dividida en 21 provincias (*aimags*) y subdividida en 331 districtos (*sumas*). Ulán Bator s'administra per separau como ciudat capital (municipio) con status provincial.

## Esporte

Los esportes que mas se practican en Mongolia son derivaus de chuegos tradicionals que se realizan en festivals en os cuals se reune gran cantidat de chent, pa veyer y competir en éls. O festival mas famoso se realiza per tot o país mientres as vacancias de verano y ye conoixiu como Naadam, que consiste en una serie de ceremonias y a competición en os clamaus *os tres chuegos d'hombres*; a luita mongola, cursas de caballos y tiro con arco. O Naadam mas important ye l'organizau en a capital, Ulán Bator.

### Chuegos Olimpicos
*  en os Chuegos Olimpicos.
Mongolia en os Chuegos Olimpicos ye representada per o Comité Olimpico Nacional de Mongolia, creau en 1956 y reconoixiu per o Comité Olimpico Internacional en 1962.

Ha participau en 14 edicions d'os Chuegos Olimpicos de Verano en os que ha obteniu un total de 30 medallas dica Tokio 2020: 2 d'oro, 11 d'archent y 17 de bronce, a suya primera presencia estió en Tokio 1964. Totas as medallas s'han consiguido agrupadas en tan nomás cuatro esportes, tres d'éls de luita (boxeyo, judo y luita olimpica) y dos medallas de bronze en tiro.

## Referencias

## Vinclos externos
Corea d'o Norte

**Corea d'o Norte**, oficialment **Republica Democratica Popular de Corea** (en coreano *[[Hangul|조선 민주주의 인민 공화국]]*, *Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk*), ye un estau d'Asia oriental. Ocupa la parti setentrional d'a peninsula de Corea, situada a l'este de China, entre las mars d'o Chapón y Amariella. O territorio ye monterizo, con cordeleras cubiertas por selvas a l'este, sobre lo litoral d'a mar d'o Chapón. En as planas se cautiva roz, que ye o prencipal producto agricola. O 90% d'a tierra se treballa en forma cooperativa. Ye un país rico en recursos minerals (carbón, fierro, zinc, arambre, plumo y manganeso). A suya capital y ciudat mas gran ye Pyongyang. A Zona Desmilitarizada de Corea sirve como zona neutral de deseparación entre Corea d'o Norte y Corea d'o Sud. O río Yalu y lo río Tumen fan de muga entre Corea d'o Norte y a Republica Popular China. Una chicota parte d'o río Tumen en o suyo extremo nord-este ye la muga con Rusia.

A peninsula entera fue gubernada por l'Imperio Coreano dica que fue anexionada por Chapón dimpués d'a guerra ruso-chaponesa en 1905. En rematar a Segunda Guerra Mundial, en l'anyo 1945, fue dividida en dos zonas d'ocupación, una sovietica y una atra estausunidense. Corea d'o Norte refusó fer parti d'as eleccions que se celebroron en 1948 en o sud baixo la supervisión d'as Nacions Unidas, lo que fació que se creyasen dos gubiernos diferents en cadaguna d'as dos zonas d'ocupación. As dos, Corea d'o Norte y d'o Sud, reclamoron a sobiranía sobre toda la peninsula, lo que fació que esclatase a Guerra de Corea en 1950. L'armisticio de 1953 remató con a luita; manimenos, os dos países se troban encara oficialment en guerra l'un con l'atro, ya que nunca no s'ha sinyau un tractau de paz. Os dos estaus dentroron en as Nacions Unidas en l'anyo 1991.

## Divisions administrativas





### Prencipals ciudaz

## Esportes
* *Categoría principal*: Esporte en Chibuti.

### Corea d'o Norte en os Chuegos Olimpicos
*  en os Chuegos Olimpicos.
* *Categoría principal:* :Categoría:Corea d'o Norte en os Chuegos Olimpicos.

Corea d'o Norte en os Chuegos Olimpicos ye representada per lo Comité Olimpico d'a Republica Popular Democratica de Corea, creau en l'anyo 1953 y miembro d'o Comité Olimpico Internacional dende l'anyo 1957. Participó por primera vegada en os Múnich 1972. Dende alavez ha participau de forma habitual dica l'actualidat. No participó por motius politicos politicos en os Chuegos Olimpicos de Los Angeles 1984 y Seúl 1988, en os primers sumandose a lo boicot masivo d'u bloque sovietico y en os segundos liderando lo boicot d'una docena de países. Tampoco participó en os Chuegos Olimpicos de 2020 per lo zarre d'a suya muga tanto de dentrada como de salida de personas, consecuencia d'a pandemia de COVID-19.

En los Chuegos Olimpicos d'Hibierno ha participau en a mitat d'os celebraus dende o suyo debut en Innsbruck 1964 en os que ha aconsiguiu una medalla d'archent y unatra de bronce.

## Referencias

## Vinclos externos
Aria (desambigación)

**Aria** puet estar:
*Una cantidat que expresa a extensión d'una superficie, se veiga **[[aria]]**
*Una unidat de superficie: veyer **[[aria (unidat de superficie)]]**
*En biocheografía, **[[Aria biocheografica|aria]]** ye a superficie cheografica concreta en la que se rechira la presencia d'una especie.
***[[Aria (Persia)|Aria]]**, una satrapía de l'Imperio Persa Aquemenida en l'actual Afganistán.
***[[raza aria|Aria]]** denominación pseudoscientifica ya caita en desuso d'una presunta raza formata por os primers pueblos indoeuropeus y os pueblos que en descenderían dreitament y que tendrían un fenotipo nordico.
*Una pieza musical feita ta un solo cantaire, se veiga **[[aria (pieza musical)]]**.

## Formulas
*Aria d'un cuadrato u d'un rectangulo: Alto &times; amplo
*Aria d'un trianglo: 1/2 base &times; Altaria
*Aria d'un cerclo: &pi;&times;r²
*Aria d'una esfera: 4&pi;&times;r²
Ciudad de San Marino

**Ciudad de San Marino** (en italiano *Città di San Marino*) ye una ciudat, capital d'o chicot país de San Marino, situato en o centro d'Italia.
* Población: 4.493 hab.
* Superficie: 7,09 km²
* Densidat: 633,71 hab./km²

Ye situada en o mont Titano.

## Vinclos externos
Mont Titano

O **Mont Titano** (*Monte Titano* en italiano) ye un mont de 750 metros d'altaria situato en o corazón de San Marino, en os monts Apeninos. Ye o mont de mayor altaria d'o país, y en ye considerato o suyo simbolo, por a superficie d'o país ocupata por o mont.

Ye formato por rocas calsinosas y, seguntes a leyenda, o armitán *Marinus* (que dimpués se convertió en *San Marino*) estió quien establió en iste mont una localidat (l'actual ciudat de San Marino, a capital d'o país), o 3 de setiembre de 301. Por ixo o 3 de setiembre ye a fiesta nacional de San Marino.

En os suyos pasadizos medievals se practica o Tiro con Arco, o esporte mas impotant d'o país.

En 2008, a UNESCO declaró o mont como Patrimonio d'a Humanidat.
Burundi

**Burundi** ye un chicot estau d'Africa Oriental, sin de salida a la mar Ye rodiau por Ruanda, a Republica Democratica d'o Congo y Tanzania, países con os qui fa muga. A suya capital se troba en a ciudat de Buyumbura.

## Historia
Entre os anyos 1993 y 1999, a violencia etnica entre Hutu y faccions Tutsi en Burundi propició que cientos de mils de refuchiaus se desplazasen enta atros países y deixó alto u baixo 250.000 muertos. Anque muitos refuchiaus tornoron posteriorment, continó la luita etnica obligando a d'atros a fuyir. As tropas de Burundi, precurando asegurar as suyas mugas, han interveniu en os conflictos en a Republica Democratica d'o Congo.

## Esportes
* *Categoría principal*: Esporte en Burundi.
### Burundi en os Chuegos Olimpicos
*  en os Chuegos Olimpicos.
* *Categoría principal:* :Categoría:Burundi en os Chuegos Olimpicos.

Burundi en os Chuegos Olimpicos ye representada per o Comité Nacional Olímpico y Deportivo Centroafricano, creyau en l'anyo 1961 y miembro d'o Comité Olimpico Internacional dende l'anyo 1965. Participó por primera vegada en os Chuegos de Mexico 1968. Dende alavez ha participau de forma ininterrumpida dica l'actualidat (2025). 

En los Chuegos Olimpicos d'Hibierno no ha participau en garra edición dica l'actualidat (2025).

## Referencias

## Vinclos externos
Zimbabwe

A **Republica de Zimbabwe** ye un estau localizau en a parti sud d'o continent africano, situau entre lo río Zambeze, as cataractas Victoria y o río Limpopo. No tien costas, muga a l'ueste con Botsuana, a lo norte con Zambia, a lo sud con Sudafrica y Mozambique a l'este. Parti d'os suyos territorios se corresponden con l'antigua Rhodesia.

A suya capital d'o país ye Harare, estando tamién a ciudat con mayor población d'o país con 1.600.000 habitants en 2006.

## Divisions administrativas
Administrativament, o territorio de Zimbabwe se divide en un total de ueito provincias, amás de dos ciudaz que poseyen categoría de provincias; as provincias, a la vegada, se subdividen en un segundo livel administrativo, clamau districtos.

A relación d'as provincias de Zimbabwe ye la siguient:
* Bulawayo (ciudat).
* Harare (ciudat).
* Manicaland.
* Mashonaland Central.
* Mashonaland de l'Ueste.
* Mashonaland de l'Este.
* Masvingo.
* Matabeleland d'o Norte.
* Matabeleland d'o Sud.
* Midlands.

## Referencias

## Vinclos externos
Vanuatu

A **Republica de Vanuatu** u **Vanuatu** ye un estau que se troba situau en l'oceano Pacifico Sud. L'archipelago está localizau a uns 1.750 km a l'este d'Australia, 500&nbsp;km a lo nord-este de Nueva Caledonya, a l'ueste de Fichi y a lo sud d'as Islas Salomón. O suyo nombre colonial yera *[[Nuevas Hebridas]]*; iste nombre nomás s'emplega actualment que ta referencias historicas.

A suya población ye de 215.446 habitants (2008) en una superficie de 12.189 km², con una densidat de población de 17,68 hab/km².

A capital d'o país ye la ciudat de Port Vila, lo president d'o país ye Nikenike Vurobaravu y lo suyo primer ministro ye Jotham Napat.

## Vinclos externos
Zambia

A **Republica de Zambia** (*Republic of Zambia*, en anglés) ye un estato sin de surtida a lo mar en o centro-sud d'o continent africano.

Muga con a Republica Democratica d'o Congo a lo norte, Tanzania a lo nord-este, Malaui a l'este, Mozambique, Zimbabwe, Botsuana y Namibia a lo sud, y Angola a l'ueste.

A suya población ye de 9.582.418 habitants (2003), en una superficie de 752.614 km², con una densidat de población de 13 hab./km².

## Clima
I hai dos estacions, a estación pleviosa (noviembre a abril) correspondient a lo verano, y la estación ixuta (mayo/chunio a octubre/noviembre), correspondient a l'hibierno. A estación ixuta se subdivide en a estación ixuta freda (mayo/chunio a agosto) y la estación ixuta calida (setiembre a octubre/noviembre). L'influxo modificador de l'altitut le da a lo país un clima subtropical en cuenta de condicions tropicals mientres a estación fresca de mayo a agosto.

## Organización politico-administrativa

### Provincias
Zambia se divide en 10 provincias a efectos administrativos. Cada provincia ye encabezada per un ministro designau per o President y i hai ministerios de gubierno central pa cada provincia.

### Diez ciudaz mas importants

## Referencias

## Vinclos externos
Mancomunidat de Nacions

A **Mancomunidat de Nacions** (en anglés: *Commonwealth of Nations*), d'antis mas conoixida como **Mancomunidat Britanica de Nacions** (en anglés: *British Commonwealth of Nations*) ye una organización composada por 53 países independients que, con a excepción de Mozambique, tienen vinclos historicos con o Reino Uniu. O suyo principal obchectivo ye a cooperación internacional en l'ambito politico y economico y dende 1950 estar miembro no embreca estar sosmeso enta la corona britanica. Con o ingreso de Mozambique a organización ha favoreixiu lo termin *Mancomunidat de Nacions* ta subrayar o suyo caracter internacionalista, sindembargo l'adchetibo *britanico* se sigue emplegando a vegadas ta diferenciar-la d'atras mancomunidaz existents a livel internacional. O rei Carlos III d'o Reino Uniu ye la cabeza d'a organización.

## Esporte

Os miembros d'a Mancomunidat de Nacions por os suyos vinclos historicos comparten esportes como o cricket, o rugby y o netbol y as relacions internacionals entre os miembros se convertioron tamién en rivalidaz esportivas. A competicion esportiva mas important son os Chuegos d'a Mancomunidat (*Commonwealth Games*), ista ye una competicion polisportiva parellana a os Chuegos Olimpicos pero d'a que nomás fan parti os miembros d'a Mancomunidat. Amás tamién bi ha chuegos de bels esportes como os Chuegos d'a Mancomunidat de Judo y os Chuegos d'a Mancomunidat de Remo entre atros.

## Bibliografía
* J.D.B. y N. Mansergh, *The Commonwealth in the World*. University of Toronto Press, 1982. ISBN 0-8020-2492-0.
* R.J. Moore ,*Making the New Commonwealth*. Clarendon Press, 1988. ISBN 0-19-820112-5.
* C.A. Auplat, *Les ONG du Commonwealth contemporain: rôles, bilans et perspectives*. L'Harmattan, París, 2003. ISBN 2-7475-5513-5.
* Timothy M. Shaw, *Commonwealth: Inter- and Non-State Contributions to Global Governance*. Routledge, 2008. ISBN 978-0-415-35120-1 y ISBN 978-0-415-35121-8.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Pachina web d'a Commonwealth.
*  Pachina web d'a Commonwealth Foundation.
Brunei

**Brunei** ye un país a lo nord-ueste d'a isla de Borneu en o sud-este d'Asia. Formato por dos territorios, desalpartatos en gran parti por a compleganza d'o río Limbang y rodiatos por o territorio de Sarawak. Antiparti d'a suya costa en o Mar d'a China Meridional, ye de raso rodiato por Malaisia.

## Organización politico-administrativa
Brunei ye dividiu en cuatro districtos (*daerah*): Brunei-Muara, Belait, Tutong y Temburong. O districto de Brunei-Muara ye lo mas chicot pero lo mas poblau y ahuespa la capital d'o país, Bandar Seri Begawan. Belait ye lo centro d'a industria d'o petrolio y lo gas d'o país. Temburong ye un enclau y ye separau d'a resta d'o país per a Badía de Brunei y l'estau malasio de Sarawak. En Tutong se troba Tasek Merimbun, o laco natural mas gran d'o país.

## Esporte
* *Categoría principal*: Esporte en Brunei.

### Brunei en os Chuegos Olimpicos
*  en os Chuegos Olimpicos.
* *Categoría principal:* :Categoría:Brunei en os Chuegos Olimpicos.

Brunei en os Chuegos Olimpicos ye representau per lo Comité Olimpico de Bosnia y Herzegovina, creau en l'anyo 1984 y miembro d'o Comité Olimpico Internacional dende ixe mesmo anyo. Participó por primera vegada en Atlanta 1996 y dende alavez ha teniu representación en siet Chuegos no aconseguindo garra medalla ni resultaus destacaus dica l'actualidat. 

En los Chuegos Olimpicos d'Hibierno no ha participau en garra edición dica l'actualidat (2025).

## Referencias
Corona d'Aragón

:*Iste articlo tracta sobre a *'Corona d'Aragón**. Ta atros emplegos se veiga [[Aragón (desambigación)]].''


A **Corona d'Aragón''' estió un estau desapareixiu que abracaba a lo conchunto d'hombres y territorios que estieron chusmesos a la churisdicción d'o rei d'Aragón, de 1134 a 1714. O nombre s'aplica historicament dende la unión dinastica d'os reis d'Aragón y os contes de Barcelona. Dimpués, por conquistas de nuevos territorios, ista corona encluyirba atros dominios: Reino de Mallorca, Reino de Valencia, Reino de Sicilia, Reino de Corcega, Reino de Cerdenya, Reino de Nápols, Ducau d'Atenas, Ducau de Neopatria y atros.

A numeración d'os monarcas varía, en función d'o territorio a lo que se fa referencia: asinas, Pero IV d'Aragón, ye Pero III de Barcelona.

## A formación d'a Corona d'Aragón
A Corona tien o suyo orichen en a unión dinastica entre o Reino d'Aragón y o condau de Barcelona, en o matrimonio entre Peironella d'Aragón y Remón Berenguer IV de Barcelona que se fació en Balbastro.

## Luengas
I heba muita diversidat linguistica. En cada territorio y cada sieglo as luengas yeran unas u atras (arabe, griego, basco, navarro, aragonés, catalán, occitán, corso, sardo, siciliano, napolitán, luengas d'Italia). As luengas vernaclas podeban tener bel emplego oficial u escrito, pero o latín yera a luenga que teneba mas prestichio. A nivel mas cheneral, en puestos como cancillería reyal en o sieglo XIV personaches como Bernat Metge escribiban en latín, catalán y aragonés.

En as relacions epistolars con soberans d'atros países s'emplegaban diferents luengas: 
* L'idioma diplomatico yera o latín, y en él s'escribiba a totas as corz, en especial a las d'Anglaterra, Francia, y a las d'Italia. Con os infidels se prescinde d'o latín.
* O Papa recibe, a mas bella misiva en catalán.
* Con o rei de Francia tamién se corresponde en francés.
* Con os de Castiella y Portugal en aragonés, que os escribanos tienden a castellanizar a posta (una especie de castellano intencional con fuerte radiz aragonesa).
* L'aragonés s'emplega tamién con os monarcas de Granada y Marruecos.
* Con o soldán de Babilonia (O Cairo) y o rei d'Armenia se prefiere o catalán.

## Veyer tamién
* Lista de reis d'Aragón.

## Vinclos externos
Malaisia

**Malaisia** ye un país y estato situato a o sud-este d'Asia. Tien dos partis desalpartadas por a mar d'a China Meridional: Malaisia Peninsular en a peninsula Malaya, rodiata a o norte por Tailandia y a o sud por Singapur; y Malaisia de l'este, a parti norte d'a isla de Borneo, rodiata por o sud d'Indonesia y rodiando de raso o chicot enclau de Brunei enta o norte. Malaisia ye un d'os miembros establidors de l'Asociación de Nacions d'o Sud-este Asiatico.

## Organización politico-administrativa

Malaisia ye una federación de 13 estaus y tres territorios federals. Estes se dividen en dos rechions, con 11 estaus y dos territorios federals en Malaisia Peninsular y los atros dos estaus y un territorio federal en Malaisia de l'este. Cada estau se divide en districtos, que dimpués se dividen en *mukim*.
### Estaus

### Territorios federals

## Esporte
### Competicions esportivas
O Gran Premio de Malaisia, yera un competición automobilistica que se'n feba en a ciudat malaya de Sepang en o Circuito Internacional de Sepang. Se'n fació en varias etapas diferents fendo parte de diferents competicions, dende l'anyo 1999 dica 2017 estió parte d'a Formula 1. Tamién cal destacar o Gran Premio de Malaisia de motociclismo, que s'en feba dende l'anyo 1991 en o circuito de Shah Alam, y dende 1999 en quedar sin uso o circuito de Sepang pasó a disputar-se en ixe circuito.

## Referencias

## Vinclos externos
Asociación de Nacions d'o Sud-este Asiatico

L**'Asociación de Nacions d'o Sud-este Asiatico** (**ASEAN** en anglés *Association of Southeast Asian Nations*) ye una organización rechional d'estatos d'o sud-este asiatico creyata o 8 d'agosto de 1967.

Os prencipals obchectivos de l'ASEAN son: empentar o creiximiento economico y fomentar a paz y a estabilidat rechionals. L'ASEAN ha establito un foro conchunto con Chapón, y empara un alcuerdo de cooperación con a Unión Europea (UE). O suyo secretariato permanent se troba en Jakarta.

## Miembros
Os siguients países son miembros de l'ASEAN y a suya calendata d'ingreso: 
*  Indonesia (1967).
*  Malaisia (1967).
*  Filipinas (1967).
*  Singapur (1967).
*  Tailandia (1967).
*  Brunei (1984).
*  Vietnam (1995).
*  Laos (1997).
*  Birmania (1997).
*  Cambocha (1999)
*  Papua y Nueva Guinea como miembro observador.

## Esporte
L'Asociación de Nacions d'o Sud-este Asiatico organiza o Campionato de Futbol de l'ASEAN que ye un campionato de fútbol bianual entres os suyos miembros.

## Vinclos externos
*   Pachina Oficial de l'Asociación de Nacions Sudasiaticas.
Organización d'os Estaus Americanos

A **Organización d'os Estaus Americanos** (OEA) ye o prencipal foro politico ta o dialogo multilateral y de decisions de carácter hemisferico. A organización treballa ta enfortir a paz y seguranza, afincar a democracia, promover os dreitos humans, repuntar o desarrollo social y economico y promover o desarrollo d'os países d'America. En o suyo accionar mira de construir relacions mas cerenyas entre as nacions y os lugars d'o hemisferio.

A OEA tien a suya seu en Washington, DC (Estaus Unius). Tamién tien oficinas rechionals en os distintos países miembros.

## Estaus miembros

D'os 21 estaus miembros orichinals en 1948, en l'actualidat conta con 35 países independients. A lista de miembros d'a OEA, con os anyos d'o suyo ingreso, ye a siguient:
Papua y Nueva Guinea

O **Estau Independient de Papua y Nueva Guinea** (tamién **Papua y Nueva Guinea** u **PNG**), ye un país d'Oceanía que ocupa la metat oriental d'a isla de Nueva Guinea y muitas islas d'a redolada. Ye situada a lo norte d'Australia y a l'ueste d'as Islas Salomón, a lo sud-ueste de l'Oceano Pacifico, en una rechión definida dende comencipios d'o sieglo XIX como Melanesia. A suya capital ye Port Moresby.

Ye un d'os puestos mas diversos d'o planeta; i existen 700 luengas indichenas y una mayoría de sociedaz indichenas, con una población mayor a los 5 millons. Ye tamién un d'os puestos mas rurals, con nomás un 18% d'a población vivindo en centros urbans.
Cambocha

O **Reino de Cambocha** (en khmer ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, trasliterato *Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchea*) ye una monarquía constitucional d'o sud-este asiatico con una población amanada a los 15 millons d'habitants, estando en a suya mayor parte de relichión budista theravada d'orichen khmer. Un ciudadán de Cambocha ye clamau por un regular "cambochán" u *khmer*.

O país muga a l'ueste con Tailandia, a lo norte con Laos, a l'este con Vietnam y a lo sud con o Golfo de Tailandia. A suya cheografía ye dominata por o río Mekong (*Tonle Thom* en khmer que significa "Río Gran") y o laco Tonlé Sap, una fuent important de pesca y un important medio de transporte. A suya capital ye Phnom Penh. Existen actualment tres prencipals partius politicos, d'os cualos o Partiu Popular de Cambocha i ye gubernando.

## Organización politico-administrativa
Cambocha ye dividida en 25 provincias. A capital d'o país, Phnom Penh, no ye una provincia sino un "municipio autonomo", manimenos ye equivalent a una provincia y ye administrada a lo mesmo livel que las atras 24 provincias.

## Arte y cultura
### Molimentos
D'entre os suyos molimentos destaca o templo budista d'Angkor Wat, que fa parti d'o complexo arqueolochico d'Angkor, declarau Patrimonio d'a Humanidat. Ye o puesto mas visitau de Cambocha y amás ye adhibiu a la suya bandera.

## Esportes
### Cambocha en os Chuegos Olimpicos
*  en os Chuegos Olimpicos.
* *Categoría principal:* :Categoría:Cambocha en os Chuegos Olimpicos.

Cambocha en os Chuegos Olimpicos ye representada per lo Comité Olimpico Nacional de Cambocha, creau en l'anyo 1983 y miembro d'o Comité Olimpico Internacional dende l'anyo 1995. Participó por primera vegada en os Chuegos de Melbourne 1956. Dende alavez ha participau en os de Tokio 1964, Múnich 1972 y desde os d'Atlanta 1996 ininterrumpidament dica l'actualidat (2025). En zaguerías presienta principalment esportistas en prebas d'atletismo y natación, no aconsiguindo garra resultau destacau dica l'actualidat.

En los Chuegos Olimpicos d'Hibierno no ha participau en garra edición dica l'actualidat (2025).

## Referencias

## Vinclos externos

*  Sitio web oficial d'o Rei de Cambocha Norodom Sihamoni.
*  Ministerio d'Asuntos Foranos y Cooperación de Cambocha.