14 de chulio

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
#### Sieglo XI
* 1007 - o conde de Cerdanya, Guifredo, y a suya esposa Guisla donan biens a l'Ilesia, ta la construcción d'o monesterio de Sant Martín de Canigó.

#### Sieglo XIII
* 1223 - Loís VIII ye proclamau rei de Francia dimpués d'a muerte d'o suyo pai Felipe II de Francia.

#### Sieglo XVII
* 1683 - as tropas de l'Imperio Otomán setian a ciudat de Viena, en Austria.

#### Sieglo XVIII
* 1789 - os revolucionarios franceses prenen a Bastilla en París, en a dita *[[presa d'a Bastilla]]*.
* 1795 - *[[La Marsellaise]]* ye o nuevo himno nacional de Francia.

#### Sieglo XIX
* 1804 - primera atribución d'a Lechión d'Honor, a mas alta condecoración francesa.
* 1853 - o comodoro estausunidense Matthew Perry desembarca en Uraga (en a badía de Tokio, Chapón) ta fer entrega d'a carta d'o president d'os Estaus Unius Millard Fillmore que pide a Chapón l'apertura a lo comercio internacional.

#### Sieglo XX
* 1918 - as tropas de l'Exercito Royo conquieren a ciudat polaca de Vilna (hue ye a capital de Lituania) y en fan a capital d'a efimera Republica Socialista Sovietica Lituano-Belarrusa.
* 1933 - o *[[Partiu Nacionalsocialista d'os Treballadors Alemans]]* (NSDAP) ye proclamau *partiu unico* d'Alemanya por o *Reichskanzler* Adolf Hitler.
* 1952 - o cheneral francés Alphonse Juin se converte en mariscal de Francia.
* 1958 - o cheneral Abd al-Karim Kassem depón a lo rei Feisal II d'Irak en un golpe d'estau.
* 1982 - en a Guerra d'as Malvinas, Archentina signa a suya rendición debant d'o Reino Uniu.
* 1993 - ye revisata a Constitución de Belchica.

## Naixencias
### Aragón
* 1966 - naixencia en Villamayor de Galligo (Comarca Central) d'a politica aragonesa Carmen Martínez Romances.

### Atros países
#### Sieglo XV
* 1454 - naixencia en Montepulciano (Toscana) d'o poeta italiano Angelo Poliziano.

#### Sieglo XVII
* 1610 - naixencia en Florencia de Ferrando II de Toscana, Gran duque de Toscana.
* 1658 - naixencia en Milán de l'escultor italiano Camilo Rusconi.

#### Sieglo XIX
* 1816 - naixencia en Ville-d'Avray (Altos d'o Sena) d'o diplomatico y filosofo francés Joseph Arthur de Gobineau, partidario d'ideyas racistas y antisemitas.
* 1858 - naixencia en Manchester de Emmeline Pankhurst, una d'as fundadoras d'o sufrachismo britanico.
* 1862 - naixencia en Baumgarten (Burgenland, Imperio Austriaco) d'o pintor austriaco Gustav Klimt (†1918).
* 1888 - naixencia en Rumbeke (Roeselare, Flandres Occidental) d'o ciclista belga Odile Defraye, ganador d'o Tour de Francia en l'anyo 1912 (†1965).
* 1893 - naixencia en Klipfontein (Provincia d'o Cabo) d'o politico sudafricano Johannes Strijdom.
* 1896 - naixencia en Leyón (Espanya) d'o sindicalista y politico anarquista Buenaventura Durruti (†1936).

#### Sieglo XX
##### Anyos 1900
* 1901 - naixencia en Londres d'o compositor britanico Gerald Finzi.
* 1903 - naixencia en San Francisco (California) d'o escritor estausunidense Irving Stone.

##### Anyos 1910
* 1912 - naixencia en Okemah (Oklahoma) d'o musico folk estausunidense Woody Guthrie.
* 1913 - naixencia en Omaha (Nebraska) d'o politico estausunidense Gerald Ford, qui estió o 38eno President d'os Estaus Unius (†2006).
* 1916 - naixencia en Palermo (Sicilia) d'a escritora italiana Natalia Ginzburg (†1991).
* 1918 - naixencia en Uppsala d'o director cinematografico sueco Ingmar Bergman (†2007).
* 1919 - naixencia en Parma de l'actor italiano Lino Ventura.

##### Anyos 1920
* 1921 - naixencia en Todmorden (Yorkshire, Anglaterra) d'o quimico britanico Geoffrey Wilkinson, Premio Nobel de Quimica en 1973.
* 1924 - naixencia en Uddingston (Escocia) d'o medico britanico James Whyte Black, Premio Nobel de Medecina en 1988.
* 1925 - naixencia en Ferroñes (Llanera, Prencipau d'Asturias) d'o cardenal Francisco Álvarez Martínez, que estió bispe en a diocesi de Tarazona (1977-1989).
* 1926 - naixencia en West Irvine (condau d'Estill, Kentucky) de l'actor estausunidense Harry Dean Stanton.

##### Anyos 1930
* 1933 - naixencia en Mont-reyal (Québec) d'o politico canadiense Robert Bourassa.
* 1937 - naixencia en Nomi (Ishikawa) d'o politico chaponés Yoshiro Mori.

##### Anyos 1940
* 1942 - naixencia en Madrit d'o politico espanyol Javier Solana.

##### Anyos 1960
* 1966 - naixencia en Abington (condau de Montgomery, Pensilvania) de l'actor estausunidense Matthew Fox.

##### Anyos 1970
* 1973 - naixencia en Gavà (Barcelona) de l'actriz espanyola Candela Peña.

##### Anyos 1980
* 1983 - naixencia en Moscú d'o tenista ruso Igor Andreev.

##### Anyos 1990
* 1992 - naixencia en Raleigh (Carolina d'o Norte, Estaus Unius) d'a chugadora de basketbol estausunidense Markeisha Gatling.

## Defuncions
### Aragón
* 1993 - muere en Zaragoza (Comarca Central, Aragón) o politico y profesor aragonés Jaime Gaspar y Auría (n.1920).

### Atros países
#### Sieglo XIII
* 1223 - muere en Mantes (Reino de Francia, hue en Yvelines, Francia) o rei Felipe II de Francia (n.1165).

#### Sieglo XV
* 1484 - muere en Mantova (Italia) Frederico I Gonzaga, o tercer marqués de Mantova.

#### Sieglo XVIII
* 1780 - muere en París l'escritor francés Charles Batteux.
* 1793 - muere en Saint-Florent-le-Vieil (Maine y Loira) Jacques Cathelineau, militar francés chefe d'os sublevatos contra os revolucionarios en a Guerra d'a Vendée.
* 1800 - muere en París o matematico italiano Lorenzo Mascheroni.

#### Sieglo XIX
* 1803 - muere en Valencia (País Valenciano) o pintor, gravador y debuixant valenciano José Camarón Boronat (n.1731).
* 1816 - muere en San Fernando (Cádiz, Espanya) o militar venezolano Francisco de Miranda, o *Precursor* d'a independencia d'o suyo país.
* 1827 - muere en Ville-d'Avray (Altos d'o Sena) o fisico francés Augustin Fresnel.
* 1875 - muere en Chinevra (Suiza) o militar suizo Guillaume-Henri Dufour.

#### Sieglo XX
##### Anyos 1900
* 1904 - muere en Clarens (Montreux, cantón de Vaud, Suiza) o politico sudafricano Paul Kruger.

##### Anyos 1910
* 1917 - muere en Toul (Meurthe y Mosela, Lorena) mientres a Primera Guerra Mundial o ciclista francés Octave Lapize (n.1887).

##### Anyos 1920
* 1920 - muere en Madrit o periodista aragonés Mariano de Cavia (n.1855).

##### Anyos 1930
* 1935 - muere en Grenoble (Suiza) o ciclista espanyol Francisco Cepeda, a primera victima mortal d'o Tour de Francia.
* 1939 - muere en Praga o pintor checo Alfons Mucha.

##### Anyos 1940
* 1948 - muere en Touzac l'actriz francesa Marguerite Moreno.

##### Anyos 1950
* 1954 - muere en Galapagar (Madrit) o escritor espanyol Jacinto Benavente, Premio Nobel de Literatura en 1922 (n.1866).

##### Anyos 1960
* 1965 - muere en Londres (Reino Uniu) o politico estausunidense Adlai Stevenson.
* 1967 - muere en Bucarest l'escritor rumano Tudor Arghezi.

##### Anyos 1970
* 1970 - muere en París o cantaire y actor espanyol Luis Mariano.
* 1971 - muere en Ciudat de Mexico l'escritor mexicano Ermilo Abreu Gómez.
* 1974 - muere en Washington, DC o militar estausunidense Carl Spaatz, que destacó en a Segunda Guerra Mundial y estió chefe d'a *[[United States Air Force]]*.
* 1976 - muere en Traves (Alta Saona, Francia) Joachim Peiper, antigo miembro d'as SS mientres o Tercer Reich y condenato en 1946 a pena de muerte por os suyos crimens de guerra mientres a Segunda Guerra Mundial.

##### Anyos 1990
* 1993 - muere en Castellina in Chianti (Toscana, Italia) o cantaire francés Léo Ferré.

##### Anyos 2000
* 2000 - muere en Canberra o fisico australiano Marcus Oliphant, que tenió un papel fundamental en a bomba atomica.

#### Sieglo XXI
* 2002 - muere en Santo Domingo (Republica Dominicana) l'avogato, diplomatico, escritor y politico dominicano Joaquín Balaguer Ricardo, qui estió tres vegatas President d'a Republica Dominicana (n.1906).
* 2003
** - muere en L'Habana (Cuba) o cantaire y musico (guitarrista) cubano Compay Segundo (n.1907).
** - muere en Barcelona (Espanya) l'escritor y poeta chileno Roberto Bolaño.

## Referencias