Viena

**Viena** (en alemán *Wien*; en eslovaco *Viedeň*; en checo *Vídeň*; en croata y en serbio *Beč*; en hongaro *Bécs*; en esloveno *Dunaj*; en austro-bavaro *Wean*) ye una ciudat y estau austriaco. Ye capital d'o país y ye rodiada de tot por o estau d'a Baixa Austria.

A suya población ye d'1.631.082 habitants en una superficie de 414,90 km², con una densidat de población de 3.931 hab/km². Ye asinas a ciudat d'o país con mayor numero d'habitants. Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat.

Ye seu de diverses companyías y institucions internacionals, entre atras a OSCE, a OPEP y cuantas achencias d'as Nacions Unidas, asinas como l'Achencia Internacional d'a Enerchía Atomica. Cada anyo, l'1 de chinero se i celebra o Concierto d'Anyo Nuevo de Viena.

A ciudat tien una gran historia, ya que ye una d'as capitals mas antigas d'Europa, cosa que explical o suyo important patrimonio artistico. Mientres o sieglo XIX estió una d'as grans capitals musicals d'o mundo y en primerías d'o sieglo XX meca d'a filosofía y d'o debate politico d'Occident, mesmo que un d'os prencipals centros culturals mundials. En 2001, o centro d'a ciudat fue designau por a UNESCO Patrimonio d'a Humanitat.

Amás d'estar considerada como a *Ciudat d'a Musica*, por o suyo rico legau musical, Viena tamién ye conoixida como *"A Ciudat d'os Suenios"*, ya que estió o puesto a on vivió Sigmund Freud, neurologo considerau o pai d'o psicoanalís y d'a interpretación d'os suenios.

Os oríchens d'a ciudat se troban en os primers asentamientos de celtas y romanos que se transformoron en una ciudat medieval y barroca, convertindo-se en a capital de l'Imperio Austrohongaro. Ye bien conoixida por interpretar un papel esencial como centro de musica líder en Europa, a partir d'a gran epoca d'o clasicismo vienés a traviés d'a primera parti d'o sieglo XIX. O centro historico de Viena ye rico en conchuntos arquitectonicos, incluyindo-ie castiellos barrocos y chardins, asinas como a *Ringstrasse* de zaguerías d'o sieglo XIX plena de grans edificios, molimentos y parques.

Diferents estudios sitúan a ciudat de Viena como una d'as ciudaz con millor calidat de vida d'o mundo: en un estudio de 2005 en 127 ciudaz d'o mundo, *The Economist Intelligence Unit* la clasificó en primer puesto (empazada con Vancouver, Canadá) y en a encuesta de 2011 sobre 140 ciudaz Viena ocupó lo segundo puesto, por dezaga de Melbourne). Mientres tres anyos consecutivos (2009-2011), a consultoría de recursos humans *Mercer*, la situú en o primer puesto en a suya encuesta anyal sobre la "calidat de vida" feita en centenars de ciudaz arredol d'o mundo.

Cada anyo dende 2005, Viena ha estau o destín numero un a livel mundial de congresos y convencions internacionals. A ciudat atraye cuasi cinco millons de turistas cada anyo.

## Esporte

Os dos clubs mas representativos d'a ciudat son clubs de fútbol, o *[[Rapid de Viena]]* y o *[[FK Austria Viena]]*, que participan en a Bundesliga d'Austria, y que internacionalment han participau en as grans competicions europea;, toz dos chugan lo clasico de Viena. Tamién cal destacar o *[[BasketClubs Vienna]]* que chuga en a Österreichische Basketball Bundesliga (OBB) y que ha aconseguiu ganar una vegada. Hi habió atros clubs de basketbol importants en Viena como o *[[EK Engelmann (baloncesto)|EK Engelmann]]* que gano 9 vegadas a OBB pero ya desapareixió. O*[[Wiener AC]]* ye un club polisportivo que tamién aconsiguió ganar tamién una OBB en a suya primera edición y tiene seccions d'atros esportes,estando la suya sección mas exitosa la de hockey sobre chelo.

O esportista mas famoso ye o futbolista Matthias Sindelar, que desafió a los nazis, celebró burlonament una gol contra Alemanya y se negó a incorporar-se a la selección de l'Alemanya nazi de futbol, por o que ye considerau un heroi en a suya ciudat y o suyo país. Un día amaneixió enverenau chunto a la suya muller y a suya muerte no fue nunca ni esclarida ni investigada.

### Instalacions esportivas
Entre as instalacions esportivas destaca o Ernst-Happel-Stadion, dedicau prencipalment a partius de fútbol internacionals y prebas d'atletismo. Tamién cal destacar o Wiener Stadthalle, o mayor polisportivo cubierto d'a ciudat, con capacidat ta 16.000 espectadors.

### Competicions esportivas
A ciudat ye siede de muitos escaicimientos esportivos diferents, incluyindo-ie lo *[[Vienna City Marathon]]*, que atraye mas de 10.000 participants cada anyo y normalment se fa en mayo.

En 2005 Austria organizó o Campionato d'o Mundo d'hockey sobre chelo y la final se chugó en Viena. Tamién fue una d'as siedes d'a Eurocopa de fútbol de 2008, chugando-se-ie la final.

## Molimentos
* Ilesia de Sant Agostín, popularment clamada "Ilesia d'os Agostins" (*Augustinerkirche*), una ilesia d'o sieglo XIV en estilo gotico encara que muit esviellada en o sieglo XVIII en estilo barroco.
* Ilesia de Sant Miguel.
* Palacio de Schönbrunn.

## Fosals
* Fosal Central de Viena, inaugurau en 1874, que ye uno d'os mas grans d'Europa.

## Galería d'imáchens

Wien-Schottenstift-04-Freyung-2007-gje.jpg
Wien-Linke Wienzeile-14-Nr 66-58-2007-gje.jpg
Vienna - PSK Otto Wagner's Postsparkasse - 5983.jpg|Österreichische Postsparkasse d'Otto Wagner.
Wien-Schreyvogelgasse-06-Nr 8-2009-gje.jpg
Wien-Fiaker-30-Michaelerplatz-2009-gje.jpg
Wien-Florianigasse-04-Fuhrmannsgasse-2007-gje.jpg |Cantonada d'as carreras Fuhrmannsgasse y Florianigasse.
Wien-Kohlmarkt-30-Nr 14-Cafe Demel-2008-gje.jpg |Frontera d'o Café Demel, ubierto dende fa mas de 200 anyos.
Wien-Kohlmarkt-40-Nr 14-Cafe Demel-2009-gje.jpg | Interior d'o Café Demel.


## Personalidaz naixidas de Viena
*Categoría principal:* Naixius de Viena.

* Franz Schubert, compositor.
* Johann Strauss (fillo), compositor.
* Christoph Waltz, actor.
* Fritz Lang, director cinematografico.
* Alban Berg, compositor.

## Vinclos externos
* Pachina web oficial de Viena.

## Referencias