Idiomas d'Espanya

Espanya ye un estato con muita diversidat lingüistica. A luenga mes charrata ye o castellano, tamién son luengas d'Espanya cooficials en as suyas comunidaz autonomas o basco, o catalán, o gallego y luengas reconoixitas como l'asturiano, o l'aragonés y o portugués que se charra en os municipios de Xalima y Olivenza.

## Luengas cooficials
### Catalán

O catalán (*català*) ye una luenga romance que conta con bels 7,5 millons de fablants y ye comprendida por unos 10,5 millons de personas en Espanya, Francia, Andorra y Italia.

Ye parlato en Catalunya, Andorra (an ye o solo idioma oficial), Comunidat Valenciana, Francha Oriental d'Aragón, Islas Balears y a ciudat sarda d'Alguer, an ye cooficial con l'Italiano.

### Gallego

O gallego (*galego*) ye una luenga romanica, propia de Galicia, a on ye oficial chunto con o castellano. Amás d'en Galicia, a luenga se parla tamién en territorios mugants, encara que sin estatuto de oficialidat. Ye estreitament relacionata con o portugués, con o que forma una unidat lingüistica, o galaicoportugués, luenga desarrollata mientres a Edat Meya en l'anterior provincia romana de Gallaecia.

Amás d'o suyo uso en Galicia, se permite a suya amostranza en O Bierzo (Leyón) y en Sanabria (Zamora).

### Basco u euskera

O basco u euskera (*euskara*) ye un idioma charrau en o norte de Navarra y en o País Basco en Espanya, y en Francia en o departamento de Pireneus Atlanticos. Ye parlato por 1.400.000 parladors.

### Occitán

L'aranés ye una variedat de l'occitán, d'o dialecto gascón. Ye a luenga propia d'a Val d'Arán. Ye luenga oficial en Catalunya d'o estatuto d'autonomía en 2006. En a Val ye a luenga d'amostranza en as escuelas dende 1984.
O 90% d'os araneses la entienden y un 65% la pueden parlar, anque se troba en una clara situación de minorización en relación a lo castellano.

## Luengas reconoixitas
### Aragonés

L'aragonés (idioma aragonés u luenga aragonesa) ye un idioma romance, luenga propia d'Aragón, parlato por un numero impreciso d'entre 10.000 y 30.000 personas, sobretot en as comarcas pirenencas y prepirinencas d'o norte d'Aragón. En as atras comarcas aragonesas a on que se charró l'idioma, hue o substrato y influencia de l'aragonés ye encara perceptible en o castellano que se i fabla, mas que mas en os aragonesismos lexicos.

### Asturleyonés

L'asturleyonés ye una luenga romanz que amaneixió como a evolución d'o latín en l'aria central d'a Cordelera Cantabrica y cabo nord-ueste d'a Meseta Central. Huei as suyas variants (Asturiano, Cantabro, Leyonés y Mirandés), son consideratas por beluns como variants d'una mesma luenga y por atros como luengas relacionatas.

L'asturiano (*asturianu*) ye una luenga romance fablata en o Prencipau d'Asturias, y fa parte d'o conchunto Astur-Leyonés con o cantabro, o mirandés y con o leyonés. Seguntes bellas estimacions, lo charran 550.000 personas en Asturias, y 100.000 d'ixas personas lo tienen como primera luenga y 450.000 como segunda.

### Portugués
Ye una luenga minoritaria espanyola que se charra en os municipios de Xalima (a fala dos tres lugares) y en Olivenza. No ye oficial pero ye reconoixidas en os respectivos estatutos como luenga y como patrimonio cultura a protecher y difundir.

## Charraires por idioma

## Referencias