Jim Thorpe

:*Iste articlo ye sobre un atleta estausinidense d'orichen amerindio; ta atros usos, se veiga *'Jim Thorpe (desambigación)**.


**Wa-Tho-Huk** (en [[idioma kikapu|Kikapú]]: "Sendero brillant"), baltizau como **Jacobus Franciscus Thorpe** y conoixiu popular y esportivament como **Jim Thorpe*'. Naixiu supuestament o [[28 de mayo]] de [[1888]] de [[Prague (Oklahoma)|Prague]], en [[Oklahoma]] y muerto en [[Lomita]], [[California]] o [[28 de marzo]] de [[1953]], estió un polisportista [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen amerindio d'a tribu d'os [[Fox & Sawk]], y considerau un d'os esportistas mes polivalents d'a historia estando destacadas as suyas participacions en campionatos d'[[atletismo]], [[basketbol]], [[béisbol]], [[fútbol americano]] y atros esportes en a suya epoca universitaria. Antiparte, participó como actor en alto u baico 70 [[cinta]]s en o [[cine estausunidense]] con papels d'amerindio u relativos a los [[esporte]]s mientres os [[anyos 1930]] y [[Anyos 1940|1940]] muitas sin figurar en os creditos.

En a suya honor, en 1953, dos anyos dimpués d'a suya muerte, a la ciudat de Mauch Chunk, en [[Pennsilvania]], se li cambió o suyo nombre por [[Jim Thorpe (Pennsilvania)|Jim Thorpe]]. Apodada *La Suiza d'America*, a ciudat agora leva o suyo nombre y se convirtió en o suyo zaguer puesto de descanso an se construyió un puesto funerario en a plaza d'a villa con tierra traita d'a suya Oklahoma natal.

Su filla [[Grace Thorpe]], fue una destacada activista por os dreitos d'os amerindios, y su nieta [[Dagmar Thorpe]] ye una escritora, intelectual y activista amerindia.

== Controversia olimpica ==
En l'anyo [[1912]] participó en os [[Chuegos Olimpicos de 1912|Chuegos d'Estocolmo de 1912]] en as prebas de [[brinco de largaria]], [[brinco d'altaria]], [[pentatlón]] y [[decatlón]] a on en istas dos zagueras prebas ganó a medalla d'oro impresionando y emocionando a os espectadors dica tal punto que en entregar-le as dos medallas d'oro, o rei [[Gustau V de Suecia]], le dició: *Vusté sinyor, ye lo millor atleta d'o mundo''. Tamién part

L'anyo siguent, li fuoron retiradas as medallas por participar d'antis d'os Chuegos en partius de béisbol de forma remunerada, a suya filla Grace Thorpe, una destacada activista por os dreitos d'os amerindios, luitó por o retorno d'as medallas olimpicas arrebatadas a su pai de forma inchusta, y a inclusión d'as suyas marcas en as listas de records mundials. Dimpués de muitos anyos de luita en os Estaus Unius con l'AAU (Amateur Athletic Unioon) y o COE (Comité Olimpico Estatatounitense) li retornoron o estatus d'atleta amateur que teneba en 1913. Con iste nuevo estatus y a evidencia de que a suya descalificación se fació fuera d'o periodo d'a regla d'os treinta dias, o president d'o COI Juan Antonio Samaranch en una reunión d'o comité eixecutivo fació una propuesta pa retornar-li as medallas que fue aprovada por unanimidat. O 18 de chinero de 1983, 30 anyos dimpués d'a suya muerte, en una cerimonia celebrada en Los Angeles li fuoron entregadas unas medallas conmemorativas a dos fillos suyos pues as medallas orichinals fuoron robadas d'o museo a on yeran.

## Competicions internacionals
### Atletismo

## Filmografía
### Como actor

### Cintas sobre él

## Referencias

## Vinclos externos

*  Biografía de Jim Thorpe seguntes o COI.