open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1857

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 20 de setiembre - dimpués d'un seche de tres meses, as tropas de l'Exercito britanico dentran en a ciudat india de Deli.
* 31 d'aviento - a reina Victoria d'o Reino Uniu pren la decisión de que a ciudat d'Ottawa se converta en a capital de Canadá.

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
#### Febrero
* 22 de febrero - naixencia en Hamburgo (Confederación chermanica) d'o incheniero y fisico alemán Heinrich Rudolf Hertz (m. 1894).

#### Marzo
* 11 de marzo - naixencia en Bergen (Hordaland) d'o politico noruego Christian Michelsen.
* 22 de marzo - naixencia en Orlhac (Cantal, Auvernia, Occitania) de l'avogau, matematico, periodista y politico francés Paul Doumer, President d'a Republica Francesa en 1931-1932 (†1932).
* 31 de marzo - naixencia en Nyon (Cantón de Vaud, Suiza) d'o escritor y periodista suizo Édouard Rod (†1910).

#### Mayo

* 31 de mayo - naixencia en Desio (alavez Reino lombardo-veneto, Imperio Austriaco, hue provincia de Monza y Brianza, Lombardía, Italia) d'Ambrogio Damiano Achille Ratti, esleyito Papa con o nombre de Pío XI (†1939).

#### Chunio
* 2 de chunio
** - naixencia en Broadheath (Worcestershire, Anglaterra) d'o compositor y director d'orquesta britanico Edward Elgar (†1934).
** - naixencia en Roholte de l'escritor, dramaturgo y poeta danés Karl Adolph Gjellerup, Premio Nobel de Literatura en 1917 (†1919).

#### Chulio
* 24 de chulio - naixencia en Fredericia (Dinamarca) d'o escritor danés Henrik Pontoppidan, Premio Nobel de Literatura en 1917 (†1943).

#### Setiembre
* 15 de setiembre - naixencia en Cincinnati (Ohio) d'o politico estausunidense William Howard Taft, 27º President d'os Estaus Unius (†1930).

#### Noviembre

* 22 de noviembre - naixencia en Wakefield (Yorkshire) d'o escritor y novelista britanico George Gissing (†1903).
* 26 de noviembre - naixencia en Chinevra (Suiza) d'o lingüista suizo Ferdinand de Saussure (m. 1913).

#### Aviento
* 3 d'aviento - naixencia en Berdychiv (Imperio Ruso, hue Ucraína) d'o escritor y novelista britanico d'orichen polaco Joseph Conrad (†1924).

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* - muere en Ceuta Agostina d'Aragón.
* 15 de febrero - muere en Berlín (Reino de Prusia) o compositor ruso d'o Romanticismo Mihail Glinka (n.1804).
* 2 de mayo - muere en París (Segundo Imperio Francés) o escritor, poeta, dramaturgo y novelista francés d'o Romanticismo Alfred de Musset (n.1810).
* 15 de chulio - muere en Viena o compositor y musico Austriaco Carl Czerny.
* 16 de chulio - muere en París o poeta y compositor francés Pierre-Jean de Béranger.
* 12 d'agosto - muere en Itchen Stoke (Hampshire) o mosén, cheologo y paleontologo britanico William Daniel Conybeare (n.1787).
* 5 de setiembre - muere en París (Segundo Imperio Francés) o filosofo y sociologo occitán Auguste Comte (n.1798).

## Se veiga tamién
*Muertes en 1857.
*Naixitos en 1857.
1862

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 16 de chulio - en a Guerra Civil Estausunidense, David Farragut ye nombrau o primer contraalmirant d'a ''United States Navy.
* 17 de setiembre - en a batalla d'Antietam, mientres a Guerra Civil d'os Estaus Unius, as tropas d'os Estaus Unius mandadas por George McClellan redotan a las tropas d'os Estaus Confederaus d'America mandadas por Robert E. Lee.
* 22 de setiembre - Abraham Lincoln, President d'os Estaus Unius, decreta a libertat de toz os esclavos en o país dende l'1 de chinero de 1863.
* 31 d'aviento
** - Abraham Lincoln, president d'os Estaus Unius, signa una lei que admite o estau de Virchinia Occidental en os Estaus Unius, como un nuevo estau separau de Virchinia, unida a los Estaus Confederaus d'America.
** - Batalla de Stones River en a Guerra Civil estausunidense.

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
#### Chinero
* 24 de chinero - naixencia en Nueva York (Nueva York) de l'escritora y novelista estausunidense Edith Wharton (†1937).

#### Febrero
* 16 de febrero - naixencia en Barcelona d'o pintor catalán Miquel Utrillo i Morlius.

#### Marzo
* 29 de marzo - naixencia en Naoned (Loira Atlantica, Países d'a Loira, Bretanya, Francia) d'o periodista y politico francés Aristide Briand (†1932).

#### Chunio
* 7 de chunio - naixencia en Bratislava (Imperio Austriaco, hue Eslovaquia) d'o fisico alemán d'orichen austriaco Philipp Lenard, Premio Nobel de Fisica en 1905 (†1947).

#### Chulio
* 2 d chulio - naixencia en Wigton (Cumbria, Anglaterra) d'o fisico britanico William Henry Bragg (†1942).
* 14 de chulio - naixencia en Baumgarten (Burgenland, Imperio Austriaco) d'o pintor austriaco Gustav Klimt (†1918).

#### Agosto
* 22 d'agosto - naixencia en Saint-Germain-en-Laye d'o compositor francés Claude Debussy (†1918).
* 29 d'agosto - naixencia en Gant (Flandres, Belchica) d'o escritor, dramaturgo y poeta belga Maurice Maeterlinck, Premio Nobel de Premio Nobel de Literatura en 1911 (†1949).
* 27 de setiembre - naixencia en Greytown (provincia de Natal) d'o militar y politico sudafricano Louis Botha (†1919).

#### Octubre
* 19 d'octubre - naixencia en Besançon (Doubs, Franco Condau) d'o incheniero francés Auguste Lumière, que con su chirmano Louis Lumière fuoron inventors d'o cinematografo (†1954).

#### Noviembre
* 15 de noviembre - naixencia en Obersalzbrunn, Silesia, Reino de Prusia (hue Szczawno Zdrój, Polonia) d'o escritor, dramaturgo y poeta alemán Gerhart Hauptmann, Premio Nobel de Literatura en 1912 (m.1946).

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 10 de chinero - muere en Hartford (Connecticut, Estaus Unius) o inventor estausunidense Samuel Colt.
* 17 de setiembre - muere en Barcelona (Barcelonés) l'escritor, periodista, poeta, economista y politico catalán Bonaventura Carles Aribau (n.1798).
* 21 d'octubre - muere en Browne Park (Surrey) o fisiologo y cirurchano britanico Benjamin Collins Brodie (n.1783).

## Se veiga tamién
* Muertes en 1862.
* Naixitos en 1862.
1864

## Escaicimientos
### Aragón
* 3 de chinero - naixencia en Zaragoza d'o pintor Mariano Barbasán.
* 7 de chinero - naixe de Zaragoza o filologo Julio Cejador y Frauca.
* 23 de chinero - se funda l'Ateneo de Zaragoza, estando o churista Joaquín Gil Berges, o suyo primer president.

### Atros países
* 15 de chulio - Alfred Nobel patenta a nitroglicerina.

## Naixencias
### Aragón
* 3 de febrero - naixencia en Zaragoza (Comarca de Zaragoza) d'o pintor aragonés Mariano Barbasán (†1924).

### Atros países
#### Chinero
* 13 de chinero - naixencia en Fischhausen (Prusia Oriental, Reino de Prusia, hue Primorsk, Rusia) d'o fisico alemán Wilhelm Wien, que recibió o Premio Nobel de Fisica en 1911 (†1928).

#### Marzo
* 4 de marzo - naixencia en La Rambla (Cordoba) d'o politico andaluz Alejandro Lerroux (†1949).

#### Abril
* 21 d'abril - naixencia en Erfurt (Confederación Chermanica) d'o sociologo y economista alemán Max Weber (†1920).

#### Chunio

* 11 de chunio - naixencia en Múnich (Reino de Bavera, hue Bavera en Alemanya) d'o compositor y director d'orquesta alemán Richard Strauss (†1949).
* 14 de chunio - naixencia en Marktbreit (Reino de Bavera, hue Bavera, en Alemanya) d'o medico psiquiatra, neurologo y neuropatologo alemán Alois Alzheimer (†1915).

#### Chulio
* 20 de chulio - naixencia en Karlbo (Dalarna, Suecia) d'o poeta y escritor sueco Erik Axel Karlfeldt, Premio Nobel de Literatura (†1931).

#### Octubre
* 5 d'octubre - naixencia en Marggrabova (Prusia Oriental, Reino de Prusia) d'o politico alemán Arthur Zimmermann (†1940).
* 25 d'octubre - naixencia en Moscú d'o compositor ruso Alexander Gretchaninov (†1956).

#### Aviento
* 8 d'aviento - naixencia en Fère-en-Tardenois (Aisne, Segundo Imperio Francés) d'a escultora francesa Camille Claudel (n.1943).
* 29 d'aviento - naixencia en Valencia de l'arcebispe de Burgos y cardenal valenciano Juan Benlloch y Vivó.
* 30 d'aviento - naixencia d'o militar alemán Max von Stephanitz, conoixito por estar o creyador d'a raza de cans dita pastor alemán.

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 22 de mayo - muere en Alcher (Alcheria francesa, hue Alcheria) o militar, politico y diplomatico francés Aimable Pélissier (n.1794).
* 23 de chunio - muere en Renthendorf (Reino de Saxonia, hue Turinchia en Alemanya) o mosén evanchelico y ornitologo alemán Christian Ludwig Brehm (n.1787).

## Se veiga tamién
* Muertes en 1864.
* Naixitos en 1864.
1865

## Escaicimientos
### Aragón
* 24 de setiembre - Henry Russell y Hippolyte Passet fan a primera puyata conoixita a o Pico Plan de Marmorés, en os Pireneus.

### Atros países
* 9 d'abril - Final d'a Guerra de Secesión d'os Estaus Unius.
* 17 d'aviento - puya a lo trono o rei Leopoldo II de Belchica.

## Naixencias
### Aragón
* 21 d'abril - naixencia en Zaragoza (comarca de Zaragoza) d'o pintor y historiador de l'arte aragonés Anselmo Gascón de Gotor (†1927).

### Atros países
#### Chinero
* 26 de chinero - naixencia en Abando (hue Bilbau, Bizcaya) d'o politico basco Sabino Arana (†1903).

#### Mayo
* 25 de mayo - naixencia en Zonnemaire (Schouwen-Duiveland, Zelanda) d'o fisico neerlandés Pieter Zeeman, Premio Nobel de Fisica en 1902 (†1943).

#### Chunio

* 13 de chunio - naixencia en Dublín d'o poeta y dramaturgo irlandés William Butler Yeats, Premio Nobel de Literatura en 1923 (†1939).

#### Setiembre
* 23 de setiembre - naixencia en Becinas (Alta Viena, Lemosín) d'a pintora francesa Suzanne Valadon (†1938).

#### Octubre
* 1 d'octubre - naixencia en París d'o compositor francés Paul Dukas (†1935).
* 12 d'octubre - naixencia en Manchester (Anglaterra) d'o quimico britanico Arthur Harden, Premio Nobel de Quimica en 1929 (†1940).
* 18 d'octubre - naixencia en Jakarta (Indias Orientals Neerlandesas, hue Indonesia) d'o lingüista neerlandés Arie de Jong, uno d'os creyadors d'o volapük (†1957).
* 25 d'octubre - naixencia en Tui (provincia de Pontevedra) d'o bispe y escritor galego Manuel Lago González (†1925).

#### Noviembre
* 2 de noviembre - naixencia en Blooming Grove (Ohio, Estaus Unius) d'o politico estausunidense Warren Gamaliel Harding, 29º President d'os Estaus Unius (†1923).

#### Aviento
* 8 d'aviento - naixencia en Hämeenlinna (Finlandia d'o Sud) d'o compositor finlandés Jean Sibelius.
* 30 d'aviento - naixencia en Bombai (Maharashtra) de l'escritor britanico Rudyard Kipling, Premio Nobel de Literatura en 1907.

## Defuncions
### Aragón
* 20 d'abril - muere en Borcha (Campo de Borcha) l'escritor y periodista aragonés Braulio Foz (n.1791).

### Atros países
* 21 de chinero - muere en Perpinyán (Rosellón, Catalunya Norte) o duque d'Íxar Cayetano Fernández de Híjar y Fernández de Córdoba (n.1805).
* 5 de marzo - muere en Viena (Imperio Austriaco, hue Austria) o botanico y taxonomo austriaco Heinrich Wilhelm Schott.
* 2 d'abril - muere en Petersburg (Virchinia, Estaus Confederaus d'America, hue Estaus Unius) o militar estausunidense Ambrose Powell Hill (n.1825).
* 15 d'abril - muere asasinato en Washington, DC o politico estausunidense Abraham Lincoln, que estió o 16º President d'os Estaus Unius (n.1809).
* 18 d'octubre - muere en a mansión de Brocket Hall (Hertfordshire, Anglaterra) o politico britanico Henry John Temple, tercer vizconte de Palmerstone, qui estió primer ministro d'o Reino Uniu (n.1784).
* 1 de noviembre - muere en Turnham Green (Londres) o botanico, micologo y paleontologo britanico John Lindley (n.1799).

## Se veiga tamién
* Muertes en 1865.
* Naixitos en 1865.

## Referencias
1866

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
## Naixencias
### Aragón
* 25 de marzo - naixencia en Zaragoza (comarca de Zaragoza) d'o musico y director d'orquesta aragonés Teodoro Ballo Tena (†1962).

### Atros países
#### Chinero
* 29 de chinero - naixencia en Clamecy, Nièvre (Borgonya, Francia) d'o escritor francés Romain Rolland, Premio Nobel de Literatura en 1915.

#### Abril
* 1 d'abril - naixencia en Empoli (Ciudat metropolitana de Florencia, Toscana, Reino d'Italia) d'o compositor, musico y director d'orquesta italiano Ferruccio Busoni (†1924).

#### Agosto
* 12 d'agosto - naixencia en Galapagar (Madrit, Espanya) de l'escritor, dramaturgo, director teatral, guionista y productor cinematografico espanyol Jacinto Benavente, Premio Nobel de Literatura en 1922 (†1954).

#### Setiembre
* 21 de setiembre - naixencia en Bromley, Kent (Reino Uniu) d'o escritor de ciencia-ficción  H.G. Wells (†1946).

#### Octubre
* 12 d'octubre - naixencia en Inbhir Losaidh (An Comhairle Mhoireach, Escocia) d'o politico britanico Ramsay MacDonald (†1937).
* 20 d'octubre - naixencia en Viena (Imperio Austrohongaro) d'o filosofo polaco Kazimierz Twardowski (†1938).
* 26 d'octubre - naixencia en Zbarazh (Imperio Austrohongaro, hue Ucraína) d'o politico polaco Ignacy Daszyński (†1936).
* 28 d'octubre - naixencia en Vilanova de Arousa (Pontevedra, Galicia) d'o escritor y poeta gallego Ramón María del Valle-Inclán.

#### Noviembre

* 12 de noviembre - naixencia en Cuiheng (Guangdong, China) d'o politico chinés Sun Yat-sen (†1925).

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 13 d'octubre - muere en Cambridge (Cambridgeshire) o matematico y cheologo britanico William Hopkins (n.1793).
* 18 d'octubre
** - muere en Santiago de Chile o militar y politico chileno Manuel Bulnes, president de Chile en 1841-1851 (n.1799).
** - muere en Múnich (Reino de Bavera) o medico y naturalista alemán Philipp Franz von Siebold (n.1796).
* 25 d'octubre - muere en Madrit l'historiador, escritor y periodista espanyol Modesto Lafuente (n.1806).

## Se veiga tamién
* Muertes en 1866.
* Naixitos en 1866.
1867

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 1 de marzo - Nebraska se converte en o 37º estato d'os Estaus Unius.
* 1 de chulio - Canadá declara a suya independencia d'o Reino Uniu.

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
#### Chinero
* 21 de chinero - naixencia en Bruselas (Belchica) d'o militar francés Maxime Weygand (m.1965).
* 29 de chinero - naixencia en Valencia d'o escritor y periodista valenciano Vicente Blasco Ibáñez (†1928).

#### Marzo

* 25 de marzo - naixencia en Parma (Reino d'Italia, hue Italia) d'o director d'orquesta italiano Arturo Toscanini (†1957).

#### Chunio
* 28 de chunio - naixencia en Girgenti (Sicilia, Italia) d'o escritor, novelista, dramaturgo y poeta siciliano Luigi Pirandello, Premio Nobel de Literatura (†1936).

#### Agosto
* 14 d'agosto - naixencia en Kingston upon Thames (Londres, Reino Uniu) de l'escritor, novelista y dramaturgo britanico John Galsworthy, Premio Nobel de Literatura en 1932 (†1933).

#### Setiembre
* 13 de setiembre - naixencia en Saint-Maurice-sur-Moselle (Vosgos, Lorena) d'o filologo y hispanista francés Jean-Joseph Saroïhandy.
* 28 de setiembre - naixencia en Tsuyama (prefectura d'Okayama) d'o politico chaponés Kiichiro Hiranuma, primer ministro de Chapón en 1939 (†1952).

#### Octubre
* 3 d'octubre - naixencia en Fontenay-aux-Roses (Altos d'o Sena, Isla de Francia) d'o pintor francés Pierre Bonnard (†1947).
* 17 d'octubre - naixencia en Mataró (Maresme, provincia de Barcelona) de l'arquitecto, historiador de l'arte y politico catalán Josep Puig i Cadafalch (†1956).
* 23 d'octubre - naixencia en Sèvres (Altos d'o Sena, Francia) de l'actor, director y guionista francés Georges Monca (†1939).
* 27 d'octubre - naixencia en Valencia d'o periodista, escritor y novelista valenciano Luis de Val.

#### Noviembre

* 7 de noviembre - naixencia en Varsovia d'a fisico y quimico francesa d'orichen polaco Marie Curie (†1934).

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 14 de chinero - muere en París (Reino de Francia) o pintor francés Jean Auguste Dominique Ingres (n.1780).
* 30 de mayo - muere en Tarapacá o militar y politico peruano Ramón Castilla (n.1797).
* 25 d'agosto - muere en o palacio de Hampton Court (Anglaterra) o fisico y quimico britanico Michael Faraday, considerato o fundador d'a electroquimica.
* 31 d'agosto - muere en París o poeta y escritor francés d'o Romanticismo Charles Baudelaire (n.1821).
* 19 d'octubre - muere o astronomo britanico James South (n.1785).
* 30 d'aviento - muere en Viroflay (Isla de Francia) o pintor francés Jean Victor Adam.

## Se veiga tamién
*Muertes en 1867.
*Naixitos en 1867.
1870

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 20 d'octubre - con a dentrada en Roma d'as tropas italianas, remata lo proceso d'a Unificación italiana.

## Naixencias
### Aragón
* 22 de febrero - naixencia en Zaragoza (Comarca de Zaragoza) d'o director cinematografico aragonés Eduardo Jimeno Correas, uno d'os pioners d'o cine en Aragón (†1947).
* 7 de chulio - naixencia en Sallent de Galligo d'o chigant aragonés Fermín Arrudi Urieta (†1913).

### Atros países
* 22 d'abril - naixencia en Simbirsk (Imperio Ruso) d'o politico ruso Lenin (†1924).
* 16 de chulio - naixencia en Berlín d'o taxonomo y botanico alemán Hermann Harms.
* 24 d'agosto - naixencia en Boston (Massachusetts, Estaus Unius) de l'actor estausunidense Charles Sellon (†1937).
* 22 de setiembre - naixencia en Ealing, Middlesex, (Reino Uniu) d'a tenista britanica Charlotte Cooper (†1966).
* 26 de setiembre - naixencia en Copenaguen d'o rei Cristián X de Dinamarca (†1947).
* 30 de setiembre - naixencia en Lille (Norte, Norte-Paso de Calais) d'o fisico, quimico y politico francés Jean Perrin, Premio Nobel de Fisica en 1926 (†1942).
* 8 d'octubre - naixencia en Piteus (Viena, Nueva Aquitania) d'o compositor francés Louis Vierne (†1937).
* 22 d'octubre
** - naixencia en Voronezh (Imperio Ruso) d'o novelista y poeta ruso Ivan Alekseyevich Bunin, Premio Nobel de Literatura en 1933 (†1953).
** - naixencia en Worcestershire (Anglaterra) d'o escritor y poeta britanico Alfred Douglas (†1945).
** - naixencia en Bergen (Hordaland) d'o politico noruego Johan Ludwig Mowinckel.
* 15 de noviembre - naixencia en Alcoi (Alcoyán, País Valenciano, Espanya) de l'arcebispe valenciano Rigoberto Doménech Valls (†1955).

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 9 de chunio - muere en Higham (Kent, Anglaterra) o escritor britanico Charles Dickens (n.1812).
* 20 de chunio - muere en París (Segundo Imperio Francés) o escritor y novelista francés Jules de Goncourt (n.1830).
* 23 de setiembre - muere en Canas (Alpes Maritimos, Provenza-Alpes-Costa Azul) o escritor, historiador y arqueologo francés Prosper Mérimée (n.1803).
* 12 d'octubre - muere en Lexington (Virchinia) o militar estausunidense Robert E. Lee (n.1807).
* 13 d'aviento - muere en Chenova (Reino d'Italia, hue Italia) l'avogau, cheografo y politico navarro Pascual Madoz (n.1806).
* 23 d'aviento - muere en Madrit o escritor y poeta espanyol Gustavo Adolfo Bécquer (n.1836).
* 30 d'aviento - muere en Madrit o militar y politico catalán Juan Prim.

## Se veiga tamién
* Muertes en 1870.
* Naixitos en 1870.

## Referencias
1871

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 18 de chinero - unificación d'Alemanya en l'Imperio Alemán. Guillén I d'Alemanya, rei de Prusia, se converte en o primer emperador de l'Imperio Alemán.
* 18 de marzo - prencipia en París a sublevación conoixida como *[[Comuna de París]]*.

## Naixencias
### Aragón
* - naixencia en Zaragoza (Zaragoza) de l'avogau, periodista y politico aragonés d'ideolochía republicana Agustín Pérez-Lizano García (†1936).
* 5 de chulio - naixencia en Zaragoza (Zaragoza) d'o mosén, arabista, historiador, filologo, lingüista, lexicografo, escritor y catedratico aragonés Miguel Asín Palacios (†1944).
* 17 d'octubre - naixencia en Teruel d'o director cinematografico aragonés Segundo de Chomón (†1929).

### Atros países
* 4 de febrero - naixencia en Heidelberg (Imperio Alemán, hue Baden-Wurtemberg, Alemanya) d'o politico alemán Friedrich Ebert, President d'Alemanya (†1925).
* 3 de marzo - naixencia en Arvier (Val d'Aosta, Italia) d'o ciclista italiano naturalizato francés Maurice Garin (†1957).
* 16 de marzo - naixencia en París (Isla de Francia, Francia) de l'atleta y chugador de rugby francés Frantz Reichel (†1932).
* 10 de chulio - naixencia en Auteil (hue un barrio de París, Isla de Francia, Francia) d'o escritor y traductor francés Marcel Proust (†1922).
* 30 d'agosto - naixencia en Brightwater (Nueva Zelanda) d'o fisico y quimico neozelandés Ernest Rutherford.
* 27 de setiembre - naixencia en Nùgoro (Provincia de Nùgoro, Cerdenya) d'a escritora italiana Grazia Deledda, Premio Nobel de Literatura en 1926 (†1936).
* 28 de setiembre - naixencia en Grazzano Monferrato (hue Grazzano Badoglio, Piemont) d'o militar y politico italiano Pietro Badoglio.
* 2 d'octubre - naixencia en Olympus (Tennessee) d'o politico estausunidense Cordell Hull, Secretario d'Estato en 1933-1944 (†1955).
* 19 d'octubre - naixencia en Prairie du Chien (Wisconsin) d'o fisiologo estausunidense Walter Bradford Cannon (†1945).
* 30 d'octubre - naixencia en Seta (Erau) d'o escritor, poeta y filosofo francés Paul Valéry (†1945).
* 29 d'aviento - naixencia en Airolo (cantón d'o Tesino) d'o politico suizo Giuseppe Motta.

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 5 d'abril - muere en Pisa (Reino d'Italia, hue Toscana, Italia) o cheologo, naturalista, ornitologo y entomologo italiano Paolo Savi (n.1798).
* 18 d'octubre - muere en Londres o matematico, inventor, incheniero y filosofo britanico Charles Babbage (n.1792).
* 22 d'octubre - muere o cheologo britanico Roderick Murchison (n.1792).

## Se veiga tamién
* Muertes en 1871.
* Naixius en 1871.

## Referencias
1873

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 11 de febrero - proclamación en Espanya d'a Primera Republica.
* 24 de mayo - Patrice de Mac Mahon, mariscal de Francia, se converte en o nuevo president d'a Republica Francesa (Tercera Republica Francesa).

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
* 12 de chinero - naixencia en Marousi de l'atleta griego Spiridon Louis (†1940).
* 2 de febrero - naixencia en Vaihingen an der Enz (Reino de Wurtemberg, hue Baden-Wurtemberg en Alemanya) d'o diplomatico alemán Konstantin von Neurath (†1956).
* 13 de chunio - naixencia en Hamlton (Ontario, Canadá) de l'actriz canadiense Jean Adair (†1953).
* 16 de chulio - naixencia en Miskolc (Borsod-Abaúj-Zemplén) d'o medico, psiquiatra y psicoanalista hongaro Sándor Ferenczi.
* 28 de setiembre - naixencia en Varsovia (Imperio Ruso) d'o escritor polaco Wacław Berent (†1940).
* 8 d'octubre - naixencia en Copenaguen de l'astronomo danés Ejnar Hertzsprung (†1967).
* 9 d'octubre - naixencia en Frankfurt d'o Main (Imperio Alemán) d'o astrofisico alemán Karl Schwarzschild (†1916).
* 14 d'octubre - naixencia en Sueca (Ribera Baixa, Provincia de Valencia) d'o compositor de zarzuelas valenciano José Serrano Simeón (†1941).
* 18 d'octubre - naixencia en Mantova (Lombardía) d'o politico italiano Ivanoe Bonomi (†1951).
* 30 d'octubre - naixencia en Parras de la Fuente (Coahuila) de Francisco Madero, president de Mexico dende 1911 dica lo suyo asasinato en 1913.
* 30 d'aviento - naixencia en Nueva York d'o politico estausunidense Al Smith.

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 1 de febrero - muere en Madrit (Espanya) a escritora, poetesa, novelista y dramaturga cubana d'o Romanticismo Gertrudis Gómez de Avellaneda (n.1814).
* 25 de marzo - muere en Copenaguen o pintor y debuixant danés d'o Romanticismo Wilhelm Marstrand (n.1810).
* 8 de mayo - muere en Avinyón (Tercera Republica Francesa) o filosofo, economista y politico britanico John Stuart Mill (n.1806).
* 22 de mayo - muere en Milán (Lombardía, Italia) l'escritor, novelista y poeta italiano Alessandro Manzoni (n.1785).
* 8 de noviembre - muere o dramaturgo espanyol Manuel Bretón de los Herreros.
* 27 d'aviento - muere l'ornitologo, zoologo y naturalista britanico Edward Blyth (n.1810).

## Referencias

## Se veiga tamién
* Muertes en 1873.
* Naixius en 1873.

## Vinclos externos
1874

## Escaicimientos
### Aragón
* 4 de chinero - Debantamiento a Zaragoza d'os republicanos federals; fue frustrato per los chenerals Delatre y Burgos.
### Atros países
* 31 d'aviento - formación en Espanya d'un Gubierno provisional, presidito por Antonio Cánovas del Castillo, dimpués d'o golpe d'estato monarquico d'o cheneral Arsenio Martínez-Campos Antón.

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
#### Chinero
* 25 de chinero - naixencia en París (Francia) d'o escritor britanico William Somerset Maugham.

#### Marzo
* 24 de marzo - naixencia en Budapest (Imperio Austrohongaro, hue Hongría) d'o prestiditichitador estausunidense d'orichen hongaro Harry Houdini (†1926).

#### Abril
* 15 d'abril - naixencia en Schickenhof (Reino de Bavera, hue en Freihung, Bavera, Alemanya) d'o fisico alemán Johannes Stark, qui recibió o Premio Nobel de Fisica en 1919 (†1957).
* 25 d'abril - naixencia en Bolonya (Reino d'Italia, hue Italia) d'o fisico, inventor y empresario italiano Guglielmo Marconi, Premio Nobel de Fisica en 1909 (†1937).

#### Mayo

* 9 de mayo - naixencia en Londres de l'echiptologo y arqueologo britanico Howard Carter (†1911).
* 28 de mayo - naixencia en Londres d'o escritor, periodista y novelista britanico G. K. Chesterton (†1936).

#### Agosto
* 10 d'agosto - naixencia en West Branch (Iowa) d'o politico estausunidense Herbert Hoover, que estió o 31º President d'os Estaus Unius.

#### Octubre
* 20 d'octubre - naixencia en Danbury (Connecticut) d'o compositor estausunidense Charles Ives (†1954).
* 21 d'octubre - naixencia en Mézières (cantón de Vaud) d'o militar suizo Henri Guisan (†1960).
* 24 d'octubre - naixencia en Sant Feliu de Guíxols (Baixo Empordán, provincia de Chirona) d'o politico catalán Josep Irla i Bosch, president d'a Cheneralidat de Catalunya (†1958).
* 26 d'octubre - naixencia en Low Moor (Bradford, Yorkshire de l'Ueste, Anglaterra) d'o fisico britanico Martin Lowry (†1936).

#### Noviembre
* 16 de noviembre - naixencia en Sant Petersburgo (Imperio Ruso, hue Rusia) d'o explorador, mariner y militar ruso Aleksandr Kolchak (†1920).
* 30 de noviembre - naixencia en palacio de Blenheim en o condau d'Oxfordshire (Anglaterra) d'o politico, periodista, historiador y escritor britanico Winston Churchill (†1874).

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 9 de febrero - muere en Ieras (Var, Occitania) o historiador francés Jules Michelet (n.1798).
* 23 d'octubre - muere en Berlín (Imperio Alemán) o rabín y teologo alemán Abraham Geiger (n.1810).
* 31 d'aviento - muere en Fontenay-aux-Roses (hue Altos d'o Sena) l'avogau y politico francés Alexandre Ledru-Rollin.

## Referencias

## Se veiga tamién
*Muertes en 1874.
*Naixitos en 1874.
1876

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 31 de chinero - o Gubierno d'os Estaus Unius ordena treslladar a toz os indios a reservas.
* 25 de chunio - batalla de Little Big Horn, con redota d'as tropas de l'Exercito estausunidense por os indios cheyens y sioux, y a muerte de tot o 7<sup>eno</sup> Rechimiento de Caballería, incluyindo-ie a o suyo chefe, o cheneral George Armstrong Custer.
* 1 d'agosto - Colorado se converte en o 38eno estau d'Estaus Unius.

## Naixencias
### Aragón
### Atros países

* 2 de febrero - naixencia en París (Isla de Francia) d'o director cinematografico y guionista francés Maurice Tourneur (†1961).
* 19 de febrero - naixencia en Hobiţa (Judeţ de Gorj, Rumanía) d'o escultor rumano Constantin Brâncuşi (†1957).
* 2 de marzo - naixencia en Roma (Reino d'Italia) d'o Papa Pío XII (†1958).
* 16 de marzo - naixencia en Washington, DC (Estaus Unius) de l'actor estausunidense Charles Halton (†1959).
* 21 de marzo - naixencia en Ashley (Pennsilvania) de l'atleta estausunidense Walter Tewksbury (†1968).
* 4 d'abril - naixencia en París (Isla de Francia) d'o pintor, escritor y poeta francés Maurice de Vlaminck (†1958).
* 4 de chunio - naixencia en Hong Kong britanico (Colonia d'a Corona, Imperio Britanico) de l'actriz estausunidense Clara Blandick (†1962).
* 12 de chulio - naixencia en Kemper (Finisterre, Bretanya) d'o escritor, novelista, poeta y pintor francés d'orichen chudieu Max Jacob (†1944).
* 22 de setiembre - naixencia en París d'o politico francés André Tardieu (†1945).
* 22 d'aviento - naixencia en Aleixandría (Imperio Otomán, hue Echipto) d'o poeta italiano Filippo Tommaso Marinetti (†1944).
* 29 d'aviento
** - naixencia en El Vendrell (Tarragona) d'o musico, compositor y director d'orquesta catalán Pau Casals (+1973).
** - naixencia en Mont Reyal (Quebec) d'o musico y compositor canadiense Alfred Lamoureux.
** - naixencia en Mechernich (hue Renania d'o Norte-Westfalia) d'o economista alemán Adolf Weber.

## Defuncions
### Aragón
### Atros países

* 8 de chunio - muere en Nohant (Indre) a escritora, novelista y dramaturga francesa d'o Romanticismo George Sand (n.1804).
* 25 de chunio - muere en a batalla de Little Bighorn (Montana) o militar estausunidense de Caballería George Armstrong Custer (n.1839).
* 1 de chulio - muere en Berna (Suiza) l'anarquista ruso Mikhail Bakunin (n.1814).
* 15 de chulio - muere en Lviv (hue Ucraína) l'escritor y poeta polaco Aleksander Fredro.
* 27 de setiembre - muere en Galveston (Texas) o militar estausunidense Braxton Bragg, cheneral d'os Estaus Confederaus d'America mientres d'a Guerra Civil d'os Estaus Unius (n.1817).
* 29 d'octubre - muere en Santiago de Chile o politico chileno José María Berganza (n.1809).

## Se veiga tamién
*Muertes en 1876.
*Naixius en 1876.

## Referencias
1868

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 23 de setiembre - *[[Grito de Lares]]* en Puerto Rico, ta lograr a independencia d'ista colonia espanyola.
* 10 d'octubre - prencipia en Cuba, con o *[[Grito de Lara]]*, a Guerra d'os Diez Anyos, por a independencia d'ixa colonia espanyola.
* 19 d'octubre - a peseta esdebién a moneda d'Espanya.

## Naixencias
### Aragón
* 26 d'abril - naixencia en Estadilla (Semontano de Balbastro) d'o poeta costumbrista aragonés Cleto Torrodellas Español (†1939).

### Atros países

* 17 de chinero - naixencia en Ris-Orangis (Essonne) d'o filosofo, lochico, lingüista y matematico francés Louis Couturat (†1914).
* 1 de marzo - naixencia en Stuttgart (Reino de Württemberg, hue Baden-Wurtemberg, Alemanya) de Sofía Chotek, qui casó con Francisco Ferrando d'Austria, hereu d'o trono de l'Imperio Austrohongaro (†1914).
* 22 de marzo - naixencia en Morrison (Illinois) d'o fisico estausunidense Robert Andrews Millikan, Premio Nobel de Fisica en 1923 (†1953).
* 28 de marzo - naixencia en Nijni Novgorod (Imperio Ruso) d'o escritor, dramaturgo y novelista ruso Maxim Gorki (†1936).
* 6 de mayo - naixencia en París (Segundo Imperio Francés, hue Francia) d'o periodista, escritor y novelista francés Gaston Leroux (†1927).
* 18 de chunio - naixencia en Kenderes (Imperio Austrohongaro) d'o marino, militar y politico hongaro Miklós Horthy (†1957).
* 6 d'agosto - naixencia en Villeneuve-sur-Fère (Aisne, Segundo Imperio Francés) d'o escritor, dramaturgo, poeta y diplomatico francés Paul Claudel (†1955).
* 4 d'octubre - naixencia en Buenos Aires d'o politico archentino Marcelo T. de Alvear, president d'Archentina en 1922-1928 (†1942).
* 24 d'octubre - naixencia en Saint-Mandé (Val d'o Marne, Isla de Francia) d'a orientalista, escritora y exploradora francesa Alexandra David-Néel (†1969).
* 9 de noviembre - naixencia en Cobourg (Ontario) de l'actriz canadiense Marie Dressler (†1934).
* 10 de noviembre - naixencia en Shuri (Reino de Ryūkyū, hue prefeutura d'Okinawa, Chapón) d'o karateka chaponés Gichin Funakoshi (†1957).

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 1 de chunio - muere en Lancaster (Pennsilvania) o politico estausunidense James Buchanan, 15eno President d'os Estaus Unius (n.1791).
* 26 de setiembre - muere en Leipzig o matematico alemán August Ferdinand Möbius (n.1790).
* 28 de setiembre - con a redota d'as suyas tropas en a batalla d'o puent d'Alcolea, a reina Isabel II albandona Espanya ta exilar-se en Francia.

## Se veiga tamién
* Muertes en 1868.
* Naixitos en 1868.

## Referencias
1878

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 9 de chinero - Humberto I se converte en o nuevo rei d'Italia.
* 13 de chulio - Tractau de Berlín: as potencias europeas redisenyan lo mapa de los Balcans y Serbia, Montenegro y Rumanía se converten en independients de tot de l'Imperio Otomán.

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
#### Chinero
* 16 de chinero - naixencia en Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) de l'actor estausunidense Harry Carey (†1947).

#### Marzo
* 22 de marzo - naixencia en Luxemburgo de l'atleta luxemburgués Michel Theato (†1919).

#### Abril
* 20 d'abril - naixencia en Oviedo (Asturias) d'o militar espanyol José Miaja.
* 28 d'abril - naixencia en Philadelphia (Pennsilvania) de l'actor, director cinematografico y guionista estausunidense Lionel Barrymore (†1954).

#### Mayo
* 10 de mayo - naixencia en Berlín d'o politico alemán Gustav Stresemann.

#### Chulio
* 22 de chulio - naixencia en Nancy (Meurthe y Mosela, Lorena) d'o historiador francés Lucien Febvre (†1956).

#### Octubre
* 15 d'octubre - naixencia en Barcilona de Provença (Alpes d'Alta Provenza, Provenza-Alpes-Costa Azul) d'o politico francés Paul Reynaud (†1966).
* 16 d'octubre - naixencia en Waverley (Massachusetts) de l'atleta estausunidense Maxie Long (†1959).
* 28 d'octubre - naixencia en Madrit d'o compositor y vriolinista espanyol Conrado del Campo (†1953).

#### Noviembre
* 28 de noviembre - naixencia en Borge (Østfold) d'o politico noruego Peder Kolstad.

#### Aviento
* 18 d'aviento - naixencia en Gori (Cheorchia, Imperio Ruso) d'o politico y dictador sovietico Josef Stalin (†1953).
* 30 d'aviento - naixencia en Kippen (Ontario) d'o politico canadiense William Aberhart.
* 31 d'aviento - naixencia en Salto (Uruguai) d'o poeta y escritor uruguayo-archentino Horacio Quiroga.

## Defuncions
### Aragón
* 14 d'octubre - muere en Madrit (Espanya) o politico aragonés Alejandro Oliván Borruel (n.1796).
* 23 de noviembre - muere Gerónimo Borao y Clemente en Zaragoza, escritor, politico y catedratico de luenga espanyola, tres vegadas rector d'a Universidat de Zaragoza.

### Atros países
* 8 de febrero - muere en Uppsala (Uppland) o botanico y micologo sueco Elias Magnus Fries (n.1794).
* 8 d'abril - muere en París (Isla de Francia, Tercera Republica Francesa) o incheniero francés Eugène Belgrand (n.1810).
* 30 d'aviento - muere en Torino (Piemont) o fisico, cheologo y politico italiano Angelo Sismonda.

## Se veiga tamién
* Muertes en 1878.
* Naixius en 1878.

## Vinclos externos

## Referencias
1880

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 4 d'agosto - canonización de Tomás d'Aquino.
* 30 d'aviento - proclamación d'a Republica d'o Transvaal; o suyo primer president ye Paul Kruger.

## Naixencias
### Aragón
* 17 d'agosto - Naixe José Pardo Asso.  Rector, mayestro y lexicografo de Santa Cilia (Chacetania), autor d'o *[[Nuevo diccionario etimológico aragonés]]* de 1938.

### Atros países
#### Chinero
* 10 de chinero - naixencia en Alcalá de Henares d'o politico espanyol Manuel Azaña, president d'a Segunda Republica Espanyola (†1940).
* 26 de chinero - naixencia en Little Rock (Arkansas) d'o militar estausunidense Douglas MacArthur (†1964).

#### Febrero
* 9 de febrero - naixencia en Columbia (Missouri, Estaus Unius) de l'actor, director cinematografico y guionista estausunidense Howard Hickman (†1949).

#### Chunio
* 29 de chunio - naixencia en Biebrich (Hesse-Nassau, Imperio Alemán; hue Wiesbaden, Hesse) d'o militar alemán Ludwig Beck (†1944).

#### Chulio
* 15 de chulio - naixencia en Ometepec (Guerrero) d'o militar mexicano Enrique Añorve Díaz.

#### Agosto
* 9 d'agosto - naixencia en Oviedo d'o escritor, novelista y periodista asturiano Ramón Pérez de Ayala (†1962).

#### Octubre
* 12 d'octubre - naixencia en Brest (Districto de Brest, Finisterre) d'o escritor y novelista bretón Louis Hémon (†1913).
* 23 d'octubre - naixencia en Jettingen-Scheppach (Bavera) de l'arquitecto alemán Dominikus Böhm (†1955).
* 26 d'octubre - naixencia en Moscú d'o escritor, novelista y poeta ruso Andrei Bely (†1934).
* 28 d'octubre - naixencia en Romny (Imperio Ruso, hue Ucraína) d'o fisico ruso Abram Ioffe (†1960).

#### Aviento
* 3 d'aviento - naixencia en Küstrin (Imperio Alemán, hue una ciudat dividita entre Alemanya y Polonia) d'o militar alemán Fedor von Bock (†1945).
* 31 d'aviento - naixencia en Uniontown (condau de Fayette, Pennsilvania) d'o militar y politico estausunidense George Marshall, Premio Nobel d'a Paz en 1953.

## Defuncions
### Aragón
* 25 de marzo - muere en Madrit (Espanya) o pintor, arqueologo y historiador de l'arte aragonés Valentín Carderera (n.1796).

### Atros países

* 31 de marzo - muere en Moscú (Imperio Ruso, hue Rusia) o vriolinista y compositor polaco d'o Romanticismo Henryk Wieniawski (n.1835).
* 8 de mayo - muere en Canteleu (Sena Maritimo, Alta Normandía, Tercera Republica Francesa) o escritor y novelista francés d'o Realismo Gustave Flaubert (n.1821).
* 5 d'octubre
** - muere en Maidenhead (Berkshire, Anglaterra) o astronomo britanico William Lassell (n.1799).
** - muere en París o compositor francés d'orichen alemán Jacques Offenbach (n.1819).
* 26 d'octubre - muere o paleontologo britanico Searles Valentine Wood (n.1798).
* 22 d'aviento - muere en Londres a escritora, novelista y poetesa britanica George Eliot (n.1819).
* 31 d'aviento - muere en Brighton (East Sussex, Anglaterra) l'escritor y filosofo alemán Arnold Ruge.

## Se veiga tamién
*Muertes en 1880.
*Naixitos en 1880.

## Referencias
1884

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* Primera edición d'o campionato de fútbol *British Home Championship*, que dica l'anyo 1984 en que se fizo la zaguera edición estió la competición internacional mas antiga.

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
#### Febrero
* 22 de febrero - naixencia en Siedlce de l'arqueologo, etnologo, etnografo, iberista, vascologo y museulogo polaco Eugeniusz Frankowski (†1962).

#### Abril
* 4 d'abril - naixencia en Nagaoka (Chapón) d'o militar chaponés Isoroku Yamamoto (†1943).
* 6 d'abril - naixencia en Toronto (Ontario, Canadá) de l'actor canadiense Walter Huston.

#### Chunio
* 15 de chunio - naixencia en Council Bluffs (Iowa) de l'actor estausunidense Harry Langdon (†1944).
* 30 de chunio - naixencia en París (Isla de Francia) d'o medico, escritor y poeta francés Georges Duhamel (†1966).

#### Chulio
* 10 de chulio - naixencia en Senac (Gironda, Occitania) de l'actor occitán Pierre Larquey (†1962).
* 12 de chulio - naixencia en Livorno (Provincia de Livorno, Reino d'Italia) d'o pintor y escultor italiano Amedeo Modigliani (†1920).

#### Agosto
* 4 d'agosto - naixencia en Desvres (Paso de Calais) d'o ciclista francés Henri Cornet (†1941).
* 10 d'agosto - naixencia en Brăila (Reino de Rumanía, hue Rumanía) d'o escritor y novelista rumano Panait Istrati (†1935).

#### Setiembre
* 24 de setiembre 
** - naixencia en Vabre e Tisac (Avairon, Occitania) d'o ciclista francés Gustave Garrigou (†1963).
** - naixencia en Esmirna d'o militar y politico turco İsmet İnönü (†1973).

#### Octubre
* 4 d'octubre - naixencia en Peypin (Bocas d'o Roine, Provenza-Alpes-Costa Azul) d'o politico francés Félix Gouin (†1977).
* 11 d'octubre 
** - naixencia en Breslau (Imperio Alemán) d'o quimico alemán Friedrich Bergius, Premio Nobel de Quimica en 1931 (†1949).
** - naixencia en Hamburgo (Imperio Alemán, hue Alemanya) de l'actor alemán Sig Ruman (†1967).

#### Noviembre
* 10 de noviembre - naixencia en Varsobia (Imperio Ruso, hue a capital de Polonia), de l'escritora y poetesa polaca Zofia Nałkowska.

#### Aviento
* 30 d'aviento - naixencia en Kōjimachi (Tokio) d'o militar y politico chaponés Hideki Tōjō (†1948).

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 17 de chinero - muere en Leiden (Holanda Meridional, Países Baixos) l'ornitologo y herpetologo alemán Hermann Schlegel (n.1804).
* 19 de marzo - muere en Sammatti (Gran Ducau de Finlandia, Imperio Ruso, hue Finlandia d'o Sud en Finlandia) o escritor, filologo, lexicografo, botanico y medico finlandés Elias Lönnrot (†n.1802).
* 12 de mayo - muere en Praga (Bohemia, Imperio Austrohongaro, hue Chequia) o compositor checo Bedřich Smetana (n.1824).
* 20 de setiembre - muere en Hietzing (Imperio Austrohongaro, hue Viena en Austria) l'herpetologo y zoologo austriaco Leopold Fitzinger (n.1802).
* 10 d'aviento - muere en Frankfurt d'o Main (Reino de Prusia) o naturalista y explorador alemán Eduard Rüppell (n.1794).

## Referencias

## Se veiga tamién
* Muertes en 1884.
* Naixius en 1884.

## Vinclos externos
1869

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 4 de marzo - o militar y politico estausunidense Ulysses S. Grant se converte en nuevo president d'os Estaus Unius.

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
* 13 de marzo - naixencia en A Coruña (A Coruña, Galicia) d'o filologo, historiador lingüista y folklorista espanyol Ramón Menéndez Pidal (†1968).
* 11 d'abril - naixencia en Mandal (Vest-Agder) d'o escultor noruego Gustav Vigeland (†1943).
* 12 de mayo - naixencia en Münster, Imperio Alemán (hue Alemanya) d'o esportista alemán Carl Schuhmann (†1946).
* 2 d'octubre - naixencia en Porbandar (Gucharat) d'o filosofo y politico indio Mohandas Karamchand Gandhi (†1948).
* 15 d'octubre - naixencia en Madrit d'o sindicalista y politico espanyol Francisco Largo Caballero (†1946).
* 26 d'octubre - naixencia en Macaé (estau de Rio de Janeiro) de l'historiador y politico brasilero Washington Luís Pereira de Sousa, president de Brasil en 1926-1930 (†1957).
* 22 de noviembre - naixencia en París (Isla de Francia, Francia) d'o escritor y novelista francés André Gide, Premio Nobel de Literatura en 1947 (m. 1951).
* 30 de noviembre - naixencia en Falköping (Västergötland, Suecia) d'o fisico y incheniero sueco Nils Gustaf Dalén, Premio Nobel de Fisica en 1911 (†1937).
* 20 d'aviento 
** - naixencia en Xenia (Ohio, Estaus Unius) de l'actor y guionista estausunidense Charley Grapewin (†1956).
** - naixencia en Caracas de l'avogato y politico venezolano Juan Bautista Pérez, president de Venezuela en 1929-1931 (†1952).
* 30 d'aviento - naixencia en Swanmore (Hampshire, Anglaterra) d'o escritor y economista canadiense Stephen Leacock.
* 31 d'aviento - naixencia en Le Cateau-Cambrésis (Norte) d'o pintor y escultor francés Henri Matisse.

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* 8 de marzo - muere en París (Francia) o compositor, escritor y critico musical occitán Hector Berlioz (n.1803).
* 23 d'abril - muere en Montevideo o politico uruguayo José María Plá, president d'Uruguai en 1856 (n.1794).
* 8 d'octubre - muere en Hillsborough (Nueva Hampshire) o politico estausunidense Franklin Pierce, President d'os Estaus Unius en 1853-1857 (n.1804).
* 12 d'octubre - muere en Madrit o filosofo, churista y pedagogo espanyol Julián Sanz del Río, qui introdució o krausismo en Espanya (n.1814).
* 23 d'octubre - muere en Knowsley Hall (Lancashire) o politico britanico Edward Smith-Stanley, primer ministro d'o Reino Uniu (n.1799).

## Se veiga tamién
* Muertes en 1869.
* Naixius en 1869.

## Vinclos externos

## Referencias
1877

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países
* 23 d'octubre - inauguración en a seu de Bristón (Bristón, Anglaterra) d'una nueva nau construyida por l'arquitecto britanico George Edmund Street.

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
* - naixencia en Tripoli (Grecia) de l'atleta griego Kharilaos Vasilakos (†1969).
* 3 de chinero - naixencia en Newtonville (Massachusetts, Estaus Unius) de l'actriz estausunidense Josephine Hull (†1957).
* 26 de chinero - naixencia en Rotterdam (Holanda Meridional) d'o pintor neerlandés d'o fauvismo Kees van Dongen (†1968).
* 17 de febrero - naixencia en París (Isla de Francia) d'o politico francés André Maginot (†1932).
* 28 de febrero - naixencia en Mortain (A Manga) d'o sacerdot y prehistoriador francés Henri Breuil (†1961).
* 7 de chunio - naixencia en Widnes (Cheshire, Anglaterra) d'o fisico britanico Charles Glover Barkla, Premio Nobel de Fisica en 1917 (†1944).
* 19 de chunio - naixencia en Savannah (Cheorchia) de l'actor estausunidense Charles Coburn (†1961).
* 2 de chulio - naixencia en Calw (Baden-Wurtemberg) d'o escritor suizo-alemán Hermann Hesse (†1962).
* 25 de setiembre - naixencia en Guaymas (Sonora) d'o militar y politico mexicano Plutarco Elías Calles, president en 1924-1928 (†1945).
* 26 de setiembre - naixencia en Londres de l'actor britanico Edmund Gwenn (†1959).
* 2 de noviembre - naixencia en Nueva York (Nueva York) de l'actriz estausunidense Claire McDowell (†1966).
* 29 d'aviento
** - naixencia en Germaringen (Bavera) d'o pedagogo alemán Rupert Egenberger.
** - naixencia en Neresheim (Baden-Wurtemberg) d'o musico y compositor alemán Otto Gauss.
* 31 d'aviento - naixencia en Pšovka u Mělníka d'o escritor, poeta, avogau y politico checo Viktor Dyk.

## Defuncions
### Aragón
* 15 de setiembre - muere en Madrit (Espanya) o escultor aragonés d'o neoclasicismo Ponciano Ponzano y Gascón (n.1813).

### Atros países

* 6 de mayo - muere en Porvoo o escritor, poeta, periodista y mayestro finlandés Johan Ludvig Runeberg (n.1804).
* 24 de mayo - muere en Wentworth (Surrey, Reino Uniu) o militar carlista Ramón Cabrera (n.1806).
* 3 de setiembre - muere en Saint-Germain-en-Laye (Isla de Francia) l'historiador y politico francés Adolphe Thiers.
* 17 de setiembre - muere en Lacock (Wiltshire, Anglaterra) o matematico, fisico, fotografo y politico britanico William Fox Talbot (n.1800).
* 23 de setiembre - muere en París (Tercera Republica Francesa) l'astronomo y matematico francés Urbain Le Verrier (n.1811).
* 26 de setiembre - muere en Stettin o matematico y lingüísta alemán Hermann Günther Grassmann (n.1809).
* 29 d'octubre - muere en Memphis (Tennessee) o militar estausunidense d'os Estaus Confederaus d'America Nathan Bedford Forrest, fundador d'o *[[Ku Klux Klan]]* (n.1821).
* 20 d'aviento - muere en París (Francia) l'incheniero y fisico alemán Heinrich Daniel Ruhmkorff.
* 31 d'aviento - muere en La Tour-de-Peilz (Vaud, Suiza) o pintor francés Gustave Courbet.

## Se veiga tamién
*Muertes en 1877.
*Naixius en 1877.

## Referencias
Malawi

**Malawi** ye un país y estau situau a lo sud-este d'Africa, a lo canto d'o lago Nyasa. Muga a l'ueste con Zambia, a l'ueste, sud y este con Mozambique y a lo norte con Tanzania. A capital d'o país ye Lilongwe. Ye uno d'os países mas densament poblaus de l'Africa subsahariana, con una población de 17.563.749 d'habitants en una superficie de 118.480 km² y una densidat de población de 148 hab/km².

Estió d'antis mas una colonia d'o Reino Uniu, y ye independient d'ixe país dende o 6 de chulio de 1964. Ye una republica democratica presidencialista, estando-ne l'actual President de Malawi Peter Mutharika. Malawi fa parte d'as Nacions Unidas, d'a UA y d'a Commonwealth.

## Referencias

## Vinclos externos
Pi

**Pi** ye:

#**[[Pi (letra)]]**. Una letra de l'alfabeto griego π  \pi .
#**[[Numero pi]]**. Un numero basico igual a 3,14159265..., sobre o que se fundamentan muitas relacions arredol d'o cerclo.
Togo

A  **Republica Togolesa** ye un país d'Africa, que muga con Ghana a l'ueste, Benín a l'este y Burkina Faso a lo norte. En o sud tien una chicota costa en o golfo de Guinea, an ye situada la suya capital: Lomé.

Togo ye una nación que la suya economía depende sobretot de l'agricultura. L'idioma oficial ye lo francés, pero se charran atros idiomas, en particular os d'a familia Gbe. O 47,8 % d'a población s'adere a lo cristianismo, lo que la converte en a relichión mas gran d'o país.

## Organización politico-administrativa
### Rechions

Togo se divide en cinco rechions:

### Diez ciudaz mas importants
En o censo de l'anyo 2017, as prencipals ciudaz d'o país yeran respectivament:
* Lomé: 2.133.579 habitants ;
* Sokodé: 104.708 habitants  ;
* Kara: 108.708 habitants ;
* Kpalimé: 84.984 habitants ;
* Atakpamé: 77.284 habitants  ;
* Bassar: 64.888 habitants ;
* Tsévié: 58.090 habitants;
* Aného: 49.716 habitants ;
* Mango: 39.568 habitants ;
* Dapaong: 34.178 habitants.

## Cheografía humana y sociedat
### Luengas
En Togo, estau con 6.191.000 habitants, i hai listadas 42 luengas, totas vivas.  Amás d'o francés que ye idioma oficial, en Togo i hai atras cuatro luengas que tienen consideración institucional. Estas son Ewe (862.000 fabladors en Togo), o Gen (201.000 fabladors en Togo), o kabiyé (700.000 fabladors en o país) y o tem (204.000 fabladors en Togo).

## Referencias
Mauricio

**Mauricio** ye un país islenco de l'oceano Indico, situau en o sud-este d'Africa, a l'este de Madagascar y a l'ueste d'a isla de Reunión. A suya capital se troba en a ciudat de Port-Louis.

A suya superficie ye de 2.040 km² y conta con una población d'1.265.303 habitants (2018).

Antiga colonia d'o Reino Uniu, Mauricio plegó en a suya independencia lo 12 de marzo de 1968, estando dende alavez una republica parlamentaria a on l'actual president d'o país ye Dharam Gokhool, estando-ne lo suyo primer ministro actualment Navin Ramgoolam.

## Referencias

## Vinclos externos