L'Almolda

**L'Almolda** (*La Almolda* en castellano) ye una villa y municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'os Monegros.

A suya población ye de 631 habitants (2009) en una superficie de 131,30 km², con una densidat de población de 4,81 hab/km².

## Cheografía
A localidat de L'Almolda ye situata a 491 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 75 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.

## Historia
Dende a epoca d'os romanos, ha estato o cruce de camins d'a comarca d'os Monegros; yera trescruzata probablement por una calzata romana dende Viliella y Xelsa endrezata a Uesca y Chaca.

Poseye un paisache arido de tonos royencos pero agora se prencipia a adhibir un tono verde por os nuevos reganos de Monegros.

Ye situata cerca d'a sierra d'Alcubierre an o suyo nombre cambeya por lo de sierra de Santa Quiteria por l'ermita d'o sieglo XVII que bi ha en a suya tuca a 587 metros d'altaria, dende an se puede veyer tot o paisache monegrín.

## Fauna y Flora
O clima monegrín ye realment extremo (continental y arido) asinas como as condicions edafolochicas d'a zona (mayoritariament cheso). Isto condiciona a fauna y flora y nomás bellas especies pueden vivir-ie. A causa d'os pocos cambios mientres os zaguers cinco milenios o enclau ye de difícil colonizar ta nuevas especies por o que bi ha una gran cantidat d'especies endemicas.

## Luengas y parlas
Actualment en L'Almolda se charra, como en toda a comarca d'Os Monegros o castellano rechional d'Aragón, con substrato lingüistico provinient de l'aragonés que se i charró en a baixa Edat Meya.

A parla de l'Almolda ye especial porque tien una entonación diferent d'a resta d'a redolada y d'o mesmo tipo que as vals de Sobrarbe, Chiprana y Castellón de Val de Chasa. Entre as palabras que se i han conservato tenemos *apajentar*, *[[cadiella|cadilla]]*, *cagarruta*, *[[carrucha]]*, *[[charrada]]*, *cubete*, *[[espartera]]*, *[[uebra]]*, *güera*, *mallar*, *[[marguin]]*, *patacón*, *pataquiar*, *[[perdigana]]*, *perreta*, *[[rebullo]]*, *tartir*, *tocino*, *[[tollo]]* y *[[val]]*.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:748
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:150 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:712
  bar:2000 from:0 till:691
  bar:2002 from:0 till:674
  bar:2004 from:0 till:653
  bar:2006 from:0 till:638
  bar:2008 from:0 till:643
  bar:2010 from:0 till:619
  bar:2012 from:0 till:611
  bar:2014 from:0 till:602
  bar:2016 from:0 till:581
  bar:2018 from:0 till:567
  bar:2020 from:0 till:554
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
En a villa podemos trobar un castiello arabe situato en un tozal en o cobalto calendato l'anyo 1195, ye fácil que existise como talaya dende an os musulmans acucutaban a redolada. Tamién bi ha atros edificios importants, dende casas d'infanzons, beluna que data de l'anyo 1580. Posiblement a casa mas antiga ye *El Prior*, con arcos que forman un polito conchunto arquitectonico, a casa d'os *Andréu* d'o sieglo XVII, a *Casa Condado Aranda-Híjar*, y atras casas-palacio.

Podemos trobar cuantas codigo postaliellas entre las que destacan:
*Capiella de "El Pilar"
*Capiella de "San Antonio" d'o sieglo XVII.
*Capiella de "San Juan" d'o sieglo XX.

As ilesias mas importants son:
*Ilesia de Nuestra Sinyora d'a Luz, un edificio d'o sieglo XVI, d'estilo gotico tardano.
*Ilesia d'o Esprito Santo, construyita como nuevo fosal.

Tamién ye important de mencionar una basa d'orichen romano, Lo Pozo de la Val.

## Referencias

## Vinclos externos
*Pachina web oficial municipal.