open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paul Wittgenstein

**Paul Wittgenstein**, naixito de Viena (Imperio Austrohongaro, hue Austria) o 5 de noviembre de 1887 y muerto en Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) o 3 de marzo de 1961, estió un pianista austriaco de musica clasica.

Fillo d'o industrial Karl Wittgenstein y chirmán gran d'o filosofo Ludwig Wittgenstein, cuan esclató a Primera Guerra Mundial fue cridato a filas por l'Exercito austrohongaro. Mientres una batalla en a redolada de Polonia, en o Frent Oriental, recibió una ferita y lo fació presonero l'Exercito ruso. A consecuencia d'a ferita calió operar-lo, perdendo o suyo brazo dreito. Sindembargo, Wittgenstein decidió de continar a suya carrera musical como pianista, fendo servir nomás que o brazo ezquierdo. Mientres a suya carrera musical, con a-saber-lo exito, cuantos compositors li componioron piezas especials que podesen tocar-se a una sola man.

Fuyito d'o nazismo que heba ocupato o suyo país natal en o dito *[[Anschluss]]* (a suya familia yera chudieva), en 1946 adoptó a nacionalidat estausunidense.
José Isbert

**José Ysbert**, **José Isbert**, **Pepe Isbert** u **Pepe Ysbert** (nombres artisticos de **José Ysbert Alvarruiz**), naixiu de Madrit (Espanya) o 3 de marzo de 1886 y muerto en ixa mesma ciudat o 28 de noviembre de 1966, estió un actor espanyol, activo en o cine espanyol dende primerías d'os anyos 1910, que tenió tamién una important presencia en o mundo d'o teatro. Antiparte, ye o pai de María Isbert y l'abuelo de Tony Isbert y Carlos Ysbert. En estar a suya familia orichinaria de Tarazona de la Mancha, en bels puestos se diz que i yera naixiu.

D'entre a suya filmografía, se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como *[[Ella, él y sus millones]]* (1944, Juan de Orduña), *[[¡Bienvenido, Mister Marshall!]]* (1953, Luis García Berlanga), *[[Los jueves, milagro]]* (1957, Luis García Berlanga), *[[El cochecito]]* (1960, Marco Ferreri), *[[La gran familia]]* (1962, Fernando Palacios), u *[[El verdugo]]* (1963, Luis García Berlanga).

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por José Isbert.

## Vinclos externos
*  José Isbert en Internet Movie Database.
Martín Fiz

**Martín Fiz Martín**, naixito de Vitoria (Alaba) o 3 de marzo de 1963, ye un atleta basco, actualment retirato de l'actividat profesional, pero activo como atleta d'a categoría veterán. Prencipio a suya carrera esportiva profesional teniendo como entrenador esportivo a l'atleta castellano Gregorio Rojo y especializato en as cursas de meyo fundo y campo a traviesa. Dimpués se adedicó a la cursa d'a maratón ande aconseguió as suyas millors cursas. Ganó cuantas medallas en cuantas participacions en prebas esportivas como corredor de fundo, encara que no logró garra medalla en os Chuegos Olimpicos, a on no estió so que cuatreno en a preba de maratón en os Chuegos d'Atlanta de 1996. Sí que obtenió medallas en os Campionatos d'o Mundo d'Atletismo a on estió campión en a preba de maratón en Goteborg 1995 y subcampión en Atenas 1997 dezaga d'Abel Antón, qui estió ganador.

Antiparte, en 1997 recibió o Premio Prencipe d'Asturias d'os Esportes.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Perfil de Martín Fiz en a pachina web d'a IAAF.
* http://www.sporting-heroes.net/athletics-heroes/displayhero.asp?HeroID=8357
Johan Christian Fabricius

**Johan Christian Fabricius**, naixito de Tønder (Ducau de Schleswig, hue Dinamarca) o 7 de chinero de 1745 y muerto en Kiel (Ducau de Schleswig, hue Alemanya) o 3 de marzo de 1808, estió un zoologo, entomologo y botanico danés, especializato mas que mas en insectos y atros artropodos.

Se formó estudiando en Hamburgo, en a Universidat de Copenaguen y en a Universidat d'Uppsala (ista zaguera en Suecia). Dende 1775 estió profesor en a Universidat de Kiel, d'Hisoria Natural pero tamién d'Economía, una d'as atras brancas obchecto d'o suyo treballo.

## Obras
### Entomolochía
* 1775: *Systema Entomologiae sistens insectorum classes, ordines, genera, species, adiectis synonymis, locis, descriptionibus, observationibus*. Libraria Kortii, Flensburgi et Lipsiae. 832 pp.
* 1776: *Genera Insectorum; Species insectorum sistens eorum differentias specificas, synonymia auctorum, loca natalia, metamorphosis, etc...*.
* 1778: *Philosophia Entomológica*.
* 1778: *Anfangsgründe der oekonomischen Wissenschaften*.
* 1781: *Species insectorum*. 552 pp.
* 1781: *Über die Volksvermehrung, insonderheit in Dänemark*.
* 1787: *Mantissa Insectorum*.
* 1792-1794: *Entomologia Systematica emendata et aucta: Secundum classes, ordines, genera, species, adjectis synonimis, locis, observationibus, descriptionibus*. 5 tomos. 519 pp.
* 1798: *Supplementum Entomologiae Systematicae*. 572 pp.
* 1801: *Systema Eleutheratorum*.
* 1803: *Rhyngotorum*.
* 1804: *Systema Piezatorum*. Carolum Reichard, Brunsviga. 439 pp.
* 1805: *Antliatorum*.

### Economía
* 1781: *Von der [[Población|Volks]]-Vermehrung insonderheit in [[Dinamarca|Dännemark]]*. Hamburg und Kiel, bey C. E. Bohn, 88 pp.
Sant Isidre (Alicant)

:*Iste articlo ye sobre un municipio valenciano en a provincia d'Alicant; ta atros usos, se veiga *'Sant Isidre**''.

**Sant Isidre*' (*San Isidro'' en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 1.874 habitants (2010), en una superficie de 6,70 km² y una densidat de población de 279,7 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal de Sant Isidre muga con Crevillent y Albatera.

## Demografía
Bigastre

**Bigastre** (*Bigastro* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 6.757 habitants (2010), en una superficie de 4,1 km² y una densidat de población de 1.648,05 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal de Bigastre ye rodeyato por Oriuela, pero tien un enclau tamién rodeyato por Oriuela que muga a l'este con Xacariella.

## Demografía
Entropán

Un **entropán** ye un troz de pan ubierto por a metat a on se mete bel alimento u combinación d'alimentos, como por eixemplo embutiu, tortiella u ensalada (mas que mas en os entropans vechetarians). Tamién se gosa untar o pan con tomate u aceite.

## Referencias

## Se veiga tamién
* Sándwich.
Benijòfar

**Benijòfar** (*Benijófar* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 4.004 habitants (2010), en una superficie de 4,40 km² y una densidat de población de 910 hab/km².
 
## Toponimia
Se remonta a l'antroponimo arabe *[[Chafar]]* (trasliterando a letra chim arabe con una *ch*), como en L'Alchafaría.

## Mugas

Lo termin municipal de Benijòfar muga con Rojals, Algorfa y Formentera del Segura.

## Demografía
Benferri

**Benferri** ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 1.892 habitants (2010), en una superficie de 12,40 km² y una densidat de población de 152,58 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal de Benferri muga con un enclau de lo termin de Granja de Rocamora a l'este, con Redovà a lo sud-este y con Oriuela a lo norte y a lo sud.

## Demografía
Granja de Rocamora

**Granja de Rocamora** ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 2.372 habitants (2010), en una superficie de 7,20 km² y una densidat de población de 329,44 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal de Granja de Rocamora muga con Callosa de Segura, Coix y Albatera. Presenta un enclau entre los termins de Benferri y Oriuela.

## Demografía
Coix

**Coix** (*Cox* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 6.957 habitants (2010), en una superficie de 16,80 km² y una densidat de población de 414,11 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal de Coix muga con Granja de Rocamora, Callosa de Segura, Redovà, un enclau de Benferri, con la part norte de lo termin d'Oriuela y con Albatera.

## Demografía
Benifato

**Benifato** (*Benifato* en catalán y oficialment; *Benifato* en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Baixa, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Benidorm.

A suya población ye de 199 habitants (2010) en una superficie d'10,90&nbsp;km², con una densidat de población de 16,72&nbsp;hab/km².

## Cheografía
A localidat de Benifato se troba situata a 658 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 33,2&nbsp;km d'a ciudat de La Vila Joiosa, a capital d'a suya comarca, de 70&nbsp;km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 153&nbsp;km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos

* Información de Benifato en a pachina web d'a Deputación Provincial d'Alicant.
* Información de Benifato en a pachina web d'a Cheneralidat Valenciana.
Tàrbena

**Tàrbena** (*Tárbena* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Marina Baixa. La suya población ye de 801 habitants (2010), en una superficie de 31,70 km² y una densidat de población de 25,27 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal de Tàrbena muga con Bolulla y Callosa d'en Sarrià

## Parla
La parla de Tàrbena tien caracters balears como l'articlo salato a causa d'una repoblación feita con mallorquins en lo sieglo XVII dimpués de la expulsión de los moriscos.

## Demografía
Polop

**Polop** (*Polop de la Marina* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Marina Baixa. La suya población ye de 4.294 habitants (2010), en una superficie de 22,60 km² y una densidat de población de 190 hab/km².
 
## Toponimia
Lo toponimo *Polop* ye mozarabe y se relaciona con lo latín *[[Populus]]* como lo toponimo *[[Plou]]* de las Cuencas Meneras y *[[Polopos]]* en a costa granadina.

## Mugas

Lo termin municipal de Polop muga con La Nucia, Benidorm, Finestrat, Benimantell, El Castell de Guadalest y Callosa d'en Sarrià.

## Demografía
John Walker

**John George Walker** (Papakura, Nueva Zelanda, 12 de chinero de 1952) ye un atleta, actualment retirato, que yera especializato en as cursas de meyo fundo. Ye considerato en o suyo país como un d'os tres millors corredors d'a milla con Jack Lovelock y Peter Snell. Estió campión olímpico en os Chuegos Olimpicos de Mont-reyal 1976 amás amás de fer os récords d'o mundo d'a cursa d'a milla, d'os 2.000 m lisos y os actuals récords de Nueva Zelanda d'a milla, 1.000 m y 2.000 m y os relevos 4 x 1.500 m. Tamién estió o primer atleta en fer 100 cursas d'a milla baixo os cuatre menutos en luita con Steve Scott.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Biografía seguntes o Comité Olimpicos de Nueva Zelanda.
*  Biografía en a pachina web d'a IAAF.
Sella (desambigación)

**Sella** puet estar:

* **[[Sella]]**, un municipio d'a Marina Baixa (País Valenciano).
* **[[Río Sella (Alicant)|Sella]]**, un río d'a Marina Baixa, (País Valenciano).
* **[[Río Sella (Asturias)|Sella]]**, un río d'Asturias.
Finestrat

**Finestrat** ye un municipio d'o País Valenciano d'a provincia d'Alicant, situau en a comarca d'a Marina Baixa. Fa parte d'o partiu chudicial de Benidorm.

A suya población ye de 6.386 habitants (2010) en una superficie de 42,2 km², con una densidat de población de 151,33 hab/km².
 
## Mugas

O termin municipal de Finestrat muga con os termins Benidorm, La Vila Joiosa, Orxeta, Sella, Benimantell y Polop.

## Demografía

## Administración
#### Alcaldes

## Vinclos externos
Álvaro Véliz

**Álvaro Véliz** (Santiago de Chile, 9 de febrero de 1972) ye un cantaire, compositor y musico (guitarra y piano) chileno.

## Discografía
* 2000: *Álvaro Véliz*.
* 2003: *Mía*.
* 2009: *Mis canciones*.

## Vinclos externos
* Pachina web oficial d'Álvaro Véliz.
* Álvaro Véliz.
Orxeta

**Orxeta** (*Orcheta* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Marina Baixa. La suya población ye de 875 habitants (2010), en una superficie de 24,10 km² y una densidat de población de 36,31 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal d'Orxeta muga con Finestrat, La Vila Joiosa, Relleu y Sella.

## Demografía
La Nucia

**La Nucia** (*La Nucía* en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Marina Baixa. La suya población ye de 18.225 habitants (2010), en una superficie de 21,40 km² y una densidat de población de 851,64 hab/km².
 
## Mugas

Lo termin municipal de La Nucia muga con Alteya, L'Alfàs del Pi, Benidorm, Polop y Callosa d'en Sarrià.

## Demografía

## Esporte
Entre as suyas instalacions esportivas cal destacar a Ciudat Esportiva Camilo Cano con 120.000 m2 repartius en 66 instalacions esportivas. En istas instalacions se fació o Campionato d'Espanya d'atletismo en suya edición de 2019.

## Referencias
Jesús Comín Sagüés

**Jesús Comín y Sagüés**, naixito de Zaragoza (Espanya) o 19 d'abril de 1889 y muerto en ixa mesma capital o 4 de marzo de 1939, estió un avogato y politico aragonés, d'ideolochía carlista, que mientres a suya carrera politica ocupó cargos destacatos en a *[[Comunión Tradicionalista]]*, plegando a estar deputato en o Congreso d'os Deputatos mientres a Segunda Republica Espanyola en representación d'a provincia de Zaragoza en as eleccions chenerals en Espanya de 1933 y en as eleccions chenerals en Espanya de 1936 (en ista zaguera, con 70.462 votos). Yera nieto d'o politico carlista Bienvenido Comín Sarté, fillo de Francisco J. Comín, degano d'a Facultat de Dreito d'a Universidat de Zaragoza, y sobrín d'o politico carlista Pascual Comín Moya.

Militant carlista dende a suya choventut, partecipó dende l'alazet d'a proclamación en Espanya en 1931 d'a Segunda Republica Espanyola en a presa d'actituz d'o carlismo contra o nuevo rechimen republicano, tenendo ta ixo contactos con os monarquicos partidarios d'o deposato Alifonso XIII d'Espanya. Chefe d'o carlismo en Aragón, partecipó en as conspiracions contra a Republica, que rematoron cuan o 18 de chulio de 1936, chunto con un grupo de carlistas armatos, prenioron o Cuartel de Castillejos de Zaragoza y estioron decisivos en que a ciudat y a suya guarnición s'adhibisen a la sublevación. Antiparte, con as armas depositatas en Zaragoza s'armoron as columnas de requetés de Navarra que luitoron en o frent d'o País Basco en ixos primers intes d'a Guerra Civil espanyola. Tamién estió uno d'os impulsors d'o *[[Tercio de Requetés Virgen del Pilar]]*, que luitó en o Frent d'Aragón contra as tropas republicanas, y d'atros *tercios* de carlistas aragoneses.

Cuan en 1937 Francisco Franco unificó a toz os partius politicos d'o bando d'os sublevatos, Jesús Comín acceptó ixa unificación, convertindo-se asinas en miembro de *[[Falange Española Tradicionalista y de las JONS]]*.

Encara que fue ferito en a guerra, morió en un accident d'auto.

## Vinclos externos
*  ''Jesús Comín y Sagüés'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.

## Referencias
Pulseras

:*Iste articlo ye sobre o pel facial. Ta a choya se veiga [[pulsera]].*

As **pulseras**, u tamién **pirillas**, **garrofas** u **cameretas**, son as bandas de pel facial que s'han deixato creixer a os dos costatos d'a cara d'un hombre, chunto a os oyius, descendendo dende o pulso por a variella.

## Tipos de pulseras
As pulseras pueden variar prou en largaria u forma y pueden trobar-se un gran numero de variacions a o largo d'a historia. As pulseras pueden estar finas u amplas; con muito u poco pel; y a meya orella u luengas dica a variella. Atras pulseras se converten en prolongacions d'a mostaixa.

As pulseras se pueden fer servir conchuntament con atros estilos de vello facial, tals como a mostaixa u a zoqueta, pero si van d'oyiu ta oyiu por a barbeta deixan d'estar pulseras ta convertir-se en una barba.

## Referencias
Alejandro Lerroux

**Alejandro Lerroux García**, naixito de La Rambla (Cordoba, Andalucía) o 4 de marzo de 1864 y muerto en Madrit (Espanya) o 25 de chunio de 1949, estió un politico andaluz, activo en a vida politica espanyola dende os primers anyos d'o sieglo XX y dica a Guerra Civil espanyola. D'ideolochía republicana, fació parte de cuantos grupos politicos republicanos dica que en 1908 fundó o *[[Partido Republicano Radical]]*, que lideró dende ixe inte.

Mientres a Dictadura de Primo de Rivera partecipó en cuantas conspiracions ta fer cayer a dictadura, prenendo parte en o *[[Pacto de Sant Sabastián]]* que decidió una sublevación militar y civil ta proclamar a Republica, estando a sola guarnición que se sublevó a de Chaca, en a dita *[[Sublevación de Chaca]]*. Cuan se proclamó a Segunda Republica Espanyola dimpués de fuyir o rei Alifonso XIII, Lerroux se convertió en ministro en o primer Gubierno provisional, ocupando dende alavez cuantos cargos destacatos, incluyindo-ie o cargo de President d'o Consello de ministros, encara que en situacions d'alianza de feito con as fuerzas d'a dreita. Por ixo a suya relación con a ezquierda politica se deterioró (encara que no milloró tampoco muito con a dreta). En prencipiar a Guerra Civil espanyola s'exilió en Portugal, no tornando a Espanya dica 1947.
James Ellroy

**James Ellroy**, naixiu de Los Angeles (California, Estaus Unius) o 4 de marzo de 1948, ye un escritor y novelista estausunidense, que por un regular escribe novelas policiacas. Cuantas d'as suyas novelas s'han convertiu en guions ta cintas, destacando-ie *[[L.A. Confidential (novela)|L.A. Confidential]]* (1990), que se convertió en en 1997 a cinta *[[L.A. Confidential (cinta)|L.A. Confidential]]*, dirichida por Curtis Hanson.

## Vinclos externos

*  James Ellroy en Internet Movie Database.
Chris Rea

**Chris Rea** (nombre artistico de **Christopher Anton Rea**), naixiu de Middlesbrough (Yorkshire d'o Norte) o 4 de marzo de 1951 y falleixiu lo 22 d'aviento de 2025, estió un cantaire, musico (guitarra, piano) y compositor britanico de musica rock, activo en o mundo d'a musica dende zaguerías d'os anyos 1970.

## Discografía
* 1978: *Whatever Happened to Benny Santini?*.
* 1979: *Deltics*.
* 1980: *Tennis*.
* 1982: *Chris Rea*.
* 1983: *Water Sign*.
* 1984: *Wired to the Moon*.
* 1985: *Shamrock Diaries*.
* 1986: *On the Beach*.
* 1987: *Dancing with Strangers*.
* 1989: *The Road to Hell*.
* 1990: *Auberge*.
* 1992: *God's Great Banana Skin*.
* 1993: *Espresso Logic*.
* 1996: *La Passione*.
* 1998: *The Blue Cafe*.
* 1999: *The Road to Hell: Part 2*.
* 2000: *King of the Beach*.
* 2002: *Dancing Down the Stony Road / Stony Road*.
* 2003: *Blue Street (Five Guitars)*.
* 2003: *Hofner Blue Notes*.
* 2004: *The Blue Jukebox*.
* 2005: *Blue Guitars*.
* 2008: *The Return of the Fabulous Hofner Blue Notes*.
* 2009: *Still So Far To Go: The Best of Chris Rea*.

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web oficial de Chris Rea.
Confrides

**Confrides** (*Confrides* en catalán y oficialment; *Confrides* en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Baixa, provincia d'Alicant y partiu chudicial de la Vila Joiosa.

A suya población ye de 276 habitants (2010) en una superficie de 40,00&nbsp;km², con una densidat de población de 6,90&nbsp;hab/km².

## Cheografía
A localidat de Confrides se troba situata a 785 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 38,9&nbsp;km d'a ciudat de La Vila Joiosa, a capital d'a suya comarca, de 80,8&nbsp;km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 124&nbsp;km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de Confrides.
* Información de Confrides en a pachina web d'a Deputación Provincial d'Alicant.
* Información de Confrides en a pachina web d'a Cheneralidat Valenciana.
Tomares

**Tomares** ye un municipio andaluz situato en a comarca de l'Aria metropolitana de Sevilla y provincia de Sevilla.

A suya población ye de 23.310 habitants (2010), en una superficie de 5,17 km² con una densidat de población de 4.508,70 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Tomares ye situata a 78 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 4 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal de Tomares.
*  Información de Tomares en a pachina web d'a Chunta d'Andalucía.
Adverbios espacials deicticos en aragonés

Os **adverbios espacials deicticos en aragonés** situan a un elemento d'a oración en o espacio y indican grau de leixanía u cercanía (deixi). Paralelament a los adchectivos demostrativos bi n'ha de tres personas gramaticals. A primera persona ye representada por *aquí*, a segunda por *astí* y a tercera por *allí* u *allá.



En aragonés, a l'igual que en as luengas romances circumvecinas, l'adverbio de primera persona indica un puesto a lo canto de qui parla, a man de qui parla; l'adverbio de segunda persona indica un puesto a lo canto d'o interlocutor u d'os interlocutors a qui se parla; y l'adverbio de tercera persona indica un puesto mes aleixos on no ye ni qui parla ni a qui se parla. O uso de l'adverbio *astí* puet ixamplar-se a casos de menor cercanía en a primera persona y a casos de menor leixanía en a tercera persona. Paradochicament l'adverbio *astí* puet combinar-se con *allí* pa indicar mes leixanía *astí allá*.

Toz estos adverbios se pueden combinar con [[preposicions en aragonés|preposicions]] como *enta*, *ta*, *de*, *dende*, *por* y *dica*, y tamién con atros adverbios como *baixo* y *dalto*.

== Comparanza con os usos en atras luengas neolatinas ==
En [[aragonés benasqués|benasqués]] l'adverbio deictico de primera persona deriva de *ECCE HIC* y ye *aci* en connexión con as [[luengas galorromanicas]], a diferencia de l'aragonés cheneral, a on que tenemos a forma *aqui* derivada de *ECCU HIC*.

Os adverbios deicticos en aragonés tienen matices diferents con as luengas circunvecinas:
*Lo [[catalán oriental]] pierde a diferenciación d'as dos primeras personas, desapareixendo a forma de primera persona *ací* y quedando a forma de segunda persona *aquí* (equivalent semanticament a *ahí* castellano y *astí* en aragonés y no a *aquí* como podría pareixer). 
*L'aragonés coincide con o [[catalán occidental]] y o castellano en conservar as tres personas. A forma *aquí* ye común en aragonés y castellano, y diferent d'a forma *ací* d'o [[catalán occidental]] y medieval, relacionada con l'[[idioma occitán|occitán]] *aicí*, o [[Idioma francés|francés]] *ici* y o [[Idioma rumano|rumano]] *aici* y derivada de *ECCE HIC*. 
*A forma *astí* de l'aragonés presenta un uso mayor que a forma *ahí* d'o castellano y d'o [[Luenga valenciana|valenciano]], ocupando espacios que en castellano corresponderían a *aquí*, pero ya no tan cerca, y espacios que en castellano corresponderían a *allí*, pero no tan luent. *Astí* se presenta como [[aragonesismos en o catalán|aragonesismo]] en o [[catalán nordoccidental]] de gran part d'a [[Francha Oriental]] como catalán [[catalán fragatín|fragatín]] y [[catalán maellán|maellán]].

== Referencias ==


== Bibliografía ==
* [[Chabier Lozano Sierra]]: *Aspectos Lingüisticos de Tella. Aragonés de Sobrarbe (Huesca)*. Gara d'Edizions - Prensas Universitarias de Zaragoza - Institución Fernando el Católico. 2010
* [[José Antonio Saura Rami]]: *Elementos de fonética y morfosintaxis benasquesas''. Gara d'Edizions, Institución Fernando el Católico, 2003
Aguadulce (Sevilla)

:*Iste articlo ye sobre un municipio andaluz en a provincia de Sevilla; ta atros usos, se veiga *'Aguadulce**''.


**Aguadulce''' ye un municipio andaluz situato en a comarca d'a Sierra Sud de Sevilla y provincia de Sevilla.

A suya población ye de 2.165 habitants (2011), en una superficie de 13,69 km² con una densidat de población de 159,31 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Aguadulce ye situata a 264 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 99 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Bertolomeu d'Aguadulce, una ilesia d'o sieglo XVIII adedicata a Sant Bertolomeu.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal d'Aguadulce.
*  Información d'Aguadulce en a pachina web d'a Chunta d'Andalucía.

## Referencias
Alan Sillitoe

**Alan Sillitoe**, naixito de Nottingham (Nottinghamshire) o 4 de marzo de 1928 y muerto en Londres o 25 d'abril de 2010, estió un escritor, poeta, dramaturgo y novelista britanico, a qui se clasificaba en o grupo d'os *[[Angry young men]]*.

## Obras
* 1958: *[[Saturday Night and Sunday Morning]]*.
* 1959: *[[The Loneliness of the Long Distance Runner]]*.
* 1960: *The General*.
* 1961: *Key to the Door*.
* 1964: *Road To Volgograd*.
* 1965: *The Death of William Posters*.
* 1967: *The City Adventures of Marmalade Jim*.
* 1967: *A Tree on Fire*.
* 1968: *A Sillitoe Selection: Eight Short Stories,*.
* 1970: *A Start in Life*.
* 1971: *Travels in Nihilon*.
* 1973: *Men, Women and Children*.
* 1973: *From Canto Two of The Rats*.
* 1974: *Somme*.
* 1974: *The Flame of Life*.
* 1976: *Down to the Bone*.
* 1977: *Day-Dream Communiqué*.
* 1977: *Big John and the Stars*.
* 1976: *The Widower's Son*.
* 1978: *The Incredible Fencing Fleas*.
* 1979: *The Storyteller*.
* 1980: *Marmalade Jim at the Farm*.
* 1980: *More Lucifer*.
* 1982: *Her Victory*.
* 1983: *The Lost Flying Boat*.
* 1983: *The Saxon Shore Way: From Gravesend to Rye*.
* 1984: *Down from the Hill*.
* 1984: *Marmalade Jim and the Fox*.
* 1985: *Life Goes On*.
* 1987: *Out of the Whirlpool*.
* 1987: *Every Day of the Week: An Alan Sillitoe Reader*.
* 1989: *The Open Door*.
* 1990: *Last Loves*.
* 1991: *Leonard's War A Love Story*.
* 1991: *Shylock the Writer*.
* 1993: *The Mentality of the Picaresque Hero*.
* 1993: *Snowstop*.
* 1995: *Life Without Armour* (autobiografía).
* 1998: *The Broken Chariot*.
* 1999: *The German Numbers Woman*.
* 2001: *Birthday*.
* 2004: *A Man of His Time*.

## Referencias
Himno Nacional de Colombia

L**'"Himno nacional de Colombia"** ye l'himno nacional de Colombia dende 1887. Fue escrito por Rafael Núñez, y a suya musica fue composata por Oreste Síndici.

## Himno Nacional de Colombia

## Vinclos externos

*  Letra d'o himno en a pachina web d'a Presidencia de Colombia.
Superstrato latino en basco

O **[[superstrato]] [[latín|latino]] en [[Idioma basco|basco]]** se nota en o lexico y en bels elementos gramaticals. Son producto d'a influencia d'a luenga latina en tiempos de l'Imperio Romano y d'a cristianización. Os latinismos se notan particularment en o lexico institucional y d'a relichión cristiana.

En tiempos de l'Imperio Romano y en especial en o Baixo Imperio o basco estió rodeyato de tot d'arias romanizatas on a sola luenga que se parlaba latín y en l'Alta Edat Meya o basco yera rodeyato por arias on ya se parlaban luengas romances: l'occitán gascón a lo norte d'os Pireneus, o castellano a l'ueste y o navarro-aragonés a lo sud y este.

O superstrato latino d'o basco presenta analochías con o superstrato latino present en idioma albanés, luenga que tamién prene d'o latín a terminolochía cristiana y part d'a terminolochía d'a vida comunitaria y actividat intelectual.

## Lexico d'orichen latino en basco
Muitas parolas d'orichen latino presents en o basco s'han de remontar a tiempos d'os romanos, pus no presentan a fonetica propia d'as luengas romances d'arredol. Os latinismos en basco pueden perteneixer a lo lexico d'a organización churidica u administrativa, d'a relichión cristiana u representar latinismos anomalos.

A lo lexico institucional u churidico pertanyen *lege* ( *iko*, *biku*, *piko* ("figo")
**FORMA* > *orma*, *borma*
**FURCILLA* > *urkila*, *murkila*, *burkila*
**FRICARE* > *berekatu*, *perekatu*
**FAGUS* > *pago*, *bago*, ("fayo" encara que n'este caso podría estar un celtismo, significando o toponimo Bayona, "o fayo gran").

Coincidindo con l'aragonés central bi ha latinismos con sonorización dezaga de liquida:
**MONTE-M* > *mendi* ("mont").
**ADVENTU-M* > *avendu* ("aviento").

## Bibliografía
* Carlo Tagliavini: *Los orígenes de las lenguas neolatinas. Introducción a la filología romance*. Fondo de Cultura Economica.
Linguae vasconum primitiae

**Linguae basconum primitiae** (en latín *Primicia d'a luenga basca*) ye o primer libro impreso en basco que se'n tiene conoixencia. Fue escrito por Bernart Etxepare y editato en l'anyo 1545 en Bordeus. Etxepare teneba plena conciencia d'estar o primer escritor d'un libro impreso en euskara, y feba notar que en yera argüelloso, encomenzando por o mesmo títol d'o libro.

O texto prencipia con un prologo de 31 linias, y contiene 15 poemas en os que s'incluyen bellas cancions. O libro ye escrito en dialecto baixo-navarro, emplegando-se-ie dito *[[euskalki]]* de traza que lo podese entender o pueblo. Ixos 15 poemas son clasificatos en cuatre grupos, seguntes o tema de que charran: dos sobre relichión, diez sobre l'aimor, un ta lobar l'autobiografía y a libertat, y dos ta emponderar l'idioma basco. En o poema en que fa una loba a la libertat, Etxepare diz que fue engarcholato en o Biarn por una falsa denuncia contra a suya persona d'haber traicionato a o rei de Navarra.

O libro no tenió guaire difusion y nomás ha plegato dica hue una edición d'él, que s'alza en a Biblioteca Nacional de París. Seguntes René Lafon, talment podió existir una edicion anterior mas breu que s'habría perdito; isto nos fa sospeitar as diferents grafias que existen entre una canción y atra.

A metrica d'Etxepare tien o suyo orichen en a d'o latin d'a Edat Meya.

A parti mas famosa u conoixita d'ista obra diz asinas:

## Vinclos externos

*  ''Linguae basconum primitiæ''
Dick Fosbury

**Richard Douglas Fosbury**, conoixiu como **Dick Fosbury**  naixiu de Portland, (Oregón, Estaus Unius) o 6 de marzo de 1947 y muerto en Salt Lake City (Utah, Estaus Unius) o 12 de marzo de 2023 estió atleta estausunidense actualment retirau y que yera especializau en a preba de brinco d'altaria. Estió campión olimpico en os Chuegos Olimpicos de Mexico 1968 a on se fació famoso con una revolucionaria tecnica conoixida como *[[Fosbury flop]]*, cambeando as tecnicas d'o brinco d'altaria.

## Chuegos Olimpícos
Dimpués d'a suya victoria en a NCAA a meyaus de chunyo, Fosbury ganó os Trials olimpicos d'Estaus Unius, dos semanas mas tarde en Los Angeles con un blinco de 2.16 m. tot y con a victoria, a suya plaza en l'equipo olimpico no yera asegurada perque a lo Comité Olimpico d'Estaus Unius le preocupaba que los resultaus a livel d'o mar feitos en Los Angeles no podesen repetir-se en a gran altitut de Ciudat de Mexico. En setiembre se celebró unatra competición en o campamento olimpico de Echo Summit, amán de South Lake Tahoe, California. En ixa competición, Fosbury estió un d'os cuatro hombres que superoron 2,18 m, pero yera en o cuarto puesto per mayor numero de brincos nulos. O listón s'elevó a 2,20 m, una altura que garra d'os cuatro heba superau nunca. Manimenos, lo veterano olimpico Ed Caruthers, lo estudiant de secundaria Reynaldo Brown y Fosbury l'aconsiguioron en os suyos primers intentos. Cuan lo cuarto hombre, John Hartfield, unatro estudiant de secundaria que i heba liderado la competición, falló os suyos tres intentos, l'equipo olimpico de tres saltadors quedó establiu.

En os Chuegos de 1968 celebraus en Ciudat de Mexico y tot y con as escepticas reaccions inicials d'a comunidat de brincadors d'altaria, o *[[Fosbury Flop]]* ganó acceptación rapidament. En a competición final, nomás tres saltadors superoron 2,20 m, y Fosbury iba en cabeza per haber superau totas las alturas en o suyo primer intento. En a siguient altura, 2,22 m, Fosbury tornó a superar lo listón en o suyo primer blinco. Lo suyo companyero d'equipo, Ed Caruthers, superó lo listón en o suyo segundo intento, mientres que Valentin Gavrilov d'a Unión Sovietica falló en os suyos tres intentos y obtenió la medalla de bronce. Lo listón s'elevó a 2,24 m, lo que suposaría nuevos récords olimpicos y d'Estaus Unius. Fosbury falló en os suyos dos primers intentos, pero lo superó en o tercer, mientres que Caruthers falló en os suyos tres intentos. Fosbury pidió que se puyase lo listón a 2,29 m. pa los suyos tres zaguers intentos, con a esperanza de bater lo récord mundial de Valeriy Brumel, que teneba cinco anyos d'antiguidat, con 2,28 m. Realizó tres intentos de 2,29 m pa intentar bater lo récord mundial, pero no l'aconsiguió, pero Fosbury amostró lo potencial d'a nueva tecnica aconseguindo la medalla d'oro y establindo un nuevo récord olimpico y estadounidense con 2,24 m. 

## Referencias

## Vinclos externos
*  Dick Fosbury en os Chuegos Olimpicos seguntes o COI.
* Video de Dick Fosbury en os Chuegos Olimpicos de 1968.
Heredia (Alaba)

**Heredia** ye un concello d'o municipio de Barrundia (Alaba). Tien una población de 63 habitants (2007) y ye a 25&nbsp;km de Vitoria.

## Curiosidaz
Yo l'orichen probable de l'apellito Heredia, común en a extremadura aragonesa, y en especial Teruel y a Comunidat d'Albarracín, on bi habió familias infanzonas y nobles ditas asinas como os Lope d'Heredia. A mes famoso d'estos linaches orichinarios d'a extremadura aragonesa estió o linache d'os Ferrández d'Heredia, que se convertió en una d'as principals familias nobles d'o Reino d'Aragón, reconoixita por Carlos I como grans d'Aragón en o sieglo XVI.

Heredia ye tamién un apellito común entre chitans espanyols porque un mainate espanyol d'entre os sieglos XIX y XX teneba bels treballadors chitans que prenioron o suyo apellito.
Basco alto navarro

L**'alto navarro** (en basco, *nafarrera* u *goi nafarrera*) ye un *[[dialectos d'o basco|euskalki]]* u dialecto d'o basco parlato en a zona nortoccidental de Navarra.

## Subdialectos

* Basco alto navarro septentrional
* Basco alto navarro meridional

## Extensión
Este dialecto se charra en as comarcas de Cinco Villas, Alta Bidasoa y Sacana, en as localidaz d'Oronoz-Mugairi, Bertizarana, Arano, Goizueta, Beintza-Labaien, Ultzama, Lanz, Anue, Atez, Odieta, Esteribar, Erroibar y Auriz.

## Parlas intermeyas
D'una man en a mayoría d'as localidaz d'a val de Baztan se parla o dialecto navarro-labortán, val en que y debido a os suyos estreitos lazos linguisticos, culturals y historicos con Labort, o basco d'o Baztan ye prou parellán a o de Labort (fueras de en Oronoz-Mugairi y Bertizarana a on se parla o dialecto alto navarro); en a val d'Ezcua se forma un trianglo linguistico en que se fusionan o dialecto alto navarro, o dialecto navarro-labortán y o dialecto navarro oriental.

D'atra man, en as localidaz de Leitza, Basaburua, Imoz, Larraun, Lekunberri, Ezkurra y Eratsun se parla o dialecto alto navarro pero poseye tamien influencia d'o vecín dialecto guipuzcuán.

En a val de Burunda, as localidaz d'Altsasu, Olazti, Bakaiku y Urdiain, a parla de dita zona poseye caracteristicas de dialecto guipuzcuán, pero curiosament, tamién d'o dialecto occidental.
Campionato d'o Mundo d'Atletismo

O **Campionato d'o Mundo d'Atletismo** (oficialment *World Athletics Championships* y dica 2019 *IAAF World Championships in Athletics*) ye una competición universal d'atletismo organizada dende l'anyo 1983 por World Athletics y a Federación d'o país d'a on siga siede; as suyas primeras edicions yeran cada cuatre anyadas, pero dende l'anyo 1991 son organizadas cada dos.

Dimpués d'os Chuegos Olimpicos, estes campionatos represientan lo livel mas alto de competición internacional a l'aire libre d'atletismo en pista a livel mundial, incluyindo la cursa de maratón y la marcha atletica. *World Athletics* organiza campionatos mundials deseparaus pa bels atros eventos a l'aire libre, incluyindo lo Campo a traviés y la meya maratón, asinas como campionatos en pista cubierta y per grupos d'edat.

Los primers Campionatos d'o Mundo s'organizoron en l'anyo 1976 como respuesta a que lo Comité Olimpico Internacional eliminase la preba de 50 km marcha d'o programa olimpico de los Chuegos de Mont-reyal de 1976, tot y con a suya presencia constant en os chuegos dende 1932. La IAAF decidió organizar lo suyo propio campionato mundial, un mes y meyo dimpués d'os Chuegos Olimpicos que estió lo primer Campionato d'o Mundo que la IAAF organizó de traza independient a los Chuegos Olimpicos.

Como continación y a modo de preba pa un futuro evento con programa completo en el anyos 1980 se realiza u campionato con un programa curto de prebas. A causa de l'exito tres anyos mas tarde se realiza lo I Campionato d'o mundo d'atletismo con programa completo de totas las prebas oficials, per lo que estes celebraus en l'anyo 1983 se consideran l'inicio oficial d'os Campionatos d'o Mundo d'atletismo.

Dica l'anyo 1980, los campions olimpicos tamién yeran consideraus como los campions mundials en activo.

## Sistema de clasificación
Dica l'anyo 2024 la forma de clasificación pa poder competir yera la de superar una marca determinada pa cada preba con un limite de tres atletas per país y preba. Posteriorment se permitió participar de forma directa a lo campeón en activo de cada preba, independientment que lo suyo país tenese ya clasificaus atros tres atletas. En 2024, World Athletics anunció que en a nueva competición bienal, s'estableix la clasificación directa d'os 16 millors atletas d'o mundo seguntes un ranking per puntos que valora la meya d'as cinco millors marcas realizadas en determinadas prebas y campionatos oficials. Cada preba tiene un limite diferent d'atletas que podrán participar per lo que se recurre a lo ranking mundial dica completar ixe limite, siempre tenendo en cuenta lo limite de tres atletas per preba de cada país. Ocasionalment tamién se pueden atorgar cartas d'invitación pa aquels países en os cuals sía d'interés promocionar l'atletismo y no tiengan garra atleta clasificau.

## Edicions d'os Campionatos

## Referencias

## Vinclos externos

*  Archivo historico de competicions en a pachina web d'a IAAF.
*  Récords d'o Campionato d'o Mundo d'Atletismo en a pachina web de l'IAAF.
Valenciano meridional

Lo **valenciano meridional** ye un subdialecto de lo valenciano que se charra a lo País Valenciano, concretament a la Safor, la Costera, la Val d'Albaida, lo Condau, part de l'Alcoyán, la Marina Baixa, La Torre de les Maçanes, la Marina Alta y a las Comarcas de lo Xúcar on no se charra apichat. La pronunciación vocalica y consonantica d'esta zona gosan prener-la como la estándard de lo valenciano.

## Caracteristicas chenerals
*De fueras de las zonas sin apichat de la Ribera y la Safor en lo pasato perfecto simple bi ha predominio de lo preterito perfecto perifrastico debant de lo pasato perfecto simple sintetico: *jo aní* predomina respecto a *jo vaig anar*.
*Absorción de la i [j] a lo grupo -ix-: [ˈkaʃa] (*[[caixa]]*).
* L'articlo plural masculín se converte en "es" debant substantivo encomenzato por consonant: *es bous* y *les vaques*; pero prene las formas *els, les* debant parolas comenzatas por vocal: *els alacantins* y *les alacantines*.
* Conservación de los grupos cheminatos "l·l/tl" u "nn/tn" en contra de los atros subdialectos de lo valenciano. Encara que en muitos puestos i ha los recursos de "rl", "rn": *ametla* > [(a)·'mel·la] u [(a)·'mer·la], *vetlar* > [vel·'lar], *cotna* > [con·na] u [cor·na].

## Veyer tamién
* Dialectos de lo catalán

## Bibliografía
* Atlas lingüistico valenciano
Lista d'alcaldes de Teruel

Ista ya una **lista d'[[alcalde]]s de [[Teruel]]**, a capital d'a comarca d'a Comunidat de Teruel y d'a provincia de Teruel:

## Referencias
Eva Almunia Badía

**María Eva Almunia Badía**, naixida d'Esplús (Litera) o 3 de marzo de 1960, ye una politica aragonesa, militant d'o *[[Partido de los Socialistas de Aragón]]* y que ha ocupau consellerías en os Gubiernos presidius por o president Marcelino Iglesias Ricou. Asinas, estió Consellera d'Educación, Cultura y Esporte d'o Gubierno d'Aragón dende l'11 de chulio de 2001 dica o 15 d'abril de 2008, y tamién Consellera de Presidencia d'o Gubierno d'Aragón, dende o 27 d'octubre de 2010. Antiparte, dende o 15 d'abril de 2008 dica o 27 d'octubre de 2010, estió Secretaria d'Estau d'Educación y Formación en o Gubierno de José Luis Rodríguez Zapatero.

Estudiant en primeras en Uesca y dimpués en Leida, inició a suya carrera politica como concellera en Esplús, a suya localidat natal, dende 1983 dica 1999, estando amás dende 1987 Delegada d'Educación y Cultura en a Deputación Provincial de Uesca y consellera dende 1999 dica 2001 en a ciudat de Uesca, pasando en ixa calendata a ocupar a suya primera consellería en o Gubierno de Marcelino Iglesias.

## Vinclos externos
*  Blog d'Eva Almunia Badía.
*  Biografía d'Eva Almunia Badía en a pachina web d'as Corz d'Aragón.
Shaun White

:*Iste articlo ye sobre un snowboarder estausunidense; ta atros usos, se veiga *'Shaun White (desambigación)**''.


**Shaun White*' ([[San Diego]], [[California]], [[Estaus Unius]], [[3 de setiembre]] de [[1986]]) ye un [[snowboard]]er [[Estaus Unius|estausunidense]], ganador de dos medallas d'oro en os [[Chuegos Olimpicos]]. Shaun ye *regular* y a configuración as fixacions d'a suya tabla ye de doce y menos tres graus.

== Biografía ==
Naixió o [[3 de setiembre]] de [[1986]] d'a ciudat de [[San Diego]], población situata en o [[Estaus d'Estaus Unius|estato]] de [[California]] en os [[Estaus Unius]].

== Carrera esportiva ==
Especialista en a modalitat de *halfpipe'', partecipó con 19 anyos en os Chuegos Olimpicos d'hibierno de 2006 realizatos en Torino (Italia), a on ganó a medalla d'oro. En os Chuegos Olimpicos d'hibierno de 2010 feitos en Vancouver (Canadá) tornó a revalidar o titol olimpico, convertindo-se en o primer snowboarder en conseguir-lo.

A o largo d'a suya carrera ha ganato 12 medallas en os X Games (7 d'oro, 4 de plata y 1 de bronce). En 2008 ganó o premio de millor esportista alternativo en os Premios Laureus World Sports.

## Vinclos externos

*  Pachina personal.
*  www.sports-reference.com - Shaun White.
*  www.fis-ski.com - Shaun White.
Florencio Repollés Julve

**Florencio Repollés Julve**, naixito de Casp (Baixo Aragón-Casp) o 4 de chunio de 1931 y muerto en ixa mesma localidat o 8 de marzo de 1986, estió un avogato y politico aragonés, militant d'o *[[Partido de los Socialistas de Aragón]]*, que estió dende 1983 dica a suya muerte President d'a Deputación Provincial de Zaragoza.

Fillo de republicanos, su pai s'exilió en Francia en rematar a Guerra Civil espanyola, estando a suya mai engarcholata en a garchola de Torrero, en Zaragoza. Licenciato en Dreito, exerció a suya profesión en Casp, destacando-ie por a suya luita contra as centrals nucleyars y os grans entibos.

En as primeras eleccions municipals democraticas en 1979 fació parte d'as candidaturas socialistas, encara que alavez no en yera militant. En 1983 ocupó a Presidencia d'a Deputación Provincial de Zaragoza.

## Vinclos externos
*  ''Florencio Repollés Julve'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
Manuel Viola

**Manuel Viola** (nombre artistico de **José Viola Gamón**), naixito de Zaragoza (Comarca de Zaragoza) o 18 de mayo de 1916 y muerto en San Lorenzo de El Escorial (Espanya) o 8 de marzo de 1987, estió un destacato pintor aragonés d'o Surrealismo y de l'arte abstracto. En 1957 partecipó en Madrit en a fundación d'o *[[Grupo El Paso]]*, chunto con Manolo Millares, Rafael Canogar y Juana Francés y con atros artistas aragoneses como Antonio Saura u Pablo Serrano.

Encomenzó a suya formación artistica en Barcelona, dica que esclató a Guerra Civil espanyola, cuan s'adhibió a una columna de milicians d'o *[[Partido Obrero de Unificación Marxista]]*, cambiando o suyo nombre dende ixas envueltas enta o nombre que dimpués se convertió en o suyo nombre artistico. En rematar a guerra con a redota republicana, s'exilió en Francia, a on que contactó con atros artistas surrealistas. Tornó a la peninsula iberica en 1949, prencipiando una luenga serie d'exposicions (en Espanya y en l'exterior) que consolidoron a suya carrera artistica. En 1980 li concedioron a *[[Medalla d'Oro d'a ciudat de Zaragoza]]*.

## Vinclos externos
*  ''Manuel Viola'' en a *[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]*.
Batalla de Guadalachara

A **batalla de Guadalachara** estió una batalla escaicita mientres a Guerra Civil espanyola en a comarca d'a ciudat de Guadalachara (provincia de Guadalachara, Castiella-La Mancha), dende o 8 de marzo de 1937 dica o 23 de marzo de 1937. En a batalla luitoron d'una man as tropas de l'Exercito Popular Republicano y d'atra as tropas s'os sublevatos, formatas mas que mas en ista batalla por soldatos italianos faixistas d'o *[[Corpo di Truppe Volontarie]]*.

A batalla prencipió con un ataque d'os italianos o 8 de marzo, continó con una contraofensiva republicana o 12 de marzo, que redotó a os italianos con importants perduas de material (carros de combate y canyons, mas que mas), encara que cuan plegoron a o frent tropas de refuerzo d'os sublevatos s'estabilizó a linia, rematando a batalla o 23 de marzo sin que os sublevatos hesen conseguito os suyos obchectivos, que yeran de penetrar en as esfensas de Madrit dende o norte a traviés d'a carretera Zaragoza-Madrit, y reforzando asinas a mesma esfensa d'a ciudat setiata.

## Vinclos externos
Jan Potocki

O conte **Jan Nepomucen Potocki** ( en polaco, naixiu de Pikov (Podolia, Imperio Ruso) o 8 de marzo de 1761 y muerto en Uladovka (Imperio Ruso, hue Vinnytsia, en Ucraína) o 23 d'aviento de 1815, estió un noble, militar, escritor, echiptologo y lingüista polaco, miembro d'a familia Potocki. En a suya obra literaria, destaca por a suya novela *[[Manuscrit trouvé à Saragosse]]* (1805), escrito en francés (ye a suya sola obra en ixa luenga), encara que ixa obra estió cuasi ublidada dende poco dimpués d'a suya publicación dica meyaus d'o sieglo XX.

## Vinclos externos
Batalla de Vouillé

A **batalla de Vouillé** estió una batalla escaicita en 507 entre os francos y os visigodos, en o lugar de Vouillé (Galia, Reino Visigodo de Tolosa, hue en Viena, Francia). En a batalla morió Alarico II y o reino visigodo de Tolosa perdió o control que teneba sobre a Galia Aquitania, que fue anexionata por o reino franco, y en perder a suya capital se tresladoron enta Toledo, establindo-se asinas o que a historiografía conoix como Reino Visigodo de Toledo.
Marca Hispanica

A **Marca Hispanica** yera una d'as marcas u territorios de muga de l'Imperio Carolinchio y consistiba en territorios principalment d'a versant meridional d'os Pireneus que facioron part d'a Hispania romana y dimpués d'o Reino visigodo de Toledo y que mugaban con os territorios baixo o control d'os musulmans d'Al Andalus.

## Veyer tamién
* Marca d'o Friuli
* Marca de Liguria oriental
* Marca de Toscana
* Marca de Torino
* Marca de Verona
* Marca de Brandemburgo
* Marca d'Ancona
* Lista de marcas
Septimania

**Septimania** yera una rechión d'a provincia d'a Galia Narbonesa. A o periodo alto medieval yera parte primero d'o reino visigodo de Tolosa y dimpués fue conservata por o reino visigodo de Toledo. En 462 fue cedido a o rei visigodo Teodorico II. A rechión corresponde a la rechión actual de Lenguadoc-Rosellón.

## Historia
En 793 una expedición de tropas cordobesas mandada por Abd al-Malik al-Muzaffar fracasa en a conquiesta de Chirona pero espulla la redolada d'a Septimania.

## Referencias
President d'a Republica Democratica d'o Congo

O **[[president]] d'a [[Republica Democratica d'o Congo]]** (en francés *Président de la République démocratique du Congo*; en suahili *Rais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo*; en lingala *Mokonzi wa Republíki ya Kongó Demokratíki*) ye o chefe d'estau d'ixe país, estando amás comandant en cabo d'as Fuerzas Armatas d'a Republica d'o Congo.

L'actual president d'a Republica d'o Congo ye Joseph Kabila.

## Presidents d'a Republica Democratica d'o Congo
Parauta

**Parauta** ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga y comarca d'a Serranía de Ronda.

A suya población ye de 254 habitants (2010), en una superficie de 44,00 km² con una densidat de población de 5,77 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Parauta ye situata a 799 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 108 km d'a ciudat de Malaga, a capital d'a suya provincia.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal de Parauta.
*  Información de Parauta en a pachina web d'a Chunta d'Andalucía.