Expo 2008

A **Expo Zaragoza 2008** estió una Exposición Internacional Reconoixida que se celebró en a ciudat de Zaragoza, a capital d'Aragón, dende lo 14 de chunio dica lo 14 de setiembre de 2008, y que tenió l'augua como principal eixe tematico. A localización d'o recinto d'a Exposición fació parti d'a mesma: a l'espuenda d'o meandre de Raniellas, vuelta que fa l'Ebro en pasar per a ciudat.

A Expo 2008 fue coordinada per o *Bureau International des Expositions*, organización responsable d'asignar as Exposicions. O 16 d'aviento de 2004, a candidatura de Zaragoza ta estar seu de l'Expo 2008 venció a las d'altras ciudaz candidatas, como Tesalonica (Grecia) y Trieste (Italia).

Zaragoza commemoró tamién en 2008 o bicentenario d'os Seches de Zaragoza d'a Guerra d'o Francés contra la invasión napoleonica (1808) y lo centenario d'a Exposición Hispano-Francesa de 1908, que suposó un primer blinco cualitativo en a modernidat d'a ciudat.

A mascota de l'Expo 2008 represientaba una chisla u gota d'augua clamada «Fluvi». O nombre, acronimo de *flumen vitae* ('arrigo d'a vida', en latín), se li dio dimpués d'un debate ciudadano prou controvertiu, y en o cual un d'os nombres favoritos yera estada la parola aragonesa 'Chisla'.

## Tema principal
A tematica d'a Exposición tenió l'augua per obchecto central, baixo l'epigrafe d'«augua y desarrollo sustenible», y se'n desglosoron uns cuantos temas: «L'augua, recurso escaso»; «l'augua ta la vida»; «os paisaches de l'augua» y «l'augua como elemento de relación entre los pueblos».

## Espacios emblematicos
D'entre los espacios emblematicos, se i troba:

* o **[[Pabillón Puent]]**, construcción que achunta o recinto de l'Expo con o barrio de l'Almozara, encomendada ta l'arquitecta britanico-iraquí Zaha Hadid;
* a **[[Torre de l'Augua]]**, grataciels de 76 metros d'altaria, disenyau per Enrique de Teresa, que permete de canalizar l'augua d'o recinto de l'Expo en creyar un circuito trancau en o cual se pueden fer actividaz variadas;
* o **[[Palacio de Congresos de Zaragoza]]**, de Nieto & Sobejano;
* l**'[[Acuario fluvial de Zaragoza|Acuario fluvial]]**, destinau a estar o mes gran d'Europa;
* o **[[Pabillón d'Aragón (Expo 2008)|Pabillón d'Aragón]]**, d'os arquitectos Olano y Mendo;
* o **[[Pabillón d'Espanya (Expo 2008)|Pabillón d'Espanya]]**, de l'arquitecto navarro Patxi Mangado, un edificio climaticament sustenible, a refricheración d'o cual se fa de trazas naturals per meyo de l'augua de plevia;
* a **[[Palanga d'o Voluntariau]]** de Manterola que, con una lonchitut de 277 m, achunta las dos espuendas sin emparar-se mica sobre lo río, con un mástel de 75 metros d'altaria;
* o **[[Puent d'o Tercer Milenio]]**, que enlaza la marguin dreita de l'Ebro con a Expo;
* o **Pabillón Latinoamericano**, que con l'epigrafe "Baixo la plevia, selvas y bosques latinoamericans" expresa la valura de l'augua d'as selvas latinoamericanas, integrando-ie elementos climaticos, edaficos, zoolochicos, botanicos y hidrolochicos en os suyos conceptos expositivos, sobre o río Ebro, a cargo de l'arquitecto mexicano Fernando López Guerra;
* as seis **[[Plazas tematicas (Expo 2008)|Plazas tematicas]]**, que desenrrolloron un seguiu d'exposicions y espectaclos como estimulo ta la reflexión sobre l'augua;
* cualques telecabinas que achuntan a Estación Intermodal de Zaragoza-Delicias con o parque metropolitano y lo recinto de l'Expo.

### Prochectos relacionaus

A lo redol de l'Expo s'ha disenyau un gran parque metropolitano, a on os vesitadors pueden fer diferents actividaz, en contar entre altras cosas con:
* plachas fluvials;
* una canal d'auguas furas;
* una zona termal;
* un chardín botanico;
* un campo de golf;
* un pabellón de celebracions.

Amés, en relación con a celebración d'a Expo, uns altros prochectos estioron:
* a construcción d'un azut en l'Ebro que regla las auguas ta fer-ie un trampo navegable;
* a recuperación d'as espuendas de l'arrigo per meyo d'a enamplada d'as ceras, a esmarguinada d'o soto de ripera, a construcción de miradors u la instalación de pistas de voleibol y futbol placha, d'entre altras cosas;
* l'amilloramiento de La Uerba, d'o Galligo y d'a Canal Imperial d'Aragón;
* a incorporación d'os antigos depositos de Casablanca, como laco artificial con embarcacions;
* a remodelación y enamplada de l'aeropuerto de Garrapiniellos.
* l'amilloramiento d'a iluminación d'a ciudat, mesmo en molimentos y puents que en carreras y avenidas, amés d'a la basilica d'o Pilar y a la seu de Sant Salvador.

## Países que i participoron
Amés de todas as Comunidaz Autonomas d'Espanya, a lista d'os 108 estaus d'o mundo que participoron en l'Expo 2008 estió a siguient:

## Emplego posterior d'o recinto
Ye previsto que bels edificios de l'Expo sian logaus u enallenaus a diferents institucions. O Pabillón d'Aragón, per eixemplo, será la seu d'una consellería d'o Gubierno d'Aragón. Dos d'as construccions mes emblematicas, a Torre de l'Augua y o Pabillón Puent, podrían estar adquirius per conoixidas institucions financieras aragonesas.

Os pabillons internacionals s'adestinarán a oficinas a fin de creyar o parque empresarial mes gran de Zaragoza. En a suya remodelación s'ha embrecau lo estudio madrilenyo Lamela. O nuevo recinto contará igualment con establimientos ta l'ocio y la restauración.

## Controversias
A construcción d'o recinto de l'Expo 2008 a lo meandre de Raniellas ye estada cuestionada dende diferents colectivos socials que han insistiu en a contradicción d'as obras y d'a ubicación de l'evento con o lema d'a propia exposición referiu a la sustenibilidat.

En ixe sentiu, os cheologos recomiendan no edificar sobre ramblars como lo meandre de Raniellas, ya que diz que corren periglo d'engaronar-se cada 20 anyadas. Ta solucionar o problema, se i ferán bels diques, encara que ixo podría resultar insuficient a largo termín.

Cientificos especialistas en limnolochía han criticau a construcción d'un azut abatible en l'Ebro, feito ta creyar una lama d'augua estable de 4 km, porque en altera lo rechimen hidraulico. Per istas obras, a biodiversidat fluvial s'ha visto prou alterada, ya que ha caliu retirar os moluscos bivalvos autoctonos en un trampo de 8&nbsp;km.

As queixas d'a vecindat per o nivel de rudio que padeixen son cutianas.

## Vinclos externos

* Sitio web oficial.
** Blog oficial d'Expo Zaragoza 2008 - Primer blog en a historia d'as Exposicions Internacionals.
*   Sitio web d'o Bureau International des Expositions.
*  Video d'o espot promocional de l'Expo Zaragoza 2008.
**  Versión aragonesa de l'anuncio oficial.
*  Informe d'Ecolochistas en Acción de Zaragoza sobre o prochecto d'Expo 2008 a lo meandre de Raniellas ta o Bureau Internacional des Expositions.
* Sitio web en contra d'a Expo.