open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Provincia de Chaén

A **provincia de Chaén** ye una provincia espanyola situada en a comunidat autonoma d'Andalucía. Muga a l'ueste con Córdoba, por o norte con Ciudad Real, por l'este con Albacet, y por o sud-este con Granada.

## Municipios mas poblaus
Provincia de Uelba

A **provincia de Uelba** ye una provincia espanyola situata en a comunidat autonoma d'Andalucía. Muga a lo norte con a provincia de Badajoz, a l'este con as provincias de Sevilla y Cádiz, a lo sud con l'oceano Atlantico y a l'ueste con Portugal.

## Municipios mas poblaus
Provincia de Granada

A **provincia de Granada** ye una provincia espanyola situata en a comunidat autonoma d'Andalucía. Muga a o norte con as provincias d'Albacet, Murcia y Chaén; a l'este con Almería; a l'ueste con Málaga y Córdoba; y a o sud con a mar Mediterrania.

## Municipios mas poblaus
Provincia de Zamora

A **provincia de Zamora** ye una provincia espanyola situata en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. Muga con as provincias de Leyón, Salamanca, Valladolit, Orense y con Portugal.

A suya población ye de  habitants (2005) en una superficie de 10.561 km², con una densidat de población de  hab/km². A capital d'a provincia se troba en a ciudat de Zamora. Atras ciudaz importants d'a provincia por o suyo numero d'habitants son Benavente y Toro.

En fan parte cinco partius chudicials, con capital en as localidaz de Benavente, Puebla de Sanabria, Toro, Villalpando y Zamora.

## Comarcas

* Alfoz de Toro.
* Aliste.
* Benavente y Los Valles.
* La Carballeda.
* La Guareña.
* Sanabria.
* Sayago.
* Tierra de Alba.
* Tierra de Campos.
* Tierra de Tábara.
* Tierra del Pan.
* Tierra del Vino.

## Municipios mas poblaus

## Vinclos externos

* Pachina web oficial d'a Deputación Provincial de Zamora.
Provincia de Segovia

**Segovia** ye una provincia d'Espanya situada en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón.

Muga a o norte con as provincias de Valladolit, Burgos y Soria, a o sud con a Guadalachara y a Comunidat Autonoma de Madrit, y a l'ueste con a provincia d'Ávila.

## Municipio mas poblaus

## Veyer tamién
* Lista de municipios d'a provincia de Segovia.
Sestrica

**Sestrica** ye una villa y municipio de la provincia de Zaragoza (Aragón), en la comarca de l'Aranda. Tien una población de 400 habitants (2013).

## Toponimia
I hai cuantas hipotesis, entre ellas que lo suyo orichen provienga de:
* l'antroponimo latino *Sextius*.
* una parola d'orichen arabe.

## Cheografía
Sestrica ye una localidat situada a 572 metros dencima de lo livel d'a mar, a piet de versant nordoriental de la Sierra de la Virchen.

Sestrica ye una de las pocas zonas de lo Sistema Iberico an afloran materials anteriors a la Era Paleozoica: ye un chiquet afloramiento Precambrico que s'ha puesto datar perteneixent a lo Eón Proterozoico.

Los materials paleozoicos silicios de la Sierra de la Virchen permiten que i creixcan alcornoques. Sestrica ye lo solo lugar de la provincia de Zaragoza con una selva d'alcornoques (*[[Quercus suber]]*), d'a on se saca zuro, y pa tornar a trobar este árbol en Aragón habríanos d'ir-nos-ne ta Olba, en la part mes baixa de la comarca Gúdar-Chabalambre y ya mugando con la provincia de Castellón.

## Mugas
Lo termin municipal de Sestrica muga con los termins municipals de Morés, Calatayú, Torralba de Ribota, Aninyón, Illueca y Ebreya d'Aragón.

## Historia
A mitat de lo sieglo XIV toz los suyos habitants yeran moros.

Sestrica yera de la sobrecullida de Calatayú en 1495 y se convertió en villa en 1785.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:550
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:486
  bar:2000 from:0 till:478
  bar:2002 from:0 till:465
  bar:2004 from:0 till:460
  bar:2006 from:0 till:446
  bar:2008 from:0 till:405
  bar:2010 from:0 till:402
  bar:2012 from:0 till:390
  bar:2014 from:0 till:413
  bar:2016 from:0 till:391
  bar:2018 from:0 till:370
  bar:2020 from:0 till:344
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Referencias

## Vinclos externos
* Concello de Sestrica.
Provincia de Leyón

**Leyón** (*Llión* en leyonés, en castellano *León*) ye una provincia d'Espanya situata en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya capital ye a ciudat de Leyón.

Muga con o Prencipau d'Asturias y Cantabria por o norte; con Galicia (provincias de Ourense y Lugo), por l'ueste; con as provincias de Zamora y Valladolit por o sud; y con a provincia de Palencia por l'este.

A suya población ye de 500.200 habitants (2008) en una superficie de 15.570 km², con una densidat de población de 32,13 hab/km².

## Municipios mas poblaus

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial d'a Deputación Provincial de Leyón.
*  Pachina web oficial de Turismo en a provincia de Leyón.
Provincia de Salamanca

**Salamanca** ye una provincia d'Espanya situata en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón.

Muga a o norte con a provincia de Zamora, a o nord-este con Valladolit, a l'este con a provincia de Ávila, a o sud con a provincia de Cáceres y a l'ueste con Portugal.

## Municipios mas poblaus

## Se veiga tamién
* Lista de municipios de Salamanca.
Provincia de Chirona

**Chirona**  (en castellano *Gerona*, en catalán *Girona*) ye una provincia d'Espanya, situata en a comunidat autonoma de Catalunya. Muga con as provincias de Barcelona y Leida, con Francia, y con a Mar Mediterrania.

O enclau de Llívia dentro de Francia, tamién fa parte d'ista provincia.

## Municipios mas poblaus
Provincia de Las Palmas

**Las Palmas** ye una provincia d'Espanya, situata en a comunidat autonoma de Canarias. Formata por as islas de Gran Canaria, Fuerteventura, y Lanzarote; asinas como seis islas menors (Alegranza, A Graciosa, Montaña Clara, Isla de Lobos, Roque del Este y Roque del Oeste).

A provincia fue establita en 1927, cuan se dividió l'antiga provincia de Canarias en as dos nuevas provincias de Las Palmas y Santa Cruz de Tenerife.
Provincia de Santa Cruz de Tenerife

**Santa Cruz de Tenerife** ye una provincia d'Espanya, situata en a comunidat autonoma de Canarias. Formata por as islas de La Palma, La Gomera, El Hierro, y Tenerife; asinas como bellas islas menors (Salmor, Garachico y Anaga).

A suya población ye de 1.005.936 habitants (2008) en una superficie de 3.381 km², con una densidat de población de 297,53 hab/km².

A suya capital ye a ciudat de Santa Cruz de Tenerife.

A provincia fue establita en 1927, cuan se dividió l'antiga provincia de Canarias en as dos nuevas provincias de Las Palmas y Santa Cruz de Tenerife.
Provincia de Pontevedra

**Pontevedra** ye una provincia d'Espanya, situata en a comunidat autonoma de Galicia. Muga con as provincias d'A Coruña, Lugo, y Ourense, con Portugal y con l'oceano Atlantico.

## Municipios mas poblaus

## Referencias
Provincia d'Ourense

**Ourense** ye una provincia d'Espanya, situata en a comunidat autonoma de Galicia. Muga con as provincias de Pontevedra a l'ueste, Lugo a o norte, Leyón y Zamora a l'este, y con Portugal a o sud.

## Municipios mas poblaus
Provincia de Lugo

**Lugo** ye una provincia d'Espanya, situata en a comunidat autonoma de Galicia. Muga a o norte con a mar Cantabrica, a l'ueste con a provincia d'A Coruña y a provincia de Pontevedra, a o sud con a provincia d'Ourense y a l'este con o Prencipau d'Asturias y a provincia de Leyón.

## Municipios
Sieglo

Un **sieglo** (d'o latín *< saeculum*) ye una unidat de tiempo equivalent a un periodo de 100 anyos.

## Referencias
Idioma arabe

L**'arabe** ye una luenga semitica, como l'arameu, l'hebreu, l'acadio u o maltés. Ye luenga oficial en vintitrés países, y tamién en as Nacions Unidas. Ye también a luenga liturchica d'o Islam.

En as luengas iberorromanicas existen muitos arabismos, a sobén con l'articlo *al* aglutinato, pero a vegatas muitas palabras que en bels textos mencionan como arabismos son en realidat mozarabismos u lexico patrimonial con aparencia d'arabe, (*Alcorce*, *Alborcera*).

## Veyer tamién
* Algarabía.

## Vinclos externos
Pluya

A **pluya**, **pluvia**, **plevia**, **ploya** u **plucha** (d'o latín *pluvĭa*) ye un fenomeno meteorolochico que produce a cayida de gotas d'augua y que s'inicia con a condensación d'a vapor d'augua que forma gotas d'augua, as cualas pasan a formar as nubles y cayen a tierra. A calor atmosferica orichina a puyada d'as nubles y o suyo refriamiento, con lo que creixe a grandaria d'as gotas d'augua y o suyo mayor peso las fa cayer enta a superficie terrestre, dando orichen asinas a la pluya. Pa o perteneixient u relativo a la pluya, se fa servir l'adchectivo "pluvial".

As gotas no tienen forma de glarima sino que as mas chicotas son cuasi esfericas, mientres que las de mayor grandaria son aplanadas.

## Clasificación de precipitacions acuosas

A precipitación de pluya dende l'atmosfera enta la superficie terrestre se diz "plevida". L'acción de cayer a pluya se diz "plever" y, si lo fa en poca cantidat, alavez ye "plevusquiar".

* **[[Augualera]]**: no ye propiamente pluya, sino una forma de condensación d'a humedat de l'ambient en as nueis fredas y enrasadas, cuan a vapor d'augua se condensa formando chicotas gotas en as fuellas d'as plantas u en atras superficies fredas.
* **[[Auguanieu]]**: ye a pluya mezclada con nieu.
* **[[Plevizna]]**: pluya muit débil en a que a sobén as gotas son muit finas y mesmo pulverizadas en l'aire. En una plevizna a pluviosidat u acumulación ye cuasi inapreciable. Popularment le'n diz auguachurris, borrasquinya, chirrimirri, flaina u gotiflaina.
* **Pluya**: ye un termín cheneral para referir-se a la mayoría de precipitacions acuosas. Puet tener cualsiquier intensidat, encara que lo mas frecuent ye que siga entre débil y moderada.
* **[[Ruixazo]]**: ye pluya de curta durada, por un regular d'intensidat moderada u cerenya. Os ruixazos pueden estar acompanyaus de viento.
* **[[Tronada]]**: ye pluya acompanyada d'actividat electrica y, por un regular, de viento moderau u cerenyo, y, mesmo, con piedra. As tronadas pueden tener intensidaz dende muit débils dica torrencials, y, mesmo, a vegadas son practicament secas. A combinación de tronada secas y ruixazos puet presentar-se en cualsiquier caso. Ye decir, un ruixazo cerenyo con tronada tien una aria pluvial reducida, que puet estar rodiada por una mena de cerclo de mayor grandaria a on se deixan sentir os truenos y as lampadas pero no pleve.

## Mazadas
**Cuan pleve y fa sol, tiempo del caragol*.
**As plevias de chinero plenan as cubas, tinallas y graneros*.
**A plevia de marzo ta o ganau ye pasto*.
**Si s'agarra a cenisa en o badil, pleve en marzo y en abril*.
**Si pleve ta l'Ascensión pleve cuarenta días seguius*.
**Ta yo pleva en abril y mayo y ta tú o que queda de l'anyo*.
**Malo si, por sant Bernabé, no ha parau de plever*.
**Si pleve muito en agosto no feremos buen mosto*.

## Referencias

## Notas


## Vinclos externos
Provincia d'a Coruña

**A Coruña** ye una provincia d'Espanya, situata en a comunidat autonoma de Galicia. A suya población ye de 1.132.792 habitants (2007) en una superficie de 7.950 km², con una densidat de población de 142,49 hab/km².

## Cheografía

Muga a o norte con a Mar Cantabrica y l'Oceano Atlantico (a primera en una chicota parte), a l'este con a provincia de Lugo, a l'ueste con l'Oceano Atlantico y a o sud con a provincia de Pontevedra.

En o territorio d'a provincia, en o termin municipal de Mañón, ye a muga entre a mar Cantabrica y l'Oceano Atlantico, en Estaca de Bares.

Os prencipals ríos d'a provincia son: Acheiro, Anduriña, Anllóns, Arteixo, Barcés, Baxoi, Belelle, Bermaña, Bolaños, Brexa, Eume, Mandeo, Mera, Grande de Xuvia, Sar, Tambre y Xallas.

## Comunicacions
### Por carretera

Ta la provincia plega l'autopista A-6, dende Lugo, y tamién l'autovía A-9, que une A Coruña, Ferrol y Santiago de Compostela con a provincia de Pontevedra.

### Por ferrocarril
Bi ha tres linias de RENFE: a primera vien dende Leyón y dentra en Galicia por Monforte de Lemos, ta seguir dica Lugo y A Coruña; a segunda vien dende Zamora, y dentra en Galicia por Ourense ta seguir dica Santiago de Compostela y A Coruña; a tercera ye un ferrocarril de vía estreita que vien dende o Prencipau d'Asturias y dentra en Galicia por a ría de Ribadeo, ta seguir dica Ferrol.

### Por aire
En a provincia bi ha dos aeropuertos: l'aeropuerto de Lavacolla, a man de Santiago de Compostela, y l'aeropuerto d'Alvedro, a man d'A Coruña.

### Por mar
En a provincia d'A Coruña bi ha dos grans puertos: o puerto d'A Coruña y o puerto de Ferrol.

## Población

A provincia d'a Coruña tien 1.132.792 habitants (2007). Un 36,5% de istos viven en belluna d'as tres mayors ciudaz d'a provincia (A Coruña, Santiago de Compostela y Ferrol).

## Referencias
Tanga

Un **tanga** ye una pieza de ropa interior de dimensions raditas que tapa minimament a parti debantera d'o pubis y que deixa descubiertos os glutios.

Consiste en un trianglo, feito de tela u cuer, que s'alarga con una beta per cadagún d'os tres vertices, dica encertar-se en un punto que, en posar-se-la, se sitúa a la rematanza d'o esquinaz. O tanga propiament dito adhibe un altro trianglo chiquet que queda en a parti d'adezaga, chusto en o rancadero d'os glutios. Ta diferenciar-los, a lo que no leva o trianglet posterior li'n dicen *tanguita* (tangueta). A vegatas ye clamato, coloquialment, "fil dental". Tampoco no s'ha de trafucar con o tanga brasilero, que consiste en dos trianglos simetricos, un per a parti frontera y l'altro per a zaguera.

### Etimolochía
O mes probable ye que a parola *tanga*, que se fa servir en totas as luengas d'a peninsula Iberica, i plegase per meyo d'o portugués procedent de bella luenga africana como la suahili.

### Oríchens
Piezas de ropa pareixitas a las que huei se conoixen como tanga s'han emplegato dende fa sieglos, y continan emplegando-se, per diferents pueblos d'Africa, America d'o Sud, o sud-este asiatico y o Pacifico, con a fin de tapar y protecher os organos sexuals d'os dos sexos, en o que se conoix con a parola castellana *taparrabos* ("tapacodas").

Encara que os danzaires de striptease l'heban portata con anterioridat, l'uso d'o tanga ganó popularidat en Occident en as plachas brasileras en a decada de 1970. Con os abances en l'aliberación d'os costumbres en o respective a la libertat sexual, a pieza ha ito introducindo-se en tot lo mundo occidental.

### Popularidat

En a decada de 2000, a proliferación d'o tanga como pieza intima de consumo ye estata meteorica, y se ye tornata un elemento destacato como pieza erotica y de fetichismo sexual. O feito que no se marque per debaixo d'os pantalons ha contrebuito a un uso mes regular de ropa cenyita en a muller. Encara que o suyo uso ye mayoritariament femenino, tamién se ye incorporata a la vestimenta intima masculina.

As zagueras tendencias d'a moda chovenil han dato encara mes protagonismo a lo tanga, a l'extremo de deixar-la visible per a parti posterior d'o cuerpo aproveitando l'aparición d'os pantalons de cintura baixa.

Tota ista popularidat no ye exenta de polemicas y descusions ocasionals en a sociedat en o tocant a l'uso d'a prenda en bels puestos publicos u per parti de misachas cada vegata mes chóvens.

## Se veiga tamién
* Bikini.
* Tanga brasilero.

## Referencias

## Vinclos externos
Vidas semblants

***Vidas semblants*** u ***Vidas paralelas*** (en griego *Bíoi parálleloi*; en latín *Vitae parallelae*) ye o títol d'una obra d'o escritor griego Plutarco. Ye tamién conoixita como *Vidas d'os griegos y romanos ilustres*.

Ista obra consiste en una compilación de 23 biografías d'hombres ilustres d'a Grecia y a Roma clasicas, en a cual va acomparando -per ixo lo títol de vidas paralelas- os feitos y virtuz d'un griego y d'un romano. Manimenos, 4 d'as biografías son desparellatas.

No totas as biografías se conservan completas; muitas d'ellas tienen lacunas, partis que faltan u que son estatas rescritas per escritors posteriors.

A obra influiría muito en os escritors de biografías europeus, una vez data a conoixer en Occident a partir d'o Renaiximiento, y ye de gran importancia per os conoiximientos que alporta arredol d'os tiempos en que vivioron os protagonistas d'as biografías.

## Traducción aragonesa
A traducción ta l'aragonés d'a obra, feita gracias a la presencia de Chuan Ferrández d'Heredia en a isla de Rodas, suposó a primer traducción de Plutarco ta una luenga romanica. Heredia acomandó a traducción a un equipo en o que Dimitri Calodiqui traduciba dende o griego clasico a lo griego bizantín y Nicolau de Drenopoli dende o griego bizantín a l'aragonés. A traducción de Nicolau de Drenopoli debió pasar por mans de correctors aragoneses.

Coluccio Salutati, politico y humanista destacato d'a Florencia d'o Renaiximiento, se fizo con una copia d'a traducción aragonesa antis de 1388 ta fer a suya traducción italiana arredol de 1396, d'a cual tamién en saldrían belaltras traduccions.

Heredia emplegó a traducción ta las suyas Grant Coronica de los Conquiridores y Grant Cronica de Espanya.

Os codices con a traducción, que pertenixioron a la biblioteca d'o rei de Nápols, se guardan en os *Parisini esp.* 70-72.

## Se veiga tamién
* Plutarco
* Tucidides
* Johan Ferrández d'Heredia

## Referencias
Medrana

A **medrana** ye una sensación, que fa que las accions, pensamientos, emocions y instintos que tiene o ser humano tiengan un motor entivocau, ya que ixe motor ye bel interior ilochico, que nos atura de una traza irracional a la hora de fer bella cosa.

## Referencias

## Vinclos externos
Cheografía de Cheorchia

:*Iste articlo ye sobre a *'cheografía d'o país de Cheorchia**; ta la cheografía d'o estau estausunidense, se veiga **cheografía d'o estau de Cheorchia**''.


Localizada entre dos continents, **Cheorchia*' tien una muga de 723&nbsp;km con [[Rusia]]. As siguients republicas/subdivisions de Rusia -d'ueste enta l'este- fan muga con Cheorchia: [[Krasnodar Krai]], [[Circasia]], [[Kabardino-Balkaria]], [[Osetia d'o Norte-Alania]], [[Inguixetia]], [[Chechenia]] y [[Daguestán]]. Cheograficament y cultural, Cheorchia ye considerada una nación transcontinental.

O terrén tien tres partis distintas: a o norte y a o sud ye montanyoso, incluyindo-bi, a o norte, a vertient sud d'o [[Gran Caucas]], y a o sud parti d'o [[Chicot Caucas]] y os primers repuntes d'as montanyas d'[[Armenia]] y d'Anatolia; enta o centro s'estendilla una ampla val que prene a traza de plana costera chunto a o litoral d'a [[mar Negra]].

Principals ciudaz:
* [[Tblisi]], 1.066.100 habitants (aria metropolitana 1.270.800 habitants).
* [[Kutaisi]], 183.300 habitants.
* [[Batumi]], 116.00 habitants.

O cuadro natural de [[Cheorchia]] en ofreixe a-saber-los, de contrastes, que chustifican a suya división en tres rechions: 
**Transcaucasia occidental*, enfilada enta o [[mar Negro]] y dominada per a val de Rioni, de clima humido y rica [[vechetación subtropical]].
**Transcaucasia oriental* mes xuta en a parti travesata per o río Kura, do apareixen as estepas semiaridas.
**Catena d'o Caucas*, con a versant meridional d'o [[Gran Caucas]], con as suyas laderas y alteras tucas do bi ha [[chelera]]s y nieus eternas, y a part nortoccidental d'o [[Chicot Caucas]].

A población ye formada per una mayoría de [[cheorchianos]], con minorías de [[rusos]], [[armenios]], [[abkhasios|abkhasians]], [[achars]] y [[osetas]]. Se concentra sobretot enta l'ueste, en o piet d'o Caucaso y a ribera d'a [[mar Negra]], do son bellas ciudaz de cierta importancia: *Kutasai*, en o meyo d'a val de Rion, productora de seda y lana; *Poti*, puerto d'a mar Negra, per do se saca o [[manganés]] de Chiatura; *Sukhumi*, capital de [[Abkhasia]], en o piet d'o Caucaso y estación [[banyos|balneyaria]] d'a mar Negra, con importants institucions cientificas y *Batumi'', capital d'Acharia, puerto d'a mar Negra, exportador de petrolio y seu de refinerías.
Fraga (desambigación)

**Fraga** puet estar:

* Una **ciudat** d'a provincia de Uesca situata en a comarca d'a Cinca Baixa. Se veiga **[[Fraga (Uesca)]]**.
* Un **mont** en a muga entre Zaragoza y Navarra, o **[[mont Fragas]]**.
* O **fruito** d'a fraguera. Se veiga **[[Fraga]]**.
* **[[Manuel Fraga Iribarne]]** (1922-2012), **politico** gallego.
Fragaria

***Fragaria*** ye un chenero de plantas rosacias no-lenyosas de port herbacio, que popularment se conoix como **fragueras**, **martoleras** u **magorieras**, con cualques especies cautivadas ta la producción de a suya fruita caracteristica, a fraga. A voz martuel se reserva ta la fruita d'os eixemplars silvestres. En aragonés se gosa fer diferencia d'entre as *Fragaria* domesticas y as que creixen en estau silvestre, y se diz fragueras nomás a las domesticas, reservando-se o termin martuelleras ta las salvaches.

As especies de *Fragaria* son fácilment hibridables d'entre ellas. A especie predominant y silvestre en Europa, *[[Fragaria vesca]]*, o martuellero proprimaent dito, estió a primera en domesticar-se. Manimenos, en l'actualidat a mayor parte d'a producción de fragas ta consumo dimana d'una fraguera hibrida, *[[Fragaria x ananassa]]*, que fa las fragas mas grans y aromaticas, por o que ha gosau desplazar a la martuellera.

## Descripción

As fragueras son plantas perens que pierden as partes aerias d'agüerros y remanen soterranias en l'hibierno ta re-brostar de primaveras. En a epoca vechetativa, se presentan como una roseta de fuellas superficials y tallos florals, con fuellas composadas de tres foliolos ovals con as laderas aserradas, de color verde intensa.

Os fruitos de *Fragaria*, as fragas, son en realidat pseudofruitos de tipo poliaquenio, que en Botanica reciben o nombre especifico d'eterios.

## Fitonimia

A denominación cheneral en aragonés ta las variedaz domesticas, y documentada amplament por a mayor parte d'o territorio, ye o fitonimo «fraguera» (lat. 
Imachen:Fragaria vescana.jpg
Imachen:Strawberry flowers.jpg|Flors.
Imachen:September strawberries - geograph.org.uk - 1511114.jpg|Fragas.


## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Val d'Osal

A **val d'Osal** (*vath d'Aussau* en gascón y tamién dita *vau d'Aussau* u *val d'Aussau*; en francés *Vallée d'Ossau*) ye una val d'os Pireneus franceses, situata en o departamento d'os Pireneus Atlanticos en a rechión de Nueva Aquitania. Os suyos habitants son ditos en francés *ossalois*.

A val ha estau clamata *valis ursaliensis*, *Orsal* y *Ossau*. Iste nombre podría significar 'a val d'os onsos', anque pareixe que en realidat se debe a o río Ossa (en aragonés literalment *Onsa*).

## Cheografía

Situata en l'Alto Biarn enta o sud de Pau, ye trescruzata por a gave d'Osal, afluent d'a gave d'Aulorón (48&nbsp;km).

Ye a mas oriental d'as tres prencipals vals biarnesas. Ye una val glacial.

Ye comunicata con o Lavedan (Argelèrs de Gasòst) por o col d'Aubisca y con Aragón por o Portalet.

## Historia
L'emblema d'a val d'Osal: os onsos y a vaca son representatos en a frontera d'a casa d'a Villa d'Asta-Bion.

## Se veiga tamién
* Midi d'Osal.
* Parque Nacional d'os Pireneus
* O Portalet de ra Nieu
Candanchú

**Candanchú** ye una estación d'esquí aragonesa situata en o Pirineu aragonés en o termín municipal d'Aísa (Chacetania).

## Etimolochía
O toponimo Candanchú significa literalmente "Campo d'Anchú", ya que aquí se trobaba orichinalment un campo militar d'a dinastía francesa d'Anchú.

## A estación

Con un total de 59&nbsp;km de pistas, ye a estación d'esquí mas antiga d'a cordelera y d'Espanya, habendo estato inaugurata en 1928. Ye prou conoixita por a dificultat de belunas d'as suyas pistas, como o *Tubo d'a [[A Zapatilla|Zapatilla]]*. A cota mas alta d'a estación ye a *La Tuca*, con 2400 m d'altaria y una cayita vertical de 900 m.

En a base d'a estación se troba a una altaria de 1500 m. una urbanización con cuantos hotels y apartamentos. Dende astí se puet puyar dreitament ta a estación a travíes d'a telecadiera prencipal. A estación ocupa dos vals diferents, dividindo-se asinas en dos sectors: *Pista Gran - O Tobazo*, y *La Tuca*. O primero d'éls ye situato en a parti mas baixa, chunto a la urbanización y o parking, y o segundo, *La Tuca* se troba en a parti mas alta, dica a on nomás se puet plegar con as telecadieras.

Candanchú ofreixe un forfait conchunto con a vecina estación d'Astún.

### Remontaderas
A mayoría d'as remontaderas d'a estacion son modernas y de gran capacidat:

* 6 telecadieras.
* 18 telesquís.

### Pistas
A estación ofreixe dica 51 pistas con diferents graus de dificultat:

*  **10** pistas verdas ta prencipiants. 
*  **11** pistas azuls fácils.
*  **18** pistas royas dificils.
*  **12** pistas negras ta expertos.

Amás bi ha un circuito internacional de 35&nbsp;km d'esquí nordico chunto con a vecina estación de Le Somport, en Francia.

### Servicios
* 6 restaurants.
* 1 escuela d'esquí, a mas antiga d'Espanya.
* 1 chardín de nieu ta os ninos.
* 1 guardería
* 5 botigas de loga d'esquís.

## Molimentos
* Ilesia de Nuestra Sinyora d'o Pilar de Candanchú, una ilesia adedicada a Nuestra Sinyora d'o Pilar que fa las funcions d'ilesia parroquial.

## Veyer tamién
* Candanchú (localidat).

## Vinclos externos
* Pachina d'a estación d'esquí
* Listau d'estacions de Infoaventura
* Listau d'estacions de Todonieve
Papa

O **papa** ye o bispe de Roma y líder espritual d'o catolicismo asinas como lo chefe d'estato d'o Vaticano.

A palabra viene d'o latín *pap(p)a* y iste d'o griego *πάππας* (páppas), que significa "pai". Antimás se dice que ye l'acronimo de *Petri Apostoli Potestatem Accipiens*, que en latín quiere dicir "qui succede a l'apóstol Pero".

## Referencias

## Veyer tamién
* Lista de papas.
Soria

**Soria** ye una ciudat espanyola, capital d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón).

En 2006 a población yera de 38.004 habitants. A suya densidat de población yera de 139,52 habitants/km².

O suyo termin tien una estensión de 272 km2, y presenta un enclau entre os termins de Borobia, Noviercas y Ólvega, luent d'a redolata de Soria.

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ilesia de Sant Chuan de Rabanera de Soria*.
* [[Ilesia de Santo Domingo de Soria]].
* [[Seu de Sant Pero de Soria]]*.
* Arcos de Sant Chuan de Duero.
* Ermita de Sant Saturio de Soria, a lo canto d'o río Duero.

### Molimentos civils
* *Palacio d'os contes de Gómara*.
* *Plaza Mayor*.
* *Plaza de Sant Esteban* u *Del Olivo*.

## Fiestas
* Sant Chuan Baptista u a *Mai de Dios*, 24 de chunio.
* Sant Saturio.

## Referencias
Almazán

**Almazán** ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón), situato en a comarca d'Almazán (en ye a suya capital).

A suya población ye de 5.755 habitants (2004), en una superficie de 165,90 km² y una densidat de 34,69 hab/km².

## Toponimia
Apareixe en a *[[Cronica de Sant Chuan d'a Penya]]* como *Almaçán* y significa "o (puesto) fortificato".

## Molimentos
* Ilesia de Sant Miguel d'Almazán.

## Vinclos externos
*  www.Almazan.esPachina web oficial municipal.
Medinaceli

**Medinaceli** ye un municipio castellanoleyonés, situato en a comarca de Tierra de Medinaceli (en ye a suya capital) y provincia de Soria.

A suya población ye de 804 habitants (2009), en una superficie de 205,37 km² y una densidat de población de 3,91 hab/km².

## Etimolochía
O suyo nombre viene de l'arabe *madīnat salīm* que significa "a ciudat de Salim", o fonema sibilant d'a Sīn arabe se pronuncia dental como a *s* de "pastura", "estallo" y s'adaptó en iberorromance ta una africata alveolar *c*, *ç*, en cuenta de como una *s* sibilant apical, por ixo hue se pronuncia /Medina**z**eli/ interdental en castellano y aragonés.

## Cheografía
Medinaceli ye situato a 1.092 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 75 km de Soria, a capital d'a suya provincia.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Arbujuelo, Azcamellas, Beltejar, Benamira, Blocona, Esteras de Medinaceli, Fuencaliente de Medinaceli, Lodares, Medinaceli, Salinas de Medinaceli y Torralba del Moral.

### Mugas
O suyo termin municipal muga con Miño de Medinaceli, Yelo, Alcubilla de las Peñas, Almaluez, Arcos de Xalón y Maranchón.

## Historia
Medinaceli ye l'antiga ciudat d*'[[Occilis]]*, que estió una ciudat celtibera d'os belos y dimpués un *[[monecipium]]* mientres l'Imperio Romano.

Se diz que en a alcazaba de Medinaceli bi morió Almanzor en 1002, cuan a ciudat feba parte d'o Califato de Cordoba, cuan as suyas tropas reblaban luego d'a suya redota en a batalla de Calatañazor.

Arredol de 1129, a ciudat fue reconquiesta por o rei Aifonso d'Aragón *O Batallero*, como Sigüenza, Molina d'Aragón y tot o curso alto d'o río Xalón, encara que luego o territorio fue adhibito a o reino de Castiella.

En a Guerra d'o Francés, Juan Martín Díez, *O Empecinato*, se i refuchió ta resistir a las tropas de l'Exercito francés.

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos

*Arco romano de Medinaceli, d'os sieglos I-III. Ye o solenco arco romano d'Espanya con tres arcadas.
*Castiello de Medinaceli. Estió una alcazaba arabe y dimpués residencia d'os contes de Medinaceli.
*Colechita de Nuestra Sinyora de l'Asunción.
*Plaza Mayor, con o Palacio d'os duques de Medinaceli, un edificio d'o sieglo XVI que estió a seu d'a Casa de Medinaceli.
*Convento de Santa Isabel, d'o sieglo XVI, un convento de monchas clarisas.

## Se veiga tamién

*Linia 200 d'Adif.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de Medinaceli.
Fuencaliente del Burgo

:*Iste articlo ye sobre un lugar castellanoleyonés d'a provincia de Soria; ta atros usos, se veiga *'Fuencaliente**''.


**Fuencaliente del Burgo''' ye un lugar d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón), situato en o municipio de Fuentearmegil.
Ólvega

**Ólvega** ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria. La suya población ye de 3.814 habitants (2014), en una superficie de 98,77 km², con una densidat de 38,61 hab/km2.

## Cheografía
La localidat d'Olvega se troba entre las sierras de Moncayo, Madero y Toranzo.

### Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Cueva de Ágreda, Beratón, Borobia, Noviercas, Hinojosa del Campo, Pozalmuro, Matalebreras y Agreda.

## Parla
Lo lexico popular d'intrés etnografico de Ciria se conoix relativament bien por fegurar esta localidat en l'ALEANR, con la sigla *So 400*.

Se i troba aragonesismos; por eixemplo en o vocabulario d'a matacía i trobamos: *[[garrón]]*, *güeño*, *[[esquinazo]]*, *[[garganchón]]*, *[[matachín]]*, *presente* y *roncha*.

## Personaches
Ye natural d'Ólvega o famoso empresario d'o sector carnico Emiliano Revilla. Emiliano Revilla impulsó a industrialización d'o suyo lugar con a creyación d'una fabrica d'embutitos a on que antes triballaba muita chent d'a redolada.

## Referencias
Ucero

**Ucero** ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria, comarca de Burgo d'Osma y partiu chudicial de Burgo d'Osma.

A suya población ye de 87 habitants (2009), en una superficie de 17,13 km² y una densidat de población de 5,08 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Ucero se troba situata a 956 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 78 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia.

O suyo termin municipal ye trescruzato por o río Ucero, y en fan parte os lugars de Río Chico, Río Lobos, Ucero y Valdelinares.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Castiello d'Ucero, documentato en o sieglo XIII, que estió propiedat d'a Orden d'o Temple.

## Vinclos externos
Fuentearmegil

**Fuentearmegil** ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria.

A suya población ye de 268 habitants (2006), en una superficie de 60,54 km² y una densidat de población de 4,43 hab/km².

## Cheografía
En iste municipio se troban as pedanías de Fuencaliente del Burgo, Santervás del Burgo y Zayuelas.

## Demografía
San Esteban de Gormaz

**San Esteban de Gormaz** ye un municipio castellanoleyonés d'a provincia de Soria. A suya población ye de 3263 habitants (2006), en una superficie de 406,71&nbsp;km² y una densidat de 8,02 hab/km².

## Cheografía
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Matanza de Soria.

## Vinclos externos
* www.SanEsteban.com
San Leonardo de Yagüe

**San Leonardo de Yagüe** ye un municipio castellanoleyonés, situau en a provincia de Soria y comarca de Pinares.

A suya población ye de 2.273 habitants (2013), en una superficie de 60,58 km² y una densidat de población de 36,63 hab/km².

O municipio de San Leonardo de Yagüe incluye tamién a localidat d'Arganza.

## Toponimia
*Yagüe* ye una variant castellana d'o nombre *[[Chaime]]* derivada d'o vocativo latín *JACOBE*. O lugar se clama *De Yagüe* dende a muerte d'un fillo suyo, o cheneral franquista Juan Yagüe Blanco (1891-1952), comunment conoixiu como *El Carnicero de Badajoz*, responsable de millars d'asesinatos en la dita ciudat de Badajoz os días 14 y 15 d'agosto de 1936.

## Referencias
Il Canto degli Italiani

**"Il Canto degli Italiani"** u l**'"Himno di Mameli"** ye l'himno nacional italiano. Tamién ye conoixito popularment como *Fratelli d'Italia* (en italiano *Chirmans d'Italia*). A suya letra ye obra de Goffredo Mameli, y l'autor d'a musica ye Michele Novaro.

A suya letra ye ista:

## Vinclos externos
Alifonso VI de Leyón y Castiella

**Alifonso VI** *lo Furo* (1040 - 1109) estió rei de Leyón dende o 27 d'aviento de 1065 y de Castiella dende o 6 d'octubre de 1072. Fillo de Ferrando I *lo Magno*, rei de Leyón y de Castiella (1035-1065) y de Donya Sancha de Leyón.

Alifonso VI conquerió Madrit en l'anyo 1083.
Rabat

**Rabat** (en arabe, الرباط Ar-Ribāṭ) ye a capital d'o Reino de Marruecos, situata en a costa de l'oceano Atlantico. Tien una población de 787.745 habitants.

## Vinclos externos
Euskaltzaindia

A ***Euskaltzaindia*** (en aragonés **Reyal Academia d'a Luenga Basca**) ye a institución academica oficial que regula as normativas (gramaticas, diccionarios, etc.) d'o basco.

La establió Alifonso XIII en l'anyo 1919 y actualment ye oficialment reconoixita por os estaus de Francia y Espanya. O suyo simbolo ye un caixico y a suya mazada *"Ekin eta Jarrai"* (en basco *"Prencipiar y continar"*).

## Organización interna
Se divide en cuantas comisions, que treballan de forma independent pero coordinata: 
* Comisión de lexicografia.
* Comisión de gramatica.
* Comisión ta a elaboración d'un atlas lingüistico (a on se veiga a distribución d'os diferents dialectos).
* Comisión d'onomastica.
* Comisión de literatura.
* Comisión de luenga oral.

## Obchectivos y actividaz
A suya faina ha servito mas que mas ta afianzar o *[[euskara batua]]*, o basco unificato que se fa servir como estándard. Iste ye o modelo de luenga que s'emplega en as *[[ikastola]]s*, escuelas bascas, en gran parti d'as escuelas d'Euskal Herria y en os medios de comunicación.

## Academicos destacatos
* Mikel Atxaga.
* Andolin Eguzkitza.
* Xabier Kintana Urtiaga, academico d'honor de l'Academia de l'Aragonés.

## Se veiga tamién
*Idioma basco
*País Basco

## Vinclos externos

* Pachina oficial d'Euskaltzaindia.
Agreda

**Agreda** (*Ágreda* en castellano y oficialment) ye un municipio castellanoleyonés d'a provincia de Soria, en a comarca de Tierra d'Agreda.
 	
A suya población ye de 3.084 habitants (2014) en una superficie de 165,01 km² y una densidat de 18,7 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Agreda ye situata a 950 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 50 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Aldehuela de Ágreda, Fuentes de Ágreda, Río Manzano y Valverde.

### Mugas
O suyo termin muga con Cueva de Ágreda, con Ólvega, con Aguilar del Río Alhama, con Cervera del Río Alhama, con Tarazona y con Vozmediano.

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Muralla d'a ciudat, d'orichen andalusí.
* Ilesia de Sant Miguel, una ilesia d'o sieglo XV en estilo gotico, con una torre en estilo romanico d'o sieglo XII. A ilesia, adedicata a Sant Miguel Arcánchel, tien un retavlo d'o sieglo XVI.
* Ilesia d'a Virchen d'a Penya, un edificio d'o sieglo XII en estilo romanico, que hue ye la seu d'o Museu Comarcal d'Arte Sacro.
* Basilica de Nuestra Sinyora d'os Miraglos, un edificio d'o sieglo XVI en estilo gotico-renaixentista.
* Convento d'a Concepción, d'o sieglo XVIII.
* Palacio d'os Castejones, d'o sieglo XVII.
* *Sinagoga* ("Sinoga"), una chicota ilesia d'o sieglo XII en estilo romanico construita dencima de l'antiga sinoga d'Agreda.

## Esporte
O fútbol ye representato por a Sociedad Deportiva Ágreda que partecipa en divisions rechionals aragonesas.

## Curiosidaz
Os agredanos tienen prefixo telefonico d'a provincia de Zaragoza.

## Personalidaz naixidas d'Agreda
* Fermín Cacho, atleta espanyol campión olimpico de 1500m lisos en Barcelona 1992.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal.
Santa María de Huerta

**Santa María de Huerta** ye un municipio castellanoleyonés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 314 habitants (2014), en una superficie de 49,15 km² y una densidat de población de 6,39 hab/km².

## Mugas
O suyo termin municipal muga con Mont-reyal de Fariza, con Torre Fermosa, con Alconchel de Fariza, con 
Arcos de Xalón, con Almaluez y con Monteagudo de las Vicarías.

## Puestos d'intrés
*Monesterio de Santa María de Huerta, d'a Orden de Cistels.
*Castiello de Belimbre.
*Casa Palacio de la Marquesa de Villa Huerta.
*Ilesia nueva, modernista.

## Se veiga tamién

*Linia 200 d'Adif.
Río Duero

O río **Duero** ye un río d'o centro-norte y ueste d'a versant atlantica d'a Peninsula Iberica; con os suyos 897 km de longaria, ye o tercero río peninsular mas largo, dimpués d'o río Tacho y de l'Ebro. O suyo naixedero ye en os Picos d'Urbión, a 2.160 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, y desaugua en l'Oceano Atlantico en O Porto dimpués de trescruzar Espanya y Portugal, drenando una cuenca hidrolochica de 97.290 km².

## Toponimia
En latín se deciba *Durius*. L'orichen d'o hidronimo ye celta seguntes bel autor que lo relaciona *dur* ("augua").

## Afluents
Os suyos afluents prencipals son:
* Marguin dreita:
** Río Tera.
** Río Órbigo.
** Río Esla.
** Río Valderaduey
** Río Pisuerga.
* Marguin ezquierda:
** Río Águeda.
** Río Yeltes.
** Río Tormes.
** Río Riaza.
** Río Duratón.
** Río Cega.
** Río Adaja.
** Río Zapardiel.
** Río Guareña.
** Río Trabancos.
*En Portugal:
** Río Támega.
** Río Côa.

## Vinclos externos
Reino de Leyón

O **Reino de Leyón** estió un d'os reinos medievals d'a Peninsula Iberica, que se convertió en succesor de l'antigo Reino d'Asturias. Surte d'a partición d'o Reino d'Asturias entre los suyos fillos per parte de Alifonso III d'Asturias: Ordonyo II recibe Galicia, establindo o Reino de Galicia, García I recibe Leyón, y o Condado de Castilla, establindo asinas o Reino de Leyón, Fruela II obtiene a parte d'o Reino d'Asturias no incluyida en os territorios d'os suyos chirmans. Lo final d'a suya independencia se considera que ye con a suya unión con o Reino de Castiella, en l'anyo 1230, formando la Corona de Castiella.

Os monarcas astur-leyoneses se consideraban sucesors naturals d'os monarcas visigodos d'o Reino de Toledo y n'imitaban bels aspectos organizativos.

## Bibliografía
* Santos de la Mota, C., *De aquel Reino a estas flojedades*, Diario de León.

## Se veiga tamién
* Castiella y Leyón.
* País Leyonés.
Valladolit

**Valladolit** (*Valladolid* en castellano) ye una ciudat situata en a provincia de Valladolit, seu d'o gubierno d'a comunidat autonoma de Castiella y Leyón.

En o suyo termin municipal ye a on o río Esgueva desaugua en o río Pisuerga.

Achirmanata con Lille (Francia), Florencia (Italia), Orlando (Estaus Unius) y Morelia (Mexico).

## Nombre
En aragonés medieval s'escribiba *Valladolit*, como por eixemplo veyemos en un texto d'o libro *Colección de documentos inéditos del Archivo de la Corona de Aragón*:

**El guiatge del abat de *'Valladolit*' e de mossen Johan de Luna feyto a mossen García de Sesse mayor de dias*.

## Historia
Dende l'anyo 1601 dica 1606 a ciudat estió la capital d'Espanya.

## Administración
### Alcaldes

## Cultura
### Cine
En a ciudat de Valladolit se i celebra cada anyada la Semana Internacional de Cine de Valladolit.

## Esporte
* Real Valladolid Club de Fútbol.
* Club Balonmano Valladolid.

## Molimentos
* Seu de Nuestra Sinyora de l'Asumpción de Valladolit.

## Referencias

## Vinclos externos
Covaleda

**Covaleda** ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria.

A suya población ye de 1.962 habitants (2006), en una superficie de 104,38 km² y una densidat de población de 19,08 hab/km².

## Cheografía
### Mugas
O suyo termin muga con Vinuesa.

## Toponimia
En un texto de escrito o 27 de mayo de 1387 en Tarazona y en aragonés figura como *Covalreda*:

## Demografía

## Vinclos externos
*Web sobre os carreters sorians
Beratón

**Beratón** ye un municipio d'a provincia de Soria, comarca de Tierra de Ágreda y partiu chudicial de Soria (Castiella y Leyón). Fa parte d'a diocesi d'Osma. A suya población ye de 36 habitants (2014), en una superficie de 41,04 km² y una densidat de 0,87 hab/km².

## Toponimia
A radiz d'o toponimo *Verat-* la trobamos a sobén en l'antroponimia antiga, y en concreto en l'antroponimo *Veratius*. En estar tractau como nombre d'a tercera declinación leva tema en -n.
**Veratonem* > *Veratone* > *Beratón*.

A xorda intervocalica se conserva seguntes a fonetica aragonesa y mozarabe como en bels toponimos d'o Campo de Borcha. En base a este analís etimolochico resulta poco probable a hipotesi de Menéndez Pidal, que creyeba que Beratón correspondeba con o carrascal sagrato que menciona Marcial (*Sacrum Ilicetum Buradonis*).

## Cheografía
A localidat de Beratón ye situata a 1.395 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a piet de Moncayo, y a una distancia de 63 km de Soria, a capital d'a suya provincia y partiu chudicial.

Lo termin municipal de Beratón desaugua enta la Isuela a l'este y enta l'Araviana a l'ueste. La Isuela naixe en l*'[[Alto de los Almudejos]]*.

### Mugas
O suyo termin municipal muga con Borobia, Ólvega y Cueva de Ágreda.

## Administración
### Alcaldes
Arganza

:*Iste articlo ye sobre un municipio castellanoleyonés en a comarca d'el Bierzo; ta atros usos, se veiga *'Arganza (desambigación)**''.

**Arganza''' ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Leyón, en a comarca d'el Bierzo y partiu chudicial de Ponferrada.

A suya población ye de 944 habitants (2010) en una superficie de 39,99&nbsp;km² y una densidat de población de 23,61 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Arganza se troba situada a 1.028 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 127 km d'a ciudat de Leyón, a capital d'a suya provincia.

D'o suyo termin municipal en fan parte os lugars de Campelo, Canedo, Espanillo, Magaz de Arriba, San Juan de la Mata, San Miguel de Arganza y San Vicente.

### Mugas
O termin municipal d'Arganza muga a lo norte con Vega de Espinareda; a lo nord-este con Sancedo; a l'este con Sancedo; a lo sud-este con Cabañas Raras; a lo sud con Camponaraya; a lo sud-ueste con Cacabelos; a l'ueste con Cacabelos; y a lo nord-ueste con Vega de Espinareda.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
Caracena

**Caracena** ye un municipio castellanoleyonés, situau en a provincia de Soria, comarca de Burgo de Osma y partiu chudicial de Burgo de Osma.

A suya población ye de 24 habitants (2008), en una superficie de 18,15 km² y una densidat de población de 1,32 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Caracena se troba situada a 1.096 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 85 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Castiello de Caracena, un castiello d'o sieglo XIII esviellau en o sieglo XV y que hue se troba en runas.
* Ilesia de Santa María de Caracena, una ilesia en estilo romanico castellano d'o sieglo XIII, con nomás que una sola nau con abside en a suya cabecera.
* Ilesia de Sant Per de Caracena, una ilesia declarada Molimento Nacional o 23 d'aviento de 1935. Construyida en a primera metat d'o sieglo XII en estilo romanico con una sola nau, presbiterio y abside semicircular, en ixe mesmo sieglo se li adhibió una galería porticadacon nuen arcos (d'os cuals se'n ha perdiu a metat), ha teniu muitas modificacions posteriors.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal.
Jean-François Champollion

**Jean-François Champollion** (Fijac, 23 d'aviento de 1790 - París, 4 de marzo de 1832) estió un echiptologo francés, d'orichen occitán. Champollion ye considerato como o fundador d'a moderna Echiptolochía y estió o primer hombre moderno en descifrar os cheroglifos y o resto de sistemas graficos de l'Antigo Echipto, como o hieratico y o demotico por a suya conoixencia de l'idioma copto y por a posesión d'una copia d'a dita Piedra de Rosetta. Demostró que os ieroglifos yeran una combinavión de signos ideograficos y foneticos.

## Vinclos externos

*  Champollion: a ''Gramatica Echipciana''.
Anarquía

L**'anarquía** ye una situación politica u social en a que dengún individuo tien poder.

## Se veiga tamién
* Anarquismo.
* Anarcosendicalismo.
Declaración Universal d'os Dreitos Humans

A ** Declaración Universal d'os Dreitos Humans** ye una declaración que fue adoptata por l'Asamblea Cheneral d'as Nacions Unidas en París en a suya Resolución 217 A (III), de 10 d'aviento de 1948, y que replega os dreitos humans consideratos basicos.

Ista Declaración chunto a os Pactos Internacionals d'os Dreitos Humans forman a clamata Carta Internacional d'os Dreitos Humans.