Estelada

A **estelada** (en aragonés significa *"estrelada"*) ye una bandera no oficial, emplegada por o nacionalismo y independentismo catalán, mas que mas en o territorio de Catalunya, pero tamién en a resta d'o Países Catalans.

Os suyos oríchens se troban en primerías d'o sieglo XX (se creye que en 1908) y naixió d'a fusión d'as cuatre barras tradicionals d'o sinyal d'Aragón (en que se basa tamién a bandera oficial de Catalunya), con o triánglo estrelau inspirau en as banderas de Cuba y Puerto Rico, dimpués una estada en Cuba de Vicenç Albert Ballester, qui estió activista d'o partiu Unión Catalanista y d'atros movimientos y iniciativas de carácter independentista catalán. Se heba preso iste modelo ya que Cuba yera un estau que s'heba independizau feba poco d'Espanya y yera alavez un referent en a luita nacionalista. Ballester residió en Cuba temporalment y admiró a suya luita contra l'Imperio espanyol.

Bi ha tres clases principals de esteladas catalanas:
 
* A dita *estelada blava* (estrelada azul), que ye a orichinal y que ya se troba en publicacions de 1918, ye emplegada por sectors d'o nacionalismo catalán y independentistas d'ideolochía no marxista.
* A dita *estelada vermella* (estrelada roya). A color d'a estrela ye o royo y gosa relacionar-se con a esfensa d'un estau independient de carácter socialista. Fue promovida orichinalment por o Partit Socialista d'Alliberament Nacional (PSAN) en os anyos 1970.
* A dita *estelada verda* (estrelada verda). Ye una bandera independentista de luita pacifica, que amaneixe 2008 ta reivindicar también a libertat ta a Tierra y a Naturaleza, por un país ecolochista, animalista y humanista. Fue creyada en l'anyo 2008, chustamente en o cient cabo d'anyo d'a primera aparición d'a bandera estrelada, 1908. O triánglo verde representa a Tierra plena de selvas, tozals verdes y animals y en o corazón luce a estrela blanca d'a libertat y a paz. Ye antimilitar y reivindica o dreito a una vivienda digna y a un país sin tanques ni bombas, pero con casas dignas ta vivir.

No ha quedau fixada a orientación d'a estrela y a vegadas tien un canto paralelo con o borde curto d'a bandera y atras lo tien con o borde luengo. As suyas dimensions tampoco no han quedau fixadas, pero gosan fer-se de dos de amplo por tres de luengo.

## Tipos d'esteladas
### Disenyos mas frecuents

Imachen:Estelada blava.svg|Estelada *blava* (azul)
Imachen:Estelada roja.svg|Estelada  *vermella* (roya) u también *groga* (amariella)
Imachen:Estelada roja-variant.png|Variant d'a estelada roya, emplegada por o PCE(i). (roya)
Imachen:Estelada Verda.svg|Estelada *verda* (verda) 


### Atros disenyos historicos u proposaus

Imachen:Antiga-Estelada blava amb estel roig.png|Estelada de Socorro Catalán.
Imachen:Estelada_romboidal.svg|Estelada romboidal (Versión primitiva d'a estelada azul).
Imachen:Estelada dels Països Catalans independents.svg|Propuesta d'estelada ta os Países Catalans.
Imachen:Estelada a l'estil ianqui.svg|Estelada Yanqui (Creyada en os anyos 1960, hue lo día ya no se fa servir).
Imachen:Antiga-Estelada del PSAN.png|Antiga estelada d'o PSAN.
Imachen:Antiga-Estelada amb estel blau.png|Estelada con estrella azul (Usada en bellas manifestacions estudiantils d'os anyos 1960).


## Vinclos externos

* Galería d'esteladas