Castillón d'o Puent

:*Iste articlo tracta sobre o *'municipio semontanés**, ta atros emplegos d'a palabra ''Castillón'' se veiga [[Castillón (desambigación)]].''


**Castillón d'o Puent** (''Castejón del Puente'' en [[idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] [[Aragón|aragonés]] d'a [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]], situato en a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] d'o [[Semontano de Balbastro]] y [[partiu chudicial]] de [[Monzón]].

A suya [[Población humana|población]] ye de  habitants, en una [[superficie]] de 25,43 [[km²]] y una [[densidat de población]] de  hab/km².

Travesato por a [[río Cinca|Cinca]], O municipio debe o suyo apellito a o [[puent]] que lo trescruzaba d'antis mas, ya que con os suyos 500 m de largaria yera una pieza clau en as comunicacions d'a comarca.

== Toponimia ==

[[Agustín Ubieto Arteta]] documenta os nombres [[Edat Meya|medievals]] ''Castellón'', ''Castilgone'', ''Castillone'', ''Castellone'' y ''Castellione Cepollero'', en textos [[idioma latín|latino]] u [[luenga romance|romances]].

Dica [[1279]] yera ''Castillón Cepollero'', debito a la fama d'as [[Allium cepa|cebollas]] que se cautivaban en a suya [[huerta]] chunto a la Cinca. O nombre de Castillón probablement proviene d'un castiello que se suposa que existió en o mesmo puesto a on se troba actualment a ermita de la Vella y que s'emplegaba ta esfender o puent que seguiba a rota romana d'[[Leida|Ilerda]] enta [[Uesca|Osca]].

Bi ha a-saber-la toponimia menor en [[idioma aragonés|aragonés]] en o termin municipal. Asinas trobamos o ''"Camín d'Osca"'', que ye como se conoixe a la calzada romana que pasaba por o lugar; as "[[Chesa]]s", tozals de [[cheso (roca)|cheso]] que s'estendillan dica ''Azlor'' u ''"la Clamor"'', barranco de cabal intermitent que sirve de muga con [[Selgua]]. Atras parolas intresants d'orichen aragonés que se fan servir ta referir-se a diferents puestos d'o municipio son ''"cuadra"'', que en aragonés se referiba a las tierras de labranza y ''"pletizo"'' de l'aragonés ''"[[pleta]]"'', o puesto a on s'acubillaba o ganato de nueiz.

==Simbolos==
Castillón estió una d'as primeras villas [[Aragón|aragonesas]] que metió as suyas armas u blason en a frontera d'a suya [[Casa d'o lugar de Castillón d'o Puent|casa d'o lugar]]. As armas primitivas incluyiban a os santos protectors d'o pueblo, a [[Virchen María|Virchen]], [[Sant Chaime o Mayor|Sant Chaime]] y [[Sant Sabastián mártir|Sant Sabastián]]

O primitivo escudo feito por Chuan d'Araçil en a segunda metat d'o [[sieglo XVI]] yera cuartelato en cruz. En a parti superior dreita se trobaba un [[castiello]], en a superior ezquierda y a inferior dreita as [[barras d'Aragón]] y en a parti inferior ezquierda un [[lión]] rampant, simbolo d'a nobleza d'os habitants d'a villa. Ye tot presidito por una cruz de malta y sostenito por dos [[ánchel]]s.

Bi ha atra versión d'o escudo de [[1606]] en a casa d'o lugar, d'a que manimenos nomás se puet veyer a parti inferior, ya que a superior s'ha borrato. Trobamos un puent y una flecha. Existe tamién una inscripción en a casa d'o lugar de l'anyo [[1826]] a on se puet veyer a cruz de Malta, simbolo d'a Orden de Sant Chuan de Cherusalén.

En [[1983]] se fació un atro escudo, replegando una mica a historia y a etimolochía d'o lugar. Dito escudo se dividiba en a suya parti superior en dos cualtels, estando en o dreito a [[cruz de Malta]], ya que perteneixió a os [[Orden d'o Hespital|hespitalers]] mientres mas de cincocientos anyos, y en o ezquierdo un castiello. Abaixo se trobaba representato o puent, o molimento mas reconoixito y que da l'apellito suyo a o lugar.

En [[2010]] se creyó l'actual escudo oficial. A suya descripción ye a siguient:



A [[bandera]] d'a localidat, creyata tamién en [[2010]], se define vexicolochicament como:



==Historia==
===Antigüidat===
Localidat de gran importancia historica, ya existiba en tiempos romanos situata a o sud de ''[[Barbotium]]'' (una mica a o norte l'actual Balbastro, amán de [[Cosculluela de Fantova]]) y a o norte d'o mesón que se trobaba en a calzada romana que pasaba por o lugar, en o mesmo puesto a on hue ye [[Monzón]]. Seguntes os estudios de [[Manuel Benito Moliner]] a calzada romana que pasaba por Castillón podeba tener dos posibles rotas. [[Estrabón]] ya parlaba d'a primera d'ellas que articularía a [[Tarraconense|provincia Tarraconense]], unindo a ciudat de ''[[Tarraco]]'' (actual [[Tarragona]]) con ''[[Oiarso]]'' (en l'actual localidat [[guipuzcua]]na d'[[Oyarzun]]), estando equivalent a l'actual N-240 que va dende Tarragona dica [[Sant Sabastián]]. L'atra alternativa ye que fuese a calzada entre as ciudaz d**Osca* y *Ilerda*, conoixita encara como *Camín d'Osca*, que amás de por Castillón pasaba por atras localidaz vecinas como [[Ilche]], [[Berbegal]], [[A Perdiguera]], [[Pertusa]], [[Antillón]], [[Pueyo de Fanyanars]], [[Alcalá d'o Bispe]], [[Monflorite]] y o [[Santuario de Salas]]. D'ista epoca serían o puent por o que a calzada travesaba a Cinca, con os suyos 500 metros de longaria y 20 arcadas, y o castiello de la Vella que esfendeba o [[puent]].

===Edat Meya===

En [[1089]] o rei aragonés [[Sancho Remíriz]] conquista Monzón y ya se parla de *Castillón Cepollero* como parti d'a churisdicción d'ista ciudat en estar-le concedito o suyo [[fuero]]. Estió [[Pero I d'Aragón]] qui conquirió Castillón en [[1099]], pasando a estar sinyor d'a localidat l'abat Galindo, capellán de Pero I, y que tamién yera sinyor d'[[Alquezra]] y Monzón. En l'anyo [[1104]] pasaría a estar tenient de Castillón Galindo Remíriz y en [[1134]] Chuan Galíndez.

Dimpués d'a conquiesta de Balbastro, en l'anyo [[1130]], s'atorga a Castillón a [[carta de población]], estando pues o suyo termin independient d'o de Monzón. Con a [[batalla de Fraga]], en [[1134]] os aragoneses pierden muitas d'istas importants plazas a mans d'os musulmans. Será alavez Pero d'Estopinyán qui tornará a ocupar Monzón y Castellón, cedendo-los a o conte [[Remón Berenguer IV]], que le deixará Castillón, incluyindo o dreito a la "lezda" u [[pontache]] sobre os viachers que travesaban o suyo puent, chunto con [[Tamarit de Litera|Tamarit]] y [[Zaidín]].

Berenguer, que yera caballero seglar d'a [[Orden d'o Temple]], donó en [[1143]] Monzón chunto con atras 27 poblacions, entre ellas Castillón, a os templers, creyando-se asinas a Encomienda templera de Monzón. Dende 1219 os templers yeran duenyos tamién a cambio de 1.000 [[Sueldo (moneda)|sueldos]] anyals d'o castiello y a villa de *Castillón Cebollero*, con o suyo puent. Manimenos, poquet a poquet fuoron baixando os ingresos que s'obteneban con o pontache, ya que as chents cruzaban a Cinca por atros puestos, lo que fació que se rebaixa-se a loga dica os 400 sueldos y que en 1259 se suprimise, quedando a cargo a orden nomás d'as reparacions en o puent. Ista situación remata de tot con a construcción d'o puent de Monzón en o reinato de [[Chaime II d'Aragón|Chaime II]], encara que o puent continaría en piet cinco sieglos mas.

En primerías d'os [[sieglo XIV]] o papa declara a disolución d'a Orden d'o Temple. Dimpués d'una fura batalla os templers reblan en Aragón en [[1309]] en [[Chalamera]] y [[Monzón]], pasando as suyas posesions en ista zona y a encomienda de Monzón a mans d'os [[Orden d'o Hespital|hespitalers]]. D'ista epoca se conoixe que o [[Castellanía d'Amposta|castellano d'Amposta]] tasó entre as suyas propiedaz o paso de piatons y mercaderías por o puent en [[1338]]. En l'anyo [[1391]], a villa amurallata teneba 32 casas, augmentando en os anyos veniders a población debito a la plegata de cristianos viellos d'atros lugars d'a comarca.

===Edat Moderna===

Debito a las buenas [[cosecha]]s y a o incremento d'a [[ganadería]] o [[sieglo XVI]] estió bueno economicament ta o reino, fendo-se nuevas construccions en o lugar, destacando a Casa d'a Encomienda que dimpués sería [[Casa d'a villa|casa d'o lugar]]. D'ista epoca encara se conservan prou bien as fronteras de l'edificio con os protectors d'o lugar, a Virchen y l'apostol [[Sant Chaime o Mayor|sant Chaime]], protector d'os pelegrins que feban o [[camín de Sant Chaime]] por ista localidat.

Por ixas envueltas o lugar disposa d'un [[furno]] comunal, [[carnecería]]s y un [[molín farinero]] entre atros. Se construye tamién auguas entalto d'a Cinca o *Hespital de Sant Chuste*, que dimpués sería una ermita. Existió tamién un molín aceitero que emplegaban ta fabricar [[aceite]] que se consumiba en o lugar u se vendeba a os montayeses que baixaban a mercar-lo.

A obra mas important estió, manimenos, a enampladura d'a ilesia parroquial, construindo-se a torre y as capiellas. A razón ye que a viella, dita dende a la vez a "Vella" ye una mica luent d'o nuclio urbán. Diz a tradición que as obras se rematoron o cuan [[Felipe I d'Aragón]] vesita a localidat en [[1557]] o día d'a [[batalla de Sant Quintín (1557)|batalla de Sant Quintín]].

Ye tamién en ista epoca cuan s'estableixe l'actual trazato urbán, en forma de cruz composata por un tramo baixo, a "carrera d'Abaixo" que ranca d'a "Plaza d'a Cruz", a on que se trobaba l'humilladero a on rezaban os viachers en marchar y tornar, y que contina enta a "carrera d'a Ilesia". Os brazos d'a cruz son formatos por as "carreras d'Alto" y "d'o Furno". Chusto en o centro d'a cruz se troba a casa d'o lugar.

Cuasi a metat d'a población marchó en [[1610]], ya que yeran de relichión musulmana y os hespitalers no permitioron a suya conversión a o cristianismo. Iste vueito se fue plenando a o largo d'o sieglo con l'arribada de montanyeses y vecins d'atras localidaz d'a comarca que plegoron atrayitos por as condicions y servicios que ufriba a localidat y os campos de secano y regano.

En 1640 mientres a [[Guerra d'os Segadors]] en [[Catalunya]] s'estricallan muitos d'os puents d'a comarca, incluyito o puent de Castillón. En as casas s'acubillan as tropas d'o rei, y mesmo se diz que [[Felipe III d'Aragón|Felipe III]] estió refuchiato en la Vella.

Mientres o [[sieglo XVIII]] se roturan nuevas tierras, creixendo a economía d'a localidat. Se contruye una nueva capiella adedicata a [[Sant Antón de Padua]] en a ilesia parroquial y se fan reformas en a ermita de la Vella, creyando-se en [[1718]] o seminario que anyos dimpués se tresladaría enta Balbastro.

===Edat Contemporania===

Ya en o [[sieglo XIX]] y con l'abolición d'as sinyorías ye cuan remata o dominio d'a Orden d'o Hespital en Castillón, quedando as suyas propiedaz mayoritariament en mans d'os hombres ricos d'a comarca y tamién una chicota parti como tierras ta a resta d'habitants y pastos comunals.

O molín antigo s'albandonó, construindo-se-ne atro de nuevo auguas abaixo. A metat de sieglo se reconstruye tamién a [[ceica]] viella, dita d'a *Huerta Viella*, con una nueva noria y una caseta ta o vichilant. O puent deixa de funcionar y s'espalda a zaguera arcada entre 1906 y 1907. As piedras que se i quitoron s'emplegoron ta atras construccions como un embarcadero ta a barca que serviba ta cruzar a Cinca.

Mientres a [[Guerra Civil Espanyola|Guerra Civil]] Castillón, debito a la suya situación entre Balbastro y Monzón y amán de [[Catalunya]], estió un punto estratechico. Se construyioron [[trinchera]]s con niedos de [[metralladora]]s en os tozals d'os arredols d'o lugar como en as *"Aguaderas"* ta controlar os pasos por carretera y se creyó un campo d'aviación en *"La Campanya"*. A perdua d'habitants en a guerra estió prou graniza, fendo que baixase a población d'os 400 habitants.

En [[1956]] s'apreba o decreto de riegos d'a Cinca, feito que estió de vital importancia ta o lugar, ya que s'encluyó en a *"Zona propia d'a Canal d'a Cinca"*, arribando asinas os riegos. En os siguients anyos s'amilloró a localidat a-saber-lo, urbanizando as carreras, creyando nuevos vicos como o d'o [[Instituto Nacional de Colonización|IRYDA]], poligonos industrials y diferents equipamientos.

== Cheografía ==

A localidat de Castillón d'o Puent se troba situata a 382 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o ran d'a mar, a una [[distancia]] de 60 [[km]] d'a ciudat de [[Uesca]], a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya provincia, trobando-se en una crucillata entre o [[Semontano de Balbastro]] y a [[Cinca Meya]], a meyo camín entre as ciudaz de [[Balbastro]] y [[Monzón]]. Ya yera un important punto de comunicación entre [[mar Mediterrania|Levant]] y a [[mar Cantabrica|Cantabrica]] en tiempos romanos, pasando-ie a calzada romana que iba dende Ilerda dica Osca. Cuan plegó o ferrocarril a o Semontano se construyió una branca que uniba Barbastro y [[Selgua]], linia que teneba una [[gara]] en Castillón d'o Puent, y d'a que hue, encara que ya ha desapareixito dende a [[decada de 1970]], se conserva elementos como a casa d'o chefe, o pozo y o propio edificio d'a gara. O suyo [[termin municipal]] ye trescruzato por o [[río Cinca]] y muga con os municipios de [[Balbastro]], [[Permisán]], [[Selgua]] y [[Monzón]].

O territorio a on s'asienta a localidat se troba en una zona de transición entre o [[semontano]] y a plana [[Monegros|monegrina]]. Os terrenos de [[secano]] reprentan 431 ha, estando a resta [[regano]] y muelas de [[cheso]] y [[calsinera]]. O cautivo en istas tierras ha estato posible debito a las [[creixita (hidrolochía)|creixita]]s d'a Cinca, que lo han cubierto de materials erosivos.

Entre o paisache de Castillón, prou plan y con pocas elevacions, destaca o tozal conoixito como *"El Castillo"* que representa a mayor altaria d'a zona con os suyos 382 metros. Una mica mas enta o sud se troba tamién un atro tozal parellano que se diz d*'"Aguaderas"*, con una altaria de 387 metros. Enta o nord-este o terreno va puyando dica plegar a os 401 metros en o punto conoixito como *"El Vedao"*.

Antiparti d'a Cinca son poquez os torrents d'augua que i baixan. A mayoría de barrancos nomás portian augua cuan bi ha plevias y ye por ixo que se pueden trobar por tot o municipio balsas t'almagacenar l'augua. Nomás se troba una fuent en o [[termin]], dita *"La Olivera"*, naixedero d'o barranco d'o mesmo nombre.

=== Cheografía urbana ===
O trazato orichinal d'as suyas carreras ye [[Edat Meya|medieval]], prencipiando a chestar-se a disposición actual en o [[sieglo XVI]]. Por ixas envueltas se devantó a [[casa d'o lugar]] en a plaza d'o lugar, con dos grans arcos de piedra rematatos en una galería d'arcos de ladriello.

O nuclio de población se troba sobre a ladera d'un trozal dito de "o Castiello" y ye por ixo que muitas d'as suyas carreras son estreitas y retorcitas, puyando enta a [[ilesia de l'Asumpción de Castillón d'o Puent|ilesia de l'Asumpción]], que se troba en o cobalto d'a localidat.

== Fauna y flora ==

A fauna y a flora en Castillón viene condicionata por o feito de que a [[río Cinca|Cinca]] travese o municipio. Son bels 13 os kilometros de recorrito d'o río por o termin municipal, en os que se pueden trobar sotos de ribera declaratos d'Intres Comunitario, estando un d'os millors conservatos d'a provincia.

Entre as especies animals que bi ha en o "Soto d'a Cinca y as [[ripa (topografía)|Ripa]]s de Chesos" son a [[Lutra lutra|loira]] (*Lutra lutra*), a [[Neophron percnopterus|boleta]] (*Neophron percnopterus*) o [[Salaria fluviatilis|peix flaire]] (*Salaria fluviatilis*) y a [[Riparia riparia|bolandrina de ribera]] (*Riparia riparia*). Entre as aus trobamos [[Ardeidae|garzas]] y [[Ciconiiformes|cigüenyas]], con una población d'ista zaguera especie de mas de 50 parellas. En os sotos y [[meandre]]s d'o río se troban [[truita]]s y [[Barbus barbus|barbos]] (*Barbus barbus*), entre atros.

Entre as especies vechetals se troban prencipalment monts con tipica vechetación [[estepa]]ria como a que se troba en o disierto d'os [[Monegros]], entre éls a [[Carlina acaulis|cardincha]] (*Carlina acaulis*), u especies que creixen en tierras de chesos ([[vechetación chipsofila|chipsofila]]s) como a [[Salsola|barrilla]] (*Salsola*)  y a [[Ononis spinosa|bolomaga]] (*Ononis spinosa*). Tamién se pueden veyer [[retama|chinestra]] (*Retama*), planta con a que d'antis mas se feban [[arco (arma)|arcos]] y [[escoba]]s.

Bi ha [[carrascal]]s en a cara norte d'o Mont Castillo y [[Quercus coccifera|coscolleras]] (*Quercus coccifera*) d'as que s'aproveitaba a fusta ta fer lenya y os [[glan]]s ta alimentar a os [[crabito]]s. Tamién bi ha chicotas selvas de [[Pinus|pins]] de repoblación y campos de [[Populus|chopos]] que se plantoron ta a explotación d'a suya [[fusta]].

== Demografía ==
A población de Castillón se fue formando dende a [[Edat Meya]]. Cal parar cuenta que en beluns d'o primers [[censo]]s no s'incluyiba a población [[moriscos|morisca]], por ixo a vegadas as cifras varian prou. O primero que'n tenemos ye o de [[1391]] a on que se troban *32 moradors* que pechaban impuestos, lo que significa os cabeza de familia y clerigos. En [[1414]] yeran 58 os moradors, por lo que ye posible que en iste censo sí que s'hesen incluyito [[chudaismo|chudieus]] y [[islam|musulmans]].

En os fogaches entre [[Fogache de 1495|1495]] y [[1609]] s'estabiliza a población, estando de 42 fuegos. S'incluyen en istas cifras moriscos convertitos, muitos d'os cuals dimpués fuoron forachitatos en [[1610]], como se veye en o censo de [[1646]] en que a población baixa a la metat, con nomas 24 casas. S'amenistó un sieglo ta recuperar ista perdua de población.

Os censos que mos plegan d'o [[sieglo XVIII]] son prou heterochenios, amostrando a vegadas os datos de familias, en as que podeban incluyir-se viudas, clerigos y pobres censatos cadagún como un fuego, y atras simplament os de propietarios de terrenos. Asinas en [[1717]] yeran 31 os propietarios, mientres que en [[1797]] bi heba 114 familias.

O primer censo en que se troban datos d'habitants ye o censo de [[1857]], estando a población de 544 personas. A cifra d'habitants puyaría en [[1860]] con 560 y en [[1900]] con 551, pero en o [[sieglo XX]] prencipia a baixar dica quedar ya por debaixo d'os 400 habitants dica [[1970]] en que torna a blincar d'os 400 habitants, mantenendo-se dica hue arredol d'ista cifra tanto por dencima como por debaixo.

De contino s'amuestra una tabla con a evolución d'a población por anyos:
<timeline>
ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:475
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:95 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:400
  bar:2000 from:0 till:423
  bar:2002 from:0 till:422
  bar:2004 from:0 till:435
  bar:2006 from:0 till:433
  bar:2008 from:0 till:452
  bar:2010 from:0 till:399
  bar:2012 from:0 till:360
  bar:2014 from:0 till:349
  bar:2016 from:0 till:325
  bar:2018 from:0 till:315
  bar:2020 from:0 till:312
 
</timeline>


===As casas===
Os nombres d'as [[casa (institución)|casas]] tradicionals en Castillón son: *Abogau*, *Barrabés*, *Blas*, *Camilo*, *Casero*, *Cavero (Mancho)*, *Cebollero*, *El Mesón*, *El Pon*, *Faustino*, *Gabriel*, *Garcés*, *Gistau*, *Juan Torres*, *Lorencer*, *Mariano Sancho*, *Melchor*, *Molinero*, *Morera*, *Nadal*, *Puntarrón*, *Rivera*, *Sacristán*, *Sana*, *Sastre*, *Sin*, *Torre Don Diego*, *Torre Fierro*, *Veleta* y *Zazurca*.

== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>

</center>

=== Alcaldes ===


== Economía ==
=== Agricultura ===

O termín municipal de Castillón tien una extensión de 2.381 hectarias, d'as que 1.443 son de [[regano]]. Entre os cautivos que mas s'han trobato por istas tierras destacan os [[cerial]]s (mas que mas [[Triticum|trigo]], [[Hordeum vulgare|hordio]] y [[Avena sativa|civada]], encara que en o sieglo XIX tamién se plantaba [[Secale cereale|segal]] y [[Triticum monococcum|escanya]]), l'[[aceite]] (16 ha. d'[[olivera]]s), o [[vin]] (con 8 ha. adedicatas, gracias a que ye en a *Denominación d'Orichen Semontano*), as [[hortalicia]]s y as [[fruita]]s (actualment l'[[almendrera]] con 41 ha. y d'antis mas tamién o [[cirgüello]]). Entre os cautivos de regano destaca o [[Zea mays|panizo]], l'[[Medicago sativa|alfalz]], l'[[Vicia sativa|aveza]] y a [[Onobrychis viciifolia|pentineta]].

D'antis mas se regaban as huertas con una [[ceica]] que saliba d'un chicot entibo d'o río chunto a molín que bi heba en *Sant Chuste*. Dimpués se creyó a *Comunidat de Regants de La Campanya*, l'augua ta os nuevos reganos se pillaba siempre d'a Cinca, d'una man a traviés d'a ceica de Selgua y d'atra por l'[[entibo de lo Grau]].

=== Ganadería ===
A ganadería ha estato tradicionalment de ganato [[uella|ovino]] y [[craba|crabún]]. Tradicionalment todas as casas teneban ganato, encara que destacaba por ista actividat *casa El Pon*. En l'actualidat bi ha 3.439 uellas y 166 crabas.

D'atra man tamién se criaban en as casas [[Sus scrofa domesticus|tocins]], [[Gallus gallus domesticus|gallinas]] y [[Oryctolagus cuniculus|coniellos]]. Respective a los tocins actualment a suya cría se fa en granchas que contan con mas de 3.000 animals. A cría de coniellos estió important ya que bi habió comercio con as piels d'istos animals. O censo actual ye d'alto u baixo 80.

Atras casas d'o lugar como *casa Cavero* y *casa Casero* teneban tamién [[pato]]s y en *casa Garcés* y *Molinero* bi heba [[Apicultura|arnals]].

=== Industria ===
D'antis mas a industria d'o lugar s'alacetaba en o [[molín]] que perteneixeba a o común. Bi'n habió dos, en diferents epocas, ya que un s'espaldó y s'habió de construir atro auguas abaixo d'a Cinca. Existió tamién atro molín comunal, obra d'o [[sieglo XVI]], que se feba servir ta moler as [[oliva]]s ta fer l'aceite.

En l'anyo [[1931]] se rechistra en o nomenclátor comercial d'a provincia de Uesca a existencia de [[pedrera]]s amán d'a localidat.

Actualment a industria se divide en dos grans sectors, a extracción d'[[arido]]s (as [[grava]]s que se quitan d'a Cinca) y as [[empresa]]s adedicatas a la [[construcción]], incluyitas as d'o sector [[metalurchia|metalurchico]]. Tamién existen atras empresas menors.

=== Servicios ===
Entre os servicios que tien a localidat s'incluye a [[biblioteca]] municipal y o telecentro con acceso a [[Internet]], [[fax]], [[impresora]] y [[escáner]].

Bi ha un complexo esportivo, asinas como atras opcións d'[[ocio]] como restaurants y [[tabierna]]s. Existe tamién una emisora de [[Radio (medio de comunicación)|radio]] local, "Radio Castejón" que emite en o 98,3 [[Frecuencia Modulata|FM]].

Dispone d'una oficina de [[correus]], [[botica]], consultorio medico y o "Colechio Publico Miguel Servet".

== Arte y cultura ==
=== Molimentos ===

* "[[Ilesia de l'Asumpción de Castillón d'o Puent|Ilesia de l'Asumpción]]", ye a ilesia parroquial, d'estilo [[arte gotico|gotico]] y prencipió a construir-se en o [[sieglo XVI]], fendo-se en dos etapas sobre una antiga ilesia que yera, probablement d'estilo [[romanico aragonés|romanico]]
* "[[Casa d'o lugar de Castillón d'o Puent|Casa d'o lugar]]" d'estilo [[mudéchar aragonés|mudéchar]]. Cal destacar tamién a "capiella d'a casa d'o lugar". Ya que a ilesia yera prou luent d'os vicos baixos s'instaló en a Plaza Mayor d'o lugar una capiella. como en a ilesia parroquial se troban a os cantos d'o sagrario o [[Sagrato Corazón de Chesús|Sagrato Corazón]] y una imachen d'a Virchen. Tamién bi ha una imachen de la Vella ta que se pueda venerar.
* A "Plaza d'a Cruz", a on d'antis mas se trobaba un crucero que serviba ta dar protección a os viachers que marchaban u ta dar a bienvenida a os que plegaban.

* O "Puent" estió o molimento mas important d'a localidat, estando en a suya epoca o mas important de tot l'[[Alto Aragón]]. Hue nomás se pueden observar as suyas ruinas. Estió important en a conquiesta cristiana de Balbastro y en a epoca en que yera controlato por as órdens militars se gosaba cobrar [[pontache]] por travesar-lo. As reparacions, a cargo d'as órdens militars u d'a Corona seguntes a epoca continoron dica o [[sieglo XVII]], prencipiando a cayer as arcadas de piedra un sieglo dimpués y estando substituyidas por unas de fusta. En o [[sieglo XIX]] s'esblodrega y se substituye por una barca, quedando ya nomás un [[arco (arquitectura)|arco]] en [[1903]] y ya denguno entre [[1906]] y [[1907]]. D'orichen [[Antiga Roma|romano]], a obra teneba una largaria de 500 m y 20 arcadas.
* As "trincheras d'a Guerra Civil", encara quedan restas prou bien convervatas d'as trincheras d'a [[Guerra Civil Espanyola|Guerra Civil]] en a localidat. Tamién bi habió entre noviembre de [[1936]] y chulio de [[1937]] un aerodromo republicano que yera a base d'a "escuadrilla de Chatos de Kosakov" formata por avions rusos *Polikarpov I-15* y as "1ª y 3ª escuadrilla de moscas" formatas por os *Polikarpov I-16*.

== Fiestas ==
* [[25 de marzo]], fiestas menors en honor a la Virchen de Marzo. Se fa a tradicional "Fiesta d'o Crespiello" en a que se fan [[crespiello]]s, tipico postre d'o Semontano.
* [[8 de setiembre]], fiestas mayors en honor a la Virchen de la Vella. D'antis mas las organizaban os mozos d'o lugar y duraban cuatre días. O día 8 se feba una procesión enta la Vella y dimpués una chenta con toz os vecins. Tamién se feban corridas de pollos y [[rondalla]]s. Actualment encara se nombran toz os anyos tres [[mairalesa]]s y tres [[mayoral]]s.

== Comunicacions ==
* [[N-240]].

== Personalidaz naixitas de Castillón ==
* [[Francisco Puente]], medico. Se dedicó a o estudio d'a [[Medicina]] [[Hipocrates|hipocratica]], escribindo obras como *Ars Hippocratica* y *vel Hippocrates extractus''
* Pedro Mur Escalona, militar en a Guerra d'Africa.
* José García Yagüe, mayestro.
* Antonio Peruga Salazar, medico.

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web oficial
* www.castejondelpuente.com/
* En www.huesca.com
* En "CAI Aragón Turismo"
* En "Pueblos de España"