open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Destination Tokyo

***Destination Tokyo*** (títol orichinal en anglés, en aragonés ***Destín Tokio***, estrenada en Aragón con o títol en castellano de ***Destino Tokio***) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1943 de cine belico sobre os submarins en l'oceano Pacifico mientres a Segunda Guerra Mundial, dirichida por Delmer Daves, que en o suyo elenco incluye a actors como Cary Grant, John Garfield, Alan Hale, John Ridgely u Dane Clark.

## Se veiga tamién
* Cine en 1943.
* Cintas de 1943.

## Referencias

## Vinclos externos
*  ''Destination Tokyo'' en IMDb.
Dido meyo

O **dido meyo** u **talle**, ye o tercer dido d'a man, y se troba entre o dido index y o dido anular. Ye o dido mas luengo d'a man. En muitas culturas devantar-lo con a resta d'os didos zarratos en punyo y o polpillo mirando cara ta qui fa o chesto, se considera un insulto dica la persona a la que se diriche.

## Notas


## Referencias
Currín

O **currín** u **dido currín**, **gorrín** u **dido gorrín** u **dido chicot** ye o dido mas chicot d'a man humana, oposato a o pulgar y amán d'o dido anular. Tamién se conoixe como **dedeta**, **chiquirrín**, **chiquín**, **chicot**, **minique** u **retaina**.

## Significato cultural
En bellas culturas s'unen os *currins* de dos personas que realizan una promesa. Tradicionalment, se consideraba a la promesa como vinculant, y a ideya orichinal yera que a persona que trencaba a promesa heba de tallar-se o currín. D'una traza parellana, entre os miembros d'a *[[yakuza]]* chaponesa (gangsters), o castigo por bellas ofensas ye tallar parti d'as falanches d'o currín (ritual conoixito como *[[yubitsume]]*).

O devantamiento d'o dido chicot puet significar diversas cosas seguntes a cultura d'o país a on que nos trobemos:
* En Chapón, tener devantato o dido chicot mientres se ye parlando sobre dos persones significa que ellas son vinclatas sentimentalment. Iste chesto ye considerato antigo y vulgar, manimenos en bellas escenas anime se i fa servir intencionadament.
* En China, se considera vulgar devantar y amostrar o currín a atra persona d'a mesma traza que en a cultura occidental se chuzga como vulgar u agresivo amostrar o dido meyo.
* En America d'o Norte, levar un aniello en o dido chicot poseye un significato simbolico. O dido chicot ye o dido d'as relacions, y per ixo levar un aniello en él ye sinyal de que un ye ubierto y amoroso.
* En a India, devantar o dido chicot ye un sinyal de "katti" y *amistat crebata*, un signo de que belún ye carranyato, u una sucherencia en tono de broma que a persona que le amuestra o currín a un no deseya parlar con él.

## Notas


## Referencias
Dido index

O **dido index** u **indice** ye o segundo dido d'a man humana, chusto a o costato d'o pulgar. Tamién se conoixe como **escribano**.

Por un regular ye o dido mas expresivo y sensitivo d'a man, encara que no ye o mas luengo. Bels estudios han contrimostrato que tener un dido index mas chicot que o dido anular ye indicativo d'una propensión a estar un individuo mas atletico. Os hombres presentan una probabilitat 2.5 vegatas superior a las mullers de tener un index mas curto que l'anular, feito que allora s'ha correlacionato con un incremento d'a probabilitat por parti d'as mullers de desarrollar artritis.

## Chestos
Ye un dido que por un regular s'usa ta sinyalar, encara que en bels países ye considerato un chesto de mala educación. Tamién se fa servir como simbolo d'haber ganato en una competición esportiva. D'atra man si se mueve de dreita ta ezquierda en un movimiento oscilant representa una negación. Si se zarra la boca de forma tanchencial con él, gosa significar una petición de silencio.

## Denominacions populars
L'ALEANR reculle diferents denominacions como *indice*, *indiza*, *endice*, *endiza* (tanto esdrúixulas como planas) y atras formas como *nicial* en localidaz dica fa poco aragonesofonas de l'Alto Aragón, a vegadas coexistindo.

As formas que encomienzan por *in-* se tienden a documentar mas en as arias mas conservaderas d'as vals d'o Pireneu axial: Hu 101, Hu 100, Hu 102, Hu 103, Hu 104, Hu 105, Hu 106, Hu 107, Hu 108, Hu 111, Hu 112, Hu 200, Hu 301, Hu 303, Hu 401, Z 200, etcetera.

As formas con *en-* se pueden trobar en o Pireneu axial (Hu 202), pero son mas comuns en o prepireneu y semontano, sobre tot o sector central: Hu 400, Hu 302, Hu 109, Hu 110, Hu 107 y Z 202.

## Referencias
The Petrified Forest

***The Petrified Forest*** (títol en anglés, en aragonés ***A selva petrificata***, estrenada con en Aragón con o títol de ***El bosque petrificado***) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1936 de Cine negro, dirichita por Archie Mayo, que en o suyo reparto incluye entre atros a actors como Leslie Howard, Bette Davis, Humphrey Bogart, Genevieve Tobin u Dick Foran.

## Se veiga tamién
* Cine en 1936.
* Cintas de 1936.

## Vinclos externos
*  ''The Petrified Forest'' en IMDb.
Archie Mayo

**Archie Mayo**, naixito de Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) o 29 de chinero de 1891 y muerto en Guadalajara (Jalisco, Mexico) o 4 d'aviento de 1968, estió un director cinematografico estausunidense.

## Vinclos externos
*  Archie Mayo en IMDb.
Barba

A **barba** ye o pel facial que cubre a zona d'a variella en os humans masclos. Ye un d'os rasgos tardanos d'a pubertat. Apareixe con mas u menos abundancia penendendo d'a raza.

En o curso d'a historia y en as diferentes culturas, a os hombres con vello facial se les han atribuito a sabiduría, a potencia sexual u un estatus social alto, pero tamién a manca d'hichiene u refinamiento y una disposición excentrica. En bellas relichions, como os sikhs u bellas corrients musulmanas se considera preceptiva, por lo que os varons han de levar barba.

Dimpués d'haber estato espullatas d'o suyo sentito estetico mientres as primeras decadas d'o sieglo XX, as barbas, chunto con o pel luengo, fuoron reintroducitas en o mundo occidental por os hippies. Actualment (comencipios d'o sieglo XXI) as barbas luengas no gosan veyer-se guaire entre os hombres chóvens occidentals. Talment porque bi ha bella tendencia unisex, como en o caso d'os metrosexuals, por eixemplo. Manimenos, en os grupos de rock u pop independient, u entre grupos d'investigadors y cientificos encara ye común levar barba.

La barba se recorta por meyo d'o rasurato y a sobén se combina con a mostaixa, que ye o pel que creixe sobre o labio superior. En ocasions también se recorta, procedendo a rasurar partis d'os caixos y o cuello.

## A barba en a historia

Como s'ha dito antis, a barba tien gran importancia en muitas culturas, mas que mas en teneba en o pasato.

Por eixemplo, entre os celtas la barba constituiba un signo de virilidat y libertat, ya que os esclaus yeran obligatos a recortar-se-la. Se sabe que os pueblos chermanicos tamién s'estimaban mas de levar barba igual que os celtas. Fuoron os romanos en a su expansión los que prencipioron a extender o costumbre d'o rasurato, ya que os soldatos yeran obligatos a ello por as ventachas que teneba (se privaba que o enemigo podese dar un tirón d'a barba en a batalla), y ya que l'Imperio Romano yera una sociedat militar, pronto a mayor parte d'os hombres de l'imperio prenioron o costumbre d'o rasurato facial.
 
En a Edat Meya, cuan os chermans envadioron os antigos territorios romanos, tornó a estar de moda a barba, como ya s'ha dito signo de libertat y virilidat ta éls.

En o sieglo XV s'albandonó a moda de levar barba por un tiempo, en o que los hombres gosaban rasurar-se de tot (excepto talment os campesins).

En o sieglo XVI, prencipió a levar-se una barba muit recortata u zoqueta en Europa y barba luenga en Indias (moda trayita por los conquistadors, que quereban diferenciar-se d'os indígenas, que no teneban barba).

En o sieglo XVII, muitos hombres europeus (y os americanos criollos) levaban mostaixa, barba recortata u bien a cara rasurata.

En o sieglo XVIII, a moda estió levar mostaixa u bien o rasurato total.

## Referencias
Maurice Ronet

**Maurice Ronet** (nombre artistico de **Maurice Julien Marie Robinet**), naixiu de Niza (Provenza-Alpes-Costa Azul, Occitania) o 13 d'abril de 1927 y muerto en París (Isla de Francia, Francia) o 14 de marzo de 1983, estió un actor y director cinematografico francés, fillo d'os actors Émile Ronet y Paule de Breuil.

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Maurice Ronet.

## Vinclos externos
*  Maurice Ronet en Internet Movie Database.
Jean de La Fontaine

**Jean de La Fontaine**, naixito de Château-Thierry (Reino de Francia, hue Aisne en Picardía) o 8 de chulio de 1621 y muerto en París o 13 d'abril de 1695, estó un escritor, poeta y novelista francés, muit conoixito por as suyas *Fabulas* (1668-1678). Estió miembro de l'Academia Francesa y ye considerau como uno d'os millors escritors de fabulas d'a historia chunto a Samaniego y Esopo, a qui tradució y replegó parti d'a suya obra .

## Vinclos externos
James Ensor

**James Ensor**, naixito d'Oostende (Flandres, Belchica) o 13 d'abril de 1860 y muerto en ixa mesma ciudat o 19 de noviembre de 1949, estió un pintor belga d'o Expresionismo, qui destacó por a orichinalidat d'a suya obra pictorica.

## Vinclos externos
Ron Perlman

**Ron Perlman** (nombre artistico de **Francis Ronald Perlman**), naixiu de Nueva York (Nueva York) o 13 d'abril de 1950, ye un actor estausunidense, que se fació popular a radiz d'o suyo papel de *Salvatore* en a cinta *[[Der Name der Rose]]* (1986), dirichida por Jean-Jacques Annaud, cuan pensaba en albandonar o mundo d'o Cine; dende ixe inte, fació cuantas colaboracions con iste director qui, gracias a ixa cinta, fació que no l'albandonase.

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Ron Perlman.

## Vinclos externos

*  Ron Pearlman en Internet Movie Database.
Al Green

**Al Greene** (nombre artistico d**'Albert Greene**), naixito de Forrest City (Arkansas) o 13 d'abril de 1946, ye un cantaire, compositor, musico (guitarra) y productor musical estausunidense de *[[rhythm and blues]]*, *[[gospel]]* y *[[soul]]*, activo dende 1967, con mas de 20 millons de discos venditos y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial d'Al Green.

## Referencias
Carles Puyol

**Carles Puyol i Saforcada** u **Carles Puyol**, dito **Puyol**, naixito de La Pobla de Segur (Pallars Chusán, Leida) o 13 d'abril de 1978, ye un futbolista catalán, actualment retirato, chugador dende 1994 dica 2014 d'o Futbol Club Barcelona, en a posición d'esfensa.

## Equipos

## Vinclos externos

* Web oficial de Carles Puyol.
Negación

**Negación** puet fer referencia:

* a o concepto gramatical de **[[negación (gramatica)|negación]]**.
* a o concepto lochico de **[[Conectiva lochica|negación lochica]]**.
* a o concepto psicolochico **[[negación (psicolochía)|negación]]**.
Tallador

Un **tallador**, tamién **espuntador** u **sacaminas**, ye o instrumento que se fa servir ta afinar a fusta y a punta de grafito d'un lápiz cuan s'ha feito gorda por l'uso u cuan o lápiz ye nuevo. Ye a saber-lo important cuan se tracta de dar calidat a la escritura, ya que a sobén se gasta a punta d'o lápiz con l'uso. Existen talladors de cuantos tipos y grandarias seguntes o tipo de lápiz en que se vaiga a emplegar.

## Referencias

## Vinclos externos
Sarah Michelle Gellar

**Sarah Michelle Gellar**, naixita de Nueva York (Nueva York) o 14 d'abril de 1977, ye una actriz estausunidense, muit conoixita internacionalment por a suya interpretación d'o personache de *Buffy Summers* en a serie de televisión *[[Buffy the Vampire Slayer (serie de televisión)|Buffy the Vampire Slayer]]*, una serie con cuantos premios y distribuyita arredol d'o mundo.

## Vinclos externos

*  Sarah Michelle Gellar en IMDb.
Tramvía

Un **tramvía** (de l'anglés *tramway*, "vía de raíls plans") ye un medio de transporte de pasachers que circula por a superficie en arias urbanas, por as propias carreras, sin deseparación d'a resta d'a vía u por un sector reservato. En bels casos a vía férria d'o tramvía puet transitar por vías publicas exclusivas y mesmo cubrir-se de hierba, integrando-la encara mas en o paisache urbán.

En Zaragoza bi ha un servicio de Tramvía dende Val d'Espartera dica o centro d'a ciudat dende l'anyo 2011 que no podió aproveitar as estructuras d'un anterior tramvía que bi habió cualques decadas antes.

## Se veiga tamién
* Tramvía de Zaragoza.
François Duvalier

**François Duvalier** (dito *Papa Doc*), naixito de Port-au-Prince o 14 d'abril de 1907 y muerto en ixa mesma ciudat o 21 d'abril de 1971, estió un politico haitiano, dictador como President d'o país dende o 22 de setiembre de 1957 dica la suya muerte, en haber-se proclamato *president vitalicio*, seguntes un rechimen basato en o culto a la personalidat, en o vudú y en os *[[Tonton Macoute]]*, grupos paramelitars.

## Vinclos externos
Horace McCoy

**Horace McCoy**, naixiu de Pegram (Tennessee) o 14 d'abril de 1897 y muerto en Beverly Hills (California) lo 15 d'aviento de 1955, estió un escritor, novelista y guionista estausunidense, autor de novelas de suspenso y de guions de cualsiquier chenero cinematografico, encara que a sobén de cine negro y de westerns.

## Se veiga tamién
* Cintas con guión de Horace McCoy.
Gianni Rodari

**Gianni Rodari**, naixito d'Omegna (provincia de Verbano-Cusio-Ossola, Piemont, Reino de Italia, hue Italia) o 23 d'octubre de 1920 y muerto en Roma o 14 d'abril de 1980, estió un poeta, escritor y periodista italiano, militant d'o Partito Comunista Italiano y colaborador en o suyo diario, *[[L'Unita]]*. Por o suyo treballo en a Literatura infantil, recibió o Premio Hans Christian Andersen (1970).
Loretta Lynn

**Loretta Lynn** (nombre artistico de **Loretta Webb**), naixita de Butcher Hollow (Kentucky) o 14 d'abril de 1932, ye una cantaire y musico (guitarra) estausunidense de *[[country]]*, uno d'os prencipals representants d'ixe chenero musical mientres os anyos 1960.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial de Loretta Lynn.
Tom Hulce

**Tom Hulce** (nombre artistico de **Thomas Edward Hulce**), naixito de Whitewater (Wisconsin) o 6 d'aviento de 1953, ye un actor estausunidense.

## Premios
O actor Tom Hulce fue nominato en 1984 a l'Oscar a o Millor Actor por o suyo papel en a cinta *[[Amadeus]]*, dirichita por Miloš Forman.

## Vinclos externos
*  Tom Hulce en IMDb.
Julie Christie

**Julie Christie** (nombre artistico de **Julie Frances Christie**), naixita de Chabua (Assam, Raj britanico, hue India) o 14 d'abril de 1941, ye una actriz britanica con una important presencia en o Cine y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.

O suyo primer gan papel estió en a cinta *[[Doctor Zhivago (cinta de 1965)|Doctor Zhivago]]* (1965), de David Lean, con un guión basato en a obra d'o Nobel Boris Pasternak. Sindembargo, en a suya filmografía se pueden destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como *[[Darling (cinta de 1965)|Darling]]* (1965, John Schlesinger), *[[Fahrenheit 451 (cinta de 1966)|Fahrenheit 451]]* (1966, François Truffaut), *[[The Go-Between (cinta)|The Go-Between]]* (1970, Joseph Losey), *[[McCabe & Mrs. Miller]]* (1971, Robert Altman), *[[Shampoo (cinta)|Shampoo]]* (1975, Hal Ashby), *[[Afterglow (cinta)|Afterglow]]* (1997, Alan Rudolph), u *[[Away from Her]]* (2006, Sarah Polley.

## Premios
L'actriz Julie Christie recibió en 1965 un premio Oscar a la Millor Actriz por o suyo papel de Diana Scott en a cinta *[[Darling (cinta de 1965)|Darling]]*, dirichita por John Schlesinger.

## Vinclos externos

*  ''Julie Christie'' en IMDb.
John Singer Sargent

**John Singer Sargent**, naixito de Florencia (Gran Ducau de Toscana, hue Ciudat metropolitana de Florencia, Toscana, Italia) o 12 de chinero de 1856 y muerto en Londres (Reino Uniu) o 14 d'abril de 1925, estió un pintor estausunidense muit prolifico (900 cuadros, alto u baixo, a mas d'arredol de 2.000 aguafuertes). Formato como pintor en París, relacionando-se con pintors como Claude Monet, Paul Helleu u Gabriel Fauré, se convertió en un pintor por encargo d'as clases pudients d'Europa y Estaus Unius, estando asinas autor de muitos retratos de personalidaz destacatas. Artisticament, yera adscrito a l'estilo impresionista.

## Vinclos externos
Sam Waterston

**Sam Waterston** (nombre artistico de **Samuel Atkinson Waterston**), naixito de Cambridge (Massachusetts) o 15 de noviembre de 1940, ye un actor estausunidense, con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.

## Premios
O actor Sam Waterston fue nominato en 1984 a l'Oscar a o Millor Actor por o suyo papel en a cinta *[[The Killing Fields (cinta)|The Killing Fields]]*, dirichita por Roland Joffé.

## Vinclos externos
*  Sam Waterston en IMDb.
Harrison Ford

:*Iste articlo ye sobre l'actor estausunidense Harrison Ford naixiu en 1942; ta l'actor de cine mudo, se veiga *'Harrison Ford (actor de cine mudo)**''.

**Harrison Ford*', naixiu de [[Chicago]] ([[Illinois]]) o [[13 de chulio]] de [[1942]], ye un [[actor]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]], muit conoixiu por a suya participación en cuantas cintas destacadas, como *Indiana Jones and the Temple of Doom* ([[1984]]), *Witness* ([[1985]]), *Air Force One* ([[1997]]) u *K-19: The Widowmaker* ([[2002]]). Ha recibiu cuantos premios mientres a suya carrera cinematografica.

== Premios ==
L'actor Harrison Ford fue nominau en [[1985]] a l'[[Oscar a o Millor Actor]] por o suyo papel en a cinta *Witness'', dirichida por Peter Weir.

## Filmografía

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Harrison Ford.

## Vinclos externos

*  Harrison Ford en Internet Movie Database.
Clarión

O **clarión**, **clairón** u **clairión** (d'o francés *<crayon*) ye una archila blanca que, preparata en barretas, se fa servir ta escribir en una pizarra.

A mezcla de cenisa y augua ha estata emplegata como pintura por diferents culturas mesoamericanas.

Gosa decir-se también asinas a o compuesto de cheso que s'emplega en o chuego de billar ta frotar os tacos con a fin de que no s'esbaren cuan se trucan as bolas. 
 
Os clarions se fan por un regular mezclando cheso con augua y belatros materials como caolín, y s'aspera a que pelle aintro d'un molde especial. Una vegata que ha pellato a mezcla, se desmolda y s'ixuca.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Andrei Konchalovsky

**Andrei Konchalovsky** (en ruso y alfabeto cirilico Андре́й Серге́евич Михалко́в-Кончало́вский, nombre artistico d**'Andron Sergeyevich Mikhalkov**), naixito de Moscú (Unión Sovietica, hue Rusia) o 20 d'agosto de 1937, ye un director cinematografico ruso, con una destacata carrera en o Cine sovietico y en o Cine estausunidense.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial d'Andrei Konchalovsky.
*  Andrei Konchalovsky en IMDb.
Tricot

Un **tricot** (de l'occitán *< tricòt*) u **charsé** (de l'anglés *[[Jèrri|Jersey]]*) ye una prenda de vestir de punto, a sobén de lana, cotón u telas sinteticas, que cubre o tronco y estremidaz superiors.

Por o suyo teixito se fa servir por un regular como prenda d'abrigo.

## Notas


## Referencias
Camiseta

Una **camiseta** ye una camisa curta sin cuello, por un regular de punto que va dreitament sobre a piel. D'antis mas se portiaba nomás como pieza de ropa interior, feita de lana u cotón, y que en os zaguers anyos, debito a la influencia d'a cultura estausunidense arredol d'o mundo, s'ha popularizato como prenda exterior ta o verano, a sobén con debuixos de colors y mensaches diversos. Por analochía se fan servir os termins **[[chambreta]]** u **[[zamarra|zamarreta]]** pa referir-se a ista prenda, encara que en o suyo orichen fan referencia a atro tipo de prendas.

En muitos esportes d'equipo, as colors d'a camiseta sirven ta distinguir a os chugadors. Os equipos gosan tener una color u colors distintivas, por eixemplo, blanco y azul ta o Real Zaragoza u azul y grana ta a SD Huesca. En bellas cursas ciclistas, o líder d'a preba portía una camiseta distintiva (por eixemplo, de color amariella en o Tour de Francia u de color rosa en o Giro d'Italia).

## Referencias

## Vinclos externos
Mielsa

A **mielsa** (d'o chermanico *< *miltja*) u **banzo** (d'o latín *badĭus*) ye un organo de l'abdomen que tien a función de destruir eritrocitos viellos y servir de reservorio de sangre. Ye un centro d'actividat d'o sistema reticuloendotelial, parti d'o sistema immunitario. A suya ausencia predisposa a determinatas infeccions.

## Anatomía humana
A mielsa humana ye situata en a parti ezquierda superior de l'abdomen, por dezaga d'o estomago y chusto debaixo d'o diafragma. En condicions normals, as suyas dimensions son de 125 × 75 × 50 mm y o suyo peso meyo ye de 150 g.

Ye l'organo mas gran derivato d'o mesenquima. Ye formata por masas de teixito limfoides d'aspecto granular situatos arredol de venas y arterias.

Alto u baixo, un 10% d'a población presenta una u mas mielsas accesorias.

Bi ha diversos ligamentos peritoneals que sirven ta subchectar a mielsa:
* **Ligamento gastroesplenico**. Conecta o estomago con a mielsa.
* **Ligamento esplenorenal**. Conecta a mielsa con o rinyón.
* **Ligamento frenocolico**. Conecta l'anglo esplenico d'o colon con o diafragma. O centro conecta con a mielsa.

As seccions transversals d'a mielsa amuestran una superficie roya que se divide en dos tipus de polpa, con funcions diferents:

Atras funcions d'a mielsa mas importants, mas que mas en adultos sanos, son:

* Producción d'opsoninas, d'a properdina y d'a tuftsina (tetrapetido).
* Eritropoyesi. O miollo osio ye o puesto primario a on que se produce a hematopoyesi en l'adulto, encara que, dica o cinqueno mes de chestación, a mielsa tien funcions hematopoyeticas importants. Dimpués d'o naiximiento, no gosa tener función hematopoyetica significativa fueras de bels desordens hematolochicos, como o sindrome mielodisplasico y as hemoglobinopatías.
* Almadacenamiento d'eritrocitos y d'atras celulas sanguinias. Isto nomás ye valido ta bels mamifers como os cans. En sers humans, a mielsa no funciona como un diposito d'eritrocitos, sino que almadacena plaquetas.

## Embriolochía humana
A mielsa tien o suyo orichen en a diferenciación mesenquimatosa d'o mesogastrio dorsal. Mientres d'o desarrollo embrionario se pueden formar mielsas accesorias (dica un 30% d'a población en tiene) que son chicoz nodulos y se localizan en un 70% entre a coda d'o páncrias y o hilio esplenico.

A asplenia (ausencia de mielsa) ye una patolochía totalment compatible con a vida, encara que augmenta o numero d'infeccions que tiene a chent que la padeixe y belunas pueden plegar a estar mortals.

## Malautías asociatas
Malautías que causan esplenomegalia:
*Sarcoidosi.
*Malaria.
*Leucemia.
*Leishmaniosi.
*Mononucleosi infecciosa.
*Hemangioma.
*Hemangiosarcoma.

## Referencias
Tufa

A **tufa** ye a parti frontal d'o pelo tallau de traza que caye sobre a frent. A tufa se puet presentar en diversos estilos. Os peinaus que presentan tufa han estau alternativament a la moda y pasaus de moda a o largo d'o tiempo igual que a resta de tipos de peinau. En os zaguers anyos 1980 y primerías d'os anyos 1990, yera de moda fer-se a tufa bombiada, rizada y prevocativa.

## Se veiga tamién
*Crencha.

## Referencias

## Vinclos externos
* Cómo tallar a tufa
James Garner

**James Garner** (nombre artistico de **James Scott Bumgarner**), naixiu de Norman (Oklahoma) lo 7 d'abril de 1928 y muerto en Los Angeles (California, Estaus Unius) o 19 de chulio de 2014, estió un actor estausunidense, con cuantos premios recibius mientres a suya carrera cinematografica.

## Premios
L'actor James Garner fue nominau en 1985 a l'Oscar a o Millor Actor por o suyo papel en a cinta *[[Murphy's Romance]]*, dirichida por Martin Ritt.

## Se veiga tamián
* Cintas interpretadas por James Garner.

## Vinclos externos

*  James Garner en Internet Movie Database.
Catarina I de Rusia

:*Iste articlo ye sobre a zarina Catarina I de Rusia; ta atros usos, se veiga *'Catarina I**''.


**Catarina I de Rusia''', naixita de Livonia (Suecia, hue Estonia) o 15 d'abril de 1684 y muerta en Sant Petersburgo (Imperio Ruso) o 17 de mayo de 1727, estió una zarina de l'Imperio Ruso, que ocupó o trono dende o 8 de febrero de 1725, cuan morió o suyo esposo Pero I, dica la suya muerte.

## Vinclos externos
Emma Thompson

**Emma Thompson**, naixida de Londres o 15 d'abril de 1959, ye una actriz y guionista britanica, activa en o cine britanico dende zaguerías d'os anyos 1970 y con cuantos premios recibius mientres a suya carrera cinematografica. Antiparte, ye filla d'os actors Eric Thompson y Phyllida Law, y chirmana de l'actriz Sophie Thompson.

D'entre la suya filmografía, se puet destacar bel una d'as suyas interpretacions en bellas cintas destacadas, como *[[Howards End (cinta)|Howards End]]* (1992, James Ivory), *[[The Remains of the Day (cinta)|The Remains of the Day]]* (1993, James Ivory), *[[In the Name of the Father (cinta)|In the Name of the Father]]* (1993, Jim Sheridan), *[[Sense and Sensibility (cinta)|Sense and Sensibility]]* (1995, Ang Lee), *[[Primary Colors (cinta)|Primary Colors]]* (1998, Mike Nichols) *[[Love Actually]]* (2003, Richard Curtis), *[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (cinta)|Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]* (2004, Alfonso Cuarón) u *[[Brideshead Revisited (cinta)|Brideshead Revisited]]* (2008, Julian Jarrold).

## Premios
L'actriz Emma Thompson recibió un premio Oscar a la Millor Actriz en 1992 en a 65<sup>ena</sup> edición d'os Premios Oscar por a suya interpretación de *Margaret Schlegel* en a cinta *[[Howards End (cinta)|Howards End]]*, dirichida por Jonathan Kaplan.

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Emma Thompson.

## Vinclos externos

*  ''Emma Thompson'' en Internet Movie Database.
*  ''Emma Thompson'' en Turner Classic Movies.
Domenico Zampieri

**Domenico Zampieri** (dito **Domenichino**), naixiu de Bolonya (Estaus Pontificios, hue provincia de Bolonya, Italia) o 21 d'octubre de 1581 y muerto en Nápols (Reino de Nápols, hue Italia) o 15 d'abril de 1641, estió un pintor italiano en estilo barroco.

## Galería

Imachen:Domenichino adam eve.jpg
Imachen:Sibyl Domenichino.jpg
Imachen:Domenichino_-_Saint_Cecilia_Playing_the_Viol_01.jpg
Imachen:ApparitionBVM&Gennaro.jpg
File:Domenichino (Domenico Zampieri) (Italian) - The Way to Calvary - Google Art Project.jpg
Imachen:The Rebuke of Adam and Eve.jpg
Imachen:Timoclée et Alexandre, Domenichino (Louvre INV 796) 01.jpg
Imachen:'Abraham Leading Isaac to Sacrifice', oil on copper painting by Domenichino.JPG


## Vinclos externos
Claudia Cardinale

**Claudia Cardinale** (nombre artistico de **Claude Joséphine Rose Cardin**), naixida de Túniz (Protectorau de Tunicia, hue Tunicia) lo 15 d'abril de 1938 y muerta en Nemours (Sena y Marne, Francia) lo 23 de setiembre de 2025, estió una actriz italiana con una important carrera en o cine italiano y o cine francés y con cuantos premios recibius mientres a suya carrera artistica.

Tenió participación en cintas destacadas, como *[[Il gattopardo (cinta)|Il gattopardo]]* (1963), *[[Lost Command]]* (1966), *[[C'era una volta il West]]* (1968), *[[Fitzcarraldo]]* (1982) u *[[Un été à La Goulette]]* (1996).

## Referencias

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Claudia Cardinale.

## Vinclos externos

*  Claudia Cardinale en Internet Movie Database.
Elizabeth Montgomery

**Elizabeth Montgomery** (**Elizabeth Victoria Montgomery**), naixita de Los Angeles (California, Estaus Unius) o 15 d'abril de 1933 y muerta en Beverly Hills (California, Estaus Unius) o 18 de mayo de 1995, estió una actriz estausunidense, muit conoixita internacionalment en estar a protagonista d'a serie de televisión *[[Bewitched]]* mientres os anyos 1960, encara que recibió cuantos premios mientres a suya carrera cinematografica. Ye filla d'os actors Robert Montgomery y Elizabeth Allen.

## Vinclos externos
*  Elizabeth Montgomery en IMDb.
*  Elizabeth Montgomery en Turner Classic Movies.
*  Elizabeth Montgomery en Find A Grave.
Bessie Smith

**Bessie Smith**, naixida de Chattanooga (Tennessee) o 15 d'abril de 1894 y muerta en Clarksdale (Mississippi) o 26 de setiembre de 1937, estió una cantaire estausunidense de *[[blues]]* y *[[jazz]]*, una d'as prencipals d'os anyos 1920, que teneba a embotada d*'Emperadriz d'o blues*.

## Vinclos externos
Denis Marion

**Denis Marion** (pseudonimo de **Marcel Defosse**), naixito de Sint-Joost-ten-Node (Rechión de Bruselas-Capital, Belchica) o 15 d'abril de 1906 y muerto en Eaubonne (Val de l'Oise, Isla de Francia, Francia) o 15 d'agosto de 2000, estió un escritor, periodista, guionista y critico cinematografico belga. Amigo y colaborador d'André Malraux, fació con iste autor o guión d'a cinta *[[Espoir, sierra de Teruel]]* (1937), dirichita por Malraux y basata en o suyo libro *[[L'Espoir]]*; a cinta se rodó en territorio encara en mans d'a Segunda Republica Espanyola mientres a Guerra Civil espanyola.
Emma Watson

**Emma Watson** (**Emma Charlotte Duerre Watson**), naixita de París (Isla de Francia, Francia) o 15 d'abril de 1990, ye una actriz britanica, muit conoixita internacionalment en interpretar a *Hermione Granger* en a serie de cintas *Harry Potter*.

## Filmografía
### Cine
* 2001: *[[Harry Potter and the Philosopher's Stone (cinta)|Harry Potter and the Philosopher's Stone]]*.
* 2002: *[[Harry Potter and the Chamber of Secrets (cinta)|Harry Potter and the Chamber of Secrets]]*.
* 2004: *[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (cinta)|Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]*.
* 2005: *[[Harry Potter and the Goblet of Fire (cinta)|Harry Potter and the Goblet of Fire]]*.
* 2007: *[[Harry Potter and the Order of the Phoenix (cinta)|Harry Potter and the Order of the Phoenix]]*.
* 2008: *[[The Tale of Despereaux (cinta)|The Tale of Despereaux]]*.
* 2009: *[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (cinta)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]*.
* 2009: *[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1]]*. 	
* 2011:	*[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]*.
::*[[My Week with Marilyn]]*.
* 2012:	*[[The Perks of Being a Wallflower]]*.
* 2013: *[[The Bling Ring]]*.
::*[[This Is the End]]*.
* 2014:	*[[Noah]]*.
* 2015: *[[Regression]]*.
* 2016: *[[Colonia]]*.
* 2017: *[[Beauty and the Beast]]*.
::*[[The Circle]]*.
* 2019: *[[Little Women]]*.

### Televisión
* 2007: *[[Ballet Shoes (cinta)|Ballet Shoes]]* (telefilm).

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web oficial d'Emma Watson
*  Emma Watson en IMDb.
Jean Genet

**Jean Genet**, naixito de París (Isla de Francia) o 19 d'aviento de 1910 y muerto en ixa mesma ciudat o 15 d'abril de 1986, estió un escritor, poeta y dramaturgo francés.

## Vinclos externos
Sant Sadurní d'Osormort

**Sant Sadurní d'Osormort** (*Sant Sadurní d'Osormort* en catalán y oficialment, *San Saturnino de Osormort* en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona.

A suya población ye de 101 habitants (2009), en una superficie de 30,60 km² con una densidat de población de 3,30 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Sant Sadurní d'Osormort se troba situata a 526 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Tornil de Sant Sadurní d'Osormort, un edificio d'estilo romanico d'o sieglo XI; a ilesia ye consagrada a sant Tornil.
* Masia Masferrer, una masía d'o sieglo XVII con frontera esgrafiata y con forchaus artisticos.

## Referencias

## Vinclos externos
* Información de Sant Sadurní d'Osormort en a pachina web d'o Consello Comarcal de l'Osona.
* Información de Sant Sadurní d'Osormort en a pachina web d'a Cheneralidat de Catalunya.
* Información de Sant Sadurní d'Osormort en a pachina web d'o *[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Sant Vicenç de Torelló

**Sant Vicenç de Torelló** (*Sant Vicenç de Torelló* en catalán y oficialment, *San Vicente de Torelló* en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona.

A suya población ye de 1.996 habitants (2009), en una superficie de 6,60 km² con una densidat de población de 302,42 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Sant Vicenç de Torelló se troba situata a 554 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Vicient de Sant Vicenç de Torelló, una ilesia d'estilo romanico d'o sieglo XI construyida dencima d'un edificio anterior documentau en o sieglo IX. Fue muit esviellata en o sieglo XVII y en 1974.
* Repuis d'o antigo castiello d'o lugar, documentau dende lo sieglo IX y con una torre d'o sieglo XII.

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal de Sant Vicenç de Torelló.
* Información de Sant Vicenç de Torelló en a pachina web d'o *[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Santa Maria de Besora

**Santa Maria de Besora** (*Santa Maria de Besora* en catalán y oficialment, *Santa María de Besora* en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona.

A suya población ye de 163 habitants (2009), en una superficie de 24,70 km² con una densidat de población de 6,60 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Santa Maria de Besora se troba situata a 866 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 90 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia y de Catalunya.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Salvador del Prat, un edificio d'estilo romanico.

## Vinclos externos
* Información de Santa Maria de Besora en a pachina web d'a Deputación Provincial de Barcelona.
* Información de Santa Maria de Besora en a pachina web d'a Cheneralitat de Catalunya.
* Información de Santa Maria de Besora en a pachina web d'o *[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Santa Maria de Corcó

**Santa Maria de Corcó** (*Santa Maria de Corcó* en catalán y oficialment, *Santa María de Corcó* en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona.

A suya población ye de 2.293 habitants (2009), en una superficie de 61,80 km² con una densidat de población de 37,10 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Santa Maria de Corcó se troba situata a 693 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Cantonigròs, L'Esquirol, Sant Julià de Cabrera y Sant Martí Sescorts.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Martí Sescorts, d'estilo romanico.
* Ilesia de Sant Julià de Cabrera, d'estilo romanico.

## Vinclos externos
* Información de Santa Maria de Corcó en a pachina web d'a Deputaciçon Provincial de Barcelona.
* Información de Santa Maria de Corcó en a pachina web d'a *[[Cheneralitat de Catalunya]].
* [http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=08254 Información de Santa Maria de Corcó] en a pachina web d'o *Institut d'Estadística de Catalunya''.
Sobremunt

**Sobremunt** ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Lluçanès y provincia de Barcelona.

A suya población ye de 98 habitants (2009), en una superficie de 13,80 km² con una densidat de población de 7,10 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Sobremunt se troba situata a 880 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Santa Llúcia y Sorreig.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Martín de Sobremunt, un edificio d'orichen romanico, encara que muit esviellato.

## Vinclos externos
* Información de Sobremunt en a pachina web d'a Deputación Provincial de Barcelona.
* Información de Sobremunt en a pachina web d'a Cheneralitat de Catalunya.
* Información de Sobremunt en a pachina web d'o *[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Sora (Osona)

:*Iste articlo ye sobre un municipio catalán en a comarca d'Osona; ta atros usos, se veiga *'Sora (desambigación)**''.


**Sora*' ye un [[municipio]] [[Catalunya|catalán]] situato en a [[Comarcas de Catalunya|comarca]] de l'[[Osona]] y [[provincia de Barcelona]].

A suya [[Población humana|población]] ye de 180 habitants ([[2009]]), en una [[superficie]] de 31,80 [[km²]] con una [[densidat de población]] de 5,66 hab/km².

== Cheografía ==
A localidat de Sora se troba situata a 716 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de [[Cussons]] y [[El Serradet]].

== Demografía ==


== Administración ==
=== Alcaldes ===


== Vinclos externos ==

* [http://www.sora.cat/ Pachina web oficial municipal de Sora].
* [https://web.archive.org/web/20120302223532/http://www10.gencat.net/pls/municat/mun_p01.dad_ens?cod=0827260009 Información de Sora] en a pachina web d'a [[Cheneralidat de Catalunya]].
* [http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=08272 Información de Sora] en a pachina web d'o *Institut d'Estadística de Catalunya''.
Sora (desambigación)

**Sora** puet estar:

***[[Sora]]**, un despoblato medieval aragonés d'a comarca de Cinco Villas, en l'actual termin municipal de Castellón de Val de Chasa.
***[[Sora (Colombia)]]**, un municipio de Colombia.
***[[Sora (Eslovenia)]]**, un lugar d'o municipio de Medvode, en l'Alta Carniola (Eslovenia).
***[[Sora (Italia)]]**, un municipio en a rechión d'o Lazio (Italia).
***[[Sòra]]**, una comuna occitana en o departamento francés de Landas.
***[[Sora (Osona)]]**, un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona. 
***[[Idioma sora]]**, una d'as luengas munda charrata en a India y Sri Lanka.
***[[Río Sora]]**, un río en Eslovenia.
***[[Sora (modelo de texto a video)|Sora]]**, un modelo de texto a video d'OpenIA.
Mostaixa

A **mostaixa** (de l'occitán *mostacha*) u **bigot** (d'o chermanico *bi Got*) ye o pel que creixe en a rechión d'a cara entre o naso y o labio superior d'os humans.

## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Hans Sloane

**Hans Sloane**, naixito de Killyleagh (condau d'An Dúin, Irlanda, hue Irlanda d'o Norte, Reino Uniu) o 16 d'abril de 1660 en una familia d'escoceses d'Ulaidh y muerto l'11 de chinero de 1753 en Londres (Reino Uniu), estió un medico, naturalista, zoologo y numismatico irlandés, coleccionista que estió miembro d'a *[[Royal Society]]* y uno d'os responsables d'a creyación d'o Museu Britanico.

## Vinclos externos
Shu Qi

**Shu Qi** (舒淇 en chinés, nombre artistico de *Lin Li-Hui*, 林立慧), naixita de Taipei (Republica de China) o 16 d'abril de 1976, ye una actriz, modelo y cantaire taiwanesa.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial de Shu Qi.
*  Shu Qi en IMDb.
Tavertet

**Tavertet** ye un municipio catalán situau en a comarca de l'Osona, provincia de Barcelona y partiu chudicial de Vic.

A suya población ye de 158 habitants (2009), en una superficie de 32,56 km² con una densidat de población de 3,30 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Sant Sadurní d'Osormort se troba situata a 869 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 30 km d'a ciudat de Vic, a capital d'a suya comarca y partiu chudicial, y de 104&nbsp;km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia.

D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Sant Bartomeu Sesgorgues.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

*  www.tavertet.cat Pachina web oficial municipal de Tavertet].
*  Información de Tavertet en a pachina web d'a Cheneralidat de Catalunya.
*  Información de Tavertet en a pachina web d'o *[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Henry Mancini

**Henry Mancini** (nombre artistico d**'Enrico Nicola Mancini**), naixiu de Cleveland (Ohio) o 16 d'abril de 1924 y muerto en Los Angeles (California) o 14 de chunio de 1994, estió un compositor y director d'orquesta estausunidense, que destacó como compositor de bandas sonoras ta cintas, encara que teneba una important producción musical. Recibió cuantos premios cinematograficos y musicals por a suya labor.

D'entre las muitas bandas sonoras orichinals que componió, pueden mencionar-se *[[Abbott and Costello Go to Mars]]* (1953, Charles Lamont), *[[The Benny Goodman Story]]* (1956, Valentine Davies), *[[Touch of Evil]]* (1958, Orson Welles), *[[Operation Petticoat]]* (1959, Blake Edwards), *[[Breakfast at Tiffany's (cinta)|Breakfast at Tiffany's]]* (1961, Blake Edwards), *[[Days of Wine and Roses (cinta)|Days of Wine and Roses]]* (1962, Blake Edwards), *[[The Pink Panther (cinta de 1963)|The Pink Panther]]* (1963, Blake Edwards), *[[Two for the Road (cinta)|Two for the Road]]* (1967, Stanley Donen), *[[The Hawaiians (cinta)|The Hawaiians]]* (1970, Tom Gries), *[[The Thief Who Came to Dinner]]* (1973, Bud Yorkin), *[[W. C. Fields and Me]]* (1976, Arthur Hiller), *[[Who Is Killing the Great Chefs of Europe?]]* (1978, Ted Kotcheff), *[[Victor/Victoria]]* (1982, Blake Edwards), *[[Blind Date (cinta de 1987)|Blind Date]]* (1987, Blake Edwards), u *[[Married to It]]* (1991, Arthur Hiller).

## Se veiga tamién
* Cintas con banda sonora orichinal de Henry Mancini.

## Vinclos externos

*  Henry Mancini en Internet Movie Database.
Jay O. Sanders

**Jay O. Sanders** (nombre artistico de **James Olcutt Sanders**), naixiu d'Austin (Texas) o 16 d'abril de 1953, ye un actor estausunidense, activo en o cine estatsuidense dende 1979 y con cuantas cintas en a suya filmografía.

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Jay O. Sanders.

## Vinclos externos
*  Jay O. Sanders en Internet Movie Database.
Tristan Tzara

**Tristan Tzara** (pseudonimo de **Samuel Rosenstock**), naixiu de Moineşti (Rumanía) o 16 d'abril de 1896 y muerto en París (Francia) o 25 d'aviento de 1963, estió un escritor y poeta rumano que escribiba en francés y rumano, estando uno d'os establidors d'o Dadaísmo.

## Vinclos externos
Martin Lawrence

**Martin Lawrence** (nombre artistico de **Martin Fitzgerald Lawrence**), naixiu de Frankfurt d'o Main (Hesse, Alemanya Occidental) o 16 d'abril de 1965, ye un actor, director, y productor cinematografico estausunidense.

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Martin Lawrence.

## Vinclos externos
*  Martin Lawrence en Internet Movie Database.
Élisabeth Vigée Le Brun

**Élisabeth Vigée Le Brun**, naixita de París (Reino de Francia) o 16 d'abril de 1755 y muerta tamién en París o 30 de marzo de 1842, estió una pintora francesa, cuasi especializata en o retrato.

## Galería

Imachen:The bather, by Vigée-Lebrun, 1792.jpg
Imachen:Marie Louise Elisabeth Vigée-Lebrun 001.jpg
Imachen:Comte de Vaudreuil2.jpg


Imachen:Vigée-Lebrun Marie Antoinette 1783.jpg
Imachen:Elisabeth-Louise Vigée Le Brun - The Marquise de Pezay, and the Marquise de Rougé with Her Sons Alexis and Adrien - Google Art Project.jpg
Imachen:Portrait of Louise Marie Adélaïde de Bourbon by Vigée Lebrun.jpg


Imachen:Duchess de Polignac.jpg
Imachen:Maria Teresa di Borbone-Napoli.jpg


## Vinclos externos
Antràs (Gers)

:*Iste articlo ye sobre una comuna occitana en o departamento francés d'o Gers; ta atros usos, se veiga *'Antràs**''.


**Antràs*' (*Antràs* en [[Idioma occitán|occitán]], *Antras'' en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'a Gascunya aushesa.

A suya población ye de 61 habitants (2006) en una superficie de 6,59 km², con una densidat de población de 9,26 hab/km².

## Demografía

## Administración
### Alcaldes
Antràs

**Antràs** (*Antras* en francés y oficialment) puet estar:

* **[[Antràs (Gers)|Antràs]]**, una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'a Gascunya aushesa.
* **[[Antràs (Arièja)|Antràs]]**, una comuna occitana en o departamento francés de l'Arièja, rechión d'Occitania, districto de Sent Gironç y cantón de Coserans Ueste.
Alexis de Tocqueville

**Alexis de Tocqueville** (Alexis-Henri-Charles Clérel, vizconte de Tocqueville), naixito de París (Isla de Francia) o 29 de chulio de 1805 y muerto en Canas (Alpes Maritimos, Occitania) o 16 d'abril de 1859, estió un escritor, filosofo, historiador y politico frances, estando a suya obra mas conoixita o suyo treballo sobre a Revolución Francesa, encara que fació bels treballos d'intrés sobre a democracia en Estaus Unius y en cheneral. Antiparte, estió un politico d'ideolochía conservadora, ministro d'Asuntos Foranos en 1849.

## Vinclos externos
Stefano Maria Legnani

**Stefano Maria Legnani** (dito **Legnanino**), naixiu de Milán (Ducau de Milán, hue provincia de Milán, Lombardía, Italia) o 16 d'abril de 1661 y muerto en ixa mesma ciudat o 4 de mayo de 1713, estió un pintor italiano d'o Barroco.

## Vinclos externos
Jennifer Garner

**Jennifer Garner** (nombre artistico de **Jennifer Anne Garner**), naixida de Houston (Texas) o 17 d'abril de 1972, ye una actriz estausunidense, conoixita por os suyos papels en cuantas series de televisión, como *[[Alias (serie de televisión)|Alias]]*. Activa en o cine estausunidense dende meyaus d'os anyos 1990, ha recibiu cuantos premios y nominacions mientres a suya carrera artistica. Antiparte, ye la mai de l'activista Violet Affleck.

D'entre la suya filmografía como actriz, se pueden mencionar bellas cintas a on i ha treballau, como *[[Deconstructing Harry]]* (1997, Woody Allen), *[[Pearl Harbor (cinta)|Pearl Harbor]]* (2001, Michael Bay), *[[Daredevil (cinta)|Daredevil]]* (2003, Mark Steven Johnson), *[[The Kingdom (cinta de 2007)|The Kingdom]]* (2007, Peter Berg), *[[Valentine's Day (cinta de 2010)|Valentine's Day]]* (2010, Garry Marshall), *[[Danny Collins (cinta)|Danny Collins]]* (2015, Dan Fogelman), *[[Love, Simon]]* (2018, Greg Berlanti), *[[The Adam Project]]* (2022, Shawn Levy), u *[[Deadpool & Wolverine]]* (2024, Shawn Levy).

## Se veiga tamién
* Cintas interpretadas por Jennifer Garner.

## Vinclos externos

*  Jennifer Garner en Internet Movie Database.
Harald III de Dinamarca

:*Iste articlo ye sobre o rei *'Harald III de Dinamarca**; ta atros usos, se veiga **Harald III**''.


**Harald III de Dinamarca''', naixito arredol de 1040 y muerto o 17 d'abril de 1080, estió rei de Dinamarca. Puyó a lo trono en 1074 substituyindo a lo suyo pai Sven II y bi continó dica a suya propia muerte. Yera fillo borde de Sven II y d'una concubina, y bels cronistas medievals, como Saxo Gramaticus, dicen que teneba reputación de feble y de ceder a las opinions populars; por ixo bels historiadors modernos en dicen que yera d'esprito democratico.
Nikita Kruschev

**Nikita Kruschev** (Никита Сергеевич Хрущёв en ruso y escritura cirilica), naixiu de Kalinovka (Imperio Ruso), hue Rusia) o 15 d'abril de 1894 y muerto en Moscú (Unión Sovietica, hue Rusia) l'11 de setiembre de 1971, estió un politico sovietico, Primer Secretario d'o Partiu Comunista d'a Unión Sovietica y Primer ministro d'o suyo país. Mientres a Segunda Guerra Mundial estió un estreito colaborador de Josef Stalin, destacando por a suya participación como comisario politico en a batalla de Stalingrado.

## Vinclos externos





## Referencias
Marta Eggerth

**Marta Eggerth**, naixita de Makó (Imperio Austrohongaro, hue Hongría) o 17 d'abril de 1912, ye una actriz y soprano hongara, con una important carrera cinematografica mientres os anyos 1930 en o Cine alemán y europeu con directors como Carmine Gallone u Serge Veber, y en os anyos 1940 en o Cine estausunidense, destacando *[[Presenting Lily Mars]]*, de Norman Taurog, con Judy Garland u Van Heflin, a mas de cuantas Operas (bellas d'istas Operas se componioron d'esprés ta Marta Eggerth). En 2008, cuan teneba 96 anyadas, encara fació un concierto en Nueva York. En prencipiar a Segunda Guerra Mundial, o suyo esposo s'alistó en l'Exercito polaco en o exilio en Francia, y l'actriz en a Cruz Roya polaca.

## Vinclos externos

*  Marta Eggerth en IMDb.
Paddock girls

**Paddock girls**, **pitbabes** u **umbrella girls** (en aragonés literalment as *mesachas d'o paddock/pitlane* u d'o *parasol*) ye un termin que se fa servir en as cursas de esportes de motor dende fa prous anyos ta referir-se a las mesachas que subchectan os parasols u batiaguas ta protecher-los d'o sol u d'a plevia. O *"[[paddock]]"* yera en o suyo orichen o puesto a on que se meteba a siella a os caballos y os participants feban un desfile antis de prencipiar a cursa. Hue o termin se fa servir en os esportes de motor ta referir-se a la formación d'os pilotos en a linia de meta en os momentos anteriors a que ista prencipie. D'atra man o *"[[pit lane]]"* ye un carril auxiliar en os cercuitos que sirve ta que os pilotos puedan dentrar a repostar benzina y cambiar components.

Antis de prencipiar as cursas (por eixemplo en campionatos d'o mundo de Superbikes u MotoGP), os pilotos han d'asperar en a pista dica que toz os atros pilotos s'haigan situato en os suyos puestos. Amás, dica que s'haigan achustato bien as motos u autos y s'haiga meso o combustible, os pilotos han de permaneixer asperando en a pista. As altas temperaturas en pista, que gosan blincar d'os 40º en bels puestos, fan que l'aspera se faiga poco comoda. Ye por ixo que ta aprevenir a fatiga y as calorinas, os patrocinadors contratan a mesachas que s'encargan de subchectar un parasol a os pilotos.