open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pozo de los Aines

O **pozo de los Aines** ye una dolina de 23 metros de profundidat amán de Grisel, situato en la comarca de Tarazona y Moncayo.

## Toponimia
O nombre d*'Aines* tien o suyo orichen en l'arabe *ayn* (auguamanal u fuent). Unatra versión mas popular l'asocia con una moceta clamada Ainés (en castellano *Inés*) que cayió a lo pozo trobó la suya muerte en as suyas profundidaz, per o que lo clamoron "o pozo de l'Ainés", dechenerando dica rematar en *Aines*.

A primera mención d'a finca a on que se troba esta dolina ye un testamento de 1586 (*torre de los Eynes*). A primers d'o sieglo XVII lo portugués João Baptista Labanha fació mención d'a finca y d'a dolina que bi heba en o suyo libro "*[[Itinerario del Reyno de Aragón (1610-1611)]]*":

## Lienda
Enta 1535 os habitants d'o lugar de Grisel yeran en a suya mayoría moriscos, musulmans convertius forzosament a lo cristianismo, estando muitos os que en secreto seguiban practicando la suya antiga relichión. Asinas viviba un morisco clamau "Hamet-Ben-Larbi", que en o diya d'a Virchen d'Agosto, un día festivo per os cristianos, salió enta treballar. Poco dimpués de prencipiar a suya fayena se sintió un gran rudio y lo moro y las suyas caballerías desapareixioron en un gran forau que allí se fació, o clamau "pozo de los Aines". Os habitants de Grisel espantaus per aquel fenomeno l'atribuyioron a un castigo de Dios per treballar en un día festivo.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Pachina web d'a Asociación cultural La Diezma.
Sarda Alta

**Sarda Alta** ye un mont de 286 metros d'altaria que se troba situau en o municipio de Villanueva de Galligo, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Toponimia
Una sarda ye una zona de mont u tierra que no ye cautivada, plena de matullos y hierbas y que no ye guaire buena pa sembrar.

## Referencias

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0355/035507.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Ángel Larraz Lalaguna

**Ángel Larraz Lalaguna** naixió de Pardiniella (Alto Galligo) o 3 d'octubre de 1905 y morió en o mesmo puesto o 22 d'aviento de 1997. Dimpués de fer os suyos estudios primarios, treballó mientres toda a suya vida como agricultor.

Ye famoso por o suyo libro que se clama *Como yera de costumbre*, a on se reflecta a sociedat tradicional d'a suya localidat natal, especialment en o primer tercio d'o sieglo XX.

## Obras
* 1997: *Como yera de costumbre*.

## Vinclos externos
*  Ángel Larraz Lalaguna en www.todostuslibros.com.
*  Como yera de costumbre en www.lenguasdearagon.org.
Dragón de Bronchales

A falordia d'o **dragón de Bronchales** ye una lienda que tien puesto en Bronchales.

## Puesto
Chunto a la fuent d'o Fierro, de Bronchales, i hai una espelunga clamada la espelunga d'o Dragón. Dengún sabe án tien a suya fin a espelunga, encara que las chents aseguran que tien unatra boca en as selvas amán d'Oriuela (Teruel).

En tiempos muito remotos viviba en ista espelunga un terrible dragón. Dengún sabió d'án vinió, ni cuál estio lo suyo orichen; pero teneba amedrantaus a los simplos habitants de Bronchales.

## Falordia
Cada tardada, o dragón saliba d'a suya foriquera. Os suyos uellos teneban o poder de hipnotizar a las suyas victimas, como as mullers que lavaban en a chicota galocha d'a fuent d'o Fierro u como os pastors que caminaban con os suyos rebanyos. Manimenos o dragón no mataba a las suyas victimas, sino que nomás que furtaba las suyas minchadas y mesmo plegaba a beber d'as tetas d'as mullers.

Dengún s'atriviba a salir d'o lugar. Por ixo los vecins de Bronchales formaron una chera, con pins ixutos en a boca d'a espelunga, que cremó per tres días y tres nueiz.

Protechius per a muralla de fuego, os vecins contemploron como o dragón quereba blincar-la pero no podió y tornó a penetrar en a espelunga con evidents sinyals d'ira y desasperación. Tot o suyo poder heba estau venciu per os simplos picadors de Bronchales.

O dragón rechiró unatra surtida y s'internó en as montanyas de Castiella y no estio visto mai en Bronchales.

## Referencias
* Pachina web d'o concello de Bronchales https://web.archive.org/web/20190407150957/https://bronchales.es/la-cueva-del-dragon/
Alto de los Picones

L**'alto de los Picones** ye un mont de 354 metros d'altaria situau en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0413/041342.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
La Talaya (Pedrola)

**La Talaya** (*La Atalaya* en castellano) ye un pueyo de 372 metros d'altaria, situau en a depresión d'Ebro, en o municipio de Pedrola, en a provincia de Zaragoza.

En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.

## Toponimia
L'oronimo *La Talaya* ye transparent en aragonés. Una talaya ye en orografía un punto prou alto y vistable que permite posar-ie un puesto de vichilancia de los terrenos d'arredol. L'arabismo *talaya* creyó muitos toponimos en tiempos de la reconquiesta de la val d'Ebro y Sistema Iberico, lo que ixampló dimpués lo significau orichinal de "torraza situada en alto" a lo d'"altaria bien vistable en lo terreno".

## Referencias

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0353/035366.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Cerro de la Coscolleta

O **cerro de la Coscolleta** ye un pueyo de 385 metros d'altaria situau en o municipio de Bardallur, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0354/035400.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Loma del Coscojar

A **loma del Coscojar** ye una loma de 406 metros d'altaria situada en o municipio de Placiencia de Xalón, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0353/035372.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Chino chano

**Chino Chano** yera un programa de televisión que s'emitiba en aragonés en la Televisión Local de Andorra (TVLA) en Andorra, comarca d'Andorra-Sierra d'Arcos.

Empecipió en aviento de 1997 y acabó en 2008. Yera lo programa mas visto d'ista cadena y s'emitiba lo tercer mierques de cada mes.
O realizaba l'asociación CREABA (Colla ta la Replega y Esfensa de l'aragonés en o Baxo Aragón) que teneba la suya siede social en a Casa de Cultura d'Andorra y que dende 1993 dica 1997 realizó tamién un programa de radio clamato "La Conzorzia" en a Cadena SER Andorra.

Marco Negredo Sebastián yera lo presentador de "Chino Chano".

En chunyo de 2006 se creyó un nuevo programa de televisión clamato "Mosicaire" an se miraba de presentar en aragonés a los grupos mosicals aragonesas.

## Referencias
Álvaro Vázquez

**Álvaro Vázquez García** (Badalona, Catalunya, 27 d'abril de 1991), conoixito esportivament como **Álvaro** u **Alvarito**, ye un futbolista catalán que chuga de debantero en o CF Badalona, cal destacar que chugó en o Real Zaragoza cediu por o RCD Espanyol mientres a temporada 2018/2019.

## Vinclos externos
* (en) Biografía esportiva en BDfutbol.
Cabezo Altamira

O **cabezo Altamira** ye un pueyo de 575 metros d'altaria situau en o municipio d'Alfamén, en a provincia de Zaragoza.

Dende aquí bi ha una sobrebuena vista enta o sud d'o Campo de Carinyena, a sierra d'Algairén y a sierra de Bicort.

En iste tozal se troban as ruinas d'un lugar ibero. Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Referencias

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0410/041097.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Alto de Biota

L**'alto de Biota** ye un mont de 686 metros d'altaria, situau en a depresión d'Ebro, en o municipios de Biota, en a provincia de Zaragoza.

En o suyo cobalto bi ha un vértiz cheodesico.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0246/024617.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Loma de la Pedregosa

A **loma de la Pedregosa** ye una loma de 501 metros d'altaria, situada en a depresión d'Ebro, en o municipio de Magallón, en a provincia de Zaragoza.

En o suyo cobalto bi ha un vértiz cheodesico.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0353/035327.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Loma Pedregal

A **loma Pedregal** ye una loma de 464 metros d'altaria que se troba en o municipio de Perdiguera (Zaragoza).

En la suya cima bi ha un vértiz cheodesico.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0355/035555.pdf Fuella de lo vértiz cheodesico].
Pui Almanar

**Pui Almanar** ye un pueyo de 519 metros d'altaria situau en o municipio de Sadaba, en a provincia de Zaragoza.

En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0245/024578.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Cerro Sierra

O **cerro Sierra** ye un pueyo de 545 metros d'altaria situau en o municipio de Fuent de Xalón, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0353/035305.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Mont Otón

:*Este articlo ye sobre lo *'mont Otón**, l'[[antepueyo]] de [[Pozuelo d'Aragón]]. Pa atros usos d**'Otón**, se veiga [[Otón|Otón (desambigación)]].''


O **mont Otón''' ye un pueyo aragonés de 470 metros d'altaria situau en o municipio de Pozuelo d'Aragón, en a provincia de Zaragoza y comarca d'o Campo de Borcha. Cheomorfolochicament, ye un antepueyo.

En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.

## Referencias

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0353/035335.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
La Talaya (Sadaba)

**La Talaya** (*La Atalaya* en castellano) ye o punto mas alto d'o saso de Biota que s'eleva progresivament dende Exeya d'os Caballers, ta cayer abruptament amán de Sadaba, tenendo 495 metros d'altaria; ye situau en o municipio de Sadaba, en a provincia de Zaragoza. En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico y tamién una cruz de piedra.

Recibe lo suyo nombre en poder-se ver dende él la plana de Sadaba a los suyos piez y, d'atra man, la plana d'o saso de Biota enta l'Arba de Luesia.

## Toponimia
L'oronimo *La Talaya* ye transparent en aragonés. Una talaya ye en orografía un punto prou alto y vistable que permite posar-ie un puesto de vichilancia de los terrenos d'arredol. L'arabismo *talaya* creyó muitos toponimos en tiempos de la reconquiesta de la val d'Ebro y Sistema Iberico, lo que ixampló dimpués lo significau orichinal de "torraza situada en alto" a lo d'"altaria bien vistable en lo terreno".

A primers de lo sieglo XVII lo portugués João Baptista Labanha fizo mención en lo suyo libro "*[[Itinerario del Reyno de Aragón (1610-1611)]]*":

## Referencias

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0245/024576.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
El Bolar (Letuix)

**El Bolar** (en castellano *El Volar*) ye un pueyo de 604 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios de Letuix y Almonecir de la Cuba, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Toponimia
La palabra *[[boyaral|bolar]]* ye una variant de *[[boyaral]]*, una defesa de propiedat comunal a on deixaban lo ganau que serviba pa treballar en lo campo. Como la mayor parte d'ixe bestiar yeran bueis prenioron lo nombre de boyalar.

En la carta de población atorgada a Almonecir de la Cuba en 1322 bi ha referencias a *boarales*:

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0440/044006.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Gerardus 't Hooft

**Gerardus 't Hooft**, naixito de Den Helder (Países Baixos) o 5 de chulio de 1946 ye un fisico neerlandés, qui recibió o Premio Nobel de Fisica en 1999, compartito con Martinus J. G. Veltman, *por l'élucidation de la structure quantique des interactions électrofaibles en physique*. Tamién recibió a *Medalla Lorentz* en 1986 y a *Medalla Franklin* en 1995.

## Vinclos externos

*  Pachina de l'Instituto Nobel, Premio Nobel de Fisica 1999
Cerro Lombo

O **cerro Lombo** ye un pueyo de 488 metros d'altaria, situau en o municipio de Novallas, en a provincia de Zaragoza.

En o suyo cobalto bi ha un vértiz cheodesico.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0320/032036.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
La Manzanera (Pozuel de Fariza)

**La Manzanera** ye un mont de 1.001 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios de Fariza y Pozuel de Fariza, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0408/040822.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Vértiz de Fariza

O **vértiz de Fariza** ye un mont y vértiz cheodesico de 765 metros d'altaria situau en o municipio de Fariza, en a provincia de Zaragoza.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0436/043638.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
El Puntal del Cuerno

**El Puntal del Cuerno** ye un mont de 782 metros d'altaria situau en o municipio de Cetina, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Toponimia
Un *[[puntal]]* ye una prominencia aguda de lo terreno.

## Referencias

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0436/043657.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Loma Morosas

A **loma Morosas** ye una loma de 910 metros d'altaria situada en o municipio de Sisamón, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0436/043651.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Cerro de San Bartolomé

O **cerro San Bartolomé** ye un cerro de 986 metros d'altaria situau en o municipio de Alconchel de Fariza, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0436/043622.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Tintín

:*Iste articlo ye sobre o *'personache**. Se veiga [[As aventuras de Tintín]] ta mas información sobre a serie de cómic.''

**Tintín*' ye un personache de [[cómic]] creyau por o dibuixant [[Belchica|belga]] [[Hergé]], protagonista d'a serie *As aventuras de Tintín*. As suyas aventuras percipioron a publicar-se por fasciclos en a revista *Le Petit Vingtième* en [[1929]].

Se tracta d'un choven y agudo reportero que, acompanyau d'o suyo inseparable can [[Milú]], s'embarcará en una serie d'aventuras que lo levarán por os cinco continents enfrontinando-se a sobén a toda una colla de malvaus ([[Rastapopoulos]], [[Allan Thompson]], o [[doctor Müller]], etc.) rodiau d'os suyos amigos, que irá conoixendo con o tiempo, como o [[capitán Haddock]], o [[profesor Tornasol]] u os poco enfortunaus detectives [[Asín y Azín]], entre atros.

Hergé baptizó a o suyo personache inspirándo-se en l'álbum de [[Benjamin Rabier]] *Tintín Lutin'', que apareixió en 1897, y a vestimenta de Tintín se pareixe a la d'otro personache d'o mesmo álbum, Onésimo. En l'álbum de Rabier, 'Tintín' ye o hipocoristico d'o nombre Martin, si bien tamién podría estar-lo d'Augustin. En cuanto a la suya "personalidat", Tintín se puet considerar como o "descendient" de Totor, un precedent personache creyado por Hergé en 1926.

## Referencias
Milú

**Milú** (en francés *Milou*) ye un personache de ficción d'o cómic As aventuras de Tintín, d'o dibuixant belga Hergé. Ye un can de raza, Fox terrier de pelo duro y blanco. Ye o companyero de Tintín en a serie de cómics que leva o mesmo nombre que o protagonista.

## Biografia de ficción
Milú ye d'a raza Fox terrier y o suyo pelo ye blanco de tot. A suya personalidat ye la d'un can fachendoso y laminero a qui tamién le cuaca o whisky.
A diferencia d'o suyo amo, Milú se caracteriza por tener mas os piez en a tierra; no ye obsesionau con a misión a cumplir, estando a suya prencipal aspiración a tranquilidat, lo que le fa desconfiar muitas vegadas d'as iniciativas d'o suyo amo.

Encara que ye indeciso por momentos, Milú se desfá d'as suyas vacilacions cuan se tracta de rescatar a Tintín, ta o que recurre a o suyo inchenio y a o suyo valor.

### Papel en as aventuras
En os primers álbums d'a serie, Milú tien un papel central, ya que ye l'unico companyero d'o suyo amo. Os dos mantienen verdaderas conversacions, a on o can ocupa en bel inte o puesto de confident y d'obchector.

Entre atras feguras anecdoticas, s'ha de resaltar a fascinación que exerce o whisky ta iste can, particularment cuan se tracta d'a (ficticia) marca *Loch-Lomond*, lo que le ocasiona no pocos problemas. En iste sentiu, ye muit pareixiu a o Capitán Haddock, dica o punto de que pareixe estar a mesma prefiguración. O can y o capitán son personaches d'o mesmo orden, que equilibran con alegría lo que Tintín pueda tener d'excesivament saputo u virtuoso. Posiblement ye por ista razón que o papel de Milú se ve sensiblement disminuyiu dimpués de l'aparición de Haddock en a serie.

## O nombre
O nombre orichinal de *Milou* se debe a la primera moceta de l'autor Hergé a la edat de 18 anys (Marie-Louise Van Cutsem, dita afectuosament "Milou"). Por ista razón muitos cometen a error d'afirmar que Milú se tracta d'una fembra. Manimenos, as actituz d'a mascota y o constant uso d'a parola *chien* (en francés, can) deixan claro que Milú ye d'un masclo. Amo y can son tan inseparables que mientres muitos anyos a serie sobre as aventuras de l'agudo reportero se titulaba *As aventuras de Tintín y Milú*.

## Referencias
Orbayu

Un ***orbayu***, ***orpín***, ***prúa*** (toz istos termins en asturiano) u ***orballo*** (en gallego) ye como se conoixe en o norte d'Espanya —principalment en Asturias— a la plevia lichera, cuasi imperceptible, pero que chipia. En totas as comunidaz d'a metat occidental d'a Cornisa Cantabrica s'emplega lo termin *orbayar* ta describir l'acción de cayer-ne l**orbayu''.

==Formación==
L**orbayu* ye debito a una [[boirada]] de mena baixa, a [[stratus|estratos]] que se troban situatos a una altaria menor que o punto de presa de datos d'o [[radar meteorolochico]], o que causa que en a mayoría d'os casos no se veiga reflectato en dito aparato. Encara asinas, si as [[precipitación (meteorolochía)|precipitacions]] per *orbayu* se dan per dencima de l'altaria de presa de datos, ye una precipitación tan fina y tan feble que a [[reflectividat]] que emite ye dispreciable y o radar la omite. Cualcosa semblant pasa cuan [[nieu|nieva]]; ta que o radar detecte a nieu, a precipitación tien que estar de feble ta moderata; si no, o radar no la detectará en estar a [[densidat]] d'una [[bolisma]] menor que a d'una [[gota]] de plevia.

Amán d'ista zona d'o norte [[peninsula Iberica|peninsular]] s'emplega o termin *chirimiri*  —en [[provincia de Burgos|Burgos]] y [[Navarra]]— y *chiribiri* —u *"txiribiri"'' en la Comunidat Basca—, que ha una significación muito pareixita.
Cerro de la Cruz (Cabrafuent)

O **cerro de la Cruz** ye un pueyo de 973 metros d'altaria situau en o municipio de Cabrafuent, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0436/043642.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Cerro de la Cruz

**Cerro de la Cruz** puet fer referencia a:

* O **[[cerro de la Cruz (Cabrafuent)|cerro de la Cruz]]** (973 m) un cerro situau en o municipio de Cabrafuent (provincia de Zaragoza).
* O **[[cerro de la Cruz (Calatayú)|cerro de la Cruz]]** (894 m) un cerro situau en a muga entre os municipios de Calatayú y Torralba de Ribota (provincia de Zaragoza).
* O **[[cerro Cruz]]** (689 m) un cerro situau en a muga entre os municipios de Belchit y Almonecir de la Cuba (provincia de Zaragoza).
* O **[[Punta d'en Medio|cerro d'a Cruz]]** u **punta d'en Medio** (2.010 m) un mont situau en a muga entre os municipios de Biescas y Samianigo (provincia de Uesca).
Albortu

**Albortu** ye un mont de 816 metros d'altaria, situau en o municipio de Grisel, en a provincia de Zaragoza.

En o suyo cobalto bi ha un vértiz cheodesico.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0320/032031.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Cerro de la Penya

O **cerro de la Penya** ye un cerro de 1.217 metros d'altaria situau en o municipio de L'Aldeyuela de Tiestos, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima con o nombre de **La Peña II**.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0464/046432.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Cerro Boquerón

O **cerro Boquerón** ye un pueyo de 804 metros d'altaria, situau en a muga entre os municipios de Borcha y Tarazona, en a provincia de Zaragoza.

En o suyo cobalto bi ha un vértiz cheodesico.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0320/032062.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Cerro La Florida

O **cerro La Florida** ye un cerro de 1.114 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios d'Olvés y Monterd, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0437/043741.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Cerro Pedriza

:*No entivocar-se con o cerro [[Pedriza de Monterd]] (1.059 m), situau en o municipio de [[Monterd]].*

O **cerro Pedriza** ye un cerro de 1.059 metros d'altaria situau en o municipio de Bichuesca, en a provincia de Zaragoza.

En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0380/038081.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
El Campillo (Fuents d'Ebro)

**El Campillo** ye un mont de 362 metros d'altaria situada en o termin municipal de Fuents d'Ebro, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en o suyo cobalto.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0384/038440.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Vértiz d'Entrerríos

O **vértiz d'Entrerríos** ye un vértiz cheodesico y elevación de 282 metros d'altaria, situau en a depresión d'Ebro, en o municipio de Pedrola, en a provincia de Zaragoza.

En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0354/035404.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Cerro de las Peñas

O **cerro de las Peñas** ye un cerro de 940 metros d'altaria situau en o municipio d'Ateca, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0437/043718.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Loma del Campo

A **loma del Campo** ye una loma de 793 metros d'altaria situada en o municipio d'Ateca, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0409/040920.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Mont Montemayor

**Montemayor** ye un mont de 982 metros d'altaria situau en o municipio de Villarroya de la Sierra, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0381/038100.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Agora Republicas

**Agora Republicas** (en catalán: *Ara Repúbliques*, en basco: *Orain Errepublikak*, en gallego: *Agora Repúblicas*, en asturiano: *Agora Repúbliques*, en castellano) ye una alianza electoral formada ta as eleccions a lo Parlamento Europeu de 2019 en Espanya por Esquerra Republicana (ERC), Euskal Herria Bildu (EH Bildu) y o Bloque Nacionalista Galego (BNG), formacions a las que posteriorment se les unió Ahora Canarias —confluyencia d'Alternativa Nacionalista Canaria (ANC), Congreso Nacional de Canarias (CNC) y Unidad del Pueblo Canario (UP)—, asinas como o partiu asturiano Andecha Astur y l'aragonés Puyalón de Cuchas.

Succesora de *[[L'Esquerra pel Dret a Decidir]]* y Os Pueblos Deciden, coalicions que en conjunto quitoron tres parlamentarios en as eleccions de 2014, Agora Repúblicas se mostró ubierta a atras «formacions soberanistas, republicanas y progresistas».

## Eleccions europeas de 2019
Agora Republicas reservará os puestos uno, tres y cuatre d'a lista a ERC. Su candidato principal será Oriol Junqueras, en garchola dende 2017 por a celebración d'o referéndum d'independencia de Catalunya; mientres que o segundo puesto será ta o representant d'EH Bildu, Pernando Barrena; y o cinqueno, ta Ana Miranda, d'o BNG, qui ya formó parti d'o Parlamento Europeu d'antis mas, igual que Junqueras. O segundo puesto d'ERC será ta Diana Riba (muller de Raül Romeva, tamién engarcholau).

## Referencias
El Plano (Retascón)

**El Plano** ye un mont de 979 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios de Retascón y Daroca, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0465/046538.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Cabezo Agudo

O **cabezo Agudo** ye un mont de 862 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios de Moyuela (Zaragoza) y Blesa (Teruel).

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Cheolochía
Bi ha una representación de la superficie d'erosión fundamental de lo Mioceno superior.

## Referencias

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0466/046687.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
El Moto

**El Moto** ye un mont de 863 metros d'altaria situau en o municipio de Belmont de Gracián (Zaragoza).

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0437/043788.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Universidat Estatal de Medicina de Turkmenistán

La **Universidat Estatal de Medicina de Turkmenistán** (en turcomán *Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitety*) ye una universidat medica turcomana. Fundada en 1931, ye la unica universidat medica en Turkmenistán con mas de 3.000 estudiants. Ye localizada en Aixkhabad. La universidat pende de lo Ministerio de Salut y lo Ministerio d'Educación de Turkmenistán. Lo rector actual ye Ayjemal Orazalyeva.

Fue fundada como lo *Instituto Medico Estatal de Turkmenistán* lo día 29 d'aviento de 1931. En 2010, l'Instituto Medico de Turquemanistán se convirtió en a Universidat Estatal de Medicina de Turkmenistán. Lo día 1 de setiembre de 2010 s'inauguró un nuevo edificio en a Universidat Estatal de Medicina; se troba amán d'o "Palacio de chelo".

## Facultaz
* Medicina
* Pediatria
* Odontolochía
* Farmacia
* Medicina preventiva
* Medicina militar

## Referencias
Mario Pesquera

**Luis Mario Pesquera Martínez** (Leyón, 13 d'abril de 1952) ye un entrenador de basketbol que estió entrenador nacional d'Espanya entre 2003 y 2005. Ye chirmano d'o tamién entrenador de basketbol José Alberto Pesquera.

Actualment ye retirato.

## Trachectoria

* **1979-1980.** Universitario Valladolid.
* **1980-1988.** Club Baloncesto Valladolid.
* **1988-1991.** Club Baloncesto Málaga.
* **1992-1993.** Club Baloncesto Zaragoza.
* **1994-1995.** Director cheneral d'a sección de basketbol d'o Real Madrid.
* **2004-2005.** Entrenador prencipal d'a Selección espanyola

## Vinclos externos
*  Ficha en a pachina web d'a Liga ACB

## Referencias
Festival d'a Canción d'Eurovisión Junior

O **Festival d'a Canción d'Eurovisión Junior** (en francés *Concours Eurovision de la Chanson Junior*), a vegadas abreviau como **JESC**, *Junior Eurovision* u *Junior EuroSong*, ye un concurso televisivo de caracter anyal, en o cual participan interpretes representants d'as televisions (en a suya mayoría publicas) y ye organizau por l'UER dende l'anyo 2003. Tiene muitas similituz con o concurso d'os grans. Os participants han de tener entre 9 y 14 anyadas en o día d'a suya participación, y una canción dura entre 2 menutos, 45 segundos y 3 menutos pa competir contra los atros participants. Os votos son realizaus por televotos y a traviés de lo churau nacional de cada país participant.

O zaguer participant a ganar va estar Viki Gabor de Polonia, quí gano o concurso de 2019 en Gliwice, Voivodato de Silesia, Polonia con a canción "Superhero".

O anyo 2020, yera a edición con menos participants dende l'edición de 2013, por a retirada d'Albania, Australia, Galas, Irlanda, Italia, Macedonya d'o Norte y Portugal a causa d'a pandemia d'a Covid-19, y que contará con con a primera aparición d'Alemanya.

## Oríchens y historia
Los oríchens d'a calendata d'o certamen prencipian en l'anyo 2000 cuan Danmarks Radio organiza un certamen de canción pa ninos daneses aquel anyo y l'anyo siguient. La ideya va estar extendida a un festival de canción escandinavo en 2002, MGP Nordic, con Dinamarca, Noruega y Suecia como participants.

## Participación

Beluns d'os países que quereban participar van estar Bosnia y Herzegovina, Eslovaquia y Mónegue. Os siguients países han transmitiu beluna vegada o programa: Andorra (en l'anyo 2006), Estonia (en os anyos 2003–2004) y Finlandia (l'anyo 2003). Amás en os anyos 2003 y 2013, Kosovo tamién transmitiu o progama. Kosovo nomás ha participau como parti de Serbia y Montenegro y Serbia).

## Atros festivals

*Festival d'a Canción d'Eurovisión
*Festival d'Eurovisión de Chóvens Musicos
*Festival d'a Canción d'Eurovisión d'Asia
*Coro de l'Anyo d'Eurovisión (u simplament **Coro d'Eurovisión**)
*Festival Americano d'a Canción (u **Festival d'a Canción d'os Estaus Unius**)
*Festival d'a Canción de Turkvisión (o "Eurovisión" d'os países túrquicos y pueblos turquicos)
*Festival d'a Canción de Turkvisión Bala (o "Eurovisión Junior" d'os países túrquicos y pueblos turquicos)
Bianca Castafiore

**Bianca Castafiore** u simplament **A Castafiore** ye un personache de ficción d'a serie de cómics *[[As aventuras de Tintín]]*, creyada por o dibuixant belga Hergé. Ye l'unico personache destacau femenín, pero a sobén no sale guaire bien parada en os guions d'Hergé, estando manimenos un d'os personaches mas recurrents.

Bianca Castafiore ye una cantatriz d'opera italiana conoixida internacionalment como *O Reisenyor milanés*. A Castafiore viacha acompanyada d'a suya secretaria Irma y d'o suyo pianista Igor Wagner. Por un regular, qui son a o suyo costau, mas que mas o Capitán Haddock, no aprecian as cualidaz d'o suyo canto, feito que a ella pareixe importar-le igual. Bianca Castafiore pareixe estar inamorada platonicament d'o Capitán Haddock, encara que nunca no consigue pronunciar bien o suyo nombre (Harrock, Karpock, Kodak...).

## Biografia de ficción
A Castafiore apareixe por primera vegada en *[[Le Sceptre d'Ottokar]]*, y tamién ye en *[[Les Sept Boules de cristal]]*, *[[L'Affaire Tournesol]]*, *[[Coke en stock]]*, *[[As choyas d'a Castafiore]]* y *[[Tintin et les Picaros]]*, y apareixiría en *[[Tintin et l'Alph-Art]]*, álbum no rematau por o suyo autor. Encara que pareixe estar una d'es cantaires d'opera mas importants d'a suya cheneración, nomás se le veye cantar bels versos de *l'aria d'as choyas*, de *[[Fausto (opera)|Fausto]]*. Cuan ye de chira se fa acompanyar d'o suyo pianista, Igor Wagner y d'a suya cambrera, Irma.

## Bibliografía
*  "Tintin & Co". Michael Farr. 2007. John Murray Publishers Ltd. London. ISBN 978-1-4052-3264-7.
*  "Hergé: Son of Tintin". Benoît Peeters y Tina A. Kover (traductora). 2012. Johns Hopkins University Press. Baltimore, Maryland. ISBN 978-1-4214-0454-7
Cerro Moncaraz

O **cerro Moncaraz** ye un cerro de 880 metros d'altaria situau en o municipio d'Ibdes, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0436/043694.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Penya Blanca (Tierga)

La **penya Blanca** ye una penya de 786 metros d'altaria situada en o municipio de Tierga, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Cheolochía
La penya Blanca ye feita de calsineras y salagons de lo Mioceno superior que descansan en discordancia sobre dolomías de lo Retián (Triasico tardano) y carniolas-brechas dolomiticas  de lo Hettanchián (Churasico primerenco), con representación de las formacions Imón, Cortes de Tajuña y Lecera.

## Bibliografía
* Instituto Geológico y Minero de España: *Mapa Geológico de España E 1:50.000. Illueca*. Fuella 381 25-15. Servicio de publicaciones del Ministerio de Industria y Energía, 1981.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0381/038177.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico].
Hoya del Moro

**La Cabeza** ye un mont de 913 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios de Contamina y Ibdes, en a provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0436/043684.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
El Espartal

**El Espartal** puet fer referencia a:

* **[[El Espartal (Belchit)|El Espartal]]** (335 m), mont y vértiz cheodesico situau en Belchit, provincia de Zaragoza.
* **[[El Espartal (Alcoleya de Cinca)|El Espartal]]** (288 m), mont y vértiz cheodesico situau en Alcoleya de Cinca, provincia de Uesca.
Ermita de Sant Pascual Bailón y d'a Virchen d'a Sierra de Torre Fermosa

A **ermita de Sant Pasqual Bailón y d'a Virchen d'a Sierra de Torre Fermosa** ye una ermita situada amán d'a localidat de Torre Fermosa, en a Comunidat de Calatayú, provincia de Zaragoza.

Ye adedicada a Sant Pasqual Bailón y a la Virchen d'a Sierra y toz os anyos se i fa una romería.

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau chunto a la ermita con una altaria de 883 metros dende o livel d'a mar.

## Referencias
Santa Magdalena (Miedes d'Aragón)

**Santa Magdalena** ye un mont aragonés de 932 metros d'altaria situau en o municipio de Miedes d'Aragón, en a comarca d'a Comunidat de Calatayú y provincia de Zaragoza.

Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima que se troba en o puesto a on d'antis mas bi heba una ermita adedicada a santa María Malena.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0438/043815.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Ilesia de Santa María d'Exeya d'os Caballers

A **iglesia de Santa María d'a Corona** ye una ilesia que se troba en o municipio d'Exeya d'os Caballers, en a comarca de Cinco Villas y provincia de Zaragoza, en Aragón. Dende lo punto d'anvista d'a Ilesia Catolica pende de l'arciprestrau d'Exeya d'os Caballers de l'archidiocesi de Zaragoza.

Adedicada a Santa María, lo templo se debantó inicialment en o sieglo XII pero ha teniu importants trasformacions dimpués en estilos gotico y barroco.

## Descripción
### Planta
A planta d'a ilesia ye constituyida por nomás que una sola nau (2) dividida en cinco trampos, con grans muros, cubierta por voveda de canyón apunchau, soportada por grans contrafuertes. L'abside (3) ye poligonal de cinco seccions, con una finestra aspillada a l'exterior y abocinada d'as suyas seccions a l'interior en cadaguna; se troba recorriu por una arquería ciega, con vanos abocinaus y cubierta de forno nervada. L'arco trunfal, apunchau, desepara lo presbiterio d'a nau.

En l'interior se troban una serie de capiellas antimás d'o molimental coro elevau (11).

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau sobre a ilesia a una altaria de 359 metros dende o livel d'a mar.

## Referencias

## Enlaces externos
Edificio Ibercaja de Zaragoza

L**'edificio Ibercaja** ye un edificio seu d'Ibercaja Banco situau en a plaza de Basilio Paraíso d'a ciudat de Zaragoza.

Fue prochectau en 1977 por l'arquitecto Teodoro Ríos Usón y inaugurau en l'anyo 1980. S'estructura en dos grans volumens prismaticos paralelos entre sí, a on se troban as oficinas centrals d'o banco, que son refirmaus en una base de tres plantas que acullen as dependencias publicas. En as fronteras destacan d'una man a piedra grisa y d'atra o cristal verde, buscando l'arquitecto una estetica pulida y limpia.

A ideya inicial de l'arquitecto yera fer un edificio mas altero con una mayor sensación de verticalidat, pero as restriccions d'o concello facioron que l'altaria final fuese de 60 metros, adquirindo unas proporcions mas occidentals. A suya ubicación privilechiada entre os paseyos de Sagasta y Constitución fació que estase un d'os zaguers elementos, chunto a *[[El Corte Inglés]]*, que redefinise o punto central d'a ciudat, desplazando-lo enta o sud, dende a Plaza d'Espanya (Zaragoza)|plaza d'Espanya dica a propia plaza de Paraíso.

En l'exterior, chunto a l'edificio bi ha dos esculturas d'Ángel Orensanz. Una d'ellas con o títol de *Iron Screen* ye instalada en a dentrada prencipal y l'atra dita *Illinois* a la salida d'o suyo garache.

## Patio d'a Infanta

O patio d'a Infanta ye un patio renaixentista de 1550 situau actualment aintro d'o Edificio Ibercaja, con acceso dende a carrera Sant Inacio de Loyola, 16. Se tracta de l'antigo patio interior d'o palacio residencia de Gabriel Zaporta, un important comerciant y banquero d'origen chudieu, prestatario de Carlos I. O nombre provien d'a infanta María Tresa de Vallabriga, muller de Lois de Borbón y Farnesio —chirmán d'o rei Carlos III—, que ya viuda regresó ta Zaragoza ta vivir a partir de 1785 en o Palacio de Zaporta.

Ye a unica parti d'o palacio que se salvó en 1903 cuan s'espaldo iste. Fue mercau por un anticuario francés, qui lo desmontó y tresladó a la suya casa parisién dica que Ibercaja lo adquirió en 1957. Fue instalau en l'edificio Ibercaja en 1980, cuan se remató a suya construcción

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau en a terraza de l'edificio a una altaria de 270 metros dende o livel d'a mar con o nombre de **Zaragoza Cazar**.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Edificio Ibercaja en Zaragozaguia.com.
*  En Zaragozaarquitecturasigloxx.com.
Vicente Berdusán

**Vicente Berdusán y Osorio** (Exeya d'os Caballers, 1632 - Tudela (Navarra), 1697) fue un pintor aragonés d'o barroco especializau en pintura relichiosa, titular d'un taller de pintura que sinyó mas de trescientas obras distribuidas por o principal entre ilesias, conventos y monesterios d'Aragón y Navarra, pero tamién bellas unas en La Rioja y o País Basco.

## Biografía

Naixiu en chinero de 1632 en a villa aragonesa d'Exeya d'os Caballers (Cinco Villas), marchó ta Tudela en 1640 en quedar popillo, en do su tío, o escultor y arquitecto Juan de Gurrea, se cargó con a suya tutela. En Tudela se formó con Fernando de los Mozos entre 1645 y 1648, indo-se-ne dimpués ta Madrit, en do aprendería en o taller de Juan Carreño de Miranda. Tornó ta Tudela en 1653, do se casaría en 1655 con Margarita Saviñán Royo y d'ixe enlace en naixería siete fillos.

Afincau en Tudela, en do treballaría dica la suya muerte o 30 de chinero de 1697, Berdusán se puso amo d'un taller que abastiría de pintura relichiosa a un extenso territorio que tenió lo suyo centro en a val meya d'Ebro, con os reinos de Navarra y Aragón de principals, anque con extensions enta o que son huei País Basco y La Rioja.

## Estilo

Vicente Berdusán treballó cuasi nomás a pintura relichiosa, tot retratando ciclos monasticos, miraglos, aparicions de Vírchens y santos, y escenas d'a vida de Chesús de Nazaret y d'a Virchen María. Son destacaus os lienzos d'a capiella de Sant Chuaquín en a Seu de Uesca, de 1668, os nueu cuadros d'a sala capitular d'a seu de Tudela, que pintó entre 1669 y 1671, o ciclo d'o Monesterio de Santa María de Veruela sobre a vida de Sant Bernardo de Claraval (1671-1673), de cinco pinturas, y os cuadros d'a capiella de Sant Chusé en a ilesia d'o seminario de Sant Carlos Borromeu de Zaragoza, de 1693.

A resultas de formar-se con Carreño, Vicente Berdusán sería muit influiu por a escuela madrilenya de dimpués de Velázquez. Prenió de Francisco Rizi a escenografía y os paisaches arquitectonicos, como o teatro, y de o mesmo Carreño a color veneciana y a tecnica de tacas introducida por Tiziano. Tamién s'aprecia que conoixeba o tenebrismo, a pintura veneciana y a composición flamenca. Por tot ixo, se gosa dicir que a suya obra s'amana unas vegadas ta Tiziano, atras ta Rubens, y ye un receptaclo de distintas influencias barrocas internacionals.

## Referencias

## Vinclos externos
Ermita de Sant Cristofo de Penyaflor

A **ermita de Sant Cristofo de Penyaflor** ye una ermita situada amán d'o barrio rural de Penyaflor, en o municipio de Zaragoza, provincia de Zaragoza.

Adedicada a sant Cristofo, se construyió en o sieglo XX. Se i fa una romería toz os anyos o 10 de chulio en honor a o suyo santo patrón.

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau chunto a la ermita con una altaria de 309 metros dende o livel d'a mar.

## Referencias

## Vinclos externos
* Ficha en campaners.com
Herradura (Casp)

**Herradura** ye un mont y vértiz cheodesico de 191 metros d'altaria situau en o municipio de Casp, en a provincia de Zaragoza.

Se troba chunto a o dito castiello de la Herradura, una torraza situada en una peninsula formada por un d'os meandres formaus por o río Ebro en l'entibo de Mequinenza.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0442/044256.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
Universidat Laboral de Uesca

A **Universidat Laboral de Uesca** ye un edificio ubicau en o municipio de Uesca, en Aragón. Fundada en 1967 y fruito d'un prochecto de José López Zanón y Luis Laorga, estió una d'as antigas universidaz laborals d'o Estau Espanyol.

## Historia
L'antiga Universidat Laboral de Uesca, obra d'os arquitectos Luis Laorga y José López Zanón, fue inaugurada en 1967 y suposó un ambicioso prochecto docent endrezau a alumnos de toda a provincia. Situau en una ampla parcela a bels cuatre kilometros a o sud d'a ciudat de Uesca, l'edificio se prochectó seguntes modernos criterios d'organización espacial.

L'edificio presenta un esquema modulau formau por tres cuerpos bien diferenciaus. En primer puesto, o cuerpo prencipal que contiene o programa docent con un esquema reticular que alterna os espacios construyius con os vuedos d'os patios y se desembolica en una extensa planta baixa. En segundo puesto, o volumen piramidal que preside l'acceso y contiene o salón d'actos. Dita pirámide se converte en una fita visual perceptible dende a leixanía y en o prencipal contrapunto d'a horizontalidat de l'edificio. Finalment, y zarrando a estructura de trama por l'ueste, o bloque linial de cuatro alturas que ocupa a residencia d'internos.

O conchunto se prochecta como un edificio zarrau en él mesmo, creyando fronteras muit ciegas y ubrindo-se nomás en a portalada d'acceso. O hermetismo exterior contrasta con un interior fluyiu y luminoso. O programa se distribuye en planta de forma agrupada, seguindo as premisas de funcionalidat y flexibilidat. A construcción de l'edificio se basa en modernos criterios de prefabricación y industrialización y a estandardización d'os elementos constructivos permite una notable economía en coste y plazo d'execución. Se tracta un edificio funcional y luminoso, pionero en Uesca en adoptar os criterios actualizaus d'una arquitectura docent aluenyada d'os parametros clasicos.

O 21 de febrero de 2008 aconsiguió o estatus de Bien Catalogado d'o Patrimonio Cultural Aragonés, por meyo d'una orden publicada o 7 d'abril d'ixe mesmo anyo en o *[[Boletín Oficial de Aragón]]*.

## Referencias

* Iste articlo ye una obra derivada d'a disposición relativa a o proceso de declaración u incoación d'un bien cultural u natural&nbsp;publicada en o *[[Boletín Oficial de Aragón|BOA]]*&nbsp;n.º 40&nbsp;o 7 d'abril de 2008&nbsp;(texto), texto que ye libre de restriccions conoixidas en virtut d'o dreito d'autor de conformidat con o dispuesto en l'.

## Vinclos externos
*  Universidad Laboral de Huesca en a base de datos d'a Fundación Docomomo Ibérico
*  Universidad Laboral de Huesca en o Sistema de Información del Patrimonio Cultural Aragonés (SIPCA).
Ermita de Sant Cristofo de Rubiuelos

A **ermita de Sant Cristofo de Rubiuelos** ye una ermita situada amán d'a localidat de Rubiuelos, en a comarca de Xiloca, provincia de Teruel. Se troba situada en o cobalto d'o mont de San Cristóbal, en a sierra de Lidón

Se tracta d'un edificio d'una sola planta con orientación Norte-Ueste. Actualment a ermita ye espaldada y en ruinas.

## Vinclos externos
*  [Ermita de San Cristóbal](http://xiloca.org/xilocapedia/index.php?title=Ermita_de_San_Crist%C3%B3bal(Rubielos_de_la_C%C3%A9rida)) en Xilocapedia.
*  Ermita de San Cristóbal en Patrimonio Olvidado.
*  En Rubielosdelacerida.com
Cerro de San Cristóbal

**Cerro de San Cristóbal** puet fer referencia a:

* O **[[Cerro de San Cristóbal (Mont Agut)|cerro de San Cristóbal]]** (1.623 m), un cerro en Mont Agut, provincia de Teruel.
* O **[[Cerro de San Cristóbal (Alba)|cerro de San Cristóbal]]** (1.196 m), un cerro en Alba, provincia de Teruel.
* O **[[Cerro de San Cristóbal (Gurrea de Galligo)|cerro de San Cristóbal]]** (430 m), un cerro en Gurrea de Galligo, provincia de Uesca.
Cerro de San Cristóbal (Alba)

O **cerro de San Cristóbal** ye un cerro de 1.196 metros d'altaria situau en o municipio d'Alba.

En o suyo cobalto bi ha un vértiz cheodesico situau chunto a la ermita de Sant Cristofo d'Alba a on bi ha una romería o 10 de chulio. En a cima suya tamién se troba o castiello d'Alba.

## Vinclos externos
*  [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0541/054146.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]
*  En Mendikat
Ermita de Sant Cristofo d'Escoriuela

A **ermita de Sant Cristofo d'Escoriuela** ye una ermita situada amán d'a localidat d'Escoriuela, en a Comunidat de Teruel, provincia de Teruel.

Se tracta d'un edificio d'una sola planta con orientación Norte-Ueste. Actualment a ermita ye espaldada y en ruinas y nomas quedan en piet bel par d'arcos.

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau chunto a la ermita con una altaria de 1.140 metros dende o livel d'a mar.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Ermita de San Cristóbal en Patrimonio Olvidado.
Ermita d'o Santo Sepulcre de Lagueruela

A **ermita d'o Santo Sepulcre de Lagueruela** ye una ermita situada amán d'a localidat de Lagueruela, en a comarca de Xiloca, provincia de Teruel.

Se troba situada chunto a las restas d'o castiello de Lagueruela. La construyió Francisco Subirón y tien planta de cruz griega con cupula en o centro y bovedas de lunetos en os brazos d'a cruz. A primera calendata a on se nombra a ermita ye o día 28 de septiembre de 1744.

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau chunto a la ermita con una altaria de 1.136 metros dende o livel d'a mar.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Información sobre la ermita en descubrejiloca.es
*  [En Xilocapedia](http://xiloca.org/xilocapedia/index.php?title=Ermita_del_Santo_Sepulcro_(Lagueruela))
Ermita d'a Encarnación d'Alcanyiz

A **ermita d'a Encarnación d'Alcanyiz** ye una ermita aragonesa situada amán d'a localidat de Alcanyiz, en a comarca d'o Baixo Aragón, provincia de Teruel.

A tradición local y bels historiadors afirman que en iste puesto se trobaba una sinoga d'a ciudat medieval, feito que s'ha conservau en o toponimo actual *val de Judíos*. Arredol d'a ermita encara se pueden veyer as restas d'un asentamiento ibero.

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau chunto a la ermita con una altaria de 433 metros dende o livel d'a mar.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Información y foto d'a ermita.
*
Castiello de Cedriellas

O **castiello de Cedriellas** ye un castiello situau en un cerro sobre a localidat teruelana de Cedriellas, en a Comunidat de Teruel. A suya muralla ye de calsinera y tien una planta irregular, con un perimetro de 390 m. Encara que ya bi heba un asentamiento ibero-romano en iste cerro, a muralla se prencipió a construyir-se en l'Alta Edat Meya.

## Historia
Probablement o lugar de Cedriellas perteneixió a la taifa d'Albarracín, reino que pasaría a estar dependient de Valencia dimpués d'a cayida d'o zaguer rei moro y l'arribada d'os almurabiz. Manimenos, cuan Alifonso I d'Aragón conquirió a ciudat de Zaragoza 1118, Cedriellas y a resta de lugars d'o Campo de Mont Agut feban probablement parti d'a taifa de Saraqusta.

O castiello prencipió a construyir-se dimpués d'a conquista d'a villa a os musulmans en 1198. En os siguients anyos perteneixió a senyoríos privaus, vendiendo en 1309 o suyo sinyor, Sancho de Tobía, a metat d'o castiello.

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau en o castiello a una altaria de 1.435 metros dende o livel d'a mar.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Información sobre o castiello en a pachina d'o concello de Cedriellas
*  En www.patrimonioculturaldearagon.es
*  En Castillos.net
Ermita de Sant Cristofo de Camín Reyal

A **ermita de Sant Cristofo de Camín Reyal** ye una ermita situada amán d'a localidat de Camín Reyal, en a comarca de Xiloca, provincia de Teruel.

Se i fa una romería o primer sabado de mayo.

## Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau chunto a la ermita con una altaria de 1.087 metros dende o livel d'a mar.

## Referencias

## Vinclos externos
*  [Ermita de San Cristóbal](http://xiloca.org/xilocapedia/index.php?title=Ermita_de_San_Crist%C3%B3bal_(Caminreal)) en Xilocapedia.
*  En Caminreal.es