open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nonasp

**Nonasp** (*Nonaspe* en castellano) ye una villa y municipio d'a provincia de Zaragoza con 1.059 habitants (2005), situata en la comarca de lo *[[Baixo Aragón-Casp]]* (Aragón), a 172 metros sobre lo ran de la mar. Lo suyo termin municipal ocupa 111,4&nbsp;km². Se troba a 160 km enta l'este de Zaragoza, y a 60&nbsp;km d'a capital de la comarca, Casp.  
 
## Cheografía
La parte mes viella de Nonasp se troba en un pueyo entre lo forcallo de lo río Algars con lo Matarranya.

### Mugas

## Historia
Estió una sozcomanda templera. En o sieglo XV perteneixeba a la Castellanía d'Amposta.

## Parla
Se i charra catalán occidental como en tot lo Baixo Matarranya, pero a diferencia de Maella y Favara, y coincidindo con Fayón, bi ha pocos caracters meridionals comuns con lo valenciano (lo mes ta lo norte que plegan muitos d'ellos ye Favara), por lo que la clasificación como Catalán nortoccidental ye muito mes clara. La cantidat d'arcaismos y d'aragonesismos tamién ye muito mas baixa que en Favara, Maella y Alto Matarranya.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:1142
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:229 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:1087
  bar:2000 from:0 till:1080
  bar:2002 from:0 till:1029
  bar:2004 from:0 till:1042
  bar:2006 from:0 till:1055
  bar:2008 from:0 till:1079
  bar:2010 from:0 till:1061
  bar:2012 from:0 till:1064
  bar:2014 from:0 till:1016
  bar:2016 from:0 till:992
  bar:2018 from:0 till:962
  bar:2020 from:0 till:978
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Referencias

## Bibliografía
* Quintana, Artur: ”Els parlars del Baix Matarranya", Estudis de Llengua i Literatura Catalanes, XIV. Publicacions de l'Abadia de Montserrat, Barcelona, pachinas 155-187. 1987.
Caracas

**Caracas** ye una ciudat de Venezuela, capital d'o país, en o Districto Capital, que ye a prencipal ciudat de Venezuela y a suya capital economica, cultural y financiera. En Caracas bi ha a seu o poder executivo d'o país (en o palacio de Miraflores), o poder lechislativo (en o palacio Federal Lechislativo) y o poder chudicial (con o Tribunal Supremo de Chusticia de Venezuela). A ciudat ye amás a seu social d'as prencipals empresas d'o país.

A suya población (en a suya aria metropolitana) ye de 2.923.959 habitants (2011) en una superficie de 4.715 km², con una densidat de población de 620 hab/km².

A ciudat fue establida lo 25 de chulio de 1567 por o conquistador espanyol Diego de Losada.

## Cheografía
Caracas ye situada a o norte d'o país, a 900 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, y a una distancia, alto u baixo, de 15 km d'a mar Caribe, d'a que la separa un parque nacional, encara que trescruzau por una autopista con tres viaductos y dos tunels. Ye tamién muit amanada a l'aeropuerto internacional Maiquetía Simón Bolívar.

La trescruza o río Guaire (afluent d'o río Tuy), en sentiu sud-ueste-nord-este.

## Molimentos
* Casa natal de Simón Bolívar, a on i naixió Simón Bolívar o 24 de chulio de 1783, protechida legalment dende 2002 con a suya declaración como Molimento Nacional.
* Ilesia de Sant Francisco, protechida legalment dende 1956 con a suya declaración como Molimento Nacional. Ye una ilesia d'o sieglo XVII en estilo neoclasico y neobarroco.
* Seu de Santa Ana de Caracas, protechida legalment con a suya declaración como Molimento Nacional. Ye una ilesia d'o sieglo XVII en estilo neoclasico.

## Esporte
### Escaicimientos esportivos
En l'anyo 1983 se celebró en a ciudat a IX edición d'os Chuegos Panamericanos.

## Localidaz achirmanatas
* 1982:  Buenos Aires (Archentina).
* 2000:  São Paulo (Brasil).
*  Bogotá (Colombia).
*  Lima (Perú).
*  Milán (Italia).
*  Roma (Italia).

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal de Caracas.

## Referencias
Sierra de Moncalvillo

A **Sierra de Moncalvillo** ye una sierra perteneixient a o Sistema Iberico situata en La Rioja (Espanya). Beluns d'os suyos picos son por dencima d'os 1.400 m (por eixemplo o *[[Serradero]]* con 1.491 m).

## Bibliografía
* J. Vilá Valentí, Lluís Solé Sabarís, Manuel Terán: *Geografía general de Espanya*. Ariel Geografía. 1194.
* Julio Muñoz Jiménez, Concepción Sanz Herráiz: *Guía Física de España. 5 Las Montañas*. Alianza Editorial, 1995.
Cristalografía

A **cristalografía** ye a ciencia que estudia as substancias cristalinas a escala atomica. As propiedaz fisico-quimicas d'un cristal son estreitament ligadas a l'orden espacial d'os atomos en a materia. O estau cristalín ye definiu por un caracter periodico y ordenau a escala atomica y molecular. O cristal s'obtiene por translación en todas as direccions d'una unidat de base dita cela unidat.

A cristalografía ye en relación con disciplinas tan diversas como a fisica, a quimica, as matematicas, a biofisica, a biolochía, a medicina, a ciencia d'os materials, a metalurchia ansí que as ciencias d'a tierra.

As principals divisions d'a cristalografía son:
* Cristalografía cheometrica.
** Cristalestructura.
* Cristalfisica.
* Cristalquimica.

## Referencias
Turruncún

**Turruncún** ye un barrio rural d'o municipio d'Arnedo (La Rioja).

A suya población ye de 1 habitant.

## Cheografía
Turruncún ye situau a 883 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 9 km d'Arnedo, a capital d'o suyo municipio.

En Turruncún bi ha uns conglomeraus con que dan un releu curioso y que a chent d'o lugar dice *los moros y cristianos*. Estos conglomeraus son d'edat terciaria y sinorochenicos, o resultau d'a erosión d'unas calsineras churasicas mientres se produciba un plegamiento y emersión que afectaba tamién a lo fondón sedimentario, quedando plegaus y verticalizaus estos aconglomeraus. En o Cuaternario a erosión diferencial ha feito que os conglomeraus resaltan en o terreno por estar mes resistents que atros materials sedimentarios que los acompanyan.

## Referencias

## Vinclos externos
Tierra de Cameros

A **Tierra de Cameros** ye una comarca situada a lo sud d'a comunidat autonoma de La Rioja (Espanya), que fa parte d'a rechión de La Rioja Meya.

A suya población ye de 3.194 habitants (2006) en una superficie de 800,27 km², con una densidat de población de 3,88 hab/km². En fan parte 25 municipios.

Muga a lo norte con a comarca de Logronyo, a l'este con a comarca d'Arnedo, a lo sud con a provincia de Soria, y a l'ueste con as comarcas de Nachera y Anguiano.

* Latitú meya: 42º 12' 47" Norte
* Lonchitú meya: 2º 33' 23" Ueste
* Altaria meya: 951,83 m

## Cheografía
### Ríos
Iregua, Leza.

### Sierras
Sierra de Camero Nuevo, Sierra de Camero Viejo, Sierra de Moncalvillo, Sierra Cebollera.
Dallo

O **dallo** u **dalla** ye una ferramienta agricola, composata d'una fuella curbata unida a astil. S'emplega ta segar (*dallar* u *redallar*) a hierba, cerials, alfalz, feno u ferraina ta lo bestiar.
L'actual emplego de medios mecanicos l'ha empentato enta l'oblido en os países desembolicaus, anque que sobrevive en muitas arias rurals y encara se celebran competicions de *dallar* en bels puestos, como lo País Basco.

## Disenyo
Ista ferramienta amenista un disenyo elaborato ta que lo suyo emplego siga eficient. O dallo se composa d'una fuella y un astil u mango.

A *fuella* tiene la forma d'arco de radio gran, rematando en punta per lo cabo libre. Se solen fer d'acero, ta que lo desgaste i siga menor.

L*'astil* u *mango* se fa de fusta, a metat d'a suya longaria, una traviesa ta fer-la reganchable con a mano dreita d'o segador, dita lo *ganchel*. En l'aniella d'o suyo cabo se i colocan *[[falca]]s* u cordiellas ta modular a inclinación d'a fuella.

Os dallos tienen por un regular dimensions y forma similars. As diferencias entre ellas penden solo en a forma d'a fuella y la desposición de l'astil. En Aragón, como en a mayor parte d'Espanya, predominan os dallos de mango recto.

As suyas midas penden d'entre bels 120 dica 180&nbsp;cm de largaria y 80 u 90 centimetros de fuella, estando bels 10&nbsp;cm l'amplaria d'a fuella.

## Emplego

O dallador ha de mover la ferramienta debuixando arcos de dreita enta zurda, tallando en cada dallazo un faixo de hierba u cerial, que alavez se gosará depositar en o costato zurdo, formando bella traza de montonet.

Os resultatos d'a fayena penden en o treballo u l'habilidat que tienga cada segador, consiguindo-se dallar belas 30 u 25 arias de prato si ye que las condicions d'o terreno fan guaire fácil a fayena.

Emplegar lo dallo de contino en deteriora lo canto, fendo-lo reblar seguntes y os dalladors s'han d'aturar de cabo cuan ta tornar a esmolar a fuella. Esta actividat ye bien complexa, y precisa d'experiencia per parte d'o treballador, ta privar que se trenque u deforme excesivament l'acero en picar-lo con as *[[forga]]s* u *forguetas*.

## Esmoladura

Una labor important ta la suya función correcta ye la esmoladura u *trucato*. Con obchectivo que la talladura siga eficient, y que la ferramienta dalle la hierba con suavidat, se fa imprescindible d'esmolar-la a sobén, perque las piedras y tochez que i hai per tierra le desgastan a fuella.

Esta actividat se fa per lo regular trucando levement en o canto tallant d'a fuella con un martiello especial, mes chicot, en en dicen *martiel*, especialment feto ta ixa fayena. Y en o cabo baixo, una punta especial (a dita *[[forgueta]]*) con capeza roma que fa l'efecto d'inclusa.

Una maniera mes rapeda, encara que prou menos eficient, ye lo emplego d'una esmoladera u piedra d'esmolar. Ixa operación se puet fer-ie mes a sobén, y permite no retirar-se d'o puesto de treballo ta fer-la.

## Atras ferramientas relacionatas

**O [[Escopulión]]*.
**O [[Martiel]]*.
**A [[Forgueta]]*.

## Referencias

## Vinclos externos

* ''Sagalaris'' en a pachina web d'o Gubierno Basco
Candanchú-Le Somport

**Candanchú-Le Somport** ye una estación d'esquí nordico transfronteriza situata en as vals de l'Aragón (Chacetania) y d'Aspa (Pireneus Atlanticos), en os Pireneus aragonés y biarnés.

A estación se troba en o puerto d'o Somport y tien 25&nbsp;km de pistas en o canto francés y 9&nbsp;km en l'aragonés. O circuito d'a parti francesa ye aintro d'o Parque Nacional d'os Pireneus y descurre por selvas de fabos.

## Vinclos externos

* Pachina oficial de Candanchú
* Pachina oficial de Le Somport
* www.espaciosnordicosdearagon.es
Muriello de Río Leza

:*Iste articlo ye sobre un municipio riojano; ta atros usos, se veiga *'Moriello (desambigación)**''.

**Muriello de Río Leza*' (*Murillo de Río Leza'' en idioma castellano y oficialment) ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, ubicau en a comarca de Logronyo.

A suya población ye de 1.750 habitants (2008) en una superficie de 46,06&nbsp;km², con una densidat de población de 37,99 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Muriello de Río Leza se troba situada a 407 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 14&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya comarca y de La Rioja. Ye a o canto d'os ríos Leza y Jubera.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Istevan de Muriello de Río Leza, un edificio d'o sieglo XVII.

## Fiestas
* 3 d'agosto.

## Localidaz achirmanadas
*  Eissiduelh (Dordonya, Nueva Aquitania)
Ribafreta

**Ribafreta** (*Ribafrecha* en castellano y oficialment) ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, en a comarca de Logronyo.

A suya población ye de 1.008 habitants en una superficie de 34,58&nbsp;km² y una densidat de población de 29,15 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Ribafreta se troba situada a 498 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 14&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya comerca, d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
 
## Toponimia
En riojano precastellano se deciba *Ribafreta* (1081), que vien d'o latín *Ripa Fracta*.

## Demografía
Fayón

**Fayón** (*Faió* en catalán) ye un municipio aragonés en la provincia de Zaragoza situato en la comarca de lo *[[Baixo Aragón-Casp]]*.
 
La suya población ye de 436 habitants (2008) en una superficie de 67,2 km², con una densidat de población de 6,49 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Fayón ye situata a 92 metros d'altaria sobre lo ran de la mar.

Se troba a 149 km de distancia enta l'este de Zaragoza.

### Mugas
Muga con los municipios de Mequinenza a lo norte, Almatret (Leida) y Ribarroya d'Ebro (Tarragona) a l'este, La Pobla de Massaluca (Tarragona) a lo sud y Nonasp a l'ueste.

## Parla
Se i charra catalán, y d'entre totas las parlas de lo Baixo Matarranya que se clasifican en o subdialecto tortosín, la parla de Fayón ye a mes pareixita tanto a lo catalán estandard como a lo leridano, dica lo punto que bels lingüístas no lo clasifican en lo tortosín, considerando que no plega mes t'alto que lo *[[Pas de l'Ase]]*.

## Historia
O lugar actual, aluenyau d'o río Ebro y d'arquitectura colonialista, estió construiu por a empresa ENHER, ya que o lugar antigo estió cubierto por as auguas de l'entibo de Ribarroya en 1967.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:458
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:92 start:0

BarData=
  bar:1998 text:"1998" 
  bar:2000 text:"2000"
  bar:2002 text:"2002"
  bar:2004 text:"2004"
  bar:2006 text:"2006"
  bar:2008 text:"2008"
  bar:2010 text:"2010"
  bar:2012 text:"2012"
  bar:2014 text:"2014"
  bar:2016 text:"2016"
  bar:2018 text:"2018"
  bar:2020 text:"2020"

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1998 from:0 till:392
  bar:2000 from:0 till:385
  bar:2002 from:0 till:388
  bar:2004 from:0 till:395
  bar:2006 from:0 till:427
  bar:2008 from:0 till:436
  bar:2010 from:0 till:407
  bar:2012 from:0 till:384
  bar:2014 from:0 till:348
  bar:2016 from:0 till:354
  bar:2018 from:0 till:354
  bar:2020 from:0 till:380
 


## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Puestos d'intrés
*Ermita de Sant Chorche, s. XVII.
*Campanal d'a ilesia de Sant Chuan Evanchelista d'o viello Fayón.
*Museu d'a Batalla de l'Ebro.
*Restas d'o castiello de Badón.
*Ermita d'a Virchen d'o Pilar, 1954.

## Referencias

## Bibliografía
* Quintana, Artur: *Els parlars del Baix Matarranya*, Estudis de Llengua i Literatura Catalanes, nº XIV. Publicacions de l'Abadia de Montserrat, Barcelona, pàg. 155-187. 1987.

## Vinclos externos
Río Iregua

O **Iregua** ye un río d'a comunidat autonoma de La Rioja que naixe en os *Hoyos de Iregua*, en a Sierra Cebollera, transcruza las comarcas d'os Cameros y Logronyo y caye en Ebro amán de Logronyo.

As localidaz por an pasa son Villoslada de Cameros, Villanueva de Cameros, Pradillo, Torreciella en Cameros, Islallana, Alberit y Vareya.

En o Iregua bi ha dos entibos, Pajares y González Lacasa, entre os dos s'entiban 70 hm³ d'augua.
Villoslada de Cameros

**Villoslada de Cameros** ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja en a comarca de Camero Nuevo.

A suya población ye de 376 habitants (2006) en una superficie de 94,71&nbsp;km², con una densidat de población de 3,97 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Villoslada de Cameros se troba situada a 1.072 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, amán d'o naixedero d'o río Iregua y a una distancia de 50&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.

### Mugas
O suyo termin municipal muga con os termins de Montenegro de Cameros y Lumbreras

## Economía
A suya economía s'alaceta en o turismo d'estiu y en a ganadería.

## Demografía
Maracaibo

**Maracaibo** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estau Zulia. Ye situada en o nord-ueste d'o país, y la suya población ye de 3.066.233 habitants, en una superficie de 2.050&nbsp;km².

Por o suyo numero de habitants, Maracaibo ye la segunda ciudat mas gran de Venezuela dimpués de Caracas. En a suya aria metropolitana viven bels 2.6 millions de personas.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
Maracay

**Maracay** ye una ciudat venezolana, situata en o Municipio Girardot, y capital d'o Estato Aragua.

Ye situata en o norte d'o país y a suya población ye de 1.094.210 habitants (2007) en una superficie de 311,57 km², con una densidat de población de 3.511,92 hab/km².

## Localidaz achirmanatas
* 1980:  San José (Costa Rica).
* 1988:  Salta (Archentina).
* 1990:  Medellín (Colombia).
* 2007:  Santiago de Cuba (Cuba).
* 2007:  Izhevsk (Rusia).
* 2007:  Altagracia de Orituco (Venezuela).

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal.
Valencia (Venezuela)

:*Iste articlo ye sobre a ciudat [[Venezuela|venezolana]] de Valencia. Ta la ciudat espanyola se veiga [[Valencia]]; ta atros usos, se veiga *'Valencia (desambigación)**''.


**Valencia*' (*Valencia* en [[idioma castellano|castellano]]; *Nuestra Señora de la Asunción de la Nueva Valencia del Rey* oficialment) ye una ciudat [[Venezuela|venezolana]], [[Capital (politica)|capital]] d'o [[Estato Carabobo]]. Ye situata en o norte d'o país y a suya [[Población umana|población]] ye de 1.385.202 habitants ([[2001]]).

== Historia ==
A ciudat de Valencia fue fundata por os [[Espanya|espanyols]] con o nombre de *Nueva Valencia del Rey*, baixo l'advocación de [[Nuestra Sinyora de l'Anunciación]]. Por ista razón, se pensó que a ciudat fue fundata un [[25 de marzo]], fiesta de l'Anunciación, pero en realidat fue fundata un [[21 d'octubre]], anque a tradición charra d'a suya fundación o [[25 de marzo]] de [[1555]] por o conqueridor capitán [[Alonso Díaz Moreno]]. Posteriorment a ciudat fue clamata *Nuestra Señora de la Anunciación de Nueva Valencia del Rey''.

En 1677, a ciudat de Valencia fue espullata por piratas franceses.

En 1811, a ciudat ye declarata capital d'os sublevatos, que declaran a independencia de Venezuela antis d'unirse a la Gran Colombia.

## Ciudaz achirmanatas
*  Nápols (Campania, Italia).
*  Plovdiv (Bulgaria).
*  Sibiu (Rumania).
*  Valencia (País Valenciano, Espanya).
*  Naguanagua (Venezuela, achirmanamiento interior).

## Vinclos externos

* Pachina web municipal
San Cristóbal (Venezuela)

**San Cristóbal** ye una ciudat d'o Estau Táchira, capital d'o mesmo, que se troba situada a lo sud-ueste de Venezuela. A suya población ye de 400.000 habitants en una superficie de 247&nbsp;km². En a suya aria metropolitana viven unas 850.000 personas.

## Vinclos externos

*  Pachina oficial.
La Guaira

**La Guaira** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato La Guaira. Ye situata en o norte d'o país y a suya población ye de 25.259 habitants. En a suya aria metropolitana viven unas 215.782 personas.
Moncayo

**Moncayo**, tamién clamato **San Miguel**, ye a montanya mas alta d'o Sistema Iberico. Ye situato entre as provincias de Zaragoza y Soria. Tien 2.314 m d'altaria y en a suya tuca bi ha un vértiz cheodesico. Dende 1978 fa parte d'o Parque Natural de Moncayo.

## Toponimia
Moncayo ye un toponimo que s'expresa sin d'articlo en aragonés y en castellano d'Aragón, mesmo en as formas composadas que fan referencia a Moncayo (*aire de Moncayo*). Moncayo sin articlo se veye en ditos aragoneses actuals relativos a l'orache:

En aragonés medieval s'escribiba tamién sin d'articlo, como veyemos por eixemplo en la carta de población d'Alcalá de Moncayo (1380):

En romanz navarro se documenta tamién l'ausencia d'uso d'articlo con este toponimo:

Bi ha diferents interpretacions d'o toponimo. En a *[[Cronica de Sant Chuan d'a Penya]]* lo relacionan con los treballos d'Hercules:

En a *[[Cronica d'Espanya]]* de García de Eugui tamién lo asocian a los treballos d'Hercules:

En Trasobars a lo viento que provién de Moncayo li dicen *Moncaín*.

## Ditos y mazadas
**Cillo en Moncayo, ponte a caballo*.
**Carga en Moncayo, luego verás lleno o vallo*.
**Ventana en Moncayo, ya pues soltar o rabanyo*.

## Se veiga tamién
* Santuario d'a Virchen de Moncayo.

## Refefencias

## Vinclos externos

*  Pachina web d'o Parque Natural d'a Defesa de Moncayo.
*  Fuella d'o vértiz cheodesico.
Un Nuevo Tiempo

**Un Nuevo Tiempo** ye un partiu politico venezolano de centro-ezquierda establiu en 1999, o suyo president ye Manuel Rosales.

Un Nuevo Tiempo obtenió 1.555.362 votos (13,37%) en as eleccions presidencials de 2006.

## Veyer tamién
*Lista de partius politicos de Venezuela
Mérida (Venezuela)

**Mérida** ye a capital d'o Estau Mérida, situada a lo sud-ueste de Venezuela. A suya población ye de 204.879 habitants (2001) en una superficie de 25&nbsp;km². En a suya aria metropolitana viven unas 350.000 personas en un aria de 60&nbsp;km².
Los Teques

A ciudat de **Los Teques** ye a capital d'o Estato Miranda, situata en o norte d' Venezuela. En 2001, a suya población yera de 246.422 habitants.
Sierra de Guara

A **sierra de Guara** ye una sierra exterior pirenenca situada a o nord-ueste d'a ciudat de Uesca. A suya mayor altaria ye en o tozal de Guara situau a 2.077 m d'altaria. En suya parte oriental se troba o Parque Natural d'a Sierra y as Foces de Guara.

A lo norte d'a sierra de Guara ye a val de Nocito, que la desparte d'a sierra d'Aineto.

## Ditos y mazadas
**«Arrincona os bateaguas si por Guara hay boiras largas»*.
**«Boira que brinca de Guara, u riada u apedregada»*.
**«Cuando Guara sople, tonto ye o que no s’arrope»*.
**«Mientras en Guara haiga nieve como a coda d’una golondrina, no tiens guaire segura a vinya»*.
**«Si fa aire de Guara, no tengas miedo a tronada»*.
**«Si no sopla Guara, Moncayo s’enbarra»*.
**«Si sopla Guara, ¡qué luego escampa!»*.
**«aire guarino, plebedor fino»*

## Referencias

## Se veiga tamién
* Parque Natural d'a Sierra y as Foces de Guara.
Rioja Alabesa

La **Rioja Alabesa** (*Rioja Alavesa* en castellano, *Arabako Errioxa* en basco) ye una comarca situada en o cabo sud d'a comunidat autonoma d'o País Basco en a provincia d'Alaba (Espanya).

A suyas mugas naturals son a lo norte con a Sierra de Cantabria y a lo sud con o río Ebro y La Rioja.
Partido Comunista de Aragón

O **Partido Comunista de Aragón** (*PCA*) (nombre oficial en castellano; *Partiu Comunista d'Aragón* en aragonés) ye a federación d'o Partido Comunista de España en Aragón. Forma parti d'Ezquierda Unida d'Aragón (EUA).

## Vinclos externos
*Pachina web.
4 aC

## Escaicimientos
### Aragón
### Atros países

## Naixencias
### Aragón
### Atros países
* Seneca, filosofo romano.

## Defuncions
### Aragón
### Atros países
* Herodes I O Gran rei de Judea, Galilea, Samaria y Idumea.
Ciudat Bolívar

**Ciudat Bolívar** (*Ciudad Bolívar* en castellano) ye una ciudat venezolana situada a lo sud-este d'o país, capital d'o Estato Bolívar. A suya población ye de 345.593 habitants (2005).
Maturín

**Maturín** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato Monagas. Ye situata en o nord-este d'o país y en 2006 a suya población yera de 526.000 habitants.
Vinclo d'hidrocheno

Un **vinclo d'hidrocheno**, **puent d'hidrocheno** u mas correctament **vinclo por puent d'hidrocheno** ye una mena de fuerza intermolecular entre moleculas con vinclo covalent polar. Se produz cuan un atomo d'hidrocheno se troba entre dos atomos mas electronegativos, fendo un vinclo entre istos. L'atomo d'hidrocheno tien una carga parcial positiva y atraye a densidat electronica d'un atomo amanato.

Amaneixe nomás cuan l'atomo que enlaza con o hidrocheno ye muit electronegativo y chicot como o nitrocheno, l'oxicheno y o flúor (atomos dadors).
Sorghum

Os **sorgos** () son un chenero d'unas 20 especies de graminias d'as rechions tropicals y subtropicals d'Africa oriental. Se cautivan en a suya zona de orichen, Europa, America y Asia como cerial ta gasto humán, animal, en a producción de forraina, y ta la elaboración de bebidas alcolicas.

A suya resistencia a lo sequero y a calor lo fa un cautivo important en rechions aridas, y ye un d'os cautivos alimentarios mas importants d'o mundo.

## Referencias
Preba d'a garchola de Stanford

A **preba d'a garchola de Stanford** ye un conoixiu estudio psicolochico d'a respuesta humana a la cautividat, en particular a las circumstancias reals d'a vida en garlocha, y os efectos d'os rols socials imposatos en a conducta. Estió levato a cabo en 1971 per un equipo d'investigadors menato per Philip Zimbardo d'a Universidat de Stanford. Se reclutoron voluntarios que desempenyarban os rols de guardias y presoners en una garlocha ficticia. Sindembargo, a preba lis-se'n fue luego d'as mans y se canceló en a primera semana.

Os trestuques morals que embolican a las prebas famosas a sobén estableixen contimparanzas con a preba de Milgram, que estió levata a cabo en 1963 en a Universidat de Yale per Stanley Milgram, un antigo amigo de Cimbardo.

## Vinclos externos
* A preba d'a garchola de Stanford
* Vidio documental sobre la preba
Barinas (ciudat)

**Barinas** ye a capital d'o Estato Barinas, situada a lo sud-ueste de Venezuela.

A suya población ye de 271.535 habitants en una superficie de 30&nbsp;km², con una densidat de población de 9.051 habs/km².

## Historia
Barinas fue fundata o 30 de chunio de 1577 por o capitán castellano Juan Andrés Varela, seguntes as instruccions de Francisco de Cáceres, gobernador de La Grita. O suyo primer nombre estió *Altamira de Cáceres*.

## Ciudaz achirmanatas
*  Barinas, pedanía d'Abanillas, en Murcia.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
Coro (Venezuela)

:*Iste articlo ye sobre un municipio venezolano de l'estau Falcón; ta atros usos, se veiga *'Coro**''.


**Coro''' ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato Falcón. Ye situata en o nord-ueste d'o país y a suya población ye de 224.000 habitants (2001).

En 1993 a UNESCO declaró Coro como Patrimonio d'a Humanidat, o primer lugar de Venezuela en ser declarato patrimonio mundial. Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat.

## Historia
A ciudat fue establita o 26 de chulio de 1527 por Juan de Ampíes en o territorio d'a tribu amerindia d'os caquetíos, d'acuerdo con o suyo cacique.

Sindembargo, en 1529 plegó a Coro Ambrosio Alfinger, representant d'os Welser, mercaders alemans a os que o rei d'Espanya entregó o territorio en prenda d'as deudas reyals con a familia, y o pacto con os amerindios desapareixió.

En 1795 bi habió una sublevación d'esclavos en l'amaniata sierra de Coro, liderata por José Leonardo Chirinos, que ye considerato un movimiento precursor d'a independencia de Venezuela.

En 1806 desembarca en Coro Francisco de Miranda, ta encetar o proceso d'a independencia.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
San Juan de Los Morros

**San Juan de Los Morros** una ciudat venezolana, capital d'o Estato Guárico.

A suya población ye de 103.706 habitants (2001).

## Cheografía
A localidat de San Juan de Los Morros ye situata en o norte d'o país, a 512 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal de San Juan de Los Morros.
Bolívar (moneda)

O **bolívar** (*Bs.*) ye a moneda oficial de Venezuela. O codigo ISO 4217 para ista moneda ye *VES*.

Establita en 1879 como unidat monetaria, leva o nombre en honor a Simón Bolívar, heroe d'a independencia latinoamericana.

## Referencias
Nou Barris

**Nou Barris** (*Nueu Vicos* en aragonés) ye un districto municipal de Barcelona (Catalunya) situato en a estrimera norte d'a ciudat, entre la sierra de Collserola y l'avenida Meridiana. Actualment se composa de trece vicos: *Can Peguera*, *Canyelles*, *Ciutat Meridiana*, *La Guineueta*, *Porta*, *Prosperitat*, *Les Roquetes*, *Torre Baró*, *La Trinitat Nova*, *El Turó de la Peira*, *Vallbona*, *Verdum* y *Vilapicina*.

Istos vicos, que en a suya mayoría son situatos en lo que historicament yeran os municipios d*'Horta* y *Sant Andreu de Palomar* (y mas tardi de Barcelona), creixioron a lo largo d'o sieglo XX, en especial entre las decadas d'os cincuanta, sisanta y setanta.

En 1998 o districto teneba una superficie de 800,2 hectarias y una población de 168.837 habitants, habendo perdito mas de vente mil habitants en poco mas de siet anyadas. En as zaguers anyos, o districto ha tornato a estar una d'as zonas d'acullida d'a cerenya corrient inmigratoria dende lo 2000, debito a lo pre relativament mas baixo d'a vivienda en o districto, transformando la composición etnica y o rete de comercios d'os vicos.

Mientres os anyos 1990, a chiración en educación feita en a decada anterior prencipió a tener efecto, y la cifra de población sin estudios en o districto cayó d'o 26,7% (1991) a lo 23,1% (1996), augmentando espectacularment o numero de tetulatos en educación segundaria y superior. En cuanto a lo conoiximiento d'o catalán, a meyatos d'a decada ya lo entendeba o 92,8% d'a población, y dos tercios lo podeban fablar.

Politicament, o districto vivió una cerenya actividat menata per os ligallos de vecíns mientres tot o franquismo, en respuesta a lo urbanismo espachinato y os desequilibrios d'o desembolico d'os sisanta y setanta. Mientres a democracia, o districto ha estato un granero de votos socialistas, superando por un regular mas d'o cincuanta per ciento d'os sufrachios.

O nombre d'o districto se dió en l'anyo 1984 cuan o Concello de Barcelona hemologó una nueva división territorial d'a ciudat, emplegando la denominación d'a revista d'o primer ligallo de vecíns d'a zona a prencipios d'as anyos setanta. Se da lo feito de que una parti impotant de Nou Barris yera dentro de l'antigo Districte 9, chuntament con parti de l'actual Sant Andreu.

Una d'as construccions mas antigas d'o districto se corresponde a l'antigo *Hespital Mental d'a Santa Creu i Sant Pau*, l'actual seu d'o districto. Formó parti d'o prochecto medico d'o Dr. Pi i Molist y o prochecto d'arquitectura hespitalaria de l'arquitecto Josep Oriol Bernadet (1811-1860). A propuesta se presentó en 1859, anque no se construirá dica l'anyo 1888. En 1960 se vendió y escachó a metat de l'edificio debito a la especulación urbana, anque lo hespital mental continó operativo dica la decada de 1990. En l'actualidat, l'edificio ye en emplego per o *Archivo Monecipal d'o Districto de Nou Barris*, o *Consello Monecipal d'o Districto de Nou Barris* y la *Biblioteca Popular de Nou Barris, una d'as mas grans d'a ciudát*.

## Esporte
* Club Atletismo Nou Barris.
La Asunción

**La Asunción** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato Nueva Esparta, Isla de Margarita. Ye situata en o nord-este d'o país y a suya población ye de 35.084 habitants (2006).
Leoz

**Leoz** (*Leotz* en basco) ye un municipio de Navarra, situato a 38,5&nbsp;km de Pamplona. A población ye de 258 habitants (2013) en una superficie de 96,23&nbsp;km² y una densidat de 2,7 hab/km².

O municipio ye formau por 3 concellos: Iracheta, seu d'o municipio, Leoz y Olleta, y 9 lugars habitaus: Amátriain, Amunarrizqueta, Artariain, Benegorri, Bézquiz, Iriberri, Maquírriain, Sansoáin, Sansomáin y Uzquita.

## Demografía

## Se veiga tamién
* Lista de municipios de Navarra.
Ábalos

**Ábalos** ye un municipio de La Rioja, en a comarca d'Haro.

A suya población ye de 339 habitants (2006) en una superficie de 18,3&nbsp;km² y una densidat de población de 18,52 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Ábalos ye situata a 589 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. Se troba en a margen ezquierda d'o Ebro, a una distancia de 29&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital de La Rioja.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
**Ilesia parroquial*, declarata Molimento Nacional.
**Ermita de Sant Felices*.

## Fiestas
* 3 d'agosto, fiestas patronals en honor a Sant Estéban.
* 8 de setiembre.

## Referencias
Quel

**Quel** ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, en a comarca d'Arnedo.

A suya población ye de 1.986 habitants en una superficie de 54,78&nbsp;km², con una densidat de población de 36,25 hab/km².

## Cheografía
O lugar de Quel se troba situau a una distancia de 29&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.

## Demografía
 

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ilesia de Sant Salvador de Quel, una [ilesia}} d'o [sieglo XVI adedicada a lo Salvador.
* Ermita d'o Cristo d'a Transfiguración.

### Molimentos civils
* Castiello de Quel.

## Fiestas
* 3 de mayo.
* 6 d'agosto.
San Román de Cameros

:*Iste articlo ye sobre un municipio riojano; ta atros usos, se veiga *'San Román**''.

**San Román de Cameros''' ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de La Rioja, en a comarca de Camero Viejo.

A suya población ye de 164 habitants (2006) en una superficie de 47,5&nbsp;km², con una densidat de población de 3,45 hab/km².

## Cheografía
A localidat de San Román de Cameros ye situada a o canto d'o río Leza, a 849 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar y a una distancia de 38&nbsp;km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia yd'a suya comunidat autonoma.

### Barrios rurals
Perteneixen a iste municipio os lugars de Santa María, Montalvo, Velilla, Vadillos, Avellaneda y Valdeosera.

## Demografía

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
* Ilesia de l'Asumpción de San Román de Cameros, una ilesia en estilo barroco d'o sieglo XVIII, que ye la ilesia parroquial d'o lugar.

### Molimentos civils
* Ecomuseu.

## Fiestas
* 16 de chulio.
* 15 d'agosto.
Hegoalde

**Hegoalde** (en basco *rechión d'o sud*), **País Basco Sud**, **País Basco espanyol** u **País Basco peninsular** son beluns d'os diferens nombres ta referir-se a aquers territorios d'Euskal Herria baixo administración espanyola, en contraposición a aquers baixo administración francesa u Iparralde.

Hegoalde se i troba a lo sud d'o Bidasoa, río que fa de muga entre Espanya y Francia. O forman as provincias d'Alaba, Bizcaya y Guipuzcua (en a Comunidat Autonoma Basca) y a comunidat y provincia de Navarra. Muga a l'este con Aragón; a o sud con o río Ebro, La Rioja y Castiella y Leyón; a o ueste con Cantabria; y a o norte con a mar Cantabrica.
Iparralde

L**'Iparralde** (*rechión d'o norte* en basco) u **País Basco francés** (*Pays Basque* en francés), tamién dito a sobén **País Basco continental**, ye una rechión d'o sud de Francia, integrata en o departamento d'os Pireneus Atlanticos.

En Francia no tien una unidat administrativa anque sí ye una rechión historico-cultural reconoixita; as tres provincias u territorios que a composan son Labort (*Labourd* en francés), Ultrapuertos (*Nafarroa Beherea*, *Behenafarroa* en basco, *Basse-Navarre* en francés) y Sola (*Zuberoa* en basco, *Soule* en francés).

O basco, no tien estatus oficial pero sí bel reconoiximiento, de modo que puede estudiar-se en a escuela y ser empledato como luenga segundaria por as institucions d'a zona.

A ciudat mas important ye Bayona (*Baiona/Bayonne*, l'antigua Lapurdum romana, d'an se derivan Labort, Lapurdi u Labourd), capital politica d'a suya subprefectura y economica d'una rechión mas ampla, que abasta o País Basco francés y o sud d'as Landas. Atras localidaz importants son Biarritz (*Miarritze* u *Biarritz* en basco), Sant Chuan de Luz (*Saint-Jean-de-Luz*/*Donibane Lohizune*), Sant Chuan Piet de Puerto (*San Jean de Pied de Port*/*Donibane Garazi*), capital d'a Baixa Navarra, y Maule-Lextarre (*Maule*), capital de Sola.

## Referencias
País Basco (desambigación)

O **País Basco** puede estar:

* Una **Comunidat Autonoma** d'Espanya. Se veiga País Basco.
* O **País Basco francés** u Iparralde, rechión d'o sud de Francia an se i charra o basco.
* O **País Basco espanyol** u Hegoalde, rechión d'o norte d'Espanya an se i charra o basco.

Se veiga tamién:
* Euskal Herria, o conchunto de territorios an se i charra o basco.
Comarcas de La Rioja

A comunidat autonoma de **[[La Rioja]]** (Espanya) no tien una división oficial de comarcas. Tradicionalment s'ha dividito en os nueu *partius chudicials* que existiban en l'antigüedat, correspondients a Haro, Santo Domingo de la Calzada, Nachera, Logronyo, Torreciella en Cameros, Calagorra, Arnedo, Alfaro y Cervera del Río Alhama.

Antimás, La Rioja gosa dividir-se en tres rechions, estando istas l'Alta, Meya y Baixa, seguntes o cauz d'o río Ebro, tenendo cadaguna d'ellas a zona d'a *val* en a suya parti norte, de clima mediterranio y a zona d'a *sierra* en a zona sud, de clima continental.

*Rioja Alta
** Sierra
*** Anguiano
*** Ezcaray
** Val
*** Haro
*** Nachera
*** Santo Domingo de la Calzada
* Rioja Meya
** Sierra
*** Tierra de Cameros
**** Camero Nuevo
**** Camero Viejo
** Val
*** Logronyo
* Rioja Baixa
** Sierra
*** Cervera
** Val
*** Alfaro
*** Arnedo
*** Calagorra
Comarcas de Navarra

A Comunidat Foral de Navarra se divide en 12 comarcas —clamadas ***eskualdeak*** en basco y ***comarcas*** en castellano—, que son feguras churidicas constituyidas como divisions administrativas locals disenyadas pa proporcionar servicios locals de proximidat. Siguen as antigas divisions d'o Reino de Navarra, que incluyen feguras como a merindat u l'almiradio. Actualment, Navarra se divide en 12 comarcas y 4 subcomarcas dende a Lei Foral 04/2019 aprebada por o gubierno d'Uxue Barkos o 2019. Manimenos, o proceso de disolución d'as antigas entidaz y a creyación d'as nuevas fue aturau por o siguient gubierno de Maria Chivite, fendo que huei agún no s'haiga completau, anque as comarcas existen oficialment.

## 2019-''actualidat''
A distribución actual fue aprebada por o gubierno d'Uxue Barkos a traviés d'a Lei Foral 04/2019, dividindo Navarra en 12 comarcas y 4 subcomarcas:

## 2000-2019

Dica o 2019, a división se fació seguindo a *Zonificación Navarra 2000*, aprebau o 2000, que yera asinas:

## Referencias
Ultrapuertos

**Ultrapuertos** u **Baixa Navarra** (*Nafarroa Beherea* u *Baxenabarre* en basco) ye una d'as siet provincias tradicionals que forman Euskal Herria y una d'as merindaz historicas de Navarra. Forma la parti central d'Iparralde, y perteneixe a lo departamento d'os Pireneus Atlanticos de Francia.

## Cheografía
Muga a lo sud con Navarra, a l'este con Sola, a l'ueste con Labort y a lo norte con o departamento d'as Landas. A suya capital ye Sant Chuan Piet de Puerto (en basco *Donibane Garazi*, en francés *St.Jean-Pied-de-Port*).

Ye dividito oficialment en 3 cantons y tradicionalment en as 6 comarcas d'Ultrapuertos.

## Toponimia
O suyo nombre tradicional en navarro-aragonés ha estau *Ultrapuertos*. Dica epoca moderna no recibe o nombre de *Baixa Navarra* en diferents idiomas, por influencia d'o francés (*Basse Navarre*), igual que atras provincias de Francia como Alta y Baixa Normandía.

## Historia
En a Edat Meya fació parte d'o reino de Navarra. D'alcuerdo con J.B Orpustán os centros ya un poquet urbanizatos yeran en parte gasconizatos, u con bels habitadors gascons como se deduce d'a toponimia y antroponimia, ya que yeran lugars de paso dende Gascunya ta Navarra u Castiella, por a on pasaban os pelegrins que iban ta Santiago de Compostela u por a on i pasaban comerciants.

En 1512 lo invadió Ferrando lo Catolico y lo adhibió a la Corona de Castiella, estronando a los reis Catarina de Foix i Chuan III de Labrit. En 1530 Carlos I renunció a la Baixa Navarra (ye decir, a Ultrapuertos) debito a motivos estratechicos, ya que a suya situación a lo norte d'o Pireneu la feba inesfensable, inte que aproveitoron os reis ta establir-sen, de modo que iste territorio permanixió como a unica resta independient d'o reino de Navarra, dica 1610, cuan Henrique III reunió a Corona francesa y a navarra.
Comarca d'Alfaro

A **Comarca d'Alfaro** ye una comarca situata a l'este d'a comunidat autonoma de La Rioja (Espanya), que fa parte d'a rechión de La Rioja Baixa.

A suya población ye de 15.666 habitants (2006), en una superficie de 253,17&nbsp;km² y una densidat de población de 61,88 hab/km².

: Latitut meya: 42º 12' 47" Norte
: Lonchitut meya: 1º 49' 12" Ueste
: Altaria meya: 310 m
Scopia

**Scopia** (en macedonyo *Скопје*, en albanés *Shkup*), con una población de 506.926 habitants (2006), ye a capital y ciudat mas gran de Macedonya d'o Norte. Ye situada en lo norte d'o país a o canto d'o río Vardar. Ye o centro administrativo y cultural d'o país.

O río Vardar desepara a ciudat en dos mitaz, una d'ellas de mayoría eslava macedonya y cristiana y l'atra musulmana con muitos albaneses y presencia de zocos a lo estilo oriental.

## Toponimia
Ye mencionata en o "Libro de los Emperadors" como *Scopia* en o capítol que parla d'a guerra entre Basilio II Bulgaroctonos y Samuel I de Bulgaria.

## Curiosidaz
Scopia ye una ciudat achirmanata con Zaragoza, feito en o que influyó a presencia en Macedonya d'o Norte d'un embaixador d'Espanya d'orichen aragonés.
San Felipe (Venezuela)

**San Felipe** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estau Yaracuy. Ye situada en o nord-este d'o país y a suya población ye de 73.000 habitants (2001). En a suya aria metropolitana i viven 130.000 personas.
Trujillo (Venezuela)

**Trujillo** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato Trujillo. Ye situata a l'ueste d'o país y a suya población en 2001 yera de 38.110 habitants.

A ciudat ye situata a 1.170 metros d'altaria d'o livel d'a mar, en a zona d'os Andes.

## Historia
A ciudat fue establita en o 9 d'octubre de 1557 por o conquistador espanyol Diego García de Paredes, que yera naixito d'a ciudat extremenya de Trujillo.

## Ciudaz achirmanadas
*  Trujillo (Extremadura, Espanya).
*  Trujillo (Perú).
*  Trujillo (Honduras).
Labort

**Labort** (*Lapurdi* en basco) ye una d'as siet provincias tradicionals que forman Euskal Herria. Perteneix a lo estau francés. Ye situada en o golfo de Bizcaya, y muga a lo sud con Guipuzcua y Navarra, a l'este con a Baixa Navarra, a l'ueste con a mar Cantabrica y a lo norte con o departamento d'as Landas.

Tien alto u baixo una población humana de 200.000 habitants, d'os cuals un 25% fabla o basco, en o dialecto labortano (en basco *lapurtera*) y, a l'este d'o territorio, lo dialecto baixo navarro (en basco *behe nafarrera*). A suya capital ye Bayona, y atras ciudaz importants son Biarritz, Hendaya y Donibane Lohizune (*St.Jean-de-Luz* en francés).

## Municipios
:*Se veiga a [[lista de comunas de Labort]].*

## Nombre
O nombre vien de *Lapurdum*, o nombre romano de Bayona. En os textos medievals navarros ye *Labort*, como por eixemplo en o texto de vasallache d'a villa d'Hurt baixo Tibalt I de Navarra:

## Se veiga tamién
* Comarcas de Labort.
Puerto Ayacucho

**Puerto Ayacucho** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato Amazonas. Ye situata en o sud d'o país y a suya población yera de 41.000 habitants en 2001.
Sola

**Sola** (en basco *Zuberoa*, *Xiberüa* u *Xiberoa*; en francés *Soule*) ye una d'as siet provincias tradicionals que forman Euskal Herria. Perteneixe a Francia, a lo departamento d'os Pireneus Atlanticos.

## Cheografía
Muga a lo sud con Navarra, a lo norte con os departamentos de Landas y Gers, a l'este con Biarn, y a l'ueste con a Baixa Navarra. A suya capital ye Maule-Lextarre.

## Nombre
En navarroaragonés, castellano y occitán ye *Sola*. En los textos latinos d'o monesterio de Leire s'escribe *Sobola* u *Sobla*. En lo sieglo XIV se documenta l'apelliu *de Sola* en Navarra, y en lo sieglo XV y venients bi ha mas referencias a emigrants de Sola u soletanos en la Ribera Navarra.

## Se veiga tamién
* Comarcas de Sola.

## Referencias
Cumaná

**Cumaná** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato Sucre. Ye situata en l'este d'o país y a suya población ye de 374.706 habitants y 480.928 en a suya area metropolitana. Estió una d'as primeras ciudaz establitas por os espanyols en America en l'anyo 1501.
Portalada/Ansotano

Esta pachina agún no s'ha creyau. Si charras l'aragonés ansotano puedes creyar una portalada en ansotano y prencipiar a escribir articlos en esta variedat.
Barcelona (Venezuela)

:*Iste articlo ye sobre a ciudat *'venezolana** de **Barcelona**. Ta a ciudat catalana se veiga [[Barcelona]].''


**Barcelona''' ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato Anzoátegui y d'o Municipio Simón Bolívar. Ye situada en o nord-este d'o país chunto a la mar Caribe. A suya población ye de 359.984 habitants. Chunto con Puerto La Cruz, Lechería y Guanta forman un aria metropolitana de 700.000 personas (2001).
Portalada/Belsetán

Ista pachina encara no ha estato creyata. Si charras o dialecto belsetán puez creyar una portalada en belsetán y prencipiar a escribir articlos en iste dialecto.
Portalada/Chistabín

Biquipedia: La Wikipedia en aragonés

¡Bien veniu ta la **Biquipedia**, la enciclopedia libre en chistabín!
Si parlas el chistabín y creis que sería buena cosa tener una Enciclopedia libre en la tuya parla, tú tamién pues aduyar a fer-la.
Ta mas información de cómo fer-lo, pues acudir ta la pachina d', y tamién ta las wikipedias en anglés u en espanyol.

En estes momentos, i hai en chunto ** articlos** en la Biquipedia en aragonés.




**Fuellas de la Biquipedia en aragonés chistabín**
&nbsp;&nbsp;&nbsp;
**Wikipedia**


__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

Index de categorías - Articlos en chistabín - 




      


• **Aduya**

 ~ 

• **Actualidat**

• **Comunidat**

 ~  ~ 

• **Estadisticas**

Estadisticas

• **Pachinas especials**

*Si no sabes per a ón empecipiar, ves ta la pachina , traduz-la y ya pues editar es articulos en es vinclos que i son en royo. Si quiers saber-ne mas, pues vesitar la pachina d'.

Si quiers fer bela preba ta aprender el funcionamiento de la biquipedia, pues fer-lo en la .

</td></tr></table>

<div style="width:97%; padding:10px; background-color:#fffff9; border:1px solid #ffffc6;">
*'Atras wikis'''
Guanare

**Guanare** ye una ciudat venezolana, capital d'o estau Portuguesa. Ye situada en o sud-ueste d'o país y la suya población ye de 112.315 habitants.

## Vinclos externos
Portalada/Ribagorzano

Biquipedia: La Wikipedia en aragonés

Benveniu a la **Biquipedia**, la enciclopedia llibre en aragonés ribagorzano!
Si charras ribagorzano y te fería goi de tenir una Enciclopedia llibre en la tuya variedat d'aragonés, alavez tu tamé puez aduyar a fer-la.
Pa trobar mes información, ves ta la pachina d' y deixa un mensache a la .
Tucupita

**Tucupita** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato Delta Amacuro, que se troba en o municipio de Tucupita.

A suya población ye de 78.554 habitants (2001).

## Cheografía
A ciudat de Tucupita ye situata en l'este d'o país, a 5 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, en o delta de l'Orinoco.

## Historia
A ciudat s'establió en 1848 por chents que proveniban d'a isla Margarita. A suya creixencia estió dende 1933 por a explotación d'o petrolio d'a suya redolada, y continó dica os anyos 1960.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial d'a ciudat de Tucupita.
San Carlos (Venezuela)

**San Carlos** o **San Carlos de Cojedes** ye una ciudat venezolana, capital d'o Estato Cojedes. Ye situata en o centro-ueste d'o país y a suya población yera de 91.000 habitants.
Río Orinoco

L**'Orinoco** ye un río de Venezuela y Colombia que tien 2.140&nbsp;km de largaria. Naixe en o Cerro Delgado Chalbaud (Estato Amazonas, Venezuela) y a suya desembocadura regude en l'oceano Atlantico. Ye o segundo río mas caudaloso d'o mundo y d'America, con un cabal meyo de 63.000 m³/s. A superficie d'a suya compleganza ye de 880.000 km².

## Estaus per an pasa
Estau Amazonas

**Amazonas** ye un estau venezolano situau en o sud d'o país. Muga a o norte con o Estau Bolívar, a l'este con Brasil, a o sud con Brasil y a l'ueste con Colombia.

Tien una  superficie de 180.145 km² y a suya población yera de 138.408 habitants en 2005, un 46% d'a población ye indichena.

## Municipios
# Municipio Alto Orinoco (La Esmeralda)
# Municipio Atabapo (San Fernando de Atabapo)
# Municipio Atures (Puerto Ayacucho)
# Municipio Autana (Isla Ratón)
# Municipio Manapiare (San Juan de Manapiare)
# Municipio Maroa (Maroa)
# Municipio Río Negro (San Carlos de Río Negro)