Javier Lambán Montañés

**Francisco Javier Lambán Montañés**, naixiu d'Exeya d'os Caballers (Cinco Villas, Zaragoza, Aragón) o 19 d'agosto de 1957 y muerto en ixa mesma villa lo 15 d'agosto de 2025 por un cáncer de colon, estió un politico aragonés perteneixient a lo *[[Partido de los Socialistas de Aragón]]*, d'o cual heba estau secretario cheneral. Estió tamién deputau d'as Corz d'Aragón dende 2011.

Estió president d'a Deputación Cheneral d'Aragón dende 2015 dica 2023 y president d'a Deputación Provincial de Zaragoza de 1999 a 2011.

## Biografía
Naixiu d'Exeya d'os Caballers, estudió Filosofía y Letras en a Universidat de Zaragoza y en a Universidat de Barcelona, an se licenció. A suya tesi tiene por títol: *La reforma agraria en Aragón en la Segunda República.* Exerció como profesor d'instituto en Exeya en 1981 y posteriorment. Ye sobrino d'o famoso luitador Félix Lambán.

## Politica
### Municipal y provincial
Dende las eleccions municipals de 1983, fue concellero por o PSOE en Exeya d'os Caballers y segundo tenient d'alcalde en o concello, asinas como portavoz d'o PSOE en la oposición en o mandato d'o Partido Aragonés Regionalista 1987-1991.

Con a tornada d'o PSOE ta lo gubierno municipal, fue nombrau primer tenient d'alcalde, de vez que yera deputau en a Deputación Provincial de Zaragoza, institución que presidió dende lo 13 de chunio de 1999 dica o 22 de chunio de 2011, y secretario provincial d'o PSOE de Zaragoza entre 2001 y 2012. Tamién estió alcalde d'Exeya d'os Caballers entre 2007 y 2014.

### Nacional
Dende lo 31 de marzo de 2012 ye secretario cheneral d'o PSOE d'Aragón. Dimpués d'o suyo nombramiento, renunció a lo  cargo de deputau provincial y portavoz d'o PSOE en a Deputación Provincial de Zaragoza, ta estar president d'o grupo parlamentario socialista en as Corz d'Aragón y liderar la oposición parlamentaria.

En 2014 fue esleíto candidato d'o PSOE a la presidencia d'a Deputación Cheneral d'Aragón ta las eleccions nacionals de l'anyo venient en un proceso de primarias en que fue l'unico candidato que aconsiguió los avals desichius.

### Presidente d'o Gubierno d'Aragón (2015-2023)
#### Primer mandato (2015-2019)

Dimpués d'as eleccions de 24 de mayo de 2015, an o *Partido Socialista Obrero Español* estió la segunda fuerza politica mas votada, Lambán consiguió un alcuerdo ta estar feito president.
Lo 5 de chulio de 2015 prenió posesión d'o suyo cargo como president d'a Deputación Cheneral d'Aragón gracias a los votos favorables de PSOE (18 deputaus), Podemos (14), Chunta Aragonesista (2) y Ezquierda Unida d'Aragón (1).

En o discurso institucional de cabo d'anyo en 2017, Lambán destacó as politicas progresistas que heba feito pa la recuperación d'os dreitos en materia d'educación y sanidat publicas y mete ficacio en a recuperación d'os biens d'o monesterio de Xixena depositaus en Catalunya.

#### Segundo mandato (2019-2023)
En as elecciones autonomicas d'o 26 de mayo de 2019, o PSOE estió o partiu mas votau con 24 escanyos —logrando 8 mas respecto a l'anterior cita electoral de 2015— pero a debacle de Podemos-Equo que pasó de 14 escanyos a 5 feba imposible a mayoría absoluta, encara que contaba con os 3 deputaus d'o suyo socio d'a pasada lechislatura, Chunta Aragonesista y o d'Ezquierda Unida. Con lo que la clau la tendrían os 12 deputaus de Ciudadanos u los 3 d'o PAR.

O 31 de chulio de 2019, fue reelechiu president d'Aragón con os votos favorables de Podemos-Equo (5), CHA (3), PAR (3) y IU (1). Prenió posesión d'o cargo o 3 d'agosto.

En febrero de 2021 anunció que padeceba un cáncer de colon, si bien yera en condicions de continar exercendo as suyas funcions como president d'o Gubierno d'Aragón.

#### Eleccions autonomicas de 2023
Lambán lideró o Partido de los Socialistas de Aragón en as elecciones autonomicas d'o 28 de mayo de 2023. O PSOE obtenió 23 d'os 67 deputaus que conforman as Corz d'Aragón, estando a segunda fuerza mas votada dimpués d'o Partido Popular. Con iste resultau, Lambán se quedó sin posibilidat d'estar investiu president d'Aragón, debiu a que PP y Vox sumaban a mayoría absoluta necesaria pa gubernar.

## Publicacions
# *Historia moderna*. Coord. por Javier Lambán Montañés. Centro de Estudios de las Cinco Villas, 1990.
# *Historia contemporánea*. Coord. por Javier Lambán Montañés. Centro de Estudios de las Cinco Villas, 1992.
# *Periodismo local y comarcal: Cinco Villas*, en *Historia del periodismo en Aragón*, coord. por Juan Antonio Dueñas Labarias, 1990
# *Los caminos contemporáneos de las Cinco Villas: un debate centenario*, en *VI Jornadas de Estudios sobre las Cinco Villas,* Exeya d'os Caballers, 1995.
# *Santiago Ramón y Cajal. Un sabio aragonés al frente de la ciencia española*, en *Doctori Solsona amicorum liber*, 2007, p.&nbsp;19-24.
# *Las tres religiones del Libro en Aragón*, *Trébede. Mensual aragonés de análisis, opinión y cultura,* n.º 68, 2002, p.&nbsp;14-20.

## Referencias

## Se veiga tamién
* Primer Gubierno Lambán.
* Segundo Gubierno Lambán.