Baden-Wurtemberg

**Baden-Wurtemberg** (en alemán: *Baden-Württemberg*, []) ye uno d'os 16 estaus federals de Alemanya clamatos *Bundesländer*. Ye situato en o sud-ueste d'o país, a l'este d'o río Rin.

Muga a o norte con o estau de Hesse, a o nord-este y a l'este con o estau de Bavera, a o sud con Suiza, a l'ueste con Francia (rechión d'Alsacia), y a o nord-ueste con o río Rin y con o estau de Renania-Palatinato.

O estau actual ye o resultado d'a unión d'os estaus independients de Wurtemberg-Baden, Wurtemberg-Hohenzollern y Baden en referendum popular (1952).

## Cheografía
A Selva Negra («Schwarzwald» en alemán) forma l'eixe d'a rechión. Dende a ciudat de Pforzheim a lo norte dica Waldshut a lo sud tien una largaria d'alto u baixo 160&nbsp;km. A tuca mas elevata ye lo Feldberg (1.493 m) en a Selva Negra d'o sud.

## Clima
O clima ye templau, con temperaturas decreixients con l'altaria. A Val d'o Rin ye a rechión mas calida d'Alemanya, con temperaturas que en estiu rondan os 20&nbsp;°C (maxima meya de 26 °) y en hibierno os 2&nbsp;°C (maxima meya de 5 °), con precipitacions moderadas, arredol de 800&nbsp;mm por anyada. Karlsruhe estió una d'as ciudaz en as cuals se rechistró a temperatura maxima d'Alemanya, con 40&nbsp;°C, en 2003. En a Selva Negra, en cambio, a temperatura ye considerablement menor: en as vals a 600 m d'altura, a temperatura de chulio aconsigue os 17&nbsp;°C (maximas de 23 °) y a de chinero, -2&nbsp;°C (maxima d'1 °). Por tanto, i hai frecuents nevadas que posibilitan a practica d'esportes como l'esquí. Amás, as precipitacions son superiors, con 1.000 a 1.500&nbsp;mm anyals. En tot l'estau i hai plevidas entre tot l'anyo.

En o sud-este se fa sentir en agüerro, hibierno y primavera o Foehn, aire calido provenient d'os Alpes que puede elevar as temperaturas dica 15&nbsp;°C por alto d'a meya.

## Historia
Dende a fin d'as Guerras napoleonicas (sieglo XIX) os territorios d'iste estau alemán facioron parte d'a Confederación d'o Rin dica o congreso de Viena, cuan ye incorporato a la Confederación Chermanica.

Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial, as fuerzas aliatas abuegoron a zona en tres estaus: Wurtemberg-Baden a lo norte (ocupau por os Estaus Unius), Wurtemberg-Hohenzollern y Baden a o sud-ueste (toz dos ocupaus por Francia). 

En 1949 istos tres estaus pasoron a formar parti d'a Republica Federal d'Alemanya. L'articlo 118 d'a Lei Fundamental de Bonn permitiba, manimenos, a unión d'estaus. Asinas, o 16 d'aviento de 1951, Wurtemberg-Baden, Wurtemberg-Hohenzollern y Baden votoron a favor de fusionar-se a traviés d'un referendum.​ Baden-Wurtemberg se convirtió en un estau en Alemanya o 25 d'abril de 1952.

En 1956, a Corte Federal Constitucional d'Alemanya determinó que o plebiszito estió ilicito porque yera esventalloso pa la población de Baden. Alavez, en 1969 se tornó a celebrar un plebiszito en l'aria de Baden, dando una mayoría (mas d'o 81% de votos) partidaria d'a unidat.

## Demografía

## Divisions administrativas
Baden-Wurtemberg ye dividita 35 districtos rurals -agrupatos 4 rechions administrativas: Friburgo,  Karlsruhe,  Stuttgart y  Tubinga- y 9 districtos urbans:

Districtos urbans:

### Ciudaz destacatas
# Stuttgart (591.550) (población de 2005)
# Mannheim (307.640)
# Karlsruhe (283.959)
# Friburgo de Bresgobia (en alemán: *Freiburg im Breisgau*; 214.716)
# Heidelberg (142.889)
# Heilbronn (121.416)
# Ulm (120.371)
# Pforzheim (118.805)
# Reutlingen (112.099)
# Esslingen (92.261)
# Ludwigsburg (87.703)
# Tubinga (en alemán: *Tübingen*;83.310)
# Villingen-Schwenningen (81.921)
# Gostanza (en alemán: *Konstanz*; 80.980)
# Aalen (67.125)
# Schwäbisch Gmünd (61.391).

## Economía
*Baden-Wurtemberg*, mas que mas a rechión de Stuttgart, fa parte d'una aria d'excepcional importancia economica d'o mundo. Tamién ye seu d'interpresas multinacionals como Daimler, Bosch, Porsche, SAP, Liebherr, Hugo Boss u IBM.

Iste estau, asinas como Catalunya, Roine-Alpes y Lombardía, ye considerato un motor dintro d'a Unión Europea (UE).

## Lista de ministro-presidents de Baden-Wurtemberg

## Cultura
### Luengas
Amás de l'alemán atros dos idiomas son charraus:l'alamanico y l'alto franco.

### Gastronomía
A cercanía con Francia y Suiza fa que tienga cualques influencias d'a cocina francesa y suiza y isto ha dau por resultau que a gastronomía d'iste land sía un poquet mas liuchera que a meya d'a cocina alemana.

Birollas tipicas son: 
*Flädlesuppe.
*Badische Schneckensuppe.
*Bibbeliskäs.
*Käsespätzle.
*Spätzle.
*Schupfnudeln.
*Maultäschle.
*Kirschenplocer.

## Veyer tamién
* Personaches destacatos:
** Friedrich Schelling
** Georg Wilhelm Friedrich Hegel
** Johannes Kepler
** Theodor Von Heuglin
** Richard Willstätter
** Joschka Fischer

## Referencias

## Vinclos externos

*  Pachina oficial d'o estau