open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Orden de Clunyego

La **orden de Clunyego** ye una reforma de la Orden de Sant Benedit. La creyoron l'11 de setiembre de 909; Guillén I duque d'Aquitania donó la villa de Clunyego (*Cluniacum* en latín, *Clunhic* en occitán) a lo papato pa que i fundase un monesterio con doce monches. Lo monesterio lo costruyoron en Mâconês, en Saona y Loira.
 
A principios de lo sieglo X, naixe dentro de la ilesia catolica, la voluntat de reformar la orden monastica. Esta restauración se basa en la Regla de Sant Benedit, un reglamento que riche la vida de los monches detallando cómo ha d'estar la vida monastica. Esta regla prene un important desarrollo por la intervención de Benedit de Aniane, pero no va guaire mes t'allá por las tradicions de las abadías y por la rutina de la suya aplicación. Clunyego decide d'imposar-se agrupando un numero gran de conventos y convertindo-se en la orden mes important de la Edat Meya, establindo-se por tot arreu d'Europa.
Anoya

L**'Anoya** (en catalán *Anoia*) ye una comarca catalana situata en o centro d'a comunidat autonoma y que prene o suyo nombre d'o río Anoia. A suya capital ye a ciudat d'Igualada, y en fan parte 33 municipios.
 
## Mugas
Muga a lo norte con o Solsonés; a l'ueste con a Segarra, a Cuenca de Barberán y l'Alto Campo; a lo sud con l'Alto Penedés y a l'este con o Baixo Llobregat y o Baches.

## Demografía
Baches

O **Baches** (en catalán *Bages*) ye una comarca catalana situata en o centro d'a comunidat autonoma. A suya capital ye a ciudat de Manresa.
 
## Demografía
Alchecira (Cádiz)

**Alchecira** (en castellano *Algeciras*) ye una ciudat andaluza situata en a provincia de Cádiz, estando a tercera ciudat mas gran d'a provincia por a suya población, dezaga de Xerez de la Frontera y de Cádiz. Ye a capital d'o partiu chudicial d'o suyo nombre.

A suya población ye de 116.209 habitants (2009), en una superficie de 86 km² y una densidat de población de 1.351,27 hab/km².

A ciudat tien un puerto d'importancia, estando o puerto maritimo que chenera un trafico de personas mas gran entre Espanya y Marruecos, estando asinas a continidat historia d'a suya relación con Africa d'o Norte, en estar cuantas vegatas a puert de dentrada d'as invasions d'a peninsula por os africanos, estando por astí per a on dentroron os almurabiz, o almuades y os benimerins.

## Toponimia
O suyo nombre bien de l'arabe *Al Chazira*, "isla", pero en arabe teneba l'apelativo *Alfadra* que significa "a verde". En a *[[Cronica de Sant Chuan d'a Penya]]* s'escribiba *Aljazira de Alfrada* u *Aljazira de Alfadra*. En castellano perdió l'apelativo *Alhadra* y prenió forma plural.

## Cheografía
A ciudat d'Alchecira se troba situata a 20 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 120 km d'a ciudat de Cádiz, a capital d'a suya provincia.

D'o suyo termin municipal fa parte o lugar d'El Pelayo.

### Mugas
O termin municipal d'Alchecira muga a o norte con Los Barrios; a o nord-este con a badía d'Alchecira; a l'este con a badía d'Alchecira; a o sud-este con a badía d'Alchecira; a o sud con o estreito de Chibraltar; a o sud-ueste con Tarifa; a l'ueste con Tarifa y Los Barrios; y a o nord-ueste con Los Barrios.

## Historia
O 25 de chinero de 2023 se i escaició un atentau chihadista cuan un hombre armau con una cotela ataca en primeras la ilesia de Sant Isidro d'Alchecira en ferindo-ie a lo mosén y dimpués a Ilesia de Nuestra Sinyora d'a Palma d'Alchecira, a on i mata a un sagristán, estando deteniu bien luego por a Policía Nacional.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
Destaca en primeras la ilesia de Nuestra Sinyora d'a Palma d'Alchecira, una ilesia devantada en primerías d'o sieglo XVIII en aproveitando os repuis de l'antiga ciudat islamica. Ye un edificio en estilo barroco con cinco naus, estando la nau central cubierta con vuelta de canyón y deseparada d'as atras cuatre naus con columnas d'orden dorico.

Tamién se i troba la capiella de Nuestra Sinyora d'Europa, una ermita de finals d'o sieglo XVII en estilo barroco.

* *Mesquita Alchama*.

### Molimentos civils
* *Casa d'a Villa*.
* *Gallipuent* (1777).
* *Faro de Punta Carnero*.
* *Plaza Alta*.

### Atros
* *Museu Municipal*.
* *Museu d'[[Arte Sacro]]*.
* O *[[Kursaal d'Alchecira|Kursaal]]*.
* *Teatro Florida*.

## Fiestas
* Chunio, Feria d'Alchecira.
* 16 de chulio, Nuestra Sinyora d'o Carmen.

## Referencias

## Vinclos externos

*  www.Algeciras.es
Fuenlabrada

**Fuenlabrada** ye un municipio y una ciudat madrileña, situata en l'aria metropolitana de Madrit; a ciudat ye a capital d'o partiu chudicial d'o mesmo nombre.

A suya población ye de 194.791 habitants (2008), en una superficie de 39,1 km² y una densidat de 4.981,87 habitants/km².

## Cheografía
A ciudat de Fuenlabrada ye situata a 624 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 20 km d'a ciudat de Madrit.

## Administración
### Alcaldes

## Puestos d'intrés
### Molimentos relichiosos
**Ilesia de Sant Esteban Protomártir*.

### Molimentos civils
**Universidat Rey Chuan Carlos*.
**Casa d'a Villa*.
**Fuent d'as Escaleras*.

## Esporte
Entre os clubs esportivos destaca el Baloncesto Fuenlabrada, club de basketbol que chuga en a Liga ACB, a competicion mes important d'Espanya, y chuga en o Pabillón Fernando Martín de Fuenlabrada os suyos partidos como equipo local.

### Esportistas famosos
*Fernando Torres, futbolista.
*Roberto Dueñas, ex-basketbolista.

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal.
Bages

**Bages** puet fer referencia a:

* **[[Baches|Bages]]**, nombre catalán d'una **comarca de Catalunya**.
* **[[Bages de Rosselló|Bages]]**, nombre francés d'una **comuna catalana** d'os Pireneus Orientals.
Torreciella de Val Madriz

:*Iste articlo tracta sobre *'Torreciella de Val Madriz**. Ta altros emplegos d'o toponimo **torreciella** se veiga **Torreciella (desambigación)**.''


**Torreciella de Val Madriz*' (en [[idioma castellano|castellano]] *Torrecilla de Valmadrid*) ye un [[barrio rural]] de [[Zaragoza]] situato en o districto de [[Torrero-A Paz]], en a parti sud d'o municipio a mán d'os municipios de [[Cuart de la Uerba|Cuart]] y [[Val Madriz]].

== Historia ==
Lo establioron en [[1217]], dimpués d'a [[conquiesta de Zaragoza]]. Yera un municipio independient dica [[1965]], cuan s'adhibió a lo municipio de [[Zaragoza]].

== Toponimia ==
Mencionato como *La Torreciella* en bel texto medieval como o *Libro del Reparo del General* de 1489-1491, pero en o [[fogache de 1495]] s'escribiba ya [[Castellanización|castellanizato]] como *La Torrecilla*. O suyo apelativo actual fa referencia a estar a man de [[Val Madriz]].

En l'antigo termin de Torreciella bi ha antigos toponimos en [[idioma aragonés|aragonés]] como *Pui Aguila*, que en a *Documentación medieval de la Corte del Justicia de Ganaderos de Zaragoza* figura como *Pueyo del Aguila*:


== Curiosidaz ==
La zona d'o *Barranco de Torrijos*, entre [[Val Madriz]] y Torreciella de Val Madriz yera a on o bestiar [[transhumancia|transhumant]] d'a [[Val de Vio]] pasaba l'[[hibierno]]. [[Eugenio Monesma]] filmó o viache con o bestiar seguindo a ruta transhumant dende o *Barranco de Torrijos'' dica a Val de Vio en a suya serie documental sobre oficios tradicionals.

## Puestos d'intrés
* Restas d'o castiello.
* Ilesia de l'Asumpción.
* Ermita de Sant Marcos.
* Antigas esclusas d'a Canal Imperial d'Aragón, 1786 -1792.

### Espacios naturals
* Barranco de la Val.

#### Figuras de protección
* ZEPA Río Uerba y Las Planas.
* PIC Planas y estepas d'a marguin dreita de l'Ebro.

## Referencias
Sant Gregorio (Zaragoza)

**Sant Gregorio** (en castellano *San Gregorio*) ye un barrio rural situato a lo norte de Zaragoza (Districto rural).

Entre este barrio y Chuslivol se troba l'Academia Cheneral Militar de Zaragoza. Tamién se i troba o Hespital Royo Villanova que da servicio a la marguin ezquierda de Zaragoza.

Bi ha un campo de tiro y maniobras que ha permeso a existencia d'especies prou dificils de trobar en o termin de Zaragoza y lugars d'arredol como o caixico *[[Quercus faginea]]* y l'acirón *[[Acer monspessulanum]]*, en unas selvas que en parte se cremoron en un gran incendio en verano d'o 2009.

## Esporte
* L'Unión Deportiva Los Molinos ye un club de fútbol d'iste barrio.

## Referencias
Baranguá

**Baranguá** u **Baranguá Nuevo** ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.

A suya población yera de 6 habitants en o 2019.

O nuclio orichinal yera Baranguá Viello, una pardina que se troba en a marguin dreita d'o Galligo. Actualment son en ruinas a unica casa que bi heba y a ilesia d'o lugar, de 1886, debito a un incendio que acayeció en a decada de 1960.

## Cheografía
Baranguá ye situato a 780 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Demografía
A la fin d'o sieglo XV, Baranguá teneba 3 fuegos y a meyatos d'o XIX yeran encara 4 os fuegos con 25 habitants que teneba chunto con o vecín Puen Fanlo, corresponderían toz a Baranguá Viello y Puen Fanlo, pois no se en tien documentación de que existiera ya Baranguá Nuevo.

En o censo de 1981 yeran 13 os habitants que viviban en Baranguá Nuevo chunto a la vía d'o tren.

## Molimentos
A Ilesia d'os Santos Quirce y Chulita de Baranguá, una ilesia d'o sieglo XVIII en estilo neoclasico adedicada a los Santos Quirce y Chulita, que ye la ilesia parroquial d'o lugar. Ye un edificio contruyiu con piedra picada en a parte baixa y mampostería en os trampos superiors y con nomás que una sola nau.

## Referencias

## Vinclos externos
Baranguá Viello

**Baranguá Viello** (en castellano *Baranguá Viejo*) ye un lugar actualment despoblato d'a provincia de Uesca y situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo de Aragón.

## Historia
O nuclio ye formato por una pardina que se troba en a marguin dreita d'o Galligo. Actualment ye en enrunas a casa que bi heba y la ilesia d'o lugar, de 1886, por un incendio que acayeció en a decada de 1970. A población s'ha tresladato chunto a la vía d'o tren, ta Baranguá Nuevo.

D'antis mas o lugar yera dito *Baranguas* y se trobaba a pocos metros d'on ye se troban as restas d'a pardina. O lugar medieval desapareixió en o sieglo XVIII. En o mesmo termin de Baranguá ye o dito *Puent Fanlo*, a on bi ha dos casas.

A *Sinyoría de Baranguá y Puent Fanlo* perteneixió a la familia López, estando Don Pero López d'Ipiés o primer sinyor de Baranguá y Puent Fanlo que se conoixe y que apareixe en o Fogache de 1495

## Demografía
A la fin d'o sieglo XV teneba 3 fuegos y a meyatos d'o XIX yeran encara 4 los fuegos con 25 habitants que teneba chunto con o vecín Puent Fanlo.

## Personaches
* Chuan de Baranguá.

## Vinclos externos
* Os López, sinyors de Baranguá.
Onagre (catapulta)

:*Esta plana tracta sobre l**onagre*' que ye un arma de seches. Ta veyer l'animal equino salvache d'Asia, se veiga **[[Equus hemionus|onagre]]**.*


L**onagre*' (d'o latín *onager* y este d'o griego *ὄναγρος*) ye una arma de seches d'o tipo d'as catapultas, con mecanismo de torsión. O nombre *onagre* fa referencia ta un somer salvache asiatico que se diz asinas, y ye conoixito perque puet arrullar un hombre bien luent cuan lo calceya, igual que l'arma arrulla las piedras.

A primera referencia la fayó l'autor griego Filón arredol de l'anyo 200 aC. No se n'ha consevato garra descripción de cómo yera y cómo funcionaba antes d'o sieglo IV, tiempo en o cual se fayó mes popular. Ta part d'alavez, historiadors romanos como Vegetio e Amiano Marcelino. Desapareixió entre os aparellos emplegatos en os seches a partir d'o sieglo V, con as invasions barbaras d'o norte d'Europa, anque se recuperó a partir d'o sieglo XIII, evolucionando alavez ta un arma de mes gran calibre e potencia.

## Referencias

## Vinclos externos

* Animación d'o funcionamiento d'un onagre romano
Umberto Eco

**Umberto Eco** naixito d'Alessandria, Piemont, Italia, o 5 de chinero de 1932 y muerto o 19 de febrero de 2016 en Milán, Lombardía, yera un escritor, semiotico y filosofo italiano, famoso mesmo por as suyas obras de fición (destaca sobretot en o campo d'a novela) como por os suyos tractatos de semiotica.

## Biografía
Naixito lo 5 de chinero de 1932 d'a población d'Alessandria d'una familia que teneban 13 fillos, estudió Filosofía y Letras en a Universidat de Torino, a on que se doctoró. Ha treballato de profesor en diferents prestichiosos centros, y dende l'anyo 1971 ocupa la catedra de semiotica en a Universidat de Bolonya. O reconoiximiento d'o mundo d'a educación superior fa que siga doctor *honoris causa* d'una trentena d'institucions.

Estió denominato satrapa d'a patafisica por as suyas obras humoristicas, entre as que destaca *Como viachar con un canguro*, y por haber perfeccionato una d'as suyas brancas, a cacopedia.

Altras distincions lo facioron que s'adubise la membresía d'o Consello de Sabios d'a UNESCO. Recibió, en l'anyo 2000 o Premio Prencipe d'Asturias de Comunicación y Humanidaz.

Ha treballato tamién en os medios de comunicación como difusor cultural. As suyas pasions se centran en a Edat Meya, as luengas y los clasicos. Curiosament, ye tamién un experto en James Bond.

## Obras mas famosas
### Novelas
**[[Il nombre della rosa]]* (*O nombre d'a rosa*, 1980) - Novela historica que estió adaptata ta lo cine y se convirtió en un superventas. Mezcla os elementos d'intriga con a erudición medieval y amana ixa epoca a lo present.
**[[Il pendolo di Foucault]]* (*O pendulo de Foucault*, 1988) - Obra que muestra como tres treballadors d'una editorial s'atrapan en a suya propia fición.
**[[L'isola del giorno prima]]* (*A isla d'o diya d'antes*, 1994) - Un noble d'o sieglo XVII se troba atrapato en un yate en un fuso orario y reflexiona sobre lo paso d'o tiempo.
**[[Baudolino]]* (2000) - Novela que explica las aventuras d'un choven labrador adoptato por un emperador, estructurata de traza pareixita a la novela picaresca.
**[[La Misteriosa Fiamma della Regina Loana]]* (*A misteriosa flama d'a Reina Loana*, 2004) - Un hombre que pierde la suya memoria y mira de recuperar-la, recreyando los tiempos de choventut d'o propio autor.
**[[Il cimitero di Praga]]* (*O ciminterio de Praga*), 2010.
* Numero zero, (2015).

### Obras asayisticas
**Opera Ubierta*
**Diario menimo*
**Kant y l'ornitorrinco*
**Semiotica y filosofía d'o lenguache*
**Arte y polideza en a estetica medieval*
**Os limites d'a interpretación*
**Sieis gambatas por as selvas narrativas*
**Lector in fabula*
**Apocaliptica y integratos*
**Sobre Literatura*
**Mirando la luenga perfeta*
**Historia d'a [[belleza]]*
**Historia d'a [[fierura]]*

## Vinclos externos

*  Fundación Prencipe d'Asturias, Prencipe d'Asturias de Comunicación y Humanidatz 2000.
La Granada

**La Granada** ye un municipio catalán situau en la provincia de Barcelona y en a comarca de l'Alto Penedés.

A suya población ye de 1.866 habitants (2007) en una superficie de 6,52 km², con una densidat de población de 286,20 hab/km².

## Cheografía
A localidat de La Granada ye situada a 272 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 61 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia y de Catalunya.

## Historia
O 31 de marzo de 1642, en a batalla de La Granada, mientres a Guerra d'os Segadors, l'exercito castellano que albandonaba redotau o Rosellón, fue redotau y preso por os franceses de Philippe de La Motte Houdancourt.

## Demografía

## Vinclos externos

*  Pachina web municipal.
*  Información en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Olesa de Bonesvalls

**Olesa de Bonesvalls** ye un municipio catalán situato en la provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès.

A suya población ye de 1.662 habitants (2008) en una superficie de 41,80 km², con una densidat de población de 39,76 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Olesa de Bonesvalls ye situata a 265 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, en o centro d'a plana d'o Penedès y a piet d'o macizo d'o Garraf. D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Ca n'Olivella, Can Costa, Can Morgades, Can Xacó y El Pla del Pèlag.

## Demografía

## Historia
O lugar d'Olesa de Bonesvalls s'establió en o sieglo X a man d'o castiello de Cervelló, un castiello construyito ta protecher a rota dende a plana d'o Penedès enta la val d'o río Llobregat camín de Barcelona, antis de l'actual carretera por o puerto de l'Ordal (ista carretera moderna ye d'o sieglo XIX).

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal d'Olesa de Bonesvalls.
*  Información d'Olesa de Bonesvalls en a pachina web d'o *[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Olèrdola

**Olèrdola** ye un municipio catalán situato en la provincia de Barcelona, perteneixient a la comarca de l'Alto Penedés y a lo partiu chudicial de Vilafranca del Penedès. A suya población ye de 3.280 habitants(2007), en una superficie de 30,15 km² con una densidat de población de 108,79 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Olèrdola ye situata a 189 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. D'o suyo termin municipal fan parte Can Trabal, Daltmar (urbanización), Moja, Sant Miquel d'Olèrdola, Sant Pere Molanta y Viladellops.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Castiello d'Olèrdola.
* Ilesia de Sant Miguel d'Olèrdola, una ilesia d'estilo romanico y mozarabe consagrada a Sant Miguel arcánchel, situada a lo canto d'o castiello.
* Antiga ciudat pre-romana y medieval d'Olèrdola, citata en 979, repoblada por Sunyer I, conte de Barcelona, en 930. Destruyida en 1089 por os almurabits, poco dimpués os suyos habitants l'albandonoron, ta instalar-se a plana, en Vilafranca del Penedès.
* Torre defensiva de Moja.
* Ilesia d'o Santo Sepulcre, d'estilo romanico, de 1061.
* Ilesia de Sant Jaume de Moja.
* Ilesia de Sant Pere Molanta, de 991, reconstruyida de raso en 1774.
* Ilesia moderna de Sant Miquel d'Olèrdola, de 1885-1889.
* Ilesia de Viladellops.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal.
*  Información en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Mediona

**Mediona** ye un municipio catalán situato en la provincia de Barcelona y en a comarca de l'Alto Penedés. A suya población ye de 2.251 habitants(2007) en una superficie de 47,55 km², con una densidat de población de 47,34 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Mediona ye situata a 430 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, en o norte d'a comarca, ya en a muga con l'Anoya. D'o suyo termin municipal fan parte as localidaz de Can Paixano, Can Verdaguer, Can Xombo, Cases Noves de Can Pardo, Sant Joan de Mediona (ye a capital d'o municipio), Can Xamaio, La Quadra d'Agulladolç, Sant Elies y Sant Pere Sacarrera, y as urbanizacions de Monterri Parc y Font del Bosc.

## Historia
O suyo castiello pertenexeba a lo condau de Barcelona, e ye citato en 1011. En 1632 fue encorporato a lo ducau de Cardona.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Castiello de Mediona, declarato *[[Bien d'Intrés Cultural]]* por a Cheneralidat de Catalunya. A parte mas antiga ye a base d'una torre cuadrata d'o sieglo XIV.
* Ilesia d'o castiello, d'o sieglo XII, con partes d'estilo gotico y neoclasico.
* Ilesia parroquial, d'estilo romanico, documentata en 1299.
* Ilesia de Sant Pere Sacarrera, d'estilo romanico, documentata en 1030.

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal.
*  Información en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Lasieso

:*Iste articlo ye sobre un *'lugar d'o municipio de Samianigo**. Pa atros usos se veiga [[Lasieso (desambigación)]].''


**Lasieso*' ye un [[lugar]] d'a [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[provincia de Uesca|Uesca]] situato en o [[municipio]] de [[Samianigo]], en l'[[Alto Galligo]], cerca d'a [[forcallo|confluencia]] d'os ríos [[río Galligo|Galligo]] y [[río Guarga|Guarga]].



Entre os suyos edificios, aliniatos toz arredol d'a carrera prencipal, destacan a [[ilesia de Sant Pero de Lasieso|ilesia de Sant Pero]], *casa Estaún*, *casa Cirujano* u a *casa-patio d'os Allué*.

O lexico aragonés d'intrés etnografico de Lasieso se conoix relativament bien por figurar esta localidat en l'[[ALEANR]] con a sigla *Hu 110*.

== Toponimia ==
Se creye que o nombre de Lasieso promana d'o [[latín]] *SESSUS* (población) u d'un nombre de persona [[latín]] *LASIO''.

## Demografía
Teneba a la fin d'o sieglo XV 6 fuegos. A mitat d'o sieglo XIX yeran 19 os suyos habitants y en 1981 encara en yeran 51. En 2016 a suya población ye nomás de 10 habitants.

## Puestos d'intrés
A ilesia de Sant Pero de Lasieso, una ilesia adedicada a Sant Pero en estilo romanico que fa parte d'as ilesias de Sarrablo y que ye la ilesia parroquial d'o lugar. Exteriorment l'edificio, en piedra picada chicota (menos en a suya torre y en a parte ma baixa d'a nau, que son de tamanyo normal), parixe estar formau por dos naus pero que en realidat nomás en tien que una sola nau con una cambra adosada baixo la suya torre y a on se i dentra dende la nau prencipal; a la ilesia se i dentra a traviés d'un arco de meyo punto.

## Referencias

## Vinclos externos
El Pla del Penedès

**El Pla del Penedès** ye un municipio catalán situato en la provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès. A suya población ye de 891 habitants (2007) en una superficie de 9,57 km², con una densidat de población de 93,1 hab/km².

A localidat d'El Pla del Penedès ye situata a 216 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. D'o suyo termin municipal fan parte os lugarz de Bonavista, Cal Janes, Les Parellades, El Pujolet y Les Tarumbes.

## Demografía

## Molimentos
* Ilesia de Santa María, d'estilo romanico. Citata en 1080 como perteneixient a la seu de Santa María de Solsona.

## Vinclos externos
*  Información en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
*  Información en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Ixo Rai!

**Ixo Rai!** ye un grupo de musica aragonesa, en activo dende 1988 dica l'actualidat. Cantan mas que mas en castellano anque tamién tienen bellas cancions en aragonés, catalán u asturiano.

## Discografía
**[[Mósica y Mondongo]]* (1993).
**[[...pasa pues?]]* (1995).
**[[Último grito]]* (1997).
**[[Entalto (Ixo Rai!)|Entalto]]* (1999).
**[[Del cerdo hasta el rabo]]* (1999).
**[[Circo Rai]]* (2000).
**[[Con el agua al cuello]]* (2001).

## Miembros
*José Juan Lanuza, *Jota*.
*José Prieto, *Flip*.
*Alfonso Urben
*Juan Ferrández, *Juanito*.
*Fidel Ángel Vicente
*Eugenio Gracia.
*Jesús Prieto, *Pitti*.
*Miguel Isac.
*José Miguel Pérez, *El Banyo*.

## Vinclos externos
* // Vidio d'una canción d'''Ixo rai!'' en a-saber-lo de luengas; buena ta liberar adrenalina
*  Vidio d'a canción ''A fuesa universal''
*  Una canción reggae con o sonito d'a gaita de boto y con una fleca de l'''Hotel California'' de ''The Eagles'', rematata con un toque de jazz.
Pardiniella (desambigación)

**Pardiniella** puet estar:

***[[Pardiniella]]**, lugar aragonés de lo municipio de Samianigo.
***[[Pardinella|Pardiniella]]**, antigo nombre aragonés de Pardinella lugar de la Val d'Isabana.
Pardiniella

:*Iste articlo ye sobre o *'lugar de Samianigo**. Ta atros usos se veiga [[Pardiniella (desambigación)]].''


**Pardiniella*' (*Pardinilla'' en castellano) ye un lugar d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en l'Alto Galligo.

Se troba en a Val Ancha y muitas d'as suyas casas son hue en ruinas, nomás tres son habitatas de contino, estando-ie censatos 26 habitants. Manimenos en o sieglo XV teneba 6 fuegos, pero a meyatos d'o sieglo XIX plegó a tener 99 habitants.

## Carreteras

*N-330.
Val de Barrabés

La **Val de Barrabés** ye una val de los Pireneus centrals, situada en la versant sud. Forma lo cobalto de lo río Noguera Ribagorzana.

Las mugas d'esta val siguen las crestas de las montanyas que la environan. D'estas montanyas las mes importants son: a lo norte, mandando visualment en la val, lo pico de lo Puerto de Viella (conoixiu como Pico de Sarraera), de 2.605 metros d'altaria; enta ponient, pico de Molières (u Mulleres), Russell y Vallhibierna, toz de mes de tres mil metros; y enta la parte de levant los *[[Besiberri del Nord]]*, *del Mig* y *Sud* y lo Coma lo Forno, que superan tamién aquella altaria.

La muga norte coincide, por tanto, con l'eixe axial pirenenco y las vals de l'Ésera y d'Arán. Ta l'este muga con la Val de Boí, y ta l'ueste con la Val de Castanesa.

Dende lo punto de vista cheolochico la forman cualques plegamientos hercinicos. Los materials son a-saber-lo de variaus, pus la val ye muito estensa. Destaca en lo norte lo granito normal. En l'ueste bi ha rocas calsinosas, muito vistables en Vallhibierna y arredol. A sobén se troban losetas y materials sedimentarios.

La erosión glacial estió determinant en la formación de la morfolochía actual, pus las grans cheleras ocupaban cuasi tota la val y plegaban mes t'abaixo que Vilaller. Los fenomenos periglacials asociaus han modelau los barrancos laterals y lo mesmo fondón de la val. Bi ha morrenas en lo fondo y los dos costaus de la val, dica en altarias y distancias sobre l'actual leito de lo río.

Plegamientos y erosions han feito una serie de vals laterals. Las mes destacables por la suya mida son:

*La val del Mulleres (u Molières), con tres estanys y a on naxe lo río Noguera Ribagorzana.
*La val de Conangles.
*La vall de Besiberri chusto a lo sud.
*La val de Salenques, mes ta lo sud y en lo costau ueste de la val de Barrabés.
*La val de Llauset, tamién en lo costau ueste seguinto enta baixo. Bi ha un entibo construito en la decada de 1970 que aproveita un estanyo.
*Bi ha atras vals, fontanas y barrancos como *Fenerui*, *Gelada*, *Riumalo*, *Forcat*, *Senet*.

Administrativament ye un territorio a-saber-lo de repartiu: 
*Ribagorza la part aragonesa, municipio de Montanui.
*Val d'Arán la zona norte, termin de Viella e Mijaran.
*Alta Ribagorza la resta, pero encara ye repartida entre los municipios de Vilaller –la mayor parte– y La Vall de Boí (nombre actual de lo municipio de Barruera).

## Toponimia
Historicament lo nombre “*...de Barravés*” ya se documenta en lo sieglo XI (en una donación de la ilesia de Coll a Sant Andreu de Barravés).

En esta val, que actualment ye catalanoparlant, ye posible trobar-se toponimos con trazas foneticas aragonesas (como lo mesmo pico *coma lo forno*).
Puigdàlber

**Puigdàlber** ye un municipio catalán situau en a provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès.

A suya población ye de 449 habitants (2007) en una superficie de 0,40 km² (ye o municipio mas chicot de Catalunya por a suya superficie), con una densidat de población de 1.122,5 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Puigdàlber ye situada a 239 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar. D'o suyo termin municipal fan parte as localidaz de Bellavista y El Gorner.

## Demografía

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal.
*  Información de Puigdàlber en a pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Berganui

**Berganui** (en castellano *Berganuy*) ye un lugar aragonés de la provincia de Uesca situato en la comarca de Ribagorza, en lo municipio d'Arén de Noguera.

La suya población ye de 4 habitants (2010).

## Cheografía
Berganui ye situato a 867 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 7 km d'Arén de Noguera, la capital de lo suyo municipio, y de 133&nbsp;km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia.

## Toponimia
Ye un caso mes de toponimo rematato en *[[terminación -uí|-ui]]*, muito frecuent en Ribagorza, dezaga de l'antroponimo hipotetico **Berganus*, relacionato con los antroponimos galos *Bergulla* y *Bergussa*, probables derivatos comuns de **Bergus*.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:152
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

BarData=
  bar:1900 text:"1900" 
  bar:1910 text:"1910" 
  bar:1920 text:"1920" 
  bar:1930 text:"1930" 
  bar:1940 text:"1940" 
  bar:1950 text:"1950" 
  bar:1960 text:"1960" 
  bar:1970 text:"1970" 
  bar:1981 text:"1981" 
  bar:1991 text:"1991" 
  bar:2001 text:"2001" 
  bar:2009 text:"2004" 

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1900 from:0 till:99
  bar:1910 from:0 till:102
  bar:1920 from:0 till:92
  bar:1930 from:0 till:84
  bar:1940 from:0 till:74
  bar:1950 from:0 till:66
  bar:1960 from:0 till:52
  bar:1970 from:0 till:49
  bar:1981 from:0 till:6
  bar:1991 from:0 till:5
  bar:2001 from:0 till:6
  bar:2009 from:0 till:4
Sant Cugat Sesgarrigues

**Sant Cugat Sesgarrigues** ye un municipio catalán situau en a provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès. A suya población ye de 927 habitants (2007), en una superficie de 6,24&nbsp;km² y con una densidat de población de 147,14 hab/km².

Sant Cugat Sesgarrigues ye situau a 266 metros sobre o livel d'a mar. O suyo termin municipal muga con La Granada a lo norte; con Avinyonet del Penedès a l'este; con Olèrdola a lo sud y con Vilafranca del Penedès y Olèrdola a l'ueste.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal.
*  Información de Sant Cugat Sesgarrigues en a pachina web d'o *[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Sant Llorenç d'Hortons

**Sant Llorenç d'Hortons** ye un municipio catalán situato en la provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès. A suya población ye de 2.219 habitants (2007), en una superficie de 19,73&nbsp;km² con una densidat de población de 112,64 hab/km².

Sant Llorenç d'Hortons ye situata a 196 metros sobre o livel d'a mar, en a muga d'a comarca de l'Alto Penedés con as comarcas de l'Anoya y o Baixo Llobregat. D'o suyo termin municipal fan parte as localidaz de La Beguda Alta, La Beguda Baixa, Can Bargalló, El Grandet, Sant Joan Samora y El Torrentfondo, amás d'a urbanización *Vinya de Pollastre*.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal.
*  Información en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Griego clasico

O **griego clasico** ye a fase d'o griego antigo que se parlaba en a Antiga Grecia en os sieglos V aC y IV aC. Yera dividito en muitas parlas y dialectos locals. A variant de prestichio yera o griego atico, d'a rechión d'Atica, on ye Atenas.

As muestras de griego clasico diferent d'o griego atico son muito escasas y son continacions rechionals d'os dialectos griegos arcaicos. A mes gran part d'os textos con caracteristicas dialectals desapareixioron u fuoron adaptatos a lo griego clasico u atico, quedando poquismas inscripcions antigas en dialectos diferents de l'atico.

A fin d'a fase lingüistica d'o griego clasico remató cuan s'imposó una variant homochenia d'o griego con base atica, a *koiné* u "griego helenistico".

## Veyer tamién
*Griego antigo
*Griego arcaico
*Griego atico
*Griego helenistico
Sant Martí Sarroca

**Sant Martí Sarroca** ye un municipio catalán situato en la provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès. A suya población ye de 2.997 habitants (2007), en una superficie de 35,31 km² con una densidat de población de 84,88 hab/km².

## Cheografía
Sant Martí Sarroca ye situato a 291 metros sobre o livel d'a mar. O suyo termin municipal, trescruzato por o río Foix, muga con Torrelles de Foix a lo norte; con Font-rubí, Vilobí del Penedès y Pacs del Penedès a l'este; con Santa Margarida i els Monjos a lo sud y con a redolada d'o Baix Penedès a l'ueste.

D'o suyo termin municipal fan parte as localidaz de La Bleda, Brugueres, Can Sogues, Les Cabrunes, Cal Miret, Cal Sisplau, Can Croset y les Cantarelles, La Fassina, El Garrofer, Can Rigol, Els Hostalets, Can Lleó, La Roca, El Romaní, La Serra de Baix, La Serra de Dalt y La Torre.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Patrimonio arquitectonico
* Castiello de Sant Martí Sarroca, d'estilos romanico y gotico, citau en o sieglo X.
* Ilesia de Santa María de Sant Martí Sarroca, una ilesia situada a lo canto d'o castiello, en estilo romanico y adedicada a Santa María.
* Belatras chicotas ilesias d'estilo romanico.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Pachina web municipal.
*  Información en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Isclas

**Isclas** (*Iscles* en catalán) ye un lugar aragonés de la provincia de Uesca situato en la comarca de Ribagorza, en lo municipio d'Arén de Noguera. En 1991 ya yera deshabitato.

## Toponimia
En catalán ribagorzano se pronuncia *Isclles*. Lo exotoponimo en idioma aragonés se conoix por los fogaches. S'escibe *Ysclas* en lo Fogache de 1405 ordenau en las Corz de Maella y *Isclas* en lo Fogache de 1495:

## Cheografía
Isclas ye situato a 1.107 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar, en un pueyo en a marguin ezquierda d'o barranco d'o suyo nombre.

## Historia
Ya se conoix a suya pertenencia a o condau de Ribagorza en 958. A suya ilesia dependeba d'o monesterio de Santa María y Sant Per d'Alaón, en Sopeira.

## Demografía


ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:147
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

BarData=
  bar:1900 text:"1900" 
  bar:1910 text:"1910" 
  bar:1920 text:"1920" 
  bar:1930 text:"1930" 
  bar:1940 text:"1940" 
  bar:1950 text:"1950" 
  bar:1960 text:"1960" 
  bar:1970 text:"1970" 
  bar:1981 text:"1981" 
  bar:1991 text:"1991" 
  bar:2001 text:"2001" 
  bar:2009 text:"2004" 

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1900 from:0 till:87
  bar:1910 from:0 till:85
  bar:1920 from:0 till:79
  bar:1930 from:0 till:97
  bar:1940 from:0 till:85
  bar:1950 from:0 till:70
  bar:1960 from:0 till:42
  bar:1970 from:0 till:28
  bar:1981 from:0 till:0
  bar:1991 from:0 till:0
  bar:2001 from:0 till:0
  bar:2009 from:0 till:0
Lo Figueral

**Lo Figueral** (*El Higueral* en castellano) ye un lugar de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Castellot. La suya población ye de 2-3 habitants a zaguers de lo sieglo XX.

## Cheografía
Ye un casal en l'antigo termin de Ladruñán con 4 u 5 edificios con una u dos plantas, distribuitos en las dos marguins d'un camín. Las casas son en un terrén de fuerte pendient, a lo piet d'unas penyas on ye la Cueva de Cambrils.

La tierra de labor ye distribuita en faixas con almendreras, oliveras y vinya.

## Historia
Se despobló en la decada de 1940-1950, pero a fins de lo sieglo XX tornó a estar habitato por 2 u 3 personas.

## Toponimia
Bi ha referencias medievals a una *Carrera del Figueral* (1489) y a una *Masada del Figueral* (1480, 1481).
Samianigo Alto

**Samianigo Alto** (en castellano *Sabiñánigo Alto*) ye un barrio de Samianigo. Estió l'antigo nuclio prencipal d'iste lugar chunto con lo vecín Samianigo Baixo, dica lo sieglo XX, anque con a plegata d'o ferrocarril ta la ciudat, Samianigo s'estendilló a l'atro canto d'a vía.

Se troba a 798 metros d'altaria, en a Val Estrecha chunto a lo barranco de Fondanito u l'Abate. Belunas d'as suyas casas encara conservan caracteristicas tipicas de l'arquitectura tradicional sarrablesa: chamineras tronconicas, puertas adintelatas u finestras conopials, eixemplos son *casa Roldán* y *casa Bergua* u l'antiga abadía que conserva una puerta conopial de 1589 y una finestra de 1605.

Teneba 12 fuegos a la fin d'o sieglo XV. A meyatos d'o sieglo XIX yeran 24 los vecins chunto con Samianigo Baixo.
Betesa

**Betesa** ye un lugar aragonés de la provincia de Uesca situau en la comarca de Ribagorza, en lo municipio d'Arén de Noguera.

La suya población ye de 2 habitants (2013).

## Cheografía
En las suyas afueras bi ha dos casals: *Casa Pallars* y *Casa Francino*.
  
## Historia
Betesa cuan yera municipio incluiba Santolaria, Los Molins de Betesa y Obís. En 1966 s'adhibió a Arén de Noguera.

## Toponimia
Lo toponimo *Betesa* deriva de l'antroponimo latín *ABELLASIUS* y amuestra la lei fonetica de tipo gascón en que la -LL- cheminada latina evoluciona ta *-t-*. Bi ha variants documentals entre los sieglos X y XI como *Bellasia*, *Belasia*, *Vellasia* y *Vellasie*.

Bi ha bel microtoponimo en aragonés u con components en aragonés como *La Cova del [[Forado]]* y *Lo Pruïdo*.

## Demografía

ImageSize  = width:650 height:300
PlotArea   = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars  = late

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:446
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0

BarData=
  bar:1900 text:"1900" 
  bar:1910 text:"1910" 
  bar:1920 text:"1920" 
  bar:1930 text:"1930" 
  bar:1940 text:"1940" 
  bar:1950 text:"1950" 
  bar:1960 text:"1960" 
  bar:1999 text:"1999" 
  bar:2003 text:"2003" 
  bar:2013 text:"2013" 

PlotData=
  width:15
  color:brightblue
  bar:1900 from:0 till:396
  bar:1910 from:0 till:385
  bar:1920 from:0 till:328
  bar:1930 from:0 till:286
  bar:1940 from:0 till:251
  bar:1950 from:0 till:217
  bar:1960 from:0 till:196
  bar:1999 from:0 till:10
  bar:2003 from:0 till:8
  bar:2013 from:0 till:2
 


## Referencias
Sant Pere de Riudebitlles

**Sant Pere de Riudebitlles** ye un municipio catalán situato en la provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès. A suya población ye de 2.319 habitants (2007), en una superficie de 5,38 km² con una densidat de población de 438,37 hab/km².

## Cheografía
Sant Pere de Riudebitlles ye situato a 246 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 14 km d'a villa de Vilafranca del Penedès, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal.
*  Información en a pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Santa Margarida i els Monjos

**Santa Margarida i els Monjos** ye un municipio catalán situato en a provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès. A suya población ye de 6.458 habitants (2007), en una superficie de 17,48&nbsp;km² con una densidat de población de 369,45 hab/km².

## Cheografía
Santa Margarida i els Monjos ye situata a 161 metros d'altaria sobre o ran d'o mar, en a plana d'o Penedès. O suyo termin municipal muga con Pacs del Penedès y Sant Martí Sarroca a lo norte; con Vilafranca del Penedès y Olèrdola a l'este; con Castellet i la Gornal a lo sud y con Castellví de la Marca a l'ueste. D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Cal Rubió y La Ràpita.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

*  Pachina web municipal.
*  Información en a pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Subirats

**Subirats** ye un municipio catalán situato en a provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès. A suya población ye de 3.008 habitants (2007), en una superficie de 55,91 km² con una densidat de población de 53,8 hab/km².

Subirats ye situato a 243 metros sobre o ran d'o mar, a man d'o puerto de l'Ordal. D'o suyo termin municipal, que ye o mas gran d'a comarca de l'Alto Penedès por a suya superficie, fan parte or lugars de Ca l'Avi, Can Bas, Can Batista, Can Cartró, Cantallops, Caseria Can Rossell, Els Casots, Lavern, Ordal, El Pago, Sant Joan y Sant Pau d'Ordal, amás d'as urbanizacions de Can Rossell, Casablanca y La Muntanya Rodona.

## Demografia

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

*   Pachina web municipal.
*  Información en a pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Torrelavit

**Torrelavit** ye un municipio catalán situato en a provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès.

A suya población ye de 1.372 habitants (2009) en una superficie de 23,72 km², con una densidat de población de 57,84 hab/km².

## Cheografía
Torrelavit ye situata a 202 metros sobre o livel d'a mar, a una distancia de 15 km de Vilafranca del Penedès, a capital d'a suya provincia.

O suyo termin municipal muga con os municipios d'a comarca de l'Anoya de Piera y Cabrera d'Anoia a lo norte; con Sant Sadurní d'Anoia y Subirats a l'este; con El Pla del Penedès y Font-rubí a lo sud y con Sant Quintí de Mediona y Sant Pere de Riudebitlles a l'ueste.

D'o termin municipal de Torrelavit fan parte os lugars de Can Nadal de la Bogadella, Can Raspall dels Horts, Carrer de Cal Rosell, El Carrer del Bessó, El Carrer del Bosc, Lavit (que ye a capital d'o municipio), La Pineda, La Riera, Sant Martí de Sadevesa y Terrassola.

## Demografía

O primer censo ye de 1920,dimpués d'a formación d'o municipio por a unión de Terrassola y Lavit. Os datos anteriors son a suma d'os dos antigos municipios.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal de Torrelavit.
*  Información de Torrelavit en a pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Torrelles de Foix

**Torrelles de Foix** (en catalán y oficialment *Torrelles de Foix*; en castellano *Torrellas de Foix*) ye un municipio catalán situato en a provincia de Barcelona, comarca de l'Alto Penedés y partiu chudicial de Vilafranca del Penedès. A suya población ye de 2.307 habitants (2007), en una superficie de 37,19&nbsp;km² con una densidat de población de 62,03 hab/km².

Torrelles de Foix ye situata a 367 metros sobre o livel d'a mar, a o canto d'o río Foix. D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de La Berna, Cal Via, Can Coral, Can Croset, El Cosconar, Les Llambardes, El Mas Bertran, El Pany y La Plana de les Torres.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal.
*  Información en a pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Salinas (desambigación)

**Salinas** puet estar:

* **[[Salinas]]**, un lugar entre los municipios de Bielsa y Tella-Sin (Sobrarbe).
* **[[Salinas (Oz)|Salinas]]**, un lugar de lo termin d'Oz y Costeán (Semontano de Balbastro).
* **[[Salinas (California)|Salinas]]**, un municipio de California (Estaus Unius).
* **[[Salinas de Chaca]]**, un lugar de la Chacetania.
* **[[Salinas Viello]]**, on antis yera Salinas de Chaca, dica lo sieglo XIX.
* **[[Salinas d'Oro]]**, un municipio navarro.
* **[[Salinas de Léniz]]**, o nombre en castellano de **[[Leintz-Gatzaga]]**, un municipio d'o País Basco, provincia de Guipuzcua y comarca de l'Alto Deba.
* **[[Salinas de Trillo]]**, un lugar de lo termin de Clamosa (comarca de Sobrarbe).
* **[[Arcos de las Salinas]]**, un municipio de Gúdar-Chabalambre.
Argençola

**Argençola** (*Argençola* en catalán y oficialment, *Argensola* en castellano) ye un municipio catalán situato en a provincia de Barcelona y en a comarca de l'Anoya.

A suya población ye de 245 habitants (2010), en una superficie de 47,09 km² con una densidat de población de 5,20 hab/km².

## Cheografía
Argençola ye situata a 716 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Carbasí, Clariana, Contrast, La Goda, Els Plans de Ferran, Porquerisses, Albarells y Rocamora.

## Demografía

En 1857 encorpora Albarells, Carbasí, Clariana, Porquerisses y Rocamora. Ta os anyos anteriors, o censo ye a suma d'os antigos municipios.

## Administración
### Reparto de concellers


Fuent: ''MUNICAT'', en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.


### Alcaldes

## Molimentos
* Castiello d'Argençola, d'o sieglo XI.
* Ilesia de Sant Lorient d'Argençola, d'o sieglo XIX.
* Torre medieval en Contrast, d'os sieglos XII-XIII.
* Ilesia de Sant Mauro de Contrast, d'estilo romanico.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal d'Argençola.
* Información d'Argençola en a pachina web d'a Cheneralidat de Catalunya.
* Información d'Argençola en a pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
* Información d'Argençola en a pachina web d'a Deputación Provincial de Barcelona.
Partíu Asturianista

O **Partíu Asturianista** (**PAS**) ye un partiu politico nacionalista asturiano fundato por Xuan Xosé Sánchez Vicente, Xesús Cañedo Valle y d'atros en 1985. S'autodefinen como un partiu "*asturianista, interclasista y de progreso*", y d'ezquierdas.

## Vinclos externos
* Pachina web oficial
Unión Renovadora Asturiana

**Unión Renovadora Asturiana** (**URA**) ye un partiu politico rechionalista de centro-dreita asturiano, fundato por Sergio Marqués o 2 d'aviento de 1998.

O suyo actual president dende 2007 ye Javier Lopez Alonso .
Sasal

**Sasal** ye un lugar d'a provincia de Uesca situau en o municipio de Samianigo, en l'Alto Galligo.

A suya población ye de 14 habitants (2016).

## Historia
A ilesia mozarabe ye en o cobalto d'o lugar. Bi ha bellas muestras d'arquitectura popular en as suyas casas, chamineras tronconicas, portaladas... anque la mayor parti han estau transformadas.

## Demigrafía
Teneba a la fin d'o sieglo XV 6 fuegos, y a meyaus d'o sieglo XIX 7 vecins y 43 habitants.
Tarragonés

O **Tarragonés** (en catalán *Tarragonès*) ye una d'as tres comarcas en que se dividió lo Campo de Tarragona en l'anyo 1936. Ye chunto a la costa, en a zona meridional, entre o Baixo Penedés, a lo nord-este, l'Alto Campo, a l'ueste, y o Baixo Campo a lo sud.

A suya población ye de 231.161 habitants (2007, en una superficie de 318,86 km² (en un total de 21 municipios), con una densidat de población de 724,96 hab/km².

## Demografía

## Vinclos externos
*Pachina web oficial d'a comarca.
Rapún

**Rapún** ye un lugarón d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en l'Alto Galligo.  Se troba en a marguin dreita d'o Galligo, chunto a lo barranco de Bailín, entre dos rallas.

Teneba 2 fuegos a la fin d'o sieglo XV, 5 vecins y 31 habitants a meyatos d'o sieglo XIX. Despoblato en 1981, hue tien 10 habitants.

Bi ha bellas muestras d'arquitectura popular en as suyas casas, anque a mayor parti son en ruinas. A suya ilesia ye adedicata a Sant Felix, d'estilo romanico rural d'una sola nau y con una torre defensiva en a parti norte.
Cercanías Zaragoza

O rete de **Cercanías Zaragoza** ye un servicio de trens de redolada entre Zaragoza y parti d'os municipios d'a suya aria metropolitana, que fa parte d'o rete de *[[Renfe Cercanías|Cercanías]]* de Renfe Operadora. Actualment dito rete de trens de redolada nomás ye formato por una linia, a C-1.

A **linia C-1**, operata por *[[Renfe Operadora]]*, ye a primera y unica linia de *[[Cercanías]]* d'a ciudat de Zaragoza. Inaugurata y en servicio dende l'11 de chunio de 2008. Os servicios diarios se fan con unidaz *[[Civia]]* de 3 vehíclos (d'a serie 463) y con trens de meya distancia.

Ta la suya creyación s'aprofeitoron as vías que ya existiban en linias Madrid - Zaragoza - Tardienta - Barcelona (*linia 200*),  Casetas - Logronyo - Bilbao (*linia 700*) y Miraflors - Reus - Tarragona (*linia 210*). Se creyoron nuevas estacions en o barrio rural de Casetas, en Utevo, baixo l'antiga gara d'o Portiello, en Goya y en Miraflors, en o districto de Las Fuents.

## Referencias

## Vinclos externos

* Pachina web de ''Cercanías Zaragoza''
Gallegos del Pan

**Gallegos del Pan** ye un municipio castellanoleyonés, situato en a comarca de Tierra del Pan y provincia de Zamora.

A suya población ye de 140 habitants (2008), en una superficie de 15,50 km² y una densidat de población de 9,03 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Gallegos del Pan ye situata a 691 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 20 km de Zamora, a capital d'a suya provincia, y 92&nbsp;km de Valladolit.

### Mugas
O termin municipal de Gallegos del Pan muga a o sud con Algodre; a l'ueste con Molacillos; a o nord-ueste con Benegiles; y a o nord-este con Villalube.

## Toponimia
Ye un toponimo que indica l'orichen d'os repobladors, n'este caso gallegos, a l'igual que atros d'o Reino de Leyón como "Asturianos".

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia de Sant Chuan Baptista, con un retablo d'o sieglo XVIII en estilo barroco.

## Vinclos externos
Sanchet

**Sanchet** (en castellano *Sanched* u *Sanché*) ye un lugar despoblato situato en lo termin municipal de l'actual Moneva (Campo de Belchit).

## Cheografía
Ye cuasi en a muga provincial entre Teruel y Zaragoza, entre Blesa y Moneva, seguindo lo río Aguas indo auguas ta baixo de Blesa.

## Historia
Ya lo citan en textos de 1280.

## Toponimia
En la lista de decimas de 1279-1280 s'escribiba *Sancet*, en lo Fogache de 1495 s'escribiba *Sanchet*. En lo sieglo XVII s'escribiba *Sanched*, por eixemplo en un texto de 1683:

Uei a sobén se pronuncia *Sanché*.

## Molimentos
*Ermita de Sanchet.
**Molino de l'Arrocau*