Monzalbarba

**Monzalbarba** ye un barrio rural de Zaragoza, perteneixient a lo districto rural. Ye situato a 11&nbsp;km a lo nord-ueste d'a capital y ye estato barrio de Zaragoza dende l'anyo 1201, estando nomás municipio independient entre 1837 y 1885.

Tracidionalment a suya economía se basaba en a huerta, pero a la fin d'o sieglo XIX y prencipios d'o sieglo XX s'establioron bellas industrias en o lugar. Manimenos encara i remanen bels cautivos de panizo y alfalz, mas que mas. Se i troba tamién un important centro lochistico de distribución d'hidrocarburos d'a empresa CHL.

Actualment ye a seu d'o *"Rechimiento de Pontoners y Especialidaz de Incheniers nº 12"* de l'Exercito espanyol. Iste rechimiento se creyó en 1872 y ha tenito atras seus en a ciudat de Zaragoza antis de rematar establindo-se en Monzalbarba en l'anyo 1976.

## Toponimia
O toponimo *Monzalbarba* significa en arabe "residencia de berbers". S'escribe en os textos medievals como *Mocalbarba*, *Mezalbarba*, *Mezalbarber* y *Meçalbarba*; estando interesant as formas en plural: *Mucalbarues*, *Mucalbaruas* que poderban indicar un plural de *barber* con o plural aragonés -ers.

## Historia
No se sabe mui bien l'orichen d'o lugar, encara que puet estar una villa romana que se trobaba en iste mesmo puesto situata chunto a una antiga calzada. Ya existiba en o sieglo VII una ermita adedicata a la *Virchen de l'Antiga*, actualment a *Virchen de la Sagrada*.

En o sieglo X se repobló con berbers, prenendo lo nombre de *"Manzil barbar"*. O rei aragonés Alifonso I reconquiere o lugar en o sieglo XII y lo cede a lo caballero alabés Ambrosio de Casanate. En 1201 pasa a estar un barrio d'a ciudat de Zaragoza.

En 1489 perteneixeba a la sobrecullida de Zaragoza, pero en o fogache de 1495 figura como un lugar d'a sobrecullida de Tarazona.

Muitos d'os suyos habitants fuyoron en a Guerra d'o Francés ta Zaragoza y muitos d'éls morioron en os Seches. Entre os anyos 1837 y 1885 estió un municipio independient, tornando atra vegata dica hue a estar un barrio de Zaragoza.

A problación creixió a la fin d'o sieglo XIX y prencipios d'o XX debito a la instalación de bellas empresas en o lugar, estendillando-se por a *carrera de Santa Ana*, a *Barriada obrera* de l'anyo 1930 y o *barrio de Sant Chusé* de l'anyo 1956.

## Molimentos
* O molimento mas destacato ye a torre mudéchar de l'antiga ilesia de Sant Miguel Arcánchel que se demolió en 1967, estando sustituyida por un nuevo edificio. La torre ye de ladriello y tien tres plantas.
* Tamién ye intresant l*'ermita d'a Sagrata*, construita en 1601 amán de l'antiga que se la levó lo río Ebro en una creixita.
* Bi ha a-saber-las torres en a huerta de Monzalbarba amostrando l'arquitectura popular d'a redolada. Destacan entre atras a *Torre de la Aurora* d'o sieglo XVIII, a *Torre de Santa Catalina* d'o sieglo XIX, a *Torre del Rey* (que perteneixeba a los chesuitas) d'o sieglo XVII, a *Torre de la Condesa* (espaldata actualment) d'o sieglo XVI, a *Torre de Marraco* (d'estilo modernista) d'o sieglo XIX u a *Torre Arqué*.

## Fiestas
*En febrero se celebran Sant Blas y Santa Agueda.
*As fiestas grans son o 8 de setiembre en honor a la *Virchen Sagrata*.

## Referencias

## Bibliografía
* *Folleto informativo. Alcaldía de Monzalbarba*