Republica Democratica Alemana

A **Republica Democratica Alemana** (**RDA** u *DDR*, de l'alemán *Deutsche Demokratische Republik*) estió un estau organizato politicament como una republica socialista d'Europa Central que s'establió en o territorio alemán ocupato por a Unión Sovietica a la fin d'a Segunda Guerra Mundial y existió entre 1949 y 1990, cuan os *Länder* que la formaban s'unificoron con los d'a Republica Federal Alemana (RFA) ta formar una sola Alemanya.

Ta diferenciar-la de l'Alemanya capitalista (Alemanya Occidental), a sobén se deciba **Alemanya Oriental** u **de l'Este**. Tamién s'emplegó a denominación **Alemanya Democratica** ta diferenciar-la de l'Alemanya Federal, a RFA.

## Historia

Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial se dividió o territorio alemán en cuatre zonas baixo control d'as tropas d'os Aliaus. A Republica Democratica Alemana s'establió o 7 d'octubre de 1949 en a zona d'Alemanya baixo control sovietico, con Wilhelm Pieck como primer president. A Unión Sovietica estió o primer estau en reconoixer a la nueva RDA y en prencipiar relacions diplomaticas. Ixe mesmo anyo atros estaus socialistas feban o mesmo: Albania, Bulgaria, Checoslovaquia, a Republica Popular China, Corea d'o Norte, Rumanía, Polonia y Hongría. A Republica Federal d'Alemanya, establita tamién en l'anyo 1949, se negó a reconoixer a la RDA.

En primerías, a Unión Sovietica no proposó que a RDA fuese un estau socialista, deixando ubierto o camín enta una posible reunificación d'Alemanya adintro d'o marco d'a *[[Guerra Fría]]*. Manimenos, l'actitut d'os sovieticos cambió a escape cuan en l'anyo 1952 as potencias d'a OTAN y o gubierno d'a RFA, alavez en mans de Konrad Adenauer, refusó a dita *[[Nota de Stalin]]* —en a nota bi heba una propuesta sovietica sobre a reunificación alemana y a retirata d'as superpotencias d'os afers d'a politica interna alemana—. Dende l'inte s'aceleró a colectivización de l'agricultura y a nacionalización d'interpresas, asinas como a desaparición d'os estaus d'a RDA, que fuoron reemplazatos por districtos.

O 17 de chunio de 1953 Berlín Oriental estió escenario d'una serie de manifestacions en contra de l'augmento d'es cuotas de producción; as manifestacions no tardoron en expandir-se a atras ciudaz d'o país y convertir-se tamién en una ubierta critica a la politica gubernamental d'o gubernant Partiu Socialista Unificau. As protestas fuoron sofocatas por as unidaz de l'Exercito Royo que remaniban en territorio alemán, y prevocaron decenas de victimas mortals, encara hue lo día a cifra ye obchecto de descusión entre os historiadors.

A unificació estió posible gracias a os cambios politicos en os diversos estaus d'o Bloque de l'Este, en especial por as reformas feitas por o mandatario sovietico Mihaíl Gorbachov. A obertura d'a muga d'Austria con Hongría, que permitiba o libre paso de ciudadans a traviés d'o dito *[[Telón d'acero]]*, fue considerata determinant. Helmut Kohl, dimpués d'o suyo trunfo en as eleccions d'a cancilleria d'a RFA en l'anyo 1989, s'embarcó en o proceso d'aconseguir a unificación alemana, a cual se concretó simbolicament con a cayita d'o muro de Berlín o dia 9 de noviembre de 1989 y quedó oficializata cuasi un anyo dimpués en a unificación d'os dos estaus, a RFA y a RDA en un, a Republica d'Alemanya.

## Gubierno y politica
 

A RDA fue gubernata entre os anyos 1949 y 1989 por o Partiu Socialista Unificau d'Alemanya (en alemán *Sozialistische Einheitspartei Deutschlands*). O SED estió producto d'a unificación d'o Partiu Comunista d'Alemanya (KPD) y o Partiu Socialdemocrata d'Alemanya (SPD) d'a zona oriental controlata por a URSS. Nominalment, o SED, chunto con a suya organización chovenil (a FDJ), os sindicatos (FDGB) y atros chicoz partius politics, formaban o *[[Frent Nacional d'Alemanya Democratica]]*.

O SED yera en a practica o partiu unico d'a RDA y monopolizaba o poder. Gosó tener 2,8 millons de militants. O secretario cheneral d'o suyo Comité Central yera o dirichent mas poderoso d'o estau. Os suyos secretarios chenerals mientres a existencia d'a RDA estioron Wilhelm Pieck (1946-1950), Walter Ulbricht (1950-1971), Erich Honecker (1971-1989) y Egon Krenz (finals de 1989).

Como a resta de Partius comunistas d'os estaus integratos aintro d'o Bloque de l'Este, os suyos organos dirichents yeran o Congreso, o Comité Central y o Politburó. Dimpués d'a cayita d'o muro de Berlín y a desaparición d'a RDA o SED se refundó en o Partiu d'o Socialismo Democratico d'Alemanya (*Partei des Demokratischen Sozialismus*, PDS), que actualment tien alto u baixo un 25% d'os votos de meyana en os estaus de l'antiga Alemanya oriental.

Respective a o estau, l'organ executivo consultivo yera o Consello d'Estau y o de gubierno o Consello de Ministros, mientres o poder lechislativo lo teneba la Cambra d'o Pueblo (en alemán *Volkskammer*). Toz istos organos de poder yeran supeditatos a o control politico que exerceba a dirección d'o SED.

## ''Ostalgie''
Muitos alemans orientals inicialment consideroron positiva la disolución d'a RDA, pero esta reacción se tornó en parte amarga. Los alemans occidentals a ormino actuaban como si hesen "ganau" y los alemans orientals hesen "perdiu" en a unificación, lo que levó a muitos alemans orientals (*Ossis*) a ofender-se con os alemans occidentals (*Wessis*). En 2004, Ascher Barnstone escribió: *A los alemans orientals les emprenya la riqueza que poseyen los alemans occidentals; los alemans occidentals veyen a los alemans orientals como oportunistas vagos que quieren bella cosa a cambio de cosa. Los alemans orientals troban a los "Wessis" arrogants y agresivos, los alemans occidentals piensan que los "Ossis" son vagos y buenos pa cosa.*

Amás, muitas mullers d'Alemanya Oriental troboron Occidente mas atractivo y abandonoron la rechión pa no tornar nunca, deixando dezaga una clase marguinada d'hombres con poca educación y desemplegaus.

Entre las personas que se quedoron en Alemanya Oriental, la mayoría (57%) desfiende a la RDA, y lo 49% d'os enquestaus dició que *la RDA teneba mas costaus buenos que malos. I habió cualques problemas, pero la vida yera buena allí*, mientres que lo 8% s'oposa a cualsequier critica a Alemanya Oriental y diz que *la RDA teneba, en a suya mayor parte, costaus buenos. La vida allí yera mas feliz y millor que en l'Alemanya reunificada de hue*.

Dende 2014, la gran mayoría d'os residents de l'antiga RDA prefieren vivir en una Alemanya unificada. Manimenos, entre beluns persiste un sentimiento de nostalchia, denominau *Ostalgie* (una mescla de *Ost*, oriente y *nostalgie*, anyoranza"). Esto estió representau en a cinta de Wolfgang Becker, Adiós Lenin!.

Seguntes Klaus Schroeder, historiador y politologo d'a *[[Freie Universität Berlin]]*, beluns d'os residents orichinals d'a RDA *encara sienten que no perteneixen u que son extranyos en l'Alemanya unificada, como yera la vida en a RDA. simplament mas maneyable*, y advierte que la sociedat alemana ha de tener cudiau caso que la *Ostalgie* resulte en una distorsión y una romantización d'o pasau.

## Se veiga tamién
* Alemanya Occidental.
* Alemanya.

## Vinclos externos