Leida

**Leida** (en catalán y oficialment: *Lleida*; en castellano: *Lérida*) ye un municipio y una ciudat catalana, capital d'a provincia de Leida y d'a comarca d'o Segrián (Catalunya).

En 2009 a población d'a ciudat yera de 135.919 habitants, en una superficie de 211,70 km². A suya densidat de población ye de 642,04 hab/km².

Ye una ciudat con una destacada importancia historica, estando la capital d'o pueblo prerromano d'os ilerchez, y convertindo-se en un *municipium* de l'Imperio Romano mientres César Augusto. Conquerida por os musulmans en primerías d'o sieglo VIII, fue reconquerida por Remón Berenguer IV de Barcelona y Ermengol IV d'Urchel en 1149, ta convertir-se en una d'as prencipals ciudaz d'a Corona d'Aragón, fundando-ne-ie en 1297 por Chaime II d'Aragón o Estudio Cheneral de Leida, a primera universidat d'a Corona d'Aragón y una d'as primeras d'a peninsula iberica. Tamién estió puesto de luitas mientras a Guerra d'os Segadors, a Guerra de Succesión espanyola, a Guerra d'o Francés y a Guerra Civil espanyola.

## Cheografía
A ciudat de Leida ye situada a 155 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a lo canto d'o río Segre, a una distancia de 130 km d'a ciudat de Barcelona, a capital de Catalunya, y de 140 d'a ciudat de Zaragoza, la capital d'Aragón.

### Mugas
O suyo termin municipal muga con Alcarràs, Almacelles, Alpicat, Albatàrrec, Artesa de Lleida, Alcoletge, Els Alamús, Corbins, Gimenells i el Pla de la Font, Torrefarrera y Torre-serona.

## Historia
A ciudat de Leida fue conquerida por as tropas cristianas de Remón Berenguer IV, conte de Barcelona y *princeps* d'Aragón, y d'Ermengol IV, conte d'Urchel, o 24 d'octubre de 1149. En agosto de 1150, se celebró en a ciudat (en o suyo castiello de La Suda) o matrimonio entre Peronella, heredera d'o Reino d'Aragón, y Remón Berenguer IV.

O 22 de chulio de 1203, en una ceremonia presidida por Pero III, rei d'Aragón, y Gombau de Camporrels, bispe de Leida, se pone la primera piedra d'a Seu Viella de Leida.

En octubre de 1707, en a Guerra de Succesión espanyola, Leida ye conquerida por as tropas castellanas de Felipe V. A ciudat medieval ye espullada, as ilesias se converten en cuartels, a *Paeria* (l'achuntamiento) ye disuelta y se cierra o *Estudi General* (a Universidat de Leida).

O 5 de noviembre de 1823 dentran en Leida as tropas de l'exercito francés, os clamatos *[[Cient Mil Fillos de Sant Loís]]*.

## Toponimia
En l'aragonés baixorribagorzano de Chuseu y Torres dicen *Llèida*. O exotoponimo aragonés sin L palatalizada lo podemos trobar en dos versions tardanas d'as *[[Cronicas d'os Chueces de Teruel]]* referindo-se a lo escaiciu en l'anyada chudicial 1485-1486:

En o lexico comercial aragonés d'o sieglo XV en Uesca s'escribiba *Leyda* (*Draps mescla de Leyda*).

O nombre viene d'o latín *Ilerda*, d'o ibero *Iltirta*.

## Demografía

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Molimentos

* Castiello de La Suda de Leida, un castiello resto d'a presencia andalusí en a ciudat. Ye en iste castiello a on se fació a voda de Peronella d'Aragón con Remón Berenguer IV.
* Castiello de Gardeny, d'o sieglo XII, en estilo romanico, que estió propiedat d'a Orden d'o Temple.
* Ilesia de Sant Lorient de Leida, d'estilos romanico y gotico.
* Palacio de la Paeria de Leida (ye decir, a Casa d'a Villa), en estilo romanico.
* Ilesia de Sant Martín de Leida, d'o sieglo XII, una ilesia en estilo romanico.
* Seu Viella de Leida, una seu bispal d'o sieglo XIII, con un claustro d'o sieglo XIV y un campanar d'o sieglo XV.
* Hespital de Santa María, d'estilo gotico.
* Seu Nueva de Leida, un edificio d'o sieglo XVIII en estilo barroco.
* Ilesia de Sant Chuan de Leida, una ilesia d'o sieglo XIX en estilo neogotico.

## Comunicacions
* N-II.
* N-240.
* Linia 200 d'Adif.
** Estación de Leida-Pirineus.
* N-230.

## Referencias

## Vinclos externos

* Turismo de Leida.
* Pachina web oficial municipal de Leida.
* ''Institut d'Estudis Ilerdencs''.
* Información de Leida en a pachina web d'a Cheneralidat de Catalunya.
* Información de Leida en a pachina web de l*'[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.