Castellanos

:*Iste articlo ye sobre los habitants de Castiella; ta atros usos, se veiga *'Castellanos (desambigación)**''.


Os **castellanos*' (en [[idioma castellano|castellano]] *castellanos*) son os habitants de [[Castiella]] y un d'os components mes importants d'o [[espanyols|pueblo espanyol]]. En un sentito historico serían castellanos tamién os habitants d'atras parz de l'antiga [[Corona de Castiella]] que fuoron repoblatas por castellanos diferenciando-sen d'os [[bascos]], [[gallegos]], [[asturianos]], [[leyoneses]], que mantenioron en mayor o menor mesura a suya identidat como pueblo diferent baixo os mesmos monarcas.

== Identidat ==
Por a suya importancia numerica, a posición central y a importancia de l'idioma como vehiclo de comunicación entre os diferents pueblos d'a peninsula, a Espanya unificata ha tendito a identificar-se con o pueblo castellano mes que con atros pueblos peninsulars, en especial dimpués d'a [[Guerra de Succesión Espanyola]]. D'esta traza os habitants de Castiella no fan distinción entre a suya identidat castellana y a suya identidat espanyola, como si que han feito siempreo os [[bascos]] u dende o sieglo XIX os [[catalans]].

Os andaluces y murcians historicament s'han identificato como castellanos pero actualment no se gosan identificar como tals, por a suya posición periferica, por tener atros centros politicos, y haber desarrollato diferencias culturals.

Tamién dende as rechión_nativa1 perifericas d'o nord-este s'identifica "castellano" dende o punto de vista etnolingüistico con cualsiquier habitant d'Espanya que parle castellano como luenga materna. D'esta traza pueblos en un grau abanzato de perdua d'a luenga propia como os [[aragoneses]], [[Navarra|navarros]] y [[leyoneses]] son identificatos como castellanos por part d'os [[catalans]] y [[valencianos]].

== Modo de vida tradicional ==
En un amplo territorio como Castiella os modos de vida tradicionals son muito variatos. En o [[medio rural]] castellano ye muito extendillata una [[agricultura cerealistica extensiva]], y en o pasato una [[transhumancia]] de bestiar [[ovín]] destinato a la producción lanera (a [[Mesta]]), controlata por a monarquía. Tamién bi ha zonas de [[vinya]]s y [[oliveral]]s. De fueras d'en o [[Reino de Murcia (Corona de Castiella)|Reino de Murcia]], en os territorios habitatos historicament por os castellanos no s'ha desarrollato una [[agricultura mediterrania de reganos]] d'a mida d'a [[Huerta Valenciana]] u a [[val d'Ebro]].

== Historia ==
A etnochenesi d'o pueblo castellano se troba entre l'[[alta Edat Meya]] y a [[baixa Edat Meya]] tierras d'o norte d'a provincia de Burgos y sud de [[Cantabria]], que representaban a muga oriental d'o [[Reino de Leyón|Reino Astur-Leyonés]], repoblato baixo unas condicions especials con labradors militarizatos que se rechiban por un dreito propio diferent a lo "Fuero Chuzgo" d'o resto d'o reino. A tierra de Castiella se constituyó en condau, y s'independizó d'o [[Reino de Leyón]], pa dimpués convertir-se en un reino independient.

O [[Reino de Castiella]] creixió muito en os sieglos que duró a [[reconquiesta]], y con a ocupación d'o centro y sud d'a [[Peninsula Iberica]] os castellanos se convertioron en o principal grupo etnolingüistico u nación d'esta peninsula. Os [[mozarabes]] d'a meseta sud s'asimoloron a los castellanos.

Con a unificación d'as coronas de [[Corona de Castiella|Castiella]] y [[Corona d'Aragón|Aragón]] a fins d'o sieglo XV os castellanos representoron por o suyo peso demografico o pueblo mes important politica y culturalment d'os estaus baixo a sobiranía d'os reis d'Espanya, y dende ixe inte a historia d'os castellanos ye enreligata con a historia d'[[Espanya]]. A creyacioń d'a [[Universidat de Salamanca]] creya foco de cultura castellana y en castellano en o sud d'o [[Reino de Leyón]] contribuye a castellanizar cultural y lingüisticament a los [[leyoneses]] locals, que son entre meyo d'os leyoneses d'a norte y d'os [[estremenyos]] d'orichen y luenga leyonesa. En o sieglo XVI avanza tamién a castellanización lingüistica, cultural y politica d'os [[aragoneses]] d'a [[val d'Ebro]] y as [[comunidat d'aldeyas|comunidaz aragonesas]].

== Referencias ==


== Bibliografía ==
*  [[Amiram Gonen|Gonen, Amiram]]. *Diccionario de los pueblos del mundo''. Anaya&Mario Muchnik, 1996. ISBN 978-8479793500.

## Veyer tamién
*Castiella.
*Condau de Castiella.
*Reino de Castiella.
*Corona de Castiella.
*Nacionalismo castellano.