Neptuno (planeta)

:*Iste articlo ye sobre a *'planeta Neptuno**, ta atros usos d'iste termin se veiga [[Neptuno]].''

**Neptuno*' ye a ueitena [[planeta]] d'o [[Sistema Solar]]. Fa parti d'as ditas planetas exteriors u [[Chigant gaseosa|chigants gaseosas]], y ye a primera que fue descubierta gracias a prediccions matematicas. O suyo nombre proviene d'o [[dios romano]] [[Neptuno (mitolochía)|Neptuno]], o dios d'a mar.

Dimpués d'o descubrimiento d'[[Urano (planeta)|Urano]], se veyió que as orbitas d'Urano, [[Saturno (planeta)|Saturno]] y [[Chupiter (planeta)|Chupiter]] no se comportaban tal como predeciban as [[leis de Kepler]] y de [[Leis de Newton|Newton]]. [[John Couch Adams|Adams]] y [[Urbain Le Verrier|Le Verrier]], de forma independient, calculoron a posición d'unatra planeta, Neptuno, que trobó [[Johann Gottfried Galle|Galle]], o [[23 de setiembre]] de [[1846]], a menos d'un [[Grau sexagesimal|grau]] d'a posición calculata por Adams y Le Verrier. Dimpués, se conoixió que [[Galileo Galilei|Galileo]] ya heba visto Neptuno en [[1611]], pero lo heba interpretato como una [[estrela]].

== Clima ==
Neptuno ye una planeta dinamica, con tacas que remeran as tempestaz de Chupiter. A mas gran, a [[Gran Taca Fosca de Neptuno|Gran Taca Fosca]], teneba una grandaria parellana a la d'[[a Tierra]], pero en [[1994]] desapareixió y se'n ha formata unatra. Os vientos mas cerenyos de cualsiquier planeta d'o [[Sistema Solar]] se troban en Neptuno.

== Caracteristicas ==
A masa de Neptuno d'1.0243 × 1026&nbsp;kg ye intermeya entre a Tierra y os chigants gasiosos mas grans: ye 17 vegadas mayor que a d'a Tierra pero solament 1/19 que a de [[Chupiter (planeta)|Chupiter]]. A suya gravedat ye d'11,15 m / s2, 1,14 vegadas a gravedat d'a superficie d'a Tierra,  y solament superada por [[Chupiter (planeta)|Chupiter]]. O suyo radio ecuatorial de 24.764&nbsp;km  ye cuasi cuatro vegadas mayor que lo d'a Tierra.

A estructura interna de Neptuno se pareixe a la d'[[Urano]]. A suya [[atmosfera]] forma arredol d'o 5% a o 10% d'a suya masa y s'extiende talment d'o 10% a o 20% d'o camín enta o nuclio, an aconsigue presions d'aproximadament 10 GPa, u aproximadament 100.000 vegadas l'atmosfera d'a Tierra. En as rechions mas baixas de l'atmosfera se troban concentracions creixents de metano, amoniaco y [[augua]].

== Satelites ==
Neptuno tiene 14 lunas conoixidas. [[Tritón (satelite)|Tritón]] ye a luna mas gran, comprende mas d'o 99,5% d'a masa en [[orbita]] arredol de Neptuno, y ye a sola pro masiva como pa estar esferoidal. [[Tritón (satelite)|Tritón]] estió descubierto por [[William Lassell]] solament 17 días dimpués d'o escubrimiento de Neptuno. A diferencia de todas as de demás grans [[satelite natural|lunas planetarias]] d'o Sistema Solar, Triton tiene una orbita retrograda, o que indica que estió capturada en cuenta de formar-se en o suyo puesto; prebablement bella vegada estió una [[planeta nana]] en o [[cinto de Kuiper]].

Os atros satelites de Neptuno son: [[Despina (satelite)|Despina]], [[Galatea (satelite)|Galatea]], [[Halimede (satelite)|Halimede]], [[Laomedeia (satelite)|Laomedeia]], [[Larisa (satelite)|Larisa]], [[Nayade (satelite)|Nayade]], [[Nereida (satelite)|Nereida]], [[Neso (satelite)|Neso]], [[Proteu (satelite)|Proteu]], [[Psamate (satelite)|Psamate]], [[Sao (satelite)|Sao]], [[Hippocamp (satelite)|Hippocamp]] y [[Talassa (satelite)|Talassa]].

== Aniellos ==
Neptuno tien un sistema d'aniellos planetarios, encara que muito menos substancial que o de [[Saturno (planeta)|Saturno]]. Os aniellos pueden consistir en chislas de chelo recubiertas con silicatos u material a pur de [[carbonio]], o que prebablement les dé un ton royisco. Os tres aniellos prencipals son l'estreito aniello d'Adams, a 63.000&nbsp;km d'o centro de Neptuno, l'aniello Le Verrier, a 53.000&nbsp;km, y l'aniello Galle,mas amplo y mas feble, a 42.000&nbsp;km.

== Exploración ==
A [[Voyager 2]] ye a sola [[nau espacial]] que ha visitau Neptuno. L'aproximación mas cercana d'a nau espacial a la planeta ocurrió o [[25 d'agosto]] de [[1989]]. A causa que ista yera a zaguera planeta important que a nau espacial podeba visitar, se decidió fer un sobrevuelo cercano d'a luna [[Tritón (satelite)|Tritón]], independientment d'as consecuencias pa la trayeutoria. Entre a trobada, os sinyals d'a nau espacial amenestioron 246 menutos pa plegar en a Tierra.

== Bibliografía ==
*  Miner, Ellis D. y Randii R. Wessen. *Neptuno: The Planet, Rings, and Satellites*, 2002. ISBN 1-85233-216-6.
*  Cruikshank, Dale P. *Neptune and Triton*, 1995. ISBN 0-8165-1525-5.
*  Lunine J. I. (1993). *The Atmospheres of Uranus and Neptune''. Annual Review of Astronomy and Astrophysics, nº 31:pachinas 217-263, 1993.

## Referencias

## Vinclos externos