Ilesia de Sant Chuan d'os Panez de Zaragoza

A **ilesia de Sant Chuan d'os Panez** ye un templo u ilesia de culto catolico de estilo barroco situato en Zaragoza, Aragón. Se troba a man d'a Plaza d'o Pilar —u Plaza d'as Seus— y d'a Fuent d'a Hispanidat. Tamién se troba amanata a o torretón d'a Zuda. A suya localización exacta ye: c/ de Salduba, 3, Plaza d'o Pilar, Zaragoza. Ye Bien d'Intrés Cultural y Molimento Nacional.

A suya construcción remató en 1725, coincidindo con o periodo de mayor esplendor d'o barroco en a ciudat y l'animo de millorar las alavez decadents muestras d'atros estilos —gotico y mudéchar—, lo que fació que s'esviellasen as seus d'o Salvador y d'o Pilar. A principal enchaquía d'a renovación estió substituyir a destruita ilesia d'a Orden de Sant Chuan de Cherusalem.

## Historia
A Orden de Sant Chuan de Cherusalem s'asentó en Zaragoza entre os sieglos XII y XIII. Ta marcar a suya presencia, facioron construyir una ilesia en o puesto a on que sieglos dimpués se trobaría a ilesia de Sant Chuan d'os Panez, dita asinas en honor a Sant Chuan de Cherusalem, patrón d'a orden. Manimenos, en primerías d'o sieglo XVI a ilesia fue cremata en un incendio, que destruyió a mayoría de l'archivo eclesiastico y a mayor parti d'o tresoro d'a ilesia, conservando-se nomás o calvario d'o sieglo XVI. Dimpués d'iste desastre, os ciudadans de Zaragoza decidioron edificar una nueva ilesia en o puesto a on que se trobaba o templo d'a Orden.

A edificación de Sant Chuan d'os Panez prencipió a meyatos d'o sieglo XVI, dimpués d'haber-se aprebato o prochecto de construcción. O principal promotor d'a construcción estió o Gran Castellano d'Amposta Vicente de Oña. Dimpués de cuantas contumancias, Francisco Gaspar Lafriguera remató as obras feitas en o solar romanico y a iglesia se consagró en 1725.

En 1933 a ilesia fue declarata Molimento Historico-Artistico d'intrés nacional y en 1935 tenío un incendio. Dende 1960, o gubierno —como ha feito con atros molimentos d'a ciudat— prencipió plans ta esviellar Sant Chuan d'os Panez, mas que mas ta tornar a suya color y textura natural a las parez. Entre atras cosas, s'han limpiato as pilastras y adornos d'estuco.

## Descripción
En Sant Chuan d'os Panez se troba una torre octogonal feita con ladriello, que conta con una curiosa inclinación parellana a la d'a Torre de Pisa. Ista torre fue edificata en o sieglo XVI, estando un d'os primers elementos en construyir-se. A suya influencia ye mas que mas mudéchar aragonés con un toque renaixentista. Ye rematata por un chapitel bulboso y a suya forma ye una mica inclinata enta o Pilar.

Existe una portalada barroca de dos cuerpos. En o primero se troba una capilleta con a imachen d'o santo patrón d'a ilesia, Sant Chuan Baptista, de talla barroca.

O segundo cuerpo d'o frontispicio consta d'un sencillo arco de meyo punto, pilastras a os cantos. Finalment ye rematata por un frontón recto que tien un oculo.

En l'interior no existe cosa que pueda remerar o pasato romanico d'a ilesia. O templo s'articula en tres naus d'igual grandaria y altaria. As suyas bovedas son decoratas a la barroca d'o sieglo XVII, con forma de lunetos. A cupula se troba sobre o crucero y sobre o sulero se troban dispersas cuantas cruces de Malta, en clarisma alusión a l'origen maltesco d'ista iglesia en haber estato a Orden de Sant Chuan de Cherusalem —filial d'a de Malta— mecenas d'a suya primitiva construcción.

A verticalidat implicita de Sant Chuan d'os Panez se contrimuestra en as grans pilastras de ladriello caravista situatas en a frontera. D'arquitectura clasica, constituyen una important muestra de l'arte clasico en Aragón.

## O crismón d'a ilesia
Ye l'unico que s'alza de l'antiga ilesia romanica. Seguntes Matarredona-Olañeta, o crismón ye d'estilo navarro y fue feito entre os sieglos XII y XIII. Se troba sobre o candaliello de meyo punto d'a portalada sud d'o templo, especificament en una candal. Un aro dorato circumscribe o finament decorato crismón y un lazo achunta os suyos brazos. As letras alfa y omega son talladas en posición ortodoxa mientres que a grafía «P» leva inscrita una tilla. A «S» ye rodiata de flors de lis que se porlongan en os suyos extremos.

## Galería

Imachen:Murallas romanas - Torreón de la Zuda - San Juan de los Panetes.JPG|En primer plan, as murallas romanas de Zaragoza, o torretón d'a Zuda y Sant Chuan d'os Panez.
Imachen:Zaragoza -San Juan de los Panetes 09.jpg|Aspecto de l'interior.
Imachen:Zaragoza -San Juan de los Panetes 11.jpg|Crucificato.
Imachen:Zaragoza -San Juan de los Panetes 10.jpg|Retablo.
Imachen:Zaragoza -San Juan de los Panetes 06.jpg|Cupula d'o crucero.


## Bibliografía
**100 motivos para enseñar tu ciudad. Conoce la Zaragoza monumental* folleto editato por a Casa d'a Villa de Zaragoza
*Fatás, Guillermo, (coord.) *Guía histórico-artística de Zaragoza*, Concello de Zaragoza (Servicio d'acción cultural), 1991. ISBN 84-86807-76-X.
*Izquierdo, Pascual, *Guía total. Zaragoza*, Madrit: Anaya, 2006 ISBN 84-9776-256-7

## Referencias

## Vinclos externos

* O crismón d'a ilesia.
* Patrimonio barroco de Zaragoza.
* Principals molimentos d'a ciudat.
* Información d'o templo.
*  Ficha en gcatholic.org