open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Corona (desambigación)

**Corona** puet estar:

* **[[Corona]]**, un ornamento que se posa sobre a capeza y ye distintivo de l'autoridat reyal y de bella condecoración.
* **[[Corona (topografía)|Corona]]**, un mont con parte alta plana y un poquet extensa, a vegadas restas d'un antigo glacis.
* **[[Corona (botanica)|Corona]]**, a parte alta d'un árbol, formada por as ramas, brancas y follamen.
* **[[Corona (seta)|Corona]]**, a capeza d'as setas.
* **[[Corona d'Aragón]]** una antiga confederación d'estaus medievals, (Reino d'Aragón, Condau de Barcelona, Reino de Valencia, Reino de Sicilia, etc...) baixo l'autoridat de reis comuns.
* **[[A Corona (Muro de Roda)]]**, un lugar chicorrón que fa parte d'o municipio d'A Fueva (Sobrarbe, Uesca).
* **[[sierra d'a Corona|Sierra d'A Corona]]**, una sierra que desepara a val d'A Solana d'a val de Vio, en Sobrarbe.
* **[[La Corona (Fuents d'Ebro)]]**, elevación con un vértiz cheodesico en o termin municipal de Fuents d'Ebro.
Olmedillo de Roa

**Olmedillo de Roa** ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.

A suya población ye de 196 habitants (2007) en una superficie de 26,03 km², con una densidat de población de 7,53 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Olmedillo de Roa ye situada a 854 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 70 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia, y de 19&nbsp;km d'Aranda de Duero, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asumpción d'Olmedilo de Roa, una ilesia d'os sieglos XVI-XVII adedicada a l'Asumpción de Nuestra Sinyora, con un retablo de Nuestra Sinyora de Basardilla, a patrona d'o lugar, d'o sieglo XVII.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal.
*  Olmedillo de Roa en a pachina web d'a Deputación Provincial de Burgos.
Nelly Sachs

**Nelly Sachs**, naxita de Berlín (Imperio Alemán, hue Alemanya) o 10 d'aviento de 1891 y muerta en Estocolmo (Suecia) o 12 de mayo de 1970, estió una escritora, poetesa y dramaturga sueca en idioma alemán, d'orichen chudeoalemán, que recibió por a suya obra o Premio Nobel de Literatura en 1966, chunto con o escritor Shmuel Yosef Agnon.

## Vinclos externos
Miguel Ángel Asturias

**Miguel Ángel Asturias**, naixito de Ciudat de Guatemala (Guatemala) o 19 d'octubre de 1899 y muerto en Madrit (Espanya) o 9 de chunio de 1974, estió un escritor y novelista en castellano, politico y diplomatico guatemalo, que recibió por a suya obra o Premio Nobel de Literatura en 1967.

## Obras
* 1930: *Leyendas de Guatemala* (narrativa).
* 1943: *Anoche, 10 de marzo de 1543* (poesía).
* 1943: *Tres de cuatro soles* (novela).
* 1946: *El señor Presidente* (novela).
* 1948: *Cien de Alondra* (poesía).
* 1949: *Hombres de maíz* (novela).
* 1950: *Viento fuerte* (novela).
* 1954: *El Papa verde* (novela).
* 1956: *Week-end en Guatemala* (relato).
* 1957: *La Audiencia de los Confines* (teatro).
* 1960: *Los ojos de los enterrados* (novela).
* 1961: *El alhajadito*.
* 1962: *Torotumbo* (novela).
* 1963: *Mulata de tal*.
* 1965: *Cuentos y leyendas*.
* 1965: *Clarivigilia primaveral* (poesía).
* 1967: *El espejo de Lida Sal* (cuento).
* 1969: *Maladrón*.
* 1969: *Comiendo en Hungría* (relato de viaches, co-escrito con Pablo Neruda).
* 1972: *Viernes de Dolores*.
* 1972: *América, fábula de fábulas* (ensayo).
* 1981: *El hombre que lo tenía todo todo todo* (novela).
* 1993: *El árbol bajo la cruz* (novela).
* *Emulo Lipolidón*, libreto ta opera con musica de José Castañeda.
* *Imágenes de Nacimiento*, libreto ta opera con musica de José Castañeda.
Enerchía renovable

A **enerchía renovable** ye a enerchía que ye chenerata por recursos naturals, como a luz solar, l'aire, a plevia, as mareas u a enerchía cheotermica, que son renovables (recuperatas naturalment). En 2006, alto u baixo lo 18% d'o consumo mundial d'enerchía heba estato chenerata por fuents renovables; o 13% chenerata por a biomasa tradicional, como a crema de fusta. A hidroelectricitat yera la siguient fuent d'enerchía renovable, estando un 3% d'o consumo mundial d'enerchía y un 15% d'a cheneración d'electricidat.

A producción d'enerchía eolica creixe a un ritmo d'o 30% anualment, con una capacidat instalata mundialment de 121.000 megawatts (MW) o 2008, y s'emplega amplament en países d'a Unión Europea y en os Estaus Unius. A producción anyal d'a industria fotovoltaica gosó estar de 6.900 MW o 2008, y as plantas fotovoltaicas son populars en Alemanya y Espanya. Bi ha plantas d'enerchía solar termica en os Estaus Unius y Espanya, trobando-se a mas gran en o diserto de Mojave, con una capacidat de 354 MW.

## Referencias

## Vinclos externos
Saus, Camallera i Llampaies

**Saus, Camallera i Llampaies** ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán, en a provincia de Chirona.

A suya población ye de 761 habitants (2008), en una superficie d'11,37 km² con una densidat de población de 66,93 hab/km².

## Cheografía
O termin municipal de Saus, Camallera i Llampaies ye situato a 86 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Bertolomeu de Camallera, una ilesia adedicata a Sant Bertolomeu, documentata en o sieglo XIII.
* Ermita de Sant Sabastián, una ermita adedicata a Sant Sabastián, construita en 1565.
* Ilesia de Santa Euchenia, un edificio con frontera d'estilo romanico.
* Ilesia de Sant Martín de Llampaies, tamién d'estilo romanico.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal.
*  Información de Saus, Camallera i Llampaies en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
*  Información de Saus, Camallera i Llampaies en a pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
La Selva de Mar

**La Selva de Mar** ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.

A suya población ye de 213 habitants(2008), en una superficie de 7,19 km² con una densidat de población de 29,62 hab/km².

## Cheografía
A localidat de La Selva de Mar ye situata a 48 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, en a peninsula d'o cabo de Creus.

Ye trescruzata por a riera de La Selva, que desaugua dreitament en a mar Mediterrania.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal.
* Información de La Selva de Mar en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
* Información de La Selva de Mar en a pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Siurana

:*Iste articlo ye sobre un municipio catalán d'a comarca de l'Alto Empordán y provincia de Chirona; ta atros usos, se veiga *'Siurana (desambigación)**''.


**Siurana** u **Siurana d'Empordà*' (*Siurana* en [[Idioma catalán|catalán]] y oficialment, *Ciurana* en [[Idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] [[Catalunya|catalán]] situato en a [[Comarcas de Catalunya|comarca]] d'[[Alto Empordán]] y [[partiu chudicial]] de [[Figueres]], en a [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Chirona|Chirona]].

A suya [[Población humana|población]] ye de 205 habitants ([[2007]]), en una [[superficie]] de 10,55 [[km²]] con una [[densidat de población]] de 19,43 hab/km².

== Cheografía ==
A localidat de Siurana ye situata a 33 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o [[livel d'a mar]].

== Demografía ==


== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>

</center>

=== Alcaldes ===


== Molimentos ==
* [[Ilesia de Santa María de Ciurana]], una [[Ilesia (edificio)|ilesia]] en estilo [[Romanico catalán|romanico]] consagrada a [[Santa María]].

== Referencias ==


== Vinclos externos ==
*  [https://web.archive.org/web/20090511150948/http://www.ddgi.cat/siurana/ Pachina web oficial municipal de Siurana].
*  [https://web.archive.org/web/20070929140640/http://www.municat.net:8000/omunicat/owa/mun_p01.dad_ens?via=1&cod=1705240003 Información de Siurana] en a pachina web d'a [[Cheneralidat de Catalunya]].
*  [http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=17052 Información de Siurana] en a pachina web d'o *Institut d'Estadística de Catalunya''.
Siurana (desambigación)

**Siurana** puet estar:

***[[Siurana]]** u **[[Siurana d'Empordà]]**, un municipio catalán situau en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.
***[[Siurana (Priorato)]]** u **[[Siurana de Prades]]**, un un lugar catalán situau en o municipio de Cornudella de Montsant y comarca d'o Priorato, en a provincia de Tarragona.
***[[Río Siurana]]**, un río afluent d'o río Ebro.
***[[Antoni Siurana i Zaragoza]]**, un politico catalán, que fue alcalde de Leida y consellero d'Agricultura, Ganadería y Pesca d'a *[[Cheneralidat de Catalunya]]*.
Torroella de Fluvià

:*Iste articlo ye sobre un municipio catalán en a comarca de l'Alto Empordán; ta atros usos, se veiga *'Torroella**''.


**Torroella de Fluvià** (''Torroella de Fluvià'' en [[Idioma catalán|catalán]] y oficialment, ''Torroella de Fluviá'' en [[Idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] [[Catalunya|catalán]] situato en a [[Comarcas de Catalunya|comarca]] d'[[Alto Empordán]] y [[partiu chudicial]] de [[Partiu chudicial de Figueras|Figueras]], en a [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Chirona|Chirona]].

A suya [[Población humana|población]] ye de 658 habitants ([[2008]]), en una [[superficie]] de 16,90 [[km²]] con una [[densidat de población]] de 38,93 hab/km².

== Cheografía ==
A localidat de Torroella de Fluvià ye situata a 9 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o [[livel d'a mar]], a una [[distancia]] de 14 [[km]] de [[Figueras (Chirona)|Figueras]], a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya comarca y partiu chudicial, 44&nbsp;km de [[Chirona]], a capital d'a suya provincia, y 135&nbsp;km de [[Barcelona]], a capital de [[Catalunya]].

O suyo termin municipal ye trescruzato por o [[río Fluvià]].

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de [[La Bomba]], [[Els Masos de Torroella]], [[Palol]], [[Sant Tomàs de Fluvià]], Torroella de Fluvià y [[Vilacolum]].

== Demografía ==


== Administración ==
=== Alcaldes ===


== Molimentos ==
* [[Ilesia de Sant Tomás de Torroella de Fluvià]], una [[Ilesia (edificio)|ilesia]] construyida en o [[sieglo XII]] en estilo [[Romanico catalán|romanico]] adedicada a [[Sant Tomás]].

== Localidaz achirmanatas ==
*  [[Saint-Laurent-sur-Sèvre]] ([[Países d'a Loira]], [[Francia]]).

== Referencias ==


== Vinclos externos ==

* [https://web.archive.org/web/20050223140648/http://www.ddgi.es/torroelladefluvia/ Pachina web oficial municipal].
* [https://web.archive.org/web/20070929142220/http://www.municat.net:8000/omunicat/owa/mun_p01.dad_ens?via=1&cod=1719840003 Información de Torroella de Fluvià en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''].
* [http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=17198 Información de Torroella de Fluvià en a pachina web de l**Institut d'Estadística de Catalunya''].
Explosivo

Un **explosivo** ye toda substancia que por bella causa externa (fricción, calor, percusión, etcetera) se transforma en gases; en liberando como consecuencia calor, presión u radiación en un tiempo muit breu. Un explosivo ye un artefacto mas u menos sencillo, a sobén provisto d'un mecanismo accionador y d'un material que s'estendilla.

En cheneral, os materials explosivos gosan tener dos caracteristicas prencipals:
# Son quimicament inestables.
# O proceso d'iniciación produce una expansión repentina d'o material y un cambio de presión, tipicament acompanyaus d'un flaix y un rudio cerenyo: o esclatiu.

O explosivo mas antigo conoixiu ye la polvora. En o sieglo XIX s'inventó a nitroglicerina, que ye muit inestable, y mas tardi Alfred Nobel la perfeccionó y inventó la dinamita, que ye mas estable (encara que cal parar cuenta que la dinamita con o tiempo y con temperaturas calidas exuda nitriglicerina).

Os explosivos son periglosos, y bi'n ha muitos que se pueden fer con productos caseros, por eixemplo por meyo d'a combinación de salfumant y aspirina.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Codigo de clasificación UN.
Combustible fósil

Os **combustibles fosils** son os combustibles orichinaus por a fosilización de materia organica.

O proceso de fosilización es debiu a circumstancias ambientals com a hipoxia, ista materia organica no se degrada por l'acción d'os microrganismos ta formar dioxido de carbonio (CO2) y augua (H2O), sino que se forman moleculas organicas mas complexas, a enerchía d'as cuals ye la que s'aprofeita en emplegar-los como combustible.

Actualment os combustibles fósils se consideran contaminants, porque a suya combustión desprende gases d'efecto hivernadero, que son radioactivos en o sentiu que absorben fotons d'alta enerchía y desprenden fotons de baixa enerchía, ye decir, infrarroyos y son en proceso de substitución por enerchías renovables u menos contaminants.

En puestos concretos d'a Tierra se puede trobar a enerchía solar que diferents organismos vivos absorbioron fa millons d'anyos. Istos gracias a un proceso complexo de transformación s'han convertito en os combustibles fósils que s'usan actualment entre d'atras cosas ta obtener enerchía termica. Por tanto se puet decir que a fuent d'enerchía son os combustibles fósils, o carbón, petrolio y gas natural. Encara que provienen de l'acción solar, no son enerchías renovables porque amenistan muitos millons d'anyos y una evolución pareixita ta obtener-los de nuevo de traza natural.

## Vinclos externos
*  L'energia dels fòssils Museu d'a Ciencia y a Tecnica de Catalunya. 
*  Animació d'a formación d'o petrolio y o gas natural.
Carrascal litoral

O **carrascal litoral** u *Quercetum gallo provinciale* ye una formación forestal dominata por a carrasca *Quercus ilex ilex* que representa a vechetación potencial d'os territorios a man d'a costa en a Provenza, Lenguadoc y sector Vallesán-Ampurdanés de Catalunya.

O estrato arborio ye monoespecifico y formato por arbols d'a carrasca *Quercus ilex ilex*. En o matical bi ha dos estratos arbustivos, uno de 2–3 m con *[[Viburnum tinus]]*, *[[Rhamnus alaternus]]*, *[[Arbutus unedo]]*,
*[[Pistacia lentiscus]]*, etcetera.. y unatro con 1 m u menos: con arbustos como *[[Ruscus aculeatus]]* y plantas lianoides u enreligaderas u tipo tuca como *[[Asparragus acutifolius]]*, *[[Rubia peregrina]]*, *[[Clematis flammula]]*, *[[Lonicera implexa]]*, *[[Smilax aspera]]* y *[[Rosa sempervirena]]*

O estrato herbacio ye pobre por a espesura d'os estratos superiors. Bi ha una especie de felequera, *[[Asplenium nigrum onopteris]]*. A vegatas o suelo puet estar cubierto por hiedra que escala árbols y en zonas prou humidas y frecas bi ha violas d'a especie *[[Viola alba]]*.
Artesa de Segre

**Artesa de Segre** ye un municipio catalán situau en a provincia de Leida, en a comarca de la Noguera y partiu chudicial de Balaguer.

A suya población ye de 3.839 habitants (2010) en una superficie de 176,71 km², con una densidat de población de 21,72 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Artesa de Segre se troba situada a 394 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 25 km d'a ciudat de Balaguer, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial, de 51&nbsp;km d'a ciudat de Leida, a capital d' suya provincia, y de 136&nbsp;km d'a ciudat de Barcelona, a capital de Catalunya.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Alentorn, Anya, Baldomar, La Clua, Colldelrat, Collfred, La Colònia la Fàbrica, Comiols, Folquer, Montargull, Montmagastre, el Pont d'Alentorn, Sant Marc del Batlliu, Seró, Tudela de Segre, La Vall d'Ariet, Vall-llebrera, Vall-llebrerola, La Vedrenya, Vernet y Vilves.

## Demografia

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal d'Artesa de Segre.
*  Información d'Artesa de Segre en a pachina web d'a Cheneralidat de Catalunya.
*  Información d'Artesa de Segre en a pachina web d'o *[[Institut d'Estadística de Catalunya]]*.
Les Avellanes i Santa Linya

**Les Avellanes i Santa Linya** ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida, en la comarca de La Noguera y partiu chudicial de Balaguer.

A suya población ye de 470 habitants (2008), en una superficie de 103,31 km² con una densidat de población de 4,55 hab/km².

## Demografía
Carrascal termofilo levantín

O **carrascal termofilo levantín** creixe sobre substratos de calsinera u sobre piedra panal d'o Triasico inferior (rodeno), ye una formación dominada por a carrasca d'a subspecie *[[Quercus ilex ballota]]* y dichós bi ha un matigal pareixiu a lo d'o carrascal litoral. Se troba en o piso termomediterranio.

O estrato arborio ye monoespecifico de carrasca. O estrato arbustivo ye rico y denso y tien especies comuns con o carrascal litoral como *[[Pistacia lentiscus]]*, *[[Chamerops humilis]]*, o coscollo *[[Quercus coccifera]]*, a olivera borde *[[Olea europaea sylvestris]]*, l'aladierno *[[Rhamnus alaternus]]*, l'arto *[[Rhamnus oleoilis angustifolia]]*, bi ha presencia d'especies tipo tuca como *[[Smilax aspersa]]*, *[[Rubia peregrina longifolia]]*, *[[Asparragus acutifolius]]*, *[[Clematis flammula]]*, *[[Lonicera implexa]]*, mancando-ie especies desichents en humidat como *[[Viburnum tinus]]*, *[[Rosa sempervirens]]*). Bi ha especies que no se troban en o carrascal litoral como *[[Asparagus stipularis]]*, *[[Osyris quatripartita]]*).

*[[Lonicera implexa]]* y *[[Clematis flammnula]]* son menos abundants que en o carrascal litoral. Sobre substrato de calsinera podemos trobar plantas d'a serie de substitución d'o carrascal calcicola de meseta, (Romero, o brueco *[[Erica multiflora]]*, *[[Cystus albidus]]*, *[[Ulex parviflora]]*); sobre suelos silicios trobamos *[[Erica arborea]]* y plantas tipicas d'o estrepal como *[[Calicotome spinosa]]*.

O estrato herbacio ye pobre.

O carrascal termofilo ha estau substituito en gran parte por tierras de cautivo y pinars de *[[Pinus halepensis]]*, y no se conserva que en bel punto d'a Plana Alta de Castellón.
Bellmunt d'Urgell

:*Iste articlo ye sobre un municipio catalán en la comarca de la Noguera; ta atros usos, se veiga *'Bellmunt**''.

 	
**Bellmunt d'Urgell** (''Bellmunt d'Urgell'' en [[Idioma catalán|catalán]] y oficilment, ''Bellmunt de Urgel'' en [[Idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] [[Catalunya|catalán]] situato en la [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Leida|Leida]], en la [[Comarcas de Catalunya|comarca]] de [[la Noguera]] y de lo [[partiu chudicial]] de Balaguer.

La suya [[Población humana|población]] ye de 211 habitants ([[2010]]), en una [[superficie]] de 4,97 [[km²]] con una [[densidat de población]] de 42,45 hab/km².

== Cheografía ==
La localidat de Bellmunt d'Urgell se troba situata a 256 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre lo ran de la mar.

== Demografía ==


== Administración ==
=== Alcaldes ===


== Vinclos externos ==
*  [http://bellmunt.ddl.net/ Información de Bellmunt d'Urgell] en la pachin web de la [[Deputación Provincial de Leida]].
*  [http://www.municat.gencat.cat/municat/index.php?page=consulta&mostraEns=2504980001 Información de Bellmunt d'Urgell] en la pachina web de la [[Cheneralidat de Catalunya]].
*  [http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=25049 Información de Bellmunt d'Urgell] en la pachina web de l**Institut d'Estadística de Catalunya''.

## Referencias
Foradada (desambigación)

**Foradada** puet estar:
***[[Foradada]]**, un municipio de La Noguera (Leida).
***[[Foradada d'el Toscar]]**, un municipio de Ribagorza meya occidental.
***[[Entibo de la Foradada]]**, un entibo en o río Martín entre Arcaine y Oliet.
***[[Foradada (Peralta d'Alcofeya)|Foradada]]**, un vértiz cheodesico situau en Peralta d'Alcofeya.
La Sentiu de Sió

**La Sentiu de Sió** ye un municipio catalán situau en la provincia de Leida, en la comarca de la Noguera y de lo partiu chudicial de Balaguer.

La suya población ye de 459 habitants (2015), en una superficie de 29,47 km² con una densidat de población de 15,85 hab/km².

## Toponimia
Lo toponimo *Sentiu* s'ha quiesto interpretar a partir de lo latín *SENTIX*, *SENTICIS* ("barza"), y sería etimolochicament relacionau con lo toponimo fovan-ribagorzano *[[Ixantigosa]]*.

## Demografía

## Referencias
Quercus cerrioides

O **caixico carrasquenyo**, **pullizo** u **rebollizo** () se considera un cruce entre os caixicos *[[Quercus humilis]]* y *Quercus faginea* y tien uns caracters intermeyos entre estas dos especies. D'esta traza tien os lobulos d'as fuellas acuz, no obtusos como o *[[Quercus humilis]]* ni punchents como o *[[Quercus faginea]]* (pero coincide con *Quercus faginea* en tener-los regulars). As fuellas son relativament grans (uns 8x5 cm, d'alto u baixo como en o *Quercus humilis*) que a sobén permaneixen tot l'hibierno secas en l'arbol (como en *Quercus faginea*).

A lo prencipio as fuellas son pelutas por a cara inferior, pero dimpués pronto pierden toz os pelos u cuasi toz.

Ye una forma de caixico muito común en as sierras prepirinencas d'Aragón. En Catalunya lo trobamos en atro tipo d'ambienz y entre d'atras comunidaz lo i trobamos en o carrascal con caxico cerrioide (*Viburno tini-Quercetum ilicis* subass. *cerrioidetosum*), por eixemplo en a versant de paco d'a sierra de Collserola, on esta especie fue descubierta. A suya aria de distribución incluye buena part d'o paco d'a Cordelera Litoral catalana, bels puestos d'a Cordelera Prelitoral y dica os Puertos de Beceit, prolongando-se por l'interior por a versant sud d'os Pireneus.


Imachen:Quercus cerrioides hivern.jpg|Quercus cerrioides en hibierno, en *les Planes* (Sierra de Collserola).
Imachen:Quercus cerrioides fulles hivern.jpg|Fuellas en hibierno (no se mantienen verdas que en puestos favorables y hibiernos suaves, como o de 2007).
Imachen:Quercus cerrioides tronc.jpg|Tronco


## Notas


## Referencias

## Vinclos externos
Hibierno

L**'hibierno** u **hibern** ye una d'as cuatre estacions de l'anyo d'as zonas temperatas, entre l'agüerro y a primavera.

## Etimolochía
A palabra provién d'o latín *hibernum (tempus)*.

## Ditos y mazadas
**«Si en invierno tiens calor, o yes mozo, u luego nieva, u yes buen trabajador»*.
**«Yo, p'al invierno, t'o vallón»*

## Notas


## Referencias

## Se veiga tamién
* Agüerro
* Estacions
* Hibernada
* Primavera
* Verano
* Esportes d'hibierno
* Chuegos Olimpicos d'hibierno

## Vinclos externos
Verano

O **verano** (d'o latín *< veranum [tempus]*) u **estiu** (en benasqués, d'o latín *< aestivum [tempus]*) ye una d'as cuatre estacions de l'anyo d'as zonas temperatas, entre a primavera y l'agüerro.

## Mazadas
**Fresco en verano, agua en a mano*.
**Si en verano fa frío, luego verás turbio o río*.
**Si tiens frío en verano[,] u yes viejo u estás malo*.

## Notas


## Referencias

## Se veiga tamién
* Estacions.
* Primavera.
* Agüerro.
* Hibierno.

## Vinclos externos
Primavera

A **primavera** (d'o latín *< prima vera* "a primera verdor") ye una d'as cuatre estacions de l'anyo d'as zonas temperatas, entre l'hibierno y o verano.

## Se veiga tamién
* Estacions
* Verano
* Agüerro u Santmigalada
* Hibierno

## Referencias

## Vinclos externos
Impresión

A **impresión** ye l'acción y efecto de deixar una marca u imprenta sobre bella cosa. O soporte d'a impresión ye a sobén o papel pero tamién pueden estar impresos atros materials como plasticos, teixitos (estampato) etcetera.

As tecnolochías mes antigas d'impresión emplegaban en China, ya dende o sieglo VII, tipos fixos y materials como a fusta (xilografía) con os que s'imprentaban estampas y libros muit costosos de fer y con tiraches muit redueitos. En o sieglo XV apareixioron os tipos mobils y a imprenta que permitió abaratar y estendillar as obras escritas. O desarrollo tecnolochico posterior enantó en a linia de reducir a necesidat de man d'obra y baixar os costes de producción.

## Tecnicas d'impresión
*Grabato, estampación por l'uso de formas en relieu: tipografía, xilografía, calcografía, flexografía, rotografía, cincografía y imprentadoras d'informatica por impacto y percusión.
*Planografía, estampación sin de relieu basata en diversos prencipios:
**Por repulsión d'augua y grasas: litografía y offset.
**Por transferencia: serigrafía.
**Imprentadoras: imprentadora de tinta y imprentadora láser.
**Atras: colotípia y driografía.

## Referencias

## Vinclos externos
*  Museo d'a impresión de Lyon.
Oquillas

**Oquillas** ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.

A suya población ye de 63 habitants (2008) en una superficie de 14,98 km², con una densidat de población de 4,20 hab/km².

## Cheografía
A localidat d'Oquillas ye situada a 914 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 61 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Ciprián d'Oquillas, una ilesia en estilo romanico, d'o dito romanico d'o Esgueva. Ye adedicada a Sant Ciprián.

## Fiestas
* 16 de setiembre: Sant Ciprián.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal.
Pedrosa de Duero

:*Iste articlo ye sobre un municipio castellanoleyonés en a provincia de Burgos; ta atros usos, se veiga *'Pedrosa**''.

**Pedrosa de Duero''' ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.

A suya población ye de 531 habitants (2008), en una superficie de 69,86 km² y una densidat de 7,60 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Pedrosa de Duero ye situada a 844 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 85 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.

D'o suyo termin municipal en fan parte os lugars de Boada de Roa, Guzmán, Quintanamanvirgo y Valcabado de Roa.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal.
Información

A **información** ye un concepto que hue lo día s'emplega en ambitos muit diversos pasando por a Fisica, a tecnolochía, as escencias d'a comunicación y o comportamiento humán. En cadagún d'istos ambitos a palabra tien unas connotacions diferents feito que fa que a sobén s'emplegue la palabra *información* sin de conoixer exactament a cual d'os significatos adquiestos nos somos referindo.

D'una forma poco rigurosa podemos definir *información* como lo feito de procesar, manipular y organizar datos d'una forma que produzcan conoiximiento y no creyen desorden.

D'atra man en termins humans y en un sentito mas amplo se define *información* como tot ixo que un ser humán ye capable de percibir pasando por as comunicacions escritas y orals, as fotografías, l'arte u a musica.

## Bibliografía
*  Floridi, Luciano (2010). *Information: A Very Short Introduction*. Oxford: Oxford University Press.
*  Floridi, Luciano (2005). *[http://philsci-archive.pitt.edu/archive/00002536/01/iimd.pdf|doi=10.1111/j.1933-1592.2005.tb00531.x|hdl=2299/1825 Is Information Meaningful Data?]*. En formato PDF. Philosophy and Phenomenological Research.
*  Floridi, Luciano (2005). *Semantic Conceptions of Information*. In Zalta, Edward N. (ed.). The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2005 ed.). Metaphysics Research Lab, Universidat de Stanford.
* Logan, Robert K. *What is Information? – Propagating Organization in the Biosphere, the Symbolosphere, the Technosphere and the Econosphere* . Toronto: DEMO Publishing.

## Referencias

## Vinclos externos
Santmigalada

A **santmigalada** ye o periodo de tiempo correspondient a las primeras semanas d'agüerro, fendo referencia propiament a la fiesta cristiana de Sant Miguel, o día 29 de setiembre, que marca popularment a rancanza d'a estación. Per extensión, s'aplica a sobén ista palabra ta tot o periodo d'agüerro.

En os textos medievals escritos en aragonés i hai muitas referencias a la fiesta de Sant Miguel y l'ALEANR documenta a parola *santmiguelada* u *santmigalada* en buena parti d'as localidaz actualment castellanoparlants de Teruel, Zaragoza y Navarra coexistindo con *otoño*, lo mesmo que en localidaz dica fa poco aragonesoparlants de l'Alto Aragón.

## En Aragón
Tradicionalment sant Miguel ha estau un santo muit venerau en Aragón. O día d'a fiesta de Sant Miguel se celebraban ferias ganaderas en muitos lugars a on ganaders y labradors se trobaban pa vender y crompar ganau y caballerías pa as fainas agricolas. En rematar por ixas calendatas l'anyada agricola, criaus y pastors remataban os suyos contractos por lo que heban de buscar un nuevo treballo. Amás se renovaban os loguers, remataban os ampres y muitos amos de casas fuertes feban en istos días cuentas d'os suyos ingresos y gastos.

## Mazadas
**Corder naixito en a santmigalada por Navidat valdrá una dinerada*.
**En a santmigalada por toz os camins se troba posada*.
**En verano y en santmigalada, a tripa plena y a bolsa atada*.
**Por a santmigalada s'apoquinan as igualas*.

## Se veiga tamién
* Santantonada
* Santchorchada
* Santchuanada

## Notas


## Referencias
Isona i Conca Dellà

**Isona i Conca Dellà** ye un municipio catalán situau en la provincia de Leida, en la comarca de lo Pallars Chusán y en lo partiu chudicial de Tremp. La suya población ye de 1.151 habitants (2008), en una superficie de 135,3&nbsp;km² con una densidat de población de  8,51 hab/km².

## Demografía

## Molimentos
* Ilesia de Santa María de Covet, situada en o lugar de Covet. Se tracta d'una ilesia d'o sieglo XII construyida en o sieglo XII y consagrada a Santa María.

## Referencias
Llimiana

**Llimiana** ye un municipio catalán situau en la provincia de Leida, en la comarca de lo Pallars Chusán y en lo partiu chudicial de Tremp. De lo suyo termin municipal fan parte os lugars d'El Mas de Solduga y Els Obacs de Llimiana.

La suya población ye de 163 habitants(2008), en una superficie de 41,03 km² con una densidat de población de 3,97 hab/km².

## Cheografía
La localidat de Llimiana ye situada a 790 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
*Ilesia de Santa María, una ilesia d'estilo romanico.

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal.
* Información de Llimiana en la pachina web de la ''Generalitat de Catalunya''.
* Información de Llimiana en la pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
La Vajol

**La Vajol** ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.

A suya población ye de 102 habitants (2008), en una superficie de 4,72 km² con una densidat de población de 21,61 hab/km².

## Cheografía
A localidat de La Vajol ye situata a 546 metros d'altaria d'o livel d'a mar, estando o municipio de mayor altaria d'a comarca de l'Alto Empordán.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia de Sant Martín de La Vajol, una ilesia d'estilo romanico. Ye un edificio d'os sieglos XII-XIII.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
* Información de La Vajol en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
* Información de La Vajol en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
* Estación metereolochica de La Vajol.
Ventalló

**Ventalló** ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.

A suya población ye de 792 habitants (2010), en una superficie de 24,99 km² con una densidat de población de 31,55 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Ventalló ye situata a 28 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin fan parte os lugars de L'Arbre Sec, Els Masos, Montiró, Pelacalç, Saldet, Valveralla y Vila-robau.

## Economía
L'actividat economica tradicional de Ventalló ye l'agricultura, cautivando-se mas que mas roz, vinya y olivera, encara que en os zaguers tiempos amanixen tamién atros árbols fruiters y tamién as hortalicias. Tamién ye tradicional a ganadería.

Se i troba una chicota industria de materials ta la construcción.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal.
*  Información de Ventalló en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
*  Información de Ventalló en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Pinars de pin borde en carasols de zonas submediterranias

Os **pinars de pin borde en carasols de zonas submediterranias** son formacions d'esta especie presents en o Prepireneu, (mui especialment en a redolada de L'Ainsa) y Sistema Iberico, (plegando a la cuenca alta d'o Tacho y Sierra d'Altomira). O pin borde ye una especie termofila que penetra en estas zonas a traviés de vals entallatas y fuesas tectonicas mes protechitas d'o clima continentalizato y mes frido propio d'ixas zonas. Este clima mes frido permite que o pin borde s'asocie con bellas especies de *[[Quercus]]* marcescents como *[[Quercus faginea]]*. Estos pinars creixen sobre suelos calsinosos de solana con substrato de calsinera u dolomía, y a sobén con intercalacions de salagón. No representan formacions submediterranias, representan formacions termofilas mediterranias que penentran en o dominio submediterranio.

O feito que sigan en solanas y a sequedat edafica que dan as calsineras y o suelo calsinoso fan que i haiga un matical mes termofilo que a redolada, con romero, sabina mora, o chinebro *[[Juniperus oxycedrus]]*, a cornicabra, a senera, o coscollo y l'alatierno. En o estrato arborio puet haber-ie ha presencia de diferents especies a parte d'o pin borde: pin nasarro, pin rodeno, caixicos marcescents y carrasca.

O pinar de La Encomienda de Castilla en Madrit perteneixe a este tipo de pinars, que tienen a Cuenca d'o Tacho en Madrit o cabo ueste de distribución.

En a Sierra d'Altomira y l'Alto Tacho estos pinars pueden plegar dica cotas topograficas de 900–1000 m. En l'Alto Tacho estos pinars s'han estendillato en muitas zonas potencials d'o carrascal y d'o caixicar, degradatas por a erosión, as talas y os incendios, o mesmo que en o Prepireneu, estando estos pinars una part important d'o paisache vechetal d'o fondón d'a Cinca en a redolada de l'entibo de lo Grau.
Cosacos zaporizhians

Os **cosacos zaporizhians** u **zaporozhians** habitaban a lo prencipio as islas d'a gran curva d'o río Dniéper y a comarca, tierras de dengún entre Polonia-Lituania, o Khanato de Crimea y Rusia. A diferencia d'os atros grupos cosacos charraban ucrainés y no ruso y teneban conoixencias de navegación o que lis permitió de dedicar-sen a la piratería.

Os ritos d'iniciación d'os zaporizhians yeran mes severs que os d'atros cosacos, y incluiban nadar por o río con tota a suya fuerza. Teneban unas embarcacions ditas gaviotas con una flotabilidat adicional en alta mar con faixos de chuncos.

## Orichen
En a zona d'o Dniéper, en as mugas orientals d'o estau polaco-lituano os fuyitivos eslaus s'achuntoron y mezcloron con os tartaros y s'organizó un grupo cosaco caracteristico organizato militarment. A denominación de zaporozhián provién d'on teneban o principal campamento fortificato, o *Sich de Zaporozhia*, provenindo o toponimo *Zaporozhia* d'as palabras eslavas orientals *za* ("dezaga") y *Пороги* (*Prohi*, "os rapedos d'o río").

A man d'as mugas os estaus polaco-lituano y ruso feban servir a los cosacos como fuerza militar tampón, guarnindo-los de armas y vivers. O centro d'a zona cosaca yera un puesto de refuchio pa rebels, chent fuera d'a lei, campesins que fuyen d'a servitut dende Polonia y Rusia y atros fuyitivos. A meyatos d'o sieglo XVI os zaporozhians prenen una organización especial: un consello d'agüelos (*Starchina*), un cabo esleito (*atamán*) y tienen a capital en una fortaleza edificata en una isla d'o Dniéper, a Sietch.

## Apocheu
Tenioron conflictos con os turcos otomans y con os tartaros de Crimea. En 1637 esclató una revuelta campesina y cosaca en Ucraina que os polacos esclaforon. En chinero de 1646 Bogdan Khmelnitski se fa esleyir Atamán y con l'aduya d'os tartaros ataca a los polacos y asitia Lviv. Os cosacos son parcialment vencitos y Khmelnitski demanda a protección de l'Imperio Ruso, no podendo mantener-se o suyo estau sin tener garra aliato. En 1654 con l'Alcuerdo de Perejasv os zaporozhians aceptoron a sobiranía d'o zar, que reconoixeba as institucions d'o pueblo cosaco.

## Decadencia
Os cosacos zaporozhians colaboron con l'exercito sueco de Carlos XII persuaditos por l'atamán Mazeppa. Dimpués d'a derrota sueca en a Batalla de Poltava (1709) o gubierno ruso de Per o Gran reprimió con dureza a los cosacos zaporozhians y en morioron muitos.

Dimpués que l'Imperio Ruso ocupase a costa d'a Mar Negra y Crimea os cosacos perdioron a suya posición marguinal que lis permeteba d'estar independients. En 1773 os cosacos d'o sector central d'Ucraína ya son baixo control ruso pa cutio. En 1774, baixo Catarina a Gran, a mayor part d'os cosacos zaporozhians fuoron exterminatos.

En 1787 os restos d'os cosacos d'o Dniéper fuoron organizatos como l'exercito d'a Mar Negra, cosacos *Chernomorskie* (1788), y dimpués trasladatos en 1792-1799 a lo Kubán.

## Bibliografía
*John Ure Los Cosacos. Ariel pueblos.
Vilabertran

**Vilabertran** ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.

A suya población ye de 860 habitants (2008), en una superficie de 2,29 km² con una densidat de población de 375,55 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Vilabertran ye situada a 19 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos

* Monesterio de Santa María de Vilabertran, un monesterio d'o sieglo XI en estilo romanico.
* Torre d'en Reig, un edificio modernista de finals d'o sieglo XIX y prencipios d'o sieglo XX.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
* Información de Vilabertran en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
* Información de Vilabertran en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
La Torre de Cabdella

**La Torre de Cabdella** ye un municipio catalán situau en la provincia de Leida, en la comarca de lo Pallars Chusán y en lo partiu chudicial de Tremp. La suya población ye de 722 habitants(2006), en una superficie de 165,27&nbsp;km² con una densidat de población de 4,37 hab/km².

Los lugars de Mont-ros, la Plana de Mont-ros, Beranui, Gramenet de Beranui, Molinos, Paüls de Flamisell, Pobellà, la Pobleta de Bellveí, Antist (La Torre de Cabdella), Castell-estaó, Envall, Estavill, Aiguabella, Astell, Cabdella, Espui, Guiró, Oveix y a Central de Cabdella a mas de los despoblaus de Bellveí, Puiforniu y Serraspina fan parti de lo municipio.

## Demografía

## Vinclos externos
*  Pachina web municipal.
*  Información de la ''Generalitat de Catalunya''.
*  Información de lo Instituto d'Estadistica de Catalunya.
*  Instituto Cartografico de Catalunya.
Vila-sacra

**Vila-sacra** (*Vila-sacra* en catalán y oficialment, *Vilasacra* en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.

A suya población ye de 545 habitants (2008), en una superficie de 6,02 km² con una densidat de población de 90,53 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Vila-sacra ye situata a 16 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos
* Ilesia parroquial de Sant Istevan, una ilesia d'o sieglo XIII, construita dencima d'un edificio anterior.
* Castiello de Vila-sacra, tamién clamato Torre de l'Abat, un edificio d'o sieglo XI.

## Vinclos externos
*  Pachina web oficial municipal.
*  Información de Vila-sacra en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
*  Información de Vila-sacra en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Castell de Mur

**Castell de Mur** ye un municipio catalán situau en la provincia de Leida, en la comarca de lo Pallars Chusán y en lo partiu chudicial de Tremp. La suya población ye de 173 habitants (2012), en una superficie de 63,05&nbsp;km² con una densidat de población de 2,74 hab/km².

## Demografía

## Molimentos
* Colechiata de Santa María de Castell de Mur, una ilesia adedicada a Santa María y construyida en o sieglo XI en estilo catalán.

## Referencias

## Vinclos externos

*  Pachina web de municipal.
*  Información en a pachina d'a Generalidat de Catalunya
*  Información en a pachina web  de l'Instituto d'Estadistica de Catalunya.
Gavet de la Conca

**Gavet de la Conca** ye un municipio catalán situau en la provincia de Leida, en la comarca de lo Pallars Chusán y en lo partiu chudicial de Tremp. De lo suyo termin municipal fan parte los lugars d'Aransís, Fontsagrada, Gavet (en ye la suya capital), Mata-solana, Merea, Perolet, Sant Cristòfol de la Vall, Sant Martí de Barcedana, Sant Miquel de la Vall, Sant Salvador de Toló, Sant Serni y Toló.

La suya población ye de 304 habitants (2008), en una superficie de 90,83 km² con una densidat de población de 3,35 hab/km².

## Cheografía
Gavet de la Conca ye situau a 421 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar.

Lo suyo termin municipal ye travesau por lo Río de Conques y por la Noguera Pallaresa.

### Mugas

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal de Gavet de la Conca.
* Información de Gavet de la Conca en a pachina web la ''Generalitat de Catalunya''.
* Información de Gavet de la Conca en a pachina web de l'''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Vilamacolum

**Vilamacolum** ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.

A suya población ye de 318 habitants (2008), en una superficie de 5,59 km² con una densidat de población de 56,89 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Vilabertran ye situata a 5 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos

* Ilesia de Santa María de Vilamacolum, una ilesia que conserva partes en lo suyo estilo romanico orichinal, como o suyo abside, pero que a suya frontera y a mayor parte d'o edificio son d'os sieglos XVII-XVIII.

## Vinclos externos

* Pachina web oficial municipal.
* Información en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
* Información en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Vilanant

**Vilanant** ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.

A suya población ye de 348 habitants (2008), en una superficie de 16,88 km² con una densidat de población de 20,62 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Vilanant ye situata a 98 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.

D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Taravaus.

### Mugas
O termin municipal de Vilanant muga a o norte con Llers; a l'este con Avinyonet de Puigventós; a lo sud con Borrassà y Navata; y a l'ueste con Cistella.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal.
*  Información de Vilanant en a pachina web d'a ''Generalitat de Catalunya''.
*  Información de Vilanant en a pachina web d'o ''Institut d'Estadística de Catalunya''.
Tragacet

**Tragacet** (*Tragacete* en castellano), ye un municipio de Castiella-La Mancha, situau en la provincia de Cuenca. La suya población ye de 288 habitants (2015), en una superficie de 61,39 km² y una densidat de población de 4,95 hab/km².

## Toponimia
Lo exotoponimo aragonés *Tragacet* se documenta en textos medievals aragoneses:

Ye un toponimo hispano-arabe que s'interpreta a partir de *tagrīz* ("estaca", "puncha"), pero con un plural feminín en *-āt* (**tagrizāt*). En las luengas romances peninsulars existió en la baixa Edat Meya l'arabismo *Tragacet*, referiu a un arma con puncha que s'arrullaba a l'enemigo. L'uso d'esta parola en romanz yera cuasi siempre en plural, lo que refirma la hipotesi d'un significau "las estacas" u "las punchas" pa este toponimo.

## Mugas
Lo suyo termin municipal muga con prolongacions de lo termin municipal de Cuenca, que lo aisla de los termins municipals de Checa, Albarracín y Huélamo.

## Referencias
Alcalá de la Vega

**Alcalá de la Vega** ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca y comarca d'a Serranía de Cuenca.

A suya población ye de 151 habitants (2009), en una superficie de 69,25 km² y una densidat de población de 2,18 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Alcalá de la Vega se troba situata a 1.177 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 80 km d'a ciudat de Cuenca, a capital d'a suya provincia. O suyo territorio ye trescruzato por o río Cabriuel.

En o termin municipal d'Alcalà de la Vega trobamos o lugar d*'[[El Cubillo (Cuenca)|El Cubillo]]*.

## Administración
### Alcaldes

## Vinclos externos
*  Pachina web no oficial sobre Alcalá de la Vega.
Enguídanos

**Enguídanos** ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 462 habitants (2007), en una superficie de 165,35 km² y una densidat de población de 2,79 hab/km².

## Mugas
O suyo termin muga con Paracuellos.
La Zafriella

**La Zafriella** (**Zafrilla** en castellano) ye un municipio castellanomanchego, situau en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 108 habitants(2007), en una superficie de 106,08 km² y una densidat de población de 1,02 hab/km².

## Toponimia
D'alcuerdo con Wilfhelm Giese en a peninsula iberica a evolución de صخر *sakhra* ("penya", "roca") y صح *sahra* ("estéril", "no cautivau", "disierto") converchioron en palabras presas por os idiomas romances como *safara* d'o portugués con os dos significaus (*terreno sáfaro*, *penhasco*). D'esta traza bi ha toponimos tipo *Zafra* en cinglos y penyas.

En os textos medievals d'os monches d'o Monesterio de Piedra, que teneban propiedaz en la zona d'Albarracín y Teruel, s'escribe *La Çafriella*:

## Cheografía
La Zafriella ye a piet de la sierra de Zafriella y desaugua enta lo río Cabriuel a traviés de dos afluents suyos a man dreita: río de la Fuentefría, (que reculle las auguas de lo barranco de la Fuent d'el Berro), y río Zafriella. En lo suyo termin municipal bi ha dos aldeyas despobladas: Collado Verde de Arriba y Collado Verde de Abajo.

## Referencias
Mira

**Mira** ye un municipio castellanomanchego, situau en a provincia de Cuenca y macrocomarca d'a Serranía de Cuenca y en a subcomarca de la Serranía Baixa.

A suya población ye de 929 habitants (2017), en una superficie de 212,86 km² y una densidat de población de 4,36 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Mira se troba situada a 834 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a una distancia de 98 km d'a ciudat de Cuenca, a capital d'a suya provincia. Buena part d'o suyo termin municipal se troba en a sierra de Mira, a la que da nombre.

## Administración
### Reparto de concellers




### Alcaldes

## Vinclos externos
* Pachina web oficial municipal de Mira.
Peñaranda de Duero

:*Iste articlo ye sobre un municipio castellanoleyonés en a provincia de Burgos; ta atros usos, se veiga *'Peñaranda**''.

**Peñaranda de Duero''' ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.

A suya población ye de 566 habitants (2008) en una superficie de 64,53 km², con una densidat de población de 8,77 hab/km².

## Cheografía
A localidat de Peñaranda de Duero ye situada a 854 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 94 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.

## Demografía

## Administración
### Alcaldes

## Molimentos

* Castiello de Peñaranda de Duero, un castiello d'o sieglo X, esviellau de raso en o sieglo XV.
* Puertas d'a muralla d'a localidat, d'o sieglo XV.
* Palacio d'Avellaneda, un palacio d'o sieglo XVI.
* Colechiata de Santa Ana, con a suya frontera barroca y un retablo d'estilo neoclasico.
* Convento de Sant Chusé d'o Carmen, d'o sieglo XVI
* Botica d'o sieglo XVII, que hue encara ye en uso.

## Vinclos externos

*  Pachina web oficial municipal.
*  Peñaranda de Duero en a pachina web d'a Deputación Provincial de Burgos.