open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chenggong

Chenggong（成功鎮）

Itini i Taitung(台東縣) ko Chenggong. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 143.53 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 65.53 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 1.94 km²), 11,992 ko tamdaw i Chenggong, 4,552 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin(原住民) sa’osi han ira ko 7,208 a tamdaw, pakaala to 60%(Amis) no polong no tamdaw. o Amis(阿美族) ko sa’alomanay i Taitung.

## O kasaniyarona
O Singko, o niyyaro’ no kacikiay a foting, ira I Singko ko minato, orasaka aloman ko ci taminaay a Amis a tamdaw amifoting.

8 ko cun, 14 ko niyaro’ i Chenggong Cen/ Siyang.
Ciliksay（麒麟部落）, Torik（都歷部落）, Sa'aniwan（宜灣部落）, Kalahaay（民豐部落）, Kahciday（和平部落）, Madawdaw（麻荖漏部落）, Dadowacen（玉水橋部落）, Folalacay（小港部落）, Cirarokohay（芝田部落）, Tomiyac（重安部落）, Piyoxo（小馬部落）, Mararo’ong（美山部落）, Pisirian（比西里岸部落）, Paongaongan（八嗡嗡部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
China

Congko China（中國）

Itini i 35 00 N, 105 00 E, noAsiya ko China.
Polong no sekalay i 9,596,960 sq km “saka 4 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 9,326,410 sq km, no nanom a sekalay i, 270,550 sq km ”
Polong i 1,373,541,278 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 54.70%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 22.30%, malo no roma to a sera 23%.

siyoto(首都)
O Beijing(北京) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakamoetep 1 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Xi Jinping(習近平), patirengan a romi’ad i 2012 a miheca(年) saka 11 folad saka 15 a romi’ad.

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government




Kasasiwasiw:Sawaliay Asiya
Chishang

Chishang（池上鄉）

Itini i Taitung(台東縣) ko Chishang(池上) Siyang(鄉). sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 79.23 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 12.44 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko  1.05 km²), 7,640 ko tamdaw i Chishang Siyang, 2,901 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin(原住民) sa’osi han ira ko 2,162 a tamdaw, pakaala to 28%(Amis阿美族) no polong no tamdaw. Itini i niyaro’ a finawlan, o Payrang ko sa’alomanay. 

## O kasaniyarona
8 ko cun, 9 ko niyaro’ i Chishang Siyang.
Kalokapuk（大埔部落）, Muliyaw（振興部落）, Cikowa’ay（富興部落）, Dihekoay（陸安部落）, Ciataw（福原部落）, Cipuwa（慶豐部落）, Fangafangasan（新興部落）, Kawaliwali（大坡部落）, Cicala'ay（福文部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Chuang Chuan Ying

**莊鵑瑛**（小球） / Chuang Chuan-Ying (Ball) / Cowang Coyong-Ing (Siyaw Ciw)

I 1985 a miheca sakatosa folad saka28 a romi’ad masofoc ci Chuang Chuan-Ying.

O miraradiway, mi'o'olicay a tamdaw no Taywan. Kararadiw ci Siyaw Ciw(小球). Malalifetay a romadiw cingra i 大學. Makafana'ay ni Shen Sheng-Je(沈聖哲) ci Siyaw Ciw(小球). Masacefang a romadiw cangra. Ci katncandix2(棉花糖樂團) ko ngangan no cefang a radiw nangra. Nawhani, mato棉花糖 ko radiw ni Siyaw Ciw(小球). Romadiw cangra i lalan i pisatapangan. Misanga'ay to radiwradiw cangra. Nikaorira, Pasetek a pahanhan cangra i 2013.

Pasetek a miliyaw a romadiw ci 小球 i 2014. Misanga'ay to radiwradiw cingra. O nisanga'an ni Siyaw Ciw(小球) ko 星之所向('ingay no fo'is) ato 巴斯特耳朵(Safangcalay a ngoyos).
Chunri

Chunri（春日鄉）

Itini i Pingtung(屏東縣) ko Chunri(春日) Siyang(鄉). sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 155.55 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 67.65 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko   84.62 km²), 4,802 ko tamdaw i Chunri Siyang, 1,357 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin(原住民) sa’osi han ira ko 4,590 a tamdaw, pakaala to 96%(Paiwan) no polong no tamdaw. o Paiwan(排灣族) ko sa’alomanay i Pingtung.

## O kasaniyarona
6 ko cun, 6 ko niyaro’ i Chunri Siyang.
Lalekeleke（力里部落）, Kasuga（春日部落）, Seveng（士文部落）, Tjuvecekadan（七佳部落）, Kuabar（古華部落）, Kinayiman（歸崇部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Ci'asiroay (Posong)

## O ngangan no Ci'asiroay (Posong) (阿西路愛/豐年部落)

## O kasiikedan no niyaro’(部落特色)

## O nikalopisak no Ci'asiroay (Posong) (人口分佈)
Ci'asiroay (Posong)（阿西路愛部落/豐年部落）

No i tiniay i Taitung (台東) Shi no Taitung ko Ci'asiroay a niyaro’, 1,259 ko sa’osi no parod no loma’, 3,198 ko sa’osi no tamdaw.

I ’ayaw mapatireng ko tosa kilang ko ’asiro to sahapinang ko kamalo’ no niyora’, o Ci’asiroay han to a pangangan. Romasato, ira ko cinganganay to Ci’asiroay a niyaro’ i *Donghe Siang* (i Fafokod).

38% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 1,228 ko tamdaw; o roma sato i, 62% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 1,970 ko tamdaw.

O pasinto no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko ’Amis(阿美族)26%, Paiwan(排灣族)5%, Bunun(布農族)1%, Rukai(魯凱族)1%, Puyuma(卑南族)1%, Tayal(泰雅族)1%, roma(其他)2%.

Ira ko picodadan (豐年國小、豐年國小附幼) i niyaro’.

Ira ko kofa (台東地政所、台東稅務局、調查局台東縣調查站) i niyaro’.

## O finacadan no Yincomi(所屬阿美族群)

## O pitooran no finawlan (族人信仰)

## O kasadakan no Tilid(參考文獻)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* 臺灣原住民族資訊網
Ci Difang

## Ci Difang (郭英男)
I 1921 a mihecaan ko kasofocan ni Difang a malitengay, a tamdaw cingra, saka i 1938 a mihecaan i, mikapot ciira to Laketun a selal , papidi^ciwen no malitengay cingra. O nian a midi^ciway hananay a tayal i, o tatiyangan no niyaro’, matatodongay a sidemak. I 1978 a mihecaan, matayal ci 許常惠singsi a miloing to radiw no Yin-co-min, o papatayraen i Fako kora radiw no Yin-co-min. Toya tayni cingra i Falagaw a mamiloing to radiw no ’Amis i, licayen ningra ci Piya’(郭子光) a malitengay, “cima ko samaradiway namo o Falangaw?” han ningra. “Ci Difang ko samaradi:way niyam.” han ni Piya’ a malitengay a pacako. Tayra sata ci 許常惠singsi i loma’ na Difang a malitengay a mitengil to radiw naira. Toya dadaya, masa’opo ca Difang a malitemgay i papotal no loma’, maherek cingra a mipalamal toya ’ongto ningra a mitamako i, misatapang to cangra a romadiw. Radiw sato cangra i, sapa sato koya mitengilay to radiw nangra a lafang, mana makapah a tengilen ko radiw nangra? sato ko hemek nangra, olah sato a miloing to radiw na Difang a malitengay. I 1988 a mihecaan, tahidangen no Fako a kitakit cingra a talaFako a romadaiw. Romadiw cangra i Fako, “onini makapa:hay ko ngiha a tamdaw, naniTaywanay, ci Difang ko ngangan nira.” sato ko pipakimaday no sinpon. Itiyato a ’aloman ko mafana’ay to Taywan hananay a kitakit. I 1993 a mihecaan, patekoen na Enigma hananay a romadiway koya niradiwan ni Difang a malitengay i “Return-To Innocence” CD. Wata ko lietanan noya CD, adihay ko payso na Enigma hananay a romadiway. Nikawrira awaay ko mafana’ay cima koya makapahay a ngiha a tamdaw. Tangasa i 1996 a mihecaan i, paka’ayawen no Yatelanta ontokay koya “eturn-To Innocence” a radiw a patengil ko ’alomanay, ta itiya a kalasasowalen no pakatengilay, mana o niradiwan ni Difang kora radiw i, nawiro caka singangan i CD? sato masadak ko hatiniay a sowal. Itiyato mafana’ ko ’alomanay ci Difang a malitengay, i Falangaw ko loma’ ningra, o ’Amis cingra. ’〝’Afasan na Enigma hananay a romadiway ko radiw ni Difang, patikolen ci Difangan ko nidemakan nira.〞sato ko masadakay a sowal. 2002 a mihecaan 3 folad ira ko 29 a romi’adan, toya dafak laliwen ni Difang a malitengay kita a mapatay, yo mapatay cingra i ma^deng 82 ko mihecaan ningra.
Ciamengan

Ciamengan（壽豐部落）

Itiniay i Shoufeng(壽豐) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Ciamengan(壽豐) a niyaro’, 718  ko sa’osi no parod no loma’, 1,892 ko sa’osi no tamdaw.

36% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 690  ko tamdaw; o roma sato i, 64% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 1,202 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)34%, Truku(太魯閣族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko picodadan(壽豐國小、壽豐國小附幼、壽豐圖書館) i niyaro’.

Ira ko kofa(壽豐鄉公所、花蓮消防第二大隊壽豐分隊、壽豐鄉家服中心、壽豐鄉代會、壽豐戶政所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ciataw

Ciataw（福原部落）

Itiniay i Chishang(池上) Cen no Taitung(台東縣) ko Ciataw(福原) a niyaro’, 868  ko sa’osi no parod no loma’, 2,284 ko sa’osi no tamdaw.

12% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 264  ko tamdaw; o roma sato i, 88% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 2,020 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)9%, Bunun(布農族)1%, Paiwan(排灣族)1%.

Ira ko picodadan(福原國小) i niyaro’.

Ira ko imeng(關山分局池上派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(池上衛生所) i niyaro’.

Ira ko kofa(池上鄉公所、池上郵局) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cibarbaran

Cibarbaran(主農部落)

**Cibarbaran＝Cifarfaran**

Itiniay i Hualien(花蓮) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Cibarbaran a niyaro’, 1,593  ko sa’osi no parod no loma’, 4,544 ko sa’osi no tamdaw.

11% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 514  ko tamdaw; o roma sato i, 89% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 4,030 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)9%, Truku(太魯閣族)1%.

Ira ko picodadan(國光商工) i niyaro’.

ira ko tamdaw u sakizaya , pangcah , taiwan(台灣人) ato ngayngay(客家) ato holan(外省人),aluman ko finacaran. 

## O micidekay kalimelaan i niyaro'（部落特色）
O pahpah no ’icep ko cifarfaran hananay. sa o tason tuwamin ko seraan. sisa caay kapah ko rakat no tamdaw.

## O liklik no serayan（地理環境）
dafdaf

## O lihaf no pakapalidingay（交通資訊）
pakapaliding

## no niyaro' a kasa'etal （部落所屬族群）
’Amis

## o sowal（使用語言）
no ’Amis a sowal, o Payrang a sowal

## o pakayraan（宗教信仰）
nano litengan a lisin, Keristokiw

## o lalowadan no niyaro'（部落由來）
O palo’ no ’icep ko cifarfaran hananay. Adihayay ko ’icep itini itiya ho, hakaysing hananay no finawlan koya palo’, mansa singangan tona Cifarfaran.

Itiya ho, malacecayay a masaniyaro’ ko Cifarfaran ato Lidaw. Yo misanga’ ko Dipong toya ni’atolan to sapi’ateng to nanom no Cikasoan a ’alo i, itiya a malitosa kona niyaro’ a tatosa. Itiya ho masafanaw kona pala, mararid amilifowas no nanom ’alo, saka malinah ko finawlan no niyaro’ talaLidaw. Tahira to i Lidaw i, ’aloman sa to ko mafolaway a tayni tona niyaro’, o Payrang ko saadihayay.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cidatayay

Cidatayay（烏石鼻部落）

Itiniay i Changbin(長濱) Cen no Taitung(台東縣) ko Cidatayay a niyaro’, 121  ko sa’osi no parod no loma’, 271 ko sa’osi no tamdaw.

84% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 227  ko tamdaw; o roma sato i, 16% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  44 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)80%, roma(其他)4%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cihafayan

Cihafayan（中興部落）

Itiniay i Fenglin(鳳林) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Cihafayan a niyaro’, 101  ko sa’osi no parod no loma’, 221 ko sa’osi no tamdaw.

83% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 183  ko tamdaw; o roma sato i, 17% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  38 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)77%, Truku(太魯閣族)1%, Tayal(泰雅族)2%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko picodadan(中興國小) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cihak

Cihak（志學部落）

Itiniay i Shoufeng(壽豐) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Cihak a niyaro’, 995  ko sa’osi no parod no loma’, 2,905 ko sa’osi no tamdaw.

13% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 379  ko tamdaw; o roma sato i, 87% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 2,526 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)9%, Truku(太魯閣族)1%, Tayal(泰雅族)1%, Bunun(布農族)1%.

Ira ko picodadan(志學國小、志學國小附幼) i niyaro’.

Ira ko imeng(志學派出所) i niyaro’.

Ira ko kofa(志學郵局) i niyaro’.

O niyaro' i Kalinko.

O picodadan ko DonghwaTaise(東華大學) i Cihak.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cikadaan

Cikadaan（南溪部落）

I tiniay i Changbin (長濱) Siang no Taitung(台東縣) ko Cikadaan a niyaro’, 51 ko sa’osi no parod no loma’, 124 ko sa’osi no tamdaw.

83% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 103 ko tamdaw; o roma sato i, 17% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 21 ko tamdaw.

O pasinto no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko ’Amis(阿美族)65%,Bunun(布農族)10%,Tayal(泰雅族)1%,Paiwan(排灣族)2%,Truku(太魯閣族)2%, roma(其他)4%.

## Talihafan
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Cikasuwan

Cikasuwan（七腳川部落）

itiya ho, mikowanay to Taywan ko Dipon,

Itiniay i Ji’an(吉安) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Cikasuwan a niyaro’, 680  ko sa’osi no parod no loma’, 1,799 ko sa’osi no tamdaw.

38% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 677  ko tamdaw; o roma sato i, 62% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 1,122 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)29%, Truku(太魯閣族)5%, Tayal(泰雅族)1%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)1%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ciku

Ciku（磯固部落）

Itiniay i Hualien(花蓮) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Ciku a niyaro’, 2,828  ko sa’osi no parod no loma’, 6,794 ko sa’osi no tamdaw.

58% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 3,939  ko tamdaw; o roma sato i, 42% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 2,855 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)37%, Bunun(布農族)4%, Tayal(泰雅族)3%, Paiwan(排灣族)2%, Truku(太魯閣族)8%, Puyuma(卑南族)1%, Sakizaya(撒奇萊雅族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko imeng(花蓮分局美崙派出所) i niyaro’.

Ira ko kofa(標檢局花蓮分局、下美崙郵局) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cilakesay

Cilakesay（吉拉格賽部落）

Itiniay i Yuli(玉里) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Cilakesay a niyaro’, 216  ko sa’osi no parod no loma’, 519 ko sa’osi no tamdaw.

29% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 152  ko tamdaw; o roma sato i, 71% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 367 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)17%, Bunun(布農族)8%, Tayal(泰雅族)2%, Truku(太魯閣族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko imeng(花蓮縣警察局玉里分局、玉里派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(榮總玉里分院) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cilapuk

## Cilapuk（嘉新部落）

Itiniay i Xincheng(新城) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Cilapuk a niyaro’, 627  ko sa’osi no parod no loma’, 1,524 ko sa’osi no tamdaw.

## kasafinacadan

## sa'osi^
43% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 649  ko tamdaw; o roma sato i, 57% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 875 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)27%, Bunun(布農族)1%, Tayal(泰雅族)2%, Truku(太魯閣族)9%, Kebalan(噶瑪蘭族)1%, Paiwan(排灣族)1%, roma(其他)1%.

## nanipicodadan
Ira ko picodadan(海星高中) i niyaro’.

Caay kalecad ko serangawan no kako niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cinamalay a paliding

## Cinamalay a paliding (火車)

I 'ayaw no tosaso'ot a miheca'an,malaheciay to ni Setiwonseng(史蒂文生) hananay a tamdawmisanga ko '''cinamalay a paliding(火車)''', pakayn i faedet no nanom a masadak ko dahor ko sakaci'icel a dademak ko kikay,ta cumikay ko cinamalay a paliding(火車),nikaolila,miromromay to namal,satano'acefelsanay ko paliding. o niyaro' ni Setiwonseng (史蒂文生) i inko (英國)hananay a kitakit. Tangasa a nini,adihay ko citangalay a tamdaw,liyawliyawhan a misanga',macakat to kofacu ato 'icel no cikay no cinamalay a paliding(火車).caayto ka ciacefel ko sakaciicel no sakacumikay no cinamalay a paliding.ono tingki to a'icel ko sakadademak no kikay no cinamalay a paliding a cumikay. 

Yoira to ko cinamalay a paliding i.pakayni a makelid ko polong no kitakit a mihawang to nanolaka:tsanay a 'orip, a masafaeloh ko, sakalomakat no tamdaw,mikalicto to paliding ko amilaod to kahicelaan a pala ato niya ro',hatila'ay ko nikacaloway no 'orip,tahanini. 

Iti：yaho awa ko paliding i,laka：tsa ko tamdaw a taylaiomah a mawmah ato taylailoma a niyaro'a palafang. anoira ko cacuro'en a dafong i 'olonghananay,latek i pa'olongen ko kolong lomasato,papikidkid ko kolong.caaykadepoc a milaod to omah a mawmah ato palafang i malaayay a niyaro'. 

Hatinihantoi,ira to ko[cinamalay a paliding],capahoda a tangasa i katahiraan,ano nanikalingko a mikalic to [cinamalay a paliding]i,tosa ko tatokian i tahirato i taypak,hatomangata'ayto, nikaolila,anolakaten i latekmasafolad ko romi'ad. 
Toloay ko kakiloma no cikay no[cinamalay a paliding],o sahacikay i o cecinghaw hananay,ano macaloh ko lakat i onini ko kakalicen.isafaay a cikay i o cikanghaw hananay,o macedengay a cikay i o cicince hananay. 

O [cinamalay a paliding] i,o miculo'ay to tamdaw ato dafng,adihay ko kasahako a makakitikiting,lateksepat、enen、moetep、safawtosa ko kaadihay no kasakitikiting no hako no[cinamalay a paliding].ano ira：'ay a mikecul to karomakat no [cinamalay a paliding]i,mareko o cumikay a masalaylayyay a roma', mangalef a masadak nanikemod no lotok ko cinamalay a paliding,mareko o lalikah.kahemeka a nengnengen.
Cinbulan

Cinbulan（那羅二, 三部落）

Itiniay i Jianshi(尖石) Cen no Hsinchu(新竹縣) ko Cinbulan a niyaro’, 109  ko sa’osi no parod no loma’, 324 ko sa’osi no tamdaw.

91% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 295  ko tamdaw; o roma sato i, 9% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  29 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)85%, Amis(阿美族)2%, Saysiyat(賽夏族)1%, roma(其他)3%.

Ira ko picodadan(那羅國民小學) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會那羅教會、那羅天主堂) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cinemnemay

Cinemnemay(溪州部落)

Itiniay i Taipei.

Cinemnemay（吉能能麥部落）

Itiniay i Yuli(玉里) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Cinemnemay a niyaro’, 845  ko sa’osi no parod no loma’, 2,421 ko sa’osi no tamdaw.

21% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 506  ko tamdaw; o roma sato i, 79% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 1,915 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)13%, Bunun(布農族)6%, Truku(太魯閣族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko picodadan(玉里國小) i niyaro’.

## U miciekay kalimelaan i niyaro’（部落特色）
Tuna kitiraan i kemud nu Sin-tin-ci Si-co alalan, saka tudung hananay tura Si-co a pangngan.

## U finacadan nu niyaro’（部落所屬族群）
’Amis / Pangcah

## Sakasuwal a caciyaw（使用語言）
Saun’Amisay atu sanuPalangay ku caciyaw

## U pituulan（宗教信仰）
U Kiliseto atu Tinsikiw

## U laluwadan nu niyaro’（部落由來）
Tu ikul nu 1960 a mihecean, ’aluman ku malinahay a Yen-cu-min taira i tukay mikilim tu saka’lihaday nu ’olip, i Taypak a tukay adihay ku katayalan, saka sa’aluman ku mafulaway nu ’Amis a taini, nikaurira nu ’Amis tu pinangan a saka’olip cuwa ka hecad tu nu Paylang, mangalef ho ku picaliwan tu luma’  a payci, tangasa tu i 1970 a mihecaan ira ku nai Tukar a niyaro’ tu Posko nu Kaliko a finawlan, pakatama’ cangra tu cecay matuniyaro’ay a pala i sawail nu Sin-tin-si, nika masaniyaro’ satu ku alo’ nangra i tira, ikul tu nu 1980 a mihecaan tungatungal satu ku tamdaw a mafulaw taira tuna niyaro’.

U nanumalitengan ho ku likakawa a likes nu niyaro’, i 2004 a mihecaan patileng tu (Usay. Sawmah) i-su-tuan, pacafay a paluwad tu selanawan nu ’Amis a demak i niyaro’, i 2010 patileng tu新店區原住民族永續發展協會」a paluwad「新北市新店溪洲阿美族生活文化園區」patunek, itini i 2014 a mihecaan misatapan a matayal.

I niyaro’an ira ku cecay kasaupuan, u sapikaykian a pakaini tu nu finawlay a demak, lumasatu piilisin atu samaamaanay a selangawan a tayal tu pidademakan.

## O kasadakan no lihaf（參考資料）
曾幼龍（2011），「漂．留」在都市邊緣 : 河岸聚落原住民社會福利輸送體系之研究。國立臺灣大學建築與城鄉研究所未出版碩士論文。臺北市。

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Cipawkan

Cipawkan（德安部落）

Itiniay i Hualien(花蓮) Cen no Hualien(花蓮) ko Cipawkan a niyaro’, 2,448  ko sa’osi no parod no loma’, 6,662 ko sa’osi no tamdaw.

16% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 1,051  ko tamdaw; o roma sato i, 84% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 5,611 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)13%, Truku(太魯閣族)2%, roma(其他)0.5%.

Ira ko picodadan(中原國小、中原國小附幼) i niyaro’.

Ira ko kofa(花蓮縣農會、農糧署東區分署) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cipurungan

Cipurungan（隆興部落）

Itiniay i Guanshan(關山) Cen no Taitung(台東縣) ko Cipurungan a niyaro’, 149  ko sa’osi no parod no loma’, 430 ko sa’osi no tamdaw.

37% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 157  ko tamdaw; o roma sato i, 63% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 273 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)32%, Bunun(布農族)3%, roma(其他)1%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cirakayan

Cirakayan（山興部落）

Itiniay i Fenglin(鳳林) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Cirakayan a niyaro’, 119  ko sa’osi no parod no loma’, 217 ko sa’osi no tamdaw.

66% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 144  ko tamdaw; o roma sato i, 34% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  73 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)58%, roma(其他)8%.

Ira ko imeng(山興派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(山興里衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ciripunan

Ciripunan（慶豐部落）

Itiniay i Ji’an(吉安) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Ciripunana niyaro’, 2,924  ko sa’osi no parod no loma’, 7,823 ko sa’osi no tamdaw.

13% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 1,023  ko tamdaw; o roma sato i, 87% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 6,800 ko tamdaw.

Ira ko kofa(吉安郵局) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cirocan

Cirocan（鶺櫓棧部落）

Itiniay i Ruisui(瑞穗) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Cirocan a niyaro’, 282  ko sa’osi no parod no loma’, 699 ko sa’osi no tamdaw.

44% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 308  ko tamdaw; o roma sato i, 56% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 391 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)47%, Bunun(布農族)1%, Truku(太魯閣族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko picodadan(富源國小、富原國小附幼) i niyaro’.

Ira ko imeng(富源派出所) i niyaro’.

Ira ko kofa(花蓮縣消防隊第二第三大隊富源分隊、富源郵局) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ciupus

Ciupus（鹿山部落）

Itiniay i Nanzhuang(南庄) Cen no Miaoli(苗栗縣) ko Ciupus a niyaro’,  15  ko sa’osi no parod no loma’,  35 ko sa’osi no tamdaw.

100% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i,  35  ko tamdaw; o roma sato i, 0% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,     ko tamdaw.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ciwidian

Ciwidian (水璉村，基偉地岸)

Naluwan ni Tiway Sayin ko Ciwidian.

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ciwidiyan

Ciwidiyan（水璉部落）

Itiniay i Shoufeng(壽豐) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Ciwidiyan a niyaro’, 379  ko sa’osi no parod no loma’, 864 ko sa’osi no tamdaw.

61% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 526  ko tamdaw; o roma sato i, 39% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 338 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)53%, Truku(太魯閣族)2%, Sakidaya(撒奇拉雅族)3%, roma(其他)2%.

Ira ko picodadan(水璉國小) i niyaro’.

Ira ko imeng(水璉派出所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ciyakang

Ciyakang（支亞干部落）

Itiniay i Wanrong(萬榮) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Ciyakang a niyaro’, 451  ko sa’osi no parod no loma’, 1,350 ko sa’osi no tamdaw.

97% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 1,307  ko tamdaw; o roma sato i, 3% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  43 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Truku(太魯閣族)88%, Amis(阿美族)2%, Tayal(泰雅族)2%, roma(其他)4%.

Ira ko picodadan(西林國小) i niyaro’.

Ira ko imeng(鳳林分局西林派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(西林衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ciyaw-i-pu

Ciyaw-i-pu （教育部）

U mikuwanay atu misiremuday tu sapasubana’, matiya u milaylayay tu tireng atu sapatatudung tu kapay a tarakaway a seyhu, atu mikantukay tu i niyaniyaru’anay a pasubana’ a sitatudungay a seyhu nu mita.

Siremud han a patatudung, u milesimetay, u misiremuday tu sapasubana’ atu papasubanaan a tarakaway a seyhu nu mita.

## Pi’arawan to lakaw

教育部全球資訊網

Kasasiwasiw:U suwal nu i amisay a Pangcah
CiyawAnang Icep

CiyawAnang  Icep （檳榔）

Malecaday ku icep atu abing, u nu balidas amin ku pusadad a nipangangan. U canga atu nikasararaya i, makala tu tusaay a pulu ku raraya nu caang. I “Ma-lay” hanay a kitakit pangangan han “pinang” sa. I Pangcah a niyaru’ ira “icep” u tapang tu sapakaen tu tu’as, tu lisin, tu sapawsa tu masamaanay a demak nu caay kaw kapawani nu Pangcah a sapatatudung.

Ira ku sapalemed tu ma’uripay atu sapibuwahaw tu wawawawa sanay a lemed nu tamdaw. U icep dengay a kemkemen, anu i kasienawan diheku ku tireng anu mikemkem tu icep, anu parakat tu karireng caay ka tukatuk ku parakatay, ruma satu ira baru nu dipas i, dengay sasinabelen misasa’ tu caledes, miserep aca tu tarakaw nu remes, u teluc u dungec nu icep i, malasinabel tu nu Pangcah, tangasa i matini araw aluman tu ku mabanaay, tina puwac nu icep.

## Pi’arawan to lakaw

*中文維基百科
*吳雪月，2006，《臺灣新野菜主義》。臺北：天下文化。
*林二郎，2005，《以大巴六九部落的實踐經驗芻建卑南族巫術的理論》，國立臺南大學臺灣文化研究所碩士論文，未出版。
*宋龍生，1997，《臺灣原住民史料彙編第4輯：卑南族的社會與文化》。南投：臺灣省文獻委員會。李景崇，1998，《阿美族歷史》，臺北：師大書苑。
*黄宣衞，2008，《阿美族》，臺北：三民。
*達西烏拉彎‧畢馬，2001，《臺灣的原住民 : 阿美族》，臺北：臺原。

Kasasiwasiw:U suwal nu i amisay a Pangcah
Ciwcia

Ciwcia（豐泉部落）

Itiniay i Guanshan(關山) Cen no Taitung(台東縣) ko Ciwcia a niyaro’, 159  ko sa’osi no parod no loma’, 443 ko sa’osi no tamdaw.

29% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 130  ko tamdaw; o roma sato i, 71% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 313 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)14%, Tayal(泰雅族)2%, Paiwan(排灣族)1%, Bunun(布農族)9%, Truku(太魯閣族)1%, roma(其他)2%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ciyaw Anang Kuwuli Cencetasiyi Yimcumincu yinciwcongsin

Ciyaw Anang Kuwuli Cencetasiyi Yimcumincu yinciwcongsin （國立政治大學原住民族研究中心）

Ina Kuw-li-cen-c tasiyi misatapangay a patatudung a mikiwkiw tu suwal atu serangawan nu Yincumin a pipasubana’an. Belung han ku taratarakaway a tapang amin a sitatudung, atu hekalay nu cacudadan a mitapangaytu a midemak tu rayray nu Yin-cu-min a sibalucuay a mitekaay amin. Nay i 1999 a miheca a patireng, satapang sa a panganga tu: Yin-cu-min-cu i-yin-ci-yaw-i wen-hu-wa yin-ci-yu cung-sin, parumasa tu “ALCD” sa. Tangasa satu i 2007 a miheca macakat tu “satapangay a “yin-ci-yu cung-sin” han.

## Pi’arawan to lakaw

政治大學原住民族研究中心

Kasasiwasiw:U suwal nu i amisay a Pangcah
Ciyaw Anang Paterungan a niyaru’

Ciyaw Anang Paterungan a  niyaru’ （新社村）

U kaepudan nu lunalunan kiyaniyaru’, tangasa i matini pangangan han tu Sinsiya. Ina niyaru’ malatulu ira ku-- Paterungan, Mararu’ung, Dipid, mitepar tu liyal silsil han namaka Bakung i makaterung, u saalumanay ku Kabalang a niyaru’, padudu satu i Mararu’ung atu Dipid ku Pangcapangcahan.

U Bakung ku sausi tu Sinsiya, tuwa malatulu ku nikasabenibenis: u Paterungan Kabalan a niyaru’, u Makaterung atu Dipid i, u Pangcapangcahan a niyaru.

## Pi’arawan to lakaw

*https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B1%90%E6%BF%B1%E9%84%89#.E8.A1.8C.E6.94.BF.E5.8D.80.E5.8A.83

*田哲益，2002，《台灣原住民歌謠與舞蹈》，臺北：武陵。

*田哲益，2003，《台灣原住民生命禮俗》，臺北：武陵。

*阮昌銳，1996，《臺灣的原住民》，臺北：省博物館。

*陳雨嵐，2004，《台灣的原住民》，臺北：遠足。

Kasasiwasiw:U suwal nu i amisay a Pangcah
Ciyaw Anang Taywan Yancumincu

Ciyaw Anang Taywan Yancumincu （kuwaping a sowal: 臺灣原住民族）

Taywan Yincumincu hanay- u naitiniyay tu a ma’urip a nikasaniyaru’, u tatudung tu nu “Nantaw hananay a kitakit”, u rasras nira paniyaru’an.

Caay ka sacacay sanay ku niyaru nu Yancumin, mapatirengay nu Seyhu i mitini sabaw tu enem ku ni patirengan. Tangasa i 2016 a miheca nu sepatay a bulad i, 54 a emang 8 a malebut lima a patekenan sepat a pulu’ ira ku walu nu nikaaluman nu tamdaw, u belung nu niasip Makala tu 2.33% ku maru’ay tina Taywanan.

## Pi’arawan to lakaw

中文維基百科https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%87%BA%E7%81%A3%E5%8E%9F%E4%BD%8F%E6%B0%91%E6%97%11F

田哲益，2002，《台灣原住民歌謠與舞蹈》，臺北：武陵。

田哲益，2003，《台灣原住民生命禮俗》，臺北：武陵。

阮昌銳，1996，《臺灣的原住民》，臺北：省博物館。

陳雨嵐，2004，《台灣的原住民》，臺北：遠足。

Kasasiwasiw:U suwal nu i amisay a Pangcah
Codad

## mato’asay sowal
O sowal no Sawaliay ’Amis a Finacadan to tilid/codad i, o ohong hananay. o citodotodongay iparo no kadopak, o citiliday ato sasing, o pitilidan to masamaamaanay a taneng, matiyaay o citing. Itini i pasawalian no Taywan a ’Amis a tamdaw i, o tilid hananay nangra ko ohong, mahecaday ko imi nona tosa a tilid. O tanengnengan no tamdamdaw a ohong, o pitongalan to taneng no tamdaw. 

O ohong hananay i, adihay ko kasaromaroma no tilid. Ira ko kongkoan a ohong, ira ko tanengnengan no ka’emangay a ohong, Cilamlamay to masamaamaanay tilid a Cace (*雜誌*). Saheto sa o kaolahan no tamdamdaw a ohong.

O pipahacean to ohong i, o pa’acaay to ohong a patiyamay (*書店*) hananay. O ’ariri no ohong (*圖書館*) i, opicaliwan to ohong. 2010 a mihecaan mikisang ko Kuko (*谷歌*) a kosi i, mi insaco kingkiw tangasa tahanini. 

Mapasadak to cecay ira ko tolo a patek ko 'ofad (*一億三千萬本*) cakalalecalecad ko ngangan no ohong.

## Ono aniniay a ohong a imi.
Citondongan to Pasifana’, Kesyie ato Punka a Saopo no Linheko (Ikiris a sowal: *United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization*, decdec: *UNESCO*; *Kuwaping a sowal*: *[[:zh:联合国教育、科学及文化组织|聯合國教科文組織]]*) pakayni tona ohong a imi: Ona pasadakay to ohong a kosi, tonanipasadakan a ohong i sepat ira ko siwa a felih komi insacoan (rina') nangra. Ira koni mipatodecekan a ngangan no ohong ato ngangan no tawdaw.

Tonani pasadakan a ohong ira ko o Lalekoan Fanko no Ohong i kalokitakit (Ikiris a sowal: *International Standard Book Number*, decdc: *ISBN*; Kuwaoing a sowal: *[[:zh:国际标准书号|國際標準書號]]*), ira ho haca, ato Pa’ading to Tinki no Ohong (*Copyright*) *([[:zh:著作權|版權保護]])*, mapasadak konian manga’ay a malatadaohong.

## O sowal no ’Amis
Iraay ko sowal nika awaay ko tilid no ’Amis a Finacdan.

O sapi punka to taneng no finacadan, kitiniay i kasa’opo’opo no orip’ no tamdamdaw a fana’ to orip’ no ’Amis ato to rayray no kimad no mato’say.

Tahanini i, polongen no mita ko taneng no mato’asay, no ca’enotay a sowal ato punka i polongen a mifana’ a mikilok, nga mangay a matatongotongod ko sowal no mato’asay. Sa ira ko citanengay a tamdaw tiliden ningra, pahadaken ira i ohong ko sowal no mato’asay.

Samaanen a mi’osaw a patatorotorod ko taneng no to’as ato punka no finacadan, *itiya ho o fana’ sanay no tangal ko mi’osaway a patatongotongod to taneng ato punka no to’as, * anini sa i, ira ko pakimad, Pakitohpakonko, pasowal, radiwen, sakero ato ’orip hananay, adihay ko masamaamaanay a pakayraan.

## Pikafitan i papotal
1.族語E樂園

Codad (**Cudad**)
Congo, republic of the

Congo, the republic of the（剛果共和國(剛果)）

Kongko kapolongan kitakit (剛果共和國; Fransu a sowal: République  du Congo; Ikiris a sowal: Republic of the Congo), o itiraay i sasifo’an no Afrika a kitakit, Kongko-Polasa hananay mitahidang,  nawhani iraay ko miriniay ko ngangan a kitakit o Kongko Finawlan kapolongan kitakit (剛果民族共和國). O polong a sera nona kitakit ira ko 342 km².

O tatapangan a niyaro' o syoto nona kitakit i, o Polasa Si, malafiyaway ato Kongko  Finawlan kitaki, Komaylong, Sasifo'an Afrika a Kapolongan Kitakit, Kapong ato Ankola, mangatay ato Cinoya kitakit.

Itini i 1 00 S, 15 00 E, noAfilika ko Congo, the republic of the.
Polong no sekalay i 342,000 sq km “saka 64 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 341,500 sq km, no nanom a sekalay i, 500 sq km ” 
Polong i 4,852,412 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 31.10%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 65.60%, malo no roma to a sera 3.30%.

siyoto(首都)
O [Brazzaville(布拉薩維爾) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakafalo 15 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Denis Sassou Nguesso(德尼·薩蘇-恩格索), patirengan a romi’ad i 1997 a miheca(年) saka 10 folad saka 25 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Costa riga

Costa riga（哥斯大黎加）

Itini i 10 00 N, 84 00 W, noNotimolan Amilika ko Costa riga.
Polong no sekalay i 51,100 sq km “saka 130 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 51,060 sq km, no nanom a sekalay i, 40 sq km ” 
Polong i 4,872,543 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 37.10%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 51.50%, malo no roma to a sera 11.40%.

siyoto(首都)
O [San Jose(聖荷西) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakasiwa 15 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Luis Guillermo Solís(路易斯·吉列爾莫·索利斯·里維拉,全名：Luis Guillermo Solís Rivera), patirengan a romi’ad i 2014 a miheca saka 5 folad saka 8 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Cote d'ivoire

Cote d'ivoirie（象牙海岸）

Itini i 8 00 N, 5 00 W, noAfilika ko Cote d'ivoire.
Polong no sekalay i 322,463 sq km “saka 69 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 318,003 sq km, no nanom a sekalay i, 4,460 sq km ” 
Polong i 23,740,424 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 64.80%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 32.70%, malo no roma to a sera 2.50%.

siyoto(首都)
O [Yamoussoukro(雅穆索戈) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakafalo 7 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Alassane Dramane Ouattara(阿拉薩內·德拉馬納·瓦塔拉), patirengan a romi’ad i 2010 a miheca(年) saka 12 folad saka 4 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Cokap

## Takaray a sowal
O cokap no malitengay itiyaho o misanga'an a kilang, o cokap no malitengay.
aniniay a cokap i, oni acaan a cokap, o solipa.Tahanini kasasiromaroma no adihay koco.
o koco hananay o sakanga'ay no o'o a romakat ato o sakadiheko no o'o .

### kasasiromaroma no koco

1.cokap

2.koco-sapimali a koco，sakacomikay a koco。      

3.santalo(o citokiyaray a koco)-sakakapah a koco no fafahiyan。 

4.solipa-i loma'ay a ca'edong no salipa'。

5.amikoco-saki'orad a koco。

6.kawakoco-sapisalama a koco。

7.tafi-sapicekiw a koco ato koco no mifotingay。

8.sapihpih- sapicelem a koco。

### Misanga' to malaheciay a kocomipadan
1.O papising no koco：kafekan no koco ato sapitahepo to koror no saripa'.

2. O saripa' no koco：I saripa' no koco i ,masasiromaromaay  a koco i , masasiromaromaay ko sapisanga' to saripa' no koco.

3.O tokiyar no koco：O 'atekakay a sapisang'an a dafong ko sapisanga' to tokiyar no koco.

4. O tatadaan no koco：O tatadaan no koco mingataay to saripa' no tamdaw. ira ko tatadaan i ,ma'edengay mipadang to kareteng no tireng saka manga'ay a romakat ato mipadan to fiyal no saripa' ,milowan to adada no o'o.

### Tahapinangan a tikid

#### Pikafitan i papotal

Cokap(**Cukap**;**Koco**:**Kucu**)
Cyasi

Cyasi（佳志部落）

Itiniay i Fuxing(復興) Cen no Taoyuan(桃園巿) ko Cyasi a niyaro’,  53  ko sa’osi no parod no loma’, 165 ko sa’osi no tamdaw.

94% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 155  ko tamdaw; o roma sato i, 6% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  10 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)88%, Amis(阿美族)1%, Bunun(布農族)1%, Truku(太魯閣族)1%, roma(其他)3%.

Ira ko picodadan(霞雲國小) i niyaro’.

Ira ko imeng(大溪分局霞雲派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(霞雲里衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Cyocuy

Cyocuy（鳥嘴部落）

Itiniay i Jianshi(尖石) Cen no Hsinchu(新竹縣) ko Cyocuy a niyaro’,  68  ko sa’osi no parod no loma’, 221 ko sa’osi no tamdaw.

91% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 201  ko tamdaw; o roma sato i, 9% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  20 ko tamdaw.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Dai-ni

Dai-ni（二集團部落）

Itiniay i Taoyuan(桃園) Cen no Kaohsiung(高雄) ko Dai-ni a niyaro’,  59  ko sa’osi no parod no loma’, 173 ko sa’osi no tamdaw.

96% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 166  ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   7 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Bunun(布農族)90%, Cou(鄒族)2%, Paiwan(排灣族)1%, Tayal(泰雅族)2%, Rukai(魯凱族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko picodadan(寶山國小) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Dalia Grybauskaitė

I 1956 a miheca(年) saka 3 folad saka 1 a romi’ad masofoc(出生) ci **Dalia Grybauskaitė**(達利婭·格里包斯凱特), malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit(國家) no Lithuania(立陶宛) anini i ci Dalia Grybauskaitė, patirengan a romi’ad i 2009 a miheca saka 7 folad saka 12 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Dadowacen

## Dadowacen（玉水橋部落）
Itiniay i Chenggong(成功) Cen no Taitung-kowan(台東縣) ko Dadowacen a niyaro’, 122  ko sa’osi no parod no loma’, 276 ko sa’osi no tamdaw.

70% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 194  ko tamdaw; o roma sato i, 30% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  82 ko tamdaw.

O kilac no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, o  'Amis(阿美族)66%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)2%.

Ona maro'ay tamdaw itini i ikor no Sakatos-Lalood no Hekal o maforaway nani Atolan,Ta'eman, Kuwansan,ato Tomi'yac, ka'eciday a tamdaw patiregn tona Dadowacen a niyaro'.
## O katadamaanan no niyaro’
Adihay itini ko misahowaday  ato misa'orangay a  payrang itini, sahetoay o 'Amis a tamdaw ko matayalay, o ninian a howad ato 'orang patayraen i Taypaek a paliwal, tadamatekesay ko 'aca no howad ato 'orang, nawhani, makapahay ko nonom no riyar i salwaian no Taywan, cowa ka kadet, orasaka, ka'eso' a ka'enen ko nani tiniay a howa ato 'orang, rihaday heca ko tamdaw a koma'en to kaawa ko kadet no riyar awa ko sawarak, cowa ka pikari'ang to tatirengan. Matekasay ko 'aca  no howak ato 'orang mamangay ko lifonno matayalay.

Ano mipaka'en kako to howad ato 'orang ano sa ko 'Amis a toamdaw, awaay ko tata'angay a payso to sapidemak to matiniay, ano micaliw kako i kinko ano sa i, mipatanpo to loma' ato omah, ano awa sato ko 'etan o mamaala no kinko ko loma' ato omah sa ko lacemcem no faloco, ora ko saka ca ka pitayal to matiniay, o pisakoli ko nga'ayay.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Danadanaw

Danadanaw（龍過脈部落）

Itiniay i Beinan(卑南) Cen no Taitung(台東縣) ko Danadanaw a niyaro’, 161  ko sa’osi no parod no loma’, 412 ko sa’osi no tamdaw.

46% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 189  ko tamdaw; o roma sato i, 54% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 223 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Puyuma(卑南族)29%, Amis(阿美族)9%, Tayal(泰雅族)1%, Bunun(布農族)3%, roma(其他)3%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Daniel Ortega

I 1946 a miheca(年) saka 11 folad saka 11 a romi’ad masofoc(出生) ci **Daniel Ortega**(丹尼爾·奧蒂嘉), malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit(國家) no Nicaragua(尼加拉瓜) anini i ci Daniel Ortega, patirengan a romi’ad i 2007 a miheca saka 1 folad saka 10 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Daren

Daren（達仁鄉）

Itini i Taitung(台東縣) ko Daren Siyang. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko  320.55 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 192.37 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 87.57 km²), 2,544 ko tamdaw i Daren Siyang, 1,020 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin(原住民) sa’osi han ira ko 2,374 a tamdaw, pakaala to 93%(Paiwan排灣族) no polong no tamdaw. o Paiwan ko sa’alomanay i Taitung.

## O kasaniyarona
6 ko cun, 10 ko niyaro’ i Daren Siyang.
Larepaq（拉里巴部落）, Tjuaqau（台坂部落）, Seljupetje（南田部落）, Aljungic（安朔部落）, Sinka（新化部落）, Mulinaga（森永部落）, Tjuabal（土坂部落）, Dralendren（新興部落）, Tjuavanaq（嘉發那部落）, Tjuamanges（加滿額斯部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Datong

Datong（大同鄉）

Itini i Yilan(宜蘭縣) ko Datong Siyang. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 765.42 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 651.59 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 79.16 km²), 5,751 ko tamdaw i Datong Siyang, 1,768 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin(原住民) sa’osi han ira ko 5,038 a tamdaw, pakaala to 88%(Tayal泰雅族) no polong no tamdaw. o Tayal ko sa’alomanay i Yilan Siyang.

## O kasaniyarona
9 ko cun, 19 ko niyaro’ i Datong Cen Siyang.
Alang stacis（寒溪巷部落）, Pyanan（南山部落）, Qalang skikun（四季部落）, Qalang cinaw（智腦部落）, Toruy（東壘部落）, Syanox（松羅部落）, Kalan dalah（崙埤部落）, L.muan（茂安部落）, Qalang（新光部落）, Sqbwh（長嶺部落）, Qba（九寮溪部落）, Tamalon（玉蘭部落）, Bngwan（圓山部落）, Knbung（梵梵部落）, Pekus（排骨溪部落）, Banun（碼崙部落）, Sengan（牛鬥部落）, Kulu（華興部落）, ‘Syabutay（四方林部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Dihekoay

## Dihekoay Niyaro'（陸安部落）

## Takaray a Sowal(概要)
Itiniay i Fanaw sakowan (*[[Chishang]] Cen池上鎮*)  no  Sin(*台東縣*) ko Dihekoay a niyaro’,  76  ko sa’osi no parod no loma’, 198 ko sa’osi no tamdaw.

Mahaop 84% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 167  ko tamdaw; o roma sato i, mahaop 16% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  31 ko tamdaw.

O Dihekoay hananay a niyaro' haw i, orira a pala o dihekoay a kitiraan. Alomanay ko maro'ay itira. i'ayw caho ka 'aloman ko tamdaw maro'ay toya pala. saheto o omahomahan a masakakahad.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko 'Amis(阿美族)mahop ko 80%, Puyuma(卑南族)mahahop ko 1%, Seediq(賽德克族)mahaop ko 1%, o roma a finacadan(其他)3%.

Silsilen ko  kasasiromaroma a kasafinacadan i, o 'Amis a finacadan i, mahaop ko 80%，o Puyuma a finacadan i, mahaop ko 1%, o Seediq a finacadan i, mahaop ko 1%, o roma a finacadan i, mahaop ko3%.

O kacingangaan to Dihekoay hananay haw i, I’ayaw ho, nai kawaliay a ‘Amis, nai kawali no **Kalokapoan** misatapang a mimatang, do’do sa pasa’etip a misakakahad to omah. O Kalokapoay a ’Amis, o nai Palidaw a malinah taini mikilim to lihadayay a ’orip a ’Aims, ’aloman sato ko maro’ay . Nika ’aloman sa ko papahafayen, pasa’etip sa ko pimatang. Paka’araw to cangra tona makapahay a kakahad a miingid haca to Congyingsanmay(中央山脈）, o saka nga’ayay nona pala haw i, ano katiposan a palapatan cakapicomod ko ke’tecay a fali diheko itini, o tada katatodongan no tamdaw a ma’orip kona kitiraan sa. Loma to i, i **Kalokapo** ko aro’ ,i Dihekoay ko pisaomah, mala’ayen saca ko rakat a misatikotikol a minokay. mansa itira sato ko aro’ nangra a malinah nai **Kalokapo** taini a ma’orip saca **lafanaw sato koni a pala.**   

Hatini ona pala 'adihay ko sasilomaloma a finacadan **macamocamo** a maro' itini.    

## Pikafitan i Papotal(外部連接)

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Dipit

Dipit（復興部落）

Itiniay i Fengbin(豐濱) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Dipit a niyaro’,  41  ko sa’osi no parod no loma’,  77 ko sa’osi no tamdaw.

99% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i,  76  ko tamdaw; o roma sato i, 1% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   1 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)94%, roma(其他)5%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Djineljepan

Djineljepan（安坡部落）

Itiniay i Sandimen(三地門) Cen no Pingtung(屏東縣) ko Djineljepan a niyaro’, 167  ko sa’osi no parod no loma’, 559 ko sa’osi no tamdaw.

93% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 520  ko tamdaw; o roma sato i, 7% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  39 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Paiwan(排灣族)95%, Amis(阿美族)2%, Tayal(泰雅族)1%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)4%.

Ira ko paisingan(鄉安坡衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Dominican republic

Dominican republic（多明尼加）

Itini i 19 00 N, 70 40 W, noNotimolan Amilika ko Dominican republic.
Polong no sekalay i 48,670 sq km “saka 132 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 48,320 sq km, no nanom a sekalay i, 350 sq km ” 
Polong i 10,606,865 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 51.50%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 40.80%, malo no roma to a sera 7.70%.

siyoto(首都)
O [Santo Domingo(聖多明哥) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakatosa 27 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Danilo Medina(達尼洛·梅迪納), patirengan a romi’ad i 2012 a miheca(年) saka 4 folad saka 16 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Donghe

Makapahay a niyaro' ko Fafokod, ano pasi'amis ko rakat no tosiya i, mika'reto ko tamdamdaw a mi'aca to manto

Donghe（東河鄉）

Itini i Taitung(台東縣) ko **[[Donghe]] Siyang.** sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 215.12 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 111.01 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 0 km²), 8,802 ko tamdaw i Donghe Siyang, 3,787 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin(原住民) sa’osi han ira ko 4,584 a tamdaw, pakaala to 52%(Amis阿美族) no polong no tamdaw. Itini i niyaro’ a finawlan, o Payrang ko sa’alomanay. 

## O kasaniyarona
7 ko cun, 10 ko niyaro’ i Donghe Siyang.
Sena'（順那部落）, Asiroay（阿奚露艾部落）, Howak（乎哇固部落）, Pa'anifong（巴阿尼豐部落）, Kalifangar（佳尼發納部落）, ‘Etolan（阿度蘭部落）, Alapawan（阿拉巴灣部落）, Cilafinan（基拉菲婻部落）, Fafokod（發富谷部落）, Ma’olaway（瑪屋撈外部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Djumulj

Djumulj（賓茂部落）

Itiniay i Jinfeng(金峰) Cen no Taitung(台東縣) ko Djumulj a niyaro’,  34  ko sa’osi no parod no loma’, 116 ko sa’osi no tamdaw.

98% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 114  ko tamdaw; o roma sato i, 2% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   2 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko .

Ira ko paisingan(金鋒衛生所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Dési Bouterse

I 1945 a miheca(年) saka 10 folad saka 13 a romi’ad masofoc(出生) ci **Dési Bouterse**(德西·鮑特瑟), malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit(國家) no Suriname(蘇利南) anini i ci Dési Bouterse, patirengan a romi’ad i 2010 a miheca saka 8 folad saka 12 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Easter iland

## Rapa Nui(Easter Island)復活節島

## '''Takaray sowal(概略)'''
O tadasawaliay no Satimolan Kitakit ko aro' nona pala,o Sipanya ko sa'ayaway a mi'eco tona kitakit, sa pangangan han no Sipanya to (Isla de Pascua),nikawrira, o (Rapa Nui) hananay no itinitiniay a Yuencumin, ono Ikilis i (Easter Island) hananay.O aro' nona kitakit i i sa'etip no Cili to 3600 tahira i 3700 kilo ko ra'ay,noni'ecoan ho no Cili a kitakit tahanini. Itini tona polong no kitakita i hekal i o tadasamalayay ko kamaro'an no Rapa Nui, o samangataay a pala to iraay ko tamdaw a maro' a pala i o Pitoken Palaoalan, 2,075 kilo ko raay (ma'eden kinatolo mitaliyok to Taiwan) ,o tireng nona pala i mato o toloay a poko', sa o toloay a cilamalay tokos ko molotatirengan no na kitakit.

Itiyaho I 1722miheca o mikalicay to tamina a Olanta a tamdaw ko sa’ayaway a pakahera tona pala, toya romi’ad matatangaay to katapi’elalan nani mapatay ci Yiesu,sa pangangan han to Easter Island, nikawrira, imatini I to’or hananay to ko sowal no itinitiniay a Yuencuming to Rapa Nui.

## '''Likisi(歷史)'''
Matiya o ‘Amis a tamdaw ira ko sowal nika awa ko tilid, saka ‘awaay ko mahapinangay a likisi no Rapa Nui.nikawrira, iraay ko cecay a kimad tahanini a mapakitoh,o ta’as nganra o kakita’an ci Hotu Matu’a hakelongen ningra ko fafahi ato wawa a mikalic to dodang a pahicera itini ton pala.

## '''O tilid(朗格朗格文字)'''

Itira I ngata no mi’ot’otan a fakeloh a tamdaw I ira a mahela no mikakinkiway a tamdaw ko kakafahekaan a kinis a sapad, pangang han to 「o somowalay a sapad」hananay,nikawrira, masakasak no citanengay a tamdaw.Na tayni ko mipatenakay to sowal ni Yiso a Yoropa a tamdaw I,todohen nangra kona 「somowalay a sapad」to sapipalasawadaw to tilid no RapaNui,tada malemed ira ko cecay a tamdaw tangsolen ningra ami’afas a misimed ko 25 a pecih nona sapad, kalasapaden no tamina a milaliw tayra I roma a pala a milimek,sa iraira aca a ma’osaw kona 25 a pecih a sapad,o tamaanay to a dafong to sapido’edoan a mikinkiw to rayray no ‘orip non apala.  ona「somawalay a sapad」tosa a laya’ ko to’edaw,irawac nona sapad I mikiskisan to wadis no foting,anoca o adicaw a fokeloh ko sapito’to’ to masamaamaanay a tilid, ira ko foting,ira ko ‘ayam,ira ko rengoshdr sa’iwas, ira ho ko masalipaay,masapoko’ay a kinis,nikawrira, ona「somawalay a sapad」tahanini away ho ko malaheciay ko fana’ tona masamaamaanay a konis o maan ko nisowalan nira hokiya?

o pecih a tilid no to'asay no Rapa Nui konini.