open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Khalifa bin Zayed Al Nahyan

I 1948 a miheca(年) saka  folad saka  a romi’ad masofoc(出生) ci **Khalifa bin Zayed Al Nahyan**(哈利法·本·扎耶德·阿勒納哈揚), malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit(國家) no United arab emirates(阿拉伯聯合酋長國) anini i ci Khalifa bin Zayed Al Nahyan, patirengan a romi’ad i 2004 a miheca(年) saka 11 folad saka 3 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Khpan

Khpan（大彎部落）

Itiniay i Fuxing(復興) Cen no Taoyuan(桃園巿) ko Khpan a niyaro’,  30  ko sa’osi no parod no loma’,  91 ko sa’osi no tamdaw.

88% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i,  80  ko tamdaw; o roma sato i, 12% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  11 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)75%, Amis(阿美族)3%, roma(其他)10%.

Ira ko Kiwkay(真耶穌教會大灣教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kihaw niyaro'

## O ngangan no Kihaw  (八尺門由來)

## Kihaw niyaro' ([[kuwaping a sowal]]: 八尺門社區)
O mifotingay no Yencomin i ’ayaw, i Kilong ato Takaw ko sa ’alomanay a kafolawan. 1960 a mihecaan(年), sa ’aloman sa ko mifotingay(漁夫) no ’Amis a tayni i Kilong(基隆巿) a maro’, sa’opo sa i Cong ceng komi ato Alapawan komi. 1968 a mihecaan, ira ko papina(幾個) a ’Amis, tayra i sakaraeno no Pacemen a lotok a mikerar, o kinafalah no tamina a sapad ko sapisataloan nangra. 1973 a mihacaan, safeleng sato ko fafahi no mifutingay a tayra toya lotok a mifaliw, milopay to sota’, salafiifii sa cangra a patireng to loma’, nga’ay ira ko pikilidongan(遮擋風雨的地方) to ’orad, pilimekan to fali, toya i, sa niyaro’ sato kora pala. 

Oya Pacemen a niyaro’ i, miingiday to minato, malinahay tayni a ’Amis i, o i lilisay no riyar a paniyaro’an no Kalingko ato Posaong ko alomanay, o sa’ayaway a masaniyaro’ay no yen-co-min i Taypak kona niyaro’. tona Pacemen a niyaro’ i, caay ka o ’Amis aca ko maro’ay, citongalay to Punon ato payrang. nikawrira, o mifutingay aca ko demak no fa’inayan, saka, o maamaanto a demakan no niyaro’ i, saheto o fafahiyan ko misakimokimolay. tangasa i 1990 a mihecaan, caayto ka nga’ay ko tayal no mifutingay, saka o misamokongayto ko tayal nangra. 

1988 a mihecaan, patirengan ni Litenghwy a tapan ko “Tay-ping-yang-howa-iyen-sing-ceng” a loma’, pakamaro’ to itiraay maro’ a yen-co-min. o sa’ayaway no seyfo mipatado mipatireng to loma’ , wa malo no yen-co-min a kamaro’an saan. （1995 a mihecaan a micomod a maro’）, anini, o Kihw niyaro’ han no ’Amis a mipangangan kona niyaro’, tahanini, cecay so’ot ira ko mo^tep ko polong no miacaay a ’Amis tona loma’. tona niyaro’ i iraay ko sefi, pahanhanan, pikilidongan, pipatelian to tosiya, manga’ay ko piilising no finawlan, iraay aca ko kakitaan nangra, miilisinay cangra to mihecahecaan.
Kiku

Kiku（溪口部落）

Itiniay i Shoufeng(壽豐) Cen no Hualien(花蓮) ko Kiku a niyaro’, 420  ko sa’osi no parod no loma’, 1,084 ko sa’osi no tamdaw.

38% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 413  ko tamdaw; o roma sato i, 62% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 671 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)33%, Truku(太魯閣族)1%, Tayal(泰雅族)1%, roma(其他)2%.

Ira ko picodadan(溪口國小) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kenuy

Kenuy(根努部落）

Itiniay i Hualien(花蓮) Cen no Hualien ko Kenuy a niyaro’, 2,351  ko sa’osi no parod no loma’, 5,974 ko sa’osi no tamdaw.

10% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 597  ko tamdaw; o roma sato i, 90% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 5,377 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)7%, Bunun(布農族)1%, Truku(太魯閣族)1%.

Ira ko picodadan(名廉國小、名廉國小附幼、國福原住民部落圖書資訊站) i niyaro’.

Ira ko imeng(花蓮自強派出所) i niyaro’.

Ira ko kofa(花蓮消防局第一大隊自強分隊) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:U suwal nu i amisay a Pangcah
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kero no Pangcah

Kero no Pangcah （阿美族歌舞）

O sakero no Pangcah, saheto o sakino ’alomanay, Awaay ko no tomeked sanay a kero anca tano tireng sanay a miwakawak, matini ko sakero no Pangcah caayay ko hahaenen ko sowalo. O kero hananay i harateng no Pangcah, o radiw ko pitooran a miperok to waay, samaneng ako a miwakawak miniwaniw to tatirengan anosa, itini ko pilitapangan misanga’ to malo tatodong no sakero, ano o fa’inayan to, o fafahiyan to, ano o nano rayray to, ano o aniniay to, saheto onini ko pidoedoan a lekakawa. Saka ira to ko sowal, minanam kako to kero no Pangcah anosa kiso haw i, itini i piperok to wa’ ay ko pisatapang a minanam.

O tada kasasiroma to kero no Pangcah i, itini i kalacecay no piperok, ano pasicowa ko ’ingay, ano masamaan ko ngiha, harakaten tayoen, takarawen paeneren ko radiw, o mikapotay a tamdaw maemin to misalongoc to saka lacecayaw, naw milongoc to saka lacecayaw saw? O faloco’ nangra i ko nanay to rakat tona sakero i, tooren ko kalacecay ato karikec no faloco’. Ano pakaynien i kalakayat masakero no Pangcah, ato wakawak no tatirengan a minengneng, mangaay no mita a mihapinang, itini tona ka ’aloman masakero no Pangcah,  “mikayatay hakiya!” onini i todongay to no paytemek to patalahekal to ni faloco’an, “Iraay kako mikapot” sanay, mato o sowal, caayay kanga’ay toor sa tono tireng a faloco’ ko pikayat hananay, itinien i ’alomanay ko piharateng a patalahekal to faloco’ no paytemek.

Itiya ho o matiniay ’alomanay ko masakeroay, ira ko patalomaay, miwangkang to loma’ aca miingkayay, saheto o matiniay ko sakero, o matiniay a kero i, taliyok sa malakayat, ira ko miti’eciwaay lecaden no ’alomanay, anini sato awaay to ma’araw ko matiniay a kero, deng to i kailisinan malikoda ta manengneng ko malakayatay a kero.

## Tahapinangan a Tilid (參考文獻)

*中文維基百科
*獻李景崇，1998，《阿美族歷史》，臺北：師大書苑。
*黄宣衞，2008，《阿美族》，臺北：三民。
*達西烏拉彎‧畢馬，2001，《臺灣的原住民 : 阿美族》，臺北：臺原。

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Kim Jong-un

I 1984 a miheca(年) saka 1 folad saka 8 a romi’ad masofoc(出生) ci **Kim Jong-un**(金正恩), malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit(國家) no Korea, north(北韓) anini i ci Kim Jong-un, patirengan a romi’ad i 2016 a miheca(年) saka 5 folad saka 9 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Kinanoka

Kinanoka（僅那鹿角部落）

Itiniay i Changbin(長濱) Cen no Taitung(台東) ko Kinanoka a niyaro’,  93  ko sa’osi no parod no loma’, 249 ko sa’osi no tamdaw.

99% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 246  ko tamdaw; o roma sato i, 1% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   3 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)97%, roma(其他)2%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kinayiman

Kinayiman（歸崇部落）

Itiniay i Chunri(春日) Cen no Pingtung(屏東) ko Kinayiman a niyaro’, 243  ko sa’osi no parod no loma’, 781 ko sa’osi no tamdaw.

89% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 696  ko tamdaw; o roma sato i, 11% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  85 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Paiwan(排灣族)88%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko imeng(枋寮分局歸崇派出所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kinus

Kinus（基諾斯部落）

Itiniay i Nan’ao(南澳) Cen no Yilan(宜蘭) ko Kinus a niyaro’,  60  ko sa’osi no parod no loma’, 179 ko sa’osi no tamdaw.

97% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 174  ko tamdaw; o roma sato i, 3% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   5 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)88%, Amis(阿美族)1%, Truku(太魯閣族)2%, Bunun(布農族)3%, Paiwan(排灣族)2%, roma(其他)2%.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kinyawpan

Kinyawpan（羅浮部落）

Itiniay i Fuxing(復興) Cen no Taoyuan(桃園) ko Kinyawpan a niyaro’, 245  ko sa’osi no parod no loma’, 667 ko sa’osi no tamdaw.

62% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 411  ko tamdaw; o roma sato i, 38% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 256 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)58%, Cou(鄒族)1%, Paiwan(排灣族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko picodadan(羅浮國小、羅浮國小附幼) i niyaro’.

Ira ko imeng(大溪分局羅浮派出所) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會羅浮教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kingcal

## Kincac 警察
Adihay ko kasasiroma no Kincac a sowal, o Tayhing, Tayring, Imeng ato kincal han no roma. Nikaorira, o misafangcalay tonini a sekal, micepetay to maliangay a tamdaw, I Dipongan ho o kincac ko mikowanay to niyaro’ no ‘Amis, cowa ko kofa, orasaka, tadamatalaway ko cimacima to kincac, away ko caay ka ngodo to kincac, tadamarorayay to kiso sanay mipangiha ano ma’araw i cowa. O misimaway to niyaro’ ko tayal nangra, sa ka adihay ko masamaamaanay a tayal, matiya to o misatofangay ko pinengneng no tamdaw, patinako han, ira ko makaratay no waco tahidangen ko kincac, ira ko malapoi’ay a kararamoday mitahidang to kincac, tadamisafaay to to kincac ko kalotamdaw haratengen. Ano awaay ko kincac i cima a sato ko mamisimaw mamipa’ading to niyaro’, onini ko haharateng a mingodo a mipalata’ang to tayal nangra.     

### tatodong 身份
O milifetan konini a tayal, caay ka kangtan, ira kono pilifet to tireng, pilifet to tanek ato o roma a kitakit a sowal, pilicay aca to tireng no niyah, masamaanay ko harateng no miso a malakincac, tadamaroray ko tayal.

## tahapinangan  特色

## Papotalay a pakafit 外部連結
Klaus Iohannis

I 1959 a miheca(年) saka 6 folad saka 13 a romi’ad masofoc(出生) ci **Klaus Werner Iohannis**(克勞斯·約翰尼斯), malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit(國家) no Romania(羅馬尼亞) anini i ci Klaus Iohannis, patirengan a romi’ad i 2014 a miheca(年) saka 12 folad saka 21 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Kling

Kling（竹林部落）

Itiniay i Heping(和平) Cen no Taichung(台中市) ko Kling a niyaro’, 154  ko sa’osi no parod no loma’, 368 ko sa’osi no tamdaw.

37% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 135  ko tamdaw; o roma sato i, 63% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 233 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)35%, Amis(阿美族)2%, Paiwan(排灣族)1%.

Ira ko Kiwkay(真耶穌教會竹林教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Knaziy

Knaziy（紅香部落）

Itiniay i Ren’ai(仁愛) Cen no Nantou(南投) ko Knaziy a niyaro’,  84  ko sa’osi no parod no loma’, 264 ko sa’osi no tamdaw.

96% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 253  ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  11 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)88%, Bunun(布農族)2%, Seediq(賽德克族)3%, Cou(鄒族)1%.

Ira ko picodadan(紅葉國小、紅葉國小附幼) i niyaro’.

Ira ko imeng(仁愛分局紅香派出所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Knbung

Knbung（梵梵部落）

Itiniay i Datong(大同) Cen no Yilan(宜蘭) ko Knbung a niyaro’, 128  ko sa’osi no parod no loma’, 377 ko sa’osi no tamdaw.

90% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 339  ko tamdaw; o roma sato i, 10% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  38 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)83%, Amis(阿美族)2%, roma(其他)5%.

Ira ko picodadan(四季國小梵梵分校) i niyaro’.

Ira ko imeng(三星分局英士派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(英士村衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kiwkay

## Kiwkay (教會)
O kiwkay hananay i, o sa’opo no misakiristoay. I fangcalay a cudad Matay 18:20 “sowal sa ci Yis, Ano pakayni i pitoor namo Takowanan ko sakasa’opo no tatosa tatolo a tamdaw icuwacuwa i, ira Kako a mikapot itira,” han ni Yis. O nian ko lalangatan no tamdaw a mafana’ to nikatomireng no kiwkay. Nika, ano nengnengen ita ko demak a cudad ato tikami ni Pawlo,pitilo,yahani tangasa i pa’arawan a cudad i, mapahapinang ni pawlo, cecay ko niyaro’ cecay ko kiwkay, sa ira ko Roma, kolinto, ipiso, filipi, kolosay, tisaloniki, antiyoki hananay a kiwkay, o nini a kasaniyaro’ i, cecacecay ko kiwkay, nikawrira, ano cecacecay ko kiwkay i, o komodto no finawlan koni. Ano pakaynien ita i sowal no kiris-siyaεκκλησία(（ekklesia）sanay a sowal i, o kiwkay hananay i “mapili’ay a malemeday a tamdaw” sanay. Matay 16:18 sowal sa ci Yis “sowalen Ako kiso, o ’ongcuy kiso Pitiro. O papatireng Kako to sa’opo Ako itini tona ’ongcuy. Caay ko mamalowid no ’icel no patay konini.” Pakayni tonini a sowal a pahapinang ci Yis, cingra ko tapang no kiwkay, o tireng Ningra ko kiwkay. Orasaka, o kiwkay hananay i, caay koya kalokiwha ato kalosa’opo, caayay haca koya ci ciwcikaay a loma’ ko mihaenan, matiya o Antiwki, Kolinto a kiwkay. O “mapili’ay a malemeday a tamdaw” ko mihaenan a matatodongay a kiwkay. I kalomahad no kiwkay i kasaniyaro’ i, paytemek no finawlan a paso’lin i, mapatireng ko kasaromarom no pakayraan ato kiwkay, ira ko macicihay a malitosa a kiwkay, o nian ko saka adihay no pakayraan ato kiwkay, ira ko tinsokiw, ira ko cin-sinhoy, ira ko seiy-kiwkay, ira ko ansokonic a kiwkay,ira ko ciwlo kiwkay. Itini i falohay a kataterekan a cudad i, o fangcalay a pita’ongan han ko kiwkay ano ca i o loma’ no Tapang. Nika o sowal ni Pawlo i “o tireng ni Kiristo” han ningra ko kiwkay. Nawhani, nai ci Kiristoan a mapatiren ko kiwkay, o cecay a tireng ni Kiristo ko kiwkay. Matilid i Loma5-8 a cefang, ^min no ’orip no tamdaw i ci Apolohaman a militapang, saka, yo moraraw ci Apoloham i litapangto kita a ciraraw, o nian ko saka pacek ni Yis Kiristo i ciwcika, yo malaliyaw a ma’orip ci Kiristo i patay i, malaliyaw kita a ma’orip nai patay. Orasaka, pakayni i kinafalah ni Kiristo a mapacek i ciwcika ko sakalemed ita, onini a malemeday a tamdaw ko misowalan ni Pawlo toya Kiwkay hananay.
Knlibu

Knlibu（克尼布部落）

Itiniay i Xiulin(秀林) Cen no Hualien(花蓮) ko Knlibu a niyaro’, 326  ko sa’osi no parod no loma’, 1,044 ko sa’osi no tamdaw.

62% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 648  ko tamdaw; o roma sato i, 38% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 396 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Truku(太魯閣族)52%, Amis(阿美族)4%, Tayal(泰雅族)3%, roma(其他)2%.

Ira ko picodadan(和平國小、和平國小附幼) i niyaro’.

Ira ko imeng(新城分局和平派出所、鐵路警察和平派出所) i niyaro’.

Ira ko kofa(新城郵局、花蓮縣消防局和平分隊、工業局和平工業區服務中心、礦務局和平礦場保安中心、台電和平服務所、台鐵和平站) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kodic

Kodic（立德部落）

Itiniay i Fengbin(豐濱) Cen no Hualien(花蓮) ko Kodic a niyaro’,  77  ko sa’osi no parod no loma’, 208 ko sa’osi no tamdaw.

83% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 173  ko tamdaw; o roma sato i, 17% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  35 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Kebalan(噶瑪蘭族)46%, Amis(阿美族)31%, Tayal(泰雅族)1%, Paiwan(排灣族)1%, Rukai(魯凱族)1%, roma4%.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kolado't

Kolado't（樟原部落）

Itiniay i Changbin(長濱) Cen no Taitung(台東) ko Kolado't a niyaro’, 106  ko sa’osi no parod no loma’, 266 ko sa’osi no tamdaw.

92% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 244  ko tamdaw; o roma sato i, 8% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  22 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)87%, Kebalan(噶瑪蘭族)1%, roma(其他)4%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Komoris no i Siwkulanay a Pangcah

## Komoris no i Siwkulanay a Pangcah (秀姑巒阿美的河祭)
Komoris no i Siwkulanay a Pangcah O komoris hananay i, o lalowaden no niyaro’ to mihecahecaan. Ro:ma, satokeled han no cecay a naniyaro’an a cilowad. Ro:ma, malaladof ko pinapina a niyaro’ a malacecay ko lowad. I ka’ayaw no ilisin saca a cilowad to komoris. Cecay a lowad, ano ranikay i, tosa ko romi’ad cecay ko dadaya. Ano mangayar i, tosa ko dadaya tolo ko romi’ad. O tata’ang no nanom ko pi’arawan to saka ranikay ato saka ngayar no lowad. O kacilowadan to komoris i, o Siwkulan a Tarawadaw. O demak a komoris i, Tafa’en ko sawa’eran no kacacinowasan a pasayra i roma a sonol no nanom. Ta i tiya yo makerah to ko nanom a mifoting. O lalosimeten to sipitafa’ i, o kilang malotartar, o eli’ ato talod, o tafayar, o fokeloh, ato fonak ato si’elac, hatira. Yo miteka a mitafa’ to nanom i, cecay ko sowal no mama no kapah, saferiferih sato ko safasafa a kapah pakinacecay to tayal a mitafa’, awaay ko matayoay. O saka saan a pakinacecay to tayal i, nga’ay caay kasarocod ko nanom a misetol to satafa’ o sanay. Naw hani, ano masarocod ho ko nanom a mipelox to tafa’ i, caay to ko mamafilo ko nanom a liyawen a mitafa’. Orasaka, satariktiken ko tayal a maemin. Sasitahefod sato ko narikoran no kapah a comikay. O kahemekan a minengneng ko kafarihfih no kapah a mitafa’. O nokay nai pala 
Ano maherek ko pifoting, maedeng kami a minokay ano dafak i ano saan ko piditek no mama no kapah to lowad naira i, ocoren no mama no kapah ko sadosidos no ciopihay a selal. Patakec han naira ko cohcoh i laeno no coho’ i safaled no ’amatorod naira. Itiya i kasademseman no foti’ to dadaya, na’on saan caira a comikay a mitaliyok to niyaro’ a paratoh to i loma'ay. Sowal saan：“ Oy! Ina! Tekong ’araway, ’arirawraw no folad, keliw sasefet, minokay kami ano dafak” saan a palatoh to i loma’ay. Pakatengil ko i loma’ay to piparatoh no kapah i, maratar a manikar ko fafahiyan a misahakhak to sasatoronen. Ta sa’apeladen naira ko toron a misapangkiw no kawat ko pisakofetol, cecay a kamat ko nika pisadadahal. Ta patayraen naira i ’adawang a patorod i teloc no lofang koya toron i mamalahok . Ta sirimrimen no pakarongay no lofang a mipili’ ko fangcalay, o sakaay ko nini, o sasafa'ay ko nini a apelad saan a misiwatid. Yaan yo safangcalay i, o malosapaka'en to mato'asay saan ko pisakilac no sasafa'ay a lofang. Ano minokay sato ko kapah i, tangsol han no mama no kapah ko foting a misakilac.Tata’akay a foting i, malo no Kalas a kilac; mimingay a foting i, o sapakilac to teloc. Matiraay ko pisakilac no Pangcah a masasereserer. O ’osaw a misakilac a foting i, malosakalahok to no finawlan i ’adawang. O komoris hananay i, todongay o sapalatamdaw to kapah ato teloteloc a mingodo to mato’asay, ato sakafana’ no misina’el to niyaro’. 

Kasasiwasiw:Siwkulang 'Amis
Korea, north

Korea, north（北韓）

Itini i 40 00 N, 127 00 E, noAsiya ko Korea, north.
Polong no sekalay i 120,538 sq km “saka 99 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 120,408 sq km, no nanom a sekalay i, 130 sq km ” 
Polong i 25,115,311 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 21.80%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 46%, malo no roma to a sera 32.20%.

siyoto(首都)
O [Pyongyang(平壤) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakafalo 15 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Kim Jong-un(金正恩), patirengan a romi’ad i 2016 a miheca(年) saka 5 folad saka 9 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Kasasiwasiw:Sawaliay Asiya
Kasasiwasiw:Asiya
Kasasiwasiw:Kitakit
Kasasiwasiw:North Korea
Koyo

Koyo（溫泉部落）

Itiniay i Ruisui(瑞穗) Cen no Hualien(花蓮) ko Koyo a niyaro’, 424  ko sa’osi no parod no loma’, 976 ko sa’osi no tamdaw.

29% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 283  ko tamdaw; o roma sato i, 71% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 693 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)20%, 撒奇拉雅族1%, Truku(太魯閣族)3%, Tayal(泰雅族)3%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)1%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kolinda Grabar-Kitarović

I 1968 a miheca(年) saka 4 folad saka 29 a romi’ad masofoc(出生) ci **Kolinda Grabar-Kitarović**(柯琳達·葛拉巴爾-季塔洛維奇), malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit(國家) no Croatia(克羅埃西亞) anini i ci Kolinda Grabar-Kitarović, patirengan a romi’ad i 2015 a miheca(年) saka 2 folad saka 19 a romi’ad. Her presidential term ended on 18 February 2020.

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Komoris

## Komoris ([[kuwaping a sowal]]: 河祭)
pikomorisan mihcahca’an saca mikomoris ko niyaro,o nokapolongan masaselalay a demak. itira 5 fulad ko pikomorisan,no apoko’ay tusa koromiad cecay ko dadaya ,roma sepat ko romiad tolo ko dadaya, piaraw to ko demak no kapolongan. O sowal no tatoasan it:yaho ,ira I parik a niyaro Saopo amaro ko arikakay a tamdaw, tata’ang ko tatirengan nangra, pasadak han nira ko kamay marawis ko fu’is I kakarayan, cecay arihawak marihawak ko riyar, mafana mi sakawas, o tada tati’ihay a tamdaw, arikakay han ko pangangan cangra’an. Kina Arikakay itini I niyaro mitakaw to lalusidan misamangah ko wawa milawla to fafahiyan, yana rihadayay ko orip i, madawdaw to ko orip no finawlan. Ca’ay to pakahadidi ko finawlanko kadingni arikakay, patayanta tiya mapalasawad kora arikakay sako finawlan, saopen no tapang ko kapah papinanam cumikay mi’idoc milefo Mitaekod, halafin to kopinanam araw han notapang maedeng to misiayaw patayen kira arikakay. Misatapang to o nonamalay a odoc sape kari’ang,araw han Ca’ay kama’ama’an kora arikakay, aloman ko madoka’ay nyakapah irako mapatayay. Cecay aromiadan tayra iriyar ko tapang, mihirateng sama’anen tiya malowid kora arikakay,yapahanhan merek komata, talaremed kora tapang, sowalsa ko kawas no nanom, arikakay hananay ca’ay ko tamdaw ciira, o tati’ihay a kawas ca’ay ko mamafilo no tamdaw.. Pakawanan han no kawas nanom, pinokay to sanga’en ko polong(o talod), pakafiten I a’ayaw no idoc, dodo han no tapang koyasowal, hakerid no tapang ko alomanay a Kapah, sacecaycecay pateli ko polong kina sanga. miteka to misalisin mitatotatoy to polong ko kapah, fuhal san misaceliceli kora arikakay, pasaikor to pakayra I riyar milaliw, Saikor san ko tapang no arikakay pasowal, miaray kami tamowanan ano marawod to ko mihca’hca’an,ya lima fulad saca ala’en ko icep ato epah, salisinen kami tiya adihay ko kina’ala namo kofuting ato afar. 
Pakani to komoris ademaki otodong kangodoen ko matoasa, tiya kadofaw kinaira masasipadang ko salikaka marayaray ko serangawan.
Kuabar

Kuabar（古華部落）

Itiniay i Chunri(春日) Cen no Pingtung(屏東) ko Kuabar a niyaro’, 224  ko sa’osi no parod no loma’, 821 ko sa’osi no tamdaw.

96% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 788  ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  33 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Paiwan(排灣族)94%, Amis(阿美族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko picodadan(古華國小、古華幼兒園) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ku shu shu

Ku shu shu（和平部落）

Itiniay i Dawu(大武) Cen no Taitung(台東縣) ko Ku shu shu a niyaro’,  67  ko sa’osi no parod no loma’, 141 ko sa’osi no tamdaw.

82% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 116  ko tamdaw; o roma sato i, 18% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  25 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Paiwan(排灣族)74%, Amis(阿美族)2%, Tayal(泰雅族)1%, Puyuma(卑南族)1%, Rukai(魯凱族)1%, roma(其他)1%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ksunu'

Ksunu'（嘎色鬧部落）

Itiniay i Fuxing(復興) Cen no Taoyuan(桃園巿) ko Ksunu' a niyaro’,  71  ko sa’osi no parod no loma’, 245 ko sa’osi no tamdaw.

94% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 231  ko tamdaw; o roma sato i, 6% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  14 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)89%, Amis(阿美族)1%, Bunun(布農族)2%, Paiwan(排灣族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會光輝教會、嘎色鬧天主堂) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kudrengere

Kudrengere（谷川部落）

Itiniay i Wutai(霧台) Cen no Pingtung(屏東) ko Kudrengere a niyaro’,  68  ko sa’osi no parod no loma’, 193 ko sa’osi no tamdaw.

97% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 187  ko tamdaw; o roma sato i, 3% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   6 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Paiwan(排灣族)48%, Rukai(魯凱族)47%, Bunun(布農族)1%, Amis(阿美族)1%, roma(其他)1%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kuli

Kuli（上高義部落）

Itiniay i Fuxing(復興) Cen no Taoyuan(桃園) ko Kuli a niyaro’,  33  ko sa’osi no parod no loma’, 130 ko sa’osi no tamdaw.

95% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 124  ko tamdaw; o roma sato i, 5% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   6 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)86%, Amis(阿美族)3%, Paiwan(排灣族)2%, Truku(太魯閣族)2%, roma(其他)3%.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會高義教會、真耶穌教會高義祈禱所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kungkung

Kungkung（大鼓部落）

Itiniay i Ji’an(吉安) Cen no Hualien(花蓮) ko Kungkung a niyaro’, 1,212  ko sa’osi no parod no loma’, 3,340 ko sa’osi no tamdaw.

20% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 670  ko tamdaw; o roma sato i, 80% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 2,670 ko tamdaw.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kunuan

Kunuan（固努安部落）

Itiniay i Wanrong(萬榮) Cen no Hualien(花蓮) ko Kunuan a niyaro’, 141  ko sa’osi no parod no loma’, 521 ko sa’osi no tamdaw.

98% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 512  ko tamdaw; o roma sato i, 2% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   9 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Bunun(布農族)89%, Amis(阿美族)2%, Tayal(泰雅族)1%, Truku(太魯閣族)1%, roma(其他)5%.

Ira ko picodadan(馬遠國小) i niyaro’.

Ira ko paisingan(馬遠村衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Kurgyzstan

Kurgyzstan（吉爾吉斯）

Itini i 41 00 N, 75 00 E, noAsiya ko Kurgyzstan.
Polong no sekalay i 199,951 sq km “saka 87 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 191,801 sq km, no nanom a sekalay i, 8,150 sq km ” 
Polong i 5,727,553 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 55.40%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 5.10%, malo no roma to a sera 39.50%.

siyoto(首都)
O [Bishkek(比斯凱克) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakafalo 31 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Almazbek Atambayev(阿爾馬茲別克·阿坦巴耶夫), patirengan a romi’ad i 2011 a miheca(年) saka 12 folad saka 1 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Kyu’ang

Kyu’ang（下比來部落）

Itiniay i Wufeng(五峰) Cen no Hsinchu(新竹) ko Kyu’ang a niyaro’,  20  ko sa’osi no parod no loma’,  40 ko sa’osi no tamdaw.

90% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i,  36  ko tamdaw; o roma sato i, 10% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 4 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Saysiyat(賽夏族)75%, Tayal(泰雅族)15%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Lacihakan

## O ngangan no Lacihakan（拉基禾幹部落）
Malinah ko i ’ayaway a moto’asay a tayni, o no Lacihaka no pangcah i, o sowal są, Lacihaka a niyaro’, Adihayay ko kilang tira i palapalaan itiyaho. Lacihakan a niyaro’, nasapiomahay no Langas a niyaro’ a finawlan i ayawho. Malinah sato ko kowaping itira i,ta ira to ko tamdaw pakayni a misatapang.

## O kasiikedan no niyaro’(部落特色)
Misi’ayaw mililis to riyar ko Lacihaka a niyaro’, tada kanga’ayan no palafangay a misalama, nengneng han i nowalian no

## O nikalopisak no Tafugan (人口分佈)
Lacihakan（拉基禾幹部落）

Itiniay i Ruisui(瑞穗) Cen no Hualien(花蓮) ko Lacihakan a niyaro’, 197  ko sa’osi no parod no loma’, 497 ko sa’osi no tamdaw.

53% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 262  ko tamdaw; o roma sato i, 47% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 235 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)51%, roma(其他)1%.

## O finacadan no Yincomin (所屬阿美族群)
O Siwkolan a ’amis ko Lacihakan a niyaro’, na itira i tarawadaw no Kalingko talatimol tangasa i Cilamitay, nawhani maemin paniyaro’ i lawac no Siwkolan a tarawadaw sa mapangangan to Siwkolan a ’amis. i tiniay i laloma' no Ruysuy-syang (瑞穗鄉 sowal no holam ) no Hualien-siyen (花蓮縣 sowal no holam ) ko Lacihakan a niyaro’. 

ira ko Kiwit a niyaro’, Olaw a niyaro’, Olalip niyaro’, Kalala a niyaro’, Sapat a niyaro’, Atolan a niyaro’, Langas a niyaro’, Lacihakan a niyaro’ , Ukang a niyaro’ , Narowan a niyaro’ , Morocan a niyaro’ ato Koyo a niyaro, tosa ko safaw a niyaro’ ko kasaniyaro’aro’ i Ruysuy-syang.

ona niyaro’ a maemin i, caayay kalalecad ko rayray no lilengawan, o rakat no kafolaw, o taliyok no paniyaro’an ato kasasiroma no saka’orip, caayay kalecad ko ngarngar no serangawan.

## O pitooran no finawlan (族人信仰)

Tadasakenaay a pitooran no finawlan ko San-fo-kiw tingsikiway, o pitooran ko finawlan no Lacihakan i, kalimelaan ko sowal no Kawas, to sakafana’ to ’orip no tamdaw, ato awaay to ko kaka to nikafana’to codad how i. ora ma’araway a kiwkay i, o tingsikiw ato ciwlokiwkay, o ciwlokiwkay a tamdaw ko ka adihay. pakayni sa’opo no kinkay, malosakarikec sto sakarakat no ’orip no Yincomin, mamaan ca ko deamk no sapitolon ko niyaro’.

## O Pikafitan i Papotal(外部連接)

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
L.muan

L.muan（茂安部落）

Itiniay i Datong(大同) Cen no Yilan(宜蘭) ko L.muan a niyaro’,  72  ko sa’osi no parod no loma’, 223 ko sa’osi no tamdaw.

96% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 213  ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  10 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)85%, Amis(阿美族)2%, roma(其他)7%.

Ira ko picodadan(四季國小茂安分校) i niyaro’.

Ira ko paisingan(茂安衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Laiyi

Laiyi（來義鄉）

Itini i Pingtung(屏東) ko Laiyi Siyang. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 162.27 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 70.84 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 86.37 km²), 7,556 ko tamdaw i Laiyi Siyang, 2,230 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin(原住民) sa’osi han ira ko 7,327 a tamdaw, pakaala to 97%(Paiwan排灣族\) no polong no tamdaw. o Paiwan ko sa’alomanay i Pingtung Siyang.

## O kasaniyarona
7 ko cun, 10 ko niyaro’ i Laiyi Siyang.
Kuljaljau（古樓部落）, Vungalid（望嘉部落）, Payljus（白鷺部落）, Calasiv（丹林部落）, Tjuwaqau（大後部落）, Siljevavav（喜樂發發吾部落）, Tjana’asiya（義林部落）, Pucunug（文樂部落）, Tjalja’avus（來義部落）, Takamimura（高見部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Lalauya

Lalauya（樂野部落）

Itiniay i Alishan(阿里山) Cen no Chiayi(嘉義) ko Lalauya a niyaro’, 378  ko sa’osi no parod no loma’, 1,165 ko sa’osi no tamdaw.

68% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 787  ko tamdaw; o roma sato i, 32% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 378 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Cou(鄒族)56%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)2%.

Ira ko picodadan(阿里山國小、阿里山國中、阿里山小學附幼、拉拉吾雅部落圖書資訊站) i niyaro’.

Ira ko kofa(阿里山鄉公所、阿里山戶政事務所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(阿里山衛生所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Lalekeleke

Lalekeleke（力里部落）

Itiniay i Chunri(春日) Cen no Pingtung(屏東) ko Lalekeleke a niyaro’, 154  ko sa’osi no parod no loma’, 577 ko sa’osi no tamdaw.

97% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 562  ko tamdaw; o roma sato i, 3% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  15 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Paiwan(排灣族)97%.

Ira ko paisingan(力裡村衛生室) i niyaro’.

Ira ko kofa(消防局春日分隊) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Laeno

## O ngangan no La’eno  (大港口部落由來)
Ｏ kimad itiya ho, o sa’ayaway a tayni ko Ciporan a ngasawan. pakayni i Sanasay milacal to riyar tangasa i posong. saikor, tangasa to i La’eno no cepo’ ato Makotaay paloma’ ko Ciporan ngasaw. Nikawria ikarira,yo kasakapingan ho i, ira ko Karawrawan a demak no Cepo’ hananay, misalalan ko kaping no kasakapingan , mari'angay ko kaping to finawlan. sa linahen ngara ko kamaro’an tayra i  katimol no sa’etip a （sowal no holam）Cekongsan(赤公山) tokos a makotaay ’alo. kirami i (1924 -1925 ), sąadihaysa to ko tamdaw i Makotaay a niyaro’. linah saan to ko finawlan tayra i la’eno no Makotaay, sa La’eno a niyaro’ han ngara.

## O kasiikedan no niyaro’ (部落特色)
I kawili no lawacay no Siwkolan(Tarawadaw) a ’alo ko paniyaro’an no La’eno, makakecor ato ikatimolay a Cawi’ niyaro’, Tatapangan no Karawrawan a demak no Cepo' intini, i 1878 miheca ira ko lalood no 'Amis ato micowatay a tani a Cinping, pito a romi'ad ko pisalifong no Cinping nani riyar sa mahadefek ko niyaro' no La'eno, tada citaneng ko kakita'an ci Mayaw Apin a pali'ayaw to finawlan milimek tayra i Cilangasan sa maosaw ko tamdaw no 'Amis. O roma i, O tata’akay pisa’atomoan a niyaro’ itini,O nakamayan misanga’an a lalosidan i, ira ko ’atomo, o koreng, o tatoronan, o tamangan...ato masamaamaanay. misanga.Sakafalo folad to mihecahecaan miilisin to ko kasaniyaro’ no  La’eno a masaPangcah, sa tadamaanay a demak to mihecahecaan konini, manga’ay kakayakayat sa to mato’asay ato wawa malacecay salafii’, sa masakero ato miraradiw.

## O nikalopisak no Laeno (人口分佈)

Itiniay i Fengbin Syang(豐濱)  no Hualien Syien(花蓮) ko Laeno a niyaro’, 65 ko sa’osi no parod no loma’, 145 ko sa’osi no tamdaw.

82% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 119 ko tamdaw; o roma sato i, 18% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 26 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)74%, Paiwan(排灣族)1%, Puyuma(卑南族)1%, 撒奇拉雅族1%, roma(其他)6%.

Ira ko picodadan(港口部落) i niyaro’.

## O finacadan no Yincomin (所屬阿美族群)
O pasawalian a Pangcah, o sa’alomanay a finacadan no Yincomin. itini i nowalian a lotok, mililis to riyar, mifater to Kalingko na itira i Fakong talatimol tangasa i Madawdaw, saka o pasawali a Pangcah han.

## O pitooran no finawlan (族人信仰)
O pito'oran ko finawlan no Laeno i ,itini a niyaro’ ira ko tosa nipatirengan a kiwkay a maneneng. O pito’oran nira i o tingsikiw ato kirisito-kiw. itini i ira ko pito’oran ngara, pakayni sa’opo no kinkay, malosakarikec sto sakafakat no ’orip no Yin-cu-min. mamaan ca ko deamk no sapitolon ko niyaro’.

## O Tahapinangan a Tilid (參考文獻)
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Lahaw

Lahaw（信賢部落）

Itiniay i Wulai(烏來) Cen no New Taipei(新北) City ko Lahaw a niyaro’, 193  ko sa’osi no parod no loma’, 605 ko sa’osi no tamdaw.

44% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 266  ko tamdaw; o roma sato i, 56% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 339 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)41%, Amis(阿美族)2%, Paiwan(排灣族)1%, Truku(太魯閣族)1%.

Ira ko picodadan(信賢種籽實小) i niyaro’.

Ira ko imeng(新店分局信賢派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(信賢衛生室) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會信賢教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Lalumaang

Lalumaang（東方羅馬部落）

Itiniay i Xincheng(新城) Cen no Hualien(花蓮) ko Lalumaang a niyaro’, 204  ko sa’osi no parod no loma’, 542 ko sa’osi no tamdaw.

39% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 214  ko tamdaw; o roma sato i, 61% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 328 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)26%, Bunun(布農族)1%, Tayal(泰雅族)1%, Truku(太魯閣族)7%, Kebalan(噶瑪蘭族)2%, Paiwan(排灣族)1%, roma(其他)2%.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Lamuan

Lamuan（南安部落）

Itiniay i Zhuoxi(卓溪) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Lamuan a niyaro’,  34  ko sa’osi no parod no loma’, 146 ko sa’osi no tamdaw.

99% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 144  ko tamdaw; o roma sato i, 1% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   2 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Bunun(布農族)88%, Amis(阿美族)1%, Paiwan(排灣族)1%, Cou(鄒族)1%, roma(其他)8%.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Lanngdun

Lanngdun（人倫部落）

Itiniay i Xinyi(信義) Cen no Nantou(南投縣) ko Lanngdun a niyaro’, 312  ko sa’osi no parod no loma’, 1,219 ko sa’osi no tamdaw.

95% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 1,156  ko tamdaw; o roma sato i, 5% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  63 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Bunun(布農族)91%, Tayal(泰雅族)2%, Amis(阿美族)1%.

Ira ko picodadan(人和國小、博幼部落圖書資訊站_人和) i niyaro’.

Ira ko imeng(信義分局人倫派出所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Lanyu

Lanyu（蘭嶼鄉）

Itini i Taitung(台東) ko Lanyu Siyang. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 47.04 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 0 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 43.17 km²), 5,035 ko tamdaw i Lanyu Siyang, 1,798 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin(原住民) sa’osi han ira ko 4,243 a tamdaw, pakaala to 84%(Yami(Tao)(達悟族) no polong(全部) no tamdaw. o Yami(Tao) ko sa’alomanay i Taitung.

## O kasaniyarona
4 ko cun, 6 ko niyaro’ i Lanyu Siyang.
Ivalino（野銀部落）, Iranmeylek（東清部落）, Yayo（椰油部落）, Iratay(漁人部落）, Imaorod（紅頭部落）, Iraraley（朗島部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Lasutan

Lasutan（拉署旦部落）

Itiniay i Hualien(花蓮縣) Cen no Hualien(花蓮巿) ko Lasutan a niyaro’, 1,940  ko sa’osi no parod no loma’, 4,942 ko sa’osi no tamdaw.

13% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 633  ko tamdaw; o roma sato i, 87% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 4,309 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)9%, Tayal(泰雅族)1%, Truku(太魯閣族)1%.

Ira ko picodadan(自強國中) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Latvia

Latvia（拉脫維亞）

]

Itini i 57 00 N, 25 00 E, noYoropi ko Latvia.
Polong no sekalay i 64,589 sq km “saka 124 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 62,249 sq km, no nanom a sekalay i, 2,340 sq km ” 
Polong i 1,965,686 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 29.20%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 54.10%, malo no roma to a sera 16.70%.

siyoto(首都)
O [Riga(里加) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakacecay ko safaw 18 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Raimonds Vējonis(萊伊蒙茨·維尤尼斯), patirengan a romi’ad i 2015 a miheca(年) saka 7 folad saka 8 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Laos

Laos（寮國）

]
Itini i 18 00 N, 105 00 E, noAsiya ko Laos.
Polong no sekalay i 236,800 sq km “saka 84 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 230,800 sq km, no nanom a sekalay i, 6,000 sq km ” 
Polong i 7,019,073 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 10.60%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 67.90%, malo no roma to a sera 21.50%.

siyoto(首都)
O [Vientiane(永珍) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakatosa ko safaw 2 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Bounnhang Vorachith(本揚·沃拉吉), patirengan a romi’ad i 2016 a miheca(年) saka 1 folad saka 22 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Kasasiwasiw:Laos
Kasasiwasiw:Kitakit
Kasasiwasiw:Asiya
Letsie III

Letsie III(萊齊耶三世)

I 1963 a miheca(年) saka 7 folad saka 17 a romi’ad masofoc(出生) ci Letsie III, malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit(國家) no Lesotho(賴索托) anini i ci Letsie III, patirengan a romi’ad i 1996 a miheca(年) saka 2 folad saka 7 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Lidaw

Lidaw（里漏部落）

Itiniay i Ji’an(吉安) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Lidaw| a niyaro’, 1,118  ko sa’osi no parod no loma’, 2,835 ko sa’osi no tamdaw.

32% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 899  ko tamdaw; o roma sato i, 68% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 1,936 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)29%, Truku(太魯閣族)1%, roma(其他)1%.

Ira ko picodadan(化仁國中) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Liechtenstein

Liechtenstein（列支敦斯登）

]

Itini i 47 16 N, 9 32 E, noYoropi ko Liechtenstein.
Polong no sekalay i 160 sq km “saka 219 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 160 sq km, no nanom a sekalay i, 0 sq km ” 
Polong i 37,937 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 37.60%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 43.10%, malo no roma to a sera 19.30%.

siyoto(首都)
O [Vaduz(瓦都茲) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakafalo 15 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Hans-Adam II(漢斯·亞當二世, Prince of Liechtenstein, patirengan a romi’ad i 1989 a miheca(年) saka 11 folad saka 13 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Likavung

Likavung（利嘉部落）

Itiniay i Beinan(卑南) Cen no Taitung(台東縣) ko Likavung a niyaro’, 466  ko sa’osi no parod no loma’, 1,247 ko sa’osi no tamdaw.

69% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 857  ko tamdaw; o roma sato i, 31% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 390 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Puyuma(卑南族)54%, Amis(阿美族)7%, Paiwan(排灣族)3%, Bunun(布農族)1%, Rukai(魯凱族)2%, roma(其他)2%.

Ira ko picodadan(利嘉國小) i niyaro’.

Ira ko imeng(台東分局利嘉派出所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Lilang

Lilang（裡冷部落）

Itiniay i Heping(和平) Cen no Taichung(台中市) ko Lilang a niyaro’, 145  ko sa’osi no parod no loma’, 388 ko sa’osi no tamdaw.

76% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 294  ko tamdaw; o roma sato i, 24% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  94 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)71%, Amis(阿美族)2%, Bunun(布農族)1%, Cou(鄒族)1%, Truku(太魯閣族)1%.

Ira ko picodadan(裡冷部落圖書資訊站) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(真耶穌教會裡冷教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Libu

Libu（李埔部落）

Itiniay i Jianshi(尖石) Cen no Hsinchu(新竹縣) ko Libu a niyaro’,  27  ko sa’osi no parod no loma’, 103 ko sa’osi no tamdaw.

96% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i,  99  ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   4 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)93%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)2%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Limecedan no Pangcah

Limecedan no Pangcah （阿美族的少女）

Itini i kasafinacadan takarakaraw ko tatirengan no limecedan no Pangcah, o mafana’ay a romadiw ato kero’ a masafelaway. Nano kaemangan damsay malalokay a matayal, maratar to dafak miradom, mifaca’, misakaranam, malepon konini tatayalen aca no loma’, to romi’ad i talariyar micekiw, mirengos tono riyar, anca talalotok maomah, pakaen to kolong, tahakakerem to ko romi’ad ta minokay, tangsol to misakalafi sapakalafi to mato’asay.

Maraod to ko katatodongan no mihecan ko limecedan no Pangcah, ira to ko kahemekan malotatodong, maedeng to ko kalalacal, malacecay to ko faloco’ ano saan, misafaloco’ to sakararamod. Sa honihoni sato tayra i loma’ no fa’inayan a mitapi’, mipadang miasik to salawacan no loma’, mipadang a miradom, masakaranam, pacafay to mato’asay. O roma i, ano o kapah ko maolahay toya limecadan i, tayra i loma’ no fafahiyan a pakasoy, kaliwmahan mipadang malingad, tadafa’inayan kako anosa talalotok midongec pakaolah to mato’asay no fafahiyan, onini koya sowal ano mamikadafo to ko limecedan a kaying, o rarakaten konini a demak.

Itiya ho o kato’asan a talihocan no limecedan i niyaro, ano palecad han to aniniay i tokay ma’orip a limecedan, wata ko kasasiroma. nika oya nano kakaemangan, ya damsayay lipahakay malalokay a matayal fangcalay nano rayray manengneng i tatirengan no limecedan no Pangcah. Caay ko sasafaen ko maro’ay i tokay ko aniniay a limecedan no Pangcah, teked sa cacay tayni tona falohay a talihocan a milifet a matayal, mi’em’em to ’ilol miliyas to niyaro’, milifet ho minanam to ’orip itini i tokay. So’elin to malalok cangra matayal, o roray koni caay kasaan, pacena’an makakaleto ko tao misalama, cangra sa, palasawad sa to pahanhanan, nanam sato a matayal, ano mimimiming ko lifon, o faloco’ sapifalicaw to ’orip no loma’ i niyaro, o roray koni caay kasaan hadidi sa to roray cangra.

## Pi’arawan to lakaw

*李景崇，1998，《阿美族歷史》，臺北：師大書苑。
*達西烏拉彎‧畢馬，2001，《臺灣的原住民 : 阿美族》，臺北：臺原。
*林淳毅，2001，《阿美族傳說：邦查的山海故事，後山的美麗傳奇》，臺中：晨星。
*達西烏拉彎畢馬，2003，《阿美族神話與傳說：再創生、彩虹的傳說、人頭祭、鍬與刀、製陶的口傳故事》，臺中：晨星。
*黄宣衞，2008，《阿美族》，臺北：三民。

Kasasiwasiw:Siwkulang 'Amis
Lingacay

Lingacay（苓雅仔部落）

Itiniay i Yuli(玉里) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Lingacay a niyaro’, 223  ko sa’osi no parod no loma’, 741 ko sa’osi no tamdaw.

94% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 700  ko tamdaw; o roma sato i, 6% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  41 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)89%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)4%.

Ira ko picodadan(德武國小) i niyaro’.

Ira ko paisingan(德武衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Lokot

Lokot（山蘇）Sakakaya'(很長) sanay ko papah(葉子), cecacecay laya' no kamay ko kakaya'.

Malalid a romahad i semot, i kilakilangan(樹上). Ma'osi(不喜歡) to cidal(太陽不會直射之樹蔭下), tatiih ko lengaw ano matalang i cidal. Maolah a lomahad i masoemetay a sata' ato kilang. Kiemel ko lamit nira a mikafit i kilakilangan(附生在樹上).

Anini, 'aloman to komaenay to lokot, 'aloman 'aloman to ko mipalomaay  to lokot i facal, i tatihi no loma', i semot no omaomahan.

## siiked(特徵)
O sakoengelay a papah nira ko kakaenen no tamdaw. Fangcal ano matangtang anoca maciyan. Roma sato mapolong to katacomoli a masafel.

O papah nira, maosoy a mafail, fangcal a masahana(拿來做成漂亮的盆栽).

Maolahay a malengaw i lidolidongan, itini i saemelay a sota ko kalengaw no lokot. Ikorto, o harateng no ci todongay to no lotolotokan(林務局) i, o pipaloma no aniniay a tamdaw i, saheto sa pahiliwan anca o cisawarakay, tongal sato atekakay ko ’aca no lokot.

O papah no lokot i mangaay pacamolen to kohaw no foting, ka’esoay kaenen.

I tini i, noTaywan i, kasa falifalic no romi’ad, Takaraway a lotlotkan ’edeng ira ko 50~870kongco. Matatorongay a takalaway a lotolotokan400~1200kongco, I tirataatlaway i kilangkilanganamalengaw。
Lithuania

Lithuania（立陶宛）

]

Itini i 56 00 N, 24 00 E, noYoropi ko Lithuania.
Polong no sekalay i 65,300 sq km “saka 123 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 62,680 sq km, no nanom a sekalay i, 2,620 sq km ” 
Polong i 2,854,235 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 44.80%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 34.60%, malo no roma to a sera 20.60%.

siyoto(首都)
O [Vilnius(維爾紐斯) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakatosa 16 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Dalia Grybauskaitė(達利婭·格里包斯凱特), patirengan a romi’ad i 2009 a miheca(年) saka 7 folad saka 12 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Litu

Litu（利稻部落）

Itiniay i Haiduan(海端) Cen no Taitung(台東縣) ko Litu a niyaro’,  80  ko sa’osi no parod no loma’, 335 ko sa’osi no tamdaw.

95% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 318  ko tamdaw; o roma sato i, 5% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  17 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Bunun(布農族)82%, Amis(阿美族)2%, Paiwan(排灣族)2%, Tayal(泰雅族)1%, roma(其他)8%.

Ira ko imeng(關山分局利稻派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(利稻村衛生室) i niyaro’.

Ira ko kofa(台東消防局利稻分隊) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Luhung

Luhung（基國派部落）

Itiniay i Fuxing(復興) Cen no Taoyuan(桃園市) ko Luhung a niyaro’, 248  ko sa’osi no parod no loma’, 749 ko sa’osi no tamdaw.

80% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 597  ko tamdaw; o roma sato i, 20% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 152 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)75%, Amis(阿美族)2%, Paiwan(排灣族)1%, roma(其他)2%.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會三民教會、三民天主堂) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis