open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Switzerland

Switzerland（瑞士）

Itini i 47 00 N, 8 00 E, noYoropi ko Switzerland.
Polong no sekalay i 41,277 sq km “saka 136 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 39,997 sq km, no nanom a sekalay i, 1,280 sq km ” 
Polong i 8,179,294 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 38.70%, Malo no kilakilangan a sera 31.50%, malo no roma to a sera 29.80%.

siyoto(首都)
O [Bern ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakafalo 1 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit anini i ci Didier Burkhalter, patirengan a romi’ad i 2012 a miheca saka 1 folad saka 1 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tabilas

Tabilas（圓墩部落）

Itiniay i Tai’an Cen no Miaoli ko Tabilas a niyaro’, 115  ko sa’osi no parod no loma’, 361 ko sa’osi no tamdaw.

81% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 292  ko tamdaw; o roma sato i, 19% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  69 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal75%, Amis1%, Saysiyat1%, Bunun2%, Paiwan2%, roma1%.

Ira ko picodadan(汶水國小、汶水國小附幼) i niyaro’.

Ira ko kofa(消防局泰安分隊) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會達比拉斯教會、圓墩天主堂、錦水神召會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Taitung

## Taitung（臺東市）

Itini i Taitung ko Taitung. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 111.48 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 0.47 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 1.09 km²), 10,692 ko tamdaw i Taitung, 3,655 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin sa’osi han ira ko 6,817 a tamdaw, pakaala to 64%(Amis, Puyuma, Paiwan) no polong no tamdaw. o Amis, Puyuma, Paiwan ko sa’alomanay i Taitung Cen/ Siyang.

## O kasaniyarona
46 ko cun, 20 ko niyaro’ i Taitung.
Apapuro（高坡部落）, Pasawali（巴沙哇力部落）, Ining（伊濘部落）, Falangaw（馬蘭部落）, Asiroay（阿西路愛部落）, Pusong（布頌部落）, Alapanay（阿拉巴奈部落）, Karoroan（加路蘭部落）, Matang（馬當部落）, Katatipul（卡地布部落）, Kasavakan（射馬干部落）, Puyuma（普悠瑪部落）, Papulu（巴布麓部落）, Kalaluran（卡拉魯然部落）, Fukid（新馬蘭部落）, Pongodan（大橋部落）, Sihodingan（常德部落）, Kakawasan（石山部落）, Siafulungay（建農部落）, Pakurung（巴古崙部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Taiwu

Taiwu（泰武鄉）

Itini i Pingtung ko Taiwu Siyang. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko  124.11 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 62.71 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 55.5 km²), 5,057 ko tamdaw i Taiwu Siyang, 1,288 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin sa’osi han ira ko 4,921 a tamdaw, pakaala to 97%(Paiwan) no polong no tamdaw. o Paiwan ko sa’alomanay i Pingtung.

## O kasaniyarona
6 ko cun, 9 ko niyaro’ i Taiwu Siyang.
, Qapedang（武潭部落）, Kaviyangan（佳平部落）, Ulaljuc（泰武（吾拉魯滋）部落）, Masisi（馬仕部落）, Piyuma（平和部落）, Ludja（安平部落）, Tjaialev（達里部落）, Puljetji（佳興部落）, Tjaranauma（萬安部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Tai’an

Tai’an（泰安鄉）

Itini i Miaoli ko Tai’an Siyang. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 602.88 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 524.2  km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 59.69 km²), 4,814 ko tamdaw i Tai’an Siyang, 1,508 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin sa’osi han ira ko 3,986 a tamdaw, pakaala to 83%(Tayal) no polong no tamdaw. o Tayal ko sa’alomanay i Miaoli.

## O kasaniyarona
8 ko cun, 16 ko niyaro’ i Tai’an Siyang.
B’anux（天狗部落）, Maylubung（梅園部落）, Mepuwal（象鼻部落）, Mabanan（永安部落）, Malabang（馬那邦部落）, Suru（蘇魯部落）, Pakwari（八卦力部落）, Gali-hwan（南灣部落）, Matabalay（榮安部落）, Mabatuan（大坪部落）, Tabilas（圓墩部落）, Maibagah（司馬限部落）, Sakuhan（細道邦部落）, Swasiq（斯瓦細格部落）, Maytayax（大安部落）, Quwis awi’（砂埔鹿部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Tajikistan

Tajikistan（塔吉克）

Itini i 39 00 N, 71 00 E, noAsiya ko Tajikistan.
Polong no sekalay i 144,100 sq km “saka 96 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 141,510 sq km, no nanom a sekalay i, 2,590 sq km ” 
Polong i 8,330,946 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 34.70%, Malo no kilakilangan a sera 2.90%, malo no roma to a sera 62.40%.

siyoto(首都)
O [Dushanbe ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakasiwa 9 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit anini i ci Emomali Rahmon, patirengan a romi’ad i 1994 a miheca saka 11 folad saka 16 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Takamimura

Takamimura（高見部落）

Itiniay i Laiyi Cen no Pingtung ko Takamimura a niyaro’, 233  ko sa’osi no parod no loma’, 778 ko sa’osi no tamdaw.

97% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 757  ko tamdaw; o roma sato i, 3% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  21 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Paiwan94%, roma3%.

Ira ko imeng(潮州分局南和派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(南和衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Takanua, Takanua

Takanua, Takanua（達卡努瓦部落）

Itiniay i Namasia Cen no Kaohsiung ko Takanua /Takanua a niyaro’, 243  ko sa’osi no parod no loma’, 998 ko sa’osi no tamdaw.

96% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 958  ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  40 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Bunun65%, Cou16%, Kanakanavu12%, Paiwan1%, Tayal1%, Amis1%.

Ira ko imeng(達卡努瓦派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(達卡努瓦衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Taimali

Taimali（太麻里鄉）

Itini i Taitung ko Taimali Siyang. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 102.29 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 4.53 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 57.38 km²), 7,128 ko tamdaw i Taimali Siyang, 2,979 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin sa’osi han ira ko 4,782 a tamdaw, pakaala to 67%(Paiwan, Amis) no polong no tamdaw. o Paiwan, Amis ko sa’alomanay i TaitungSiyang.

## O kasaniyarona
9 ko cun, 13 ko niyaro’ i Taimali Siyang.
Lupakatj（魯巴卡茲部落）, Tjavualji（大麻里部落）, Kiring（給陵部落）, Tjatjigel（喳其格勒部落）, Anasolay（荒野部落）, Davugele（大武窟部落）, Takidis（德其里部落）, Padrangigrang（溫泉部落）, Calavi（查拉密部落）, Kanadun（金崙部落）, Sasaljak（沙薩拉克部落）, Lalauran（拉勞蘭部落）, Cilalongay（吉拉龍噯部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Takay

Takay（達蓋部落）

Itiniay i Yuli Cen no Hualien ko Takay a niyaro’, 162  ko sa’osi no parod no loma’, 391 ko sa’osi no tamdaw.

20% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i,  79  ko tamdaw; o roma sato i, 80% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 312 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis16%, Bunun2%, Tayal2%, roma1%.

Ira ko picodadan(三民國小、三民國小附幼、三民國中) i niyaro’.

Ira ko imeng(玉里分局三民派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(花蓮消防隊三民分隊) i niyaro’.

Ira ko kofa(三民郵局) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Takidis

Takidis（德其里部落）

Itiniay i Taimali Cen no Taitung ko Takidis a niyaro’, 157  ko sa’osi no parod no loma’, 371 ko sa’osi no tamdaw.

57% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 212  ko tamdaw; o roma sato i, 43% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 159 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko 人口數有出入.

## O katadamaanan no niyaro’
## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Takimi

Takimi（龍泉部落）

Itiniay i Haiduan Cen no Taitung ko Takimi a niyaro’,  87  ko sa’osi no parod no loma’, 327 ko sa’osi no tamdaw.

87% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 286  ko tamdaw; o roma sato i, 13% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  41 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Bunun78%, Amis4%, Paiwan2%, Tayal1%, Cou1%, roma2%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Takofan

Takofan（德高部落）

Itiniay i Guanshan Cen no Taitung ko Takofan a niyaro’, 359  ko sa’osi no parod no loma’, 1,048 ko sa’osi no tamdaw.

55% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 578  ko tamdaw; o roma sato i, 45% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 470 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis52%, Saysiyat1%, roma1%.

Ira ko picodadan(德高國小) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Takubuwan

Takubuwan（達固部灣部落）

Itiniay i Hualien Cen no Hualien ko Takubuwan a niyaro’, 451  ko sa’osi no parod no loma’, 1,209 ko sa’osi no tamdaw.

17% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 211  ko tamdaw; o roma sato i, 83% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 998 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis13%, Sakizaya3%, Truku1%.

Ira ko picodadan(慈濟大學) i niyaro’.

Ira ko paisingan(花蓮慈濟醫院) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Talamakau

Talamakau（青葉部落）

Itiniay i Sandimen Cen no Pingtung ko Talamakau a niyaro’, 229  ko sa’osi no parod no loma’, 757 ko sa’osi no tamdaw.

95% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 718  ko tamdaw; o roma sato i, 5% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  39 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Rukai85%, Paiwan5%, Bunun1%, Amis2%, roma2%.

Ira ko picodadan(青葉國小) i niyaro’.

Ira ko paisingan(青葉衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Talawadaw no pangcah

**Talawadaw no pangcah (秀姑巒阿美)** Talawadaw a Niyaor，iteni i fata'an tangsa' i pusku 

ci sra a ci nakaw o lalengawan si no pangcah 

i tira ci lagasan ko olip na no to'as 

ci sra a ci nakaw o tatapangan si no pangcah 

na i tira ci langasan maepod taila kiwit 

sa ci wawa san ci nakaw ci tapang masra 

ci calaw panahay,ci karo o korol 

citomay i masra i tira say i amis 

i tira ciwidian hananay a nirao 

o yanan a fikeloh i tira say i sapat 

oroma' ni tapangya masra 

ci calaw panahay i tira say i kiwit 

ci karo o kowol i tira i tafalong 

o tenod kono kiwit o kawal kono tafalong 

o danoang kono nataoran 

hatira'ay korairay tonano o toas 

hatira'ay kolenak no mita o pangcah 

## Pi'arawan to lakaw
* 嘎落‧夫亞. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Taloang

Taloan(工寮)

O pahahana no matoasay a matayal.

Kangkang (耕耘機)

Ilakokagnkag i tila i taloan.

Malalok ko Amis a mataial.

Mafana kiso a mikangkang haw.

anip (秧苗)

Mafana kiso a mianip haw?

Mafana ko matoasay anip.

Mikapkap(除草)

Adihay ko lengos no facal .

Malaiok  ko Matoasay amikapkap.

Pahilyw(施肥)

Sapipatay to fao no anip .ta makapah ko lengew no anip.

Mipanay to(收割)

Adihay  ko panay i pala .

Malipaha ko faloco no matoasay 

Pahanghang (休息)

Malolay a matayal ko matoasay .

Pahanghang to a matayl,
Talo’an

Talo’an （集會所）

Caay kaeca ira mapatireng to talo’an ko niyaro’ no Pangcah, ’Amis a ’etal o talo’an han, no Sikolan Pangcah ’adawang han, no Tafalong i sorarataan han, no Falangaw ato pariyapay i sefi han ko pangangan, ano o manmaan to pakayniay i kasaselal a salisin, kayki, konglin no sifana’, pakimad, parayray to nakamayan a taneng, sakilafang, mikngkong sapapinang ato tadamaanay a demak no niyaro’ maemin itini i talo’an a mireko.

O ’adawang hananay no Talawadaw a niyaro’ no Pangcah o kalisaotan no kasaselal kora ’arawang, todongay to o picodadan no fa’inayan ato pinanaman to sakicitaneng, mato misanga’ to satalakal, mikawit to salil, pakimad to nanorayray a femak, o ratoh a sowal no niyaro’ anca o kimad ato minanaman to radiw to kero o sakingodo ato kalomanmaan maemin itini a masaopo parayray, o sakakaay no kasaselal anca o cifenekay toni nakamayan ko papasifana’; caayay ko deng pilayapan to limo’ot ato pireko a mikonglin a ’arawang, itini to ko tadamaanay kakiliniken a mikayki a demak; orasaka, onini a ’arawang pangangan hanto pisoraratan.

Sifo’ no talo’an masanga’ ko tangiro’an, caay kapadeng ko namal to mihecahecaan, todongay to ira ko nisitalaay sanay, mitena’ to ’ada a awaen to tamdaw no niyaro’ a milipalaw ’mi’eco milood; taliyok no tangiroan ira ko no ’aol ato no kilang a anengan, o sifo’ mingataay to ngiro no kalas to kamaro’an, doedo to sakaka kaka sato ko kamaro’an, sasafaay to no selal i kaikor to miraay to tangiroan. Orasaka, pakayni to fa’inayan no Pangcah, nano pakarongay misatapang itini to i talo’an misa’icel to tireng, minanam to sakiwidang,\ ciramod ho deng ira ko tadamaanay a demak anca ira konotireng todong tatayalen ta materek i taloan, ta mangaay to miliyas to kato’asan no tireng ato kananaman a kamaro’an- O talo’an.

Kasasiwasiw:Siwkulang 'Amis
Taluk

Taluk（卓樂部落）

Itiniay i Zhuoxi Cen no Hualien ko Taluk a niyaro’, 169  ko sa’osi no parod no loma’, 629 ko sa’osi no tamdaw.

93% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 583  ko tamdaw; o roma sato i, 7% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  46 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Bunun83%, Amis2%, Tayal1%, Truku2%, roma4%.

Ira ko picodadan(卓樂國小) i niyaro’.

Ira ko imeng(玉里分局卓樂派出所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tamako^

## Tamako  (菸草)
mipaloma ko 'Amis to tamako. 

## kasasiromaroma  (種類)

## kakarayan a romi'ad  (氣候)
Tamalakaw

Tamalakaw（大巴六九部落）

Itiniay i Beinan Cen no Taitung ko Tamalakaw a niyaro’,  53  ko sa’osi no parod no loma’, 1,352 ko sa’osi no tamdaw.

51% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 689  ko tamdaw; o roma sato i, 49% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 663 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Puyuma36%, Amis7%, Bunun3%, Paiwan2%, roma2%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tamalon

Tamalon（玉蘭部落）

Itiniay i Datong Cen no Yilan ko Tamalon a niyaro’,  90  ko sa’osi no parod no loma’, 277 ko sa’osi no tamdaw.

13% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i,  37  ko tamdaw; o roma sato i, 87% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 240 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal11%, Amis1%, Rukai1%.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tamim bin Hamad Al Thani

I 1980 a miheca saka 6 folad saka 3 a romi’ad masofoc ci **Tamim bin Hamad Al Thani**, malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit no Qatar anini i ci Tamim bin Hamad Al Thani, patirengan a romi’ad i 2013 a miheca saka 6 folad saka 25 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tampya

Tampya（忠治/桶壁部落）

Itiniay i Wulai Cen no New Taipei City ko Tampya a niyaro’, 528  ko sa’osi no parod no loma’, 1,835 ko sa’osi no tamdaw.

42% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 775  ko tamdaw; o roma sato i, 58% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 1,060 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal37%, Amis2%, Bunun1%, Truku1%.

Ira ko kofa(烏來區公所、烏來戶政事務所、烏來區政諮委會) i niyaro’.

Ira ko imeng(新店分局忠治派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(烏來衛生所) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會忠治教會、忠治天主堂、真耶穌教會烏來祈禱所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Talunas

Talunas（達魯那斯部落）

Itiniay i Yanping Cen no Taitung ko Talunas a niyaro’,  88  ko sa’osi no parod no loma’, 327 ko sa’osi no tamdaw.

83% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 273  ko tamdaw; o roma sato i, 17% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  54 ko tamdaw.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tamahu

Tamahu（建山部落）

Itiniay i Taoyuan Cen no Kaohsiung ko Tamahu a niyaro’, 218  ko sa’osi no parod no loma’, 771 ko sa’osi no tamdaw.

92% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 708  ko tamdaw; o roma sato i, 8% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  63 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Bunun83%, Rukai2%, Cou1%, Paiwan4%, Tayal1%, Amis1%, roma1%.

Ira ko picodadan(建山國小、建山國小附幼) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tana Kuo

=Tana Kuo (郭婞淳)=
## Takaray a Sowal(概略)

**Tana Kuo** (郭婞淳)

I 1993 a miheca(年) saka 11 folad(月) saka 26 a romi’ad masofoc(出生) ci Tana Kuo.

O Sawara’an no kitakit(國家) no Taywan(臺灣) anini i ci **Tana Kuo**.

## lalamod(配偶)

## salikaka(兄弟姐妹)

## natayalan(事蹟)

=No papotalay a kakafit=
* 中文維基百科
 
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tanguhla, Dinkam

Tanguhla, Dinkam（四社部落）

Itiniay i Taoyuan Cen no Kaohsiung ko Tanguhla/Dinkam a niyaro’,  42  ko sa’osi no parod no loma’, 147 ko sa’osi no tamdaw.

99% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 145  ko tamdaw; o roma sato i, 1% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   2 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Bunun82%, Rukai1%, Tayal1%, Cou9%, Hla’alua4%, Amis1%, roma1%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tanzania

Tanzania（坦尚尼亞）

Itini i 6 00 S, 35 00 E, noAfilika ko Tanzania.
Polong no sekalay i 947,300 sq km “saka 31 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 885,800 sq km, no nanom a sekalay i, 61,500 sq km ” 
Polong i 52,482,726 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 43.70%, Malo no kilakilangan a sera 37.30%, malo no roma to a sera 19%.

siyoto(首都)
O [Dodoma ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakasepat 26 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit anini i ci John Magufuli, patirengan a romi’ad i 2015 a miheca saka 11 folad saka 5 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tapangʉ

Tapangʉ（達邦部落）

Itiniay i Alishan Cen no Chiayi ko Tapangʉ a niyaro’, 227  ko sa’osi no parod no loma’, 642 ko sa’osi no tamdaw.

88% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 565  ko tamdaw; o roma sato i, 12% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  77 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Cou83%, Amis1%, Tayal1%, Bunun1%, Saysiyat1%，roma1%.

Ira ko picodadan(達邦國小、達邦國小附幼、阿里山圖書館) i niyaro’.

Ira ko imeng(竹崎分局達邦派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(達邦村衛生室) i niyaro’.

Ira ko kofa(嘉義林管處達邦駐在所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Taoyuan

Taoyuan（桃源區）

Itini i Kaohsiung ko Taoyuan. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko969.43 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 871.9 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko   86.77 km²), 4,172 ko tamdaw i Taoyuan, 1,320 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin sa’osi han ira ko 3,872 a tamdaw, pakaala to 93%(Bunun, Hla’alua) no polong no tamdaw. o Bunun, Hla’alua ko sa’alomanay i Kaohsiung.

## O kasaniyarona
8 ko cun, 14 ko niyaro’ i Taoyuan.
Ciusinlun（寶山部落）, Husida（藤枝部落）, Tamahu（建山部落）, Sʉhlʉnganʉ/Sulungan（草水部落）, Rʉhlʉcʉ/Haising（高中部落）, Su'aci（美蘭部落）, Kalʉvʉnga/Ngani（桃源部落）, Tanguhla/Dinkam（四社部落）, Mizuhu（勤和部落）, Ua-asik（復興部落）, Lavulan（拉芙蘭部落）, Dakus（樟山部落）, Masuhuaz（梅山部落）, Dai-ni（二集團部落）.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Taromak

Taromak（達魯瑪克部落）

Itiniay i Beinan Cen no Taitung ko Taromak a niyaro’, 493  ko sa’osi no parod no loma’, 1,388 ko sa’osi no tamdaw.

89% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 1,235  ko tamdaw; o roma sato i, 11% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 153 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Rukai74%, Paiwan4%, Amis3%, Bunun1%, Puyuma3%, roma3%.

Ira ko picodadan(大南國小、大南國小附幼) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tasutasunan

Tasutasunan（達蘇達蘇湳部落）

Itiniay i Hualien Cen no Hualien ko Tasutasunan a niyaro’, 3,465  ko sa’osi no parod no loma’, 7,402 ko sa’osi no tamdaw.

53% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 3,908  ko tamdaw; o roma sato i, 47% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 3,494 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis37%, Bunun2%, Tayal2%, Paiwan1%, Truku6%, Sakizaya3%, roma1%.

Ira ko picodadan(中華國小、中華國小附幼) i niyaro’.

Ira ko imeng(花蓮分局豐川派出所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tatapangan no Pangcah

Ci Sera aci Nakaw o lalengawan si no Pangcah itira Cilangasan ko ’orip nano to’as. Ci Sera aci Nakaw o tatapangan si no Pangcah na itira Cilangasan maepod tala Kiwit. Sa ciwawa sa ci Nakaw ci Tomay Masera, ci Calaw Panahay, ci Karo Ko’er, ci Tapang Masera, itira sa i ’amis, itira Ciwidian hananay a niyaro’. Oyanan a fikeloh, itira sa i sapat, o nano loma’ ni Tomay Masera. Calaw Panahay, itira sa i kiwit, ci Karo Ko’er itira i Tafalong. O tayhaw kono Kiwit, o kawal ko no Tafalong, o dodang ko no Nataoran, hatiray ko rayray. No nano to’as, hatiraay ko demak no mita sa o Pangcah.
Tarawadan

Sa’alo’alo (kuwaping a sowal: 河川)

Kasa’alo’alo o karomakatan no nanom, kafesa’ay han ko sowal, masonol tayra i riyar, fanaw ato roma ’alo. Sakimatiniay i, o ’alo ’ayaw no malananom, masonol i sera ato malalahod. O mimingay ’alo o cici’, ’alo ato sa’owac (stream, creek and brook). Tarawadaw i o kadado’edoan, kasaopoan no masonolay nanom; palolol to la’enoay no sera ato nemnem a nanom; misopeday o li^etecay ato so^eda parocek to palapala.
Tatoba’

Tatoba’（五峰部落）

Itiniay i Wufeng Cen no Hsinchu ko Tatoba’ a niyaro’, 159  ko sa’osi no parod no loma’, 407 ko sa’osi no tamdaw.

88% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 360  ko tamdaw; o roma sato i, 12% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  47 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal60%, Saysiyat27%, Amis1%.

Ira ko picodadan(五峰國中、五峰國小、五峰國小附幼、五峰部落圖書資訊站) i niyaro’.

Ira ko kofa(五峰鄉公所、五峰郵局、五峰戶政事務所) i niyaro’.

Ira ko imeng(竹東分局五峰分駐所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(五峰衛生所) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(五峰天主堂、台灣基督長老教會五峰教會、真耶穌教會五峰教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Taur Matan Ruak

Taur Matan Ruak

 

I 1956 a miheca saka 10 folad saka 10 a romi’ad masofoc ci Taur Matan Ruak, malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit no Timor-leste anini i ci Taur Matan Ruak, patirengan a romi’ad i 2012 a miheca saka 5 folad saka 19 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tausa

Tausa（山里部落）

Itiniay i Zhuoxi Cen no Hualien ko Tausa a niyaro’,  12  ko sa’osi no parod no loma’, 592 ko sa’osi no tamdaw.

98% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 578  ko tamdaw; o roma sato i, 2% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  14 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Seediq73%, Tayal10%, Amis2%, Bunun2%, Paiwan1%, Truku6%, roma5%.

Ira ko imeng(玉里分局立山派出所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tayax

Tayax（抬耀部落）

Itiniay i Jianshi Cen no Hsinchu ko Tayax a niyaro’,  38  ko sa’osi no parod no loma’, 142 ko sa’osi no tamdaw.

99% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 141  ko tamdaw; o roma sato i, 1% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   1 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal94%, Amis1%, Paiwan1%, roma1%.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會抬耀教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Taywan

## Taywan
O cecay a kitakit ko Taywan.

Itini i 23 30 N, 121 00 E, noAsiya ko Taywan.
Polong no sekalay i 35,980 sq km “saka 139 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 32,260 sq km, no nanom a sekalay i, 3,720 sq km ” 
Polong i 23,464,787 ko tamdaw.

## sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 22.70%, malo no roma to a sera 77.30%.

## siyoto(首都)
O Taypak ko Siyoto.

## katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakamoetep 10 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit anini i ci Cay ing-wen, patirengan a romi’ad i 2016 a miheca saka 5 folad saka 20 a romi’ad. 

## Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Kasasiwasiw:Taywan
Tbulan

Tbulan（松鶴部落）

Itiniay i Heping Cen no Taichung ko Tbulan a niyaro’, 291  ko sa’osi no parod no loma’, 693 ko sa’osi no tamdaw.

52% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 358  ko tamdaw; o roma sato i, 48% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 335 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal44%, Amis4%, Paiwan1%, Bunun1%, Cou1%.

Ira ko picodadan(博愛國小、博愛國小附幼) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會博愛教會、真耶穌教會博愛教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ta´man

## Pangangan 膽曼名稱由來
Ta´man a niyaro',
## Tahapinangan 特色
## Tamdaw  人口
Itiniay i Changbin Cen no Taitung ko Ta´man a niyaro’, 101  ko sa’osi no parod no loma’, 279 ko sa’osi no tamdaw.

90% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 252  ko tamdaw; o roma sato i, 10% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  27 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis88%, roma3%.

Ira ko picodadan(膽曼部落圖書資訊站) i niyaro’.
## Pitooran 信仰
## O finacadan no Yincomi 所屬阿美族群
## O kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Teldreka

Teldreka（茂林部落）

Itiniay i Maolin Cen no Kaohsiung ko Teldreka a niyaro’, 262  ko sa’osi no parod no loma’, 876 ko sa’osi no tamdaw.

93% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 815  ko tamdaw; o roma sato i, 7% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  61 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Rukai76%, Paiwan7%, Bunun6%, Amis2%, Cou1%.

Ira ko picodadan(茂林國小、茂林國中、茂林國小附幼、高雄圖書館翠屏分館) i niyaro’.

Ira ko kofa(茂林區公所、茂林郵局、茂林戶政事務所) i niyaro’.

Ira ko imeng(六龜分局茂林分駐所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(茂林衛生所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tfuya

Tfuya（特富野部落）

Itiniay i Alishan Cen no Chiayi ko Tfuya a niyaro’, 122  ko sa’osi no parod no loma’, 389 ko sa’osi no tamdaw.

96% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 374  ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  15 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Cou90%, Bunun1%, roma1%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tgleq

Tgleq（鐵立庫部落）

Itiniay i Fuxing Cen no Taoyuan ko Tgleq a niyaro’,  25  ko sa’osi no parod no loma’,  99 ko sa’osi no tamdaw.

93% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i,  92  ko tamdaw; o roma sato i, 7% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   7 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal90%, Amis1%, Truku1%, roma1%.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會鐵立庫教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 內政部戶政司全球資訊網
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Thailand

Thailand（泰國）

]

Itini i 15 00 N, 100 00 E, no Asiya ko Thailand.
Polong no sekalay i 513,120 sq km “saka 51 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 510,890 sq km, no nanom a sekalay i, 2,230 sq km ” 
Polong i 69,950,850 ko tamdaw.

sera（土地）
Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 41.20%, Malo no kilakilangan a sera 37.20%, malo no roma to a sera 21.60%.

siyoto（首都）
O Bangkok（曼谷）ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad（國家紀念日）
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakatosa ko safaw 5 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit anini i ci Vajiralongkorn, patirengan a romi’ad i 2016 a miheca saka 10 folad saka 13 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Kasasiwasiw:Thailand
Kasasiwasiw:Asiya
Kasasiwasiw:Kitakit
Thgahan

Thgahan（大加汗部落）

Itiniay i Wanrong Cen no Hualien ko Thgahan a niyaro’,  49  ko sa’osi no parod no loma’, 117 ko sa’osi no tamdaw.

97% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 114  ko tamdaw; o roma sato i, 3% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   3 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Truku59%, Amis1%, Tayal12%, Seediq14%, roma12%.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Thyakan

Thyakan（泰崗部落）

Itiniay i Jianshi Cen no Hsinchu ko Thyakan a niyaro’, 113  ko sa’osi no parod no loma’, 409 ko sa’osi no tamdaw.

95% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 387  ko tamdaw; o roma sato i, 5% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  22 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal89%, Amis2%, Rukai1%, roma2%.

Ira ko imeng(泰崗派出所) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會泰崗教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo

Teodoro Obiang Nguema Mbasogo

I 1942 a miheca saka 6 folad saka 5 a romi’ad masofoc ci Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit no Equatorial guinea anini i ci Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, patirengan a romi’ad i 1979 a miheca saka 8 folad saka 3 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tilifi

Tilifi Tuol sa ko lahal no K^ci（科技） ，ira to ko Tilifi（電視） no kahaccayccay no loma’ca，pakani i Tilifi ，maaraw ko no romi’admi’ad a ratoh（新聞） ato kahmekan a Ika（影片）。Nikawrira，maenep ko ’alomanay a kaemangay a wawa tona Tilifi ，saka ’ aloma sato ko maroparopay（模糊） ko kaarawan no mata a wawa。 ’Aloman ko malawinaay ato malamamaay ，pasany to pineneng to Tilifi，makiyam to ko cikang a misacaciyaw to wawa，ta cakafangcal ko sapidipot to wawawawaan i laloma。Aloman ko kingkiw（研究） a pahapinang，o pinangan ato harateng no wawa i ，malilid no Tilifi saan，yu ira ko maraodotay anca o maodangay a pinangan，malatatodongan no wawa ko hatiniay a demak，hahatira a maci’iwi ko pinangan no wawa。 O kingkiw no Kohac（科學家） i，yu mahadak ko ngiha’ no Tilifi i ，malowan ko caciyaw no malawinaay ato wawa，malowan ko falo a so’ot % （80%）ko caciyaw saan。yu mineneng ko malawinaay to Tilifi i，anca o wawa ko maolah a mingenge to Tilifi i ，mahapinangan a malowan ko kalalicay nara；Nawhani，o kalalimela’an no wawa ko kalalicaylicay to malawinay i orip nira，o papasongira a malahal to pono’ no wawa，caayay a pakalayap i Tilifit ko hatiniay。Nikawrira，iraay ko oromaay a pakaalawan a tamdaw，nga’ayay a mipacafay a mitongal to taneng ko Tilifit saan。hakiya ，latek ngaayay ？ latek tatiihay ko Tilifit i orip no mita？latek liyas han ko Tilifit kanga’ay to haw？Sowal sa ko mikingkiway，sifaloco’en to mamang a cikang a milacafay to wawa anini，papiliyasen to Tilifit ko wawa，papicudaden to tilid，i ikor to a ngengen i，o tadanga’ayay a tada^tan konini saan。 

## Pi'arawan to lakaw
* 陳振雄. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
Timur

Timur（三地部落）

Itiniay i Sandimen Cen no Pingtung ko Timur a niyaro’, 498  ko sa’osi no parod no loma’, 1,728 ko sa’osi no tamdaw.

95% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 1,640  ko tamdaw; o roma sato i, 5% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  88 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Paiwan80%, Rukai9%, Tayal1%, roma4%.

Ira ko picodadan(地磨兒國小、地磨兒附幼、三地門圖書館) i niyaro’.

Ira ko kofa(三地門鄉公所、三地門戶政所、消防局三地門分隊) i niyaro’.

Ira ko imeng(里港分局三地門派出所) i niyaro’.

Ira ko paisingan(三地門衛生所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* 三地門鄉公所

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tjacekes

Tjacekes（上丹路部落）

Itiniay i Shizi Cen no Pingtung ko Tjacekes a niyaro’,  83  ko sa’osi no parod no loma’, 278 ko sa’osi no tamdaw.

98% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 273  ko tamdaw; o roma sato i, 2% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   5 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Paiwan95%, roma3%.

Ira ko picodadan(丹路國小、丹路國小附幼) i niyaro’.

Ira ko paisingan(丹路村衛生室) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tjacupu

Tjacupu（大竹，工作地部落）

Itiniay i Dawu Cen no Taitung ko Tjacupu a niyaro’,  48  ko sa’osi no parod no loma’, 116 ko sa’osi no tamdaw.

90% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 104  ko tamdaw; o roma sato i, 10% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  12 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Paiwan87%, Amis1%, Bunun2%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tjadukudukung

Tjadukudukung（長樂部落）

Itiniay i Manzhou Cen no Pingtung ko Tjadukudukung a niyaro’, 235  ko sa’osi no parod no loma’, 663 ko sa’osi no tamdaw.

62% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 413  ko tamdaw; o roma sato i, 38% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 250 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Paiwan59%, Amis2%, Rukai1%, roma1%.

Ira ko picodadan(長樂國小、長樂國小附幼) i niyaro’.

Ira ko imeng(恆春分局長樂派出所) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tjailjaking

Tjailjaking（賽嘉部落）

Itiniay i Sandimen Cen no Pingtung ko Tjailjaking a niyaro’, 240  ko sa’osi no parod no loma’, 875 ko sa’osi no tamdaw.

94% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 820  ko tamdaw; o roma sato i, 6% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  55 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Paiwan84%, Rukai2%, Bunun1%, Puyuma1%, roma5%.

Ira ko picodadan(賽嘉國小) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tjalja’avus

Tjalja’avus（來義部落）

Itiniay i Laiyi Cen no Pingtung ko Tjalja’avus a niyaro’, 341  ko sa’osi no parod no loma’, 1,122 ko sa’osi no tamdaw.

97% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 1,092  ko tamdaw; o roma sato i, 3% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  30 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Paiwan93%, Amis1%, Rukai1%, roma2%.

Ira ko picodadan(南和國小、南和國小附幼) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tingalaw

## O ngangan no Tingalaw (豐富部落由來)
【 Tingalaw 】, masilsil i sa'amisan no ka'etip ko Tingalaw no Fakong ko Tingalaw. sowal sa no holam ko 豐富部落. saka saan i, o Tingalaw han, itiyaho, ano mangalay kiso tarya i Fata’an ato tayni i Fkong matafesiw itini. nikaorira itina ho how i awaay ho ko picakayan to nanom, yo romakat a finawlan ma’araway koya Ding-Zilou’alo(丁仔漏溪). sapipahanhanaw cangra itini how i, maso’away ko tamdaw, tayraay i alo’ minanom. wa:ta tingalaway ko nonom no ‘alo, i kawanan no Ding-Zilou a pala sa mapangangan na to’as to Tingalaw.

## O kasiikedan no niyaro’ (部落特色)
kaitiraan no Tingalaw, ira ko satingalaw sanay a 'alo. adihay ko ‘a’adopen itini na lotok. masapi:nang a ma’araw ko fo’is to dadaya itini. i kawili no ‘alo ko pisaopoan naira. itini i o tapang no Pacidal a ngasaw, o sakata'angay a ngangasawan no pangcah. i kawanan no Ding-zi-lo 'alo a pala, o litapangan no Pacidal a ngasaw kora apala. Tangasa to anini, malopisak to i kasaniyaro’ no pasaetip ko Pangcah, miliyas to niyaro’ ato kaliomahan, nengneng han ko tamdaw no niyaro’ caay to ka papina, awaay to ko karaawaw sonisoni a matengil.

## O nikalopisak no Tingalaw (人口分佈)
Itiniay i Fengbin Cen no Hualien ko Tingalaw a niyaro’, 150 ko sa’osi no parod no loma’, 398 ko sa’osi no tamdaw.

92% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 367 ko tamdaw; o roma sato i, 8% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 31 ko tamdaw.

O pa-sin-to (百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis 88%, roma 5%.

## O finacadan no Yincomin (所屬阿美族群)
O pasawalian a Pangcah, o sa’alomanay a finacadan no Yincumin, itini i nowalian a lotok, mililis to riyar, mifater to Kalingko na itira i Fakong talatimol tangasa i Madawdaw, saka pasawali a Pangcah han.

## O pito'oran no finawlan (族人信仰)
O pito'oran ko finawlan no Tingalaw i, itini a niyaro’ i tosatosa ko nipatirengan a kiwkay a maneneng. O pito’oran nira i o tingsikiw ato kirisito-kiw.

## O kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tkijig

Tkijig（得吉利部落）

Itiniay i Xiulin Cen no Hualien ko Tkijig a niyaro’, 219  ko sa’osi no parod no loma’, 684 ko sa’osi no tamdaw.

60% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 410  ko tamdaw; o roma sato i, 40% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 274 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Truku50%, Amis4%, Tayal3%, Bunun1%, Saysiyat1%, roma2%.

Ira ko picodadan(崇德國小、崇德國小附幼) i niyaro’.

Ira ko imeng(新城分局重德派出所) i niyaro’.

Ira ko kofa(海巡署崇德安檢所、台鐵崇德站) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Togo

Togo（多哥）

Itini i 8 00 N, 1 10 E, noAfilika ko Togo.
Polong no sekalay i 56,785 sq km “saka 126 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 54,385 sq km, no nanom a sekalay i, 2,400 sq km ” 
Polong i 7,756,937 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 67.40%, Malo no kilakilangan a sera 4.90%, malo no roma to a sera 27.70%.

siyoto(首都)
O [Lome ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakasepat 27 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit anini i ci Faure Gnassingbé, patirengan a romi’ad i 2005 a miheca saka 5 folad saka 4 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tokar

Tokar（都旮薾部落）

Itiniay i Yuli Cen no Hualien ko Tokar a niyaro’, 137  ko sa’osi no parod no loma’, 355 ko sa’osi no tamdaw.

94% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 332  ko tamdaw; o roma sato i, 6% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  23 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Pangcah/'Amis 88%, Bunun 1%, Tayal 1%, roma 5%.

Ira ko picodadan no wawa i niyaro' Kwan-Yin ko-syaw(觀音國小) hananay.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tomislav Nikolić

Tomislav Nikolić

I 1952 a miheca saka 2 folad saka 15 a romi’ad masofoc ci Tomislav Nikolić, malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit no Serbia anini i ci Tomislav Nikolić, patirengan a romi’ad i 2012 a miheca saka 5 folad saka 31 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tomiyac

Tomiyac（重安部落）

Itiniay i Chenggong Cen no Taitung ko Tomiyac a niyaro’, 168  ko sa’osi no parod no loma’, 404 ko sa’osi no tamdaw.

88% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 354  ko tamdaw; o roma sato i, 12% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  50 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis81%, roma7%.

Ira ko picodadan(博愛國小) i niyaro’.
## O katadamaanan no niyaro’

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tonghwa Taise

Tonghwa Taise(東華大學)

I tini i Cihak(志學) ko picodadan.

O sadadahalay a picodadan i Taywan(台灣).

Makapah ko sinari no picodadan.

Ira ko lotok(中央山脈) i saetipan, ira ko tarawadaw(花蓮溪) i sawalian, ira ko 'akay a riyar(太平洋) i sa'amisan, ira ko dahetal(花東平原) i satimolay.
Toruy

Toruy（東壘部落）

Itiniay i Datong Cen no Yilan ko Toruy a niyaro’,  53  ko sa’osi no parod no loma’, 169 ko sa’osi no tamdaw.

96% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 163  ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   6 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal84%, Amis1%, Paiwan2%, roma9%.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tqwiy

Tqwiy（哈嘎灣部落）

Itiniay i Fuxing Cen no Taoyuan ko Tqwiy a niyaro’,  59  ko sa’osi no parod no loma’, 184 ko sa’osi no tamdaw.

91% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 167  ko tamdaw; o roma sato i, 9% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  17 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal88%, Amis2%, Cou1%, roma1%.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會哈嘎灣教會、真耶穌教會光華教會) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tranan

Tranan（福山部落）

Itiniay i Wulai Cen no New Taipei City ko Tranan a niyaro’, 201  ko sa’osi no parod no loma’, 757 ko sa’osi no tamdaw.

82% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 622  ko tamdaw; o roma sato i, 18% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 135 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal78%, Amis3%, Bunun1%.

Ira ko picodadan(福山國小) i niyaro’.

Ira ko imeng(新店分局福山派出所) i niyaro’.

Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會福山教會、台灣基督長老教會下盆教會、福山天主堂) i niyaro’.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
 

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Trayan

Trayan（松本部落）

Itiniay i Wufeng Cen no Hsinchu ko Trayan a niyaro’,  17  ko sa’osi no parod no loma’,  72 ko sa’osi no tamdaw.

42% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i,  30  ko tamdaw; o roma sato i, 58% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  42 ko tamdaw.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tsakhiagiin Elbegdorj

I 1963 a miheca saka 3 folad saka 8 a romi’ad masofoc ci **Tsakhiagiin Elbegdorj**, malamikomoday a tamdaw.

O Sawara’an no kitakit no Mongolia anini i ci Tsakhiagiin Elbegdorj, patirengan a romi’ad i 2009 a miheca saka 6 folad saka 18 a romi’ad. 

## No papotalay a kakafit
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tumay

Tumay（鹽寮部落）

Itiniay i Shoufeng Cen no Hualien ko Tumay a niyaro’, 243  ko sa’osi no parod no loma’, 518 ko sa’osi no tamdaw.

43% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 222  ko tamdaw; o roma sato i, 57% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 296 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis36%, Truku3%, Paiwan1%, roma3%.

## o kasadakan no lihaf
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tungpu daigaz

Tungpu daigaz（東埔部落）

Itiniay i Xinyi Cen no Nantou ko Tungpu daigaz a niyaro’,  98  ko sa’osi no parod no loma’, 395 ko sa’osi no tamdaw.

92% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 362  ko tamdaw; o roma sato i, 8% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  33 ko tamdaw.

O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Bunun87%, Truku1%, Amis1%, Cou1%, Paiwan2%, Seediq1%, roma1%.

## o kasadakan no lihaf

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料

Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Turkey

**Turkey**（土耳其）

Itini i 39 00 N, 35 00 E, noAsiya ato Yoropa ko Turkey.
Polong no sekalay i 783,562 sq km “saka 37 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 769,632 sq km, no nanom a sekalay i, 13,930 sq km ” 
Polong i 80,274,604 ko tamdaw.

## sera（土地）
Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 49.70%, Malo no kilakilangan a sera 14.90%, malo no roma to a sera 35.40%.

## siyoto（首都）
O Ankara ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakamoetep 29 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit anini i ci Recep Tayyip Erdoğan, patirengan a romi’ad i 2014 a miheca saka 8 folad saka 28 a romi’ad. 

## Pi’arawan to lakaw（參考資料）
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government

Kasasiwasiw:Turkey
Turkmenistan

Turkmenistan（土庫曼）

Itini i 40 00 N, 60 00 E, noAsiya ko Turkmenistan.
Polong no sekalay i 488,100 sq km “saka 53 ko rayray no ngangan. ”
“O sekalay no sera i, 469,930 sq km, no nanom a sekalay i, 18,170 sq km ” 
Polong i 5,291,317 ko tamdaw.

sera(土地)
Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 72%, Malo no kilakilangan a sera 8.80%, malo no roma to a sera 19.20%.

siyoto(首都)
O [Ashgabat ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日)
Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakamoetep 27 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit anini i ci Serdar Berdimuhamedow, patirengan a romi’ad i 2022 a miheca saka 12 folad saka 21 a romi’ad. 

Pi’arawan to lakaw
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
 

Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
U Yincumin ni Taywan

## U Yincumin ni Taywan (台灣原住民)

Yincumin(原住民) han ni Taywan o sa’ayaway nu pairang a tumaru’ itini Taywan a tamdaw. Adihay ku rurumay a kimad a mapasuwal kina taini a ciruma’. Tina pina a mihcaan anu duduhan kuya nicudadan nu kaw-ku-cha hantu yui-yuan-cha atu wen-ha walu a lebut a ayawho no pairang kita chiruma’ tini Taywan saan. I aayaw no cecay atu pitu a eli’ a mihcaan cangla tahni i Taiwan. Wu Austronesian ku ksasadakan nu mita a suwal saan ku micudaday atamdaw. Ira ku mahcaday a pikasadakan numita tu Philippine atu Malaysia hatu Indonesia hayatu Madagascar hantuya Oceania a tamdaw. 

Mafalic tu ku mita a orip anini a ira cangla itini Taiwan. Pataynien nangra ku tatii’hay a damak kitaan mafana ni wayku hantu nipapalu cangla. Ya ni kuannay a ceng-fu sapimangalay a nipacacay tu suwal nu mita. Falicen ku namoay a wayway suwal atu surit saan. Aninituhaw cicaytu ku suwal nu mita tulonghan namiay a suwal saan. Wu nimaramud hantu wu nipasafalic tu kuli ku sapinanam nangla ku orip mita.hansa malasawad a’min tu anini. Ira ku tusa a falu a suwal no ayaway a tamdaw i Taiwan. Mukteptu ku mapatayaytu lalima ku malamasawaday usawtu ku mangatatu a mapetek. Anini ku micudaday matiya wu kasadakan nu Austronesien a tamdaw saan, wu lemeltu kinian a makilimtu ku ayaway a orip. 

Naayaway a tamdaw ni Taywan mangalay ciluma’ i lutuklutukan. I 中間 ku adihayay. Duduhan ka lakelal a patireng to niyaru’. Aniayaw ta hanini mtumes tuku lima patek ku alumna nu tamdaw. Aniniay a tamdaw anu nikilim tu niyaru’ iraku maulahay tu lutoklutokan iraku maulahay in tu-chi. 

Caykahcad ku sapiorip hantu ku wayway nu mita tu pairing sa iraku tata’akay a atul nu orip fuwak sa i aayaw nu mita. Anu sau’sien ku awaay mikuli hatu micudaay nu mita tamdaw . mitaay ku karakaway tu pairing. I ayaw nu 1980 amihcaan. Adihay asiruma a tamdaw mikilimtu bangcalay a kuli hantu nipaluwad tu mitaay orip. kita ku ciluma’ay tiya saan i falucu’. Anini masapulungtu ku wayay nu mita chitihi’tu sirumaay a tamdaw. Yama matatudungay ladiw nu mita yuan-cu- min kapah mapacakay. Ya niyaro’ay a tamdaw malaluk ni paluwad ku wayway nu mita kuya ilisin hantu suwal. A’min kita I niyaro’ay yuan-cu- min maulah pacumud tu kuan-kangay kuli mi tungal tu sapiorip a paisu. 
## Pi'arawan to lakaw
* 江欣憶. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.
U lisin nu Pangcah tu cacayay a mihca

## U lisin nu Pangcah tu cacayay a mihca (年節慶名稱)
Silisin ‘amin ku kalu niyaru nu Pangcah i cacayay a mihca, nu i amisay a Pangcah (南勢阿美族群) ku suwalen anini. 

# U saka cacay a bulad, u ’’pisaumahan(春耕)’’ a bulad. Mibulsak ku maumahay tu panay. 
# U saka tusa a bulad ’’ piteluban(相撲)’’ han, marimurak malipahak aca ku niyaru’ a malalebulebu ku babainay. 
# U saka sepat a bulad ’’pibahbahan(驅蟲)”, mapuyapuy ku tipus imatia, uruma ku sida’it nu maumahay a kaenen a buruburen nu takenawan ku mipalumaan. Tangasa hakia i nipitipus ku kapah nu tipus sa a lihalaw. Manay, mitakus ku binawlan tu sikawasay a papibahbay tu matilaay parawacuay misara’cusay tu nipalumaan a takenawan. Urasisa, u inian u nipatatudung a demak, pacucu tu tipus han ku ruma a suwal. 
# Saka lima a bulad, ’’mibalidas’’ han, mababiyanga(拔河比賽) ku kapah i kakabekacan nu niyaru. 
# Saka enem atu pituay a bulad, u “pila’disan(捕魚祭)” tu a bulad, uruma ku lipahak nu babainay a tara i tarawadaw i liyal i ciris a mibuting, salipahak sa ku salumalumaan a malahuk i umah tu nibutingan. 
# Saka walu a bulad, u “pilisinan(豐年祭)”, u kalalikidan a bulad, tatalaan u salipahak nu binawlan tu cacay a mihcaan. U babainay a selal, nanu dabak tangasa i katu’eman, caay pasatuku a misakeru i lalikidan. U kapah nu masaselalay, imatia i katuasan a mihca, a ca’ay kitini nu babahi i pilalikidan, paysin saan sa ku suwal nu matuasay. 
# Saka muktepay a bulad “mirecuk(巫師祭)” – u lisin nuhni u sikawasay kina bulad, macacuruk kuhni a tayra i ruma’ a mapapuhpuh(驅病), miasik tu luma’(除穢), padaesu(降幅) tu tireng nuhni. A pacakat aca tu taneng nu tireng tu sakay kawas. 
# Saka sabaw cacay a bulad “talatuas(祭祖)” – misalisin ku binawlan tu tuas nu mita u Pangcah, ira aca a patudung tuini u mapatayay a tamdaw nu luma’.. 
# Saka sabaw tusa a bulad, u “kaliliwan” sa ku suwal nu matuasay. Caay kanca ku babainay pitiker tu ayam i umaumahan, u ruma sa iri, cacay a lalipayan a taira i lutuk, sakasaan, ira haw ku tatangican nu kapahay tarayaay a banuh nu ayam, tu sasangaan tu tinpi’ i sakalalikidan nu babainay. Sisa, caay kanca katara i maraayay a lutuk a miteker ku babainay. 

Anu malemed ira ku nitekeran, tanu ulah sa ku babainay a pataluma’ tu ni’alaan, salipahak satu ku lalabu nu luma’ a malabi. Ina kakawau, “malahuk tu liliw” han ku suwal. 

## Pi'arawan to lakaw
* 李文廣. (2011). Wikipedia 維基百科 族語詞條試寫─原住民族語詞條 2011作品集. 教育部.