ሶሀባ (sahabah)/አስማ ቢንት አቡበክር(ረ.ዐንሁማ)

🎀አስማ ቢንት አቡበክር 

ረዲየላሁ ዐንሃ📤

>(አብደላህ ኢብኑ 

ዙበይር ረዲደላሁ ዐንሁ)

✍አስማ ቢንት አቡበክር ረዲየላ
ሁ ዐንሃ ከተከበረ ሙስሊም ቤተሰ
ብ የተገኘች ሴት ስትሆን አባቷ-አ
ቡበክር-የነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወ
ሰለም የልብ ወዳጅና ወራሽ (ኸሊ
ፋ)ነበሩ።እህቷ-አዒሻ ረዲየላሁ ዐን
ሃ የነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ሚስትና ከኡሙ ሙእሚኒን (የምእ
መናን እናት)አንዷ ነበረች።ባለቤቷ ዙበይር ኢብን አል አዋም ረዲየላሁ ዐንሁ የነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰ
ለም ልዩ አማካሪዎች ከነበሩት አን
ዱ ሲሆን፥ልጇ አብዱላህ ኢብኑ ዙ
በይር ረዲየላሁ ዐንሁ ለሐቅ በነበረ
ዉ ቀናዒነትና ጥንካሬ እጅግ የታወ
ቀ ሰዉ ነበር።

✍አስማ ረዲየላሁ ዐንሃ ኢስላምን ለመጀመሪያ ጊዜ ከተቀበሉት ሙስ
ሊሞች ጋር ትመደባለች።ወደ ኢስላ
ም በመግባት ወንዶችንና ሴቶችን ጨምሮ አስራ ሰባት ሰዎች ብቻ ና
ቸዉ የሚቀድሟት።አስማ ረዲየላሁ ዐንሃ፥የነብዩን ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰ
ለም የመዲና ጉዞ ዕቅድ ሚስጥር በነበራቸዉ ዝግጅት ምክንያት የጉ
ዞዉ ሚስጢራዊነት በከፍተኛ ጀረ
ጃ የተጠበቀ ነበር።በስንብታቸዉ ምሽት አስማ ረዲየላሁ ዐንሃ በአን
ድ አገልግል ምግብና በሁለት ከረ
ጢቶች ዉኃ ሞላች።ለከረጢቶቹ መ
ቋጠሪያ ገመድ በማጣቷም የወገ
ቧን መቀነት (ኒታቅ)ፈታች።አባቷ አ
ቡበክርም ረዲየላሁ ዐንሁ ለሁለት እንድትሰነጥቀዉ ነገሯት።ነብዩም ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ተግባሯን አደነቁ።በዚህ ምግባሯ ነበር >(ዛት አን-ኒታቀይ
ን)በመባል የታወቀችዉ።

✍የመጨረሻዉ ሂጅራ በነብዩ ሰለ
ላሁ ዐለይሂ ወሰለም መካን መልቀ
ቅ ከተፈፀመ በኃላ አስማ ረዲየላ
ሁ ዐንሃ አረገዘች።እንደሌሎቹ የነ
ብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ሶሃባ
ዎች ሁሉ፥እርሷም ሆነች ባልተቤቷ ከነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ስ
ደት በኃላ በመካ የመኖር ፍላጎት 
አልነበራቸዉም።እርግዝናዋም ሆነ የመንገዱ እርቀት ሳይበግሯት ወደ መዲና ጉዞ ተነሳች።በመዲና ዳርቻ ላይ ከምትገኝ ቁባ ከምትባል ሥፍ
ራ እንደደረሱ ፥አብደላህ የተባለ ወ
ንድ ልጅ ወለጀች።የልጁ መወለድ ታራካዊነት ስለነበረዉ በሙስሊሞ
ች ዘንድ በተክቢራና ተህሊል የገለ
ፁትን ደስታ ፈጠረ።

✍አስማ በመልካም ሥነ-ምግባሯ ና በልበ ብርሃንነቷን በዘመኑ የታወ
ቀች ሴት ነበረች።ርኀራኄዋን በተ
መለከተ ልጇ አብዱላህ በአንድ ወ
ቅት እንዲህ ሲል የአማኝነት ቃሉን ለግሷል።>

✍የአስማ ረዲየላሁ ዐንሃ ልባምነ
ት እጅግ የሚደንቅ ነዉ።ለቤተሰባ
ቸዉ አንዳች ነገር ላይተዉ ስድስት ሺህ ዲርሃም የሚቀልጥ ንብረታቸ
ዉን ጠራርገዉ ነበር ወደ መዲና የ
ተጓዙት።በዚያን ጊዜ ሙሽሪክ የነበ
ሩት የአቡበከር አባት አቡ ቁሓፋህ የልጃቸዉን ወደ መዲና መጓዝ እን
ደሰሙ ቤታቸዉ ድረስ በመሄድ ለአ
ስማ ረዲየላሁ ዐንሃ እንዲህ አሏት፦

>አስማም ረዲየላሁ ዐንሃ  > ስትል መለሰችላቸዉ።ጥቂት ገንዘብ መሰል ጠጠሮችን በገንዘ
ብ ማስቀመጫ ትንሽ ሳጥን ዉስ
ጥ አኖረቻቸዉ።በጨርቅ ከሸፈነቻ
ቸዉ በኃላ አይነ ስዉሩ አያቷ በእጃ
ቸዉ እንዲሳስሱት በማድረግ > አለቻቸዉ።

✍አስማ ረዲየላሁ ወንሃ ይህንን ስልት የተጠቀመችዉ ሙሽሪኩ አ
ያቷ ገንዘብ የላቸዉም በሚል ከኔ ዉሰዱ እንዳይሉ በመስጋቷ ሲሆን ከርሳቸዉ መዉሰዱን የጠላችበት ምክንያትም ምንም እንኳን አያቷ ቢሆኑ ከሙሽሪክ (አጋሪ)ሰዉ እርዳ
ታ መቀበል ኢስላማዊ ሰብዕናዋን እንደማዋረድ ስለቆጠረችዉ ነዉ።

✍አስማ ረዲደላሁ ዐንሃ በእናቷ
ም ላይ ተመሳሳይ አቋም ነበራት። ክብሯን እና ኢማኗን ለድርድር የማ
ቅረብ ዝንባሌ በጭራሽ አልታየባት
ም።በቅድመ ኢስላም ከአባቷ ጋር የተፋታችዉ እናቷ ቀቲለህ አንድ ወ
ቅት በመዲና ሳለች ልትጎበኛት መ
ጣች።ኢስላምን ያልተቀበለችዉ እና
ቷ ወደርሷ ስትመጣ ደረቅ ኮምጣ
ጤ፣የተጣራ ቅቤ...ይዛላት ነበር።አ
ስማ ረዲደየላሁ ዐንሃ አስቀድማ ለ
እናቷ የመግባት ፍቃድ አልሰጠች
ም፥ያመጣችዉን ስጦታም አልተቀ
በለችም።አንድ ሰዉ ወደ አዒሻህ ረ
ዲየላሁ ዐንሃ በመላክ መዉሰድ ስ
ለሚገባት ርምጃ ከነብዩ ሰለላሁ ዐ
ለይሂ ወሰለም ጠይቆ እንዲመጣ አደረገች።ነብዩም ሰለላለሁ ዐለይ
ሂ ወሰለም እናቷን ወደቤት እንድታ
ስገባ፥ስጦታዋንም እንድትቀበል አ
ዘዟት።በዚህን ጊዜም የሚከተለዉን የቁርኣን አንቀፅ ተደነገገ።

#ከነዚያ በሃይማኖት ካልተጋደሏች
ሁ፥ከአገሮቻችሁም ካላወጡዋች
ሁ (ከሓዲዎች)፥መልካም ብትዉሉ
ላቸዉና ወደነርሱ ብታስተካክሉ አላ
ህ አይከለክላችሁም፤አላህ ትክክለ
ኞችን ይወዳልና።አላህ የሚከለክላ
ችሁ፥ከነዚያ ከሃይማኖት ከተጋደሉ
ዋችሁ፥ከቤቶቻችሁም ካወጡዋች
ሁ፥እናንተንም በማዉጣት ላይ ከ
ረዱት (ከሓዲዎች)፥እንዳትወዳጁ
ዋቸዉ ብቻ ነዉ።>>[አል ሙምተ
ሒናህ፡8-9)

✍ለአስማም ረዲየላሁ ዐንሃ ሆነ ለበርካታ ሙስሊሞች የመጀመሪያ
ዉ የመዲና ኑሮ ቀላል አልነበረም። ባሏ ችግረኛ ነበር።ቀደም ሲል ከገ
ዛዉ ፈረስ በስተቀር አንዳችም ሀብ
ት አልነበረዉም።ያንን ጊዜ አስማ ረ
ዲየላሁ ዐንሃ እንደሚከተለዉ ትገ
ልፀዋለች፦ >

✍አስማ ረዲየላሁ ዐንሃ እጅግ ጥ
ንቁቅና ታታሪ ሴት ነበረች።ችግራቸ
ዉ ቀስ በቀስ እስኪወገድላቸዉ ድ
ረስም ከባሏ ጋር ጠንክረዉ ሰሩ።ዙ
በይር ረዲየላሁ ዐንሁ ቀስ በቀስ ከ
ሶሃባዎች ሁሉ እጅግ የታወቀ ባለፀ
ጋ ሆነ።ሀብት ማግኘታቸዉ አስማን ረዱየላሁ ዐንሃ ቅጥያጣ ኑሮ እንድ
ትከተል አላረደጋትም።እንደወትሮ
ዋ ሁሉ በኢማኗ ላይ የፀናች ሴት ነ
በረች።አንድ ወቅት ልጇ ሙንዚር ዋጋዉ ዉድ ከሆነ ክር የተሰራ ድን
ቅ ቀሚስ ከኢራቅ ላከሊት።በጊዜ
ዉ አይነ ሥዉር የነበረችዉ አስማ ረዲየላሁ ዐንሃ ቀሚሱን ዳብሳ ድን
ቅነቱን በተረዳች ጊዜ ከፍተኛ ሐዘን ተሰማት፤ለመልእክተኛዉም ሰለላ
ሁ ዐለይሂ ወሰለም > ስትል አዘዘችዉ።ሙንዚር በሁኔታዉ ተበሳጭቶ >ሲል ገለፀላት።

✍እርሷንም በቁጣ > ስትል መለሰችለ
ት አልሙንዚር የእናቱን አለመስማ
ማት እንዳረጋገጠ ከእርሷ ፈቃድ ጋ
ር የሚሄድ ሌላ ቀሚስ ገዛላት።

✍የአስማን ረዲየላሁ ዐንሃ የኢማ
ን ጥንካሬ የሚያሳይ ከላይ የጠቀ
ስነዉ ገጠመኟ በቀላሉ ሊረሳ ይች
ል ይሆናል።ነገር ግን ከልጇ ከአብ
ደላህ ረዲየላሁ ዐንሁ ጋር ለመጨ
ረሻ ጊዜ በተገናኙበት ወቅት ያሳየ
ችዉ ጥልቅ አስተዋይነት፣ታጋሽነት
ና የኢማን ጥንካሬ ከቀደምት ሙስ
ሊሞች ታሪክ ዉስጥ የሚዘነጉ አይ
ደሉም።

✍ከየዚድ ኢብን ሙዓዉያህ ሞት በኃላ የኸሊፋዉን ቢሮ የመራዉ አ
ብደላህ ረዲየላሁ ዐንሁ ነበር።የሂ
ጃዝ፣የምስር (ግብፅ)፣የኢራቅ፣የኹ
ራሳን አብዛኛዉ የሶሪያ ህዝብ የር
ሱ አፍቃሪ ስለነበሩ የኸሊፋነት ስል
ጣኑ ለእርሱ እንዲረጋ ወሰኑ።ነገር ግን በኑ ኡመያዎች ድርጊቱን በመ
ቃወምና ኸሊፋዉን በመንቀፍ አል-ሃጃጅ ኢብን ዩሱፍ በተባለዉ ሰዉ የሚመራ ትልቅ ሰራዊት አንቀሳቀ
ሱ።በሁለቱም ወገኖች መካከል ጠ
ንካራ ዉጊያ ተደረገ።በዚህም ፍል
ሚያ አብዱላህ ኢብን ዙበይር ረዲ
የላሁ ዐንሁ ብዙ የጀግንነት ተግባ
ራትን አሳየ።ነገር ግን አብዛኞቹ አጋ
ሮቹ የጦርነቱን ፈታኝነት መቋቋም ስለተሳናቸዉ ጥለዉት ሸሹ።በመ
ጨረሻ እሱም ዉጊያዉን ትቶ መካ በሚገኘዉ ቅዱስ መስጊድ ለጥገ
ኝነት ገባ።

✍ በዚያን ጊዜ ነበር እርጅና ተጭ
ኗት አይነ ሥዉር የሆነች እናቱን ለ
መጎብኘት ወደ አስማ ረዲየላሁ ዐ
ንሁ ዘንድ የሄደዉ።ከዚያም እንደደ
ረሰ፦ >(
አሰላሙ አለይኩም ወራህመቱላሂ ወበረካቱሁ)አላት።እርሷም >ስትል መለሰችለት።፡> ስትልም ጠየቀችዉ
።እርሱም >በማለት ለጥያቄ
ዋ ምላሽ ሰጠ።

🔺 እርሷም በመደነቅ >
በማለት ጠየቀችዉ።

•>

#ድምጿን ከፍ በማድረግ፥ >ስትል ምክሯን ለገሰችዉ።

•>

#ለሃጃጅ በፈቃደኝነት እጅህን ሰጥ
ተህ የበኑ ኡመያ አጫፋሪዎች መ
ጫወቻ ከምትሆን፥የጀግንነት ሞት ለአንተ እጅጉን በላጭ ነዉ።>>

•>

#>አለችዉ።

✍አብደላህ ረዲየላሁ ዐንሁ ልብ የሚያጠነክረዉን የእናቱን ምክር እ
ንደሰማ የሚከተለዉን እየተናገረ ፊ
ቱ አንፀባረቀ።

#>

•ቆራጧ አሮጊት አስማ ረዲየላሁ ዐ
ንሁ >
አለችዉ።

# >አ
ላት።

> አለችዉ
ና ከፊቷ ተንበ ረከከ።ወደ እርሷ አስ
ጠጋችዉ፤ አንገቱን ፥ፊቱንና እራሱን በእናትነት ስሜት ተዉጣ እየዳበሰ
ች ሳመችዉ።ጣቶቿ ሰዉነቱን መ
ጭመቃቸዉን ቀጠሉ።በድንገት እ
ጇን ከሰዉነቱ አላቃ፦ >አለችዉ።>አላት።>አለችዉ።

✍አብደላህ ረዲየላሁ ዐንሁ የጦ
ር ልብሱን አዉልቆ ሱሪ አጠለቀ።ፍ
ልሚያዉን ለመቀላቀል 
>ሲለቅ፦ > አላት።

✍እጇን ወደ ሰማይ ዘርግታ ዱዓ አደረገች፦ >

🌹ፀሐይ ስትጠልቅ አብደላል ረዲ
የላሁ ዐንሁ ለዘልዓለም አንቀላፍቶ ነበር።ልክ ከአሥር ቀናት በኃላ እና
ቱን ተከተለችዉ።የመቶ ዓመታት እ
ድሜ ባለፀጋ ነበረች።እድሜ የአላ
ማ ጽናቷን አልዘረፋትም፤የአእምሮ ብሩህነቷን አላደበዘዘዉም።

ተጠናቀቀ!!