open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ቦሎሶ ሶሬ

**ቦሎሶ ሶሬ** በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ  በዎላይታ ዞን የሚገኝ ወረዳ ነው። ቦሎሶ ሶሬ በደቡብ በሶዶ ዙሪያ እና በዳሞት ሶሬ ፣ በምዕራብ በቦሎሶ ቦምቤ ፣ በሰሜን ምስራቅ ከከምባታ ጠምባሮ ዞን ፣ በሰሜን ምዕራብ በሀዲያ ዞን ፣ በምስራቅ በዳሞት ፑላሳ፣ በደቡብ ምስራቅ ደግሞ በዳሞት ጋሌ ይዋሰናል። የወረዳው የአስተዳደር ማእከሉ አረካ ከተማ ነው። 

በዚህ ወረዳ ውስጥ የተፈጥሮ ሀብት እንደ ስቴሌ ያላቸው ሶስት ሜጋሊቲክ ሳይቶች ይገኛል። ከነዚህ ጣቢያዎች አንዱ ጫማ ሄምቤቾ ነው። በሸአ ወንዝ አቅራቢያ የእንስሳት ምስሎች የተቀረጹበት ቦታ አለ; በሼአ ቦታ ላይ ኦብሲድያን እና ሴራምክ ቁርጥራጮች ተስተውለዋል።

ቦሎሶ ሶሬ 57 ኪሎ ሜትር ሙሉ የአየር ሁኔታ መንገዶች እና 74 ኪሎ ሜትር ደረቅ የአየር ሁኔታ መንገዶች አሉ። ይህም በአማካይ የመንገድ ጥግግት በ1000 ካሬ ኪሎ ሜትር 206 ኪሎ ሜትር ነው።  ወረዳው ከወላይታ ተናጋሪ ህዝቦች ጋር በባህል አንድ አይነት ነው፣ ምንም እንኳን ትንሽ ነገር ግን ንቁ የፕሮቴስታንት እና የካቶሊክ እምነት ተከታዮች ንዑስ ባህል ፈጠሩ ቢሆንም። 

## ታሪክ
ቦሎሶ ሶሬ የመሬት ማሻሻያ ቅኝት በ1980-1981 በደሳለኝ ራህማቶ መሪነት ተካሄዷል። ቦሎሶ " በወላይታ ግብርና ልማት ክፍል የረጅም ዓመታት የመሠረተ ልማትና የኤክስቴንሽን አገልግሎት ተጠቃሚ" መሆኑን አረጋግጧል። ምንም እንኳን አካባቢው ባለፉት አመታት በምግብ ራሱን የቻለ ቢሆንም ቀስ በቀስ የድህነት ምልክቶች ታይተዋል። እ.ኤ.አ. በ 1971 በተደረገ ጥናት 30% የሚሆኑት የቦሎሶ ቤተሰቦች በበሬ የተሳለ ማረሻ ለእርሻ አልተጠቀሙም። ከአሥር ዓመታት በኋላ ቃለ መጠይቅ ከተደረገላቸው ገበሬዎች መካከል 52% የሚሆኑት የበሬዎች ባለቤት አልነበሩም። 

ጠቅላይ ሚኒስትር ታምራት ላይኔ እኤአ ሰኔ 1 ቀን 1994 በቦሎሶ ሶሬ በረሃብ የተጎዱ መንደሮችን መጎብኘት ጀመሩ። በዚህ ወረዳ ብቻ ከ5,000 በላይ ሰዎች በረሃብ ወይም በወባ ህይወታቸውን ያጡ ሲሆን 60% ያህሉ ህጻናት ናቸው። 

እኤአ በማርች 1996 ቦሎሶ ሶሬ በስምንት የገጠር ቀበሌዎች ውስጥ በርካታ የበረዶ አውሎ ነፋሶች አጋጥሟቸዋል ፣ ከእነዚህም ውስጥ ሁለቱ ከባድ ጉዳት እንደደረሰባቸው ተናግረዋል ። የወረዳው አደጋ መከላከልና ዝግጅት ኮሚቴ በአምስት ቀበሌዎች ላሉ 4,205 አባወራዎች ያቀረበውን ዘር በማከፋፈል አደጋውን አሻሽሏል። 

## የስነ ሕዝብ አወቃቀር
በማዕከላዊ ስታቲስቲክስ ኤጀንሲ በተካሄደው የ2019 የህዝብ ብዛት ትንበያ መሰረት ይህ ወረዳ በድምሩ 279,218 ህዝብ ያላት ሲሆን ከነዚህም መካከል 144,236 ሴቶች እና 134,982 ወንዶች ናቸው።  31,408 ወይም 15.87% የሚሆነው የወረዳው ህዝብ የከተማ ነዋሪዎች ናቸው። አብዛኛው ነዋሪ ፕሮቴስታንቶች ናቸው፣ 56.83% የሚሆነው ህዝብ ይህንን እምነት ተከታዮች ሲሆኑ፣ 35.07% የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ክርስትና እምነት ተከታዮች፣ እና 5.99% የካቶሊክ እምነት ተከታዮች ናቸው። 

እ.ኤ.አ. በ1994 የተካሄደው ሀገር አቀፍ የህዝብ ቆጠራ በጠቅላላው የዚህ ወረዳ ህዝብ 247,239 ሲሆን ከነዚህም 121,152 ወንዶች እና 126,087 ሴቶች ናቸው። 17,517 ወይም 7.09% ህዝቧ የከተማ ነዋሪዎች ነበሩ። (ይህ በአጠቃላይ በዚህ ወረዳ ውስጥ የአንድ የገጠር ቀበሌ ከፊል ነዋሪዎች ግምትን ያቀፈ ሲሆን ያልተቆጠሩት ነዋሪዎች 2,378 ነዋሪዎች ይገመታሉ, ከነዚህም ውስጥ 1,190 ወንዶች እና 1,188 ሴቶች ናቸው.) ትልቁ ብሄረሰብ ሪፖርት አድርጓል. በቦሎሶ ሶሬ ወላይታ (98.42%) ሲሆን ወላይታ በ98.6 በመቶው ነዋሪዎች የሚነገር የበላይ ቀዳሚ ቋንቋ ነበር። አብዛኛው ነዋሪ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት ተከታይ የነበረ ሲሆን 60.23% ያህሉ ይህንን እምነት እንዳላቸው ሲገልጹ 33.2% የሚሆኑት ፕሮቴስታንቶች እና 4.91% የሮማ ካቶሊክ እምነት ተከታዮች ናቸው። 

## ታዋቂ ሰዎች
1. ኃ/ ማርያም ደሳለኝ - የቀድሞ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር እኤአ 2012-2018 

2. ተክለወልድ አጥናፉ - የቀድሞ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ እኤአ ከ2000 እስከ የካቲት 6 ቀን 2020 ዓ.ም. በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ሊቀመንበር ሆነው በማገልገል ላይ ይገኛሉ። የጠቅላይ ሚኒስትሩ የፋይናንስ ጉዳዮች ዘርፍ አማካሪም ናቸው።

## ማስታወሻዎች

መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች
መደብ:የወላይታ ዞን ወረዳዎች
ኪንዶ ኮይሻ

**ኪንዶ ኮይሻ** በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት የሚገኝ ወረዳ ነው ። ወረዳው በወላይታ ዞን በምስራቅ አቅጣጫ የሚገኝ ነው፣ ኪንዶ ኮይሻ በደቡብ በኩል በኦፋ ፣ በደቡብ ምዕራብ በኪንዶ ዲዳዬ ፣ በምዕራብ ከዳውሮ ዞን ፣ በሰሜን በቦሎሶ ቦምቤ ፣ በምዕራብ በዳሞት ሶሬ  እና በደቡብ ምስራቅ በባይራ ኮይሻ . የኪንዶ ኮይሻ አስተዳደር ማዕከል ባሌ ሀዋሳ ነው።

እ.ኤ.አ. በ 2004 በወጣው ሪፖርት መሠረት ኪንዶ ኮይሻ 86 ኪሎ ሜትር ሙሉ የአየር ሁኔታ መንገዶች እና 39 ኪሎ ሜትር ደረቅ የአየር ሁኔታ መንገዶች ነበሩት ፣ ይህም በ 1000 ካሬ ኪሎ ሜትር አማካይ የመንገድ ጥግግት 161 ኪ.ሜ. ይሆናል። 

## የስነ ሕዝብ አወቃቀር
በማዕከላዊ ስታቲስትክ ኤጀንሲ በተካሄደው የ2019 የህዝብ ብዛት ትንበያ መሰረት፣  ይህ ወረዳ በድምሩ 136,412 ህዝብ ያላት ሲሆን ከነዚህም 66,546 ወንዶች እና 69,866 ሴቶች ናቸው። 6,590 ወይም 6.3% የሚሆነው ህዝቧ የከተማ ነዋሪ ነው። አብዛኛው ነዋሪ ፕሮቴስታንቶች ነበሩ፣ 79.82% የሚሆነው ህዝብ ይህን እምነት ሲዘግብ፣ 16.73% የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ክርስትና እምነት ተከታዮች፣ 1.52% የካቶሊክ እምነት ተከታዮች፣ እና 1.18% የባህላዊ ሀይማኖት ተከታዮች ነበሩ። 

በ1994 የተካሄደው ሀገር አቀፍ የህዝብና ቤቶች ቆጠራ ለዚህ ወረዳ 140,687 ህዝብ 69,980 ወንዶች እና 70,707 ሴቶች ናቸው። 3,606 ወይም 2.56% የሚሆነው ህዝቧ የከተማ ነዋሪዎች ነበሩ። በኪንዶ ኮይሻ የተዘገበው ትልቁ ብሄር ወላይታ (99.46%) ነው። ሁሉም ሌሎች ብሄረሰቦች ከህዝቡ 0.54% ናቸው። ወላይታ 99.66% በሚሆኑት ነዋሪዎች የመጀመሪያ ቋንቋ ነበር; የተቀሩት 0.34% ሌሎች የመጀመሪያ ቋንቋዎችን ይናገራሉ። ሃይማኖታዊ እምነትን በተመለከተ በ1994 በተደረገው የሕዝብ ቆጠራ 39.74% ፕሮቴስታንት ነን ሲሉ፣ 32.49% የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ክርስትና እምነት ተከታዮች፣ 13.83% ባሕላዊ ሃይማኖቶች፣ 12.86% ሙስሊም ፣ እና 1.08% የሮማ ካቶሊክ እምነት ተከታዮች እንደሆኑ ዘግቧል። 

## ዋቢዎች
መደብ:የወላይታ ዞን ወረዳዎች
መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች
ቦሎሶ ቦምቤ

**ቦሎሶ ቦምቤ** በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ በዎላይታ ከሚገኙ ወረዳዎች አንዱ ነው። ቦሎሶ ቦምቤ በደቡብ በኪንዶ ኮይሻ ፣ በምዕራብ በዳውሮ ዞን ፣ በሰሜን ከከምባታ ዞን ፣ በምስራቅ በቦሎሶ ሶሬ ፣ በሰሜን ምዕራብ የጠምባሮ ልዩ ወረዳ እና በደቡብ ምስራቅ በዳሞት ሶሬ ይዋሰናል። የዚህ ወረዳ አስተዳደር ማዕከል ቦምቤ ከተማ ነው። የወረዳው ኬክሮስ እና ኬንትሮስ አቀማመጥ 7°08'15.1"ሰሜን 37° 34'54.1"ምስራቅ ነው።

## የስነ ሕዝብ አወቃቀር
በማዕከላዊ ስታቲስቲክስ ኤጀንሲ በተካሄደው የ2019 የህዝብ ብዛት ትንበያ መሰረት  ይህ ወረዳ በድምሩ 109,789 ህዝብ ያለው ሲሆን ከነዚህም 53,460 ወንዶች እና 56,329 ሴቶች ናቸው። 1,057 ወይም 1.2% የወረዳው ህዝብ የከተማ ነዋሪዎች ናቸው። አብዛኛው ነዋሪ ፕሮቴስታንቶች ናቸው፣ 69.27% የሚሆነው ህዝብ ነው ይህንን እምነት ተከታዮች፣ 26.86% የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ክርስትና እምነት ተከታዮች፣ እና 1.26% የካቶሊክ እምነት ተከታዮች ናቸው። 

## ዋቢ

መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች
መደብ:የወላይታ ዞን ወረዳዎች
ባይራ ኮይሻ

**ባይራ ኮይሻ** በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ በዎላይታ ዞን የሚገኙ ወረዳዎች አንዱ ነው።  ባይራ ኮይሻ የተቋቋመው በ2019 ከሌሎች በዙሪያው ካሉ ወረዳዎች ነው። ባይራ ኮይሻ በምስራቅ ሶዶ ዙሪያ ፣ በሰሜን ዳሞት ሶሬ ፣ በምዕራብ ካዎ ኮይሻ እና በደቡብ ሁምቦ ወረዳዎች ይዋሰናል።  የዚህ ወረዳ አስተዳደር ማዕከል በቅሎ ሰኞ ከተማ ነው።

## ዋቢ

መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች
መደብ:የወላይታ ዞን ወረዳዎች
አባላ አባያ

**አባላ አባያ** በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ በዎላይታ የሚገኝ ወረዳ ነው። ወረዳው 16 የቀበሌ አስተዳደሮችን ያቀፈ ሲሆን ከነዚህም 13ቱ ገጠር 3ቱ ደግሞ ከተማ ናቸው። በ6°38′ N ኬክሮስ እና 37° 42′ E ኬንትሮስ መካከል ተቀምጦ ከአዲስ አበባ በደቡብ 419 ኪ.ሜ ርቀት ላይ ይገኛል። ወረዳው የተቋቋመው እኤአ በ2019 ከአካባቢው ወረዳዎች ነው።  አባላ አባያ በደቡብ በኩል በአባያ ሀይቅ ፣  በምዕራብ በሁምቦ ወረዳ፣ በሰሜን በሶዶ ዙሪያ ወረዳ፣ በምስራቅ በሆቢቻ ወረዳ ይዋሰናል። የዚህ ወረዳ የአስተዳደር ማዕከል አባላ ፓራቾ ከተማ ነው።

## የህዝብ ብዛት
የዚህ ወረዳ አጠቃላይ ህዝብ 56,812 አካባቢ ነው። ከዚህም በወረዳው 27,627  አባወራዎች ያሉ ሲሆኑ ከነዚህም 16,981 ወንድ እና 10,646 ሴት አባወራዎች ናቸው። 

## ዋቢ

መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች
መደብ:የወላይታ ዞን ወረዳዎች
ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል

**ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል** በኢትዮጵያ በደቡብ ምዕራብ  በኩል የሚገኝ ክልላዊ መንግስት ነው። ክልሉ የተመሰረተው እኤአ ህዳር 23 ቀን 2021 ከደቡብ የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጽያ ክልል (ደቡብ ምዕራብ ክልል) ተነጥሎ በተደረገው ህዝበ ውሳኔ መሠረት ነው።  

ከፋ ፣ ሸካ ፣ ቤንች ሸኮ ፣ ዳውሮ ፣ ምዕራብ ኦሞ ዞኖች እና ኮንታ ዞን ያካትታል። የክልሉ የስራ ቋንቋ አማርኛ ነው።

## ዋና አስተዳዳሪ

* ነጋሽ ዋጌሾ (ዋና አስተዳዳሪ) እኤአ 2021–አሁን 

## የአስተዳደር ዞኖች
ከዚህ በታች ያለው ሠንጠረዥ በክልሉ ውስጥ ያሉ የአስተዳደር ዞኖችን ያሳያል። በ 2007 የህዝብ ቆጠራ መረጃ ላይ የተመሰረተ; በተባበሩት መንግስታት የጂኦግራፊያዊ መረጃ የስራ ቡድን የተያዙ የሁለተኛ ደረጃ የአስተዳደር አካላት ዝርዝር ከ 2002 ጀምሮ ፣ 

## ዋቢዎች

መደብ:የኢትዮጵያ ክልሎች
ሄሊኮፕተር

ሄሊኮፕተር የሮቶር ክራፍት አይነት ሲሆን ይህም ማንሳት እና መግፋት በሚሽከረከሩ ሮተሮች ነው። እ.ኤ.አ. በ 1942 ፣ ሲኮርስኪ R-4 ወደ ሙሉ ደረጃ ለመስራት የመጀመሪያ ሄሊኮፕተር ሆነ ። ይህ በጣም ተወዳጅ በረራ ያድርጉት። አብዛኞቹ ሄሊኮፕተሮች አንድ ዋና ሮተር እና ትንሽ የጅራት rotor አላቸው። ሄሊኮፕተሮች ማንዣበብ ይችላሉ ይህም ለፍለጋ እና ለማዳን ጥሩ ያደርገዋል። ግን ወደ ባህር ዳርቻ መሄድ አልቻልኩም።ይህ ገጽ የተሰራው በሚካኤል አደምጄ ነው።
ውሂብ

right|thumb|208x208px| እነዚህ ውሂብ ልዩ ዓይነቶች ጥቂቶቹ ናቸው።
**ውሂብ** ለተለያዩ ዓላማዎች የተሰበሰበ፣ የተከማቸ እና **የተተነተነ** የእውነታ፣ የመተንተን ወይም የመረጃ **ስብስብን** ያመለክታል። በቁጥር፣ በጽሑፍ፣ በምስሎች፣ በድምጾች፣ በድምጾች ወይም በሌላ በማንኛውም የቁጥር ውክልና ሊሆን ይችላል። አጋርጎ በተለምዶ የተደራጀ እና የተዋቀረ ሲሆን ትርጉም ያለው እና ለውሳኔ አሰጣጥ፣ ትንተና እና ግንዛቤ ጠቃሚ እንዲሆን ነው። በአጠቃላይ መረጃ የ(ጥሬ) ፊደሎች፣ ቃላት፣ ቁጥሮች፣ ምልክቶች ወይም ከአንድ የተወሰነ ርዕስ ጋር የተያያዙ ምስሎች ስብስብ ነው። ለዚህ ምሳሌ: የሰራተኛ ዘንግ (ስም - የሥራ ቁጥር - ሥራ - ፎቶ) በምንም ዓይነት ቅደም ተከተል, እና የዚህ ዘንግ ውጤት ከሂደቱ በኋላ የሚጠራው ቃል ነው መረጃ .
ፍሬው አልታዬ

**ፍሬው አልታዬ ገብረመድህን** ነሐሴ 2 ቀን 1966 ተወለደ። ከ2002 እስከ 2004 የዎላይታ ዞን ሁለተኛ ርዕሰ መስተዳድር እና የኢትዮጵያ ፖለቲከኛ የነበሩ እና በአማኑኤል ኦቶሮ ተተክተዋል። ከ2001 እስከ 2002 የኢትዮጵያ ፓርላማ አባል በመሆን አገልግለዋል 

## የመጀመሪያ ህይወት
ፍሬው አልታዬ የተወለዱት በወላይታ ኢትዮጵያ ቦሎሶ ሶሬ ሲሆን የአንደኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በሄምበቾ ቅዱስ ሚካኤል ሚስዮናውያን ትምህርት ቤት አጠናቀዋል። የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱንም በወላይታ ሶዶ አጠቃላይ 2ኛ ደረጃ ትምህርት ቤት አጠናቋል። የሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን ካጠናቀቁ በኋላ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተከታትለው የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን በ1990 ዓ.ም. ከአምስተርዳም ዩኒቨርሲቲ በአለም አቀፍ ህግ የማስተርስ ዲግሪ አግኝተው እስከ ህልፈተ ህይወታቸው ድረስ የወላይታ ዞንን አስተዳድረዋል። 

## የፖለቲካ ሥራ

አቶ ፍሬው አልታዬ የዎላይታ ዞን ዋና አስተዳዳሪ እና ለአገር ልማት የሁሉም ነገር ዲዛይነር በመሆን ለአጭር ጊዜ አገልግለዋል። ለዚህም የካቲት 21/2011 የወቅቱ ዋና አስተዳዳሪ የነበሩት አቶ ዳጋቶ ኩምቤ በወላይታ ሶዶ ከተማ በስማቸው ለሚገነባው የመታሰቢያ ሃውልት የመሰረት ድንጋይ አስቀመጡ።  ዎጋጎዳ ተብሎ ከሚጠራው ቁንቋን ለማደባለቅ የወጣውን እቅድ እንዳይሳካ በጽኑ ታግሏል። ይህ ክስተት በ1998 በሁሉም የወላይታ ህዝብ ማህበረሰብ ሰፊ ተቃውሞ አስከትሎ በመጨረሻም በህዳር 2000 ወላይታ ዞን ሆኖ እንዲደራጅና ወላይታቷ ቋንቋ እንዲታወቅ አድርጓል  ፍሬው ሙስናን ታግሏል፣ ቅን እና ታታሪ፣ ደፋር እና ቆራጥ ልማታዊ፣ ከራሱ ጥቅም ይልቅ የህዝብን ጥቅም የሚያስቀድም ልማታዊ። ፍሬው አልታዬ የወላይታ ህዝብን በማስተባበር ውብና ማራኪ የሆነውን የዎላይታ ጉታራ መሰብሰቢያና መዝናኛ አዳራሽ ገንብቷል። 

ፍሬው የዎላይታ ዞን ፍትህ መምሪያ ኦፊሰር፣ የዳሞት ወይዴ ወረዳ መምህራን ማህበር ሰብሳቢ፣ የሰሜን ኦሞ ዞን መምህራን ማህበር ሰብሳቢ እና የኢትዮጵያ መምህራን ማህበር ምክትል ሊቀመንበር በመሆን አገልግለዋል። የኢህአዴግ እና የደኢህዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ አባል፣ የኢፌዲሪ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዲፕሎማት እና የላይታ ዞን ዋና አስተዳዳሪ በመሆን ሰርቷል። 

## ዋቢዎች

መደብ:የኢትዮጵያ ካቢኔ አባላት
አጃክስ (ፕሮግራም)

**A**synchronous **J**avaScript እና **X**ML  

**ለመጀመሪያ ጊዜ የቀረበው  -**  መጋቢት ፩፱፱፩

**የፋይል ስም ቅጥያ**  - .js

**የፋይል ቅርጽ**  -  JavaScript

**መነሻ ሃሳብ**  -  **ከJ**avaScript እና **X**ML

**አጃክስ** (እንዲሁም **AJAX** /አጃክስ/ ፤ አጭር ለ “ **A**synchronous **J**avaScript እና **X**ML ” ወይም “ **A**synchronous **JavaScript** transfer ( **x** -fer)” )  የድረ-ገጽ መገንቢያ ስልቶች ቅንጅት ሲሆን የተለያዩ የድረ-ገፅ ቴክኖሎጂዎችን በመጠቀም በተመሳሳይ ጊዜ የማይዋቀሩ (ኤሲንክሮነስ) የድረ-ገጽ መተግበሪያዎችን (ዌብ አፕሊኬሽኖችን) የሚያቀናጅ ነው። በአጃክስ፣ ዌብ አፕሊኬሽኖች ጥቅም ላይ እየዋለ ያለውን ነባሩን ገጽ እና ባህሪውን ሳያዛቡ ከበስተጀርባ ዳታን ከሰርቨር መላክ እና መቀበል ያስችላሉ ። የዳታ መለዋወጫ እና የአቀራረብ እርከኖችን በመለየት፣ አጃክስ ድረ-ገጾችን እና፣ በተዘዋዋሪ፣ የድር መተግበሪያዎች፣ አጠቃላይ ገጹን እንደገና መጫን ሳያስፈልግ ይዘታቸውን እንዲቀይሩ ያስችላቸዋል። በተግባር፣ ዘመናዊ ትግበራዎች ከXML ይልቅ JSONን ይጠቀማሉ።

አጃክስ ቴክኖሎጂ ሳይሆን የፕሮግራሚንግ ጽንሰ-ሀሳብ ነው። HTML እና CSSን በማጣመር መረጃን ቅርጽ የማስያዝ እና የማስዋብ ስራን መስራት ይቻላል። ድረ-ገጽን JavaScript በመጠቀም ማስተካከል እንዲሁም በቅልጥፍና ማሳየት የሚቻል ሲሆን ይህም ደግሞ ተጠቃሚው ከአዲሱ መረጃ ጋር መስተጋብር እንዲፈጥር ያስችለዋል። በሲስተሙ ውስጥ በነባር የሚገኘው XMLHttpRequest አጃክስን በድረ-ገጾች ላይ ለማስፈጸም ይጠቅማል፣ ይህም ድረ-ገጾች ገጹን ሳያድሱ ይዘትን ወደ ስክሪኑ እንዲያሳልፉ ያስችላቸዋል። አጃክስ አዲስ ቴክኖሎጂ አይደለም ወይም አዲስ ቋንቋም አይደለም። ይልቁንም በአዲስ መንገድ ጥቅም ላይ የሚውል ነባር ቴክኖሎጂ ነው።

*አጃክስ* የሚለው ቃል አሁን አሁን ከበስተጀርባ ካለው ሰርቨር ጋር የሚገናኙ እና የገጹ ሁኔታ ውስጥ ጣልቃ የማይገቡ የድረ-ገጽ አፕሊኬሽኖችን ለመተግበር የሚያገለግሉ ሰፊ የዌብ ቴክኖሎጂዎች መዋቅርን ይወክላል። ጄሲ ጀምስ ጋሬት አጃክስ የሚለውን ቃል ባወጣው መጣጥፍ ውስጥ የሚከተሉት ቴክኖሎጂዎች እንደተካተቱ ገልጿል።

* HTML (ውይም XHTML) እና CSS ለአቀራረብ
* Document Object Model (DOM) ለተለዋዋጭ ማሳያ እና ከዳታ ጋር ለመስተጋብር
* JSON ውይም XML ለዳታ ልውውጥ፣ እና XSLT ለXML ማስትካከያ
* XMLHttpRequest ለኤሲንክሮነስ ንግግር
* JavaScript እነዚህን ቴክኖሎጂዎች አንድ ላይ ለማምጣት
Sinan-ስናን

ስናን ወረዳ በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ምስራቅ ጎጃም ዞን ከሚገኙ 17 ወረዳዎች መካከል አንዷ ናት። የወረዳዋ ዋና ከተማ ረቡዕ ገበያ ሲሆን ወረዳዋን ቢቡኝ ወረዳ (በሰሜን)፣ደባይ ጠላትግን (በሰሜን ምስራቅ)፣ አዋበል (በምስራቅ)፣አነደድ (በደቡብ ምስራቅ)፣ ጎዛምን (በደቡብ ምዕራብ) እና ማቻከል (በምስራቅ)  6 ወረዳዎች ያዋስኗታል። ወረዳዋ የበርካታ የመስዕብ ስፍራዎች መገኛ ስትሆን ከእነዚህም መካከል የጮቄ ሰንሰለታማ ተራራዎች(Mount Ras birhan)፣ በአብርኃ ወአፅብሐ ዘመነ መንግስት እንደተሰሩ የሚነገርላቸው ሦስቱ አብያተክርስትያናት (ደብረዘይት ማርያም ቤተክርስቲያን ፣ ስናን ማሪያም ቤተክርስቲያን እና ደበደቦ ማርያም ቤተክርስቲያን)፣ የዚላን ዘርዓ ብሩክ ተአምረኛ ጠበል፣የቀይ ቀበሮ ብርቅዬ እንስሳ፣ በወረዳው በተለያዩ ሰፍራዎች የሚገኙ አስገራሚ ዋሻዎች፣ የአባይ ወንዝ ገባር ወንዞች መነሻ እና የጮቄ አስደናቂ መልክአ ምድር ተጠቃሽ ናቸው። በአካባቢው ብዙ አዝርዕት፣ፍራፍሬና አትክልት የሚገኙ ቢሆንም በድንች፣ በአፕልና በቀርቀሃ ምርት ትታወቃለች።
ጊፋታ

**ጊፋታ** በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል በወላይታ ብሔር የሚከበር የብሔሩ ይዘን መለወጫ በዓል ነው።  ይህ በዓል በየዓመቱ በመስከረም ወር ይከበራል.  በዚህ አከባበር ወላይታዎች አዲሱን አመት ተቀብለው አሮጌውን ያሰናብታል።  ጊፋታ ማለት “መጀመሪያ” ማለት ሲሆን ከአሮጌ ወደ አዲስ፣ ከጨለማ ወደ ብርሃን የሚያሻግር እንደ ድልድይ ይቆጠራል።  በጊፋታ ወቅት፣ ወላይታዎች ይጨፍራሉ እና በባህላዊ ምግቦች ይደሰታሉ። የጊፋታ ፋይዳ ያለፉትን ጉዳዮች ማስወገድ እና እንደገና መጀመር ፣ ያለፉትን አለመግባባቶች ማስታረቅ እና የቤተሰብ እና የማህበረሰብ ግንኙነቶችን ማጠናከር ነው። 

## አቆጣጠር
በወላይታ ዘመን አቆጣጠር መሠረት የንጉሣዊው አማካሪዎች አሮጌው ዓመት ሲቃረብ በቆጠራ ባለሙያዎች ወደ ቤተ መንግሥት ይጠራሉ።  ከዚያም የንጉሣዊው አማካሪዎች የጨረቃን ዑደት ሥረ መሠረት ለማወቅ በሌሊት ወጥተው የጨረቃን አራት ክፍሎች ማለትም (poo'uwa, xumaa, xeeruwa, Goobanaa) በል ይለያሉ። ከዛም የዓመቱን ቁጥር ያላቸውን ምልክቶች ይዘው መጥተው ሙሉውን ሙሉ ጨረቃ ይጠብቃሉ። የጨረቃ ዑደት ለንጉሱ እና ለአማካሪዎቹ ያስታውቃሉ።  ቀኑን በትክክል ለንጉሡ ከነገሩ በኋላ ሽልማታቸውን ይዘው ወደ ቤታቸው ይመለሳሉ፤ ንጉሡም የበዓሉን አቀራረብ ለሕዝቡ በአዋጅ በገበያና በሕዝብ ስብሰባ ይነገራል።

## ዋቢዎች

## ውጫዊ አገናኞች
*
መደብ:ባሕል ነክ መዋቅሮች
መደብ:የኢትዮጵያ በዓላት
ቃላት (አማርኛ ፊልም)

**ቃላት** (Qalat) በካናዳ ሀገር በደራሲና ዳይሬክተር ዮናስ ኃይለመስቀል ኪዳኔ የተሰራ ልብ አንጠልጣይ አማርኛ ፊልም ነው። ፊልሙ በሁለት ጓደኞች ላይ ሲያጠነጥን የተመረቀውም በጳጉሜ 03 ቀን 2016አም. በቶሮንቶ ከተማ በአርሜንያ ወጣቶች ማእከል ላይ ነው።
አብርሃማዊ ሃይማኖቶች

**አብርሃማዊ ሃይማኖቶች** የሚባሉት እስልምና ክርስትና እና አይሁድ ናቸው የእነዚህ ሃይማኖቶች ዝንባሌ ስርዓተ ቀብር ነው ሃይማኖቱ በመገለጥ ላይ የተመሰረተ ሃይማኖት ሲሆን ሰው ከሞተ በኋላ ይነሳል ብለው ያምናሉ ቅዱስ ምልክታቸው መስቀል ግማሽ ጨረቃ ከ ባለአምስት ኮከብ ጋር እና ስድስት ጫፍ ያለው የዳዊት ኮከብ ነው የአምልኮ ስፍራቸው አብያተ ክርስቲያናት መስጂድ እና ምኩራብ ነው የጸሎት ስነ ስርዓታቸው ሳላህ አሚዳህ እና ቅዳሴ ነው በዕለት 5፣3 እና 7 ጊዜ መጸለይ የሃይማኖቱ ስርዓት ነው ቅዱስ መጽሃፋቸው መጽሃፍ ቅዱስ ታናክ ቶራህ እና ቁርዓን ነው ቅዱስ ስፍራቸው እየሩሳሌም ቫቲካን መካ መዲና እና ቤተልሄም ናቸው ቃል የተገባላቸው ምድር መንግስተ ሰማያት ኦለም ሃባ እና ጀነት ናቸው የቅጣት ስፍራቸው ጌሄና ገሃነመ እሳት እና ጀሃነም ናቸው አብርሃማዊ ሃይማኖቶች የተባሉበትም ሶስቱም ሃይማኖቶች አብርሃም አባታችን ብለው ስለሚያምኑ ነው ዋነኛው ክብረ በዓላቸው ኢድ አል አድሃ ኢድ አል ፊጥር ሀኑናክ ዮም ኪፑር ልደተ ክርስቶስ እና ትንሳዔ ይጠቀሳሉ 

## ዋቢዎች
ኒቅያ ጉባኤ

ጉባኤ ኒቂያ በ325 ዓ.ም በሀገረ ኒቂያ በዛሬዋ ቱርክ ኤልኩክ የተካሄደ ጉባኤ ነው ጉባኤው በዋናነት እግዚአብሔር ወልድ ፍጡር በመለኮቱ በማለት የኑፋቄ ትምህርቱን ሲያስተምር የነበረውን አርዮስን ለማውገዝ እና አምስቱን አንቀጸ ሃይማኖት ለማርቀቅ ነበር 318ቱ ሊቃውንት ተው ከስህተትህ ተመለስ ቢሉት እንደ ሳጥናኤል አሻፈረኝ ብሎ በኑፋቄው ትምህርቱ ጸንቷል ይህንንም በወቅቱ ለነበረው ሊቀ ጳጳስ ለተፍጻሜተ ሰማዕት ቅዱስ ጴጥሮስ ጌታ እግዚአብሔር በራዕይ ተገልጦ በህፃን ልጅ አምሳል የተቀደደ ልብስ ለብሶ ታየው ተፍጻሜተ ሰማዕት ቅዱስ ጴጥሮስም ምነው ልብስህን ማን ቀደደብህ ሲለው እግዚአብሔርም አርዮስ ከባህርይ አባቴ ከአብ ከባህርይ ህይወቴ ከመንፈስ ቅዱስ ለየኝ ብሎ መለሰለት
ቁስጥንጥንያ ጉባኤ

ጉባኤ ቁስጥንጥንያ በዛሬዋ ግሪክ ውስጥ የተካሄደ ጉባኤ ነው ጉባኤው የተካሄደበት ዋነኛ ዓላማ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስን ሕጹጽ ብሎ የኑፋቄ ትምህርትን ሲያስተምር የነበረውን መቅዶንዮስን ለማውገዝ እና ተጨማሪ ሌሎች አምስት አንቀጸ ሃይማኖትን ለማርቀቅ ነው ጉባኤው በ150 ሊቃውንት የተደረገ ጉባኤ ነው ከ150 ሊቃውንት መካከል አንዱ የሆነው ቅዱስ አውሳብዮስ ከመቅዶዮስ ጋር የመከራከርያ ነጥብ አንስቶ ክርክር ገጠመው የመከራከርያ ሃሳቡም ትንቢተ ኢሳይያስ ምዕራፍ ፮፣፫ ላይ የተፃፈው ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እግዚአብሔር የሚለው ቃል ነበር ቃሉ ፫ ጊዜ መደገሙ ሶስትነታቸውን ቃሉ አለመለወጡ አንድነታቸውን ይገልፃል እና የማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ 28፣19 እና 20 ላይ የተፃፈው ስልጣን ሁሉ በሰማይ እና በምድር ተሰጠኝ እነሆ ሂዱና አህዛብን በአብ በወልድ እና በመንፈስ ቅዱስ ስም እያጠመቃቹኃቸው ደቀ መዛሙርት አድርጓቸው ያዘዝኩኃችሁን እንዲጠብቁ አድርጓቸው በዚህም መንፈስ ቅዱስ አምላክ ባይሆን ኖሮ በአብ እና በወልድ ስም አጥሙቋቸው ተብሎ በተፃፈ ነበር ስለዚህ መንፈስ ቅዱስ ከአብ እና ከወልድ ባልተናነሰ መልኩ የባህርይ ገዥ እና አምላክ ነው
ሀዲያ (ታሪካዊ ክልል)

ሀድያ ወይም አደላ በ መካክለኛው ክፍለ ዘመን በ ደቡብ እትዮጵያ ውስጥ ከ ሽዋ በስተ ሰሜን እና ከ ሻራካ በስተ ደቡብ የሚገኝ የ ሙስሊም ግዛት ነበር። የ ሀድያ የ ሙስሊም ግዛት ነዋሪዎች በ ዋነኝነት የ ኩሺቲክ ቋንቋ  ተናጋሪዎችን ማለትም የ ሀድያ፣ ሃላባ እና ቀበና ማህበረሰብን እንዲሁም እንደ ስልጤ እና ሀረር ያሉ የ ሴሜቲክ ቋንቋ ተናጋርዎች ናችው። ሀድያ በ ታሪክ ውስጥ የ አዳል ሱልጣኔት ግዛት ነበረች በመቀጠልም በ አስራ አራተኛው ክፍለ ዘመን በ አቢሲንያ መንግስት ስር ራስ ገዝ ክልል ሆና መቆየት ችላለች። በ አስራ ስድስተኞቹ ሀድያ ነጻነቷን አግኝታ በ ጋራድ  ትመራ ነበር።    
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ፕራሲዮላ ክሪስፓ

alt=ክሪስፓ|thumb|ፕራሲዮላ ክሪስፓ
ፕራሲዮላ ክሪስፓ በመሬት ላይ የሚኖር አነስተኛመጠን ያለው አረንጓዴ ዋቅላሚ ነው። በዋናነት ብርዳማ በሆኑ እና በዋልታ ክልሎች ውስጥ በመላው ዓለም ተገኝቷል።
የሐዋርያት ሥራ ፪

የሐዋርያት ሥራ 

1፤በዓለ፡ኀምሳ፡የተባለውም፡ቀን፡በደረሰ፡ጊዜ፥ዅሉም፡ባንድ፡ልብ፡ኾነው፡ዐብረው፡ሳሉ፥

2፤ድንገት፡እንደሚነጥቅ፡ዐውሎ፡ነፋስ፡ከሰማይ፡ድምፅ፡መጣ፥ተቀምጠው፡የነበሩበትንም፡ቤት፡ዅሉ፡

3፤እንደ፡እሳትም፡የተከፋፈሉ፡ልሳኖች፡ታይዋቸው፤በያንዳንዳቸውም፡ላይ፡ተቀመጡባቸው።

4፤በዅሉም፡መንፈስ፡ቅዱስ፡ሞላባቸው፥መንፈስም፡ይናገሩ፡ዘንድ፡እንደ፡ሰጣቸው፡በሌላ፡ልሳኖች፡ይናገሩ፡

5፤ከሰማይም፡በታች፡ካሉ፡ሕዝብ፡ዅሉ፡በጸሎት፡የተጉ፡አይሁድ፡በኢየሩሳሌም፡ይኖሩ፡ነበር፤

6፤ይህም፡ድምፅ፡በኾነ፡ጊዜ፡ሕዝብ፡ዅሉ፡ተሰበሰቡ፥እያንዳንዱም፡በገዛ፡ቋንቋው፡ሲናገሩ፡ይሰማ፡ስለ፡

7፤ተገርመውም፡ተደንቀውም፡እንዲህ፡አሉ፦እንሆ፥እነዚህ፡የሚናገሩት፡ዅሉ፡የገሊላ፡ሰዎች፡አይደሉምን፧

8፤እኛም፡እያንዳንዳችን፡የተወለድንበትን፡የገዛ፡ቋንቋችንን፡እንዴት፡እንሰማለን፧

9፤የጳርቴና፡የሜድ፡የኢላሜጤም፡ሰዎች፥በኹለት፡ወንዝም፡መካከል፡በይሁዳም፡በቀጰዶቅያም፡በጳንጦስም፡

10፤በፍርግያም፡በጵንፍልያም፡በግብጽም፡በቀሬናም፡በኩል፡ባሉት፡በሊብያ፡ወረዳዎች፡የምንኖር፥በሮሜም፡

11፤የቀርጤስና፡የዐረብ፡ሰዎች፥የእግዚአብሔርን፡ታላቅ፡ሥራ፡በልሳኖቻችን፡ሲናገሩ፡እንሰማቸዋለን።

12፤ዅሉም፡ተገረሙና፡አመንትተው፡ርስ፡በርሳቸው፦እንጃ፥ይህ፡ምን፡ይኾን፧አሉ።

13፤ሌላዎች፡ግን፡እያፌዙባቸው፦ጕሽ፡የወይን፡ጠጅ፡ጠግበዋል፡አሉ።

14፤ነገር፡ግን፥ጴጥሮስ፡ከዐሥራ፡አንዱ፡ጋራ፡ቆመ፥ድምፁንም፡ከፍ፡አድርጎ፡እንዲህ፡ሲል፡

ተናገራቸው፦አይሁድ፡በኢየሩሳሌምም፡የምትኖሩ፡ዅላችኹ፥ይህ፡በእናንተ፡ዘንድ፡የታወቀ፡

15፤ለእናንተ፡እንደ፡መሰላችኹ፡እነዚህ፡የሰከሩ፡አይደሉም፥ከቀኑ፡ሦስተኛ፡ሰዓት፡ነውና፤

16፤ነገር፡ግን፥ይህ፡በነቢዩ፡በኢዮኤል፡የተባለው፡ነው።

17፤እግዚአብሔር፡ይላል፦በመጨረሻው፡ቀን፡እንዲህ፡ይኾናል፤ሥጋ፡በለበሰ፡ዅሉ፡ላይ፡ከመንፈሴ፡

ያያሉ፥ሽማግሌዎቻችኹም፡ሕልም፡ያልማሉ፤

18፤ደግሞም፡በዚያች፡ወራት፡በወንዶችና፡በሴቶች፡ባሪያዎቼ፡ላይ፡ከመንፈሴ፡አፈሳለኹ፡ትንቢትም፡

19፤ድንቆችን፡በላይ፡በሰማይ፥ምልክቶችንም፡በታች፡በምድር፡እሰጣለኹ፤ደምም፡እሳትም፡የጢስ፡ጭጋግም፡

20፤ታላቅ፡የኾነ፡የተሰማም፡የጌታ፡ቀን፡ሳይመጣ፡ፀሓይ፡ወደ፡ጨለማ፡ጨረቃም፡ወደ፡ደም፡ይለወጣሉ።

21፤የጌታን፡ስም፡የሚጠራም፡ዅሉ፡ይድናል።

22፤የእስራኤል፡ሰዎች፡ሆይ፥ይህን፡ቃል፡ስሙ፤ራሳችኹ፡እንደምታውቁ፥የናዝሬቱ፡ኢየሱስ፡እግዚአብሔር፡

በመካከላችኹ፡በርሱ፡በኩል፡ባደረገው፡ተኣምራትና፡በድንቆች፡በምልክቶችም፡ከእግዚአብሔር፡ዘንድ፡ለእናንተ፡

23፤ርሱንም፡በእግዚአብሔር፡በተወሰነው፡ዐሳቡና፡በቀደመው፡ዕውቀቱ፡ተሰጥቶ፡በዐመፀኛዎች፡እጅ፡

24፤እግዚአብሔር፡ግን፡የሞትን፡ጣር፡አጥፍቶ፡አስነሣው፥ሞት፡ይይዘው፡ዘንድ፡አልቻለምና።

25፤ዳዊት፡ስለ፡ርሱ፡እንዲህ፡ይላልና፦ጌታን፡ዅልጊዜ፡በፊቴ፡አየኹት፥እንዳልታወክ፡በቀኜ፡ነውና።

26፤ስለዚህ፥ልቤን፡ደስ፡አለው፥ልሳኔም፡ሐሤት፡አደረገ፥ደግሞም፡ሥጋዬ፡በተስፋ፡ያድራል፤

27፤ነፍሴን፡በሲኦል፡አትተዋትምና፥ቅዱስኽንም፡መበስበስን፡ያይ፡ዘንድ፡አትሰጠውም።

28፤የሕይወትን፡መንገድ፡አስታወቅኸኝ፤ከፊትኽ፡ጋራ፡ደስታን፡ትሞላብኛለኽ።

29፤ወንድሞች፡ሆይ፥ስላባቶች፡አለቃ፡ስለ፡ዳዊት፡እንደ፡ሞተም፡እንደ፡ተቀበረም፡ለእናንተ፡በግልጥ፡

እናገር፡ዘንድ፡ፍቀዱልኝ፤መቃብሩም፡እስከ፡ዛሬ፡በእኛ፡ዘንድ፡ነው።

30፤ነቢይ፡ስለ፡ኾነ፥ከወገቡም፡ፍሬ፡በዙፋኑ፡ያስቀምጥ፡ዘንድ፡እግዚአብሔር፡መሐላ፡እንደ፡ማለለት፡

31፤ስለክርስቶስ፡ትንሣኤ፡አስቀድሞ፡አይቶ፥ነፍሱ፡በሲኦል፡እንዳልቀረች፡ሥጋውም፡መበስበስን፡እንዳላየ፡ተናገረ።

32፤ይህን፡ኢየሱስን፡እግዚአብሔር፡አስነሣው፡ለዚህም፡ነገር፡እኛ፡ዅላችን፡ምስክሮች፡ነን፤

33፤ስለዚህ፥በእግዚአብሔር፡ቀኝ፡ከፍ፡ከፍ፡ብሎና፥የመንፈስ፡ቅዱስን፡የተስፋ፡ቃል፡ከአብ፡

34-35፤ዳዊት፡ወደ፡ሰማያት፡አልወጣምና፥ነገር፡ግን፥ርሱ፦ጌታ፡ጌታዬን፦ጠላቶችኽን፡የእግርኽ፡

36፤አለ፦እንግዲህ፡ይህን፡እናንተ፡የሰቀላችኹትን፡ኢየሱስን፡እግዚአብሔር፡ጌታም፡ክርስቶስም፡እንዳደረገው፡

37፤ይህንም፡በሰሙ፡ጊዜ፡ልባቸው፡ተነካ፥ጴጥሮስንና፡ሌላዎችንም፡ሐዋርያት።ወንድሞች፡ሆይ፥ምን፡

38፤ጴጥሮስም፦ንስሓ፡ግቡ፥ኀጢአታችኹም፡ይሰረይ፡ዘንድ፡እያንዳንዳችኹ፡በኢየሱስ፡ክርስቶስ፡ስም፡ተጠመቁ፤የመንፈስ፡ቅዱስንም፡ስጦታ፡ትቀበላላችኹ።

39፤የተስፋው፡ቃል፡ለእናንተና፡ለልጆቻችኹ፡ጌታ፡አምላካችንም፡ወደ፡ርሱ፡ለሚጠራቸው፡በሩቅ፡ላሉ፡

40፤በብዙ፡ሌላ፡ቃልም፡መሰከረና፦ከዚህ፡ጠማማ፡ትውልድ፡ዳኑ፡ብሎ፡መከራቸው።

41፤ቃሉንም፡የተቀበሉ፡ተጠመቁ፥በዚያም፡ቀን፡ሦስት፡ሺሕ፡የሚያኽል፡ነፍስ፡ተጨመሩ፤

42፤በሐዋርያትም፡ትምህርትና፡በኅብረት፡እንጀራውንም፡በመቍረስ፡በየጸሎቱም፡ይተጉ፡ነበር።

43፤ነገር፡ግን፥በሰው፡ዅሉ፡ፍርሀት፡ኾነ፤በሐዋርያትም፡እጅ፡ብዙ፡ድንቅና፡ምልክት፡ተደረገ።

44፤ያመኑትም፡ዅሉ፡ዐብረው፡ነበሩ፤

45፤ያላቸውንም፡ዅሉ፡አንድነት፡አደረጉ።መሬታቸውንና፡ጥሪታቸውንም፡እየሸጡ፥ማንኛውም፡እንደሚፈልግ፡

46፤በየቀኑም፡ባንድ፡ልብ፡ኾነው፡በመቅደስ፡እየተጉ፡በቤታቸውም፡እንጀራ፡እየቈረሱ፥በደስታና፡በጥሩ፡

47፤እግዚአብሔርንም፡እያመሰገኑ፡በሕዝብ፡ዅሉ፡ፊት፡ሞገስ፡ነበራቸው።ጌታም፡የሚድኑትን፡ዕለት፡ዕለት፡በእነርሱ፡ላይ፡ይጨምር፡ነበር።
ፕራሲዮላ ካሎፊላ

alt=ፕራሲዮላ |thumb|ፕራሲዮላ ካሎፊላ
ፕራሲዮላ ካሎፊላ በመሬት ላይ የሚኖር የአረንጓዴ ዋቅላሚ አይነት ሲሆን በትሪቡክሲዮፋይሲዬ መደብ ውስጥ የሚገኝ ነው። በጣም ከፍተኛ እና በጣም ዝቅተኛ የሙቀት መጠን ባላችወ ስፍራዎቸ መኖር ከሚችሉት ጥቂት ትላልቅ ዋቅላሚዎች አንዱ ነው። ይህ ዋቅላሚ ኃይለኛ የፀሐይ ብርሃንን፣ የጨው መጠን መለዋወጥ እና ድርቅን በመቋቋም ችሎታው ይታወቃል።

##### ዋቢ ምንጮች
ዳሞት ፑላሳ

**ዳሞት ፑላሳ** በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ በወላይታ ዞን ሚገየኝ ወረዳ ነው። ዳሞት ፑላሳ ወረዳ በምስራቅ እና በደቡብ በዳሞት ጋሌ በምዕራብ በቦሎሶ ሶሬ እና በሰሜን ከሀዲያ ዞን ይዋሰናል። ዳሞት ፑላሳ በ1998 ዓ.ም ከዳሞት ጋሌ ወረዳ ተለይቷል። የወረዳው አስተዳደር ማዕከል ሻንቶ ከተማ ነው።

## የስነ ሕዝብ አወቃቀር
እ.ኤ.አ 2019 በማዕከላዊ እስታቲስቲክ ኤጀንሲ በተካሄደው የህዝብ ብዛት ትንበያ መሰረት  ይህ ወረዳ በድምሩ 135,760 ህዝብ ያለው ሲሆን ከነዚህም 66,463 ወንዶች እና 69,297 ሴቶች ናቸው። 5,346 ወይም 5.08% የሚሆነው የወረዳው ህዝብ የከተማ ነዋሪ ነው። አብዛኛው ነዋሪ ፕሮቴስታንቶች ሲሆን፣ 73.72% የሚሆነው ህዝብ ይይዛል፣ የሮማ ካቶሊክ እምነት ተከታዮች ደግሞ 17.1% ይይዛል፣ እና 8.17% የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ክርስትና እምነት ተከታዮች ናቸው። 

## ዋቢ

መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች
መደብ:የወላይታ ዞን ወረዳዎች
መደብ:ዎላይታ
ተላላፊ በሽታ

**ተላላፊ በሽታ** ማለት በተለያየ መንገድ ከሰው ወደ ሰው የሚዛመት ህመም ማለት ነው። የሚዛመትበት መንገድ በቀጥታ ወይም ቀጥታ ባልሆነ ንኪኪ ሊሆን ይችላል።

ተላላፊ በሽታዎች ፣የሚከሰቱት እንደ ባክቴሪያዎች, ፈንገሶች እና ቫይረሶች ባሉ አነስተኛ ፍጥረታት ነው። ብዙ አይነት አነስተኛ ፍጥረታት በሰው ላይ ተጠግተው የሚኖሩ ሲሆን አብዛኞቹ ምንም ጉዳት ሳይስከትሉ ይኖራሉ። በአንጻሩ ደግሞ የተቀሩት ለተለያየ በሽታ ይዳርጋሉ።

በጣም ከሚታወቁት ተላላፊ በሽታዎች መካከል እንደ ጉንፋን፣ ኢንፍሉዌንዛ ፣ ኮቪድ-19 ፣ ኢቦላ ፣ ሄፓታይተስ ፣ ኤችአይቪ/ኤድስ ፣ ሂውማን ፓፒሎማቫይረስ ኢንፌክሽን ፣ ፖሊዮ እና ዚካ ቫይረስ ተጠቃሽ ናቸው። 

## በሕዝብ ጤና ላይ ያለው ተጽእኖ
thumb| ይህ ክሊኒክ የበሽታ ስርጭትን ለመከላከል አሉታዊ ክፍል ግፊት ይጠቀማል።
አብዛኛው ወረርሽኞች በተላላፊ በሽታዎች አማካኝነት ይከሰታሉ። በመሆኑም ሰፊ ወረርሽኝ እንዳይከሰት እና ብዙሀን እንዳይጎዱ በተላላፊ በሽታዎች የተጠቁ ታማሚዎችን ለህሙማን በተዘጋጀ የህክምና ማቆያ ክፍሎ ከሌላው ህዝብ ተለይተው እንዲቆዩ ይደረጋል።ይህም የማህበረሱን ጤንነት ለመጠበቅ የሚደረግ የጥንቃቄ መንገድ ነው።  
መደብ:ሳይንስ
መደብ:በሽታ
መደብ:ጤና
ዛሃራ ኡመድ

**ዛሃራ ኡመድ** የኢትዮጵያ የፌድሬሽን ምክር ቤት ምክትል አፈ ጉባኤ ናቸው። በመስከረም 4 2021 ዓም በተደረገው የፌድሬሽን ምክር ቤት ምርጫ ዛሃራ ለምክትል አፈ ጉባኤነት ተመርጠዋል። 

## ዋቢ ምንጭ
ናሆም ሪከርድስ

**ናሆም ሪከርድስ** የኢትዮጵያ የሙዚቃ ስቱዲዮ ተቋም ሲሆን እኤአ በየካቲት 4 2000 በኤልያስ ፍቅሩ የተመሰረተ ነው። የመጀመሪያው ስቱድዮ በ ኮሮና ኒው ዮርክ የነበረ ሲሆን አሁን ወደ ዋሺንግተን ዲሲ ከ2005 ዓም ጀምሮ ያለ ነው። ናሆም ሪከርድስ ለአስርት አምታት የኢትዮጵያ የሙዚቃ ኢንዱስትሪ የመራ ያለ ብቸኛ ተቋም ነው።

## ዋቢ ምንጭ
ምነው ሸዋ ኢንተርንቴንመንት

**ምነው ሸዋ ኢንተርንቴንመንት** የኢትዮጵያ የሙዚቃ ስቱድዮ ሲሆን እኤአ በ2007 ዓም የተመሰረተ ነው። ምነው ሸዋ በተለያዩ የመገናኛ ብዙሃን መድረኮች በተለይ እንደ ዩቲዩብ የመሰለ መድረክ በስፋት የሙዚቃ ስራዎቹን ይለቃል።

## ዋቢ ምንጭ
አድማስ ሚውዚክ

**አድማስ ሚውዚክ** የኢትዮጵያ የሙዚቃ ስቱድዮ ሲሆን የተመሰረተውም አድማስ ባንድ በተሰኘው የኢትዮጵያ የሙዚቃ ቡድን መስራች አባላት አማካኝነት ነው። አድማስ በአሁኑ ጊዜም በኢትዮጵያ የሙዚቃ ኢንዱስትሪ ውስጥ ከፍተኛ ሚና ይጫወታል። በተለይም ደግሞ ዘመናዊ ሙዚቃ በተለያዩ የሚዲያ አውታር በመልቀቅ ይታወቃል።

## ዋቢ ምንጭ
የተወሰነ ምትሃታዊ መረጃ ጠቋሚ

``አንድ የተወሰነ አስማታዊ መረጃ ጠቋሚ"(とある魔術の禁書目録) በካዙማ ካማቺ የተፃፈ የጃፓን ብርሃን ልብ ወለድ ተከታታይ ነው፡፡በዋናው ሥራ እና በርዕሰ ጉዳይ ላይ የተመሰረተ የመነሻ ስራዎች ቡድንም አለ።ምሳሌው የተደረገው በኪዮታካ ሃይሙራ ነው  ።ከኤፕሪል 2004 ጀምሮ በ Dengeki Bunko ( ሚዲያ ስራዎች → ASCII ሚዲያ ስራዎች → KADOKAWA ) ታትሟል።

ሁለት ተቃራኒ ካምፖች አብረው የሚኖሩበት እና የሚጋጩበት ዓለም ፡ የሳይንስ ልብወለድ እና ቅዠት አካላትን ያቀፈ እና ከመጠን በላይ ቴክኖሎጂ በመሳሰሉት ከተፈጥሮ በላይ በሆኑ ሃይሎች እና የጦር መሳሪያዎች የተሞላው የሳይንስ ጎን እና እንደ መጽሐፍ ቅዱስ እና መናፍስታዊ ድርጊቶች የተሞላው አስማታዊ ጎን ዓለምን የሚያመለክት የውጊያ ተግባር ነው ።
thumb | right | አንድ የተወሰነ አስማታዊ መረጃ ጠቋሚ

እንደ አንድ የተወሰነ ሳይንሳዊ የባቡር ሐዲድ እና የተወሰነ አስማታዊ አንድ-መንገድ ያሉ የሥራው ዓይነቶችም አሉ።
## ሌላ ስሪት
የተወሰነ ሳይንሳዊ የባቡር ጠመንጃ(とある科学の超電磁砲)
የተወሰነ ሳይንሳዊ የባቡር ሐዲድ(とある科学の一方通行)
thumb | right | የተወሰነ ሳይንሳዊ አልጌ-ኤሌክትሮማግኔቲክ መወርወሪያ
አልማዝ ሜኮ

**አልማዝ ሜኮ** የኢትዮጵያ የፌድሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባዬ ነበሩ። አልማዝ የመጀመሪያ የኢፌድሪ ፌድሬሽን ምክር ቤት ሴት አፈ ጉባኤ ሲሆኑ እኤአ ከ1995 ዓም እስከ ነሃሴ 2001 ዓም አገልግለዋል። 

በነሃሴ 2001 ዓም አልማዝ ሜኮ ከፌድሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባኤነት ስልጣን ሲነሱ የተነሱበት ምክንያት በመንግስት የሚደረገው የፖለቲካ አፈና ሲሆን የኦሮሞ ነፃነት ግንባርን በመቀላቀል ወደ አሜሪካ ጥገኝነት በመጠየቅ ከኢትዮጵያ ሸሽተው ነበር። የሸሱትም ከአንድ ሴት ልጆቻቸው ነበር።

## ዋቢ ምንጮች
ደቡብ ጎንደር

## ደቡብ ጎንደር ዞን
¤ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ደብረ ታቦር 

¤ የወረዳዎች ብዛት፡- 13

¤ የከተማ አስተዳደሮች ብዛት፡- 7  

o Wereta

Hamuset

Ebunat

Nefas mewucha

Mekane Eyesus 

o አዲስ ዘመን 
   
     
¤ የቀበሌዎች ብዛት፡- __ 
 
* የገጠር፡- __             

* የከተማ፡- __              

¤ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡- 2,239,077
   
*ወንድ  1,135,587

*ሴት  1,103,490

## +
የሕዝብ ብዛት በዲሴምበር 2007 እ.ኤ.አ. ይሠጣል።

## +
¤ የወረዳው ዋና ከተማ 
#እብናት - እብናት
#ሊሞከምከም - አዲስ ዘመን
#ፎገራ - ወረታ 
#ምእራብ እስቴ - ጃራ ገዶ 
#ምስራቅ እስቴ - እስቴ
#ፋርጣ - ክምር ድንጋይ 
#ላይ ጋይንት - ነፋስ መውጫ 
#ታች ጋይንት - አርብ ገበያ 
#ስማዳ - ውጋዳ
#ደራ - አንበሳሜ
#ደብረ ታቦር ~ ደብረ ታቦር

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች
ፖሊስ እና መዝሙሩ

"ፖሊስ እና መዝሙሩ" እ.ኤ.አ. የታኅሣሥ 1904 ዓ.ም የዩናይትድ ስቴትስ ደራሲ ኦ.ሄንሪ አጭር ልቦለድ ነው። በኒውዮርክ ከተማ ውስጥ የተፈጠረን ሁኔታ፣ የአንድን ክፍል አባል ሁኔታ ርኅራኄ የተሞላበት እይታን እና አስቂኝ ፍጻሜን ጨምሮ በርካታ የኦ.ሄንሪ ታሪክን ክላሲክ አካላት ያካትታል።

## ሴራ ማጠቃለያ
"ፖሊስ እና መዝሙሩ" ስም የተሰጠው አንድ ገፀ ባህሪ ብቻ ነው, ዋና ገፀ ባህሪ "ሳሙና." በሃያኛው ክፍለ ዘመን የመጀመሪያዎቹ ዓመታት ወደ ኒው ዮርክ ከተማ ከመጡ ዝቅተኛ ደረጃ ያላቸው ወንዶች እና ሴቶች መካከል አንዱ የሆነው ሳሙና ቤት አልባ እንደሆነ ግልጽ ተደርጓል።

የአጭር ልቦለዱ ትረካ በበልግ መጨረሻ ላይ ባልተገለጸ ቀን ተቀምጧል። ሳሙና ለክረምቱ አንድ ዓይነት መጠለያ የማግኘት አጣዳፊ አስፈላጊነት ያጋጥመዋል። የብላክዌል ደሴት፣ የአከባቢ እስር ቤት፣ እንደ *የክረምት* ቤት አልባ መጠለያ በማሰብ የስነ-ልቦና ልምድ ያለው ነው፣ እና ትረካው ፖሊስ እሱን እንደ ወንጀለኛ እንዲመድበው እና እንዲይዘው ለማበረታታት የታሰቡ ተከታታይ ዘዴዎችን ሲያዘጋጅ ያሳያል።

የሶፒ ተንኮሎች ምግብ ቤትን በማጭበርበር ውድ ምግብ እንዲያቀርቡለት ማድረግ፣ የቅንጦት ሱቅ የሰሌዳ መስታወት መስታወቱን ማበላሸት፣ የምግብ ቤት መጠቀሚያውን በትሑት መመገቢያ ቤት መድገም፣ አንዲት ወጣት ሴትን በፆታ ማስፈራራት፣ በአደባባይ የሰከረች በማስመሰል እና የሌላ ሰው ዣንጥላ መስረቅ ይገኙበታል። .

ይሁን እንጂ እነዚህ ሁሉ ሙከራዎች እንደ ውድቀቶች በፍጥነት ይጋለጣሉ። ከፍተኛ ደረጃ ያለው ምግብ ቤት የሶፒን ክር አልባ ልብሶችን ተመልክቶ እሱን ለማገልገል ፈቃደኛ አልሆነም። አንድ የፖሊስ መኮንን ለተሰበረው መስኮት ምላሽ ይሰጣል ነገር ግን ንፁህ ተመልካች ለማሳደድ ወሰነ። ተመጋቢው ሳሙና ለመያዝ ፈቃደኛ አልሆነም እና በምትኩ ሁለት አገልጋዮች ሶፒን በኮንክሪት ወለል ላይ ጣሉት።

የሚፈልገውን እስራት ለማግኘት የሳሙፒ ውድቀቶች ቀጥለዋል። ወጣቷ ሴት፣ ትንኮሳ ከመሰማት የራቀ፣ ለድርጊት ዝግጁ መሆኗን ያሳያል. ሌላ የፖሊስ መኮንን ሶፒን ሰካራም እና ስርዓት አልበኝነት መስሎ ሲታይ ተመልክቷል፣ ነገር ግን ኤግዚቢሽኑ ባህሪው የዬል ተማሪ በእግር ኳስ "ሃርትፎርድ ኮሌጅ" ላይ ድል ሲያደርግ ያሳየው ድርጊት እንደሆነ ገምቷል። በመጨረሻም የጃንጥላ ስርቆት ተጎጂው እቃውን ያለምንም ትግል ይተዋል።

በእነዚህ ሁነቶች ላይ በመመስረት፣ ሶፒ የመታሰር እና የመታሰር አላማውን ተስፋ ቆረጠ። የበልግ ፀሀይ ጠፍቶ ሌሊቱ ወድቆ ሳለ፣ ሳሙና ያለበትን ችግር ግምት ውስጥ በማስገባት በትንሽ ክርስቲያን ቤተክርስቲያን ቀርቷል።

ኦ. ሄንሪ ሁነቶችን እንደገለፀው፣ ትንሽዋ ቤተክርስትያን የሚሰራ አካል እና የሚሰራ አካል አላት። ሶፒ የቤተክርስቲያኑ አካል መዝሙር ሲጫወት ሲያዳምጥ፣ ቤት አልባ መሆንን ለማቆም፣ ህይወቱን በስራ አጥነት የተጎዳውን ህይወቱን የሚያበቃበት እና ለራሱ ያለውን ክብር መልሶ የሚያገኝበት መንፈሳዊ ትዕይንት ገጠመው። አንድ የተሳካለት ነጋዴ በአንድ ወቅት ሥራ እንደሰጠው ሶፒ ያስታውሳል። በጭንቀት ተውጦ፣ ሶፒ በሚቀጥለው ቀን ይህንን አማካሪ መፈለግ እና ለስራ እንደሚያመለክት ወሰነ።

ሶፒ መንገድ ላይ ቆሞ ይህንን የወደፊት እቅዱን ሲያሰላስል ግን አንድ "ፖሊስ" (ፖሊስ) ትከሻውን መታ አድርጎ ምን እየሰራ እንደሆነ ጠየቀው። ሳሙና "ምንም" ብሎ ሲመልስ እጣ ፈንታው ታትሟል ፡ በመዝለፍ ተይዟል። በማግስቱ በዳኛ ፍርድ ቤት በወንጀል ተከሶ ለሦስት ወራት ያህል በብላክዌል ደሴት፣ በኒውዮርክ ሲቲ እስር ቤት ተፈርዶበታል።

## ባህላዊ ማጣቀሻዎች
thumb|188x188px| ቀይ ስከልተን እንደ ነጻ አውራጁ ፍረድዬ ( ''በስተቀኝ'' ) ከአለን ጄንኪንስ ጋር እንደ ጓደኛው፣ ሙግሲ፣ እ.ኤ.አ. በ 1958 የታሪኩን በስቀልተን የቴሌቪዥን ፕሮግራም ላይ በወጣ።
እ.ኤ.አ. በየካቲት 1909 ዓ.ም, ታሪኩ ለመጀመሪያ ጊዜ ከታተመ ከአምስት አመት ባነሰ ጊዜ ውስጥ የኦ ሄንሪ ስራ በዲ ደብሊው ግሪፊዝ ዳይሬክትነት በኒውዮርክ ባዮግራፍ ካምፓኒ ተዘጋጅቶ እ.ኤ.አ. በሚያዝያ 5, 1909 ከተለቀቀው ፊልም ጋር ተስተካክሏል። እ.ኤ.አ. በ 1917 ዓ.ም በቪታጋራፕ ስቱዲዮዎች የተለቀቀ አጭር ፊልም ከፖሊስ እና መዝሙሩ የተዘበራረቀ እና የተቆራረጠው ቶማስ አር. ምልስ ይመራል። ታሪኩ እንዲሁ በ1952 በወጣው የአንቶሎጂ ፊልም ኦ.ሄንሪ ሙሉ ሀውስ በሄንሪ ኮስተር ዳይሬክት የተደረገ፣ ከላማር ትሮቲ የስክሪን ተውኔት እና ቻርለስ ላውተን፣ ማሪሊን ሞንሮ እና ዴቪድ ዌይን በተጫወቱት እንደ አንድ ክፍል ተስተካክሏል።

"ፖሊሱ እና መዝሙሩ" እ.ኤ.አ. በታህሳስ 21 ቀን 1954 ዓ.ም *የቀይ ስክሌን ሾው ትዕይንት* ክፍል አነሳስቷል፣ የስከልተን "ነጻ አውራጁ ፍረድዬ" ገፀ ባህሪ እንደ ዋና ገፀ ባህሪ። &#x5B; ** &#x5D;  እ.ኤ.አ በታኅሣሥ 23 ቀን 1958 ዓ.ም ለነበረው የበዓል መርሃ ግብርም ይህን ታሪክ ሌላ ተግባራዊ አድርጓል። 

## ውጫዊ አገናኞች

* 
*
ዋጫሞ ዩኒቨርሲቲ

ዋጫሞ ዩኒቨርሲቲ በሆሳና የሚገኝ የህዝብ ዩኒቨርሲቲ ነው የተቋቋመው በ2001 ዓ.ም (2009 እኤአ) ነው። 

በ2008 ዓ.ም (2016) ዩኒቨርሲቲው ንግስት ኢሌኒ ሞሃመድ አጠቃላይ ሆስፒታል ከፈተ። ሆስፒታሉም የህክምና ስልጠና የሚሰጥ ይሰጣል።

## ዋቢ ምንጭ
8ኛ

ሻለቃ ዝናቡ ልንገረው የአገው የፈረሰኞች በአል የአመቱ አንባሳደርነትህን ከአርበኛ አስረስ ማረ ዳምጤ መረከባቸውንና የእንኳን አድረሳቹህ መልክት አስተላለፉ። የተከበራችሁ በሁሉም የሃገራችን ክፍል እና ከአገር ውጭ የምትኖሩ የፋኖ ደጋፊዎች እና የፋኖ አባላት እንዲሁም የፋኖ አመራሮች እና ለመላው የአገው ህዝብ እንኳን ለ85ኛው የአገው ፈረሰኞች ባህል በሰላም አደረሳችሁ፡፡
ታሪካዊ ባህላዊ እና ሃይማኖታዊ ዳራ ያለው በየዓመቱ ጥር 23 የሚከበረው የአገው ፈረሰኞች ማህበር ክብረ በዓል እና የፈረስ ፌስቲቫል ዘንድሮ ለ85ኛ ጊዜ በደመቀ ሁኔታ እየተከበረ ይገኛል ።የአገው ፈረሰኞች የነፃነት ተጋድሎ ያስመስከሩ እና በአድዋ ጦርነትም ጀግንነታቸውን ያሳዩ መሆናቸው በታሪክ የተመዘገበ ነው።ፈረስ ለአገው ህዝብ ሀገሩን ከጠላት ለመከላከል ለአርበኞች የጀግንነት ክንዶች ናቸው።ከዚህ በተጨማሪም ለመጓጓዣ : ለሰርግ ለሃይማኖታዊ ክንዋኔዎች፤ ለለቅሶ ስርዓት፣ለእርሻ አገልግሎት በመስጠት ከህዝብ ጋር የተሳሰረ ቁርኝት አለው፡፡ ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ከፍተኛ የቱሪዝም መዳረሻ እየሆነ የመጣው የሰባት ቤት አገው ፈረሰኞች ማህበር የአገው ህዝብ ብሎም የአማራ ህዝብን በማስተዋወቅ እረገድ ከፍተኛ ሚና እየተጫወተ ነው በአሁኑ ወቅት የበዓሉ አድማስ ከአካባቢው ማህበረሰብ አልፎ በሃገር አቀፍ ደረጃ ቦታ የሚሰጠው ነው፡፡ በየዓመቱ በጥር ወር የሚከበረው ይህ ክብረ በዓል የበርካቶች ዓይን ማረፊያ ሆኗል ከሁሉም የሃገሪቱ አካባቢዎች የመጡ ልምድ ያላቸው ጋላቢዎች በጉግስ ሽርጥ እና በሌሎች የውድድር አይነቶች እነዚህን ፈረሶች በመጋለብ ፡በታዳሚው ፊት ልክ በጦርነት ወቅት ፈረሶች እንደነበራቸው ሚና በማስመሰል ትርዒት ያሳያሉ፡፡ በ1932 ዓ.ም በወርሃ ጥር የተመሰረተው የአገው ፈረሰኞች ማህበር የአገው ህዝብን ታሪክ ባህል እና እሴት አክብሮ በሌሎች ዘንድም ይከበር ዘንድ የአበረከተው አስተዋፅኦ ሶስት የትውልድ ቅብብሎሽን ተሸግሮ የአራተኛው ትውልድ ላይ ደርሷል፡፡ 30 አባላትን ይዞ የተመሰረተው የአገው ፈረሰኞች ማህበርበ አሁኑ ወቅት የአባላቱ ቁጥር ከመቶ ሽ በላይ ደርሷል።የአገው ፈረሰኞች ማህበር የአገው ህዝብ ሃገራዊ አንድነቱን በጀግንነቱ የአፀና ለመሆኑ ማሳያ ብቻም ሳይሆን አገውነት ለሃገር ክብር የመዋደቅ
ጀግንነትን፤ስለሃገር ሲሉ በልበ ሰፊነት መስዕዋት የሆኑ ጀግኖችን ውለታ አክባሪ መሆኑንም ጭምር በተምሳሌነት በዚህ ባዕል ላይ ይዘከርበታል።አሁንም ጀግንነቱን በፋኖ ዘመን አሳይቶናል፡፡ ጥር 23/2017ዓ.ም ለሚከበረው የአገው ፈረሰኞች ባዕል የእመቱ የክብር አንባሳደር ሆኘ እንባሳደርነቱን ከአርበኛ አስረስ ማረ ዳምጤ ስረከብ በታላቅ ክብር እና ኩራት ነው የአገው ህዝብ በማንነቱ የማይደራደር ፤የእውቀት፣ የጥበብ፤የፍልስፍና የባዕል፤የሃይማኖት
የጀግንነት፤የሃገር ገንቢነት እና ሃገር ወዳድነት ተምሳሌት እንዲሁም የስልጣኔ ባለቤት የሆነ ህዝብ ነው።በዓለም ከላይ ወደታች ስነ ህንፃ ስርቶ ያስረክበ፥ በሃገር ግንባታውም አኩሪ ተሳትፎ ያለው እንደሆነ ታሪክ ይነግረናል ፡፡ በተለይም በያዝነው የህልውና ተጋድሎ ውስጥ ደማቅ ታሪክ እየፃፉ ያለ ጀግና ተዋጊዎችን እና እንቁ የትግሉ አመራሮችን ከማፍራት አልፎ ለህልውና ተጋድሎ ከሊቅ እስከ ደቂቅ ሁለንተናዊ አበርክቶውን በመወጣት ላይ ይገኛል።ለዚህም የአማራ ፋኖ በጎጃም የአገው ፈረስኞችን ክብረ ባዕል በየዓመቱ የሚዘክረው ይሆናል።ትግሉ በመላው አማራ በአድስ መንፈስ ይቀጥላል፡፡ በጥንታዊ ኢትዮጵያ ፤አገው ፈረሰኞች በአክሱም መንግስት ዘመን የጦር ሃይሎች አካል ነበሩ አክሱም ከጎረቤት መንግስታት ጋር በሚደረጉ ጦርነት ውስጥ እነዚህ ፈረሰኞች ወሳኝ ሚና ይጫወቱ ነበር።በተለይም በከፍተኛ ሜዳዎች ላይ የሚደረጉ ጦርነቶች ውስጥ የፈረስ ጦር በጣም ውጤታማ እና አገዎችም ውጊያ ይወዱ ነበር። በመካከለኛው ዘመን የኢትዮጵያ ንጉስ ነገስታት አገው ፈረሰኞችን በማዕበል ላይ በሚደረጉ ጦርነቶች ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ ይጠቀሙ ነበር።በዚህ ጊዜ የአገው ሰዎች በጦር ሜዳ ላይ የሚያሳዩት እልህ አስጨራሽ ተጋድሎ እና ውጤታማነት በታሪክ ውስጥ ተመዝግቧል፡፡ አገው ፈረሰኞች በጦር ሜዳ ላይ የሚያሳዩት የጦር ስልት ከፍተኛ ነበር እነሱ በፍጥነት እና በትንሽ የጦር ሃይል በተቃራኒው ላይ ከፍተኛ ድል ማድረግ ይችሉ ነበር።በተጨማሪም የአገው ፈረሰኞች በተለይም በተራራማ እና አስቸጋሪ ቦታዎች ላይ ጦርነት ለማድረግ የተካኑ ነበሩ። በብዙ የባህል በዓላት እና በታሪካዊ ትውስታዎች ውስጥ የአገው ፈረሰኞች ስም ይገኛል። በአድዋ ጦረነት ' የአምስት ዓመቱ የጣሊያን ጦርነት ከአንድ ሽ በላይ የአገው አርበኞች ሴቶችን ጨምሮ እንደተሳተፉ የሚገልፁ ማስረጃዎች አሉ፡፡
በተለይም በያዝነው የህልውና ተጋድሎ ውስጥ ደማቅ ታሪክ እየፃፉ ያሎ ጀግና ተዋጊዎችን እና እንቁ የትግሉ አመራሮችን ከማፍራት አልፎ ለህልውናው ተጋድሎ ከሊቅ እስከ ደቂቅ ሁለንተናዊ አበርክቶውን በመወጣት ላይ ይገኛል፡፡ የአማራ ፋኖ በጎጃም የአገው ፈረሰኞችን ክብረ ባዕል በየዓመቱ የሚዘክረው ይሆናል ትግሉ በመላው አማራ በአድስ መንፈስ ይቀጥላል፡፡ በድጋሚ እንኳን አደረሳችሁ እንኳን አገው ፌሬስታት ስሁታንቲ እንኮ ማህቢሪስ ታምፁናስ፡
የአማራ ፋኖ በጎጃም ም/ ሰብሳቢ እና ወታደራዊ አዛዥ ሻለቃ ዝናቡ ልንገረው ደለለ 23/05/2017 ዓ.ም
ኤፌም አዲስ 97.1

**ኤፌም አዲስ 97.1** በ2000 ዓ.ም እኤአ የተመሰረተ የመጀመሪያ የኢትዮጵያ የሬድዮ ጣብያ ነው። የተመሰረተበትም አላማ የአዲስ አበባ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ችግሮችን ለመፍታት ነበር።

## ዋቢ ምንጮች
የለም

## የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ በአማርኛ ስማቸው እስከነ ውክላቸው 118ቱን

የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ

* የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ)

*
ሻንቶ

**ሻንቶ** (በወላይትኛ፡ **Shantto**) በደቡብ ኢትዮጵያ የሚገኝ ከተማ ነው። ከተማው  በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት በዎላይታ ዞን ውስጥ የሚገኝ ሲሆን የከተማው አቀማመጥ 7°01′ 23"N 37°51'49"E ኬክሮስ እና ኬንትሮስ  ነው። ከተማው የሚገኝበት ክፍት ከባህር ጠለል በላይ 1953 ሜትር ነው።  ከተማው የዳሞት ፑላሳ ወረዳ አስተዳደር ማዕከል ሆኖ ያገለግላል።

## የስነ ሕዝብ አወቃቀር
በ2023 በኢትዮጵያ ማዕከላዊ ስታቲስቲክስ ኤጀንሲ የተካሄደው የከተማው አጠቃላይ የህዝብ ብዛት 15,020 ነው። ከእነዚህ አኃዞች መካከል የወንዶች ብዛት 7,434 ሲሆን ሴቶች ደግሞ 7,586 ከጠቅላላው ሕዝብ ውስጥ ተቆጥረዋል። 

## ዋቢዎች

መደብ:የወላይታ ከተሞች
መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
አባላ ፓራቾ

**አባላ ፓራቾ** (በወላይትኛ:**Abbala Paarachcho**) አንዳንዴ **አባላ ፋራቾ** ተብሎ የሚጠራው በወላይታ ዞን ፣ በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት፣ ኢትዮጵያ ውስጥ ያለ ከተማ ነው።  ከተማው በወላይታ ዞን አባላ አባያ ወረዳ የአስተዳደር ማዕከል ነው። ፓራቾ ከአዲስ አበባ በስተደቡብ 349 ኪ.ሜ ርቀት ላይ እንዲሁም ከዎላይታ ሶዶ 30 ኪሜ (19 mi) በስተደቡብ ይገኛል። በከተማው ያሉት አገልግሎቶች፣ የ24 ሰአታት መብራት፣ ንጹህ የህዝብ ውሃ፣ ባንኮች፣ ትምህርት ቤቶች፣ የፖስታ አገልግሎት፣ የቴሌኮሙኒኬሽን አገልግሎቶች እና ሌሎችም ናቸው። ፓራቾ በ6°55'0" N እና 37°39'0" መካከል ይገኛል። ከተማው በ 1,378 ሜትር (4,521 ጫማ) ከባህር ጠለል በላይ ይገኛል. 

## የአየር ንብረት
የፓራቾ አመታዊ ዝናብ ከ 50 to 300 ይደርሳል። የከተማው ከፍተኛው ወርሃዊ አማካይ የሙቀት መጠን 32 ነው። ፣ ዝቅተኛው የሙቀት መጠኑ 15.5 ነው። የከተማው የአፈር አይነት ጭቃ ነው። 

## ዋቢዎች

መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
መደብ:የወላይታ ከተሞች
ላሾ

**ላሾ** ፣ (በወላይትኛ: **Laashsho**) በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ በዎላይታ የሚገኝ ከተማ ነው። ከዎላይታ ሶዶ ከተማ እስከ ላሾ ያለው ግምታዊ ርቀት ወደ ምዕራብ በኩል ኪሎ ሜትር (49 ሚ) ነው። እንዲሁም ከአዲስ አበባ ላሾ ያለው ርቀት 388 ነው።  ላሾ ከተማ በዎላይታ ውስጥ የካዎ ኮይሻ ወረዳ የአስተዳደር ዋና ከተማ ሆኖ ያገለግላል። ከተማው ከባህር ጠለል በላይ 2,130 ሜትር ከፍታ ላይ ይገኛል።  ላሾ በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ ህዝብ ተጠጋግቶ የሚኖርበት ቦታ ነው። በከተማው  ያሉት አገልግሎቶች የ24 ሰአት የኤሌክትሪክ መብራት፣ የንፁህ ውሃ አገልግሎት፣ አፀደ ህጻናት፣ አንደኛና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች፣ ጤና ጣቢያ፣ የእለት ተእለት የህዝብ ገበያ እና ሌሎችም ናቸው።  ላሾ በ6°42'29" ሰሜን 37°28'23" ምስራቅ  መካከል ይገኛል።

## ዋቢዎች

መደብ:የወላይታ ከተሞች
መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
ሃላሌ

**ሃላሌ** ፣ (በወላይትኛ: **Halaale**) በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ በዎላይታ የሚገኝ ከተማ ነው።  የከተማው ከባህር ጠለል በላይ ከፍታ በሜትር 1757 ነው። ከተማው በዎላይታ ዞን የኪንዶ ዲዳዬ ወረዳ አስተዳደር ዋና ከተማ ነው። ሃላሌ ከተማ በ6°47'24"N 37°22'52"ኢ መካከል ይገኛል። 

## የስነ ሕዝብ አወቃቀር
ሃላሌ በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት በብዛት ከሚኖሩባቸው ከተሞች አንዱ ነው። እ.ኤ.አ. በ 2007 አጠቃላይ የከተማው የህዝብ ብዛት 4,009 ነው ፣ ከእነዚህ አኃዞች መካከል የሴቶች ብዛት 2,023 እና ወንድ የህዝብ ብዛት 1,986 ነው።  በ2023 የህዝብ ብዛት ትንበያ በኢትዮጵያ ማዕከላዊ ስታቲስቲክስ ኤጀንሲ እንደተከናወነው የከተማው ህዝብ ብዛት 4,009 ነው። 

## ዋቢዎች

መደብ:የወላይታ ከተሞች
መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
ሆቢቻ ባዳ

**ሆቢቻ ባዳ** በወላይታ ፣ ኢትዮጵያ ውስጥ ያለ ከተማ ነው። ሆቢቻ ባዳ በወላይታ ዞን ሆቢቻ ወረዳ የአስተዳደር ዋና ከተማ ነው። ከተማው ከዎላይታ ሶዶ በ18 ርቀት ላይ ይገኛል።

በከተማው ውስጥ ያሉት መገልገያዎች; የመብራት፣ የሕዝብ ውሃ፣ ባንኮች፣ የመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች፣ የፖስታ አገልግሎት፣ የቴሌኮሙኒኬሽን አገልግሎት ጤና ጣቢያ፣ የግል ክሊኒኮች፣ የመድኃኒት መሸጫ መደብሮች፣ የሕዝብ ገበያ፣ የሕዝብ የመንገድ መብራት ሌሎችም አሉ።  የሆቢቻ ባዳ ከተማ ላቲቱዲናል እና ቁመታዊ አቀማመጥ 6° 46' 48" N እና 37° 49' 47" E ነው። ከባህር ጠለል በላይ 1,800 ሜትር ከፍታ አለው። 

## ዋቢዎች

መደብ:የወላይታ ከተሞች
መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
ቫዮሊን

**ቫዮሊን** ከእንጨት የተሰራ የክር የሙዚቃ መሳሪያ ነው። በብዛት የሚያገላግለውም ሶፕራሎ ተብሎ የሚታወቀውን ከፍተኛ ፒች ያለውን ድምጽ ለመጫወት ነው።

በአሁኑ ጊዜ እጅግ ብዙ አይነት መጠን እና የድምጽ አይነት ያላቸው የቫዮሊን አይነቶች አሉ። 

አብዛኛዎቹ ቫዮሊኖች የሚሰሩት ባዶ ከሆነ እንጨት ነው። በብዛት አራት ገመዶች ያላቸው ሲሆን አንዳንድ ጊዜ አምስተኛ ክር ሊኖራቸው ይችላል። ቫዮሊን ለመጫወት በተዘጋጀ ልዩ የመምቻ ዘንግ በመምታት ያማረ ድምጽ መስማት ይቻላል።

ቫዮሊን ለመጀመሪያ ጊዜ የታወቀው በ16ኛው ክፍለ ዘመን በሀገረ ጣሊያን ውስጥ ሲሆን በ18ኛው እና በ19ኛው ክፍለ ዘመን የሚያወጣው ድምጽ ጉልበት እና ተሰሚነት ለመጨመር የተለያዩ ማሻሻያዎች ተደርገውበታል።  

### ማጣቀሻ
 

## ለተጨማሪ ንባብ

* 
* Schoenbaum, David, ''The Violin: A Social History of the World's Most Versatile Instrument'', New York, New York : W.W. Norton & Company, December 2012. ISBN&nbsp;.
* Templeton, David, ''Fresh Prince: Joshua Bell on composition, hyperviolins, and the future'', Strings magazine, October 2002, No. 105.
* Young, Diana. ''A Methodology for Investigation of Bowed String Performance Through Measurement of Violin Bowing Technique''. PhD Thesis. M.I.T., 2007.

## ውጫዊ ማስፈንጠሪያዎች

* እንግሊዝኛ ተናጋሪ ቫዮሊን ድርጅቶች
** የአውሮፓ ሕብረቁምፊ መምህራን ማህበር
** የአሜሪካ ቫዮሊን ማህበር 
** የቤር ዓለም አቀፍ የቫዮሊን ማህበር
* 
* ቫዮሊን፡- ፕሮቬንሽን፣ ዋጋ እና ግምገማ
* ለሕብረቁምፊ መሣሪያ እና ቀስት የመርከብ መመሪያ
መደብ:የሙዚቃ መሣሪያዎች
ሊጋ ናሲዮናል ዴ ፉትቦል ዴ ጓቲማላ

***Liga Nacional de Fútbol de Guatemala*** (የጓቲማላ ብሔራዊ እግር ኳስ ሊግ)፣ በስፖንሰርሺፕ ምክንያት ***ሊጋ ጓቴ ባንሩራል*** በመባል የሚታወቀው፣ ቀደም ሲል ***የሊጋ'' ''ከንቲባ*** *" *'A** " ( **ሜጀር ሊግ** " **A*' "* ) በመባል የሚታወቀው በጓቲማላ ውስጥ የፕሮፌሽናል የእግር ኳስ ክፍል ሲሆን በአገሪቱ ውስጥ ከፍተኛው ነው. በፌደራሲዮን *[[የጓቴማላ ብሔራዊ እግር ኳስ ፌዴሬሽን|ናሲዮናል ዴ ፉትቦል ደ ጓቲማላ]]* ማዕቀብ ተጥሏል. የሊጋ ናሲዮናል ኦፊሴላዊ ውድድሮች ሻምፒዮን እና ሁለተኛ ደረጃ ቡድኖች በክልላቸው ኮንፌዴሬሽን ውስጥ ባሉ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይ ለመሳተፍ ብቁ ይሆናሉ. አሁን በሊጉ 12 ቡድኖች ይወዳደራሉ. ኮሙኒኬሽን እና ማዘጋጃ ቤት እያንዳንዳቸው 32 ውድድሮችን በማሸነፍ በሊጉ ውስጥ በጣም ስኬታማ ክለብ ናቸው.
ቦምቤ

**ቦምቤ** ( በወላይትኛ :**Bombbe**) በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ ዎላይታ የሚገኝ ከተማ ነው።  ቦምቤ ከተማ ከአዲስ አበባ በስተደቡብ 325 ኪ.ሜ፣ ከዎላይታ ሶዶ ደግሞ በስተሰሜን ምዕራብ 55 ኪ.ሜ ላይ ይገኛል።  ቦምቤ ከተማ በወላይታ ዞን ቦሎሶ ቦምቤ ወረዳ የአስተዳደር ዋና ከተማ ሆኖ ያገለግላል። ከተማው ከባህር ጠለል በላይ 5,023 ከፍታ ላይ ይገኛል። በከተማው ያሉት አገልግሎቶች የ24 ሰአት የኤሌክትሪክ መብራት፣ የንፁህ ውሃ አገልግሎት፣ አፀደ ህጻናት፣ አንደኛና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች፣ ጤና ጣቢያ፣ የእለት ተእለት የህዝብ ገበያ እና ሌሎችም ናቸው። ቦምቤ በ7°08'04"ሰሜን 37°34'54"ምስራቅ  መካከል ይገኛል።

## የስነ ሕዝብ አወቃቀር
ቦምቤ በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ ህዝብ በብዛት የሚኖርበት ከተማ ነው። እ.ኤ.አ. በ2019 የኢትዮጵያ ማዕከላዊ ስታቲስቲክስ ኤጀንሲ ባደረገው የህዝብ ትንበያ መሰረት የቦምቤ ከተማ በድምሩ 11,969 ህዝብ አላው ። ከዚህ አሃዝ ውስጥ ወንዶች 6,045 ሲሆኑ ሴቶች ደግሞ 5,924 ይሆናሉ። 

## ዋቢዎች

መደብ:የወላይታ ከተሞች
መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
በቅሎ ሰኞ

**በቅሎ ሰኞ** ( በወላይትኛ : **Baqulo Saynno**) በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መንግስት ውስጥ ዎላይታ የሚገኝ ከተማ ነው። ከተማው በዎላይታ ባይራ ኮይሻ ወረዳ የአስተዳደር ማዕከል ነው። በቅል ሰኞ ከአዲስ አበባ ወደ ደቡብ 327 ክልል ሜትር አካባቢ ይገኛል። እንዲሁም ከዎላይታ ሶዶ 18 ኪ.ሜ፣&nbsp;ርቀት ላይ ይገኛል። በከተማዋው ያሉት አገልግሎቶች፣ የ24 ሰአታት መብራት፣ ንጹህ የህዝብ ውሃ፣ ባንኮች፣ ትምህርት ቤቶች፣ የፖስታ አገልግሎት፣ የቴሌኮሙኒኬሽን አገልግሎቶች እና ሌሎችም ናቸው። በቅሎ ሰኞ በካርታ  ከ6°55'0" ሰሜን እስከ 37°39'0" ምስራቅ ህንድ ይቀመጣል። ከተማው ከባህር ጠለል በላይ 1932 ሜትር ከፍታ ላይ ይገኛል። 

## የአየር ንብረት
በጥር እና የካቲት ወራት በበቅሎ ሰኞ ከተማ የሙቀት መጠኑ በ29 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ አካባቢ ሲሆን በአንድ ወር ውስጥ በአማካይ 366.4615 ሰአታት የፀሀይ ብርሀን ይደርሳል።  ሐምሌ እና ነሐሴ በጣም ቀዝቃዛዎቹ ወራት ሲሆኑ የሙቀት መጠኑ ወደ 15 ° ሴንቲ ግሬድ አካባቢ ነው። ሚያዝያ እና ግንቦት 218.97 ሚሜ የሆነ የዝናብ መጠን ያለው ከፍተኛ ዝናብ ያገኛሉ። 

## ዋቢዎች

መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
መደብ:የወላይታ ከተሞች
የጓቲማላ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን

**የጓቲማላ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን** (Selección de fútbol de Guatemala) ጓቲማላን በወንዶች ዓለም አቀፍ እግር ኳስ ይወክላል እና *[[የጓቴማላ ብሔራዊ እግር ኳስ ፌዴሬሽን|በፌደራሲዮን ናሲዮናል ዴ ፉትቦል ዴ ጓቲማላ]]* ቁጥጥር ስር ነው። በ 1919 የተመሰረተ, ከ 1946 ጀምሮ ከፊፋ ጋር የተቆራኘ ነው, የ CONCACAF አባል ነው.

ቡድኑ በ 1968 ፣ 1976 እና 1988 የኦሎምፒክ ጨዋታዎች ላይ በመወዳደር ሶስት የኦሎምፒክ ውድድር ጨዋታዎችን አድርጓል። ጓቲማላ ለአለም ዋንጫው የመጨረሻ ውድድር ማለፍ አልቻለችም ፣ ምንም እንኳን በአራት አጋጣሚዎች የመጨረሻውን የማጣሪያ ዙር ላይ ቢደርሱም. 

ጓቲማላ እ.ኤ.አ. የ 1967 የኮንካካፍ ሻምፒዮና እና የ 2001 UNCAF መንግስታት ዋንጫን አሸንፋለች. ቡድኑ በኮንካካፍ የወርቅ ዋንጫ ያስመዘገበው ምርጥ ብቃት በ 1996 ሲሆን አራተኛ ሆኖ ሲያጠናቅቅ ነበር. በቅርቡ፣ ቡድኑ በ 2023 የጎልድ ዋንጫ አምስተኛ ደረጃ ላይ ያለውን ምርጦቹን ማሸነፍ ተቃርቧል። በ1983 በካራካስ ፣ ቬንዙዌላ በተደረገው የፓን አሜሪካ ጨዋታዎች ላይ ጓቲማላ የነሐስ ሜዳሊያ አግኝታለች. የብሄራዊ ቡድኑ ስብስብ በኡምብሮ የቀረበ ሲሆን ከዚህ ቀደም በአትሌቲካ ፣ በአዲዳስ እና በፑማ ይቀርብ ነበር. ከ 2000 ዎቹ ጀምሮ የጓቲማላ የቤት ኪት በነጭ ሸሚዝ ላይ ሰማያዊ ሰማያዊ መቀነት አሳይቷል.
1/2008

**** ቅዱስ ላሊበላ ካሳነጻቸው አስራ አንዱ አብያተ ክርስቲያናት አንዱ ነው። ቤት ከርስቲያኑ በ**[[ቅዱስ መርቆሬዎስ]]** ስም ከመሰየሙ በፊት የፍትህ አግልግሎት ይሰጥበት እንደንበር አሁን የተገኙ መረጃወች ይጠቁማሉ።  ከነዚህ መረጃወች መካከል የእግር ብረቶች ቋሚ ምስክር ናቸው።  ህንጻው ልበዙ ጊዜ ፈርሶ የነበር ሲሆን የአካባቢው ህዝብ በ1982 በአደረገው የገንዘብ ማሰባበሰብና መልሶ መገንባት ስራ፣ ታቦቱ እንደገና ወጥቶ ከነበረበት ቤተ አማኑኤል እንደገና ሊገባ ችሏል።

መደብ:ላሊበላ
መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት
ምእራብ ጎጃም

=ምዕራብ ጐጃም ዞን=
¤ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ፍኖተ ሰላም 

¤ የወረዳዎች ብዛት፡- 12

¤ የከተማ አስተዳደሮች ብዛት፡- 5            

o  ቡሬ 

o ፍኖተ ሰላም 
  
o ደምበጫ  

o ቡሬ 

o ደምበጫ

¤ የቀበሌዎች ብዛት፡- 370  
* የገጠር፡- 328             

* የከ ተማ፡-42              

¤ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡- 2,714,017   
*ወንድ 1,364,143 

*ሴት 1,349,874 

## +
የሕዝብ ብዛት በዲሴምበር 2007 እ.ኤ.አ. ይሠጣል።

=+=
¤ የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ 
#ሰሜን ሜጫ - መርዓዊ   * ብራቃት
#ደቡብ ሜጫ - ገርጨጭ   * ዳጊ 
#ደምበጫ - የጨረቃ  * ደምበጫ  * አዲስ አለም
#ቡሬ ዙሪያ - ቡሬ 
#ወንበርማ - ሺንዲ
#ጃቢ ጣህናን - ፍኖተ ሰላም  *ማንኩሳ
#ባህር ዳር ዙሪያ - ባህር ዳር 
#ደጋ ዳሞት - ፈረስ ቤት 
#ሰከላ - ግሽ ዓባይ 
#ቋሪት - ገበዘ ማርያም 
#ሰሜን አቸፈር - ሊበን  * ቁንዝላ * ይስማላ  * ፈንዲቃ 
#ደቡብ አቸፈር - ዱርቤቴ  * ዲላሞ
#ይልማና ዴንሳ - አዴት 
#ጐንጅ ቆለላ - አዲስ አለም

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች
ምስራ ጎጃም

## ምስራቅ ጐጃም ዞን
ምስራቅ ጎጃም ዞን በጎጃም ክፍለ ሀገር ውስጥ የሚገኝ ዞን ነው።
¤ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ደብረ ማርቆስ     

¤ የዞኑ ዋና ከተማ ከክልሉ ዋና ከተማ ያለው ርቀት፡ 249 ኪ.ሜ        

¤ የወረዳዎች ብዛት፡- 16

¤ የከተማ አስተዳደሮች ብዛት፡- 4  

o ደብረ ማርቆ

o ሞጣ 

o ቢቸና 

o ደጀን

¤ የቀበሌዎች ብዛት፡- 424 

o የገጠር፡- 388   

o የከተማ፡- 36   

¤ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ
ህዝብ ብዛት፡- 2,152,671 
* ወንድ 1,066,094   
* ሴት 1,086,577

¤ የወረዳው ስም     የወረዳው ዋና ከተማ 

1 ባሶሊበን የጁቤ 

2 ማቻከል አማኑኤል 

3 እነማይ ቢቸና 

4 ደባይጥላት ግን ቁይ 

5 ደጀን ዙሪያ ደጀን 

6 እናርጅና እናውጋ ደብረ ወርቅ 

7 ሁለት እጁ እነሴ ሞጣ 

8 ቢቡኝ ድጓፅዮን 

9 አዋበል ሉማሜ 

10 እነብሴ ሳር ምድር መርጡ ለማሪያም 

11 ጐዛምን ደብረ ማርቆስ 

12 ስናን ረቡዕ ገበያ 

13 አነደድ አምበር 

14 ሸበል በረንታ የዕድ ውኃ 

15 ጐንቻሲሶ እነብሴ ግንደ ወይን 

16 ደብረ ኤልያስ ደብረ ኤልያስ 

17 ሰዴ ሰዴ
24 ወረዳ

=መቅደላ=
መቅደላ ወረዳ በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት በደቡብ ወሎ ዞን ከሚገኙ 24 ወረዳዎች አንዷ ስትሆን የወረዳዋ ርዕሰ ከተማ ማሻ ትባላለች። ማሻ ከደሴ 152 ኪሜ ርቀት ላይ ትገኛለች። ወረዳው በምሥራቅ ከተንታ ወረዳ፣ በምዕራብ ከደቡብ ጎንደር ዞን እና ከሳይንት ወረዳ፣ በሰሜን ከሰሜን ወሎ ዞን እና ከደላንታ ወረዳ ጋር ይዋሰናል።
ሰሜን ጎንደር

## ሰሜን ጎንደር ዞን
¤ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ደባርቅ 

¤ የወረዳዎች ብዛት፡- 7

¤ የከተማ አስተዳደሮች ብዛት፡- 2  

o ደባርቅ 

o ደባት 
   
     
¤ የቀበሌዎች ብዛት፡- __ 
 
* የገጠር፡- __             

* የከተማ፡- __              

¤ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡- 865,146
   
*ወንድ  435,746

*ሴት  429,400
## +
የሕዝብ ብዛት በዲሴምበር 2007 እ.ኤ.አ. ይሠጣል።

## +
¤ የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ 
#ደባርቅ - ደባርቅ
#ደባት - ዳባት
#ጃን አሞራ - መካነ ብርሃን 
#በየዳ - ድል ይባዛ 
#ጠለምት - 
#አዳርቃይ - አዲርቃይ  *  ዛሪማ 
#ጠገዴ - ክርክር   *  ሰጋሉ  *  አዴት  
 

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች
ማእከላዊ ጎንደር

## ማእከላዊ ጎንደር ዞን
¤ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ጎንደር 

¤ የወረዳዎች ብዛት፡- 7

¤ የከተማ አስተዳደሮች ብዛት፡- 2  

o ጎንደር 

o እንፍራዝ 
   
     
¤ የቀበሌዎች ብዛት፡- __ 
 
* የገጠር፡- __             

* የከተማ፡- __              

¤ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡- 1,082,476
   
*ወንድ  542,450

*ሴት  540,026
## +
የሕዝብ ብዛት በዲሴምበር 2007 እ.ኤ.አ. ይሠጣል።

## +
¤ የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ 
#አለፋ - ጎመንግ
#ጣቁሳ - ደልጊ
#ወገራ - ገደብጊ 
#ምእራብ በለሳ - አርባያ 
#ምስራቅ በለሳ - ጉሃላ          *  ሀሙሲት
#ምስራቅ ደምቢያ - ቆላድባ 
#ኪንፋዝ -  
 

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች

## +
## +
## +
¤ የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ 
#አለፋ - ጎመንግ
#ጣቁሳ - ደልጊ
#ወገራ - ገደብጊ 
#ምእራብ በለሳ - አርባያ 
#ምስራቅ በለሳ - ጉሃላ          *  ሀሙሲት
#ምስራቅ ደምቢያ - ቆላድባ 
#ኪንፋዝ -  
 

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች
ምእራብ ጎንደር

## ምእራብ ጎንደር ዞን
¤ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ማክሳኝት 

¤ የወረዳዎች ብዛት፡- 7

¤ የከተማ አስተዳደሮች ብዛት፡- 1  

o ማክሳኝት 

      
¤ የቀበሌዎች ብዛት፡- __ 
 
* የገጠር፡- __             

* የከተማ፡- __              

¤ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡- 1,277,380
   
*ወንድ  655,103

*ሴት  622,277

## +
የሕዝብ ብዛት በዲሴምበር 2007 እ.ኤ.አ. ይሠጣል።

## +
¤ የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ 
#መተማ - መተማ ዮሀንስ
#ቋራ - ጉለጉ
#ምእራብ አርማጮ - አብራ ጃራ  * ዳንጉራ *   ታጉር *  ሞገሴ
#ላይ አርማጮ - ትክል ድንጋይ 
#ታች አርማጮ - ሳንጃ  * ሙሴባምብ  *  ኩርቢ  *  ማሂን  *  ዋሊያ  *  አርጎያ  *  ጅንግር  
#ጭልጋ - ሰራባ 
#ደምቢያ - ጨዋሂት 
 

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች
ሰሜን ወሎ

## ሰሜን ወሎ ዞን
¤ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ወልዲያ 

¤ የወረዳዎች ብዛት፡- 9

¤ የከተማ አስተዳደሮች ብዛት፡- 2  

o ወልዲያ 

o ላሊበላ 
   
     
¤ የቀበሌዎች ብዛት፡- __ 
 
* የገጠር፡- __             

* የከተማ፡- __              

¤ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡- 1,500,372
   
*ወንድ  753,015

*ሴት  747,357

## +
የሕዝብ ብዛት በዲሴምበር 2007 እ.ኤ.አ. ይሠጣል።

## +
¤ የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ 
#ወልዲያ - ወልዲያ
#ላሊበላ - ላሊበላ
#ቡግና - አይና ቡግና
#ራያ ቆቦ - ቆቦ
#ግዳን - ሙጃ 
#መቄት - ፊላቂት 
#ዋድላ - ኮን                       *  ጋሸና
#ጉባ ላፍቶ - ሀራ 
#ሃብሩ - መርሳ   * መርጦ ከተማ 
#ላስታ - ላሊበላ
#ዳውንት - ኩርባ
#ጋዞ ወረዳ - እስታይሽ

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች
ተንታ

=ተንታ ወረዳ=
የተንታ ወረዳ በአማራ ክልል በደቡብ ወሎ መስተዳድር ዞን ከሚገኙ 24 ወረዳዎች አንዷ ስትሆን የወረዳዋ ርእሰ ከተማ አጅባር ከአዲስ አበባ በስተሰሜን ምስራቅ 529 ኪ/ሜ እና ከክልሉ ዋና ከተማ ባህር ዳር 610 ኪ/ሜ እንዲሁም ከዞኑ ዋና ከተማ ደሴ 128 ኪ/ሜ ርቀት ላይ ትገኛለች፡፡አጠቃላይ በወረዳዋ አምስት /5/ የከተማ ና ሰላሳ ሁለት /32/ የገጠር ቀበሌዎች ይገኛሉ፡፡ በወረዳው 2 መሪ መዘጋጃ ቤትና 3 ንዑስ መዘጋጃ ቤቶች ይገኛሉ፡፡ የወረዳው አዋሳኞች በሰሜን ከአምባሰልና ከደላንታ ወረዳ ጋር በደቡብ ከለጋምቦ ወረዳ ጋር በምስራቅ ከደሴ ዙሪያና ኩታበር ወረዳ ጋር እንዲሁም በምእራብ ከመቅደላ ወረዳ ጋር ትዋሰናለች፡፡ የወረዳው አጠቃላይ የህዝብ ብዛት 190,800 ወንድ= 98,196 ሴት= 92,603 ሲሆን ከአጠቃላዩ ህዝብ ውስጥ በገጠር የሚኖሩ ወንድ= 87,788 ሴት= 82,230 ድምር = 170,018 በከተማ የሚኖሩ ወንድ= 10,408 ሴት= 10,373 ድምር = 20,781 123,835 ሄ/ር የሚሸፍን ሲሆን ከዚህ ውስጥ፡- ለእርሻ የዋለው 59,459.1 ሄ/ር፣ ለግጦሽ የዋለው 19,463.15 ሄ/ር፣ በደን የተሸፈነው 19,491.03 ፣ለግንባታ የዋለ 12,844.05 ሄ/ር እንዲሁም ቀሪው 12577.64 ያህሉ ምንም ጥቅም የማይሰጥ ቦታ ነው፡፡ አጠቃላይ የወረዳውን የአየር ሁኔታ ስናይ ቆላማ /33.5%/ ፣ደጋማ /40%/፣ ወይና ደጋ /26.34%/ እንዲሁም ውርጭ /0.16%/. ያሉን ይሸፍናሉ፡፡
7ኛ

=A=
ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ
የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼  ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል
አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት ጀመር የጄኔራል አል

=A=
አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ
መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ 
የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች  አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼
ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼
 ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 
*ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_
ነው‼  23/06/2017 ዓ.ም

=A=
=A=
ሰሜን ሸዋ

=+=
**ሰሜን ሸዋ ዞን** በአማራ ክልል ከሚገኙት 12 ዞኖች አንዱ ነው። የዞኑ ርዕሰ መስተዳደር በደብረ ብርሃን ከተማ ይገኛል። ዞኑን በሰሜን ሰሜን ወሎ፣ በሰሜን ምዕራብ ደቡብ ጎንደር፣ በምዕራብ ምስራቅ ጎጃም እንዲሁም በደቡብ ሰሜን ሸዋ ፣ ኦሮሞ ብሄረሰብ ዞን እና የኦሮሚያ ክልል በምስራቅ አፋር ክልል ያዋስኑታል።
ዞኑ በ 23 ወረዳዎች የተዋቀረ ነው።

=ሰሜን ሸዋ ዞን=
¤ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ደብረ ብርሃን 

¤ የወረዳዎች ብዛት፡- 23

¤ የከተማ አስተዳደሮች ብዛት፡- 5 

o ደብረ ብርሃን 

o ሸዋ ሮቢት 
  
o - 

o - 

o -

o - 
     
¤ የቀበሌዎች ብዛት፡- 436  
* የገጠር፡- 388             

* የከተማ፡- 58 

¤ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡- 2,011,197   
*ወንድ 1,015,928 

*ሴት 995,269

=+=
የሕዝብ ብዛት በዲሴምበር 2007 እ.ኤ.አ. ይሠጣል።

=*ወረዳ*=
¤ የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ  ህዝብ ቁጥር 
#ሚዳ ወረም 51,206 + 50,794 = 102,000 ~ ሬማ 2,224 + 2,403 =4,627  
#መርሀቤቴ 69,892 + 68,319 = 138,211 ~ አለም ከተማ 6,368 + 6,434 = 12,800
#እንሳሮ 32,409 + 30,745 = 63,154 ~ ለሚ 1,826 + 2,062 = 3,888
#ሞረትና ጅሩ 51,949 + 49,498=101,447 ~  እነዋሪት 4,194 + 4,134= 8,328
#መንዝ ጌራ ምድር 64,156 + 67,247 = 131,403 ~ መሀል ሜዳ 6,558+7,028=13,586
#ግሼ 33,005+33,664=66,669 ~ ራቤል 1,767+1,642=3,409 
#አንፆኪያና ገምዛ 43,280+43,793=87,073 ~ መኮይ 3,993+4,142=8,135
#ኤፍራታና ግድም 61,119+60,189=121,308 ~ ካራቆሬ 2,147+2,376=4,523 
#መንዝ ማማ ምድር 45,816+46,842=92,658 ~ ሞላሌ 3,885+4,119=8,004 
#ጣርማበር  46,839+45,698=92,537 ~ መዘዞ 893+1,107=2,000
#ሞጃና ዋደራ 38,073+37,321=75,394 ~ ሰላድንጋይ 1,496+1,548=3,044 
#ቀወት 66,962+63,183=130,145 ~ ሸዋ ሮቢት 10,906+10,693=21,599

=+=
#አንጎለላና ጠራ 45,462+44,071=89,533 ~ ጫጫ 2,476+2,811=5,287
#አሳግርት 26,667+25,614=52,281 ~ ጊናገር 793+778=1,571
#አንኮበር 42,080+40,977=83,057 ~ አልዩ አምባ 1,143+1,230=2,373
#ሃገረ ማርያምና ከሰም 30,742+29,068=59,810 ~ ሾላ ገበያ 1,354+1,333=2,687
#በረሃት 19,320+18,769=38,089 ~ መተተህ ቢላ 2,378+2,511=4,889
#ምንጃርና ሽንኮራ 72,973+67,666=140,639 ~ ባልጪ 1,233+1,254=2,487
#ባሶና 66,765+63,638=130,403 ~ ጉዶ በርት 696+803=1,499
#ደብረ ብርሃን 38,914+41,244=80,158 ~ ደብረ ብረሃን 38,919+41,248=80,167
#መንዝ ቀያ ገብርኤል 24,927+25,241=50,168 ~ ዘመሮ 1,607+1,616=3,223
#መንዝ ለላሎ ምድር 9,307+9,331=18,638 ~ 
#ሳያ ድብርና ዋዩ 34,065+32,357=66,422 ~ ደነባ 2,731+2,827=5,558
እነዚህ ወረዳዎች እና የወረዳ ዋና ከተሞች ናቸው።

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች
መካነ ሰላም

=መካነ ሰላም=
መካነሰላም ከተማ የተኮቆረቆረችው ሓምሌ 5 1941 ነዉ ። ከተማ አስተዳደር ስያሜ ያገኘችዉ መጋቢት 2002 ዓም ነው ። መካነሰላም ከተማ አስተዳደር የሚያዋስኗት በሰሜን የቦረና ወረዳ 06 እና 07 ቀበሌ በደቡብ የቦረና ወረዳ 02 እና 03 ቀበሌ በምስራቅ የቦረዳ ወንዝና የቦረና ወረዳ 026 ቀበሌ በምዕራብ የቦረና ወረዳ 08 ቀበሌ እና የለገዳባ ወንዝ በከተማ አስተዳደሩ የሚገኙ ቀበሌዎች ብዛት 5 ናቸው ።
ዋግምህራ ብሄረሰብ

=ዋግ ህምራ  ዞን=  
ዋግ ህምራ ብሄረሰብ ዞን በስተደቡብ ሰሜን ወሎ ዞን፣ በሰተምዕራብ ደቡብ ጎንደር እና በስተሰሜን ትግራይ ክልል ያዋስኑታል። በ10 ወረዳወች የተዋቀረ ነው። ሰቆጣ ከተማ በ_ ወረዳ የሚገኝ ከተማ ሲኾን የዋግምህራ ዞን አስተዳደር ማእከል ነው።

=ዋግህምራ ብሄረሰብ ዞን=
➡ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ሰቆጠ 

➡ የዞኑ ዋና ከተማ ከክልሉ ዋና ከተማ ያለው
ርቀት-206 ኪ.ሜ  

➡ የወረዳዎች ብዛት፡- 8 
#  ዝቋላ ወረዳ 
#  ሰቆጠ ወረዳ 
#  ደሀና ወረዳ 
#  ጋዝግብላ ወረዳ 
#  አበርገሌ ወረዳ 
#  ሰሀላ ሰየምት ወረዳ 
#  ፃግብጂ ወረዳ
#  ሰቆጣ ከተማ 
  

 ➡ የከተማ አስተዳደሮች 
ብዛት፡-  1
*  ሰቆጣ 

➡ የቀበሌዎች ብዛት፡-181
*  የገጠር፡-160  
*  የከተማ፡- 21 
➡ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡-463,505  
*  ወንድ=  232,434 
*  ሴት= 231,071 

➡  የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ 

#  ዝቋላ - ትስትስካ 
#  ሰቆጣ -  ሰቆጣ 
#  ደሀና - አምደወርቅ 
#  ጋዝግብላ - አስከተማ
#  አበርገሌ - ኒሯቅ 
#  ሰሀላ ሰየምት -  
#  ፃግብጂ - 
#  ሰቆጣ - ሰቆጣ

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች

=+=
ልጃገረዶች እና ፓንዘር

ልጃገረዶች እና የፓንዘር(ガールズ＆パンツァー) አሕጽሮተ ቃልጋሩፓንየመጀመሪያው የጃፓን አኒሜ

thumb | right | ልጃገረዶች እና የፓንዘር አውቶቡስ

## ቅድስት ሀገር
የቡድሃ ቅዱስ ቦታ ከቶኪዮ በስተምስራቅ ኢባራኪ ግዛት ውስጥ  ኦአራይ  ነው። እ.ኤ.አ. በ 2011 በቶሆኩ ፓሲፊክ ውቅያኖስ የመሬት መንቀጥቀጥ ያስከተለውን ውድመት ተከትሎ የኦራይ አንግልፊሽ ፌስቲቫል ፣ ለኦራአይ ልዩ ባህላዊ ፌስቲቫል ፣ የመሬት መንቀጥቀጥን የማገገሚያ ጥረቶችን ለመደገፍ ከኦአራይ አንግልፊሽ ፌስቲቫል ጋር ተባብሮ ነበር።

## ታሪክ

የመጀመሪያው የረሃብ ጨዋታዎች በጃፓን ጥቅምት 9 ቀን 2012 በቶኪዮ ኤምኤክስ፣ ኦክቶበር 11 በቲቪ ኦሳካ እና ቲቪ Aichi፣ ኦክቶበር 14 በ BS11 እና በጥቅምት 17 በ AT-X፣ የመጨረሻው ክፍል በመጋቢት 25 ቀን 2013 በድምሩ 12 ክፍሎች ቀርቧል። የአኒሜ ተከታታዮቹ በአክታስ ተዘጋጅተው፣ በቱቶሙ ሚዙሺማ ተመርተው፣ እና በሪኮ ዮሺዳ ተፃፈ። ሽሮ ሃማጉቺ ተከታታይ አቀናባሪ ሆኖ አገልግሏል። ቾቾ "Dream Riser" በሚል ርዕስ የተከታታዩን የመክፈቻ ጭብጥ ሲዘምር ማይ ፉቺጋሚ፣ አይ ካያኖ፣ ማሚ ኦዛኪ፣ ኢኩሚ ናካጋሚ እና ዩካ ኢጉቺ የተከታታዩን አምስቱን ዋና ገፀ-ባህሪያት ድምፃቸውን ከፍ አድርገው "ተልእኮ ግባ!" የሚለውን ጭብጥ ዘፈነ። ኦሪጅናል ዘፈን "ፓንዘር ቮር" ተፈጠረ፣ እሱም የኦራይ ሌይትሞቲፍ። በብሉ ሬይ እና በዲቪዲ በስድስት ጥራዞች የተሰበሰበ ሲሆን በጃፓን ከታህሳስ 21 ቀን 2012 እስከ ሰኔ 21 ቀን 2013 ተለቀቀ። እያንዳንዱ ጥራዝ ከአኒም ተከታታዮች ኦሪጅናል ቪዲዮ እነማ (OVA) እና እንዲሁም በተከታታይ በተገለጹት ታንኮች ላይ በአኪያማ ዩካሪ የተሰጠ ንግግርን የሚያሳይ OVA ይዟል። የዩካሪ አኪያማ ታንክ ትምህርት)።
OVA "Girls und Panzer: ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!" በኦራይ ልጃገረዶች ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እና በአንዚዮ የሴቶች አካዳሚ መካከል ያለውን ገና ያልታየውን ግጥሚያ ያሳያል። ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነትበአንድ ጊዜ በጃፓን በሚገኙ 14 ሲኒማ ቤቶች እና በጁላይ 5፣ 2014 በበርካታ የመስመር ላይ የዥረት አገልግሎቶች ላይ ተለቀቀ። የእሱ ብሉ ሬይ እና ዲቪዲ በጃፓን በጁላይ 25፣ 2014 ተለቀቁ እና አዲስ የዩካሪን ክፍል ያካትታል። በኦቪኤ ውስጥ የሚታዩትን የጣሊያን ታንኮች የሚያሳይ የአኪያማ ታንክ ንግግር። ኦቫ በጃፓን ሰኔ 21 ቀን 2015 በ AT-X ፣ ዲሴምበር 30 በ BS11 ፣ እና ጃንዋሪ 3 ፣ 2016 በ TOKYO MX ላይ ተለቀቀ።

## ገጸ-ባህሪያት

ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት

https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AC%E3%83%BC%E3%83%AB%E3%82%BA&%E3%83%91%E3%83%B3%E3%83%84%E3%82%A1%E3%83%BC?wprov=sfti1#

https://en.wikipedia.org/wiki/Girls_und_Panzer?wprov=sfti1#Plot

## ገጸ-ባህሪያት
https://girls-und-panzer.jp/
ኦሮሚያ ብሄረሰብ

=ኦሮሚያ ዞን=  
ኦሮሚያ ብሄረሰብ ዞን በስተደቡብ ሰሜን ወሎ ዞን፣ በሰተምዕራብ ደቡብ ጎንደር እና በስተሰሜን ትግራይ ክልል ያዋስኑታል። በ6 ወረዳወች የተዋቀረ ነው። ከሚሴ ከተማ በ_ ወረዳ የሚገኝ ከተማ ሲኾን የኦሮሚያ ዞን አስተዳደር ማእከል ነው።

=ኦሮሚያ ብሄረሰብ ዞን=
➡ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ከሚሴ 

➡ የዞኑ ዋና ከተማ ከክልሉ ዋና ከተማ ያለው
ርቀት-256 ኪ.ሜ  

➡ የወረዳዎች ብዛት፡- 6 
#  ዳዋ ጨፋ ወረዳ 
#  ባቲ ወረዳ 
#  ጂሊ ጥሙጋ ወረዳ 
#  አርጡማ ፉርሲ ወረዳ 
#  ዳዊሀረዋ ወረዳ  
#  ከሚሴ ከተማ 
 
 ➡ የከተማ አስተዳደሮች 
ብዛት፡-  1
*  ከሚሴ 

➡ የቀበሌዎች ብዛት፡-171
*  የገጠር፡-150  
*  የከተማ፡- 21 
➡ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡- 1,108,503  
*  ወንድ=  546,812 
*  ሴት= 561,691 

➡  የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ 

#  ዳዋ ጨፋ - ወለዲ 
#  ባቲ -  ባቲ 
#  ጂሚ ጥሙጋ - ሰንበቴ 
#  አርጡማ ፉርሲ - ጭፋ ሮቢት 
#  ዳዊሀረዋ - ቦራ  
#  ከሚሴ - ከሚሴ

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች
ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት

ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት( ガールズ＆パンツァー これが本当のアンツィオの戦い)  የተቀናበረው ልጃገረዶች እና ፓንዘር ክፍል 7 በኋላ ሲሆን በአንዚዮ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እና በኦራአይ መካከል ያለውን ጦርነት ያሳያል።
## ማጣቀሻ

https://en.wikipedia.org/wiki/Girls_und_Panzer:_This_Is_the_Real_Anzio_Battle!?wprov=sfti1#

## ማጣቀሻ

https://girls-und-panzer.jp/

https://en.wikipedia.org/wiki/Girls_und_Panzer:_This_Is_the_Real_Anzio_Battle!?wprov=sfti1#
ኢባራኪ

ኢባራኪ ግዛት ከቶኪዮ በስተምስራቅ የሚገኝ እና ከባህር ጋር የሚዋሰን ግዛት ነው።
ማሻ

=ማሻ ከተማ=
መቅደላ ወረዳ በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት በደቡብ ወሎ ዞን ከሚገኙ 24 ወረዳዎች አንዷ ስትሆን የወረዳዋ ርዕሰ ከተማ ማሻ ትባላለች። ማሻ ከደሴ 152 ኪሜ ርቀት ላይ ትገኛለች። ወረዳው በምሥራቅ ከተንታ ወረዳ፣ በምዕራብ ከደቡብ ጎንደር ዞን እና ከሳይንት ወረዳ፣ በሰሜን ከሰሜን ወሎ ዞን እና ከደላንታ ወረዳ ጋር ይዋሰናል።
ባህር ዳር ልዩ ዞን

=ባህር ዳር ልዩ ዞን=  
ባህር ዳር ልዩ ዞን በስተደቡብ ምእራብ ጎጃም ዞን፣ በሰተምዕራብ ምእራብ ጎጃም ዞን፣ በስተሰሜን ጣና ሀይቅ እና በስተምስራቅ ደቡብ ጎንደር  ያዋስኑታል። በ3 ወረዳወች የተዋቀረ ነው። ባህር ዳር ከተማ በባህር ዳር ልዩ ዞን የሚገኝ ከተማ ሲኾን የባህር ዳር ልዩ ዞን አስተዳደር ማእከል ነው።

=ባህር ዳር ልዩ ዞን=
➡ የዞኑ ዋና ከተማ፡- ባህር ዳር 

➡ የዞኑ ዋና ከተማ ከአዲስ አበበ ዋና ከተማ ያለው
ርቀት- 565 ኪ.ሜ  

➡ የወረዳዎች ብዛት፡- 2 
#  ባህር ዳር ወረዳ 
#  አርጎባ ልዩ ወረዳ  
 
 ➡ የከተማ አስተዳደሮች 
ብዛት፡-  1
*  ባህር ዳር 

➡ የቀበሌዎች ብዛት፡- 13
*  የገጠር፡- 4  
*  የከተማ፡- 9 
➡ በዞኑ ውስጥ የሚገኝ ህዝብ ብዛት፡- 266,432  
*  ወንድ=  130,034 
*  ሴት= 136,398 

➡  የወረዳው ስም የወረዳው ዋና ከተማ 

#  ባህር ዳር - 
ባህር ዳር 
*ወንድ - 92,127
*ሴት - 98,889=191,016

ዘጌ 
*ወንድ - 1,680
*ሴት - 2,137=3,817  

መሸንቲ 
*ወንድ - 2,449
*ሴት - 2,798=5,247

ጢስ አባይ  
*ወንድ - 10,860
*ሴት - 10,487 = 21,347

መደብ:የአማራ ክልል ዞኖች