የጦር ወንጀሎች

**የጦር ወንጀሎች** (እንዲሁም **የጦር ወንጀል**) ይህ ጦርነትን ለመቀስቀስ ሁኔታዎችን እና የጦርነት ተዋጊዎችን ባህሪ የሚገዛ ዘመናዊ የአለም አቀፍ ህግ አካል የሆኑትን የጦርነት ህጎች እና ልማዶችን መጣስ ነው። የጦርነት ሕጎች እንደ የመንግሥት ሉዓላዊነት፣ ሥራ እና ሌሎች ዓለም አቀፍ የሕግ ቃላት ያሉ ጽንሰ-ሐሳቦችን ይገልፃሉ። በተጨማሪም የውትድርና ሠራተኞችን፣ የጦር እስረኞችን፣ ሲቪሎችን፣ ወዘተ መብቶችን የሚመለከቱ ድንጋጌዎችን ይዘዋል።
thumb|250px|የመጀመሪያው የጄኔቫ ስምምነት በስዊዘርላንድ በ1864 ተፈርሟል
የጦር ወንጀሎች የዘር ማጥፋት፣ በሰብአዊነት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች እና የጥቃት ወንጀሎችን የሚያካትቱት አለም አቀፍ ወንጀሎች አንዱ ነው። አብዛኞቹ ምሁራን ይህ ቃል ለመጀመሪያ ጊዜ በ 19 ኛው ክፍለ ዘመን ሁለተኛ አጋማሽ ላይ በ 1864 የጄኔቫ ስምምነቶች የቆሰሉ እና የታመሙ ወታደሮችን ሁኔታ እንዲሁም የጦርነትን ደንቦች የሚቆጣጠሩ ሌሎች በርካታ ሰነዶች ሲወጡ ያምናሉ። በመጀመሪያዎቹ የጦርነት ዘዴዎችን የሚቆጣጠሩ እና የሚገድቡ ህጎች በግብፅ በ3ኛው ሺህ ዓመት ከክርስቶስ ልደት በፊት እና በኋላም በሌሎች ግዛቶች እንደታዩ ልብ ሊባል ይገባል ።

## የታወቁ የጦር ወንጀሎች
### [[የፖላንድ-ሊቱዌኒያ ኮመንዌልዝ]]
በኦርቶዶክስ ዩክሬን ህዝብ ስልታዊ አፈና ምክንያት በተፈጠረው በቦህዳን ክሜልኒትስኪ መሪነት የዩክሬን ህዝብ ብሔራዊ የነጻነት ጦርነት ወቅት የፖላንድ ጦር በዩክሬን ሲቪል ህዝብ ላይ በመቶዎች የሚቆጠሩ የቅጣት ወረራዎችን ፈጽሟል ይህም በህዝቡ ትውስታ ውስጥ ረጅም ጊዜ ቆየ ።
### [[ፈረንሳይ]]
በ19ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መጀመሪያ በነበሩት የናፖሊዮን ጦርነቶች የፈረንሳይ ጦር ብዙ ሰፈሮችን አቃጥሏል፣ ጉድጓዶችን መርዟል እና በጦርነት እስረኞች ላይ ከፍተኛ ጭካኔ ፈጽሟል ።
### [[ቱርክ|የኦቶማን ኢምፓየር]]
በደቡብ ስላቪክ ሀገራት ላይ ለዘመናት ከተፈጸመው ወንጀሎች በተጨማሪ የኦቶማን ኢምፓየር በ20ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ የአርመን የዘር ማጥፋት በመባል የሚታወቁትን ተከታታይ የጦር ወንጀሎች ፈጽሟል ።

### [[የሩሲያ ግዛት]]
በ18ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ የፖላንድ-ሊቱዌኒያ ኮመንዌልዝ በተከፋፈለበት ወቅት የሩስያ ወታደሮች በአሌክሳንደር ሱቮሮቭ ትእዛዝ በፖላንድ ዋና ከተማ ዋርሶ አቅራቢያ በሚገኝ አንድ ሰፈር 20,000 ንጹሃን ዜጎች የሞቱበት የጅምላ ግድያ ፈጽመዋል። የሩሲያ ፈረሰኞችም የጨቅላ ጨቅላዎችን አስከሬን በሳባ ወግተው የሞቱትን ለወላጆቻቸው አሳይተዋል ።

### [[ናዚ ጀርመን]]
thumb|250px|ናዚ ስዋስቲካ
በናዚ ዘመን በአጭር ጊዜ ውስጥ ከፍተኛውን የጦር ወንጀሎች የፈፀመችው ጀርመን በማጎሪያ ካምፖች ውስጥ በጦርነት እስረኞች ላይ ስቃይ እና ሙከራዎችን አድርጋለች ።
### ሶቪየት ሩሲያ
thumb|250px|በሶቪየት ወታደሮች በኪዬቭ ላይ የቦምብ ጥቃት
ከዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ ጋር በተደረገው ጦርነት የሶቪየት ሩሲያ ወታደሮች በሌኒን ትዕዛዝ በየካቲት 1918 ኪየቭን በመርዝ ጋዝ ወረሩ እና ወደ ከተማዋ ሲገቡ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰላማዊ ሰዎችን ገድለዋል. የሶቪየት ወታደሮች ወደ ኋላ ከተመለሱ በኋላ የከተማው ጎዳናዎች በበሰበሰ አስከሬን ተሞልተዋል፣ ይህ የቀይ ሽብር ፖሊሲ በጣም አስከፊ መገለጫ ነበር ።

### [[ሶቪዬት ሕብረት]]
thumb|250px|በካትቲን ውስጥ የመታሰቢያ ሐውልት
በጣም ታዋቂው የሶቪየት ጦርነት ወንጀል በመቶዎች የሚቆጠሩ አቃቤ ህግ የጦር እስረኞች በካትቲን ጫካ ውስጥ የተገደሉ ናቸው። የሶቪየት ፖለቲካዊ ጭቆና አካል ነበር ።
### [[ዩክሬን]]
thumb|250px|የፖላንድ ሲቪሎችን ገደለ
ምንም እንኳን ዩክሬናውያን ለብዙ መቶ ዓመታት በመሬታቸው ላይ ቢኖሩም ዩክሬን ሁል ጊዜ በአውሮፓ ፣ በሙስሊም እና በሩሲያ ሥልጣኔ መስቀለኛ መንገድ ላይ ስለነበረች ሕይወታቸው በጣም ከባድ ነበር ፣ ስለሆነም የዩክሬን መንግሥት በአንጻራዊ ሁኔታ ዘግይቶ ነበር የተቋቋመው። ቀደም ባሉት ጊዜያት በምዕራብ ዩክሬን በሚገኙ ፖላንዳውያን መካከል የፀረ-ዩክሬን ስሜት ተስፋፍቷል. እ.ኤ.አ. በ1920 ከሶቪየት ሩሲያ ጋር በተደረገው ጦርነት ፖላንድ የቀድሞ አጋሯን የዩክሬን ህዝቦች ሪፐብሊክን ትታ ምዕራብ ዩክሬንን ተቀላቀለች። የዩኤስኤስ አር አብዛኛው ዩክሬን ተቆጣጠረ እና በ 1932-1933 ሆሎዶሞር ተከስቶ በወቅቱ የዩክሬን ህዝብ ግማሹን ገደለ። ይህ በእንዲህ እንዳለ በ1930ዎቹ ፖላንድ በምእራብ ዩክሬን የዩክሬን ቋንቋን የማጥፋት ፖሊሲን ተከትላ ነበር። እ.ኤ.አ. በ 1943 የዩክሬን ብሄራዊ ጦር አባላት እና የፖላንድ ፓርቲ አባላት በፖል እና ዩክሬናውያን ላይ የጋራ እልቂት ፈጽመዋል። በፖላንድ እና በዩክሬን ይህ ክስተት እንደ የጦር ወንጀል ብቻ ሳይሆን በፖላንዳውያን ላይ የዘር ማጥፋት ድርጊትም እውቅና አግኝቷል ።

### [[ጃፓን]]
thumb|250px|ከናንጂንግ እልቂት የተረፉ ሰዎች ፎቶግራፎች
ከቻይና ጋር በተደረገው ጦርነት ጃፓን የናንጂንግ ጭፍጨፋ ፈጽማለች ።
### [[የተባበሩት የአሜሪካ ግዛቶች]]
thumb|250px|ፎቶው በአሜሪካ ወታደሮች የተገደሉ የቬትናም ዜጎችን ያሳያል
በ19ኛው መቶ ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ፣ በአሜሪካ የእርስ በርስ ጦርነት ወቅት፣ ሁለቱም የአሜሪካ እና የኮንፌዴሬሽን ወታደሮች እርስ በእርሳቸው ዘግናኝ ጭካኔ የተሞላበት እና እንዲያውም የበለጠ ጨካኝ በሆኑ የአሜሪካ ተወላጆች ላይ ፈጽመዋል ።

በመጋቢት 1968 በቬትናም ወረራ ወቅት የአሜሪካ ወታደሮች በሶንግ ማይ መንደር እንደ አስገድዶ መድፈር፣ ጭካኔ የተሞላበት የአካል ማጉደል እና በደርዘን የሚቆጠሩ ሲቪሎችን ግድያ ፈፅመዋል ።

### [[ጣሊያን]]
በኢትዮጵያ ላይ በተደረገው ጦርነት የጣሊያን ጦር በሺዎች የሚቆጠሩ ሰላማዊ ዜጎችን ገደለ ።

### [[ፋርስ]]
ኢራን የጦር እስረኞችን በመግደል ትታወቃለች ።

### [[ሰርቢያ]]
thumb|200px|በስሬብሬኒካ የዘር ማጥፋት ሰለባዎች መካከል የአንዱ የራስ ቅል
የስሬብሬኒካ እልቂት የተፈፀመው የዩጎዝላቪያ መፍረስ በነበረበት ወቅት ሲሆን በሰላማዊ ዜጎች ላይ ከተፈጸሙት እጅግ ዘግናኝ ወንጀሎች አንዱ ተደርጎ ይወሰዳል ።

### [[ሩሲያ]]
[thumb|250px|[የማሪፖል ከበባ|በማሪዮፖል ከሚገኙት በርካታ ሕንፃዎች አንዱ በሩሲያ ጦር ተደምስሷል። በሩሲያ የአየር ድብደባ በመቶዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎች በአፓርታማዎቻቸው ውስጥ በአንድ ሌሊት በእሳት ተቃጥለዋል]]
በቭላድሚር ፑቲን ዘመን፣ ዘመናዊቷ ሩሲያ በ21ኛው ክፍለ ዘመን እጅግ አሰቃቂ የጦር ወንጀሎችን ፈጽማለች። ከ 2014 ክራይሚያ ከተቀላቀለ በኋላ፣ ጀምሮ የሩሲያ ጦር በዶንባስ ጦርነት ወቅት ከፈጸሙት እጅግ አስከፊ የጦር ወንጀሎች መካከል ከተሞችን ማውደም ፣ ሽብርተኝነት ፣ ማሰቃየት እና የዩክሬን የጦር እስረኞች እና ሰላማዊ ሰዎች እንደ ኢሪና ዶቭጋን ያሉ ግድያዎች ይገኙበታል ። በ2022 ሩሲያ ዩክሬንን ከወረረች ወዲህ የዚህ አይነት ወንጀሎች ቁጥር በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ደርሷል። ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ እነዚህን ክስተቶች በዩክሬን ህዝብ ላይ የዘር ማጥፋት ወንጀል ብሎ ጠርቶታል ።
## ታዋቂ እና በጣም አደገኛ የጦር ወንጀለኞች
thumb|170px|ኒኮላይ ሽኮርስ፣ የሶቪየት ወታደራዊ መሪ፣ ከቀይ ሽብር አዘጋጆች አንዱ
thumb|170px|ሳዳም ሁሴን
thumb|170px|በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት በጃፓን በጣም ታዋቂው የጦር ወንጀለኛ Hideki Tojo
thumb|250px|አዶልፍ ሂትለር እና የውስጠኛው ክበብ
thumb|250px|ቭላድሚር ፑቲን እና ውስጣዊው ክበብ

## የጦር ወንጀሎች መንስኤዎች
ለተግባራዊነታቸው ዋና ምክንያት የተለያዩ አገሮች የፖለቲካ ርዕዮተ ዓለም ነው። ከእነዚህ ውስጥ በጣም አደገኛ የሆኑት አክራሪ እስላማዊነት፣ ናዚዝም እና የሩሲያዊ ዓለም ናቸው።
thumb|200px|የ "Z" ምልክት የፑቲን አገዛዝ ምልክት ነው, በዓለም ዙሪያ በሩሲያ ወታደራዊ ጥቃት ደጋፊዎች በዩክሬን ላይ ጥቅም ላይ ይውላል እና በብዙ አገሮች ውስጥ የተከለከለ.
በ 2022 አንድ የሩሲያ የዜና ወኪል በሩሲያ የፖለቲካ ሳይንቲስት ሩሲያ ከዩክሬን ጋር ምን ማድረግ አለባት? አንድ ጽሑፍ አሳተመ። ሥራው ከታተመ በኋላ ደራሲው በሩሲያ ሽልማት ተሰጥቷል እና በዓለም በጣም ተፈላጊ ሰዎች ዝርዝር ውስጥ ተጨምሯል   ።

## በተጨማሪም ተመልከት
* የሩሲያዊነት
* ሊበርታሪያኒዝም
* የፖለቲካ እስረኞች
* የሩሲያ የጦር ወንጀሎች
* ሦስተኛው የዓለም ጦርነት
* የሁለተኛው የዓለም ጦርነት የጦር ወንጀሎች

## አገናኞች