open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
የማርያም ቅዳሴ ገፅ ፲፪

፸፯ ፤ እንዲህም እናምናለን እንዲህም እንታመናለን የሃይማኖትም ጸሎት እንበል ። 
፸፰ ፤ ጸሎተ ሃይማኖት (የሃይማኖት ጸሎት) በል ። 
፸፱ ፤ ወደ ቀደመው ነገር እንመለስ ። ቅድስት ድንግልንም ለሁሉድንቅ የሚሆን የፅንሷን ነገር እንዲህ እያልን እንመርምራት ድንግል ሆይ እሳተ መለኮት በሆድሽ ባደረ ጊዜ ፊቱ እሳት ልብሱ እሳት ቀሚሱ እሳት ነው እንደምን አላቃጠለሽም ? ።
፹ ፤ ሰባት የእሳት ነበልባል መጋረጃ በሆድሽ ውስጥ ወዴት ተዘጋጀ ወዴትስ ተጋረደ ከጎንሽ በቀኝ ነውን ወይስ ከጎንሽ በግራ ነውን ትንሽ አካል ስትሆኚ ? ። 
፹፩ ፤ የሚያንፀባርቅ ነደ እሳት የሚከበው ኪሩቤል የተሸከሙትን ዙፋን በሆድሽ ውስጥ በወዴት ተዘጋጀ ወዴትስ ተተከለ ታናሽ ሙሽራ ስትሆኚ ? ። 
፹፪ ፤ ከአገልጋይነት ጋራ እናትነት እንደምን ያለ ነው ። ከስፋት ጋራ የሆድ መጥበብ እንደ ንብ ያለ ሩካቤ ከቃል ድምፅ የተገኘ ፅንስ ከድንግልና ጋር አንድ የሆነ ሐሊብ ። 
፹፫ ፤ ይህንንም ባሰብኩ ጊዜ ኅሊናዬ የልጅሽን የባሕሩን ጥልቅነት ሊዋኝ ይወዳል የወዳጅሽ የመሠወሪያው ማዕበልም ያማታዋል ። 
፹፬ ፤ ዳግመኛም ባሰብኩ ጊዜ ኅሊናዬ ተሠውሮ ወደላይ ወጥቶ የሕያው መሠወሪያ የሆነውን ሊገልጥ ይወዳል ። ከነደ እሳትነቱ የተነሣ ይፈራል ከዐየራት ከእርቧቸው እርቦ አይደርስም ። 
፹፭ ፤ ይህንንም ባሰብኩ ጊዜ ኅሊናዬ በነፋስ ትከሻ ተጭኖ በምሥራቅና በምዕራብ በሰሜንና በደቡብ በዳርቻዎችም ሁሉ ሊበር ይወዳል ። የፍጡራንን አኗኗር ያይ ዘንድ የአብርሕትንም ጥልቅነታቸውን ይለካ ዘንድ የሰማይን ርዝመቱን ያውቅ ዘንድ በሁሉ ዘንድ በሁሉም ይዞራል ። አቅቶት ወደ ቀደመ አኗኗሩ ይመለሳል ። 
፹፮ ፤ አሁንም ገናናነቱን እንመርምር ጥልቅነቱንም እንጠናቀቅ ።  የገናናነቱንም መጠን ለማመስገን የነብያትና የሐዋርያት አንደበት የማይቻለው ነው ። 
፹፯ ፤ የማይደፈር ግሩም ነው ። በኛ ዘንድ ግን ትሑት ነው ። የማይገኝ ልዑል ነው ። በኛ ዘንድ ግን አርአያ ግብርን ነሣ ። የማይዳሰስ እሳት ነው ። እኛ ግን አየነው ዳሰስነውም ከእርሱም ጋራ በላን ጠጣን ። አሁንም እንዲህ እያልን እናመስግነው ። 
፹፰ ፤ ቅዱስ እግዚአብሔር እስከ መጨረሻው ። 
፹፱ ፤ ድንግል ሆይ የሚበላውን ያፈራሽልን የሚጠጣውን ያስገኘሽልን ። 
፺ ፤ ወዮ ካንቺ የተገኘ ኅብስት በማመን ከርሱ የሚቀበሉ ሕይወትንና ደኅንነት የሚሰጥ ነው ። 
፺፩ ፤ ወዮ ካንቺ የተገኘ ኅብስት በማመን ከርሱ ለማይቀበሉ ሰዎች የማይላመጥ ጽኑ ነው ። ይኸውም ኃያል የሚሆን የአድማስ ድንጋይ ነው ።

&larr;ወደ ገፅ ፲፩

ወደ ገፅ ፲፫&rarr;
የማርያም ቅዳሴ ገፅ ፲፯

፻፴፬ ፤ ጸልዩ አቡነ ዘበሰማያት ።
፻፴፭ ፤ እንግዲህ እስከ ደኃሪት እስትንፋስ (ዕለተ ሞት) ድረስ ይህን ቃል እንስማ በምንከሰስበት ገንዘብ በሚፈረድብንና ይቅር በሚለን ገንዘብ ።
፻፴፮ ፤ ወልድ ለመፍረድና ይቅር ለማለት ከሰማየ ሰማያት እንደመጣ እንደዚሁም ይህ ኅብስት ከሳሽ ነው ፈራጅም ነው ይቅር ባይም ነው ። 
፻፴፯ ፤ ከዚህ ከሚያስደነግጥ ቃል የተነሣ ነፍስ ትፍራ ሕዋስ ይንቀጥቀጥ በውስጥ ያለ ነፍስ የልብ ደጅም ይሰበር ።
፻፴፰ ፤ ይህን መለኮታዊ ኅብስት እንሆ ተቆረሰ ። ይህ ማኅየዊ ጽዋ እንሆ ተዘጋጀ ። የሚቀበል ይምጣ ። አስቀድሞ ራሳቹህን መርምሩ ሰውነታቹህንም አንጹ ። 
፻፴፱ ፤ ንጹሕ ያልሆነ ሰው ቢኖር ይወገድ በኃጢአት የወደቀ ሰው ቢኖር አይርሳ የማይረሳ ነውና ። 
፻፵ ፤ ይህን ቁርባን የሚያቃልል ሰው ቢኖር አይቅረብ ይከልከል እንጂ ይህ ኅብስት እንደምታዩት እንደ ምድራዊ ኅብስት ብላሽ አይደለም ። እሳት መለኮት ነው እንጂ ። 
፻፵፩ ፤ ይህን ኅብስት የሚጎርስ ምን አፍ ነው ይህን 
ኅብስት የሚያላምጥ ምን ጥርስ ነው ይህን ኅብስት የሚችል ምን ሆድ ነው ።?
፻፵፪ ፤ አሁንም አምላካችን ሆይእንደ ቸርነትህ ነው እንጂ እንደ ኃጢአታችን አይደለም እንበል ። 
፻፵፫ ፤ አምላካችን ሆይ እንደ ቸርነትህ ነው እንጂ እንደ ኃጢአታችንም አይደለም (፫ ጊዜ) ። 
፻፵፬ ፤ ከዚህም በኋላ የመድኃኔ ዓለም የመላዕክት ሠራዊት በመድኃኔ ዓለም ፊት ይቆማሉ ። 
መድኃኔ ዓለምን ያመሰግኑታል 
የመድኃኔ ዓለም ሥጋውና ደሙን ። 
ወደ መድኃኔ ዓለም ፊት እንቅረብ እርሱንም በማመን ለክርስቶስ እንገዛለን ። 

&larr;ወደ ገፅ ፲፮

ወደ ገፅ ፲፰&rarr;
የማርያም ቅዳሴ ገፅ ፲፮

፻፳፬ ፤ ለጸሎት ተነሡ አቤቱ ይቅርበለን ሰላም ለሁላቹህ ይሁን 
ከመንፈስህ ጋራ ። 
፻፳፭ ፤ የመፈተት ጸሎት ። 
ሁሉን የፈጠረ ሁሉን የጀመረ ሁሉንም የፈፀመ ሁሉንም የጨበጠ እግዚአብሔር መላዕክትና የመላዕክት አለቆች መናብርትና ሥልጣናት አጋእዝትና ኃይላት ፀሐይና ጨረቃ ከዋክብትም ድርገታትም የሚሰግዱለት ተገዢዎችና ግዛቱ ጉልቱም ናቸውና በሁሉ ባለጠጋ ሲሆን ራሱን ከሁሉ ድሀ አደረገ ። 
፻፳፮ ፤ ኃያል ወልድን ፍቅር ከዙፋኑ ሳበው እስከሞትም አደረሰው ። 
፻፳፯ ፤ የሚስቡትን ሰዎች በቀንዱ የማይበረታታ ለሚያርዱትም ሰዎች አንገቱን የሚያዘነብል ላም ምን ይደንቅ ። 
፻፳፰ ፤ በሚሸልተው ፊት የማይናገር በግ እንደምን ያለ ነው ?። በመከራው ጊዜ በሚወጉት ፊት አፉን ያልገለፀ ምን ትዕግሥት ነው ?።
፻፳፱ ፤ ዮሴፍ ከተወጃጃት ክቡር ዕንቁም በውስጧ ካገኘባት ሣጥን የተገኘ ኅብስት እንደምን ያለ ነው?።
፻፴ ፤ በውስጧ ሰው ካልገባባት አዳራሽ የተገኘ ጽዋ እንደምን ያለ ነው ?።
፻፴፩ ፤ ፈፅሞ የተለየ ሳይሆን ከዚህ ኅብስት የተለየ ይህ ትእምርተ መስቀል ምን ድንቅ ነው መልኩ ልምላሜው ጣዕሙ አንድ ነው እንጂ ። 
፻፴፪ ፤ መለኮቱ ከሰውነቱ ፈፅሞ የተለየ እንዳይደለ እንደዚሁም ይህ ትእምርተ መስቀል ከዚህ ኅብስት ፈፅሞ የተለየ አይደለም ። 
፻፴፫ ፤ እንዲሁም ገናናነትህ ከትሕትናችን ትሕትናችን ከገናናነትህ ጋራ አንድ ይሁን ዓለምን የያዝህ አንተ አምላካችን ።  

&larr;ወደ ገፅ ፲፭

ወደ ገፅ ፲፯&rarr;
የማርያም ቅዳሴ ገፅ ፲፰

፻፵፭ ፤ መኳንንት ደጆቻችሁን ክፈቱ ። 
፻፵፮ ፤ የቆማቹህ ሰዎች ራሳችሁን ዝቅ ዝቅ አድርጉ ። 
፻፵፯ ፤ አቤቱ ሁሉን ለፈጠርህ ለማትታይ አምላክ ለአንተ ሰውነታችንን እንዘረጋለን ሁሉን ለምታዋርድ ለአንተ ራሳችንን እናዋርዳለን ሁሉን ለምታሰግድ ለአንተ እንሰግዳለን ሁሉን ለምትገዛ ለአንተ እንገዛለን ። 
፻፵፰ ፤ የተሠወረውን የምትገልጽ የተገለጸውን ሁሉ የምትሠውር ሆይ በውስጥ ያለውን የምታወጣ በውጭ ያለውን የምታስገባ ሆይ ። 
አሁንም በእውነት የሚጠሩህን የወገኖችህን ጩኸታቸውን ስማ ። 
፻፵፱ ፤ በፍርሃት ሆናችሁ ለእግዚአብሔር ስገዱ አቤቱ በፊትህ እንሰግዳለን እናመሰግንሃለንም ። 
፻፶ ፤ ጸሎተ ንስሐ ። 
፻፶፩ ፤ ተመልከት
ቅድሳት ለቅዱሳን ነው ። ቅዱስ አብ አንድ ነው ። ቅዱስ ወልድም አንድ ነው ። መንፈስ ቅዱስም አንድ ነው ። 
፻፶፪ ፤ እግዚአብሔር ከሁላችሁ ጋራ ይሁን ። 
ከመንፈስ ጋራ ።
አቤቱ ክርስቶስ ማረን (፳፩ ጊዜ) ።
፻፶፫ ፤ በንስሐ ውስጥ ያላችሁ ሰዎች ራሳችሁን ዝቅ ዝቅ አድርጉ ። 
፻፶፬ ፤ ከዚህ በኋላ ወደ ሕዝቡ ተመልሶ አምላካችን እግዚአብሔር ሆይ ቅዳሴ ሐዋርያት ቁጥር ፺፭ - ፻፳፮ ። 
፻፶፭ ፤ ሐዳፌ ነፍስ ። እናንተ የክርስቲያን ወገን ሆይ በዚች ቀን እንደተሰበሰባችሁ እንደዚሁ ክብርት በምትሆን በደብረፅዮንና በሰማይ ባለች ነፃ በምታወጣ በእየሩሳሌም ይሰብስባችሁ ። 
፻፶፮ ፤ ይህንንም የማርያም የምስጋናዋን ቃል እንደሰማችሁ የሕፃናትን የምስጋና ቃል ይልቁንም ከጣዕሙ ብዛት የተነሳ አጥንትን የሚያለመልም የመላዕክትን ምስጋና እንደዚሁ ያሰማችሁ ። 
፻፶፯ ፤ የእሳት ነበልባል ድንኳኖች ወደ ተተከሉበት የካህናት አለቃ ወዳለበት ያግባችሁ የተሳለ የፊቱ መልክ ከዚያ አለ ። ንጹሕ አክሊልና ብሩህ ልብስ ከዚያ አለ ። እርሱም ከላይ የተገኘ ነው እንጂ የስው እጅ ያልተጠበበበት ነው ። 
፻፶፰ ፤ የቅዱሳን ማኀበር ወዳለበት ያግባችሁ ያስተማሩ የሐዋርያትም ማኀበር ድል የነሱ የሰማዕታት ማኀበር ብሩካን የሚሆኑ የጻድቃንም ማኀበር የተሾሙ የካህናት ማኀበር ትጉሃን የሚሆኑ የመላዕክት ማኀበር ፍፁማን ደናግልና የመነኮሳት ማኀበር ወዳለበት ያግባችሁ ። ከሁሉ በላይ ከሆነች ከአንዲት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ፍፁም አንድነቷ ሁሉ ጋራ ከነርሱም ጋራ ታቦትዘዶር ወዳለችበት ይህችውም እመቤታችን ማርያም ናት ። 
፻፶፱ ፤ እንግዲህ ሞትን የምታለብስና ወደ ሲኦል የምታወርድ ትዕቢትና መታጀርንም ጌጥ አናድርግ ።
፻፷ ፤ እንግዲህ የሥጋ ንጽሕና ብቻ ያይደለ ትሕትናን ከንጽሕና ጋራ ገንዘብ እናድርግ ። መንፈስን ንጹሕ በማድረግ ነብያት እግዚአብሔርን አይተውታልና ። 
፻፷፩ ፤ እንግዲህ እንደሐዋርያት ፍቅርን የዋሃትንም ገንዘብ እናድርግ ጌታቸውን ወደውታልና የዓመፃ ማሠሪያን ሁሉ ያሥሩ ይፈቱም ዘንድ እንደርሱ ያለውን ሥልጣን የሰጣቸው ።

&larr;ወደ ገፅ ፲፯

ወደ ገፅ ፲፱&rarr;
የማርያም ቅዳሴ ገፅ ፲፩

፷፰ ፤ ከፍጥረት ሁሉ እንደሚቀድም እንደ አዳም አንድ የምንል አይደለም በባሕርዪው አንድ ሲሆን ሦስት ነው እንላለን እንጂ ። 
፷፱ ፤ ክፉዎች አይሁድ ባለማወቃቸው የእግዚአብሔርን  ገፅና አካል አንድ ነው የሚሉ በደለኞችን የይስማኤል ወገኖችንም እነሆ እንሰማቸዋለን ልቦናቸውን ያሳወሩ ናቸው ። 
፸ ፤ አምላኮቻቸውም ብዙ አጋንንቶቻቸው ብዙ የሆኑ በጣዖት የሚያመልኩ አረማውያንን እንሆ እናያቸዋለን ። 
፸፩ ፤ እኛ ግን በጎ ጐዳና የሚያስተምሩትን እንከተላለን ። ሐዋርያት እንዲህ እያሉ እንዳስተማሩን ። 
፸፪ ፤ አብ ፀሐይ ነው ወልድ ፀሐይ ነው መንፈስ ቅዱስም ፀሐይ ነው ። ከሁሉ በላይ የሚሆን አንድ የእውነት ፀሐይ ነው ። 
፸፫ ፤ አብ እሳት ነው ወልድ እሳት ነው መንፈስ ቅዱስም እሳት ነው ። በልዕልና ያለ አንድ የሕይወት እሳት ነው ። 
፸፬ ፤ አብ ጎሕ ነው ወልድ ጎሕ ነው መንፈስ ቅዱስም ጎሕ ነው ። በብርሃኑ ፀዳል ጨለማ የራቀበት አንድ የጧት ጎሕ ነው ። 
፸፭ ፤ አብ ጒንደ ወይን ነው ወልድ ጒንደ ወይን ነው መንፈስ ቅዱስም ጒንደ ወይን ነው ። ዓለሙ ሁሉ የጣፈጠበት አንድ የሕይወት ወይን ነው ። 
፸፮ ፤ አብ ሐሊብ ነው ወልድ ሐሊብ ነው መንፈስ ቅዱስም ሐሊብ ነው ። ጭማሪ የሌለበት አንድ ሐሊብ እርሱ ነው ። 

&larr;ወደ ገፅ ፲

ወደ ገፅ ፲፪&rarr;
የማርያም ቅዳሴ ገፅ ፲፱

፻፷፪ ፤ እንግዲህ እንደ ማርያም አርምሞንና ትዕግሥትን ገንዘብ እናድርግ ማርያምስ የማይቀሙዋትን በጎ ዕድልን መረጠች ብሎ ጌታችን አመስግኑዋታልና ። 
፻፷፫ ፤ አሁንም ጸጋን የሰጠ አምላካችን እግዚአብሔርን እንለምነው ጸልዩ ። 
፻፷፬ ፤ ድንግል ሆይ ከሚያስብ ሁሉን ከማይዘነጋ ከልጅሽ ዘንድ አሳስቢ ። 
፻፷፭ ፤ ድንግል ሆይ በቤተልሔም ካአንቺ የተወለደውን መውለድ በጨርቅ የተጠቀለለውንም አድግና ላህም በብርድ ወራት እስትንፋስን ያሟሟቁትንም አሳስቢ ። 
፻፷፮ ፤ ድንግል ሆይ ርጉም በሆነ በሄሮድስ ዘመን ከርሱ ጋራ ካገር ወደ አገር ስትሸሺ ካንቺ ጋራ መሰደዱን አሳስቢ ። 
፻፷፯ ፤ ከዐይኖችሽ የፈሰሰውንና በተወደደው ልጅሽ ፊት የወረደውን መሪር ዕንባ አሳስቢ ። 
፻፷፰ ፤ ድንግል ሆይ ረኃብና ጥሙን ችግሩንና ኀዘኑን ከርሱ ጋራ የደረሰብሽን ጭንቅ ሁሉ አሳስቢ ። 
፻፷፱ ፤ ጥፋትን ያይደለ ይቅርታን አሳስቢ ። 
፻፸ ፤ ለጻድቃን ያይደለ ለኃጣን አሳስቢ ለንጹሐን ያይደለ ለተዳደፉት አሳስቢ ። 
፻፸፩ ፤ አሁንም አብና ወልድን መንፈስቅዱስንም እናመስግነው ለዘላለሙ አሜን ። 
፻፸፪ ፤ አንብሮ እድ ለእናቱ ስለሰጣት ጸጋ ሁሉ በዚች ቅዳሴ ላይ ስላሰለጠናት እግዚአብሔርን እናመሰግነዋለን ። እኛንም በቸርነቱ እንናገር ዘንድ የተዘጋጀን አደረገን ምስጋና ያለው እርሱ ነው ። ጥበበኛም ነው ለዘላለሙ አሜን ። 
፻፸፫ ፤ በውስጧ ይህን ቅዳሴ የሚቀድስ ካህን ድንግል ማርያምን የሚቀድስ አይደለም የሚል አገኘሁ እርሱ ይቀደሳል እንጂ የሰሙትም ሁሉ ይከብራሉ ቅድስት ድንግል ማርያም ግን በሰማይም በምድርም ዘውትር የተመሰገነች ናት ። 
፻፸፬ ፤ የሚቀበለው የልመናዋ ክብር ፍፁም የሆነ የረድኤትዋ ሀብት ጽንፍ እስከ ጽንፍ የሚመላ የተወደደ የልጅዋ ቸርነት ከሁላችን ጋራ ይሁን ለዘላለሙ አሜን ። 

&larr;ወደ ገፅ ፲፰

ወደ ገፅ ፩&rarr;
ኬሮሲን

**ኬሮሲን** ነጭ ጋዝ የሆነ እና በብዛት ለምግብ ማብሰል የሚጠቅም የነዳጅ አይነት ነው።
ፓላልኮሉ

ፓልልኮል ወይም ፓላልኮልም በመጀመሪያ ሻሺራም ፣ ኪሺrapuram ፣ Palakolanu ወይም Upamanyapuram በመባል ይታወቅ ነበር።

በ 1613 ደች ለመጀመሪያ ጊዜ የሕንድ ፋብሪካቸውን በፓላሎሉ ውስጥ ለጊዜው ተተው (እ.ኤ.አ.) በ 1730 ተገንብተዋል ፡፡ የደች ኮምሞልኤል ክፍል ለጨርቃጨርቅ ፣ ለብርሃን ዘይት ፣ ለእንጨት ፣ ለጣሪያ ንጣፎች እና ለጡብ የሚሆን የንግድ ልውውጥ ነበር ፡፡

በፓሪስ በ 1783 ስምምነት ፣ እንግሊዝ እውቅና ተሰጥቷት ነበር ፣ ዳች ግን እስከ 1804 ድረስ ኪራይ መግዛታቸውን ቀጠሉ ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 1818 ቀድሞውኑ ወደ ደች እንደገና ተመልሷል ወደ ብሪታንያ እንደገና በ 1824 እንደገና ተመልሷል ፡፡ 

ፓልካሎሉ ደግሞ በሶስት ሊንሳዎች (ሲሪሳላም ፣ Draksharamam እና Kaleswaram) የተሳሰረችው ትሪልያ ዴም በመባልም ይታወቃል።

በጣም ዝነኛው ሻሸራራ ከአምስቱ የፓናማርራ ኬሻራት አንዱ ሲሆን በፓላኩሉ ውስጥ ይገኛል። ጌታ ሺቫ በአካባቢው Ksheera Ramalingeswara Swamy በመባል ይታወቃል። ሲቪፊሊያ የተቋቋመው በጌታ ቪሽኑ ነው።

ዝነኛው ሲሪ ላሽሺ ጋናፓቲ ናቫጋራ ሱራሃራያ አላያማ ፣ በፓልኮሉ ውስጥ በብሮድፓታ 2 ኛ ሌይን የሚገኘው ቤተመቅደስ። መሪው ጌታ ናናጋራጁ እና ንዑማራራማ ስዋሚ አማልክት በመለኮታዊው Lakshmi Ganapathi በመለኮታዊ ቅርፅ ጌታ ጋናፓቲ ነው ፡፡ 

መደብ:የሕንድ ከተሞች
ሂፕ ሆፕ

right|thumb|ትራኮችን በማደባለቅ አዲስ ሙዚቃ ለመፍጠር ሁለት ሂፕ ሆፕ ዲጄዎች እየሰሩ ዲጄ ሀይፖቲናስዝ(በግራ) እና ዲጄ ሲ (ቀኝ).
ሂፕ ሆፕ, በአፍሮ አሜሪካውያን ፣ ላቲኖ አሜሪካውያን እና ካሪቢያን አሜሪቃኖች የተፈጠረ ባህል እና ስነ ጥበብ ንቅናቄ ነው። የስያሜው መነሻ አከራካሪ ቢሆንም፣ የመነሻ ቦታ ግን ብሮንክስ,ዮርክ ከተማ ነው።  ሂፕ ሆፕ የሚለው ቃል በአብዛኛው ጊዜ የምንጠቀመው፣ የሂፕ ሆፕ ሙዚቃን ለመግለጽ ቢሆንም፣ ሂፕ ሆፕ በ9 ባህሪያቱ ይገለጻል። ከነዚህ ውስጥ አራቱ ብቻ ሂፕ ሆፕን ሙዚቃን  ለመረዳት አስፈላጊ እንደሆኑ ተደርገው ይታያሉ።  እነሱም ራፕ ማድረግ፣ ዲጄ ማድረግ፣ ብሬክ ዳንስ ማድረግ እና ግራፊቲ ናቸው።

መደብ:ሙዚቃ
ቅዱስ ኮላፈን

thumb|275x275px|የክርስቶስ ግርዛት, በፍሬድሪክ ኅርሊን
**ቅዱስ ኮላፈን**  (በላቲን *præputium* ወይም *prepucium*), በክርስቶስ ግርዛት የተገኘ ኮላፈን ነው። በተለያዩ ግዝያት የተለያዩ  በአውሮፓ ውስጥ የሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ተቀምጦ ይገኝ ነበር። ኮላፈኑ የተለያዩ ተአምራትን አድርጓል ተብሎ ይታመናል።

## ታሪክ እና ተቀናቃኝ ጥያቄዎች
በአይሁዳዊያን ህግጋት ወይም በብሉይ ኪዳን በተፃፈው መሰረት ሁሉም ወንድ ልጆች በተወለዱ በስምንተኛ ቀናቸው ይገረዛሉ። ይህን የኦሪት/የብሉይ ኪዳን ህግጋት አሁንም በተለያዩ የክርስትና አማኝ አብያተ ክርስቲያናት ዘንድ በጃኑዋሪ 1 ይከበራል። 

ስለኮላፈኑ በመጀመሪያ የተጻፈው በArabic Infancy Gospel ሁለተኛ ምዕራፍ ውስጥ ሲሆን፣ በመጽሃፉ ውስጥም ክርስቶስ በዋሻ ውስጥ በተወለደ በስምንተኛ ቀኑ እንደተገረዘ፣ አንዲት አሮጊት ሴትዮ በወይራ ቅባት ነከራ ሳጥን በእንዳስቀመጠችው እና መድሃኒት ቀማሚ ልጇም ቅባቱን በ300 ዲናር ለማሪያም መቅደላዊት እንደሸጠው ተጽፏል። በዚህ ቅባት ደግሞ እርሷ የእየሱስ ክርስቶስ እግሮችን በፀጉሯ ማጠቧን ይገልጻል።

#

thumb|የክርቶስ ግርዛት, በPreobrazhenski Monastery, ቡልጋሪያ
ኮላፈኑ በመካከለኛ ዘመን ፣ አጼ ቻርላሜን ለጳጳስ ሊዮ ሶስተኛው እንደሰጡ እና  ጳጳሱ ኮላፈኑን በወርቅ ሳጥን ውስጥ በChapel of St. Lawrence  በተባለ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ማስቀመጣቸውን *Descriptio laternansis Ecclesia ይናገራል።*
ኪርጊዝ ኤኮኖሚክ ዩኒቨርሲቲ

**ኪርጊዝ ኤኮኖሚክ ዩኒቨርሲቲ** (****) በ ቢሽኬክ፣ ኪርጊዝስታን የሚገኝ ዩኒቨርሲቲ ነው።. የተመሰረተው በ1953 እ.ኤ.አ. ነው ።

* መምሪያ የኤኮኖሚ የሚሰጡዋቸውን የዓለም ኢኮኖሚ
* ዲፓርትምንት ኦፍ ፋይናንስ እና የገንዘብ ቁጥጥር
* ዲፓርትምንት ኦፍ አካውንቲንግ, ትንተና እና ቅድሚያ
* ዲፓርትመንት የቱሪዝም, ነፃ እና ዓይነቶች
* ዲፓርትምንት ኦፍ የተተገበሩ informatics
* ዲፓርትምንት ኦፍ ሳይንስ ምርቶች ወደ expertise ነው ምርቶች እና በዳግም
* ዲፓርትመንት ጋር ይገናኛሉ ስልቶች ውስጥ ኤኮኖሚክስ
* ዲፓርትምንት ኦፍ ስቴት እና አዲስ አበባ
* ዲፓርትምንት ኦፍ የውጭ ቋንቋዎች
* ዲፓርትምንት ኦፍ ፍልስፍና እና ማህበራዊ ሳይንስ ኮሌጅ
* ዲፓርትምንት ኦፍ ኤኮኖሚክስ, ማኔጅመንት እና ግብይት
* ዲፓርትምንት ኦፍ የባንክ እና ኢንሹራንስ

መደብ:ዩኒቨርሲቲዎች
መደብ:ኪርጊዝስታን
አንዤሊና ቭዋጥካ

**አንዤሊና ቭዋጥካ** (ዩክራይንኛ፦ **Анжеліна Швачка**) (1971 እ.ኤ.አ.፣ ክራስኖዳር፣ ሶቪዬት_ሕብረት) የዩክሬን ኦፔራ ዘፋኝ ነች።

መደብ:ዘፋኞች መደብ:የሩስያ ሰዎች
ማፑቼ

thumb|ማፑቼኛ በላቲን ጽሑፍ
**ማፑቼኛ** (*Mapudungun* / *Mapuche*) አሁን በቺሌ እና በአርጀንቲና አገራት ውስጥ ያለው ማፑቼ ሕዝብ የሚናገር ቋንቋ ነው።

## ስዋሰው

## ግሦች

መደብ:ቋንቋዎች
መደብ:ቺሌ
ሳአድኢኮፍ ሶጁኒ

**ሳአድኢኮፍ ሶጁኒ** (በሩሺይኛ:*Садыков Союн Касумович*) — የሩስያ ፖለቲከኛ. 
## የሕይወት ታሪክ
ሳአድኢኮፍ ሶጁኒ ከጂዮርጂያ. በእ.ኤ.አ. የካቲት ፳፮ 26 1960 ተወለደ። ስፖርተኛ ነው ሶቪዬት_ሕብረት. በሪል እስቴት ሥራ ላይ ተሰማርቶ. ሥራ ላይ ተሰማርቶ ፖለቲከኛ.
## References

## ማጣቀሻወች
* ጣቢያው 
መደብ:የሩሲያ ፖለቲከኞች
ሂዝኒያኩ ሰርጊ

**ሳአድኢኮፍ ሶጁኒ** (በሩሺይኛ:*Хижняк Сергей Игоревич*) — የሩስያ ፖለቲከኛ. 
## የሕይወት ታሪክ
ሳአድኢኮፍ ሶጁኒ ከዩክሬን. በእ.ኤ.አ. ሚያዝያ ፴ 30 1986 ተወለደ። ሥራ ላይ ተሰማርቶ ፖለቲከኛ.
## ማጣቀሻ

## ማጣቀሻወች
* ጣቢያው
መደብ:የሩሲያ ፖለቲከኞች
ጋኦሉቲቫኒስኪ ኦሊያጂ

**ጋኦሉቲቫኒስኪ ኦሊያጂ** (በዩክሬንኛ:*Голтвянський Олег Миколайович*) — የዩክሬን ፖለቲከኛ. 
## የሕይወት ታሪክ
ሳአድኢኮፍ ሶጁኒ ከኻርኪው ከዩክሬን. በእ.ኤ.አ. ጳጉሜ ፫ ቀን 3 1980 ተወለደ። ሥራ ላይ ተሰማርቶ ፖለቲከኛ. የዩክሬን ብሔራዊ ሕብረት ፓርቲ መሪ.
## ማጣቀሻ

## ማጣቀሻወች
* facebook
* twitter
* instagram
* ጣቢያው 
መደብ:ዩክሬን ፖለቲከኞች
መደብ:የአውሮፓ መሪዎች
መደብ:ዩክሬን
ሊጁቦቲን

300px|thumb
**ሊጁቦቲን** የዩክሬን ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 23 613 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 20 887 ሆኖ ይገመታል።
## ማጣቀሻ

መደብ:የዩክሬን ከተሞች
መ/ር ደሳለኝ በሪሁን

=መ/ር ደሳለው በሪሁን=
* **ስም**: **[[መ/ር ደሳለኝ በሪሁን]]** ታምር
* **የትውልድ ቦታ**: ኮሪ ጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ልዩ ስሙ **ዋሪ** ጎጥ በኢትዮጵያ በአፍሪካ"
* **የትውልድ ዘመን**: መስከረም 23/1978 ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ በሪሁን ታምር እና ከእናታቸው ወ/ሮ ደስታየሁ አድማስ በዜያን ዘመን በዘመነ ማርቆስ በእግዚአብሔር በእየሱስ ክርስቶስ ፍቃድ ተወለዱ።
* **ሃይማኖት**: ክርስትና ኦርቶዶክስ እምነት ተከታይ፣በመፅሃፍ ቅዱስ በአማርኛ(አማረኛ) ኢት ቋንቋ በተፃፈው መሰረት፣
* **ስራ**: መምህርነት
* **የትም/ት ደረጃ**: በባችላር ዲግሪ(*12+4*) 
* **የቅጥር ዘመን**: 2000 ዓ.ም በፋ/ለ ወረዳ ትም/ ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ
* **የስራ ቦታ**: ገዘሃራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት
* **የሚያስተምረው የት/ት አይነት**: **[[Geography]]**
* **የመኖርያ ቦታ**: አ/ቅዳም ከተማ 01 ቀበሌ ቅዱስ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያን አጠገብ
* **የትዳር ሁኔታ**: ያገባ/ባለትዳር እና **3** የወንድ ልጆች **አባት**
* **የልጆች ስም**:
#  ሀይለማርያም ደሳለው
#  አማኑኤል ደሳለው
#  ዳንኤል ደሳለው
* **የሚስት ስም**:
#  ጥሩእመቤት ዳኛው
* **የቤተሰብ ሁኔታ**
#  በሪሁን ታምር
#  ደስታየሁ አድማስ
#  ብርቱካን በሪሁን
#  ጥሩእመቤት ዳኛው
#  ሀይለማርያም ደሳለው
#  አማኑኤል ደሳለው
#  ዳንኤል ደሳለው
  በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም
ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ
አንዱ ነው።

# ብሉይ ኪዳን
# አዲስ ኪዳን

=መረጃ=
ደስታየሁ አድማስ

=*ደስታየሁ አድማስ*=
[none|thumb|''እናቴ ቅድስት [ድንግል ማርያም* ትጠብቅሽ]]

ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በድሮው [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ፤በ[[ባንጃ ወረዳ]]፤ በ[[ባንጃ ለኮማ]] ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] አ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ኮሪጎሃና ቀበሌ ልዩ ስሙ *ቻባርቲ* ከአባታቸው አቶ [[አድማስ ወርቄ]] እና ከእናታቸው እማሆይ [[ሻሺቱ በቀል]] ጥቅምት [[2]] ቀን [[1952]] ዓ.ም ተወለደች።

=ወ/ሮ ደስታየሁ አድማስ=
ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] ተወለደ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች *9* አመቷ ትዳር ያዘች። ትዳር ከየዘች በኋላም በፊቱ አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ ፤በ[[ባንጃ ወረዳ]]፤በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ1987 ዓ.ም ወዲህ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር ኮሪጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ከትዳር በለቤታቸው አቶ [[በሪሁን ታምር]] ጋር ኑሮዋን መስርተው *ሁለት* ልጆችን
#  [[ደሳለው በሪሁን]] እና 
#  [[ብርቱካን በሪሁን]] 
 አፍርተው የሚኖሩ ታዋቂ
እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም
ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ እናት ናቸው።

=A= 
=*ሥዕል''=
none|thumb|ቅድስት ድንግል ማርያም

none|thumb|ቁስቋም ማርያም

none|thumb|አክሱም ፅዮን ማርያም

thumb|እመቤታችን እርገት

=የህይወት ታሪክ=
ወ/ሮ ____ በህይወት እያሉ የካናወኑት ተግባራት ውስጥ፦ 

~ ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት ስትቋቋም 100 ብር ለመቋቋሚያ አበርክተዋል፣ 

~ ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት ቤተክርስቲያን ከሳር ወደ ቆርቆሮ ሲቀየር 200 ብር ለግሰዋል፣

~ ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት ሶለር ሲገመጥ 150 ብር አበርክተዋል፣ 

~ ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት የሚኬኤል ማህበር ከቀበሌ ማህበረሰብ ጋር በሰፊው ሲያጣጡና ሲጠጡ ቆይተዋል፣

~ የስላሴ ማህበር ከ680 ህዝብ ጋር ሲጠጡና ሲያጠጡ ቆይተዋል፣ 

~ የሰንበቴና የፅጌ ማህበር ከቸዋሲ ኪዳነ ምህረት ህዝብ ጋር ሲጠጡና ሲያጠጡ ቆይተዋል፣ 

~ ወ/ሮ ____ የቸዋሲ ኪዳነ ምህረት መንበር ሲገባ 150 ብር አበረክተዋል፣

~ ወ/ሮ ____ አራት ወንድ ልጆች እና ሁለት ሴት ልጆች የወለዱ ሲሆኑ የእነዚህም ሁሉ ልጆች ጦለት ቆርጠው ድረው ትዳር አስመስርተቸዋል።

~ ወ/ሮ ____ አንድም ወንድ ልጅ በዘመናዊ ት/ቤት አስገብተው በጥሩ ሁኔታ አስተምረው በዲግሪ መእረግ ደረጃ እንዲበቃና እንዲደረስ አድርገዋል፣

~ ወ/ሮ ____ ከበለቤታቸው ጋር በንስሃ አባታቸው አስራት ኩራት አውጥተው ንስሃ ገብተው ስጋውን ደሙን የተቀበሉ እናት እንደሆኑ የህይወት ታሪካቸው ይመሰክርላቸዋል።

~ ሟች ወ/ሮ ____ የ6 የወንድ ልጆች እና የ2 የሴት ልጆች እናት ሲሆኑ በድምሩ የ8 ልጆች እናት ናቸው። ሟች ____ በህይወት ሲኖሩ አንድም ሰው ጋራ ይክርታ የሌላቸው ፀባያቸው የአማረ እንደሆነ ሁሉም ህዝብ የሚወደቸው ደግ እናት ነቸው። 

~ ሟች ወ/ሮ ____ በህይወት ሲኖሩ ትልቀቸውን ያከበሩ፣ ዘር ለሌላቸው ዘር ያበዳሩ፣ ለታቦት የዘከሩ፣ ለመንግስት የገበሩ ደግ እናት ናቸው። 

ሟች ወ/ሮ ____ በደረባቸው ህመም ምክንያት ከኮሰበር ሪፈራል ሆስፒታል፣ በባህር ዳር ፈለገ ህይወት ጠቅላላ ሆስፒታል ህክምና ልጆቻቸው አስገብተው ሲረዱ ቆይተው ሊሻለቸው በለመቸላቸው ጥር 4 ቀን 2017 ዓ.ም በተወለዱት 70 አመታቸው በቀኑ 6 ሰዓት ውድ ህይወታቸው አልፎ ዛሬ ደግሞ ጥር 5 ቀን 2017 ዓ.ም ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት ቀበሌ ቤተክርስቲያን የቀብር ስርኣታቸው ልክ ከቀኑ 6 ሰዓት በብዙ ሊቃውንት ስርዓተ ፍታት፣ በብዙ ፈረስተኞች እጀባ እና በብዙ ህዝብ በተሰበሰባበት ስርኣቱ ተፈፅሞላቸዋል። 
ነፍሳቸው ይመር!!

=A=
ደሳለኝ በሪሁን

= ደሳለው በሪሁን=
መ/ር ደሳለኝ በሪሁን በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው
ምድር፤በባንጃ አውራጃ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ
1936-1987 ዓ.ም የቆየች ስትሆን ከ1987 ዓ.ም ወዲህ
አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ ፈግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር
ኮሪጎሃና ልዩ ስሙ ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት ከአባታቸው አቶ በሪሁን ታምር እና ከእናታቸው ወ/ሮ ደስታየሁ አድማስ መስከረም
23 ቀን 1977 ዓ.ም ተወለዱ።
መ/ር ደሳለው በሪሁን እድሜው ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን
እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻው ጋር በጥሩ ሁኔታ እንክብካቤ
አደጉ።ከዚያም በሆላ አባቱ ለትምህርት ከፍተኛ ፍላጎትና ተነሳሽነት
ስለነበረው እድሜው ለትምህርት ሲደርስ ወደ ት/ቤት ገብተው በአፍ መፍቻ ቋንቋ አይነት/የኢትዮጵያ ቋንቋዎች እንዲማሩ
ተደረገ።
* 1ኛ-6ኛ ክፍል ኮሪ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ከ1986-1990
ዓ.ም፤ 
* 7ኛ ክፍል አሮጊው እንጅባራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት
1991 ዓ.ም
* 8ኛ ክፍል ኮሶበር አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት 1992 ዓ.ም
* 9ኛ-12ኛ ክፍል እንጅባራ
አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ1993-1996 ዓ.ም
ተከታትለዋል።ከዚያም ከ12ኛ ክፍል የዩኒቨርስቲ መግቢያ ነጥብ
ስለልመጣለት በመምህርነት ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በ
ጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በማ/ሳይንስ
ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቀዋል።
በተመረቁት በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል
* 1999 ዓ.ም ተቀጥሮ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት
ተመደቡ።
* ከ2000-2004 ዓ.ም አይጀስታ ት/ቤት አስተማሩ።
* ከ2005-2007 ዓ.ም ችጎሊ ት/ቤት አስተማሩ።
* ከ2007-አሁን ድረስ ገዘኸራ ት/ቤት እየስተማራ ይገኛል።
በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሱን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/
ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ12+4 ወይም በዲግሪ ደረጀ በክረምት
መረሃ ግብር ከ2000-2004 ዓ.ም ተከታትለው ተመርቀዋል።

መ/ር ደሳለው በሪሁን ትዳር ይዘውና ልጅ አፍርተው በድሮው
አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤በ
ባንጃ ወረዳ፣በባንጃ ምክትል ወረዳነት ከ1936-1987 ዓ.ም
ከዚያ ወዲ አዊ ብሄረሰብ ዞን በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ
አስተዳደር አ/ቅዳም ከተማ 01 ቀበሌ ቅዱስ ገብርኤል ቤተ- ክርስቲያን አጠገብ የመኖርያ ቤት ሰርተው ኮርተው ኑሮውን
ከትዳር ጎዳኛቸው ጋር መስርተው አራት *ወንድ* ልጆች *አባት*
# ሀይለማርያም ደሳለው
# አማኑኤል ደሳለው 
# ዮናስ ደሳለው
# ዳዊት ደሳለው  
አፍርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ
አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው
ናቸው። 

  

መደብ:የኢትዮጵያ ክልሎች
*

## ይዩ
* ፕላኔቶች
* ጨረቃ
* መሬት
* ፀሐይ 
* ኮዋክብት

### የተወሠኑ መዋቅሮች
በአንድ ክፍል የሚያተኩሩ መለጠፊያዎችም አሉ።
በሪሁን ታምር

=**በሪሁን ታምር**=
አባቴ *መድሃኔአለም [[እየሱስ ክርስቶስ]]* ይጠብቅህ!! አባቴ።

259px|center

አቶ *[[በሪሁን ታምር]]*  በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በአንካሻ ወረዳ በአሁኑ ባንጃ ወረዳ (እንጅባራ ክፍለ ከተማ) ልዩ ስሙ *ጊሳ* ማርያም ከአባታቸው አባሆይ ታምር ተሰማ እና ከእናታቸው እማሆይ ጠመች አደል ህዳር 12 ቀን 1952 ዓ.ም ተወለዱ።

አቶ በሪሁን ታምር ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደጉ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መምጣት ስለፈለገ አባታቸው ከሚኖሩበት አከባቢ በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። አቶ በሪሁን ታምር ከቸዋሲ ኪ/ምህረት ትዳርንና ኑሮውን መስርተው ከወ/ሮ ደስታየሁ አድማስ ጋር ሲኖሩ ''ሁለት;' ወንድና ሴት ልጆችን አፍተዋል።እነኚህ ልጆችም 
#  ደሳለው በሪሁን 
#  ብርቱካን በሪሁን ናቸው።

=አ=

=B=
259px|center

68px

142px

=D= 
=E=
ብርቱካን በሪሁን

=ብርቱካን በሪሁን=
ወ/ሮ ብርቱካን በሪሁን በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ1936-1987 አ.ም የቆየች ከዚያም ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ልዩ ጎጥ ስሙ *ዋሪ* ከአባታቸው አቶ በሪሁን ታምር እና ከእናታቸው ወ/ሮ ደስታየሁ አድማስ ይካቲት 16 ቀን 1980 ዓ.ም ተወለች። የብርቱካን ብቻኛው ቅልቋ
ወንድም ደሳለው በሪሁን ይባላል። 

ወ/ሮ ብርቱካን በሪሁን ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች *9* አመቷ ትዳር መሰረተች። ትዳር ከመሰረተች በሆላም በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤በባንጃ ወረዳ፤በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ገዘሃራ አዊዲ ቀበሌ አዊዲ ጊዮርጊስ ልዩ ጎጥ *ሳሙሲ* ኑሮዋን ከትዳር በለቤታቸው ጋር መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው።

=A=
=B=
=C=
=D=
አማኑኤል ደሳለው

=አማኑኤል ደሳለው=

*መድሃኔአለም* እየሱስ ክርስቶስ ይጠብቅህ!! 
259px|center

ዜግነት:

*አማኑኤል ደሳለው በሪሁን* ኢትዮጵያዊ የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው።

=አማኑኤል ደሳለው= 
አቶ አማኑኤል ደሳለው በድሮው ጎጃም ጠቅላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ በአሁኑ ፈግታ ለኮማ ወረዳ ልዩ ስሙ
ገዘሃራ ማርያም ከአባታቸው መ/ር ደሳለው በሪሁን እና ከእናታቸው መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ጥር 1/2008 ዓ.ም ተወለደ። 

ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደገ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መኖር ስለፈለገ በፊቱ አጣራር ኮክራ አውራጃ በአሁኑ
ፋግታ ለኮማ ወረዳ ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን
መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም
ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው።

**የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ** ወይም **የ[[ዲሜትሪ ሜንደሊቭ|ሜንደሊቭ]] ሠንጠረዥ** (periodic table of the chemical elements) የሚባለው ሠንጠረዥ ሲሆን ንጥረ ነገሮችን በሙሉ ከተለያዩ መረጃዎች ጋር ጠቅልሎ የያዘ ዘመናዊ ሠንጠረዥ ነው። የተለያዩ ማሻሻያዎች ቢደረጉበትም በዋናነት የሩሲያዊው ሳይንቲስት ዲሜትሪ ሜንደሊቭ (1869) ግኝት ነው። የሠንጠረዡ ይዘት እና ቅርፅ በየጊዜው ሲቀያየር ኑሯል። ለዚህም ምክንያቱ አዳዲስ ንጥረ ነገሮች እና የኬሚስትሪ ሀሳቦች መፍለቃቸው ነው።

## የንጥረ ነገሮች በ[[እንግሊዝኛ]] ሙሉውን

}} border:1px solid #a9a9a9; margin-left: auto; margin-right: auto;"
|- bgcolor=#e9e955
|-
| H
| colspan="16" | 
| He
|-
| Li
| Be
| colspan="10" | 
| B
| C
| N
| O
| F
| Ne
|-
| Na
| Mg
| colspan="10" | 
| Al
| Si
| P
| S
| Cl
| Ar
|-
| K
| Ca
| Sc
| Ti
| V
| Cr
| Mn
| Fe
| Co
| Ni
| Cu
| Zn
| Ga
| Ge
| As
| Se
| Br
| Kr
|-
| Rb
| Sr
| Y
| Zr
| Nb
| Mo
| Tc
| Ru
| Rh
| Pd
| Ag
| Cd
| In
| Sn
| Sb
| Te
| I
| Xe
|-
| Cs
| Ba
| *
| Hf
| Ta
| W
| Re
| Os
| Ir
| Pt
| Au
| Hg
| Tl
| Pb
| Bi
| Po
| At
| Rn
|-
| Fr
| Ra
| **
| Rf
| Db
| Sg
| Bh
| Hs
| Mt
| Ds
| Rg
| Cn
| Uut
| Fl
| [Uup]
| Lv
| [Uus]
| [Uuo]
|-
| colspan="19" | 
|-
! scope="row" colspan="3" style="text-align: right; padding-right: 1em;" | * ላንታኖይዶች
| La
| Ce
| Pr
| Nd
| Pm
| Sm
| Eu
| Gd
| Tb
| Dy
| Ho
| Er
| Tm
| Yb
| Lu
| 
|-
! scope="row" colspan="3" style="text-align: right; padding-right: 1em;" | ** አክቲኖይዶች
| Ac
| Th
| Pa
| U
| Np
| Pu
| Am
| Cm
| Bk
| Cf
| Es
| Fm
| Md
| No
| Lr
| 
|}

## የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ በአማርኛ ስማቸው እስከነ ውክላቸው 118ቱን

የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ

* የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ)

*

=የስራ ቦታ=
አምሳል ምትኬ

**አምሳል ምትኬ** የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ብዙ ባሕላዊ እና ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን  በማቅረብ ትታወቃለች።

## የህይወት ታሪክ
ድምጻዊት አምሳል ምትኬ በጎንደር ከተማ ተወለደች ።

## የስራ ዝርዝር
አልበሞች
አትነካኩኝ
አበረረኝ
ልዩ ሰው

ሲንግሎች
 አውዳመት
መላ በል
እንደ ቤተልሔም
ፍቅርን ይዤ
ወይ ወሎ
እንደ ሺህ የሚቆጠር

## ማጣቀሻወች

መደብ: የኢትዮጵያ ዘፋኞች
አትነካኩኝ

**አትነካኩኝ** በ2006 እ.ኤ.አ. የወጣ የአምሳል ምትኬ አልበም ነው።
## የዜማዎች ዝርዝር

መደብ:አልበሞች
ጨዋ

**ጨዋ** በ2019 እ.ኤ.አ. የወጣ የአስቴር አወቀ አልበም ነው።

## የዜማዎች ዝርዝር

መደብ:አልበሞች
ቫቺራሮኛጋኮና

**ቫቺራሮኛጋኮና** (1952-) ከ2016 ዓ.ም. እስከ ድረስ የታይላንድ አገር መሪ ነበር።

መደብ:ታይላንድ
መደብ:መሪዎች
የዝና ነጋሽ

**የዝና ነጋሽ** የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ብዙ ባሕላዊ እና ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን  በማቅረብ ትታወቃለች።

## የህይወት ታሪክ
ድምጻዊት የዝና ነጋሽ በታላቋ ብሪታኒያ፣ በለንደን ከተማ ትኖራለች ።

## የስራ ዝርዝር
አልበሞች
 መንገደኛው

ሲንግሎች
 ትር ትር (2004 ዓ.ም/2012 እ.ኤ.አ)
እናመስግናቸው (2011 ዓ.ም/2019 እ.ኤ.አ)
ዳኘው ምኒልክ (2012 ዓ.ም/2020 እ.ኤ.አ)

## ማጣቀሻወች

መደብ: የኢትዮጵያ ዘፋኞች
መንገደኛው

**መንገደኛው** በ2009 እ.ኤ.አ. የወጣ የየዝና ነጋሽ አልበም ነው።

## የዜማዎች ዝርዝር

መደብ:አልበሞች
ሃገሬ

**ሀገሬ** በ1999 እ.ኤ.አ. የወጣ የአስቴር አወቀ አልበም ነው

## የዜማዎች ዝርዝር

መደብ:አልበሞች
ኮሮናቫይረስ

**ኮሮናቫይረሶች** በአጥቢዎች እና በአዕዋፍ ላይ በሽታ የሚያስከትሉ የቫይረሶች ስብስብ ናቸው። ኮሮናቫይረሶች በሰዎች ላይ እንደጉንፋን ያሉ ቀለል ያሉ የመተንፈሻ አካላት ኢንፌክሽን እንዲከሰት ሲያደርጉ አንድ አንድ ጊዜ ደግሞ እስከ ሞት የሚያደርሱ እንደ ሳርስ ፣ መርስ ፣ እና ኮቪድ-19 ዓይነት ከባድ በሽታዎችን ሊያስከትሉ ይችላሉ። የሚያስከትሉት የበሽታ ምልክቶች በሌሎች እንስሶች ላይ የተለያዩ ናቸው። በዶሮዎች ላይ ለምሣሌ የመተንፈሻ አካላት በሽታ ሲያስከትሉ በላሞች እና አሳሞች ላይ ተቅማጥን ያስከትላሉ። እስካሁን ድረስ ሰዎችን የሚያጠቁትን ኮሮናቫይረሶችን የሚከላከሉ ወይም የሚያከሙ ክትባት ወይም የጸረ-ቫይረስ መድኃኒቶች የሉም።

## ግኝት
ኮሮናቫይረሶች ለመጀመሪያ ጊዜ የተገኙት እ.ኤ.አ 1960ዎቹ መጨረሻ አካባቢ ነው። መጀመሪያ የተገኙት በዶሮዎች ላይ ተላላፊ የብሮንካይቲስ ቫይረሶች እና በሰዎች ላይ ደግሞ ቀላል ጉንፋን የሚያስከትሉ ቫይረሶች ነበሩ።  ከዚያም በመቀጠል እ.ኤ.አ. 2003 እንደ SARS-CoV ፣ በእ.ኤ.አ. 2004  HCoV NL63 ፣  በእ.ኤ.አ. 2005 HKU1 ፣  በእ.ኤ.አ. 2012 MERS-CoV ፣ እናም  በእ.ኤ.አ. 2019 SARS-CoV-2 (ወይም በቀድሞ አጠራሩ 2019-nCoV) ዓይነት ያሉ ተመሳሳይ ቫይረሶች ተገኝተዋል። ከነዚህም አብዛኛዎቹ ከባድ የመተንፈሻ አካላት ኢንፌክሽን አስከትለዋል።

## ዋቢ ምንጮች
የወፍ በሽታ

**የወፍ በሽታ** በእንግሊዘኛው ደግሞ ጆንዲስ (jaundice) ራሱን የቻለ አንድ በሽታ ሳይሆን የብዙ በሽታወች ምልክት ነው። የወፍ በሽታ የሚከሰተው በደማችን የሚገኜው ቢሊሩቢን (bilirubin) የተባለው ኬሚካል መጠን ሲጨምር ነው። ይህ ከሚካልም ለቆዳችንና ለአይናችን ነጭ ክፍል ቢጫ ወይም ቢጫማ አረንጓዴ ቀለም ይሰጣቸዋል። ይህ ምልክት ብቻውን ወይም ከለሎች ምልክቶች ለምሳሌ ማሳከክ፤ የሰገራ ቀለም ወደ ቢጫነት እና የሽንት ወደ ጥቁርነት መቀየር እና ሆድ ህመም በተለይም በቀኝ በኩል ጉበት አካባቢ ይገኙበታል። የወፍ በሽታ በሁሉም እድሜ ክልል (ከጨቅላ ህጻናት እስከ አዋቂወች) ያሉ ሰወችን ያጠቃል። የወፍ በሽታ በጨቅላ ህጻናት ላይ ብዙውን ጊዚ በተወለዱ በመጀመሪያው ሳምንት የሚከሰት ሲሆን የከፋ ጉዳትም አያደርስም።

የወፍ በሽታ ከቀላል እስከ ከባድ በሆኑ በሽታወች ምክኒያት ሊመጣ ይችላል። በጤነኛ ሠው ደም ውስጥ ያለው የቢሊሩቢን መጠን ከ፩ ሚግ/ደሊ (1mg/dL) ያነሰ ሲሆን ይህ ምልክት ባለባቸው ሰወች ግን በትንሹ ከ ፪ ነጥብ ፭ እስከ ፫ ሚግ/ደሊ ነው። በተጨማሪም ይህ ምልክት ጨቅላ ህጻናት ላይ ሲከሰት የቢሊሩቢን መጠን ከ ፭ሚግ/ደሊ ያላነሰ መሆኑን ያመለክታል። ከፍተኛ የቢሊሩቢን መጠን ያልተጣበቀ (ኢ-ቀጥተኛ - unconjugated) ወይም የተጣበቀ (ቀጥተኛ - conjugated) ቢሊሩቢን ሊሆን ይችላል። ያልተጣበቀ ቢሊሩቢን መጠን መጨመር የቀይ ደም ህዋሳቶች መሞትን ሲያመለክት የተጣበቀ ቢሊሩቢን መጨመር ደግሞ የጉበት ወይም የሃሞት መፍሰሻ ቦይ ህመምን ያመለክታል።
የወፍ በሽታ ህክምና እንደ አምጭው የበሽታ አይነት ይወሰናል። ይህም ከመድሃኒት እስከ ኦፕራሲዮን ድረስ ሊሆን ይችላል።

## የወፍ በሽታ የሚያመጡ በሽታዎች

### ያልተጣበቀ የቢሊሩቢን መጠንን የሚጨምሩ በሽታወች

እነዚህ በሽታወች በአጠቃላዩ የቀይ የደም ህዋሳትን ሞት በማስከተል ወይም የተመረተን ቢሊሩቢን ወደ ጉበት እንዳይገባ በማድረግ ያልተጣበቀ ቢሊሩቢን መጠንን የሚጨምሩ በሽታወች ናቸው። የቀይ የደም ህዋሳት ሞት ሂም (heme) የተባለ ንጥረ ነገር እንድመረት ያደርጋል። ይህ ንጥረ ነገርም ወደ ቢሊሩቢንነት በሰውነታችን የሚብላላ ይሆናል። ይህ ሁነታ በማንኛውም ሰው ላይ የሚካሄድ ቢሆንም በኢነዚህ በሽታወች ጊዜ ግን ከተለመደው መጥን ያለፈ ቢሉሩቢን እንዲመረት ያስከትላሉ። እነዚህ በሽታወችም በዘር ከሚተላለፉ እስከ ኢንፈክሽን ያሉ ናቸው።

### የተጣበቀ ቢሉሩቢን መጠንን የሚጨምሩ በሽታወች

ቢሊሩቢን በቀይ የደም ህዋሳት መሞት ምክኒያት ከተመረተ በኋላ ወደ ጉበት ይገባል። ጉበት ውስጥ ከገባ በኋላ ተብላልቶ ወደ ሃሞት ማፍሰሻ ቦይ፤ ከዛም ወደ ከጭን አንጀት የመጀመሪያው ክፍል ሁለተኛው ክፍል (the second part of duodenum) ይገባል። ከዛም ብዙው ወደ ጉበት የሚመለስ ሲሆን ( የተቀረው ደግሞ ከሰገራ ጋር የሚወጣ ይሆናል። ማንኛውም ይህን ሂደት የሚያስተጋጉል የጉበት ወይም ከዚያ በኋላ ያለ ችግር የተጣበከ ቢሊሩቢን መጠን መጨመርን ያመጣል።

መደብ:ሕክምና
የሩዋንዳ የዘር ማጥፋት ወንጀል

thumb|የተለያዩ ተጠቂዎች የራስ ቅሎች
**የሩዋንዳ የዘር ማጥፋት ወንጀል** (Rwandan Genocideተብሎም የሚታወቅ) የቱርሲ ጎሳዎች ጅምላ ጭፍጨፋ ታዋ እና በመካከለኛው ሩቱ መካከል የተፈጠረው ሁቱ በሩሲያ ውስጥ በእርስ በእርስ በእርስ በእርስ ጦርነት ወቅት ነበር ፡፡ ሩዋንዳ

እ.ኤ.አ. በ 1990 ቱዋንሲ ስደተኞች ያቀፈው የሩዋንዳ አርበኞች ግንባር (አርፒኤፍ) አመጸኛ ቡድን ፣ ኡጋንዳውን ከመሠረቷ ኡጋንዳ በመውረር የሩዋንዳ የእርስ በርስ ጦርነት ጀመረ ፡፡ በሁለቱም ወገኖች በጦርነቱ ውስጥ ወሳኝ ጥቅም ማግኘት አልቻሉም ፣ እናም በጁvenንል ሃራሪማና የሚመራው የሩዋንዳ መንግስት እ.ኤ.አ. ነሐሴ 4 ቀን 1993 በአርሱ ስምምነት ስምምነት ከ RPF ጋር ተፈራርሟል ፡፡ ቢያንስ በአንድ ዓመት ውስጥ ከቱሲስ ጋር በተያያዘ ፡፡ ሆኖም እ.ኤ.አ. በኤፕሪል 6 ቀን 1994 የሩዋንዳ ፕሬዝዳንት ጁvል ሃብሪምማና በፈጸሙት ግድያ የሥልጣን ክፍፍልን በመፍጠር የሰላም ስምምነቱን አጠናቋል ፡፡ የዘር ማጥፋት ግድያዎች የተጀመረው በማግስቱ ወታደሮች ፣ ፖሊሶች እና ሚሊሻዎች መጠነኛ ቱትሲ እና ሁቱ ወታደራዊ እና የፖለቲካ መሪዎችን በገደሉበት ነው ፡፡

እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 6 ቀን 1994 የሩዋንዳ ፕሬዝዳንት ጁቪን ሃብሪማና እና የቱሩንዲ ፕሬዝዳንት ሲሪፕን ናታርያሚራ ሁቱ ፕሬዝዳንት ቡሩንዲ ፡፡ በመርከቡ ላይ ያለውን ሰው ሁሉ በመግደል። ለጥቃቱ ሃላፊነት ተወያይቷል እናም ሁለቱም የ RPF አክራሪዎች እና ሁቱ አክራሪዎች ተወቃሽ ናቸው ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 2006 የፈረንሣዩ ዳኛ ዣን-ሉዊስ ብሉጉይሬ ለስምንት ዓመት ምርመራ ሲያካሂዱ  ግድያውን ትእዛዝ እንደሰጡ ነው ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 2010 የሩዋንዳ መንግሥት ምርመራው ሁቱ አክራሪዎችን ለፈጸመው ግድያ ተጠያቂ አድርጓል ፡፡

የግድያው መጠኑ እና የጭካኔ ድርጊቱ በዓለም ዙሪያ ሁከት ፈጥሯል ፣ ነገር ግን ግድያን በኃይል ለማስቆም አንድ ሀገር አልፈፀመም ፡፡ አብዛኛዎቹ ተጎጂዎች በራሳቸው መንደሮች ወይም መንደሮች የተገደሉ ሲሆን ብዙዎች በጎረቤቶቻቸው እና በመንደራቸው ፡፡ ሁቱ የወንበዴዎች በአብያተ-ክርስቲያናት እና በት / ቤት ህንፃዎች ውስጥ ተሰውረው የነበሩትን ተጎጂዎች ፈልገዋል ፡፡ ታጣቂዎች ተጎጂዎችን በከባድና በጥይት ይገድሉ ነበር ፡፡ ከ 800,000 እስከ 1,200,000 ሩዋንዳውያን እንደሞቱ ይገመታል ፣ በአገሪቱ ውስጥ ከሚገኘው የቱሲሲ ህዝብ 70% ገደማ ነው።

እንደ ወታደሮች ፣ ፖሊሶች ፣ ቀሳውስት እና የበጎ ፈቃደኞች ያሉ የባለስልጣናት ሰዎች በሂቱስ መካከል ያለውን የኃይል ክፍተት መሙላት የሚችሉ ፖለቲከኞችን እና ገለልተኛ ወታደሮችን ጨምሮ ቁልፍ የሆኑ የቶትሲ ወታደራዊ እና የፖለቲካ ሰዎችን በፍጥነት አስወገዱ ፡፡ የሰነዶቹ ፍተሻዎችን በማጣራት ቱሲስን ያውቁ የነበሩትን ቱትሲዎች ለመግደል የድንበር ፍተሻዎች ወዲያውኑ ተዘጋጁ ፡፡ የዘር እልቂት አዘጋጆች የቱቱስ ጎረቤቶቻቸውን ንብረት ለመደፈር ፣ መደብደብ ፣ ለመግደል እና ለማጥፋት እንዲሁም አንዳንድ ጊዜ የጦር መሣሪያ እንዲይዙ በማስገደድ ሂውተስ ጥሪ አቀረቡ ፡፡ የሰላም ስምምነቱ መጣሱ የሪቪ.ሲ.ሲ ጥቃቶች እንዲጀመሩ ምክንያት ሆኗል እና ብዙም ሳይቆይ በሐምሌ ወር አጋማሽ ላይ በሰሜን የሀገሪቱ ዋና ከተማ ኪigali ተይዞ የተካሄደው እልቂቱ እንዲቆም ተደረገ ፡፡ የተባበሩት መንግስታት ፣ አሜሪካ ፣ ዩናይትድ_ኪንግደም እና ቤልጂየም የተባበሩት መንግስታት የእርዳታ ተልእኮን በመደገፋቸው ስልጣናቸውን ለማሳደግ ባለመቻላቸው እና እንቅስቃሴ ባለመቻላቸው ተችተዋል ፡፡  ሩዋንዳ ውስጥ እ.ኤ.አ. ከኤፕሪል 6 በኋላ ፈረንሳይ የሩዋንዳ መንግሥት ትደግፋለች ተብሎ ተከሰሰ ፡፡ እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 7 እ.ኤ.አ. የተባበሩት መንግስታት የሩዋንዳ የዘር ማጥፋት ወንጀል መታሰቢያ ዓለም አቀፍ ቀን መሆኑ ታወቀ ፡፡ በሩዋንዳ ኤፕሪል 7 የዘር ማጥፋት መታሰቢያ ቀን ሲሆን ሐምሌ 4 ደግሞ እንደ መዳን ቀን ይከበራል ፡፡

የዘር ማጥፋት ዘመቻው በሩዋንዳ እና በአጎራባች አገራት ውስጥ ትልቅ ለውጥ አምጥቷል ፡፡ በጅምላ አስገድዶ መድፈር ምክንያት በ [ኤድስ] የተያዙ ሰዎች ቁጥር ብዙ ጊዜ ጨምሯል ፡፡ የመሠረተ ልማት ውድመት እና ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ሰለባዎች በኢኮኖሚው ላይ ከባድ መዘዝ አስከትለዋል ፡፡ በፕሬዚዳንቱ ፖል ካጋሜ የሚመራው የኤፍ.ኦ.ፒ. ድል ብዙው የኤውሱስ ጎብኝዎች ወደ ጎረቤት ሀገሮች እንዲሸሹ አድርጓቸዋል ፡፡ ብዙዎቹ ዛይር (አሁን (ኮንጎ ዲሞክራቲክ ሪ Republicብሊክ]) ከሩዋንዳ ጋር ባለው ድንበር አቅራቢያ በክልሉ ምስራቃዊ ክፍል ሰፈሩ ፣ እናም በስደተኞች መጠለያ ካምፖች ውስጥ ተመላሾች እንደ መነሻ ሆነው ያገለግሉ ነበር ፡፡ እንደገና ኃይል. RVC የመጀመሪያ እና ሁለተኛ ኮንጎ በጦርነቱ ወቅት በዛየር ተዋጉ ፡፡ በክልሉ የሚገኙት አብዛኞቹ ቱትሲስ እና ሂቱስ እንደ ስደተኞች ሆነው ይኖራሉ ፡ ዛሬ ሩዋንዳ የዘር እልቂት ለማዘን ሁለት የህዝብ በዓላት አሏት እናም የዘር ማጥፋት ውድቅ ማድረጉ ወይም ታሪካዊ ክለሳ ወንጀል ነው ፡፡

## በተጨማሪም ተመልከት
* የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት
* ፑቲኒዝም
* ሆሎዶሞር

## አገናኞች
የሐዋርያት ሥራ ፮

የሐዋርያት ሥራ ፮ በአዲስ ኪዳን ፭ኛ መጽሐፍ "የሐዋርያት ሥራ" ውስጥ የሚገኝ ሲሆን "ስድስተኛው ምዕራፍ" ነው ። የሚያተኩረውም በቀዳሚ ሰማዕት ቅዲስ እስጢፋኖስ የመንፈሳዊ ተጋድሎ ሥራዎች ላይ ነው ። ይህም በ፲፭ ንዑስ ክፍሎች ይካተታል ። 

﻿**የሐዋርያት ሥራ ምዕራፍ ፮**

## ቁጥር ፩ - ፲፭
1፤በዚህም፡ወራት፡ደቀ፡መዛሙርት፡እየበዙ፡ሲኼዱ፡ከግሪክ፡አገር፡መጥተው፡የነበሩት፡አይሁድ፡በይሁዳ፡
ኖረው፡በነበሩት፡አይሁድ፡አንጐራጐሩባቸው፥በየቀኑ፡በተሠራው፡አገልግሎት፡መበለቶቻቸውን፡ችላ፡
ይሉባቸው፡ነበርና።
2፤ዐሥራ፡ኹለቱም፡ደቀ፡መዛሙርት፡ዅሉን፡ጠርተው፡እንዲህ፡አሏቸው፦የእግዚአብሔር፡ቃል፡ትተን፡
ማእዱን፡እናገለግል፡ዘንድ፡የሚገ፟ባ፟፡ነገር፡አይደለም።
3፤ወንድሞች፡ሆይ፥በመልካም፡የተመሰከረላቸውን፡መንፈስ፡ቅዱስና፡ጥበብም፡የሞላባቸውን፡ሰባት፡ሰዎች፡
ከእናንተ፡ምረጡ፥ለዚህም፡ጕዳይ፡እንሾማቸዋለን፤
4፤እኛ፡ግን፡ለጸሎትና፡ቃሉን፡ለማገልገል፡እንተጋለን።
5፤ይህም፡ቃል፡ሕዝብን፡ዅሉ፡ደስ፡አሠኛቸው፤እምነትና፡መንፈስ፡ቅዱስም፡የሞላበትን፡ሰው፡
እስጢፋኖስን፡ፊልጶስንም፡ጵሮኮሮስንም፡ኒቃሮናንም፡ጢሞናንም፡ጳርሜናንም፡ወደ፡ይሁዲነት፡ገብቶ፡የነበረውን፡
የአንጾኪያውን፡ኒቆላዎስንም፡መረጡ።
6፤በሐዋርያትም፡ፊት፡አቆሟቸው፥ከጸለዩም፡በዃላ፡እጃቸውን፡ጫኑባቸው።
7፤የእግዚአብሔርም፡ቃል፡እየሰፋ፡ኼደ፥በኢየሩሳሌምም፡የደቀ፡መዛሙርት፡ቍጥር፡እጅግ፡እየበዛ፡
ኼደ፤ከካህናትም፡ብዙ፡ሰዎች፡ለሃይማኖት፡የታዘዙ፡ኾኑ።
8፤እስጢፋኖስም፡ጸጋንና፡ኀይልን፡ተሞልቶ፡በሕዝቡ፡መካከል፡ድንቅንና፡ታላቅ፡ምልክትን፡ያደርግ፡ነበር።
9፤የነጻ፡ወጪዎች፡ከተባለችው፡ምኵራብም፡ከቀሬናና፡ከእስክንድርያም፡ሰዎች፡ከኪልቅያና፡ከእስያም፡
ከነበሩት፡አንዳንዶቹ፡ተነሥተው፡እስጢፋኖስን፡ይከራከሩት፡ነበር፤
10፤ይናገርበት፡የነበረውንም፡ጥበብና፡መንፈስ፡ይቃወሙ፡ዘንድ፡አልቻሉም።
11፤በዚያን፡ጊዜ፦በሙሴ፡ላይ፡በእግዚአብሔርም፡ላይ፡የስድብን፡ነገር፡ሲናገር፡ሰምተነዋል፡የሚሉ፡ሰዎችን፡
አስነሡ።
12፤ሕዝቡንና፡ሽማግሌዎችንም፡ጻፊዎችንም፡አናደዱ፥ቀርበውም፡ያዙት፡ወደ፡ሸንጎም፡አመጡትና፦
13፤ይህ፡ሰው፡በዚህ፡በተቀደሰው፡ስፍራ፡በሕግም፡ላይ፡የስድብን፡ነገር፡ለመናገር፡አይተውም፤
14፤ይህ፡የናዝሬቱ፡ኢየሱስ፡ይህን፡ስፍራ፡ያፈርሰዋል፡ሙሴም፡ያስተላለፈልንን፡ሥርዐት፡ይለውጣል፡ሲል፡
ሰምተነዋልና፥የሚሉ፡የሐሰት፡ምስክሮችን፡አቆሙ።
15፤በሸንጎም፡የተቀመጡት፡ዅሉ፡ትኵር፡ብለው፡ሲመለከቱት፡እንደ፡መልአክ፡ፊት፡ኾኖ፡ፊቱን፡አዩት።
ዋሻ ዳዊት

**የአጼ ዳዊት ዋሻዎች**

ከ1375- 1380 ዐ.ም የ አጼዘረያቆብ አባት በነበሩት በ አጼዳዊት ተሰራ፡፡ ዋሻው በኮከብ ቅርጽ የተሰሩ 3 ክፍሎች ያሉት ከአንድ ድንጋይ ተፈልፍሎ የተሰራ ነው፡፡ በአጼ ዳዊት ዘመነ መንግስት የንጉሱ ውድ እቃዎች ማስቀመጫነት ያገለግል የነበረ ሲሆን በ15 ኛው ክ/ ዘመን የግራኝ አህመድ ወታደሮች እንደ ምሽግ ተጠቅመዉበታል፡፡ በአጼ ምኒልክ ዘመን የቅዱስ ራጉኤል ቤተ ክርስትያን ከመሰራቱ በፊት የታቦቱ ማኖርያ ሆኖ አገልግሏል፡፡ በእንጦጦ ቅዱስ ራጉኤል ቤተ ክርስትያን ቅጥር ግቢ ውስጥ ይገኛል፡፡
ሀንድዛዛ

ሀንድዛዛ (እ.ኤ.አ. በ 2009 የተወለደው) የሶሪያ ቴኒስ ተጫዋች ነው።
እሱ በቶኪዮ 2020 ኦሎምፒክ ውስጥ ተወዳዳሪ የሌለው ታናሽ አትሌት ነው ፡፡

በዮርዳኖስ የምዕራብ እስያ ኦሎምፒክ ውድድር የሴቶች የሴቶች የመጨረሻ ውድድር ላይ የሊባኖስ ማሪያና ሳሃኪያንን 4 ለ 0 አሸንፋዋለች ፡፡ በኦሎምፒክ ውስጥ በጠረጴዛ ቴኒስ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ተወዳዳሪ ለመሆን የቻለች ፡፡

መደብ:ስፖርት
ሮበርት ሙጋቤ

thumb
**ሮበርት ገብርኤል ሙጋቤ** (ደቡባዊ ሮዴዥያ የካቲት 21 ቀን 1916 እ.ኤ.አ.-ሲንጋፖር ፣ መስከረም 6 ቀን 2011 እ.ኤ.አ.) 1 የፖለቲካ እና ወታደራዊ ሰው ዚምባብዌ ሰብስበው ከ 1980 እስከ 2017 እ.ኤ.አ. ባለው ጊዜ ውስጥ የአገሪቷ ከፍተኛ መሪ ነበሩ። ጠቅላይ ሚኒስትርና በኋላ ላይ ፕሬዚዳንቱ የሕገ-መንግስት እና የመንግሥት መሪ የሆነውን አንድነትን ከህገ-መንግስት ማሻሻያ በኋላ በ 1987 ዓ.ም. ሙግቤ በስልጣን ላይ ለመልቀቅ እስኪገደድ ድረስ አገሪቱን ለ 37 ዓመታት ገዝቷል ። በ 93 ዓመቱ ሙጋቤ እስከ 2017 ድረስ በዓለም ረጅም ዕድሜ ያስቆጠረ ፕሬዝዳንት ሆነ ።

መደብ:ዚምባብዌ
መደብ:የአፍሪካ መሪዎች
ታፈሪ ቢንቲ

**ተፈሪ ባንቲ** (1921 - 1977) .አ. ኖ Novemberምበር 28 ቀን 1974 እና በየካቲት 3 ቀን 1977 ዓ.ም. ድረስ የደርግ መንግስት ተብሎ የሚጠራው የአስተዳደር ቦርድ ሊቀመንበር ነበር ፡፡ ጊዜያዊ

ተፈሪ በንቲ ከተሾመ በኋላ ወዲያውኑ የአማርኛ ጎሳውን አፅንኦት በመስጠት የስሙን አጻጻፍ ቀይሯል ፡፡ በስራ ላይ በነበረው ጊዜ የደርግ የህዝብ ማስታወቂያዎችን በማሰማራት የአስተዳደር ቦርዱን የህዝብ ፊት አስመሰከረ ፡፡ ከነዚህም መካከል እ.ኤ.አ. ከሶቪዬት ህብረት (የሶቪየት ህብረት ኮሚኒቲ ፓርቲ) ጋር የተጣጣመ ዴሞክራሲ ዓላማዎቹን የሚደግፍ የፖለቲካ ፓርቲ እንደሚፈጥር የተገለፀበት መስከረም 11 ቀን 1975 ነው ፡፡ በመንግሥቱ ውስጥ እ.ኤ.አ. ግንቦት 1975 ንጉሠ ነገሥቱ በማርስክሲስት ሌኒኒስት ጭብጥ በሶሻሊስት የሚተካውን መንግሥት በማወጅ በመጨረሻ በይፋ ይወገዳል ፡፡

በስልጣን ዘመኑ የደርግን ሕዝባዊ ማስታወቂያዎችን በማሰማራት የመንግስት ቦርድን ፊት ለፊት አሳይቷል ፡፡ ከነዚህም መካከል እ.ኤ.አ. ከሶቪዬት ህብረት (የሶቪየት ህብረት ኮሚኒቲ ፓርቲ) ጋር የተጣጣመ ዴሞክራሲ ዓላማውን የሚደግፍ የፖለቲካ ፓርቲ እንደሚፈጥር የተገለፀበት መስከረም 11 ቀን 1975 ነው ፡፡ በመንግሥቱ ውስጥ በግንቦት 1975 (እ.ኤ.አ.) ንጉሠ ነገሥቱ በተነሳው ማርክሲስት-ሌኒስቲስት የሶሻሊስት መንግስት የሚተካውን መንግሥት በማወጅ በይፋ ይወገዳል ፡፡

በወቅቱ መንግስቱ ኃይለ ማርያም በተቆጣጠረው ሬዲዮ ኢትዮጵያ ታፍሪ እና ጓደኞቹ በጥይት የተገደሉት የኢትዮ People'sያ ህዝባዊ አብዮታዊ ፓርቲ (ፒ.ፒ.ፒ.) ምስጢር ደጋፊዎች በመሆናቸው ነው ብሏል ፡፡ መንግስቱ የደርግን የ “ሳይንሳዊ ሶሻሊዝም” እንዴት እንደሚተካ በዝርዝር በመግለጽ በታፊር ንብረት የ 47 ገጽ እቅድ እንዳስታወሰ መንግስቱ ገል claimedል ፡፡
መደብ :ደርግ
ስኳር (አልበም)

**ስኳር** በ2001 እ.ኤ.አ. የወጣ የአስቴር አወቀ አልበም ነው

## የዜማዎች ዝርዝር

መደብ:አልበሞች
አዘዞ

**ስለ አዘዞ ከተማ የሚያመለክት ትንሽ ሃተታ** 

አዘዞ የተባለችው ከተማ በሽማግሌዎችና ሊቃውንት አንደበት ሲነገር የነበረው አፈ ታሪክ የስሟ ትርጓሜ አንዲህ ነው፡፡ ይህች አዘዞ የተባለች ከተማ የጎንደር ነገስታት በሞቱ ጊዜ ይቀበሩባት ነበር፡፡ የን ግዜም ሲሞቱ የትዕዛዛቸውና የኑዛዜአቸው ቃል ከመቃብረ መንግስት መዝገብ ውስጥ እንዲገኝ እያሉ ከሞቱ በኋላ የሚሆነውን የኑዛዜአቸውንና የትዕዛዛቸውን ቃል ስለሚያስቀምጡበት ያዘዙበት ወይም የተናዘዙበት ቦታ በማለት ፈንታ ከዘመን ብዛት አዘዞ ተባለች እንጂ ጥን ስሟ አዝዞ ወይም ተናዝዞ ሞተ ማለት ነው፡፡

**ምንጭ፡ አባ ጋስፖሪኒ ጉማ፤ የኢትዮጵያ ታሪክ፤ ከረጅሙ ባጭሩ የተውጣጣ፡፡**
ጥሩእመቤት ዳኛው

=ጥሩእመቤት ዳኛው =
መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው  መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች ሉሊስታ ቀበሌ ሉሊስታ ማርያም ልዩ ጎጥ ስሙ ''ሻፊ'' ከአባታቸው አቶ ዳኛው መንግስት እና ከእናታቸው ወ/ሮ ገነቴ ወርቁ ግንቦት 18 ቀን 1978 ዓ.ም ተወለች።
መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች *9* አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች።
* 1ኛ-8ኛ ክፍል አ/ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ1987-1994 ዓ.ም፤ 
* 9ኛ-10ኛ ክፍል ዳንግላ አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ1995-1996 ዓ.ም ተከታትለዋለች። 
ከዚያም ከ10ኛ ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በመምህርነት ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። ከ2000-2002 ዓ.ም አይጀስታ ት/ቤት
አስተማራለች። ከ2003-አሁን ዓ.ም ድረስ ገዘሃራ ት/ቤት
እየአስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ*12+4* ወይም በዲግሪ ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ2002-2005 ዓ.ም ተከታትላ ተመርቃለች። 

መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ገዘሃራ አዊዲ ቀበሌ ገዘሃራ ማርያም ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር አ/ቅዳም ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ
የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው።

=M=  
=D=
''መ/ር ደሳለኝ በሪሁን''

=መ/ር ደሳለው በሪሁን=
* *ስም*:''መ/ር ደሳለኝ በሪሁን'' ታምር
* *የትውልድ ቦታ*: ኮሪ ጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ልዩ ስሙ *ዋሪ*
ጎጥ
* *የትውልድ ዘመን*: መስከረም 23/1978 ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ በሪሁን ታምር እና ከእናታቸው ወ/ሮ ደስታየሁ አድማስ በዜያን ዘመን በዘመነ ማርቆስ
በእግዜብሄር በእየሱስ ክርስቶስ ፍቃድ ተወለዱ።
* *ሃይማኖት*: ክርስትና ኦርቶዶክስ እምነት ተከታይ፣በመፅሃፍ ቅዱስ በአማርኛ(አማረኛ) በተፃፈው መሰረት፣
* *ስራ*: መምህርነት
* *የትም/ት ደረጃ*:በባችላር ዲግሪ(*12+4*) 
* *የቅጥር ዘመን*: 2000 ዓ.ም በፋ/ለ ወረዳ ትም/ ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ
* *የስራ ቦታ*: ገዘሃራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት
* *የሚያስተምረው የት/ት አይነት*: ''Geography''
* *የመኖርያ ቦታ*: አ/ቅዳም ከተማ 01 ቀበሌ ቅዱስ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያን አጠገብ
* *የትዳር ሁኔታ*: ያገባ/ባለትዳር እና *3* የወንድ ልጆች *አባት*
* *የልጆች ስም*:
#  ሀይለማርያም ደሳለው
#  አማኑኤል ደሳለው
#  ዮናስ ደሳለው
#  ሚኪያስ ደሳለው
* *የሚስት ስም*:
#  ጥሩእመቤት ዳኛው
* *የቤተሰብ ሁኔታ*
#  በሪሁን ታምር
#  ደስታየሁ አድማስ
#  ብርቱካን በሪሁን
#  ጥሩእመቤት ዳኛው
#  ሀይለማርያም ደሳለው
#  አማኑኤል ደሳለው
#  ዮናስ ደሳለው
#  ሚኪያስ ደሳለው
* በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም
ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ
አንዱ ነው። 

# ብሉይ ኪዳን
# አዲስ ኪዳን
የአስቴር ትዝታዎች

** የአስቴር ትዝታዎች ** በ1996 ዓ.ም (በ2004 እ.ኤ.አ.) የወጣ የአስቴር አወቀ አልበም ነው።

## የዜማዎች ዝርዝር

መደብ:አልበሞች
ኢት ቋንቋ

**የኢትዮጵያ ቋንቋዎች** በኢትዮጵያ ውስጥ የሚነገሩ እና የሚጻፉ ቋንቋዎችን፣ እና የምልክት ቋንቋን ያጠቃልላል። በአገሩ ውስጥ ፺ የሚሆኑ ቋንቋዎች አሉ። በአሁኑ ወቅት በአብዛኛው ኢትዮጵያውያን የሚነገሩት ቋንቋዎች አማርኛ እና ኦሮምኛ ሲሆኑ፤ አማርኛ በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍል ያሉ ነዋሪዎች የመማሪያ፤ የመገበያያ እንዲሁም የስራ ቋንቋ ሆኖ የቆየ በመሆኑ በአሁኑ ወቅት የስራ ቋንቋ ነው። በኢትዮጵያ ውስጥ የሚነገሩት ቋንቋዎች አፍሮ-ኤስያዊ እና ናይሎ ሳህራዊ በሚባሉ ሁለት ዋና የቋንቋ ክፍሎች ሊካተቱ ይችላሉ። በአፍሮ-ኤስያዊ የቋንቋ ቤተሰብ ውስጥም ኩሻዊ፣ ኦሞአዊ እና ሴማዊ የሚባሉ ንዑስ ክፍሎች አሉ።

### አፍሮ-ኤስያዊ
አፍሮ እስያዊ ቋንቋዎች
* ሴማዊ
** ሰሜን
*** ትግርኛ (በኤርትራም ይነገራል)
*** ግዕዝ (በቤተ ክርስቲያን ብቻ ይነገራል)
*** ትግረ (በኤርትራም ይነገራል)
** ደቡብ
*** Transverse
**** አማርኛ
**** አርጎብኛ
**** ሀደሪኛ ወይም ሐረሪኛ
**** የምሥራቅ ጉራጌ ቋንቋዎች
***** ስልጤኛ (Ulbareg, Inneqor)
***** ዛይኛ
*** Outersouth
**** ጋፋትኛ (የጠፋ)
*** የሰሜን ጉራጌ ቋንቋዎች
**** ሶዶኛ
**** ሙኸርኛ
**** ገደባንኛኛ
**** ወላኔኛ
**** ጎጎትኛ
**** የምዕራብ ጉራጌ ቋንቋዎች
***** እኖርኛ
***** መስመስኛ (የጠፋ)
***** መስቃንኛ
***** ቸሃኛ ወይም ቸሃ (ሰባትቤት ጉራጌ)
***** እዣኛ
***** ጉመርኛ
***** ጉራኛ
***** ግይጦኛ
***** ኧንደገንኛ
***** ኧነርኛ

* ኩሻዊ
** አገውኛ
*** አውኛ (ኩንፋልኛ ዘዬ ወይም ቀበሌኛ ቋንቋን ጨምሮ)
*** ቅማንትኛ
*** ጫምታንግኛ
** ምሥራቅ ኩሻዊ
*** አፋርኛ  (በኤርትራና ጅቡቲም ይነገራል)
*** አላባኛ
*** አርቦርኛ
*** ባይሶኛ
*** ቡሳኛ
*** ቡርጂኛ
*** ዳሳናችኛ (በኬንያም ይነገራል)
*** ድራሻኛ
*** ጋዋዳኛ
*** ጌድዎኛ
*** ሃድያኛ
*** ከምባትኛ
*** ኮንሶኛ ወይም 
*** ሊቢዶኛ
*** ኦሮምኛ  (በኬንያም ይነገራል)
*** ሳሆኛ (በኤርትራም ይነገራል)
*** ሲዳሞኛ
*** ሶማልኛ  (በሶማሊያም ይነገራል)
*** ጻማይኛ

* ኦሞአዊ
** አሪኛ  	
** አንፊሎኛ
** ባምባሲኛ
** ባስኬቶኛ
** ቤንችኛ
** ቦሮኛ ወይም ወይም ሺናሻ
** ጫራኛ
** ድሜኛ
** ዲዚኛ
** ዳውሮኛ
** ዶርዝኛ
** ገንዝኛ
** ጋሞኛ
** ጋይልኛ
** ጎፋኛ
** ሃመርኛ
** ሆዞኛ
** ቃጫማ-ጋንጁልኛ
** ከፋኛ
** ቃሮኛ
** ቁርቴኛ
** ማሌኛ
** መሎኛ
** ናይኛ
** ኦይዳኛ
** ሰዜኛ
** ሸኪቾኛ
** ሸኮኛ
** ወላይትኛ
** የምሳኛ
** ዛይሴ-ዘርጉላኛ

### ናይሎ ሳህራዊ (አባይ ሰሃራዊ)
ናይሎ ሳህራዊ
* አኙዋክኛ  (በሱዳንም ይነገራል)
* በርታኛ
* ጉምዝኛ
* ቃጭፖ ባልስኛ  (በሱዳንም ይነገራል)
* ቆሞኛ
* ቋማኛ
* ቀውግኛ
* ማጃንግኛ
* ምዕንኛ
* ሙርሌኛ  (በሱዳንም ይነገራል)
* ሙርሲኛ
* ኑርኛ  (በሱዳንም ይነገራል)
* ንያንጋቶምኛ
* ኦጶውኛ
* ሻቦኛ
* ሱሪኛ
* ኡዱክኛ  (በሱዳንም ይነገራል)

=1=
ተረኖዎ

**ተረኖዎ** (**Търново**) የቡልጋሪያ ዋና ከተማ ነው።(1185-1396)

የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 73,700 ሆኖ ይገመታል። ከተማው  ላይ ተቀምጦ ይገኛል።


Veliko Tarnovo002.JPG|
Крепостта Царевец.jpg|
Bulgaria Bulgaria-0893 - Trapezitsa (7433398084).jpg|
20140620 Veliko Tarnovo 010.jpg|
Constituent Assembly of Bulgaria.jpg|
Church of Saints Peter and Paul Veliko Tarnovo TB1.jpg|
G.k. Varusha - north, 5000 Veliko Tarnovo, Bulgaria - panoramio (6).jpg|


መደብ:ዋና ከተሞች
መደብ:የአውሮፓ ከተሞች
መደብ:ቡልጋሪያ
ኪተአን አቫንከሊካንሳኖፒስቶነን ኪተአን አቫንከሊካንሳኖፒስቶነን

alt=Kitee,Finland|thumb|Kitee,Finland
ካቲ የወንጌላዊት ቤተ-ክርስቲያን  የሁለተኛ ደረጃ ት / ቤት የሚገኘው በምሥራቃዊ ፊንላንድ ውስጥ በቀኝ ኪት ማእከል ውስጥ የራሱ ፀጥ ያለ መናፈሻ ቦታ ነው ፡፡  ርቀቶች-ጆኒሱ 70 ኪ.ሜ ፣ ሄልሲንኪ 400 ኪ.ሜ ፣ ሶርታቫላ 100 ኪ.ሜ ፣ የድንበር ማቋረጫ ነጥብ Värtsilä 40 ኪ.ሜ. 

የካቲት የኢቫንጀሊካል Folke የሁለተኛ ደረጃ ት / ቤት ድጋፍ ማህበር የተቋቋመው እ.ኤ.አ. በ 1943 ነበር ፡፡ የኮሌጁ የመጀመሪያ ጊዜ የተጀመረው እ.ኤ.አ. ታህሳስ 1946 ነው ፡፡

በሚሠራበት ጊዜ ኮሌጁ ለተለያዩ የማስተማሪያ አቅርቦቶች ምስጋና ይግባው በአካባቢያቸው ትልቅ አስተማሪ ሆኗል ፡፡  በዛሬው ጊዜ በኮሌጁ ረዥም መስመሮች ውስጥ እና ከ 2000 በላይ በአጭር ኮርሶች ውስጥ ወደ 500 የሚጠጉ ተማሪዎች ይማራሉ ፡፡

ኮሌጁ ለማጥናት ፣ ለመኖር እና ነፃ ጊዜን ለመጠቀም ጥሩ ሁኔታዎች አሉት ፡፡  መማሪያ ክፍሎች በሚገባ የታጠቁ ናቸው ፣ ተማሪዎች ጥሩ መደበኛ የመመገቢያ አዳራሽ ማግኘት ይችላሉ ፣ አዳራሹ ድርብ ክፍሎች እንዲሁም የመኝታ ክፍሎች እና ወጥ ቤቶች አሉት ፡፡  በተጨማሪም ኮሌጁ ሳውና ፣ ትንሽ ገንዳ እና የግል ጎጆ አለው ፡፡  በኮሌጁ አቅራቢያ በርካታ የስፖርት እድሎች ያሉበት የሂድስ ስፖርት ማዕከል ይገኛል
alt=kiteen kansanopisto|thumb|ኪተአን አቫንከሊካንሳኖፒስቶነን |left|600x600px

Evangelical Folk High School of Kitee
23/1978

## Lakes
ሐይቆች/lakes ማለት በደረቅ መሬት የተከበበና ውሃ የያዘ መሬት ክፍል ነው
አንቃ

**አንቃ** (*Commiphora Africana*) በአፍሪካ የሚገኝ እንጨት ሲሆን የከርቤ ዝርያ ነው። 
thumb

መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ጉሙዝኛ

**ጉሙዝኛ** በኢትዮጵያና በሱዳን አንድንድ ግዛቶች አካባቢ የሚናገረው አባይ ሳሃራን ቋንቋ ምድብ ሲሆን በቤንሻንጉል ጉሙዝ ከላው ሶስት(3) ዞኖች ማለትም በመተከል ና በካማሺ በሰፊ ይናገራል ።

መደብ:ናይሎ ሳህራዊ ቋንቋዎች
ህግ አስፈጻሚ

ህግ በጥቅል ትርጉሙ የደንቦችና የመመርያዎች አተገባበር ስርዓት ሲሆን ÷በህብረተሰቡ እንዲሁም በመንግሥት የሚወጡ ደንቦችና መመርያዎች ተፈፃሚ እንዲሆኑ የሚያስገድድ ስርዓት ነው ።
የህግ ትክክለኛ ብያኔ ለዘመናት ያከራከረ ጉዳይ ሲሆን ÷ የተለያዩ የአስተሳሰ ጎራዎች ÷ "ሳይንሳዊና ጥበባዊ የፍትህ አሰጣጥ ነው" ብለው ይጠሩታል ።

 ለምሳሌ መብራት ሐይል
መደብ: ፖለቲካ መደብ: ሕግከ ስነ ዜጋ መጸሐነ ረ.ሞ.አ
ቢንግ ክሮስቢ

**ሀሪ ሊሊስ «ቢንግ» ክሮስቢ፣ ጁኒየር** (መይ 3 ቀን 1903 - ኦክቶበር 14 ቀን 1977 እ.ኤ.አ.) አሜሪካዊ ዘፋኝ እና ተዋናይ ነበሩ። የመጀመሪያው የመልታይሚዲያ ኮከብ ፣ ክሮስቢ በመዝጋቢ ሽያጮች ውስጥ አንጋፋ ነበሩ ፣ በዓለም ዙሪያ 1 ቢሊዮን ሬኮርዶችን በመሸጥ በዓለም ዙሪያ ከ50 ሚሊዮን በላይ ቅጂዎች በዋነኝነት የሚሸጠውን ዘፈን ይደግፋል።
left|thumb|268x268px|                 '''Bing Crosby'''
ክሮዝቢ በአልበሞቹ ፣ በሬዲዮ ጣቢያዎች እና በዓለም ታዋቂ ፊልሞች የማይታወቅ የማይታወቅ ሽያጭ ነበረው ፡፡ እሱ ብዙውን ጊዜ በታሪክ ውስጥ በጣም ታዋቂ ከሆኑ የሙዚቃ ተዋናዮች እንደ አንዱ ተደርጎ የሚቆጠር ሲሆን በአሁኑ ጊዜ በኤሌክትሮኒክ የተቀዳ የሰው ድምፅ ነው ፡፡ 2 እንደ ፍራንክ sinatra ፣ ፔሪ ኮሞ ፣ ዲን ማርቲን ፣ ጆን ሌነኖን ፣ ኤሊቪስ ፕሌይሌ ፣ ሚካኤል ቡባሌ ላሉት ሌሎች ታላላቅ ወንድ አስተርጓሚዎች ታላቅ መነሳሻዎች መሆናቸው መናገሩ ትልቅ ጠቀሜታ አለው።

ቢን ክሮቢቢ እስከ ዛሬ ድረስ በዓለም ዙሪያ ከ 1 ቢሊዮን በላይ መዝገቦችን ለሽያጭ ሸ3ል 4 ምናልባትም በታሪክ ውስጥ ትልቁ መዝገብ ሻጭ እንዲሁም በዓለም ዙሪያ ከ 50,000,000 በላይ ቅጂዎች በመሸጥ በዓለም ዙሪያ ከነጭ ሽያጭ የተሸጠው ዘፈን /

በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ አጋማሽ ላይ ክሮቢቢ በጣም ዝነኛ እና ታዋቂ ነበር ስለሆነም ክርክቢ በወቅቱ ከፕሬስ ፒዩስ 10 ኛ የበለጠ ዝነኛ እና የተከበረ እንደነበር ያሳያል ፡፡

የእሱ የገበታ ስኬት አስደናቂ ሆኖ ይቆያል-41 ቁጥር 1 ን ጨምሮ 396 የግል ካርዶች ፡፡ ብዙ ጊዜ ‹ነጭ የገና› ውጤት እንደተመዘገበ ከተቆጠሩ ፣ ያ ቁጥር ቢያትልስ እና ኤቪvis ፕሬሊይ ከተጣመሩት ያ ቁጥር ወደ 43 ያመጣዋል ፡፡

ክሮብቢ ከ1931 እስከ 1954 እ.ኤ.አ. ድረስ ባለፈው ወቅት በየዓመቱ የተለየ የገበታ ነጠላ ሰንጠረ hadች ነበሩት ፣ በተጨማሪም በ 1939 ብቻ 24 የተለያዩ ተወዳጅ ነጠላ ሴቶች ነበሩት ፡፡

ቢን ክሮቢቢ ከ 2000 በላይ የንግድ መዝገቦችን እና በግምት 4,000 ሬዲዮዎችን ፣ እንዲሁም የፊልም እና የቴሌቪዥን ዕይታዎችን ዝርዝር የሚያሳይ እርሱ በታሪክ ውስጥ እጅግ የተዘገበ አርቲስት ነው ፡፡

ቢን ክሮቢቢ በሠንጠረ 41ች 41 ቁጥር 1 መዝገቦችን ያስመዘገበው (43 ን ለ “ነጭ የገና” ሁለተኛ እና ሦስተኛ ርዕሶችን ጨምሮ) ፣ ቢያትልስ ከ (24) እና ኤልቪ ፕሌይይ በ (18) መዝገቦች ነበር ፡፡

የእሱ ቀረፃዎች ከፍራንክ ሲተራ (209) እና ከኤልቪ ፕሌይ (149) አንድ ላይ ወደ ቻርዶቹ 396 ጊዜ ደርሰዋል ፡፡

መደብ:የአሜሪካ ዘፋኞች
መደብ:የአሜሪካ የፊልም ተዋናዮች
መስተፃምር

**መስተፃምር** -በማሰሪያ አንቀፅ ላይ እየተጫነ የአንቀፁን ማሰሪያነት የሚያስቀርና ፣ የሚመስሉ ነገሮችን የሚያጫፍር ቃል "**መስተፃምር**" ይባላል። ትርጓሜውም፣ የሚያያይዝ፣ ወይም አያያዥ ማለት ነው። በብዙ ቁጥር ሲሆን መስተፃምራን ወይም መስተፃምሮች ይባላል። 

ምሳሌ :- "ያዕቆብና ዮሐንስ ትምህርትን ስለወደዱ ወደ ትምህርት ቤት እየሮጡ ይሄዳሉ።" - እነሆ በዚህ አረፍተ ነገር ውስት ሶሥት መስተፃምራን አሉ። እነርሱም "ና ፣ ስለ ፣ እየ" ናቸው። "ና" የሚለው ቃል "ያዕቆብ" እና "ዮሐንስ" በሚሉት ስም መካከል ገብቶ ሁለቱን ስሞች አያይዟል። "ስለ" የሚለው ቃል ደግሞ "ወደዱ" በሚለው ግስ ላይ ተጭኖ የአንቀፁንም ማሰሪያነት... ማሰሪያ ዓንቀጽ ላይ እየተጫነ የአንቀፁን ማሰሪያነት የሚያስቀርና ስሞችን የሚያጫፍር ቃል ሁሉ "**መስተፃምር**" ይባላል። 

ምንጭ    ያማርኛ ሰዋስው ፣ ብላታ መርስዔ  ኀዘን ወልደ ቂርቆስ

መደብ:ሰዋስው
ስግፍሪድ እና ሮይ

thumb|ሲየፍሪድ እና ሮይ በ 2012
**ስግፍሪድ እና ሮይ** ከ[ነጭ አንበሶች]ና ከ[ነጭ ነብር ጋር በመሥራታቸው የሚታወቁ የጀርመን-አሜሪካውያን አጫዋቾች እና «አስማተኞች» ነበሩ። ስግፈሪድ ፍሽባከር (ጁን 13 ቀን 1939 እ.ኤ.አ.- ጃንዩዌሪ 2021 እ.ኤ.አ.) እና ሮይ ሆርን (ኡቬ ሉድቪግ ሆርን፣ ኦክቶበር 3 ቀን 1944 እ.ኤ.አ.– መይ 8 ቀን 2020 እ.ኤ.አ.) ነበር።

መደብ:የአሜሪካ ዘፋኞች
የመካከለኛው እስያ ቋንቋዎች

የመካከለኛው እስያ ብዙ ቋንቋዎች አሏቸው ፣ ግን ቀስ በቀስ እየቀነሱ ናቸው።

የመካከለኛው እስያ ቋንቋዎችን ካርታ ለማግኘት እዚህ ጠቅ ያድርጉ ፡፡ 

## ካዛክስታን
ካዛክኛ በዋነኝነት ውስጥ የሚነገር ነው በካዛክስታን ሳለ, (kɑzɑɣstɑn) ኡዝበክኛ እና ታጂኪኛ ደግሞ ምዕራብ ውስጥ የሚነገር ነው. አብዛኛው የሩሲያ ወደ ሰሜን, እንዲሁም ጀርመንኛ ውስጥ የሚነገር ነው. ካዛክ የተፃፈው  በሲሪሊክ ስክሪፕት ወይም በአረብኛ ጽሑፍ ውስጥ ፣ አንዳንድ ጊዜ ፓሽቶ ስክሪፕት ነው ። 

## ኡዝቤክስታን
ኡዝበክኛ ብቻ መካከል ምዕራብ አካባቢ የሚነገር ሳለ, ኡዝቤኪስታን ውስጥ የሚነገር ዋነኛ ቋንቋ ነው Karakalpakstan (Qoraqalpoghistan) ገዝ ሪፐብሊክ, Xorazm ክልል እና ምስራቅ ኡዝቤኪስታን ውስጥ አሥር ክልሎች በተመለከተ. ካዛክኛ ውስጥ በሰፊው የሚነገር ነው Karakalpakstan (Qoraqalpoghistan) እንዲሁም በደቡብ ውስጥ አንዳንድ ቱርክመን. በምስራቅ ውስጥ ብዙ የሩሲያ እና ታጂክ ክለቦች አሉ  ፡፡ Karakalpak ደግሞ ውስጥ የሚነገር ነው Karakalpakstan (Qoraqalpoghistan). 

## ታጂኪስታን
ታጂክ በመላው ታጂኪስታን ይነገር ነበር ፡፡ ያጊኖቢ  በሰሜን ምዕራብ ታጂኪስታን ውስጥ አንድ አካባቢ ይነገርለታል። 

## ክይርጋዝስታን
ኪርጊዝክ በብዙ የኪርጊዝ ሰዎች የሚናገር ቋንቋ ነው ፡፡ በኦሽ ከተማ ውስጥ ያሉት የቋንቋ ልዩነቶች ብዙ ቋንቋዎችን የሚናገሩ ናቸው ፡፡ ለእያንዳንዱ ሰው የሚናገሩት አማካይ የቋንቋዎች ብዛት 4 ነው ፣ ይህም ለየት ያለ ነው ፡፡  

## ቱርክሜኒስታን
ቱርሜን men እንደ ኦፊሴላዊ ቋንቋ በመላው ቱርክሜኒስታን በሰፊው ይነገርለታል ፡፡ ብዙ የሩሲያ ቋንቋ እውቅናዎች አሉ  ። 

## ማጣቀሻዎች
ቃየል

**ቃየል** የአዳም ልጅ ሲሆን አቤልን ማለት ወንድሙን ገድሎ ኅጥአት ውስጥ ገባ ። 

መደብ:የብሉይ ኪዳን ሰዎች
ኦሌሳ ዡራኪውስካ

**ኦሌሳ ዡራኪውስካ** (ዩክሬንኛ፦ Олеся Вікторівна Жураківська) የዩክሬን ተዋናይ ነች።

## ማጣቀሻወች

መደብ:ተዋናዮች
ዘረኝነት

**ዘረኝነት** አንድ የህዝብ ወገን በውጫዊ ማንነቱ ብቻ የሚገለጥ ከሌሎች የሚበልጥበት ባህርይ አለው ብሎ የሚያምን አመለካከት ነው። ይህም ሌላውን ወገን በንቀትና በማጣጣል የሚያርቅ፣ የሚቃረንና ብሎም እስከ ማጥቃት (ማጥፋት) የሚዘልቅ ነው። አሁን ያለው ዘረኝነት የተመሠረተው በሰዎች ውጫዊ (ሥነ ሕይወታዊ) ልዩነት ላይ ነው። ለምሳሌ የቀለም ልዩነትን  የዚህ አመለካከት አራማጆች በዋናነት ይጠቀሙበታል። ዘረኛው  በማህበረ ሰብ ውስጥ በሁሉም መስክ የአንዱን ዘር ተፈጥሮአዊ የበላይነት በሌላው የበታችነት ለማረጋገጥ ተግቶ ይሠራል። 

መደብ:ፖለቲካ
መደብ:ስነ ልቡና
ኣማን ዓንዶም

thumb|ሚካኤል አንድዬም
** አማን ሚካኤል አንድዬም** (n. ሃዚሲን፣ ጣሊያን ኤርትራ ፣ ሰኔ 21 ከ 1924 - ረ. አዲስ አበባ ፣ ኢትዮጵያ ፣ እ.ኤ.አ. በር 23 ከ 1974 እ.ኤ.አ.) ወታደራዊ ኤርትራ - ኢትዮጵያ ፣ እና የመጀመሪያው  ከ ንጉሠ ነገሥት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ከወታደራዊ ወታደራዊ ኃይል ከወረዱ በኋላ በኋላ ከ ኢትዮጵያ በኋላ ኮሚኒስት የሚባሉት ጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር የሶሻሊስት ኢትዮጵያ ወይም ‹ደርግ› ፡፡

መደብ :ደርግ
ድፋትቅናት

**ድፋትቅናት** (**~**) በዘመናዊ ላቲን ጽሕፈት የሚታይ ምልክት ሲሆን እንደ ሀበሻ ምልክት ድፋት ይመስላል። ስሙም በእስፓንኛና በተረፉት የአውሮፓ ቋንቋዎች **ቲልዴ** ሲሆን ይሄ መጠሪያ የተወረሰው ከሮማይስጥ «titulus» /ቲቱሉስ/ («አርዕስት») ሆነ። ምልክቱ ለራሱ የተለያዩ ትርጉሞች አሉት። እንዲሁም ከሌላ ፊደል በላይ ሲታይ የድምጽ ለውጥ ሊወክል ይችላል፤ ለምሳሌ በእስፓንኛ ፊደሉ «Ñ፣ ñ» (/ኝ/) የደረሰው ከ «N, n» (/ን/) ጋር ድፋትቅናትን በመጨመር ነበር።  

መደብ:የላቲን አልፋቤት
ጁቪን ሃብሪማና

thumb
**ጁቪን ሃብሪማና** (ጁኒካል ሃያሪምማና ፣ 1937 ማርች 8 - ኤፕሪል 6 ቀን 1994) እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. በ 1994 እስከ ተገደለበት ጊዜ ድረስ የሩዋንዳ ፕሬዚዳንት ነበሩ ፡፡

እ.ኤ.አ ኤፕሪል 1994 እ.አ.አ. ወደ ኪጊሊ አውሮፕላን ማረፊያ አንድ አውሮፕላን በአንድ ሰው በጥይት ተመትቶ ሃርጊማናን እና የብሩንዲው ፕሬዝዳንት ሲፕፔን ናታሚር ተገደሉ ፡፡ ይህ በዋነኛው በትልቁ ቱት አናሳ እና ሁቱ በሚበዛው መካከል ግጭት እንዲፈጠር አድርጓል ፡፡

ጁvenናር እ.ኤ.አ. በ 1963 ሩዋንዳ ነፃ ከወጣች በኋላ በኪግሊ ወታደራዊ አካዳሚ እና በብሔራዊ መከላከያ ሀይል አዛዥነት ከተመረቁ በኋላ ወደ ቤልጅየም መኮንን ምክትል ሆነ ፡፡ እ.ኤ.አ. ጥር 1964 ወደ ካፒቴንነት ተሻሽለው በ 1965 የመከላከያ ፖሊስ ሚኒስትር ሆነው ተሹመዋል ፡፡ እ.ኤ.አ. ሐምሌ 5 ቀን 1973 ፕሬዝዳንት ግሬጎሪ ካባባናን በአንድ መፈንቅለ መንግስት አሸነፈ ፣ ስልጣንን በቁጥጥሩ ስር በማድረግ የሁቱ ነፃ አውጭ ፓርቲን ድል በማድረግ በብሔራዊ አብዮታዊ ልማት ልማት (ኤም.አር.ዲ.) አምባገነናዊ ስርዓት ተቋቋመ ፡፡ ከሩዋንዳ አርበኞች ግንባር (አርፒኤፍ) ጋር የተደረገው የእርስ በእርስ ጦርነት እ.ኤ.አ. በ 1990 ከተጀመረ በኋላ ፣ አርፒኤስ ሰሜናዊውን ክፍል ተቆጣጥሮ ሃያሊያሊያና ግጭቱን ይበልጥ አጠናክሮታል ምክንያቱም RPF ቱ ቱሲሲ ነው ፡፡ በ 1993 የሰላም ስምምነት የተፈረመ ቢሆንም ግጭቱ ቀጥሏል ፡፡ እ.ኤ.አ. ኤፕሪል እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 6 ኪጊሊ እና ዳሳሺን Falcon 50 ድንበር ለኪጊali ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ በሁለት መርገጫዎች በጥይት ተተክለው ከዚያ ፍንዳታ ፡፡
መፃተኛው የቱ ተመፅዋቹስ

ለማንነትህ ትርጉም ይኑርህ
እኔ ቆይ ማን ነኝ። እኔ እኮ ምንም የማልጠቅም ከንቱ ፍጡር ነኝ። ለምን ተፈጠርኩ ባልፈጠር ይሻለኝ ነበር ፈጣሪዬ ሆይ ውሰደኝ ።የሚሉ ሰዎች ለማንነታቸው ፈፅሞ ትርጉም ያጡ ሰዎች ናቸው ። ወደ ፈጣሪ ማቃናት የኢትዮያም ሆነ የኢትዮጵያውያን ባህላችን ነው። ወደ ፈጣሪ መጮህና ማማረር በጣም የተለያዩ ናቸው። 
ወደ ፈጣሪ መጮህ ማለት አንድን ነገር ለፈጣሪ መንገር ሲሆን ማማረር ግን ከፈጣሪ ጋር እስከመጣላት ሁላ የሚያደርስ መጥፎ ምግባር ነው። 
ስለዚህ እኔ የተፈጠርኩት ለዚህች ምድር ታላቅ ገፀ በረከት በውስጤ ከተተከለ በኋላ ነው ። ብለን በማመን የሌለንን ከመፈለግ እኔ ምን አለኝ ብሎ ባለን ነገር ላይ መደሰት መቻል አለብን ማለት ነው።
 ማወቅን አውቃለው ብዙ ተምሪያለው
ማንም ይበልጠኛል ማንንም በልጣለው።
አልጣሽ ቴዎድሮስ

**አልጣሽ ቴዎድሮስ** የአፄ ቴወድሮስ ልጅ እና የአፄ ዳግማዊ ምኒልክ መጀመርያ ሚስት ነበሩ።

 (ከቴዎድሮስ ሁለተኛ ሚስት) መጀመሪያ ጊዜ ከዳግማዊ ምኒልክ ጋር ጥር 1856 ላይ በመቅደላ የተዳሩ። ሁለተኛ ጊዜ ከራስ ባሪያው ጳውሎስ፣ የትግራይ መስፍን ጋር ተጋቡ። ጥቅምት 1882 አረፉ
ትዝታ

የኢትዮጵያ ሙዚቃ በዋናነት የተመሰረተው በአምስት የድምፅ ሚዛን ስርዓት ነው ። ይህ የፔንታቶን ሚዛን (‹ፔንታ› ማለት አምስት ፣ እና ‹ቶኒክ› ማለት ኖታ ቅኝት) በመባል ይታወቃል ። ምንም እንኳን አብዛኛው ሙዚቃ የፔንታታቲክ ሚዛን የሚጠቀም ቢሆንም አንዳንድ ዜማዎች በሁለት ወይም በሶስት ቅኝት ባልሆኑ ሚዛኖች ላይ የተመሠረቱ ሊሆኑ ይችላሉ ። ይህ በኢትዮጵያ ባህላዊ ሙዚቃ እንዲሁም በልጆች ዘፈኖች ዘንድ የተለመደ ነው ። በሌላ በኩል ደግሞ በኢትዮጵያ ውስጥ አንዳንድ ሙዚቃዎች የምዕራቡን ቅኝት የያዙ ይገኑበታል ። ዲያቶኒክ ቅኝቶች 7 ድምፆችን  ይይዛሉ።

“ስኬል” የሚለው የኢትዮጵያ ቃል “ቅኝት” ነው ፡፡ “ቅኝት” የሚለው ቃል ጥቅም ላይ የዋለውን ሚዛን እና አንዳንዴም የመሳሪያውን መቃኛ ይገልጻል። ይህ የሆነበት ምክንያት አንዳንድ መሣሪያዎች ጭራ / ገመድ ስላላቸው ነው። እነዚህ መሣሪያዎች ክራር ፣ በገና እና ማሲንቆ ይገኙበታል።

በኢትዮጵያ ሙዚቃ ውስጥ ጥቅም ላይ የሚውሉ አራት ዋና ዋና ቅኝቶች አሉ ፡፡ እነዚህ **ትዝታ (ሜጄር ና ማይነር)** ፣ **ባቲ (ሜጄር ና ማይነር)** ፣ **አምባሳል** እና **አንችሆይ** ቅኝቶች ናቸው።  

### '''[https://www.youtube.com/watch?v=nfwIGOmH-mQ ትዝታ]'''
ትዝታ በጣም በብዛት ጥቅም ላይ የሚውለው ቅኝት ነው። እነሱም ሜጄር እና ማይነር በመባል ይታወቃሉ ። ዋናው የትዝታ ቅኝት ሙሉ ትዝታ በመባል የሚታወቅ ሲሆን ማይነሩ የትዝታ ቅኝት  ግማሽ Tizita በመባል ይታወቃል። ሙሉ ትዝታ በዓለም ዙሪያ እንደ ዋናው የፔንታታኒካል ልኬት ተመሳሳይ የሚታወቅ ትክክለኛ ቅኝት በመሆኑ ትኩረት የሚስብ ነው። 

#### ሙሉ Tizita: C - D - E - G - A  ምሳሌ ይህን ይመልከቱ https://www.youtube.com/watch?v=nfwIGOmH-mQ

##### ግማሽ Tizita: C - D - Eb - G - Ab.
ከሙሉ Tizita ወደ ግማሽ Tizita ለመድረስ ፣ 3 ኛ እና 5 ኛን ,ግማሽ ቶን መቀነስ ያስፈልግዎታል። ስለዚህ ግማሽ Tizita 1 ፣ 2 ፣ b3 ፣ 4 ፣ b5 ነው። ምንጭ  http://fsuworldmusiconline.wikidot.com/music-theory-ethiopian-music

ተጨማሪ ማሳሰቢያ በኢትዬጵያ ቅኝቶች ኤርትራን ጨምሮ ቅኝቶች ዉስጥ መነሻ ድምፃቸዉን በመገለባበጥ የሚገኙ ዜማዎች  ትዝታ ሰከንድ ፤ ፌቭዝ ሲክዝ  ባቲ ሰከንድ ሲክዝ በመባል የሚታወቁ አሉ።( ለመጠቃለል ትዝታ፤ትዝታ ማይነር ፤የተገለበጠ ትዝታ DEGACD)

መደብ:የኢትዮጵያ ሙዚቃ
የሎናይፍ

**የሎውናይፍ** (ዶግሪብኛ፦ ሶምባኬ) በካናዳ ስሜን-ምዕራብ ግዛቶች ውስጥ ዋና ከተማ፣ እንዲሁም አንድያ ከተማ ነው። ከስሜናዊ ክበብ 400 ኪ.ሜ (250 ማይል) በስተደቡብ፣ በታላቅ ስለይቭ ሐይቅ ስሜን ዳርቻ ላይ፣ በየሎውናይፍ ስላጤ ምዕራብ ላይ፣ በየሎውናይፍ ወንዝ አፍ አጠገብ ይገኛል።

የ«የሎው ናይፍ» ትርጉም ከእንግሊዝኛ «ቢጫ ቢላዋ» ሲሆን ይሄው ስያሜ በዙሪያው ከሚገኙት ዴኔ ኗሪዎች ደረሰ፣ እነሱም የ«ቢጫ ቢላዎች» ወይም የ«መዳብ» (የሎውናይቭዝ ወይም ኮፐር) ዴኔ ጥንታዊ ሕዝብ ተብለዋል።  እነዚህ በአርክቲክ ውቅያኖስ አካባቢ ከተገኘው መዳብ ማዕድን ወስደው ዕቃዎችንም ሰርተው ይነግዱበት ነበርና። የከተማው ሕዝብ ቁጥር ባለፈው 2008 ዓም ቆጠራ 19,569 ሰዎች ነበር። ከስሜን-ምዕራብ ግዛቶች አስራ አንድ ይፋዊ ቋንቋዎች መካከል፣ ፭ቱ በብዛት በየሎውናይፍ ሊሰሙ ይቻላል፤ እነሱም ቴኔ ሱጢኔኛ፣ ዶግሪብኛ፣ ስለይቪኛ፣ እንግሊዝኛ እና ፈረንሳይኛ ናቸው። የከተማ ስም በዶግሪብኛ «ሶምባኬ» ማለት «ገንዘቡ ያለበት» ነው። አሁን የየሎውናይቭዝ ዴኔ ብሔር አባላት በአቅራቢያው ባሉት በዲሎ እና በደታህ ሠፈሮች ይገኛሉ።

ወርቅ በአቅራቢያው ከተገኘ በኋላ በ1926 ዓም የተቋቋመው ሲታመን፤ ሆኖም በውሃ ዳርቻ ዙሪያ የንግድ እንቅስቃሴ እስከ 1928 ዓም ድረስ አልተጀመረም። ከዚያ በቅርቡም የሎውናይፍ የግዛቶቹ  የንግድ እንቅስቃሴ ማዕከል ሆነ፤ በ1959 ዓም ደግሞ የሰሜናዊ ምዕራብ ግዛቶች መቀመጫ ከተማ ሆኖ ተሰየመ። በ1980ዎቹ እ.ኤ.አ. ላይ የወርቅ ምርት እያለቀ፣ የሎውናይፍ የማዕድን ከተማ ከመሆኑ የመንግሥት አገልግሎት መኃል ወደ መሆን ተሸጋገረ። ሆኖም በ1983 ዓም አልማዝ ከከተማው ስሜን ከተገኘበት ጀምሮ፣ ይሄ ለውጥ ይመለስ ጀመር። ባለፉት ቅርብ ዓመታትም ላይ፣ ቱሪዝም፣ መጓጓዣ፣ እና ኮሙኒኬሽን ዋና የየሎውናይፍ ኢንዱስትሪዎች ለመሆን ጀምረዋል። 

መደብ:የካናዳ ከተሞች
የአካባቢ ሳይንስ

**የአካባቢ ሳይንስ** የአካባቢው ጥናት ሲሆን «አካባቢ» የምንለው በዙሪያችን የሚገኘውን ህይወት ያለውና የሌለውን ነገር ሁሉ ነው።

መደብ:ሳይንስ
ጎችት

**መነጥብ** ስያሜው የተወሰደው መነሻና ነጥብ ከሚሉ ሁለት የአማርኛ ቃላት ሲሆን የነገሮች / የህዋስና የአተም/ መነሻ ማለት ነው። በሥነ ሕይወት መነጥብ /nucleus/ በህዋስ ውስጥ ሐብለበራሂያዊ መስሪቃዎች የሚገኙበት የመረጃ ማዕከል ነው።

በስነ አካል /physics /

መደብ:ሥነ ሕይወት
መደብ:ኑክሌር ፊዚክስ
መስሪቃዎች

**መስሪቃ** *material* የሚለውን የእንግሊዝኛ ቃል ተክቶ የገባ ሲሆን መስሪያ እቃ የሚል አንድምታ አለው።

መደብ:ግንባታ
የፀሐይ ግርዶሽ

300px|right
**የፀሐይ ግርዶሽ** የሚከሰተው የተወሰነው የመሬት ክፍል በጨረቃ ጥላ ስር ሲዎድቅ ነው።  መሬት፣ ጨረቃ እና ፀሐይ በአንድ መስመር ላይ  ሆነው ሲቀመጡ፣ የፀሐይ ብርሃን በከፊል ወይም በሙሉ በጨረቃ  ይጋረዳል።  ይህ ሁኔታ መሬት ላይ የቀን ጨለማ ይፈጥራል። 
የፀሐይ ግርዶሽ አራት ዓይነቶች ሲኖሩት እነርሱም፦
# ሙሉ የፀሐይ ግርዶሽ 
# ማዕከላዊ የፀሐይ ግርዶሽ 
# ከፊል የፀሐይ ግርዶሽ 
# ድቅል የፀሐይ ግርዶሽ

የተጋረደችውን ፀሐይ በዓይን ማየት  ቀላል ቢሆንም በዓይን ላይ ከፍተኛ ጉዳት ሊያደርስ ይችላል። ለማየት በሚፈልጉ ሰአት የእይታ መነፀር ይጠቀሙ። 

መደብ :መሬት
መደብ :ጨረቃ
መደብ :ፀሐይ
አዲሡ አሠሌ የህግ ማማከር ኤጀንሲ

የወላይታ ታርክ ለመፃፍ እንዲህ ቀላል አይደለም ሆኖም ግን ወደ ወላይታ ታርክ ከመሄደ በፍት ሁለም በውስጠ የምመላለስ ነገር ልፃፍ።  ይህንን ስፅፍ ከምንም አይነት ፖሌቲካ ጉዳይ ተነስቼ እንዳልሆ እንዱቲገነዘቡ ፈልጋለው።
በኦርላንዶ በምሽት ቤት የተፈጸመው የጅምላ ጥቃት

12 ጁን 2016 እ.አ.እ 29 ዓመቱ ዘበኛ ኦማር ማቲን በፍሎሪዳ ግዛት በሚገኘው ኦርላንዶ ከተማ ወደሚገኘው የጌይ የምሽት ቤት ገብቶ እዚያ በነበሩት ሰዎች ላይ መተኮስ ጀመረ። በመጀመሪያው ትኩሶች ብዙ ሰዎች ተጎድተዋል ወይም ተገድለዋል።   

የጅምላ ጥቃቱ ከጀመረ በኋላ ኦማር ማቲን በ9-1-1 ደውሎ ከአይ ኤስ ጋር ታማኝነት እንዳለው አሳወቀ።   

ጥቃቱ በተከሰተው ቀን የምሽት ቤቱ 'ላቲን ምሽት' አደራጅቶ ነበር። በጥቃቱ ሕይወታቸው ያለፉት አብዛኞቻቸው ሂስፓኒክ ነበሩ። ይህ ጥቃት በጌይ ሰዎች ከተፈጸሙባቸው የጅምላ ጥቃቶች ገዳዩ ነው። እንዲሁም ሴፕቴምበር 11 2001 እ.አ.እ ከተከሰተው ጥቃት ቀጥሎ በአሜሪካውያን ከተፈጸሙባቸው የጅምላ ጥቃቶች በገዳይነቱ ሁለተኛውን ቦታ የያዘ ነው። 

## ጥቃቱ

### የመጀመሪያው ጥይቶችና ታጋችቾ መያዛቸው
11 ጁን 2016 እ.አ.እ በኦርላንዶ በሚገኘው ፓልስ የሚባለው የጌይ የምሽት ቤት 'ላቲን ምሽት' እያስተናገጀ ነበር። በዚህ ዓይነት ምሽት በርካታ ሂስፓኒክ ሰዎች ይሳተፉ ነበር። ጥቃቱ በደረሰበት ጊዜ (2 ሰዓት ገደማ በጥዋት) 320 ያህል ሰው በምሽት ቤቱ ነበር። ኦማር ማቲን በጦር መሣሪያና ፒስቶል ገብቶ እዚያ በነበሩት ሰዎች ላይ መተኮስ ጀመረ።   

ከዚያ ትንሽ ጊዜ በኋላ ኦማር ማቲን ይልቅ ወደ የምሽት ቤቱ ውስጥ አፈገፍጎ ታጋቾችን ያዘ። በአንዳንድ የሽንት ቤቶች ክፍሎች ውስጥ እስከ 10 ሰዎች ከተኳሹ እየደበቁ ነበር። ተኳሹ በሕይወት ይሁኑ አይሁኑ ሳያጣራ ሰዎችን ተኮሰ። ድብቅ የነበሩት ሰዎች እርዳታ ለማግኘት ሲሉ ለጓደኞቻቸውና ለቤተሰቦቻቸው መልዕክቶችን ላኩላቸው። አንዳንድ ሰዎች ጥሪዎችን አስፈጸሙ። ከነዚህ ጥሪዎች አንዳንዶቻቸው 'ልሞት ነው፣ እወዳችኋለሁ' ለቤተሰቦቻቸው ለመንገር ሲሆኑ ሌሎቹ ለፖሊሱ መረጃ ለማስረከብ ነበሩ። 

## የተጎዱና ሕይወታቸው ያለፉ
 
ተኳሹን ጨምሮ በጥቃቱ 50 ሰው ሲገደል ተጨማሪ 58 ሰው ተጎድቷል። ተኳሹን ጨምሮ 39 ሰው በስፍራው ሞተ። ሌሎቹ 11ኡ በአካባቢያዊ ሆስፒታሎች መሞታቸውን ተገለጸ። 

### የሟቾቹ ስሞች
የተገደሉት ሰለባዎች ስሞችንና ዕድሜዎችን ለቤተሰቦቻቸው መርዶዋቸውን ከማሳወቋ በኋላ ኦርላንዶ ከተማ ይፋ አደረገች፤ 
* Stanley Almodovar III, 23
* Amanda Alvear, 25
* Oscar A. Aracena-Montero, 26
* Rodolfo Ayala-Ayala, 33
* Alejandro Barrios Martinez, 21
* Martin Benitez Torres, 33
* Antonio D. Brown, 30
* Darryl R. Burt II, 29
* Jonathan A. Camuy Vega, 24
* Angel L. Candelario-Padro, 28
* Simon A. Carrillo Fernandez, 31
* Juan Chevez-Martinez, 25
* Luis D. Conde, 39
* Cory J. Connell, 21
* Tevin E. Crosby, 25
* Franky J. Dejesus Velazquez, 50
* Deonka D. Drayton, 32
* Mercedez M. Flores, 26
* Peter O. Gonzalez-Cruz, 22
* Juan R. Guerrero, 22
* Paul T. Henry, 41
* Frank Hernandez, 27
* Miguel A. Honorato, 30
* Javier Jorge-Reyes, 40
* Jason B. Josaphat, 19
* Eddie J. Justice, 30
* Anthony L. Laureano Disla, 25
* Christopher A. Leinonen, 32
* Brenda L. Marquez McCool, 49
* Jean C. Mendez Perez, 35
* Akyra Monet Murray, 18
* Kimberly Morris, 37
* Jean C. Nieves Rodriguez, 27
* Luis O. Ocasio-Capo, 20
* Geraldo A. Ortiz-Jimenez, 25
* Eric Ivan Ortiz-Rivera, 36
* Joel Rayon Paniagua, 32
* Enrique L. Rios Jr., 25
* Juan P. Rivera Velazquez, 37
* Yilmary Rodriguez Solivan, 24
* Christopher J. Sanfeliz, 24
* Xavier Emmanuel Serrano Rosado, 35
* Gilberto Ramon Silva Menendez, 25
* Edward Sotomayor Jr., 34
* Shane E. Tomlinson, 33
* Leroy Valentin Fernandez, 25
* Luis S. Vielma, 22
* Luis Daniel Wilson-Leon, 37
* Jerald A. Wright, 31
ኢትዮጵያ ቃለ ሕይወት ቤተ ክርስቲያን

የኢትዮጵያ ቃለ ህይወት ቤተ ክርስቲያን በወንጌል አማኞች አንድነት ማህበር
ሸዋረጋ ምኒልክ

የልጅ እያሱ እናት ወ/ሮ ሸዋረጋ ምኒልክ ማን ናቸዉ？

.

--- ወይዘሮ ሸዋረጋ ምኒልክ በ 1859 ዓ.ም ከአባታቸዉ ዳግማዊ አፄ ምኒልክ እና ከእናታቸዉ ወይዘሮ ደስታ ወለዱ።

--- ዳግማዊ አፄ ምኒልክ ከወሎ ህዝብ ጋር በደም ለመተሳሰር ልጃቸዉን ወይዘሮ ሸዋረጋ ምኒልክ በሀያ አምስት አመቷ 1884 ዓ.ም ለወሎው ገዢ ራስ ሚካኤል አሊ ዳሩለት። 

--- ወይዘሮ ሸዋረጋ ምኒልክ እና የራስ ሚካኤልን ትዳር ሁለት ልጆችን ያፈራ ሲሆን የመጀመሪያ ልጃቸዉን በጥር 25 ቀን 1888 ዓ.ም አቤቶ እያሱ ሚካኤልን እና የጎጃሙን ገዢ ንጉስ ተ/ሃይማኖት ተሰማን ልጅ በዛብህ ተ/ሃይማኖት ተሰማ የትዳር አጋር የሆኑት ወይዘሮ ዘነበወርቅ ሚካኤልን ወልደዋል።

--- ወይዘሮ ሸዋረጋ ምኒልክ ልጅ ኢያሱ በተወለዱ በሦስተኛ ወራቸው በወርሀ ሚያዚያ ሞቱ። ይህን ጊዜ ራስ ሚካኤል (በወቅቱ ራስ ነበሩ) ከዳግማዊ ምኒልክ ጋር ለመላቀስ ከደሴ ወደ ሸዋ መጥተው በእንጦጦ ቤተ መንግሥት ከአማቻቸው ጋር ኀዘን ተቀመጡ፡፡ በወቅቱ በልጅ እያሱ እና በተፈሪ መኮነን(አፄ ሀይለስላሴ) መካከል የነበረዉ ዉጥረት ይታወቅ ስለነበረ ከተፈሪ ወገን የነበረች አንዲት የሸዋ አልቃሽ......

“ምነው በቀረባት የወሎ ጋብቻ፣ የወሎ ግዛት፣

ግሸን ወድቃ ቀረች የሸዋ እመቤት”........ ብላ ቤተ መንግሥቱ ዉስጥ አንጎራጎረች፡፡

በዚህን ጊዜ ተሰማ ጎሹ የተባለው የወሎ አልቃሽ በሴትዮዋ እንጉርጉሮ የወሎን ሰው የከፋው መሆኑን ተረድቶ የሚቀጥለውን የለቅሶ ግጥም ገጠመ፡፡

“ምነው ወሎን ገዝታ ግሼን ብትቀበር፤

ግማደ መስቀሉ ካረፈበት አገር፡፡

ከሚካኤል ወዲያስ ምን ክብር ባል ነበር፡፡

አይስሟት ጌታየ የሴትን ወሬኛ፤

እንጦጦን አይፈራም የአምላክ መላክተኛ፡፡

አሁን ምን ያደርጋል የሴት ወዮ ባይ፡

ወሎ የመጣው ሞት ሸዋ የለም ወይ፡፡

ተይ አንቺ ሴትዮ ነገር አታጥብቂ፤

እኛ አልገደልናትም እግዜርን ጠይቂ፡፡........ ብሎ በአንጎራጎረ ጊዜ አፄ ምኒልክ  «ተውት ይቅር ይኸ ሁሉ ነገር ምን ያስፈልጋል!» ብለው ለቅሶውን አስቆሙት፡፡

--- አጠር ስናደርገዉ......

ወ/ሮ ሸዋረጋ ምኒልክ 

የዳግማዊ አፄ ምኒልክ ልጅ ፣ የንጉሥ ሚካኤል ባለቤት ፣ የዓፄ ምኒልክ የልጅ ልጅ፣ የልጅ ኢያሱ እናት ነበሩ፡፡
ጸሓፊ

**ጸሐፊ** እና **ደራሲ** ማለት ነገሮችን በሚያይበት መንገድ ማህበራዊ ኢኮኖሚያዊ ታሪክን ባህላዊ ስነምግባርን እየሰጠ እንዲሁም ጊዜን እዉነትን ይዞ በሰዉ ልብ ላይ በሚቀር መልኩ እና ምእናብን በልቦለዶቻቸዉ እየገለፁ እና ታሪክን የሚዘክሩ ባለሙያዎች ናቸዉ። በአጠቃላይ ደራሲ ማለት የትዉልድ ላጲስ ነዉ።  ታሪክን ሚዘክር እዉነትን ሚናገረዉ ግለሰቡ(ቧ) ደረሰ ወይም ደረሰች ይባላል።

መደብ:ሥነ ጽሁፍ