የፖለቲካ ጭቆና

**የፖለቲካ ጭቆና** በፖለቲካዊ ጉዳዮች በተለይም በህብረተሰቡ የፖለቲካ ህይወት ውስጥ መሳተፍን ለመገደብ ወይም ለመከልከል በማሰብ በዜጎች መካከል ያለውን አቋም በመቀነስ በህብረተሰቡ ውስጥ ያለ ግለሰብ ወይም ቡድን ስደት ነው። ይህ በአድሎአዊ ፖሊሲዎች እንደ የሰብአዊ መብት ጥሰት፣ እስራት፣ የጥቃት ወይም ሽብር እንደ ግድያ፣ ማሰቃየት፣ በግዳጅ መሰወር እና ሌሎች የፖለቲካ አክቲቪስቶችን ከህግ-ወጥ ቅጣት፣።
thumb|250px|በአዲስ አበባ የቀይ ሽብር ሰለባዎች ሙዚየም

## ታሪክ
### የጥንት ዓለም
thumb|250px|ጋሊልዮ ጋሊሊ እና ኢንኩዊዚሽን
ከጥንት ጀምሮ በሁሉም አገሮች ማለት ይቻላል፣ ቤተ ክርስቲያን ሁልጊዜ ከመንግሥት ጋር የተያያዘች እንደመሆኗ፣ የፖለቲካ ስደት ከሃይማኖታዊ አመለካከቶች ልዩነት ጋር የተያያዘ ነው። ይህ እስከ 18ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ድረስ የፈረንሳይ አብዮት ድረስ ቀጠለ ።
### [[የሩሲያ ግዛት]]
thumb|200px|ታራስ ሼቭቼንኮ
ከ1721 እስከ 1917 ባለው ጊዜ ውስጥ የንጉሠ ነገሥቱን አገዛዝ ያልተደሰቱ ሁሉ ወደ ሳይቤሪያ ተወስደው መብታቸውን ተነፍገው ወይም ተገድለዋል። ይህ የደረሰው በዲሴምብሪስቶች ላይ ነው, እሱም በሰርፍዶም, የሩሲያዊነት። በኢምፔሪያል ሩሲያ ውስጥ በጣም ታዋቂው የፖለቲካ ጭቆና ሰለባ ታራስ ሼቭቼንኮ ነበር ።

### [[ናዚ ጀርመን]]
thumb|160px|ካርል ቮን ኦሲትዝኪ (እ.ኤ.አ. በ1938 ተገደለ)፣ የጀርመን የናዚዝም ተቃዋሚ
thumb|230px|የናዚ ማጎሪያ ካምፕ ሰለባዎች አካላት
thumb|230px|የናዚ ፕሮፓጋንዳ
ከ 1933 እስከ 1945 ከናዚ ፓርቲ በስተቀር ሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች በጀርመን እና በተያዙ አገሮች ታግደዋል   ። የጌስታፖዎች፣ የሚቀጣው ሚስጥራዊ ፖሊስ፣ ቤተመጻሕፍትን ወረረ እና መጽሐፍትን በአደባባይ አቃጠለ። በአይሁዶች የደራሲዎቻቸው አመጣጥ ምክንያት የስነ-ህንፃ ቅርሶች እና ውድ የሙዚቃ ስራዎች ወድመዋል፣ እና ቅርሶች በተያዙ ሀገራት ካሉ ሙዚየሞች ተዘርፈዋል። ለአንዳንድ ጀርመኖች እና ሁሉም የ"የበታች ዘሮች" ተወካዮች - ባልትስ ፣ስላቭስ ፣ ጥቁሮች ፣ ወዘተ የሰብአዊ መብቶችን በጅምላ መነፈግ ነበር ፣ የማጎሪያ ካምፖች በተደራጀ መልኩ ለማጥፋት ተፈጥረዋል   ። ይህም በ1945 ጀርመን ባካሄደችው በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ሽንፈት ድረስ ቀጥሏል። በጀርመን ባህል እና በሌሎች በርካታ የአውሮፓ ባህሎች ላይ ሊስተካከል የማይችል ጉዳት ደርሷል   ።

### [[ሶቪዬት ሕብረት]]
thumb|250px|የኮሚኒዝም መሪዎች
[thumb|22э50px|[ቀይ ሽብር|የቀይ ሽብር ሰለባዎች]]
thumb|250px|ከስታሊን እና ከሴት ልጁ ጋር የጭቆናዎቹ ዋና አዘጋጆች አንዱ የሆኑት ላቭረንቲ ቤሪያ
ከ 1917 እስከ 1922 በ "የእርስ በርስ ጦርነት" የሶቪዬት መንግስት የህብረተሰብ ጠላት ክፍሎችን ተወካዮችን በሙሉ - ከሠራተኞች እና ከገበሬዎች በስተቀር ሁሉም በሶቪየት ጦር ሠራዊት የተፈጸሙ ስደት እና የፍርድ ቤት ግድያዎች ቀዳሚ ሰለባዎች ነበሩ። እ.ኤ.አ. ከ1920ዎቹ መጨረሻ እስከ 1950ዎቹ ድረስ ፣ በስታሊኒዝም ዘመን በሰው ልጆች ላይ አሰቃቂ ወንጀሎች ተፈጽመዋል - ሆሎዶሞር ፣ ታላቅ ሽብር እና የጉላግ ማጎሪያ ስርዓት በሌኒን ተነሳሽነት በ1919 ብቅ ያለው ግን በጆሴፍ ስታሊን የግዛት ዘመን እጅግ በጣም ብዙ ነበር   ። ከ1960ዎቹ እስከ 1980ዎቹ ድረስ የሶቪየት መንግስት በኮሚኒስት ርዕዮተ ዓለም የማይስማማውን ሁሉ ያሳድድ ነበር፣ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ህይወት አጠፋ። የሶቪየትን የአፍጋኒስታን ወረራ የተቃወመ ማንኛውም ሰውም ከባድ ቅጣት ይደርስበታል። የፖለቲካ ጭቆና በ1991 አብቅቷል  ።

### [[ቻይና]]
በማኦ ዜዱንግ አምባገነንነት ዘመን በአማካኝ 50 ሚሊዮን ህዝብ በጭቆና ተገድሏል ።
### [[ፋርስ]]
thumb|250px|በኢራን ውስጥ የሞት ቅጣት
ከእስላማዊው አብዮት ጀምሮ ሀገሪቱ በጨካኝ አምባገነናዊ የሸሪዓ አምባገነን አገዛዝ ስር ነበረች። የክርስትና ወይም የሴቶች መብት እንቅስቃሴን ጨምሮ ማንኛውም ተቃውሞ ለጭቆና ይጋለጣል   ።

### [[ኢትዮጵያ]]
thumb|250px|የተጎጂው አካል ቅሪት
thumb|250px|የተጎጂዎች ፎቶግራፎች
እ.ኤ.አ. ከ1976-1978 በነበረው የኢትዮጵያ የእርስ በርስ ጦርነት ባለሥልጣናቱ በማርክሳዊ መርሆዎች እየተመሩ "ቀይ ሽብር" ፈጽመዋል   ።

### [[ዩጋንዳ]]
በአሚና ኢዲ የግዛት ዘመን የኡጋንዳ መንግስት በንፁሀን ላይ ብዙ ወንጀል ፈጽሟል ።
### [[ቱርክ]]
የኦቶማን ኢምፓየር ባለስልጣናት የ ደቡብ ስላቪክ ህዝቦች ብሄራዊ የነጻነት እንቅስቃሴዎችን በንቃት አፍነዋል። እና በ1915 የአርመን የዘር ማጥፋት ወንጀል ፈጽመዋል ።
### [[ጣልያን]]
በሙሶሎኒ ፋሽስታዊ አምባገነንነት ዓመታት ገዥውን ፓርቲ የማይደግፉ ሰዎች ወድመዋል።

### [[ፖላንድ]]
thumb|250px|በምእራብ ሩሲያ ውስጥ በስሞልንስክ አቅራቢያ የፖላንድ እስረኞች በተገደሉበት ቦታ ላይ ወደ ካቲን መታሰቢያ ቦታ መግቢያ
በ 1939 ናዚ ጀርመን እና የዩኤስኤስአር ዓለምን በተፅዕኖ ዘርፎች ለመከፋፈል ስምምነት ተፈራርመዋል። ጀርመን የምዕራብ አውሮፓ ግዛቶችን ማጥቃት ጀመረች, እና የዩኤስኤስአርኤስ የምስራቅ አውሮፓ ሀገራትን በትይዩ ማጥቃት ጀመረ።

በሴፕቴምበር 1939 ጀርመን ፖላንድን ከምእራብ ወረረች እና ዩኤስኤስአር ከምስራቅ ወረረች በዚህም ምክንያት በተያዘው የአገሪቱ ምስራቃዊ ክፍል ውስጥ እያንዳንዱ 10 ኛ ሰው በ የሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ ተገድሏል እና የፖላንድ ጦር ልሂቃን በካቲን ሞተ። ከዚህ በኋላ ጀርመን በምዕራብ ፖላንድ ውስጥ በአውሮፓ ትልቁን ጌቶዎችን በማደራጀት በሌሎች አገሮችም ሆሎኮስትን አድርጋለች። 

እ.ኤ.አ. በ 1941 ናዚ ጀርመን አጋሩን በዩኤስኤስ አር ላይ ጥቃት ሰነዘረ እና በዩኤስ ፣ ዩኬ እና የዩኤስኤስ አር ወታደሮች ግፊት በ 1945 ተሸነፈ። በፖላንድ የሶቪየት ጭቆና በ 1989-1991 ብቻ አብቅቷል።
### [[ሊትዌኒያ]]፣ [[ላትቪያ]] እና [[ኤስቶኒያ]]
thumb|250px|በ 1940 የኢስቶኒያ ወረራ የሶቪየት ካርታ እቅድ
thumb|250px|በማሪያማ ፣ ኢስቶኒያ የሶቪየት እና የናዚ መንግስታት ሰለባ ለሆኑት የመታሰቢያ ኮምፕሌክስ
በ 1940 የባልቲክ አገሮች በሶቪየት ኅብረት ተወረሩ። መላው ፓርላማ በጥይት ተመታ፣ በአሻንጉሊት የሶቪየት መንግስት ተተካ፣ እና ፕሬዝዳንት ኮንስታንቲን ፒያት በማዕከላዊ ሩሲያ ታስረው ሞቱ። የፖለቲካ ጭቆና መጨረሻው የጎርባቾቭ ተሀድሶዎች እና የዘፈን አብዮት በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች “Mu isamaa on minu arm” የተሰኘውን የህዝብ ዘፈን ሲዘምሩ ነበር። በእነዚህ ክስተቶች ምክንያት ኢስቶኒያ ከዩኤስኤስአር ለመገንጠል የመጀመሪያዋ ሀገር ሆነች  ።

### [[የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ]]
#### [[ሩሲያ]]
thumb|250px|ቭላድሚር ፑቲን
thumb|250px|የሩስያ ተቃዋሚ መሪ ቦሪስ ኔምትሶቭ እ.ኤ.አ. በ2012 የፑቲንን ወደ ስልጣን መምጣት በመቃወም ሰልፍ በወጡበት ወቅት። በ2015 በፑቲን ትዕዛዝ ተገደለ።
thumb|250px|የፑቲን አገዛዝ ዋና ምልክት. ብዙ ተመራማሪዎች ብዙውን ጊዜ ከናዚ ስዋስቲካ ጋር ያወዳድራሉ, እና በብዙ የአለም ሀገራት ፑቲን በሩሲያ እና ከዚያም በሌሎች ሀገራት ዜጎች ላይ በፈጸመው ወንጀል ተከልክሏል 
እ.ኤ.አ. በ1990ዎቹ መጀመሪያ ላይ ዲሞክራሲ በራሺያ ብቅ አለ ፣ ግን በ 1999 የፑቲኒዝም ዘመን መጀመሩ እና በተለይም እ.ኤ.አ. በ 2012 ፣ 2018 እና 2024 በተጭበረበሩ ምርጫዎች ወደ ስልጣን ከመጡ በኋላ ፣ በገዛ ዜጎቹ ላይ የሚደርሰው ጭቆና ተባብሷል። ከዚህም በላይ ሩሲያ በአጎራባች አገሮች ላይ በርካታ ጦርነቶችን ከፍቷል እና በተያዙ ግዛቶች ውስጥ የሚኖሩ ዜጎችን እንኳን በአያት ስማቸው (ኢሊያ ናቫልኒ) ምክንያት አሳድዳለች። ጭቆናው ከፍርድ ቤት ውጭ ግድያ፣ ግድያ፣ በህግ አስከባሪ ኤጀንሲዎች ውስጥ ማሰቃየት እና በማህበራዊ ድረ-ገጾች ላይ በሚሰጡ አስተያየቶች ላይ እስራት እና በግዳጅ መሰደድን ያጠቃልላል  ።

#### [[ዩክሬን]]
thumb|200px|ቪክቶር ያኑኮቪች፣ 4ኛው የዩክሬን ፕሬዝዳንት
thumb|250px|የተቃውሞ ሰልፈኞች አፈና እና ተኩስ የተካሄደው በዩክሬን የውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር የቤርኩት ልዩ ሃይል ክፍል ነው
thumb|250px|"የሰማይ መቶ" አካላት
የወቅቱ የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቪክቶር ያኑኮቪች ሙስና በመቃወም ሰላማዊ ሰልፍ በወጡበት ወቅት የቤርኩት ልዩ አገልግሎት እና ፖሊስ በትእዛዙ መሰረት በሰላማዊ ሰልፈኞች ላይ አፈና እና ማሰቃየት ፈጽመው ነበር ይህም በ2014 መጀመሪያ ላይ ሙሉ አብዮት አስነስቷል። የጭቆናው ጫፍ "የሰማይ መቶ" በመባል የሚታወቁትን ተቃዋሚዎች መተኮስ ነበር። ሩሲያ በዩክሬን ላይ ጦርነት ስትጀምር ያኑኮቪች ወደ ሩሲያ ሸሸ   ።

ቮሎዲሚር ዘሌንስኪ ስልጣን ከያዘ በኋላ በጄኔዲ ባላሾቭ እና በፖለቲካ ፓርቲያቸው ላይ የፖለቲካ ጭቆና ተከፈተ ።

#### [[ቤላሩስ]]
thumb|200px|የቤላሩስ አምባገነን አሌክሳንደር ሉካሼንኮ
thumb|250px|የቤላሩስ የኃይል አወቃቀሮች
thumb|250px|የቤላሩስ ተቃዋሚ መሪ ሰርጌይ ቲካኖቭስኪ በህገ ወጥ መንገድ ለበርካታ አመታት ታስረው ከቆዩ በኋላ ተለቀቁ።
በ 1994 አሌክሳንደር ሉካሼንኮ ወደ ስልጣን ሲመጣ ብሔራዊ ምልክቶች (ነጭ-ቀይ-ነጭ ባንዲራ እና የሊቱዌኒያ ታላቁ ዱቺ የጦር መሣሪያ ጥንታዊ ቀሚስ) ታግደዋል, እና ማንም ሰው በሉካሼንኮ ላይ የተጠቀመ ወይም ማንኛውንም አስተያየት የገለጸ ለእስር, ለረጅም ጊዜ እስራት እና ማሰቃየ   ።

### [[አዘርባይጃን]]
thumb|170px|የተቃዋሚ መሪ አሊ ካሪምሊ
በኢልሃም አሊዬቭ አምባገነናዊ አገዛዝ ወቅት ሀገሪቱ ከፑቲን ጋር የነበራት ግንኙነት ተጠናክሯል እና የመናገር ነፃነት በተለይም ለሀገሪቱ አውሮፓ ውህደት እና የሰብአዊ መብት ጥበቃ ከሚታገሉት ጋር በተያያዘ  ።
### [[ቱርክመኒስታን]] እና [[ኡዝቤኪስታን]]
በሶቪየት የግዛት ዘመን ሀገሪቱ በአምባገነንነት ተሠቃየች, ነገር ግን የቀድሞዎቹ ኮሚኒስቶች በስልጣን ላይ ሲቆዩ, አምባገነኑ አዲስ መልክ ያዘ 
   ።
## መቋቋም
የሰብአዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች (ከዚህ ውስጥ በጣም ዝነኛ የሆነው የመታሰቢያ ሐውልት፣ ከጋዜጠኞች ጋር በመተባበር የሰብአዊ መብት ጥሰቶችን ይመዘግባሉ.) በብዙ የአለም ሀገራት ብቅ ብቅ እያሉ ሊበርታሪያኒዝምን የሚመስሉ አስተሳሰቦችን እያራመዱ እና አምባገነን መንግስታት ሊኖሩ የማይችሉበት ሁኔታ እየፈጠሩ ነው ።

## በተጨማሪም ተመልከት
* በሩሲያ ውስጥ ጭቆናዎች

## አገናኞች