open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ወደ ሮማውያን ፭

ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶፮ - ፶፰ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፭ ሲሆን በ፳፩ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ።

ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።

## ቁጥር ፰<sup>ስለእውነተኛ ፍቅር</sup>

እግዚአብሔር ለሰው ያለውን እውነተኛ ፍቅር ያሳያል ።

8፤ነገር፡ግን፥ገና፡ኀጢአተኛዎች፡ሳለን፡ክርስቶስ፡ስለ፡እኛ፡ሞቷልና፥እግዚአብሔር፡ለእኛ፡ያለውን፡
የራሱን፡ፍቅር፡ያስረዳል።

## ቁጥር ፲፬<sup>ሁለተኛ አዳም</sup>
የክርስቶስ ፪ኛ አዳምነቱን ያሳውቃል እንዲህ ብሎ፣
14፤ነገር፡ግን፥በአዳም፡መተላለፍ፡ምሳሌ፡ኀጢአትን፡ባልሠሩት፡ላይ፡እንኳ፥ከአዳም፡ዠምሮ፡እስከ፡ሙሴ፡ድረስ፡ሞት፡ነገሠ፤አዳም፡ይመጣ፡ዘንድ፡ላለው፡ለርሱ፡አምሳሉ፡ነውና።

## ቁጥር ፲፱<sup>መዳን በክርስቶስ</sup>
19፤በአንዱ፡ሰው፡አለመታዘዝ፡ብዙዎች፡ኀጢአተኛዎች፡እንደ፡ኾኑ፥እንዲሁ፡ደግሞ፡በአንዱ፡መታዘዝ፡
ብዙዎች፡ጻድቃን፡ይኾናሉ።
----

﻿የጳውሎስ፡
መልእክት 
ወደ ሮማውያን
ምዕራፍ ፭

## ቁጥር ፩ - ፲

1፤እንግዲህ፡በእምነት፡ከጸደቅን፡በእግዚአብሔር፡ዘንድ፡በጌታችን፡በኢየሱስ፡ክርስቶስ፡ሰላምን፡እንያዝ፤
2፤በርሱም፡ደግሞ፡ወደቆምንበት፡ወደዚህ፡ጸጋ፡በእምነት፡መግባትን፡አግኝተናል፤በእግዚአብሔር፡ክብርም፡
ተስፋ፡እንመካለን።
3-4፤ይህም፡ብቻ፡አይደለም፥ነገር፡ግን፥መከራ፡ትዕግሥትን፡እንዲያደርግ፥ትዕግሥትም፡ፈተናን፡ፈተናም፡
ተስፋን፡እንዲያደርግ፡እያወቅን፥በመከራችን፡ደግሞ፡እንመካለን፤
5፤በተሰጠንም፡በመንፈስ፡ቅዱስ፡የእግዚአብሔር፡ፍቅር፡በልባችን፡ስለ፡ፈሰሰ፥ተስፋ፡አያሳፍርም።
6፤ገና፡ደካማዎች፡ሳለን፡ክርስቶስ፡ዘመኑ፡ሲደርስ፡ስለ፡ኀጢአተኛዎች፡ሞቷልና።
7፤ስለ፡ጻድቅ፡የሚሞት፡በጭንቅ፡ይገኛልና፤ስለ፡ቸር፡ሰው፡ግን፡ሊሞት፡እንኳ፡የሚደፍር፡ምናልባት፡
ይገኝ፡ይኾናል።
8፤ነገር፡ግን፥ገና፡ኀጢአተኛዎች፡ሳለን፡ክርስቶስ፡ስለ፡እኛ፡ሞቷልና፥እግዚአብሔር፡ለእኛ፡ያለውን፡
የራሱን፡ፍቅር፡ያስረዳል።
9፤ይልቁንስ፡እንግዲህ፡አኹን፡በደሙ፡ከጸደቅን፡በርሱ፡ከቍጣው፡እንድናለን።
10፤ጠላቶች፡ሳለን፡ከእግዚአብሔር፡ጋራ፡በልጁ፡ሞት፡ከታረቅን፥ይልቁንም፡ከታረቅን፡በዃላ፡በሕይወቱ፡
እንድናለን፤
## ቁጥር ፲፩ - ፳፩
11፤ይህም፡ብቻ፡አይደለም፥ነገር፡ግን፥አኹን፡መታረቁን፡ባገኘንበት፡በጌታችን፡በኢየሱስ፡ክርስቶስ፡በኩል፡
በእግዚአብሔር፡ደግሞ፡እንመካለን።
12፤ስለዚህ፡ምክንያት፥ኀጢአት፡ባንድ፡ሰው፡ወደ፡ዓለም፡ገባ፥በኀጢአትም፡ሞት፤እንደዚሁም፡ዅሉ፡
ኀጢአትን፡ስላደረጉ፡ሞት፡ለሰው፡ዅሉ፡ደረሰ፤13፤ሕግ፡እስከ፡መጣ፡ድረስ፡ኀጢአት፡በዓለም፡ነበረና፥ነገር፡ግን፥ሕግ፡በሌለበት፡ጊዜ፡ኀጢአት፡
አይቈጠርም፤
14፤ነገር፡ግን፥በአዳም፡መተላለፍ፡ምሳሌ፡ኀጢአትን፡ባልሠሩት፡ላይ፡እንኳ፥ከአዳም፡ዠምሮ፡እስከ፡ሙሴ፡ድረስ፡ሞት፡ነገሠ፤አዳም፡ይመጣ፡ዘንድ፡ላለው፡ለርሱ፡አምሳሉ፡ነውና።
15፤ነገር፡ግን፥ስጦታው፡እንደ፡በደሉ፡መጠን፡እንደዚያው፡አይደለም፤ባንድ፡ሰው፡በደል፡ብዙዎቹ፡
ሞተዋልና፥ነገር፡ግን፥የእግዚአብሔር፡ጸጋና፡ባንድ፡ሰው፡በኢየሱስ፡ክርስቶስ፡ጸጋ፡የኾነው፡ስጦታ፡ከዚያ፡ይልቅ፡ለብዙዎች፡በዛ።
16፤አንድ፡ሰውም፡ኀጢአትን፡በማድረጉ፡እንደኾነው፡መጠን፡እንደዚያው፡ስጦታው፡አይደለም፤ፍርድ፡
ካንድ፡ሰው፡ለኵነኔ፡መጥቷልና፥ስጦታው፡ግን፡በብዙ፡በደል፡ለማጽደቅ፡መጣ።
17፤በአንዱም፡በደል፡ሞት፡በአንዱ፡በኩል፡ከነገሠ፥ይልቁን፡የጸጋን፡ብዛትና፡የጽድቅን፡ስጦታ፡ብዛት፡
የሚቀበሉ፡በአንዱ፡በኢየሱስ፡ክርስቶስ፡በኩል፡በሕይወት፡ይነግሣሉ።
18፤እንግዲህ፡ባንድ፡በደል፡ምክንያት፡ፍርድ፡ለኵነኔ፡ወደ፡ሰው፡ዅሉ፡እንደ፡መጣ፥እንዲሁም፡ባንድ፡ጽድቅ፡ምክንያት፡ስጦታው፡ሕይወትን፡ለማጽደቅ፡ወደ፡ሰው፡ዅሉ፡መጣ።
19፤በአንዱ፡ሰው፡አለመታዘዝ፡ብዙዎች፡ኀጢአተኛዎች፡እንደ፡ኾኑ፥እንዲሁ፡ደግሞ፡በአንዱ፡መታዘዝ፡
ብዙዎች፡ጻድቃን፡ይኾናሉ።
20-21፤በደልም፡እንዲበዛ፡ሕግ፡ጭምር፡ገባ፤ዳሩ፡ግን፡ኀጢአት፡በበዛበት፥ኀጢአት፡በሞት፡እንደ፡
ነገሠ፥እንዲሁ፡ደግሞ፡ጸጋ፡ከጌታችን፡ከኢየሱስ፡ክርስቶስ፡የተነሣ፡በጽድቅ፡ምክንያት፡ለዘለዓለም፡ሕይወት፡
ይነግሥ፡ዘንድ፥ጸጋ፡ከመጠን፡ይልቅ፡በለጠ።

መደብ:ክርስትና
መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
መደብ:ተዋህዶ
መደብ:ሃይማኖት ነክ መዋቅሮች
የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት

**የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት** በጥንታዊ ግብጽ ታሪክ በሰፊው እስከ 8ኛው ሥርወ መንግሥት መጨረሻ ድረስ የነበረበት ጊዜ ነው። በተለይ ከ3ኛው ሥርወ መንግስት እስከ 6ኛው ሥርወ መንሥስት መጨረሻ ድረስ ያለው ዘመን ወይም ከፈርዖን ነጨሪኸት እስከ 2 መረንሬ ድረስ በአሁኑ ሊቃውንት ዘንድ **ጥንታዊው መንግሥት** ወይም **ብሉይ መንግሥት** ተብሏል። ነገር ግን እነዚህ ሥርወ መንግሥታት አከፋፈል ጸሐፊውን ማኔቶን በመከተል ናቸው እንጂ ሁልጊዜ አዲስ ቤተሰብ የገባበት አይመስልም። 

እነዚህ ፈርዖኖች የራሳቸውን ወገን «የሔሩ (ሆሩስ) ወገን» ይሉት ነበር። ሆኖም በ2ኛው ሥርወ መንግሥት ፐሪብሰን ወገኑን ከሔሩ ወደ ሴት ወገን እንደ ቀየሩ ይመስላል፤ ተከታዩም ኃሰኸምዊ ለሁለቱ ወገኖች ወከለ። 

ታላላቆቹ ሀረሞች (ፒራሚድ) እና የጊዛ ታላቅ እስፊንክስ በ4ኛው ሥርወ መንግሥት ተገነቡ። በመካከለኛው ዘመን እስላማዊ ጸሐፊዎች እንደ ግብጻዊው እብን አብድ ኤል-ሀከም እና ፋርሳውያን አል-ታባሪና ሙሐመድ ቈንዳሚር መጻሕፍት ዘንድ፣ ፒራሚዶች፣ እስፊንክስ ወዘተ. ሁሉ የተሠሩ ከማየ አይህ በፊት በኖሩት ክፉ ዘሮች (የቃየልና የሴት  ልጆች) ነበር ብለው ጻፉ። የምጽራይም ልጆች ከጊዜ በኋላ (9ኛው ሥርወ መንግሥት) ሠፈሩበት ብለው ጻፉ። እንዲሁም በኢትዮጵያ አፈ ታሪክ ከማየ አይኅ በፊት በነገሱት ነገደ ኦሪ ወይም ኦሪታውያን ስሞች መካከል የነዚህ ፈርዖኖች ስሞች ሊታዩ ይቻላል፤ በተለይ ፈርዖን ስነፈሩ በንጉሡ ሰነፍሩ ይታያል።

ያም ሆነ ይህ እነዚህ ፈርዖኖች በተለይ ጨካኝና መረኖች እንደ ሆኑ፣ ሁላቸውም እንደ ጠፉ ሊጠራጠር አይችልም። ብዙ ቋንቋ በጽሑፍ በኩል አወረሱ። 

መደብ:ጥንታዊ ግብፅ
እምድብር

**እምድብር** የደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልልና የጉራጌ ዞን ከተማ ነው። የቸሃ ወረዳ መቀመጫ ነው። 

እምድብር የመብራት ኃይል፣ የስልክና የፖስታ ቤት አገልግሎት ካሉዋቸው ከተሞች አንዱ ነው። የኢትዮጵያ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን እምድብር ሀግረ ስብከት መሀል ነው።

ከ1924 ዓም ያሕል የካቶሊክ ካፑቺን መኖክሴ ሚስዮን እዚህ ተገኘ። የእምድብር ገበያ በየዓርቡ ይካሄድ ነበር።

የ1976 ዓም ድርቆት ዝናቡን ከልክሎ የእንሰት ሰብል በሙሉ በዚያው አመት በበሽታ ተበላሸ። የካቶሊክ እርዳታ አገልግሎት በልግሥናቸው ልብስ፣ በቆሎ፣ ወተት፣ ቅቤና ዘይት ለኗሪዎቹ አቀረቡ።

የሕዝብ ቁጥር በ1997 ዓም በ4057 ሰዎች ተቆጠረ።

መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
ቡታጅራ

**ቡታጅራ** የደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልልና የጉራጌ ዞን ከተማና ልዩ ወረዳ ነው። በመስቃን ወረዳ ይከበባል። 

ቡታጅራ የመብራት ኃይል፣ የስልክና የፖስታ ቤት አገልግሎት ካሉዋቸው ከተሞች አንዱ ነው። የብታጅራ ገበያ በየዓርቡ ይካሄዳል።

ለአቡነ ተክለ ሃይማኖት የተቀደሠ ምንጭ አለ፤ የከተማ መስጊድ ደግሞ በ1972 ዓም ተሠራ።

በ1918 ዓም ሚስዮኑ ፔር አዛዕዝ በሥፍራው ምንም አላገኘም። በ1927 ዓም ግን አንድ ጀርመናዊ ጉዞ ከተማው የጉራጌ አገር መቀመጫ ሆኖ እንደ ተመሠረተ አመለከተ። በ1929 ዓም ጣልያኖቹ ራስ ደስታ ዳምጠውን በቡታጅራ ገደሉዋቸው። በ1933 ዓም አርበኞችና የብሪታንያ ጭፍሮችም ከተማውን ነጻ አወጡት።

የሕዝብ ቁጥር በ1999 ዓም በ33,406 ሰዎች ተቆጠረ።

መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
እዣ

**እዣ** የደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልልና የጉራጌ ዞን ወረዳ ነው። ስሙ የመጣውም ከሚኖሩበት ሰባትቤት ጉራጌ ብሔሮች የአንዱ ነው፤ እነሱም እዣኛ (ጉራግኛ) ተናጋሪዎች ናቸው። 

ከ1999 ዓም በፊት የቀድሞው እዣና ወለኔ ወረዳ ክፍል ነበረ። በእዣ ውስጥ ያለው ዋና ከተማ አገና ነው። ከአገነና በተጨማሪ ሻመነ ቦዠባር አምበለሊ ፍንትየ  የመሳሰሉ ገበያዎች አሉ

መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች
ጉመር

**ጉመር** የደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልልና የጉራጌ ዞን ወረዳ ነው። ስሙ የመጣውም ከሚኖሩበት ሰባትቤት ጉራጌ ብሔሮች የአንዱ ነው፤ እነሱም ጉመርኛ (ጉራግኛ) ተናጋሪዎች ናቸው። 

በጉመር ውስጥ ያሉት ከተሞች አረቅጥና ቄቡል ናቸው። አረቅጥ ሐይቅ በወረዳውም አለ። ደብረ ሙጎ ሁለት የ19ኛ ክፍለ ዘመን መስጊዶችና ብዙ የበለስ፣ ወይራ፣ ዝግባ፣ ጥድና ዋንዛ ደን አለበት፤ እንዲሁም ዮ፣ አይሰጪ እና ባልከች የተባሉ ወንዞች መነሻ ነው።

መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች
ሶዶ (ወረዳ)

**ሶዶ** የደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልልና የጉራጌ ዞን ወረዳ ነው። ስሙ የመጣውም ከሚኖሩበት ጉራጌ ሶዶ ወይም **[[ክስታኔ]]** ብሔር ነው፤ እነሱም የሶዶኛ (ጉራግኛ) ተናጋሪዎች ናቸው። 

በሶዶ ውስጥ ያለው ዋና ከተማ ቡዌ ነው። የአቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ መቃብር በመድረከብድ አቦ ገዳም ይገኛል፤ የጢያ ድንጋይ ሐውልቶችም በወረዳው አሉ። 

መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች
አገና

በማእከላዊ ኢትዮጵያ ክልል የጉራጌ ዞን ከተማ ነው። የእዣ ወረዳ መቀመጫ ነው። 

መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
አረቅጥ

**አረቅት** የደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልልና የጉራጌ ዞን ከተማ ነው። የጉመር ወረዳ ከተማ ነው። 

መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች
ጀምቦሮ
ሴም

400px|thumb|ሴም በ1546 ዓም እንደ ተሳለ
**ሴም** (ዕብራይስጥ፦ שֵׁם  /ሸም/) በብሉይ ኪዳንና በአይሁድ፣ ክርስቲያንና እስላም ሥነ ጽሑፍ ዘንድ በኖኅ መርከብ ላይ ከማየ አይኅ ካመለጡት ከኖኅ ሦስት ወንድ ልጆች መሃል አንዱ ነው። ወንድሞቹ ካምና ያፌት ነበሩ፤ ልጆቹም ኤላም፣ አሦር፣ አራም፣ አርፋክስድና ሉድ ናቸው።

በመጽሐፈ ኩፋሌ ዘንድ ሴም በ1207 ዓ.ዓ. ተወለደ፤ በዚህ አቆጣጠር በ1308 ዓ.ዓ. ማየ አይኅ ወይም የጥፋት ውኃ በደረሰበት ዓመት የሴም ዕድሜ 101 ዓመት ያህል ነበር። ሚስቱም ሰደቀተልባብ ተብላ በመርከቡ ላይ ደግሞ አመለጠች። በስምምነት ሴም የተቀበለው የምድር ርስት ዕጣ በእስያ ከጢና ወንዝ (ዶን ወንዝ)ና ከግዮን ወንዝ (አባይ ወንዝ) መካከል ተገኘ። (ስለ ሴም ሚስት ስም በሌሎች ልማዶች ውስጥ፣ ሚስቶች በኖህ መርከብ ላይ ይዩ።)

350px|thumb|left|ሴም፣ ካምና ያፌት በ1896 ዓም ስዕል
በኦሪት ዘፍጥረት 11:10 ዘንድ፣ ሴም 100 ዓመት ሲሆን ከጥፋት ውሃ 2 ዓመት በኋላ አርፋክስድን ወለደ፤ ከዚያ ሌላ 500 ዓመት ቆይቶ ባጠቃላይ 600 ዓመታት ኖረ። ይህ ከ2864 እስከ 2264 ዓመት ያህል ድረስ ከክርስቶስ ልደት በፊት ሊሆን ይችላል።

በልማድ ዘንድ ልጆቹ ኤላም፣ አሦር፣ አራም፣ ከለዳውያንና ልድያ የተባሉትን ጥንታዊ ብሔሮች ወለዱ። እስራኤል፣ አረቦችና አግዓዝያን ከከለዳውያን (አርፋክስድ) ዘር ወጡ። በቋንቋ ጥናት ኤላማውያን ወይም ልድያውያን የሴማዊ ቋንቋ ተናጋሪዎች አልነበሩም፤ የሴም ዘር ያልሆነው የከነዓን ሕዝብ ግን ሴማዊ ቋንቋ ተናገሩ፤ ዘመናዊ ዕብራይስጥም የከነዓንኛ አይነት ይመስላል።

በአንዳንድ የአይሁድ ምንጭ የመልከ ጼዴቅ መታወቂያ በውነት ሴም የኖህ ልጅ ነበረ። በሌሎች ጽሑፎች ውስጥ ግን መልከ ጼዴቅ የሴም ልጅ ልጅ ይባላል። 

በእስልምና ሥነ ጽሑፍ ብዙ ጊዜ ሴም (አረብኛ፦ /ሳም/) እንደ ነቢይ ይቆጠራል።

መደብ:የኖህ ልጆች
የሐዋርያት ሥራ ፩

የሐዋርያት ሥራ ፩ በሐዋርያት ሥራ መጽሐፍ የመጀመሪያው ምዕራፍ ሲሆን የሚያተኩረው በጌታችን በመድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እርገትና እስከ ጰራቅሊጦስ (መንፈስ ቅዱስ) መምጣት በፊት ሐዋርያት የሠሩት መንፈሳዊ ተግባራት  ናቸው ። የጻፈውም ቅዱስ ሉቃስ እንደሆነ በማስረጃ ሙሉበሙሉ ቤተክርስቲያን የምታምነው ነው ይህም በ፳፮ ንዑስ ክፍሎች ይካተታል ።

﻿**የሐዋርያት ሥራ ምዕራፍ ፩**

## ቁጥር ፩ - ፲
1-2፤ቴዎፍሎስ፡ሆይ፥ኢየሱስ፡የመረጣቸውን፡ሐዋርያትን፡በመንፈስ፡ቅዱስ፡ካዘዛቸው፡በዃላ፡
እስከዐረገበት፡
ቀን፡ድረስ፥ያደርገውና፡ያስተምረው፡ዘንድ፡ስለዠመረው፡ዅሉ፡
መዠመሪያውን፡ነገር፡ጻፍኹ፤
3፤ደግሞ፡አርባ፡ቀን፡እየታያቸው፡ስለእግዚአብሔርም፡
መንግሥት፡ነገር፡እየነገራቸው፥በብዙ፡ማስረጃ፡ከሕማማቱ፡በዃላ፡ሕያው፡ኾኖ፡ለእነርሱ፡
ራሱን፡አሳያቸው።
4፤ከነርሱም፡ጋራ፡ዐብሮ፡ሳለ፡ከኢየሩሳሌም፡እንዳይወጡ፡አዘዛቸው፥
ነገር፡ግን፦ከእኔ፡የሰማችኹትን፡አብ፡የሰጠውን፡የተስፋ፡ቃል፡ጠብቁ፤
5፤ዮሐንስ፡በውሃ፡
አጥምቆ፡ነበርና፥እናንተ፡ግን፡ከጥቂት፡ቀን፡በዃላ፡በመንፈስ፡ቅዱስ፡ትጠመቃላችኹ፡
አለ።
6፤እነርሱም፡በተሰበሰቡ፡ጊዜ፦ጌታ፡ሆይ፥በዚህ፡ወራት፡ለእስራኤል፡መንግሥትን፡
ትመልሳለኽን፧ብለው፡ጠየቁት።
7፤ርሱም፦አብ፡በገዛ፡ሥልጣኑ፡ያደረገውን፡ወራትንና፡
ዘመናትን፡ታውቁ፡ዘንድ፡ለእናንተ፡አልተሰጣችኹም፤
8፤ነገር፡ግን፥መንፈስ፡ቅዱስ፡
በእናንተ፡ላይ፡በወረደ፡ጊዜ፡ኀይልን፡ትቀበላላችኹ፥በኢየሩሳሌምም፡በይሁዳም፡ዅሉ፡
በሰማርያም፡እስከምድር፡ዳርም፡ድረስ፡ምስክሮቼ፡ትኾናላችኹ፡አለ።
9፤ይህንም፡ከተናገረ፡
በዃላ፡እነርሱ፡እያዩት፡ከፍ፡ከፍ፡አለ፤ደመናም፡ከዐይናቸው፡ሰውራ፡ተቀበለችው።
10፤ርሱም፡ሲኼድ፡ወደ፡ሰማይ፡ትኵር፡ብለው፡ሲመለከቱ፡ሳሉ፥እንሆ፥ነጫጭ፡ልብስ፡
የለበሱ፡ኹለት፡ሰዎች፡በአጠገባቸው፡ቆሙ፤

## ቁጥር ፲፩ - ፳
11፤ደግሞም፦የገሊላ፡ሰዎች፡ሆይ፥ወደ፡ሰማይ፡እየተመለከታችኹ፡ስለ፡ምን፡ቆማችዃል፧
ይህ፡ከእናንተ፡
ወደ፡ሰማይ፡የወጣው፡ኢየሱስ፡ወደ፡ሰማይ፡ሲኼድ፡እንዳያችኹት፥እንዲሁ፡
ይመጣል፡አሏቸው።
12፤በዚያን፡ጊዜ፡ደብረ፡ዘይት፡ከሚባለው፡ተራራ፡ወደ፡ኢየሩሳሌም፡
ተመለሱ፥ርሱም፡ከኢየሩሳሌም፡የሰንበት፡መንገድ፡ያኽል፡የራቀ፡ነው።
13፤በገቡም፡ጊዜ፡
ወደሚኖሩበት፡ሰገነት፡ወጡ፥ጴጥሮስና፡
ዮሐንስም፣ያዕቆብም፣እንድርያስም፣ፊልጶስም፣
ቶማስም፣በርተሎሜዎስም፣ማቴዎስም፣የእልፍዮስ፡ልጅ፡ያዕቆብም፣ቀናተኛ፡የሚባለው፡
ስምዖንም፣የያዕቆብ፡ልጅ፡ይሁዳም።
14፤እነዚህ፡ዅሉ፡ከሴቶችና፡ከኢየሱስ፡እናት፡
ከማርያም፡ከወንድሞቹም፡ጋራ፡ባንድ፡ልብ፡ኾነው፡ለጸሎት፡ይተጉ፡ነበር።
15፤በዚህም፡ወራት፡ጴጥሮስ፡መቶ፡ኻያ፡በሚያኽል፡በሰዎች፡ማኅበር፡ዐብረው፡በነበሩ፡
በወንድሞቹ፡መካከል፡ተነሥቶ፡አለ፦
16፤ወንድሞች፡ሆይ፥ኢየሱስን፡ለያዙት፡መሪ፡
ስለኾናቸው፡ስለ፡ይሁዳ፡መንፈስ፡ቅዱስ፡አስቀድሞ፡በዳዊት፡አፍ፡የተናገረው፡የመጽሐፍ፡
ቃል፡ይፈጸም፡ዘንድ፡ይገ፟ባ፟፡ነበር፤
17፤ከእኛ፡ጋራ፡ተቈጥሮ፡ነበርና፥ለዚህም፡አገልግሎት፡
ታድሎ፡ነበርና።
18፤ይህም፡ሰው፡በዐመፅ፡ዋጋ፡መሬት፡ገዛ፥በግንባሩም፡ተደፍቶ፡ከመካከሉ፡
ተሰነጠቀ፥አንዠቱም፡ዅሉ፡ተዘረገፈ፤
19፤በኢየሩሳሌምም፡ለሚኖሩ፡ዅሉ፡ታወቀ፤
ስለዚህም፡ያ፡መሬት፡በቋንቋቸው፡አኬልዳማ283፡ተብሎ፡ተጠራ፥ርሱም፡የደም፡መሬት፡
ማለት፡ነው።
20፤በመዝሙር፡መጽሐፍ፦መኖሪያው፡ምድረ፡በዳ፡ትኹን፥የሚኖርባትም፡
አይኑር፤ደግሞም፦ሹመቱን፡ሌላ፡ይውሰዳት፡ተብሎ፡ተጽፏልና።

## ቁጥር ፳፩ - ፳፮
21-22፤ስለዚህ፥ከዮሐንስ፡ጥምቀት፡ዠምሮ፥ከእኛ፡ዘንድ፡እስካረገበት፡ቀን፡ድረስ፥ጌታ፡
ኢየሱስ፡በእኛ፡መካከል፡በገባበትና፡በወጣበት፡ዘመን፡ዅሉ፥ከእኛ፡ጋራ፡ዐብረው፡ከነበሩት፡
ሰዎች፥ከነዚህ፡አንዱ፡ከእኛ፡ጋራ፡የትንሣኤው፡ምስክር፡ይኾን፡ዘንድ፡ይገ፟ባ፟ል።
23፤ኢዮስጦስም፡የሚሉትን፡በርስያን፡የተባለውን፡ዮሴፍንና፡ማትያስን፡ኹለቱን፡አቆሙ።
24-25፤ሲጸልዩም፦የዅሉን፡ልብ፡የምታውቅ፡አንተ፡ጌታ፡ሆይ፥ይሁዳ፡ወደገዛ፡ራሱ፡ስፍራ፡
ይኼድ፡ዘንድ፡በተዋት፡በዚች፡አገልግሎትና፡ሐዋርያነት፡ስፍራን፡እንዲቀበል፡የመረጥኸውን፡
ከነዚህ፡ከኹለቱ፡አንዱን፡ሹመው፡አሉ።
26፤ዕጣም፡ተጣጣሉላቸው፥ዕጣውም፡ለማትያስ፡
ወደቀና፡ከዐሥራ፡አንዱ፡ሐዋርያት፡ጋራ፡ተቈጠረ።
እሸ

**እሸ**  *Mimusops kummel*  በቆላማና ወንዝ ዳር እሚበቅል ተክል ነው ።እሸ ፍሬያቸው ለምግብነት ከሚውሉ ሀገር በቀል ዕፅዋቶች ውስጥ አንዱ ነው።የእሸ ዛፍ በቁመቱ ከትልልቅ የዛፍ ወይም እፅዋት ዓይነቶች አንዱ ነው። ቅጠሉ መጠነኛና ጌሾ መሰል ነው።ፍሬው በለጋነቱ የመርዝ ዛፍ ፍሬ ይመስላል። ፍሬው ሲቀላ ለምግብነት ይውላል።በተለይ የእሸ ፍሬ ሲለሞጭ ወይም በሚገባ ሲቀላ እና የቀላውን ደግሞ በመቁላት፡ በጨው ውሃ አሽቶና ደብኖ ሲመገቡት እጅግ ይጣፍጣል።

ዛፉ ጥላ በመሆን ከስሩ ሌሎች ተክሎች እንዳይጠወልጉ ይረዳል።  ግንዱ ደግሞ ጠንካራ ስለሆነ ለግንባታ፣ የቤት ቁሳቁስ ለማምረቻነትና እና ለንብ ቀፎ መስርያ ያገለግላል። 
## ተጨማሪ ንባብ
*https://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Mimusops+kummel

## ማጣቀሻ


መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
መደብ:ፍራፍሬ
ዶቅማ

**ዶቅማ**  *Syzygium guineense* በአፍሪቃ አህጉር የተገኘ ዛፍ ሲሆን፣ በኢትዮጵያም እንዲሁ ይገኛል።  ዛፉ እስከ 30ሜትር ቁመት ሊኖረው የሚችል ግዙፍ ተክል ነው።  «ዶቅማ አብዛኛውን ጊዜ ወንዝ ዳርን ተንተርሶ በቆላ የአየር ንብረት የሚበቅል ሃገር በቀል ዛፍ ነው። ያልቀላው የዶቅማ ፍሬ ቅጠል መሰል ሲሆን የቀላው ደግሞ ጠቆር ያለ እና የመርዝ ዛፍን አሊያም የቡናን ፍሬ ይመስላል። የዶቅማ ፍሬ እጅግ የሚጣፍጥና ቢበሉት የማይሰለች ነው። በተለይም ወደ ጫካ ለተለያየ ስራ የሚጓዙ ሰዎች የዶቅማን ዛፍ ጥላ አረፍ ይሉበትና ፍሬውን ይመገቡታል። ለዱር አራዊትና አዕዋፋትም ቢሆን ተመራጭ ምግባቸው ነው እንጅ» 

መደብ: የኢትዮጵያ እጽዋት  መደብ:ፍራፍሬ
13ኛው ሥርወ መንግሥት

**13ኛው ሥርወ መንግሥት** በጥንታዊ ግብጽ የግብጽ ሁለተኛ ማዕከለኛ ዘመን ከ1819 እስከ 1646 ዓክልበ. ድረስ የቆየ ሥርወ መንግሥት ነው። 

13ኛው ሥርወ መንግሥት በቀጥታ ከመካከለኛው መንግስት (12ኛው ሥርወ መንግሥት) ተቀጠለ፤ መጀመራው ፈርዖኑም የ4 አመነምሃት ልጅ እንደ ሆነ ይታመናል። የግብጽ ታሪክ አዋቂ ኪም ራይሆልት እንደ ጻፈው፣ አዲስ ሥርወ መንግሥት መቆጠሩ (በማኔቶን አቆጣጠር) በስሜኑ ግብጽ ወይም ገሤም 14ኛው ሥርወ መንግሥት ተነስቶ ሀገሩ ስለ ተከፋፈለ ይመስላል፤ ይህም የሆነው በንግሥት ሶበክነፈሩ ዘመን ውስጥ እንደ ጀመረ ብሎ ያስባል። ስለዚህ ከሜምፎስ በስሜን እስከ 2ኛው  ፏፏቴ ድረስ ገዝቶ ነበር። በጊዜ ላይ የሥርወ መንግሥቱ ኃይል ደከመ፤ ሂክሶስም (15ኛው ሥርወ መንግሥት) ከወረሩ በኋላ ከጤቤስ ብቻ ይገዙ ጀመር። በ1646 ዓክልበ. ሂክሶስ መምፎስን ያዙ፤ አቢዶስም ከጤቤስ ነጻ ወጥቶ የራሱን የአቢዶስ ሥርወ መንግሥት መሠረተ፤ ስለዚህ ግዛቱ እንደገና ተከፋፍሎ መሪዎቹ ከዚያ በሚከተለው 16ኛው ሥርወ መንግሥት ይቆጠራሉ።

## ፈርዖኖች

ይህ ቅደም-ተከተል በተለይ እንደ አቶ ራይሆልት አስተሳሰብ ነው።

* ሰኸምሬ ኹታዊ 1 ሶበክሆተፕ 1819-1816 ዓክልበ. ግድም
* ሰኸምካሬ ሶንበፍ 1816-1812 ዓክልበ. ግድም
* ነሪካሬ 1812-1811 ዓክልበ. ግድም
* ሰኸምካሬ 5 አመነምሃት 1811-1808 ዓክልበ. ግድም
* አመኒ ቀማው 1808-1806 ዓክልበ. ግድም
* ሆተፒብሬ 1806-1803 ዓክልበ. ግድም
* ዩፍኒ 1803 ዓክልበ. ግድም
* 6  አመነምሃት 1803-1800 ዓክልበ. ግድም
* ሰመንካሬ ነብኑኒ 1800-1798 ዓክልበ. ግድም
* ሰኸተፒብሬ 1798-1796 ዓክልበ. ግድም
* ሰዋጅካሬ 1796 ዓክልበ. ግድም
* ነጀሚብሬ 1796 ዓክልበ. ግድም

በሚከተለው ዘመን 8 ፈርዖኖች ቢገዙም፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ወይም *[[ጨቲ]]* የሆነው ሰው አንኹ ዕውነተኛው ባለሥልጣን ይመስላል።

* ኻአንኽሬ ሶበክሆተፕ 1795-1791ዓክልበ. ግድም
* ረንሰነብ 1791 ዓክልበ. ግድም
* ሆር አዊብሬ 1791-1783 ዓክልበ. ግድም
* ሰኸምሬኹታዊ ኻውባው 1783-1781 ዓክልበ. ግድም
* ጀድኸፐረው 1781 ዓክልበ. ግድም 
* ሰጀፋካሬ 1781-1776 ዓክልበ. ግድም
* ኹታዊሬ ወጋፍ 1776-1774 ዓክልበ. ግድም
* ኡሰርካሬ ኸንጀር 1774-1766 ዓክልበ. ግድም - ስሙ ማለት በሴማዊ ቋንቋ «እሪያ» (*ሕንዚር*) እንደ ሆነ ይታመናል።

* ስመንኽካሬ ኢሚረመሻው 1766-1754 ዓክልበ. ግድም
* ሰኸተፕካሬ አንተፍ 1754-1744 ዓክልበ. ግድም
* ሴት መሪብሬ 1744-1741 ዓክልበ. ግድም
* 3 ሶበክሆተፕ 1741-1702 ዓክልበ. ግድም - የጌሤም መንግሥት አስጨረሰ፣ «ሲፓራ» የተባለች ባርያ በባርዮች ዝርያ ላይ ስለ ተገኘች በአንዳንድ ዘንድ በሙሴ ልደት ጊዜ የገዛው የጭቆናው ፈርዖን መሆኑ ታስቧል።
* 1 ነፈርሆተፕ 1702-1690 ዓክልበ. ግድም
* ካነፈሬ 4 ሶበክሆተፕ 1690-1684 ዓክልበ. ግድም
* መርሆተፕሬ 5 ሶበክሆተፕ 1684-1680 ዓክልበ. ግድም
* ኻውተፕሬ 6 ሶበክሆተፕ 1680-1676 ዓክልበ. ግድም
* ዋሂብሬ ኢቢያው 1676-1665 ዓክልበ. ግድም
* መርነፈሬ አይ 1665-1661 ዓክልበ. ግድም፤ 

ከዚህ በኋላ ያሉት ከጤቤስ ውጭ አልገዙም። ጸሃፊዋ ዳፍና በን ቶር እንደምታምን፣ ይህ የሆነው ሂክሶስ ያንጊዜ ከከነዓን ስለ ወረሩ ነው። ከመርነፈሬ አይ ቀጥሎ የግብጽ ሥራዊት ኃይል እጅግ ደክሞ ነበር ማለት ነው።

* መርሆተፕሬ ኢኒ 1661-1659 ዓክልበ. ግድም
* ሰዋጅተው 1659-1656 ዓክልበ. ግድም
* መርሰኸምሬ 1656-1653 ዓክልበ. ግድም
* ሰውጅካሬ ሆሪ 1653-1648 ዓክልበ. ግድም
* 7 ሶበክሆተፕ 1648-1646 ዓክልበ. ግድም
* መርኸፐሬ 1646 ዓክልበ. ግድም
* ሰኸቀንሬ 1646 ዓክልበ. ግድም

## ዋቢ መጻሕፍት

*Clayton, Peter A. *Chronicle of the Pharaohs: The Reign-by-Reign Record of the Rulers and Dynasties of Ancient Egypt*. London: Thames & Hudson Ltd., 2006. 

መደብ:ጥንታዊ ግብጽ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
ያፌት

350px|thumb|ያፌት በ1546 ዓም እንደ ተሳለ
**ያፌት** (ዕብራይስጥ፦ יֶפֶת  /ዬፌት/) በብሉይ ኪዳንና በአይሁድ፣ ክርስቲያንና እስላም ሥነ ጽሑፍ ዘንድ በኖኅ መርከብ ላይ ከማየ አይኅ ካመለጡት ከኖኅ ሦስት ወንድ ልጆች መሃል አንዱ ነው። ወንድሞቹ ካምና ሴም ነበሩ፤ ልጆቹም ጋሜር፣ ማጎግ፣ ማዴ፣ ያዋን፣ ቶቤል፣ ሞሳሕና ቲራስ ናቸው።

በመጽሐፈ ኩፋሌ ዘንድ ያፌት በ1212 ዓ.ዓ. ተወለደ፤ በዚህ አቆጣጠር በ1308 ዓ.ዓ. ማየ አይኅ ወይም የጥፋት ውኃ በደረሰበት ዓመት የያፌት ዕድሜ 96 ዓመት ያህል ነበር። ሚስቱም አዳታኔሲስ ተብላ በመርከቡ ላይ ደግሞ አመለጠች። በስምምነት ያፌት የተቀበለው የምድር ርስት ዕጣ በአውሮፓ ከጢና ወንዝ (ዶን ወንዝ)ና ከገዲር (ካዲዝ) መካከል ተገኘ፤ ጠረፉም ከገዲር ወደ ምዕራብ ተቀጠለ። (ስለ ያፌት ሚስት ስም በሌሎች ልማዶች ውስጥ፣ ሚስቶች በኖህ መርከብ ላይ ይዩ።)

350px|thumb|left|ሴም፣ ካምና ያፌት በ1896 ዓም ስዕል

በጸሐፊው ፍላቪዩስ ዮሴፉስ (1ኛው ክፍለ ዘመን ዓም) ዘንድ ልጆቹ የመሠረቱ ብሔሮች በርሱ ዘመን ገላትያ፣ እስኩቴስ፣ ሜዶን፣ ግሪክ፣ ኢቤሪያ፣ ቀጴዶቅያና ጥራክያ ነበሩ። በበርካታ አውሮፓ አገራት ጥንታዊ ልማዶች ደግሞ ከያፌት ልጆች ተወለዱ። በተለይ ማተሚያ ከተፈጠረ በኋላ ከ1500 ዓም ያህል ጀምሮ የአውሮፓ መኖኩሳት ያሳተሙት መዝገቦች ከያፌት ልጆች ተነሥተው ታረኩ።  

በጥንታዊ ግሪክ አፈታሪክ ደግሞ «ያፔቶስ» የተባለው ከኡራኖስ ልጆች (ቲታኖች) መካከልና የክሮኖስ ወንድም ሲሆን፣ መታወቂያው ከያፌት ጋር ግንኙነት እንዳለው ታስቧል። ወንድሙም ሌላው ቲታን ክሮኖስ በተረቶቹ ውስጥ ከካም ጋር ተመሳሳይነቶች አሉት።

በአጠቃላይ የያፌት ልጆች በተለይ ሕንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎችን የተናገሩትን ብሔሮች እንደ መሠረቱ በሰፊ ታስቧል።

መደብ:የኖህ ልጆች
ክሌስም ስያሜ

**ክሌስም ስያሜ** በሥነ ሕይወት ማለት ማናቸውም የሕያዋን ዝርያ በይፋ በዓለም አቅፍ ሳይንቲስቶች በኩል የሚታወቅበት ሮማይስጥ ስም ነው። «ክሌስም» መባሉ እያንዳንዱ ስያሜ ሁለት ክፍሎች ስላሉት ነው። መጀመርያው ክፍል የወገን ስም ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ የዝርያው ስም ይሆናል። ለምሳሌ የሰው ልጅ ክሌስም ስያሜ በሮማይስጥ Homo sapiens /ሆሞ ሳፒየንዝ/ ሲሆን፣ መጀመርያው ስም /ሆሞ/ («ሰው») ወገኑ፣ ሁለተኛውም /ሳፒየንዝ/ («ጥበበኛው») ዝርያው ነው። የላም ክሌስም በሮማይስጥ Bos taurus /ቦስ ታውሩስ/ ሲሆን፣ /ቦስ/ ወገኑ፣ /ታውሩስ/ ዝርያው ነው። ወይም ለአትክልት ይጠቀማል፤ ለምሳሌ የነጭ ሽንኩርት ክሌስም Allium sativum /አሊየም ሳቲቨም/ ነው። ይሄ ዘዴ በስዊድን ሥነ ሕይወት መምህር ካርል ልኔየስ በ1745 ዓም ተጀመረ።

መደብ:ሥነ ሕይወት
ዳግማዊ ዓፄ ዳዊት

**ዳግማዊ ዓፄ ዳዊት**፣ ዙፋን ስም **አድባር ሰገድ**፣ ከ1708 እስከ 1713 ዓም ድረስ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። ከዘመኖች በፊት ነግሠው የነበሩት ዓፄ ልብነ ድንግል ደግሞ በይፋ «ዳግማዊ ዳዊት» ስለ ተሰየሙ፤ ይሄው ንጉሠ ነገሥት እንዲሁም **ሣልሳዊ ዓፄ ዳዊት** ተብለዋል። የቀዳማዊ ዓፄ ኢያሱና የቁባታቸው የቅድሥተ ክርስቶስ ልጅ ነበሩ። 

በሃይማኖት ረገድ በዚሁ ዘመን ሦስት ትልልቅ ድርጊቶች ተከሠቱ። መጀመርያው የአቡነ 10ኛው ማርቆስ ዕረፍት ነበር። ዳዊት ወደ እስክንድሪያ ልከው ከዓመታት በኋላ አዲሱ አቡነ ክርስቶዶሎስ ደረሱላቸው።

ሁለተኛው ድርጊት ሦስት ሮማን ካቶሊክ ካፑቺን ሰባኪዎችና አንድ ልጅ ያለ ፈቃድ ወደ ሀገሩ ሲገቡ ሆነ። አራታቸው ታስረው እንደ ሀረ ጤቆች ተፈረደባቸውና ተገደሉ።

ሦስተኛውም ድርጊት አንድ የኢኦተቤ ሲኖዶስ በጎንደር መካሄዱ ነበር። በዚሁ ጉባኤ ላይ ከኤዎስጣጤዎስ ትምህርት ወገንና ከደብረ ሊባኖስ መኖኩሳት መካከል ክርክር ሆነ። አጼ ዳዊት ለኤዎስጣጤዎስ ወገን ደገፉ፤ ስለዚህ የደብረ ሊባኖስ ወገን አቤቱታ አሰሙ። ዳዊትም ተበሳጭተው አረመኔ የሆኑትን ኦሮሞ ዘበኞቻቸውን ልከው መኖክሶቹን እንዳስገደሏቸው ይባላል። 

ከዚሁ ሲኖዶስ ቀጥሎ ታመው ከትንሽ አልፎ አጼ ዳዊት ዓረፉ። ከሎሌዎቹ አንዳንድና አንድ እስላማዊ ሀኪም በመርዝ ሴራ ተፈርደው ተገደሉ።
 
ከዚህ በተረፈ ዳዊት የዘፈን ወዳጅ እንደ ሆኑ በፋሲል ግቢም ውስጥ የአዝማሪዎች አዳራሽ እንደ ሠሩ ይታወቃል። ከዚህ የተነሣ ቅጽል ስማቸውን **ዳዊት አዝማሪ** የተቀበሉ ነው። ከጎንደር ሲኖዶስ በፊት ቄሳውንትም ሙዚቃውን ይወድዱ ነበር፣ በኋላም በዚህ እንደ ሰደቧቸው ይባላል።  



መደብ:ዳዊት ፫
1916

**1916 ዓመተ ምኅረት**

*መስከረም 1 ቀን፦ ደቡባዊ ሮዴዢያ (አሁን ዚምባብዌ) እራሱን የሚያስተዳድር የብሪታኒያ ግዛት ሆነ።
*መስከረም 2 ቀን፦ መንፈቅለ መንግሥት በእስፓንያ አገር፤ ሚጌል ፕሪሞ ዴ ሪቤራ ፈላጭ ቁራጭ፣ በይፋ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኑ።
*መስከረም 12 ቀን፦ ጉስታፍ ሪተር ቮን ካሕር የባየርን ክፍላገር ጀርመን ፈላጭ ቁራጭ አስተዳዳሪ ሆኑ።
*መስከረም 15 ቀን፦ የብሪታንያ ጥብቅና ግዛት በዮርዳኖስና ፓለስቲና፣ የፈረንሳይም ጥብቅና ግዛት በሶርያና ሊባኖስ ይፋዊ ሆኑ።
*መስከረም 17 ቀን፦ ኢትዮጵያ የዓለም መንግሥታት ማኅበር (ሊግ ኦፍ ኔሽን) አባል ኾነች።
*ጥቅምት 2 ቀን፦ ቱርክ አዲስ ርዕሰ ከተማዋን ከኢስታንቡል ወደ አንካራ አዛወረች።
*ጥቅምት 12 ቀን፦ ኰሙኒስቶች በሃምቡርግ ከተማ ጀርመን በሁከት አመጹ።
*ጥቅምት 18 ቀን፦ አዲስ የቱርክ ሪፐብሊክ በድሮ ኦቶማን ግዛት ምትክ በይፋ ተመሠረተ። ኬማል አታቱርክ ፕሬዚዳንት ናቸው።
*ጥቅምት 29 ቀን፦ በጀርመን ከተማ በሚዩኒክ የቢራ አዳራሽ ውስጥ የወደፊቱ መሪና የናዚ ቡድን ሊቀ መንበር አዶልፍ ሂትለር ውጤቱ ያልተሳካ የመፈንቅለ መንግሥት ሙከራውን አንቀሳቀሰ።
*ጥቅምት 30 ቀን፦  የጀርመን ፖሊሶችና ወታደሮች በሙኒክ ከተማ የቢራ አዳራሽ በናዚዎች ቅስቀሳ የተጀመረውን ያልተሳካ መፈንቅለ መንግሥት ደመሰሱ።
*ጥር 12 ቀን፦ ሌኒን አርፈው ጆሴፍ ስታሊን የሶቭየት ኅብረት አለቃ ሆኑ።
*ጥር 17 ቀን፦ የፔትሮግራድ ስም በሶቭየት ኅብረት ወደ ሌኒንግራድ ተቀየረ (አሁንም ሳንክት ፔቴርቡርግ ነው።)
*ጥር 18 ቀን፦ የሮሜ ውል በጣልያንና የሴርቦች፣ ክሮዋቶችና ስሎቬኖች መንግሥት መካከል ተፈረመ።
*የካቲት 7 ቀን፦ የዓለም አቀፍ የንግድ ሒሣብ መሣሪያዎች ድርጅት (IBM) ስም ተመሠረተ።
*መጋቢት 7 ቀን፦ በሮሜ ውል መሠረት የፍዩሜ ነፃ ግዛት ወደ ጣልያን፣ ሱሻክ የተባለው ሠፈር ግን ወደ ሴርቦች፣ ክሮዋቶችና ስሎቬኖች መንግሥት ተጨመሩ።
*መጋቢት 16 ቀን፦ የኢትዮጵያ መንግሥት አልጋ ወራሽ እና ባለሙሉ ሥልጣን እንደራሴ ራስ ተፈሪ መኮንን «ስለ ባሮች አስተዳደርና ነፃነት የቆመ ደንብ» በሚል ርእስ የተጻፈ ባለ አሥር ገጽ መመሪያ አሳተሙ።
*መጋቢት 22 ቀን፦ በኢትዮጵያ ባርያ እንዳይሸጥ፣ እንዳይገዛ የሚከለክል አዋጅ ተዋጀ።
*መጋቢት 23 ቀን፦ ሂትለር በጥቅምት መንፈቅለ መንግሥት ሞክሮ በፍርድ እወህኒ ቤት ታሠረ።
*ሚያዝያ 30 ቀን፦ ሊትዌኒያ በ1915 የያዛት ክላይፔዳ ግዛት በይፋ ለሊትዌኒያ ተጨመረች።
*ግንቦት 3 ቀን፦ ሁለቱ ጀርመናውያን ተሽከርካሪ አምራቾች፣ ጎትሊብ ዴይምለር እና ካርል ቤንዝ ኩባንያዎቻቸውን አዋሕደው አዲሱን የመርሴዲስ-ቤንዝ (Mercedes-Benz) ኩባንያ መሠረቱ።

## ልደቶች
*ሚያዝያ 20 ቀን፦ የዛምቢያ የመጀመሪያ ፕሬዚደንት የነበሩት ኬኔዝ ካውንዳ
*ነሐሴ 27 ቀን፦ የኬንያ ሁለተኛው ፕሬዚደንት ዳንኤል አራፕ ሞይ

## ዕረፍቶች
*ጥር 12 ቀን፦ ሌኒን
*ግንቦት 26 ቀን፦ የኦስትሪያ-ሀንጋሪ ጸሐፊ ፍራንዝ ካፍካ
*ነሐሴ 15 ቀን፦ አለቃ ታየ

## እንደ አውሮጳውያን አቆጣጠር:
*እስከ ታኅሣሥ 22 ቀን 1915 ድረስ = 1923 እ.ኤ.አ.
*ከታኅሣሥ 23 ቀን 1915 ጀምሮ = 1924 እ.ኤ.አ.

መደብ:አመታት
ወደ ሮማውያን ፯

ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶ ዎቹ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፯ ሲሆን በ፳፭ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ። 

ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።

የጳውሎስ መልዕክት ወደ ሮማውያን ምዕራፍ ፯

## ቁጥር ፩ - ፲
﻿1፤ወንድሞች፡ሆይ፥ሕግን፡ለሚያውቁ፡እናገራለኹና፡ሰው፡ባለበት፡ዘመን፡ዅሉ፡ሕግ፡እንዲገዛው፡
አታውቁምን፧
2፤ያገባች፡ሴት፡ባሏ፡በሕይወት፡ሲኖር፡ከርሱ፡ጋራ፡በሕግ፡ታስራለችና፤ባሏ፡ቢሞት፡ግን፡ስለ፡ባል፡
ከኾነው፡ሕግ፡ተፈታ፟ለች።
3፤ስለዚህ፥ባሏ፡በሕይወት፡ሳለ፡ለሌላ፡ወንድ፡ብትኾን፥አመንዝራ፡ትባላለች፤ባሏ፡ቢሞት፡ግን፥ከሕጉ፡
ሐራነት፡ወጥታለችና፥ለሌላ፡ወንድ፡ብትኾን፡አመንዝራ፡አይደለችም።
4፤እንዲሁ፥ወንድሞቼ፡ሆይ፥እናንተ፡ደግሞ፡በክርስቶስ፡ሥጋ፡ለሕግ፡ተገድላችዃል፤ለእግዚአብሔር፡ፍሬ፡
እንድናፈራ፥እናንተ፡ለሌላው፥ከሙታን፡ለተነሣው፥ለርሱ፡ትኾኑ፡ዘንድ።
5፤በሥጋ፡ሳለን፡በሕግ፡የሚኾን፡የኀጢአት፡መሻት፡ለሞት፡ፍሬ፡ሊያፈራ፡በብልቶቻችን፡ይሠራ፡ነበርና፤
6፤አኹን፡ግን፡ለርሱ፡ለታሰርንበት፡ስለ፡ሞትን፥ከሕግ፡ተፈተ፟ናል፥ስለዚህም፡በዐዲሱ፡በመንፈስ፡ኑሮ፡
እንገዛለን፡እንጂ፡በአሮጌው፡በፊደል፡ኑሮ፡አይደለም።
7፤እንግዲህ፡ምን፡እንላለን፧ሕግ፡ኀጢአት፡ነውን፧አይደለም፤ነገር፡ግን፥በሕግ፡ባይኾን፡ኀጢአትን፡
ባላወቅኹም፡ነበር፤ሕጉ፦አትመኝ፡ባላለ፥ምኞትን፡ባላወቅኹም፡ነበርና።
8፤ኀጢአት፡ግን፡ምክንያት፡አግኝቶ፡ምኞትን፡ዅሉ፡በትእዛዝ፡ሠራብኝ፤ኀጢአት፡ያለሕግ፡ምውት፡ነውና።
9፤እኔም፡ዱሮ፡ያለሕግ፡ሕያው፡ነበርኹ፤ትእዛዝ፡በመጣች፡ጊዜ፡ግን፥ኀጢአት፡ሕያው፡ኾነ፥እኔም፡
ሞትኹ፤
10፤ለሕይወትም፡የተሰጠችውን፡ትእዛዝ፥ርሷን፡ለሞት፡ኾና፡አገኘዃት፤

## ቁጥር ፲፩ - ፳
11፤ኀጢአት፡ምክንያት፡አግኝቶ፡በትእዛዝ፡አታ፟ሎ፟ኛልና፥በርሷም፡ገድሎኛል።
12፤ስለዚህ፥ሕጉ፡ቅዱስ፡ነው፥ትእዛዚቱም፡ቅድስትና፡ጻድቅት፣በጎም፡ናት።
13፤እንግዲህ፡በጎ፡የኾነው፡ነገር፡ለእኔ፡ሞት፡ኾነብኝን፧አይደለም፥ነገር፡ግን፥ኀጢአት፡ኾነ፤ኀጢአትም፡
በትእዛዝ፡ምክንያት፡ያለልክ፡ኀጢአተኛ፡ይኾን፡ዘንድ፥ኀጢአትም፡እንዲኾን፡ይገለጥ፡ዘንድ፡በጎ፡በኾነው፡
ነገር፡ለእኔ፡ሞትን፡ይሠራ፡ነበር።
14፤ሕግ፡መንፈሳዊ፡እንደ፡ኾነ፡እናውቃለንና፤እኔ፡ግን፡ከኀጢአት፡በታች፡ልኾን፡የተሸጥኹ፡የሥጋ፡ነኝ።
15፤የማደርገውን፡አላውቅምና፤የምጠላውን፡ያን፡አደርጋለኹና፡ዳሩ፡ግን፡የምወደ፟ውን፡ርሱን፡አላደርገውም።
16፤የማልወደ፟ውን፡ግን፡የማደርግ፡ከኾንኹ፡ሕግ፡መልካም፡እንደ፡ኾነ፡እመሰክራለኹ።
17፤እንደዚህ፡ከኾነ፡ያን፡የማደርገው፡አኹን፡እኔ፡አይደለኹም፥በእኔ፡የሚያድር፡ኀጢአት፡ነው፡እንጂ።
18፤በእኔ፡ማለት፡በሥጋዬ፡በጎ፡ነገር፡እንዳይኖር፡ዐውቃለኹና፤ፈቃድ፡አለኝና፥መልካሙን፡ግን፡ማድረግ፡
የለኝም።
19፤የማልወደ፟ውን፡ክፉን፡ነገር፡አደርጋለኹና፡ዳሩ፡ግን፡የምወደ፟ውን፡በጎውን፡ነገር፡አላደርገውም።
20፤የማልወደ፟ውን፡የማደርግ፡ከኾንኹ፡ግን፡ያን፡የማደርገው፡አኹን፡እኔ፡አይደለኹም፥በእኔ፡የሚኖር፡
ኀጢአት፡ነው፡እንጂ።
## ቁጥር ፳፩ - ፳፭
21፤እንግዲያስ፡መልካሙን፡ኣደርግ፡ዘንድ፡ስወድ፡በእኔ፡ክፉ፡እንዲያድርብኝ፡ሕግን፡አገኛለኹ።
22፤በውስጡ፡ሰውነቴ፡በእግዚአብሔር፡ሕግ፡ደስ፡ይለኛልና፥
23፤ነገር፡ግን፥በብልቶቼ፡ከአእምሮዬ፡ሕግ፡ጋራ፡የሚዋጋውንና፡በብልቶቼ፡ባለ፡በኀጢአት፡ሕግ፡
የሚማርከኝን፡ሌላ፡ሕግ፡አያለኹ።
24፤እኔ፡ምንኛ፡ጐስቋላ፡ሰው፡ነኝ! ለዚህ፡ሞት፡ከተሰጠ፡ሰውነት፡ማን፡ያድነኛል፧
25፤በኢየሱስ፡ክርስቶስ፡በጌታችን፡ለእግዚአብሔር፡ምስጋና፡ይኹን።እንግዲያስ፡እኔ፡በአእምሮዬ፡
ለእግዚአብሔር፡ሕግ፥በሥጋዬ፡ግን፡ለኀጢአት፡ሕግ፡እገዛለኹ።
## ትኩረት የሚገባቸው
በሮማውያን ፯ 
ቁጥር ፫ ፣ ፬ ፣ ፳፭ ትኩረት የሚገባቸው መልዕክቶች ናቸው።  
ብሉይ ኪዳን እንዲመለከቱ ደሞ ሮማውያን ፯ ቁ.፯ ወደ ኦሪት ዘጸ.፳ ቁ.፲፯  ኦሪት ዘዳ.፭ ቁ.፳፩ ይወስደናል ።
ዓፄ ቴዎፍሎስ

**ቴዎፍሎስ**፣ ዙፋን ስም **ወልደ አምበሳ**፣ ከ1700 እስከ 1704 ዓም ድረስ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። የቀዳማዊ ዓፄ ኢያሱ ወንድም ነበሩ። 

የአጼ ኢያሱ ልጅ ዓፄ ተክለ ሃይማኖት ከተገደሉ በኋላ፣ ቴዎፍሎስን ከደብረ ወህኒ አምጥተዋቸው ንጉሠ ነገሥት ተደረጉ። የተክለ ሃይማኖት ወንድ ልጅ አራት ዓመት ሕጻን ሲሆን የፈረስ አለቃ ዮሐንስና የኢያሱ ንግሥት መለኮታዊት ድጋፍ ነበረለት። ቴዎፍሎስ ግን ቶሎ ብለው ዮሐንስ በአጸ ተክለሃይማኖት ላይ ሤራ ውስጥ ነበር ብለው ከሠውት አሰሩትና ከአገሩ ሰደዱት።.

በአቶ ጄምስ ብሩስ ዘንድ፣ በመጀመርያው የወንድማቸውን የኢያሱ ቂም እንደማይበቅሉ ቢመስልም፣ ይህ ማታለል ነበርና ያው ወገን ከተዝናና በኋላ እርምጃ ወሰዱባቸው። የአረፉት አጼ ተክለ ሃይማኖት አባታቸውን በመግደላቸው ረገሙዋቸው፤ ከዚያም ጀምሮ ነው «እርጉም ተክለሃይማኖት» የተባሉት።   ንግሥት መለኮታዊት ስለ ሚናቸውና ሁለት ወንድሞቻቸው ደግሞ ተገደሉ። በብሩስ መሠረት በአንድ ቀን 37 ሰዎች ይሙት በቃ አገኙ። ቴዎፍሎስም የወንድማቸውን የኢያሱ ቅዱስነት አወጁ። 

ዘመኑ ሰላማዊ አልሆነም። በ1701-1702 ዓም በአመጽ ነባሕነ ዮሐንስ የተባለው ንጉሠ ነገሥት መሆኑን ዓወጀ። ቴዎፍሎስ ደግሞ «ወልድ ቅብ» የተባለውን ትምህርት ደገፉ። የደብረ ሊባኖስ መኖክሳት ለምንድነው ሲጠይቋቸው፣ «ስለምጠላችሁ ሳይሆን፣ ጎጃም እንድትገዛልኝ ስለ ሆነ ነው» ብለው እንደመለሱላቸው ይባላል።

አጼ ተዎፍሎስ በኣጠያያቂ ሁኔታ አርፈው በቴዳ ተቀበሩ።

## ዋቢ ምንጮች

መደብ:የኢትዮጵያ ነገሥታት
ዶሪ

**ራስ ዶሪ** በኢትዮጵያ ዘመነ መሳፍንት የበጌምድር ራስ፣ ለጥቂትም ወራት በ1823 ዓም የየጁ ስርወ መንግስት እንደራሴ ነበሩ። የራስ ጉግሣ ልጅና የራስ ማርዬ ወንድም ነበሩ። 

ወንድማቸው ራስ ይማም ከአረፉ በኋላ፣ ራስ ማርዬ ማዕረጉን ቶሎ ይዘው ነበር፣ ዶሪ በጦር ምንም ቢቃውሙዋቸው።

ዶሪ በየጁ ኦሮሞ ጦርነት ከማርዬ ጋር በደብረ አባይ ውግያ ታገሉ። ራስ ማርዬ በውግያው ተገድለው ዶሪና ሥራዊታቸው በትግራይ ውስጥ በዘበዙ።

በአክሱም ከተማ ዙሪያ ባለው አገር ቤት እየዘረፉ፣ ራስ ዶሪ ድንገት ታመሙ። በፈረንጅ ተጓዡ ሳሙኤል ጎባ ምስክር መሰረት፣ ያንጊዜ ራስ ዶሪ በሎሌዎቹ ላይ የታማኝነት ጥያቄ አንሥተው ግማሾቹ ሎሌዎች እንዲታሠሩ አዘዙ። ወደ ደብረ ታቦር ተመልሰው በክረምቱ ሞቱ። እንደራሴው እየሆኑ ያደረጉት አንድያ ትልቅ ሥራ ንጉሠ ነገሥቱን ዓፄ ጊጋር ከዙፋናቸው አወርደው በፈንታቸው 4ኛው ኢያሱ መሾማቸው ነበረ።

በዘመነ መሳፍንት ዘና መዋዕሎች ዘንድ፣ የራስ ዶሪ ጭፍሮች ከትግራይ እየተመለሱ ብዙዎች ርበው ፈረሶቻቸውን ለወተት ወይም ለዳቦ ሸጡ። ዶሪ ጽድቅ እንደራሴ በመሆናቸው ጭፍራው ዳቦ ወይም ወተት ከሰው የቃመ እንደ ሆነ የበዳዩ ፈረስ ለተበዳዩ ይሰጠው ነበር ይላል። ደጃዝማቾች ክንፉ እና አመዴ ሁከት እንዳያንሱ ታሰሩ ይላል፤ ከዚያ ዶሪ ታመው በሰኔ ወር ዓረፉ ይላል።

## ዋቢ ምንጮች

መደብ:ኢትዮጵያ በ19ኛው ክፍለ ዘመን
ጉግሣ

**ራስ ጉግሣ** በኢትዮጵያ ዘመነ መሳፍንት ከ1792 እስከ 1817 ዓም ድረስ የበጌምድር ራስ፣ የየጁ ስርወ መንግስት እንደራሴ ነበሩ። የመርሶ ባሬንቶ እና የራስ ዓሊጋዝ እኅት የከፈይ ልጅ ነበሩ። 

በእንግላንድ ተጓዥ ናታንየል ፒርስ ጽሑፍ መሠረት፣ **ወልደ ሚካኤል** የሚል የክርስትና ስም ተቀበሉ። ዘመናቸው የሥርወ መንግሥቱ ጫፍ ተብሏል።

ከሴት ልጆቻቸው አንዲቱ ለደጃዝማች መሩ ዘደምቢያ፣ ሌላይቱም ሂሩት ለደጃዝማች ኃይለ ማርያም ተጋባች።

ዜና መዋዕሎች እንደሚሉ፣ ጉግሣ የበጌምድር ራስ በሆኑ ጊዜ ዋና ከተማቸውን በተራሮች ከጎንደር 60 ኪሎሜትር ወደ ደቡብ ምሥራቅ ሌቦ በተባለ ሥፍራ አደረጉት። ጉግሣ እንደራሴ እየሆኑ፣ ከበጌምድር መኳንንት መሬትን ያዙባቸው፣ ንጉሠ ነገሥቱም በስም ብቻ ቀሩ። በ1792 ዓም የመሬት ይዞታ ከጉልት ወደ መንግሥት ንብረት እንዲቀየር በንጉሥ ስም ዐወጁ። በመጀመርያው፣ ገበሬዎቹ ከጉልተኞቹ ነጻ ስለ ወጡ ደስ አሉ።  ሆኖም ከዚያ ራስ ጉግሣ የታላላቆቹን ቤተሠቦች መሬት በየዓመቱ በየሰበቡ እየያዙባቸው ስለ ሆነ፣ ገበሬዎቹ የሚጠብቁዋቸውን የሚከራክሩላቸውንም አጡ። አቶ ሪቻርድ ፓንክኸርስት እንደ ጻፉ፣ «ይህም እየሆነ፣ መሬታቸው የጠፋባቸው መኳንንቱ ሁሉ ያህል ቅጥረኛ ወታደሮች ሆኑ። አንዳንዴ ሙሉ መንደሮች አገራቸውን ትተው ወደ ጎረቤት አገር ይፈልሱ ነበር፤ መኳንንቱ እንዲህ ነጣቂዎች ሆኑና። ከገበሬዎቹም ወገን ብዙዎች  ወደ ጭፍሮች ገቡ፤ የሥራዊት ኑሮ ከእርሻ አገልግሎት መረጡና።»

በ1795 ዓም ራስ ጉግሣ በኢኦተቤ ውስጥ በታየው ትምሕርታዊ ክርክር ውስጥ ገቡ። የእጨጌ ወልደ ዮና ወገን ደግፈው የተቀራኒ «ቅባት» ወገን ከበጌምድር ለቅቆ እንዲወጣ አደረጉ። በዚያንም ወቅት ያህል አቡና ፫ኛው ዮሳብ ሲያርፉ ቤተ ክርስቲያኑ እየደከመች ራስ ጉግሣ በመስከረም 1 1796 ዓም የቤተ ክርስቲያኑን ቦታዎች ዘረፉ።

ራስ ጉግሣ በሰላም ዓርፈው በደብረ ታቦር በታቦር እየሱስ ቤተ ክርስቲያን ተቀበሩ። 

## ዋቢ ምንጮች

መደብ:ኢትዮጵያ በ19ኛው ክፍለ ዘመን
መቼት

**መቼት** የሚለው ቃል ከ"መቼ" እና "የት" ከተሰኙ ሁለት የአማርኛ ቃላት የመጣ ሲሆን የጊዜና ኅዋዕን ጥምረት ያሳያል። ከድሮ ጀምሮ፣ ሰዎች ጊዜንና ህዋዕን በማዛመድ ተመልክተዋቸዋል። በተለይ ከአይንስታይን የልዩ አንጻራዊነት እና አጠቃላይ አንጻራዊነት ርዕዮተ አለሞች ወዲህ የጊዜና ኅዋዕ ጥምረት (መቼት) ለሳይንስ እንደመሰረታዊ ነገር ያገለግላል። በርዕዮቶቹ መሰረት፣ መቼት፣ በእንቅስቃሴ ምክንያት ከአንድ ተመልካች ወደሌላ ተመልካች የሚለያይ እንጂ በአንድ ዋጋ ለሁሉ ተመልካች አይጸናም። በርዕዮቶቹ መሰረት፣ ያለፈው ጊዜ የሚባለው ብርሃን ለአንድ ተመልካች መላክ የሚችሉ ኩነቶች (ክስተቶች) ስብስብ ሲሆን ፣ መጪው ጊዜ ደግሞ አንድ ተመልካች ብርሃን ሊልክባቸው ይሚችላቸው ኩነቶች ስብስብ ነው።
ወደ ሮማውያን ፮

ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶፮ - ፶፰ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፮ ሲሆን በ፳፫ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ። መልዕክቱም የሚያስረዳው ፣ ክርስቲያኖች በማመንና በመጠመቅ ለኃጢያት ሙት እደሚሆኑና መሆንም እንዳለባቸው ነው ።

ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።

የጳውሎስ መልዕክት ወደ ሮማውያን ምዕራፍ ፮

## ቁጥር ፩ - ፲
1፤እንግዲህ፡ምን፡እንላለን፧ጸጋ፡እንዲበዛ፡በኀጢአት፡ጸንተን፡እንኑርን፧አይደለም።
2፤ለኀጢአት፡የሞትን፡እኛ፡ወደ፡ፊት፡እንዴት፡አድርገን፡በርሱ፡እንኖራለን፧
3፤ወይስ፡ከክርስቶስ፡ኢየሱስ፡ጋራ፡አንድ፡እንኾን፡ዘንድ፡የተጠመቅን፡ዅላችን፡ከሞቱ፡ጋራ፡አንድ፡
እንኾን፡ዘንድ፡እንደ፡ተጠመቅን፡አታውቁምን፧
4፤እንግዲህ፡ክርስቶስ፡በአብ፡ክብር፡ከሙታን፡እንደ፡ተነሣ፡እንዲሁ፡እኛም፡በዐዲስ፡ሕይወት፡እንድንመላለስ፥ከሞቱ፡ጋራ፡አንድ፡እንኾን፡ዘንድ፡በጥምቀት፡ከርሱ፡ጋራ፡ተቀበርን።
5፤ሞቱንም፡በሚመስል፡ሞት፡ከርሱ፡ጋራ፡ከተባበርን፡ትንሣኤውን፡በሚመስል፡ትንሣኤ፡ደግሞ፡ከርሱ፡ጋራ፡
እንተባበራለን፤
6፤ከእንግዲህስ፡ወዲያ፡ለኀጢአት፡እንዳንገዛ፡የኀጢአት፡ሥጋ፡ይሻር፡ዘንድ፡አሮጌው፡ሰዋችን፡ከርሱ፡ጋራ፡
እንደ፡ተሰቀለ፡እናውቃለን፤የሞተስ፡ከኀጢአቱ፡ጸድቋልና።
7-8፤ነገር፡ግን፥ከክርስቶስ፡ጋራ፡ከሞትን፡ከርሱ፡ጋራ፡ደግሞ፡በሕይወት፡እንድንኖር፡እናምናለን፤
9፤ክርስቶስ፡ከሙታን፡ተነሥቶ፡ወደ፡ፊት፡እንዳይሞት፡ሞትም፡ወደ፡ፊት፡እንዳይገዛው፡እናውቃለንና።
10፤መሞትን፡አንድ፡ጊዜ፡ፈጽሞ፡ለኀጢአት፡ሞቷልና፤በሕይወት፡መኖርን፡ግን፡ለእግዚአብሔር፡ይኖራል።
## ቁጥር ፲፩ - ፳፫
11፤እንዲሁም፡እናንተ፡ደግሞ፡ለኀጢአት፡እንደ፡ሞታችኹ፥ግን፡በክርስቶስ፡ኢየሱስ፡በጌታችን፡ኾናችኹ፡
ለእግዚአብሔር፡ሕያዋን፡እንደ፡ኾናችኹ፡ራሳችኹን፡ቈጠሩ።
12፤እንግዲህ፡ለምኞቱ፡እንድትታዘዙ፡በሚሞት፡ሥጋችኹ፡ኀጢአት፡አይንገሥ፤
13፤ብልቶቻችኹንም፡የዐመፃ፡የጦር፡ዕቃ፡አድርጋችኹ፡ለኀጢአት፡አታቅርቡ፥ነገር፡ግን፥ከሙታን፡
ተለይታችኹ፡በሕይወት፡እንደምትኖሩ፡ራሳችኹን፡ለእግዚአብሔር፡አቅርቡ፥ብልቶቻችኹንም፡የጽድቅ፡የጦር፡
ዕቃ፡አድርጋችኹ፡ለእግዚአብሔር፡አቅርቡ።
14፤ኀጢአት፡አይገዛችኹምና፤ከጸጋ፡በታች፡እንጂ፡ከሕግ፡በታች፡አይደላችኹምና።
15፤እንግዲህ፡ምን፡ይኹን፧ከጸጋ፡በታች፡እንጂ፡ከሕግ፡በታች፡ስላይደለን፡ኀጢአትን፡እንሥራን፧አይደለም።
16፤ለመታዘዝ፡ባሪያዎች፡እንድትኾኑ፡ራሳችኹን፡ለምታቀርቡለት፥ለርሱ፡ለምትታዘዙለት፡ባሪያዎች፡እንደ፡
ኾናችኹ፡አታውቁምን፧ወይም፡ለሞት፡የኀጢአት፡ባሪያዎች፡ወይም፡ለጽድቅ፡የመታዘዝ፡ባሪያዎች፡ናችኹ።
17-18፤ነገር፡ግን፥አስቀድማችኹ፡የኀጢአት፡ባሪያዎች፡ከኾናችኹ፥ለተሰጣችኹለት፡ለትምህርት፡ዐይነት፡
ከልባችኹ፡ስለ፡ታዘዛችኹ፥ከኀጢአትም፡ሐራነት፡ወጥታችኹ፡ለጽድቅ፡ስለ፡ተገዛችኹ፡ለእግዚአብሔር፡
ምስጋና፡ይኹን።
19፤ስለሥጋችኹ፡ድካም፡እንደ፡ሰው፡ልማድ፡እላለኹ፦ብልቶቻችኹ፡ዐመፃ፡ሊያደርጉ፡ለርኩስነትና፡
ለዐመፃ፡ባሪያዎች፡አድርጋችኹ፡እንዳቀረባችኹ፥እንደዚሁ፡ብልቶቻችኹ፡ሊቀደሱ፡ለጽድቅ፡ባሪያዎች፡
አድርጋችኹ፡አኹን፡አቅርቡ።
20፤የኀጢአት፡ባሪያዎች፡ሳላችኹ፡ከጽድቅ፡ነጻ፡ነበራችኹና።
21፤እንግዲህ፡ዛሬ፡ከምታፍሩበት፡ነገር፡ያን፡ጊዜ፡ምን፡ፍሬ፡ነበራችኹ፧የዚህ፡ነገር፡መጨረሻው፡ሞት፡
ነውና።
22፤አኹን፡ግን፡ከኀጢአት፡ሐራነት፡ወጥታችኹ፡ለእግዚአብሔርም፡ተገዝታችኹ፥ልትቀደሱ፡ፍሬ፡
አላችኹ፤መጨረሻውም፡የዘለዓለም፡ሕይወት፡ነው።
23፤የኀጢአት፡ደመ፡ወዝ፡ሞት፡ነውና፤የእግዚአብሔር፡የጸጋ፡ስጦታ፡ግን፡በክርስቶስ፡ኢየሱስ፡በጌታችን፡
የዘለዓለም፡ሕይወት፡ነው።

መደብ:መጵሐፍ_ቅዱስ
መደብ:ሃይማኖት ነክ መዋቅሮች
ዓፄ ተክለ ሃይማኖት

**ቀዳማዊ ተክለ ሃይማኖት**፣ ዙፋን ስም **ለዓለ ሰገድ**፣ ከ1698 እስከ 1700 ዓም ድረስ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። የቀዳማዊ ዓፄ ኢያሱና የንግሥት መለኮታዊት ልጅ ነበሩ። 

አፄ ኢያሱ ቁባታቸው ቅድሥተ ክርስቶስ አርፈው በጣና ሃይቅ ውስጥ ወዳለ ደሴት ቆይተው ነበር። በንግሥቲቱ መለኮታዊት ድጋፍ፣ ከመኳንንት ወገን አያሌዎች ኢያሱ እንደ ጥንቱ አክሱም ንጉሥ ካሌብ ማዕረቁን እንደ ተዉ ተከራከሩና ልጅ ተክለ ሃይማኖት በጎንደር እንደ ንጉሠ ነገሥት ሆነው ዘውድ ጫኑባቸው።

ይሄው ድርጊት በመላው ግዛት ስላልተቀበለ በተነሣው ሁከት ውስጥ ተክለ ሃይማኖት አባታቸውን ኢያሱን አስገደሏቸው። በዚህ ሥራ ስማቸውን «**እርጉም ተክለሃይማኖት**» አግኝተዋል።

በመስከረም ወር 1700 ዓም አንድ የጎጃም አመጸኛ እራሱን ንጉስ «ዓምደ ጽዮን አድርጎ አዋጀ። ወደ ዋና ከተማው በጎንደር ደርሶ ዘውድም ተጫነ። አጼ ተክለ ሃይማኖት ክረምት ቢሆንም ቶሎ ወደ ጎንደር ተመለሱ፤ ነጣቂውንም አባረሩት። ከትንሽ በኋላ ዓምደ ጽዮን በማይጻ በውግያ ተገደለ።  

ሆኖም ግን የተወደዱትን አባታቸውን ኢያሱን ስላስገደሉዋቸው፣ ሕዝቡ ለተክለሃይማኖት የነበረው ቅያሜ ጥልቅ ሆኖ ቀረ። እናታቸው መለኮታዊት እጃቸውን በነገሩ ስላስገቡ፣ ሌሎችም የንጉሣዊ ቤተሠብ አባላት ዝም ስላሉ፣ ይሄ ሁናቴ ለሥርወ መንግስቱ ክብርና ተጽእኖ ጉዳት ሆነ። ሎሌዎቻቸው በሤራ ይገቡባቸው ጀመርና የሥርወ መንግሥቱ ዋጋ ምን ያህል እንደ ነበር የሚሉ ውይይቶች በዙ።

በአገር ቤት እየተጓዙ አጼ ተክለሃይማኖት በአባታቸው ሎሌዎች ዕጅ በጩቤ ተወግተው ዓረፉ።

በአንዳንድ የታሪክ ምሁራን አስተሳሰብ፣  የኢትዮጵያ ዘመነ መሳፍንት የጀመረበት ድርጊት ያው ኢያሱ በልጃቸው ተክለሃይማኖት ትዕዛዝ ሲገደሉና ከዚያ የሥርወ መንግሥቱ ክብር ሲዋረድ ተከሠተ ብለው ያምናሉ።

## ዋቢ ምንጮች

መደብ:የኢትዮጵያ ነገሥታት
ሒስ

**ሒስ** (እንግሊዝኛ፦ ክሪቲሲዝም criticism) ማለት  የአንዱን ነገር ወይም አካሄድ ዋጋ ወይም ጉድለት መተቸት ወይም ማመልከት ነው። 

ሓያሲ በእንግሊዝኛው አጠራር "ክሪቲክ" critic በመባል የሚታወቀው ሐሳብ ገባሪውንም ያመለክታል። በአማርኛ ሒስ የግብሩ፣ ሐያሲ ደግሞ የገባሪው መጠሪያ ሆኖ ያገለግላል ። ግብሩ ግምገማ፣ ግምት፣ ፍርድ፤ ገባሪው ደግሞ ገምጋሚ፣ ገማች፣ ፈራጅ ማለት ነው።

መደብ:ፍልስፍና
አዳም

**አዳም** በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት  እግዚአብሔር የፈጠረው የመጀመሪያው ሰው  ነው።

የአዳም ስሙ አመጣጥ በእግዝአብሄር ስሆን። ምክንያቱም ሰው ልጁን ወልዶ እንደምሰይም እግዜር ሰይሞታል። አዳም የእግዜር ምሳሌ ነውና አዳም አለ።
    
    እግዜር ራሱ እንደምወለድ በስሙ ትንቢት ተናገረ

አዳም በምድር ላይ የኖረቤት ዘመን ሁሉ 900 አመት ይሆናል

መደብ።። ሄኖክ፣ ኖህ፣ አብርሃም፣ይስሀቅ፣ያእቆብ፣ጆሴፍሙሴ፣አሮን
ሔዋን

**ሔዋን** በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት እግዚአብሔር ከአዳም የጎን አጥንት ወስዶ የፈጠራት የመጀመሪያዋ ሴት ናት ።

መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
ጀነት

**ጀነት** (ዓረብኛ፦  جنّة‎ /ጃናህ/፣ ብዙ ቁጥር /ጃናት/) በእስልምና እምነት መሠረት ፃድቃን ከሞት በሗላ የሚኖሩበት ስፍራ ነው። ይህም ቃል እንደ አማርኛ «ገነት» እንደሚለው ስም ደግሞ የዔድን ገነት ወይም ማንኛውም የዓፀድ ቦታ ሊሆን ይችላል። 

መደብ:እስልምና
ኦሜቴፔ ደሴት

ከግራናዳ ከተማ በስተ ደቡብ ወደ 50 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ** ኦሜቴፔ ደሴት** ይገኛል። በደሴቱ ላይ የሚታየው የተፈጥሮ ውበትና ለም የሆነው አፈሩ ለመኖሪያነት ተፈላጊ እንዲሆን አድርጎታል። እንዲያውም የኒካራጓ የግብርና ታሪክ የሚጀምረው በዚህ አካባቢ ነው። በዛሬው ጊዜ ኦሜቴፔ ወደ 42,000 የሚጠጉ ነዋሪዎች ያሏት ሲሆን የሚተዳደሩትም ዓሣ በማጥመድ እንዲሁም እንደ በቆሎ፣ ሙዝ፣ ቡና እና ሌሎች የእህል ዓይነቶችን በማልማት ነው። እዚህም ቢሆን እጅግ አስደናቂ የሆኑ የዱር እንስሳት ይገኛሉ። ኃይለኛ ድምፅ የሚያወጡ በጣም ብዙ በቀቀኖችን፣ ነጭና ሰማያዊ ላባ ያላቸውን የሚያማምሩ ወፎች እንዲሁም ብዙ ሰው የሚወዳቸውን ነጭ ፊት ያላቸው ጦጣዎች ማግኘት ይቻላል።

መደብ:ኒካራጓ
የበረሃዋ ድመት

alt=ሳንድ ካት|thumb|የበረሀዋ ድመት

## የምትገኝበት አካባቢ
በሰሃራ በረሃ መካከለኛ አካባቢ፣ በዓረብ አገሮች በሙሉና በማዕከላዊ እስያ አንዳንድ ክፍሎች

## ክብደት
 
ተባዕቱ ከ2 እስከ 3 ኪሎ ግራም

## ርዝመት (ጅራትን አይጨምርም)
ከ40 እስከ 57 ሴንቲ ሜትር

## ጅራት
ከ20 እስከ 30 ሴንቲ ሜትር

## ባሕርይ

ጆሯቸው ከሩቅ ስለሚሰማ የሚያድኑት እንስሳ ከመሬት በታች ቢሆንም እንኳ ሊያገኙት ይችላሉ። ተባዕቱ ድመት ተጓዳኝ ለማግኘት ቀጭን የሆነ ኃይለኛ ጩኸት ያሰማል። እንስቷም ይህንን ድምፅ ከረጅም ርቀት መስማት ትችላለች።
መዳፎቻቸው በፀጉር የተሸፈኑ ናቸው፤ ይህም በሚሄዱበት ጊዜ አሸዋ ውስጥ እንዳይሰምጡ የሚረዳቸው ከመሆኑም ሌላ መዳፋቸውን ቅዝቃዜም ሆነ ሙቀት እንዳይጎዳው ይከላከልላቸዋል። የጆሮዎቻቸው ውስጠኛ ክፍል ጥቅጥቅ ባለ ነጭ ፀጉር የተሸፈነ መሆኑ ነፋስ በሚኖርበት ጊዜ አሸዋ ጆሯቸው ውስጥ እንዳይገባ ይከላከልላቸዋል። የእነዚህ ድመቶች መዳፍ ጥቅጥቅ ባለ ፀጉር የተሸፈነ በመሆኑ ዱካቸውን ተከታትሎ ማግኘት አስቸጋሪ ነው። እነዚህ ድመቶች ከሚበሉት እንስሳ በሚያገኙት ውኃ ብቻ መኖር ይችላሉ። የካራኩም በረሃ አሸዋ እስከ 80 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ የሚደርስ ሙቀት ሊኖረው ይችላል። በሌሎች ጊዜያት ደግሞ የሙቀቱ መጠን ከዜሮ በታች እስከ 25 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ ሊወርድ ይችላል።

መደብ:የዱር አራዊት
ቦሆር

**ቦሆር** በማእከላዊ አፍሪካ ነባር የሆነ የድኩላ ዝርያ ነው።
የቦሆር ሳይንሳዊ ስም ሬዱንካ ሬዱንካ (Redunca redunca) ይሰኛል።

መደብ:የኢትዮጵያ አጥቢ እንስሳት
መደብ:የቶራ አስተኔ
ይማም

**ራስ ይማም** በኢትዮጵያ ዘመነ መሳፍንት ከ1817 እስከ 1820 ዓም ድረስ የበጌምድር ራስ፣ የየጁ ስርወ መንግስት እንደራሴ ነበሩ። የራስ ጉግሣ ልጅ ነበሩ። 

አባታቸው ራስ ጉግሣ በ1817 ዓም ዐርፈው ይማም እንደራሴ በሆኑበት ወቅት ወንድማቸው ማርዬ ወዲያው ዐመጹባቸው።

በጸሐፊው አቶ ትሪሚንግሃም ዘንድ፣ ራስ ይማም ለተዋሕዶ እምነት ሳይሆን ለእስልምና ድጋፋቸውን በገሐድ ሰጡ። ከዚህም በላይ አቡነ 3ኛ ቅሪሎስ በሦስት ልደት ክርክር ውስጥ በዕርቅ ሲገቡ፣ ራስ ይማም ተናድደውባቸው ቅሪሎስን ወደ ሐይቅ ሐይቅ ገዳም በግዞት ሰደዱዋቸው።

ራስ ይማም በጎጃም በደጃዝማች ጎሹ ዘውዴ ላይ እየዘመቱ፣ ደጃዝማች ሃይለ ማርያም ከስሜን ግዛት ገሥግሠው ወደ ጎንደር ደርሰው ንጉሠ ነገሥቱን ዓፄ ጊጋርን ገልብጠው በምትካቸው ዓፄ 3ኛ ባዕደ ማርያም አስነሡ። ራስ ይማም ይህን በሰሙበት ጊዜ፣ በድንግል በር በኩል ተመልሰው ደጃች ሃይለ ማርያምን እስከ ዋልደባ ድረስ አባረሩት። በዚያ ሥፍራ ለሦስት ቀን ከታገሉ በኋላ ደጃች ሃይለ በወገራ በኩል ወደ ስሜን ግዛት ሸሽተው ዓረፉ። ይህም ስለሆነ ራስ ይማም አጼ ጊጋርን ወደ ዙፋናቸው ሊመልሷቸው ቻሉ።

ጸሐፊው አቶ ስቨን ሩበንሶን እንደ ገለፀው፣ የደጃች ሃይለ ማርያም ልጅ ውቤ ሃይለ ማርያም በውግያው ተማረከ፣ የይማም ወዳጅ ደጃች ሜሩ ዘደምቢያ ግን ልጁን ነጻ እንዲያውጡት አሳመኑዋቸው። ከትንሽ ጊዜ በኋላ ውቤ ደጃች ሆነው ከራስ ይማም ጋር ተባብረው ደጃች ጎሹንና ደጃች ሜሩን በኮሶበር ውጊያ በ1820 ዓም አሸነፏቸው። ጎሹ ወደ ጎጃም እየሸሹ፣ ሜሩ ከውግያው ቀጥሎ በወታደር ተገደለ። በኋላ ራስ ይማም በደብረ ታቦር በግፍ ሞቱ። በታቦር እየሱስ ቤተክርስቲያን ተቀብረዋል።

## ዋቢ ምንጮች

መደብ:ኢትዮጵያ በ19ኛው ክፍለ ዘመን
ወደ ሮማውያን ፱

ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶ ዎቹ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፱ ሲሆን በ፴፫ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ። ጳውሎስ በዚህ መልዕክቱ ስለእግዚአብሔር ስጦታዎች ያነሳል በተለይ የመዳን ስጦታውን እሱን ማለት ጳውሎስን አጥፍቶ ለተከታዮቹ ቢሰጣቸው ምኞቱ እንደሆነ ይገልጻል ፣ (እንደ ሙሴ እንደ ዳዊት) ።

ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።

የጳውሎስ መልዕክት ወደ ሮማውያን ምዕራፍ ፱

## ጠቃሚ መልዕክቶች
*ቁጥር ፫    
*ቁጥር ፮     
*ቁጥር ፯     
*ቁጥር ፳፯     
*ቁጥር ፳፰     
*ቁጥር ፴፫

## ቁጥር ፩ - ፲
1-2፤ብዙ፡ሐዘን፡የማያቋርጥም፡ጭንቀት፡በልቤ፡አለብኝ፡ስል፡በክርስቶስ፡ኾኜ፡እውነትን፡
እናገራለኹ፤አልዋሽምም፤ኅሊናዬም፡በመንፈስ፡ቅዱስ፡ይመሰክርልኛል።
3፤በሥጋ፡ዘመዶቼ፡ስለኾኑ፡ስለ፡ወንድሞቼ፡ከክርስቶስ፡ተለይቼ፡እኔ፡ራሴ፡የተረገምኹ፡እንድኾን፡እጸልይ፡
ነበርና።
4፤እነርሱ፡እስራኤላውያን፡ናቸውና፥ልጅነትና፡ክብር፡ኪዳንም፡የሕግም፡መሰጠት፡የመቅደስም፡ሥርዐት፡
የተስፋውም፡ቃላት፡ለእነርሱ፡ናቸውና፤
5፤አባቶችም፡ለእነርሱ፡ናቸውና፤ከነርሱም፡ክርስቶስ፡በሥጋ፡መጣ፥ርሱም፡ከዅሉ፡በላይ፡ኾኖ፡ለዘለዓለም፡
የተባረከ፡አምላክ፡ነው፤አሜን።
6፤ነገር፡ግን፥የእግዚአብሔር፡ቃል፡የተሻረ፡አይደለም።እነዚህ፡ከእስራኤል፡የሚወለዱ፡ዅሉ፡እስራኤል፡
አይደሉምና፤የአብርሃምም፡ዘር፡ስለ፡ኾኑ፡ዅላቸው፡ልጆች፡አይደሉም፥
7፤ነገር፡ግን፦በይሥሐቅ፡ዘር፡ይጠራልኻል፡ተባለ።
8፤ይህም፥የተስፋ፡ቃል፡ልጆች፡ዘር፡ኾነው፡ይቈጠራሉ፡እንጂ፡እነዚህ፡የሥጋ፡ልጆች፡የኾኑ፡
የእግዚአብሔር፡ልጆች፡አይደሉም፡ማለት፡ነው።
9፤ይህ፦በዚህ፡ጊዜ፡እመጣለኹ፡ለሳራም፡ልጅ፡ይኾንላታል፡የሚል፡የተስፋ፡ቃል፡ነውና።
10፤ይህ፡ብቻ፡አይደለም፥ነገር፡ግን፥ርብቃ፡ደግሞ፡ከአንዱ፡ከአባታችን፡ከይሥሐቅ፡በፀነሰች፡ጊዜ፥
## ቁጥር ፲፩ - ፳
11፤ልጆቹ፡ገና፡ሳይወለዱ፥በጎ፡ወይም፡ክፉ፡ምንም፡ሳያደርጉ፥ከጠሪው፡እንጂ፡ከሥራ፡ሳይኾን፡በምርጫ፡
የሚኾን፡የእግዚአብሔር፡ዐሳብ፡ይጸና፡ዘንድ፥
12፤ለርሷ፦ታላቁ፡ለታናሹ፡ይገዛል፡ተባለላት።
13፤ያዕቆብን፡ወደድኹ፡ኤሳውን፡ግን፡ጠላኹ፡ተብሎ፡እንደ፡ተጻፈ፡ነው።
14፤እንግዲህ፡ምን፡እንላለን፧በእግዚአብሔር፡ዘንድ፡ዐመፃ፡አለ፡ወይ፧አይደለም።
15፤ለሙሴ፦የምምረውን፡ዅሉ፡እምረዋለኹ፡ለምራራለትም፡ዅሉ፡እራራለታለኹ፡ይላልና።
16፤እንግዲህ፡ምሕረት፡ለወደደ፡ወይም፡ለሮጠ፡አይደለም፥ከሚምር፡ከእግዚአብሔር፡ነው፡እንጂ።
17፤መጽሐፍ፡ፈርዖንን፦ኀይሌን፡ባንተ፡አሳይ፡ዘንድ፡ስሜም፡በምድር፡ዅሉ፡ይነገር፡ዘንድ፡ለዚህ፡አስነሣኹኽ፡ይላልና።
18፤እንግዲህ፡የሚወደ፟ውን፡ይምረዋል፥የሚወደ፟ውንም፡እልከኛ፡ያደርገዋል።
19፤እንግዲህ፡ስለ፡ምን፡እስከ፡አኹን፡ድረስ፡ይነቅፋል፧ፈቃዱንስ፡የሚቃወም፡ማን፡ነው፧ትለኝ፡ይኾናል።
20፤ነገር፡ግን፥አንተ፡ሰው፡ሆይ፥ለእግዚአብሔር፡የምትመልስ፡ማን፡ነኽ፧ሥራ፡ሠሪውን፦ስለ፡ምን፡
እንዲህ፡አድርገኽ፡ሠራኸኝ፡ይለዋልን፧
## ቁጥር ፳፩ - ፴፫
21፤ወይም፡ሸክላ፡ሠሪ፡ከአንዱ፡ጭቃ፡ክፍል፡አንዱን፡ዕቃ፡ለክብር፡አንዱንም፡ለውርደት፡ሊሠራ፡በጭቃ፡
ላይ፡ሥልጣን፡የለውምን፧
22-23፤ነገር፡ግን፥እግዚአብሔር፡ቍጣውን፡ሊያሳይ፡ኀይሉንም፡ሊገልጥ፡ወዶ፥አስቀድሞ፡ለክብር፡
ባዘጋጃቸው፡በምሕረት፡ዕቃዎች፡ላይ፡የክብሩን፡ባለጠግነት፡ይገልጥ፡ዘንድ፥ለጥፋት፡የተዘጋጁትን፡የቍጣ፡
ዕቃዎች፡በብዙ፡ትዕግሥት፡ከቻለ፥እንዴት፡ነው፧
24፤የምሕረቱ፡ዕቃዎችም፡ከአይሁድ፡ብቻ፡አይደሉም፥ነገር፡ግን፥ከአሕዛብ፡ደግሞ፡የጠራን፡እኛ፡ነን።
25፤እንዲሁ፡ደግሞ፡በሆሴዕ።ሕዝቤ፡ያልኾነውን፡ሕዝቤ፡ብዬ፥ያልተወደደችውንም፡የተወደደችው፡ብዬ፡
እጠራለኹ፤
26፤እናንተ፡ሕዝቤ፡አይደላችኹም፡በተባለላቸውም፡ስፍራ፡በዚያ፡የሕያው፡እግዚአብሔር፡ልጆች፡ተብለው፡
ይጠራሉ፡ይላል።
27-28፤ኢሳይያስም፦የእስራኤል፡ልጆች፡ቍጥር፡ምንም፡እንደ፡ባሕር፡አሸዋ፡ቢኾን፡ቅሬታው፡
ይድናል፤ጌታ፡ነገሩን፡ፈጽሞና፡ቈርጦ፡በምድር፡ላይ፡ያደርገዋልና፥ብሎ፡ስለ፡እስራኤል፡ይጮኻል።
29፤ኢሳይያስም፡እንደዚሁ፦ጌታ፡ጸባኦት፡ዘር፡ባላስቀረልን፡እንደ፡ሰዶም፡በኾን፟፡ገሞራንም፡በመሰልን፡ነበር፡
ብሎ፡አስቀድሞ፡ተናገረ።
30፤እንግዲህ፡ምን፡እንላለን፧ጽድቅን፡ያልተከተሉት፡አሕዛብ፡ጽድቅን፡አገኙ፥ርሱ፡ግን፡ከእምነት፡የኾነ፡
ጽድቅ፡ነው፤
31፤እስራኤል፡ግን፡የጽድቅን፡ሕግ፡እየተከተሉ፡ወደ፡ሕግ፡አልደረሱም።
32-33፤ይህስ፡ስለ፡ምንድር፡ነው፧በሥራ፡እንጂ፡በእምነት፡ጽድቅን፡ስላልተከተሉ፡ነው፤እንሆ፥በጽዮን፡
የእንቅፋት፡ድንጋይና፡የማሰናከያ፡አለት፡አኖራለኹ፡በርሱም፡የሚያምን፡አያፍርም፡ተብሎ፡እንደ፡ተጻፈ፡
በእንቅፋት፡ድንጋይ፡ተሰናከሉ።
ወደ ሮማውያን ፲

ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶ ዎቹ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፲ ሲሆን በ፳፩ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ። ጳውሎስ በዚህ መልዕክቱ መዳን በእስራኤላዊነት እንዳልሆነ ያስተምራል ። አሁንም እግዚአብሔር የመዳን ስጦታውን ለተከታዮቹ እንዲሰጣቸው ይጸልያል ።

ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።

የጳውሎስ መልዕክት ወደ ሮማውያን ምዕራፍ ፲

## ቁጥር ፩ - ፲
1፤ወንድሞች፡ሆይ፥የልቤ፡በጎ፡ፈቃድና፡ስለ፡እስራኤል፡ወደ፡እግዚአብሔር፡ልመናዬ፡እንዲድኑ፡ነው።
2፤በዕውቀት፡አይቅኑ፡እንጂ፡ለእግዚአብሔር፡እንዲቀኑ፡እመሰክርላቸዋለኹና።
3፤የእግዚአብሔርን፡ጽድቅ፡ሳያውቁ፡የራሳቸውንም፡ጽድቅ፡ሊያቆሙ፡ሲፈልጉ፥ለእግዚአብሔር፡ጽድቅ፡
አልተገዙም።
4፤የሚያምኑ፡ዅሉ፡ይጸድቁ፡ዘንድ፡ክርስቶስ፡የሕግ፡ፍጻሜ፡ነውና።
5፤ሙሴ፡ከሕግ፡የኾነውን፡ጽድቅ፡የሚያደርገው፡ሰው፡በርሱ፡በሕይወት፡እንዲኖር፡ጽፏልና።
6፤ከእምነት፡የኾነ፡ጽድቅ፡ግን፡እንዲህ፡ይላል፦በልብኽ፦ማን፡ወደ፡ሰማይ፡ይወጣል፧አትበል፤ይህ፡
ክርስቶስን፡ለማውረድ፡ነው፤
7፤ወይም፦በልብኽ፦ወደ፡ጥልቁ፡ማን፡ይወርዳል፧አትበል፤ይህ፡ክርስቶስን፡ከሙታን፡ለማውጣት፡ነው።
8፤ነገር፡ግን፥ምን፡ይላል፧በአፍኽ፡በልብኽም፡ኾኖ፡ቃሉ፡ቀርቦልኻል፤ይህም፡የምንሰብከው፡የእምነት፡ቃል፡ነው።
9፤ኢየሱስ፡ጌታ፡እንደ፡ኾነ፡በአፍኽ፡ብትመሰክር፡እግዚአብሔርም፡ከሙታን፡እንዳስነሣው፡በልብኽ፡
ብታምን፡ትድናለኽና፤
10፤ሰው፡በልቡ፡አምኖ፡ይጸድቃልና፥በአፉም፡መስክሮ፡ይድናልና።
## ቁጥር ፲፩ - ፳፩
11፤መጽሐፍ፦በርሱ፡የሚያምን፡ዅሉ፡አያፍርም፡ይላልና።
12፤በአይሁዳዊና፡በግሪክ፡ሰው፡መካከል፡ልዩነት፡የለምና፤አንዱ፡ጌታ፡የዅሉ፡ጌታ፡ነውና፥ለሚጠሩትም፡
ዅሉ፡ባለጠጋ፡ነው፤
13፤የጌታን፡ስም፡የሚጠራ፡ዅሉ፡ይድናልና።
14፤እንግዲህ፡ያላመኑበትን፡እንዴት፡አድርገው፡ይጠሩታል፧ባልሰሙትስ፡እንዴት፡ያምናሉ፧ያለሰባኪስ፡እንዴት፡ይሰማሉ፧
15፤መልካሙን፡የምሥራች፡የሚያወሩ፡እግሮቻቸው፡እንዴት፡ያማሩ፡ናቸው፡ተብሎ፡እንደ፡ተጻፈ፡
ካልተላኩ፡እንዴት፡ይሰብካሉ፧
16፤ነገር፡ግን፥ዅሉ፡ለምሥራቹ፡ቃል፡አልታዘዙም።ኢሳይያስ፦ጌታ፡ሆይ፥ምስክርነታችንን፡ማን፡
አመነ፧ብሏልና።
17፤እንግዲያስ፡እምነት፡ከመስማት፡ነው፥መስማትም፡በእግዚአብሔር፡ቃል፡ነው።
18፤ዳሩ፡ግን፦ባይሰሙ፡ነው፡ወይ፧እላለኹ።በእውነት፦ድምፃቸው፡በምድር፡ዅሉ፡ላይ፡ቃላቸውም፡እስከዓለም፡ዳርቻ፡ወጣ።
19፤ነገር፡ግን፦እስራኤል፡ባያውቁ፡ነው፡ወይ፧እላለኹ።ሙሴ፡አስቀድሞ፦እኔ፡ሕዝብ፡በማይኾነው፡
አስቀናችዃለኹ፡በማያስተውልም፡ሕዝብ፡አስቈጣችዃለኹ፡ብሏል።
20፤ኢሳይያስም፡ደፍሮ፦ላልፈለጉኝ፡ተገኘኹ፥ላልጠየቁኝም፡ተገለጥኹ፡አለ።
21፤ስለ፡እስራኤል፡ግን፦ቀኑን፡ዅሉ፡ወደማይታዘዝና፡ወደሚቃወም፡ሕዝብ፡እጆቼን፡ዘረጋኹ፡ይላል።
## ጠቃሚ መልዕክቶች
*ቁጥር ፪
*ቁጥር ፭
*ቁጥር ፰
*ቁጥር ፲፬ - ፳፩


መደብ:ማርያም
መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
አከርካሪ

alt=ደንደስ|thumb|የደረት አከርካሪalt=ደንደስ|thumb|የተሟላ የአከርካሪ አጥንት
የጀርባ ዐጥንት:- ማለትም ከጎድን ዐጥንት ጋር የሚገናኝ ሆኖ፣ በጀርባ ላይ  መሀል ለመሀል እስከ ዥበር አንጓ ድረስ የሚወርድ ዐጥንት **አከርካሪ** ይባላል። የአከርካሪ አጥንቶች እርስ በእርስ ተሰካክተው የሰረሰር መተላለፊያን የሚፈጥሩ 33 አጥንቶች ናቸው። 

### ደግሞ ይዩ
*ደንደስ



መደብ:ሥነ አካል
Zati qeneya

ር ምንድን ነው ? 
" በዛሮች ቁጥጥር ስር ምድር ወድቃለች " 

ከእለታት በአንዱ ቀን የእግዚአብሔር መልእክት ወደ አዳምና ሔዋን መጣ:: ከገነት ተባረው በመሬት ላይ መመላለስ ከጀመሩ በኃላ ከመጡና የሰው ልጅ እጣፈንታ ከቀየሩ መልእክቶች አንዱ ነው:: እነኝህ ሁለት ጥንዶች 30 ጥንድ ልጆች ነበሯቸው:: እግዚአብሔር እነኝህን ልጆች ሊጎበኝ እንደሚሻ መልእክት አደረሳቸው:: የፍቃድ አምላክ ነውና:: እነርሱም ቆም ብለው ደካማ ሀሳብ አሰቡ:: " አሁን ለእግዚአብሔር ቆንጆዎቹን ልጆቻችንን ብናሳየው መርጦ ለእርሱ አገልግሎት ይወስድብናል:: ስለዚህ አስራ አምስቱን ቆንጆዎቹን ከዋሻ ውስጥ እንደብቃቸውና አስራ አምስቱን እናሳያየው " ብለው መከሩ:: አሉኝ የሚሏቸውን ልጆች ሁሉ እርሱ እንደሰጣቸው አላስተዋሉም ነበር:: 
እንደመከሩትም አደረጉና አስራ አምስቱን ቆንጆዎቹን መርጠው ከዋሻ ደብቀው ያልተጋነነ ውበት ያላቸውን ወደእርሱ ወሰዱ:: እግዚአብሔርም በምክራቸው አዘነ:: ከዋሻ የተደበቁት አስራአምስት ልጆችና የልጅ ልጆች እንደተሰወሩ እንዲቀሩ ረገማቸው:: ከዛች ቅፅበት አንስቶ አዳምና ሔዋን ልጆቻቸውን ማየት ተሳናቸው:: ተሰወሩ:: መንፈስ ሆኑ:: ዛር ተብለውም ተጠሩ:: 

ዛሮች በእኛ በምንታየው የሰው ልጆች ላይም ቅናት ያደረባቸው ከዚያን ጊዜ አንስቶ ነው:: ዛሮች እንደኛው የራሳቸው ስልጣኔ አላቸው:: ይዋለዳሉ:: ስሜት አላቸው:: ያፈቅራሉ ይጠላሉ ያዝናሉ ይደሰታሉ:: በእኛና በእነርሱ መካከል ያለው ልዩነት እኛ እንታያለን እነርሱ መናፍስት ናቸው:: እኛ ስለምድር ያለን እውቀት አናሳ ነው:: ምክንያቱም ግዝፈታችን ይገድበናል:: እነርሱ ግን የማይታየን የምድር አካል ወይንም Dimension ስለሚመለከቱ ከእኛ ይልቅ የሚያውቁት አለ:: በተለይም በምድር ላይ ስላሉ ሀብቶች ጥልቅ እውቀት አላቸው:: ዛሮች
ቀጭኔ እና የጥርስ ሀኪሞቹ ወፎች

ቀጭኔ በአለማችን እረጅሙ የዱር እንስሳ መሆኑ ይታወቃል፤ በዚህ እንስሳ አፍ አካባቢ ባለ ቀይ ምንቃር ኦክስፒከርስ የተሰኙ አእዋፋት ዘወትር አይጠፉም።
የእነዚህ ወፎች ዋነኛ ስራቸው የቀጭኔውን ጥርስ ማፅዳት ነው።
በምስራቅ አፍሪካዊቷ ታንዛኒያ የቀጭኔዎችንንና የእነዚህን ወፎች አስደናቂ ተፈጥሮአዊ መስተጋብር የሚያሳዩ ፎቶግራፎች ይፋ ተደርገዋል።
በረጃጅም ዛፎች ላይ የሚገኙ ፍራፍሬዎችንና ቅጠላቅጠልን የሚመገበው ቀጭኔ በጥርሶቹ ውስጥ ሳይሰለቀጡ የሚቀሩትን ትርፍራፊ ምግብ ባለ ቀይ ምንቃሮቹ አእዋፍ ደግሞ ይመገቡታል።
ቀጭኔዎቹ እና አእዋፋቱ አንዱ ያንዱን ችግር እየቀረፉ አብረው ተባብረው ይኖራሉ።

መደብ:ሥነ ሕይወት
ወደ ሮማውያን ፲፩

ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶ ዎቹ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፲፩ ሲሆን በ፴፫ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ። ጳውሎስ በዚህ መልዕክቱ ስለእግዚአብሄር ልዩ ልዩ ስጦታዎች ትምህርት ይፈጽማል ። መዳንም ላመኑት እንጂ ላላመኑት እንደማይሆን ያረጋግጣል ።

ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።

የጳውሎስ መልዕክት ወደ ሮማውያን ምዕራፍ ፲፩

## ጠቃሚ መልዕክቶች
*ቁጥር ፡ ፮
*ቁጥር ፡ ፴፬
*ቁጥር ፡ ፴፮

## ቁጥር ፩ - ፲
﻿
1፤እንግዲህ፦እግዚአብሔር፡ሕዝቡን፡ጣላቸውን፧እላለኹ።አይደለም፡እኔ፡ደግሞ፡እስራኤላዊና፡ከአብርሃም፡
ዘር፡ከብንያምም፡ወገን፡ነኝና።
2፤እግዚአብሔር፡አስቀድሞ፡ያወቃቸውን፡ሕዝብ፡አልጣላቸውም።መጽሐፍ፡ስለ፡ኤልያስ፡በተጻፈው፡
የሚለውን፥በእግዚአብሔር፡ፊት፡እስራኤልን፡እንዴት፡እንደሚከስ፥አታውቁምን፧
3፤ጌታ፡ሆይ፥ነቢያትኽን፡ገደሉ፥መሠዊያዎችኽንም፡አፈረሱ፥እኔም፡ብቻዬን፡ቀረኹ፥ነፍሴንም፡ይሿታል።
4፤ነገር፡ግን፥አምላካዊ፡መልስ፡ምን፡አለው፧ለበዓል፡ያልሰገዱትን፡ሰባት፡ሺሕ፡ሰዎች፡ለእኔ፡
አስቀርቻለኹ።
5፤እንደዚሁም፡በአኹን፡ዘመን፡ደግሞ፡በጸጋ፡የተመረጡ፡ቅሬታዎች፡አሉ።
6፤በጸጋ፡ከኾነ፡ግን፡ከሥራ፡መኾኑ፡ቀርቷል፤ጸጋ፡ያለዚያ፡ጸጋ፡መኾኑ፡ቀርቷል።
7፤እንግዲህ፡ምንድር፡ነው፧እስራኤል፡የሚፈልጉትን፡አላገኙትም፤የተመረጡት፡ግን፡አገኙት፤
8፤ሌላዎቹም፡ደነዘዙ፤እንዲሁም፦ዐይኖቻቸው፡እንዳያዩ፡ዦሮዎቻቸውም፡እንዳይሰሙ፡እግዚአብሔር፡
የእንቅልፍ፡መንፈስን፡እስከ፡ዛሬ፡ድረስ፡ሰጣቸው፡ተብሎ፡ተጽፏል።ዳዊትም፦
9፤ማእዳቸው፡ወጥመድና፡አሽክላ፡ማሰናከያም፡ፍዳም፡ይኹንባቸው፤
10፤ዐይኖቻቸው፡እንዳያዩ፡ይጨልሙ፥ዠርባቸውንም፡ዘወትር፡አጕብጥ፡ብሏል።
## ቁጥር ፲፩ - ፳
11፤እንግዲህ፦የተሰናከሉ፡እስኪወድቁ፡ድረስ፡ነውን፧እላለኹ።አይደለም፤ነገር፡ግን፥እነርሱን፡ያስቀናቸው፡
ዘንድ፡በእነርሱ፡በደል፡መዳን፡ለአሕዛብ፡ኾነ።
12፤ዳሩ፡ግን፡በደላቸው፡ለዓለም፡ባለጠግነት፡መሸነፋቸውም፡ለአሕዛብ፡ባለጠግነት፡ከኾነ፥ይልቁንስ፡
መሙላታቸው፡እንዴት፡ይኾን፧
13-14፤ለእናንተም፡ለአሕዛብ፡እናገራለኹ።እኔ፡የአሕዛብ፡ሐዋርያ፡በኾንኹ፡መጠን፡ሥጋዬ፡የኾኑትን፡
አስቀንቼ፡ምናልባት፡ከነርሱ፡አንዳንዱን፡አድን፡እንደ፡ኾነ፡አገልግሎቴን፡አከብራለኹ።
15፤የእነርሱ፡መጣል፡ለዓለም፡መታረቅ፡ከኾነ፡ከሙታን፡ከሚመጣ፡ሕይወት፡በቀር፡መመለሳቸው፡ምን፡
ይኾን፧
16፤በኵራቱም፡ቅዱስ፡ከኾነ፡ቡሖው፡ደግሞ፡ቅዱስ፡ነው፤ሥሩም፡ቅዱስ፡ከኾነ፡ቅርንጫፎቹ፡ደግሞ፡
ቅዱሳን፡ናቸው።
17፤ነገር፡ግን፥ከቅርንጫፎች፡አንዳንዱ፡ቢሰበሩ፡አንተም፡የበረሓ፡ወይራ፡የኾንኽ፡በመካከላቸው፡ገብተኽ፡
ከነርሱ፡ጋራ፡የወይራ፡ዘይት፡ከሚወጣው፡ሥር፡ተካፋይ፡ከኾንኽ፥በቅርንጫፎች፡ላይ፡አትመካ፤
18፤ብትመካባቸው፡ግን፡ሥሩ፡አንተን፡ይሸከምኻል፡እንጂ፡ሥሩን፡የምትሸከም፡አንተ፡አይደለኽም።
19፤እንግዲህ፦እኔ፡እንድገባ፡ቅርንጫፎች፡ተሰበሩ፡ትል፡ይኾናል።
20፤መልካም፤እነርሱ፡ካለማመን፡የተነሣ፡ተሰበሩ፥አንተም፡ከእምነት፡የተነሣ፡ቆመኻል።ፍራ፡እንጂ፡
የትዕቢትን፡ነገር፡አታስብ።
## ቁጥር ፳፩ - ፴
21፤እግዚአብሔር፡እንደ፡ተፈጠሩት፡ለነበሩት፡ቅርንጫፎች፡የራራላቸው፡ካልኾነ፡ለአንተ፡ደግሞ፡
አይራራልኽምና።
22፤እንግዲህ፡የእግዚአብሔርን፡ቸርነትና፡ጭከና፡ተመልከት፤ጭከናው፡በወደቁት፡ላይ፡ነው፥በቸርነቱ፡ግን፡
ጸንተኽ፡ብትኖር፡የእግዚአብሔር፡ቸርነት፡ባንተ፡ላይ፡ነው፤ያለዚያ፡አንተ፡ደግሞ፡ትቈረጣለኽ።
23፤እነዚያም፡ደግሞ፡ባለማመናቸው፡ጸንተው፡ባይኖሩ፥በዛፉ፡ውስጥ፡ይገባሉ፤እግዚአብሔር፡መልሶ፡ሊያገባቸው፡ይችላልና።
24፤አንተ፡በፍጥረቱ፡የበረሓ፡ከነበረ፡ወይራ፡ተቈርጠኽ፡እንደ፡ፍጥረትኽ፡ሳትኾን፡በመልካም፡ወይራ፡
ከገባኽ፥ይልቁንስ፡እነዚያ፡በፍጥረታቸው፡ያሉት፡ቅርንጫፎች፡በራሳቸው፡ወይራ፡እንዴት፡አይገቡም፧
25፤ወንድሞች፡ሆይ፥ልባሞች፡የኾናችኹ፡እንዳይመስላችኹ፡ይህን፡ምስጢር፡ታውቁ፡ዘንድ፡
እወዳለኹ፤የአሕዛብ፡ሙላት፡እስኪገባ፡ድረስ፡ድንዛዜ፡በእስራኤል፡በአንዳንድ፡በኩል፡ኾነባቸው፤
26፤እንደዚሁም፡እስራኤል፡ዅሉ፡ይድናል፤እንዲህ፡ተብሎ፡እንደ፡ተጻፈ።
መድኀኒት፡ከጽዮን፡ይወጣል፡
ከያዕቆብም፡ኀጢአተኛነትን፡ያስወግዳል።
27፤ኀጢአታቸውንም፡ስወስድላቸው፡ከነርሱ፡ጋራ፡የምገባው፡ኪዳን፡ይህ፡ነው።
28፤በወንጌልስ፡በኩል፡ስለ፡እናንተ፡ጠላቶች፡ናቸው፥በምርጫ፡በኩል፡ግን፡ስለ፡አባቶች፡ተወዳጆች፡
ናቸው፤
29፤እግዚአብሔር፡በጸጋው፡ስጦታና፡በመጥራቱ፡አይጸጸትምና።
30፤እናንተም፡ቀድሞ፡ለእግዚአብሔር፡እንዳልታዘዛችኹ፥አኹን፡ግን፡ካለመታዘዛቸው፡የተነሣ፡ምሕረት፡እንዳገኛችኹ፥
## ቁጥር ፴፩ - ፴፮
31፤እንዲሁ፡በተማራችኹበት፡ምሕረት፡እነርሱ፡ደግሞ፡ምሕረትን፡ያገኙ፡ዘንድ፡እነዚህ፡ደግሞ፡አኹን፡
አልታዘዙም።
32፤እግዚአብሔር፡ዅሉን፡ይምር፡ዘንድ፡ዅሉን፡ባለመታዘዝ፡ዘግቶታልና።
33፤የእግዚአብሔር፡ባለጠግነትና፡ጥበብ፡ዕውቀቱም፡እንዴት፡ጥልቅ፡ነው፤ፍርዱ፡እንዴት፡የማይመረመር፡
ነው፥ለመንገዱም፡ፍለጋ፡የለውም።
34፤የጌታን፡ልብ፡ያወቀው፡ማን፡ነው፧
35፤ወይስ፡አማካሪው፡ማን፡ነበር፧ወይስ፡ብድራቱን፡ይመልስ፡ዘንድ፡ለርሱ፡አስቀድሞ፡የሰጠው፡ማን፡ነው፧
36፤ዅሉ፡ከርሱና፡በርሱ፡ለርሱም፡ነውና፤ለርሱ፡ለዘለዓለም፡ክብር፡ይኹን፤አሜን።

መደብ:ክርስትና
መደብ:ክርስትና
መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
መደብ:ሃይማኖት
ወደ ሮማውያን ፲፪

ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶ ዎቹ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፲፪ ሲሆን በ፳፩ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ። ጳውሎስ በዚህ መልዕክቱ ፣ ክርስቶስ ከኃጢያት ነፃ የሆነውን ሰውነቱን ስለኛ አሳልፎ እደሰጠ እኛም ከኃጢያት የነፃ ሥጋችንን መስዋት እናድርግ ብሎ ይጀምራል ።

ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።

የጳውሎስ መልዕክት ወደ ሮማውያን ምዕራፍ ፲፪

## ቁጥር ፩ - ፲
1፤እንግዲህ፥ወንድሞች፡ሆይ፥ሰውነታችኹን፡እግዚአብሔርን፡ደስ፡የሚያሠኝና፡ሕያው፡ቅዱስም፡መሥዋዕት፡
አድርጋችኹ፡ታቀርቡ፡ዘንድ፡በእግዚአብሔር፡ርኅራኄ፡እለምናችዃለኹ፥ርሱም፡ለአእምሮ፡የሚመች፡
አገልግሎታችኹ፡ነው።
2፤የእግዚአብሔር፡ፈቃድ፡ርሱም፡በጎና፡ደስ፡የሚያሠኝ፡ፍጹምም፡የኾነው፡ነገር፡ምን፡እንደ፡ኾነ፡
ፈትናችኹ፡ታውቁ፡ዘንድ፡በልባችኹ፡መታደስ፡ተለወጡ፡እንጂ፡ይህን፡ዓለም፡አትምሰሉ።
3፤እግዚአብሔር፡ለያንዳንዱ፡የእምነትን፡መጠን፡እንዳካፈለው፥እንደ፡ባላእምሮ፡እንዲያስብ፡እንጂ፡ማሰብ፡
ከሚገ፟ባ፟ው፡ዐልፎ፡በትዕቢት፡እንዳያስብ፡በመካከላችኹ፡ላለው፡ለያንዳንዱ፡በተሰጠኝ፡ጸጋ፡እናገራለኹ።
4፤ባንድ፡አካል፡ብዙ፡ብልቶች፡እንዳሉን፥የብልቶቹም፡ዅሉ፡ሥራ፡አንድ፡እንዳይደለ፥
5፤እንዲሁ፡ብዙዎች፡ስንኾን፡በክርስቶስ፡አንድ፡አካል፡ነን፥ርስ፡በርሳችንም፡እያንዳንዳችን፡የሌላው፡
ብልቶች፡ነን።
6፤እንደ፡ተሰጠንም፡ጸጋ፡ልዩ፡ልዩ፡ስጦታ፡አለን፤ትንቢት፡ቢኾን፡እንደ፡እምነታችን፡መጠን፡ትንቢት፡
እንናገር፤
7፤አገልግሎት፡ቢኾን፡በአገልግሎታችን፡እንትጋ፤የሚያስተምርም፡ቢኾን፡በማስተማሩ፡ይትጋ፤
8፤የሚመክርም፡ቢኾን፡በመምከሩ፡ይትጋ፤የሚሰጥ፡በልግስና፡ይስጥ፤የሚገዛ፡በትጋት፡ይግዛ፤የሚምር፡
በደስታ፡ይማር።
9፤ፍቅራችኹ፡ያለግብዝነት፡ይኹን።ክፉውን፡ነገር፡ተጸየፉት፤ከበጎ፡ነገር፡ጋራ፡ተባበሩ፤
10፤በወንድማማች፡መዋደድ፡ርስ፡በርሳችኹ፡ተዋደዱ፤ርስ፡በርሳችኹ፡ተከባበሩ፤
## ቁጥር ፲፩ - ፳፩
11፤ለሥራ፡ከመትጋት፡አትለግሙ፤በመንፈስ፡የምትቃጠሉ፡ኹኑ፤ለጌታ፡ተገዙ፤
12፤በተስፋ፡ደስ፡ይበላችኹ፤በመከራ፡ታገሡ፤በጸሎት፡ጽኑ፤
13፤ቅዱሳንን፡በሚያስፈልጋቸው፡ርዱ፤እንግዳዎችን፡ለመቀበል፡ትጉ።
14፤የሚያሳድዷችኹን፡መርቁ፥መርቁ፡እንጂ፡አትርገሙ።
15፤ደስ፡ከሚላቸው፡ጋራ፡ደስ፡ይበላችኹ፥ከሚያለቅሱም፡ጋራ፡አልቅሱ።
16፤ርስ፡በርሳችኹ፡ባንድ፡ዐሳብ፡ተስማሙ፤የትዕቢትን፡ነገር፡አታስቡ፥ነገር፡ግን፥የትሕትናን፡ነገር፡
ለመሥራት፡ትጉ።ልባሞች፡የኾናችኹ፡አይምሰላችኹ።
17፤ለማንም፡ስለ፡ክፉ፡ፈንታ፡ክፉን፡አትመልሱ፤በሰው፡ዅሉ፡ፊት፡መልካም፡የኾነውን፡ዐስቡ።
18፤ቢቻላችኹስ፡በእናንተ፡በኩል፡ከሰው፡ዅሉ፡ጋራ፡በሰላም፡ኑሩ።
19፤ተወዳጆች፡ሆይ፥ራሳችኹ፡አትበቀሉ፥ለቍጣው፡ፈንታ፡ስጡ፡እንጂ፤በቀል፡የእኔ፡ነው፥እኔ፡ብድራቱን፡እመልሳለኹ፡ይላል፡ጌታ፡ተብሎ፡ተጽፏልና።
20፤ጠላትኽ፡ግን፡ቢራብ፡አብላው፤ቢጠማ፡አጠጣው፤ይህን፡በማድረግኽ፡በራሱ፡ላይ፡የእሳት፡ፍም፡
ትከምራለኽና።
21፤ክፉውን፡በመልካም፡አሸንፍ፡እንጂ፡በክፉ፡አትሸነፍ።
## ትኩረት የሚገባቸው ነጥቦች
*ቁጥር ፩
*ቁጥር ፪
*ቁጥር ፫
*ቁጥር ፭
*ቁጥር ፱ - ፳፩

መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
መደብ:ተዋህዶ
ጥፍጥፍ ትል

alt=ፕላቲሄልሚንትስ|thumb|ጥፍጥፍ ትሎች
**ጥፍጥፍ ትሎች** ወይም “ፕላቲሄልሚንትስ” ሁለት ተመሳሳይ ክፋይ የሚወጣላቸው (bilaterian)፣  አንጓ አልባ (unsegmented) እና ለስላሳ አካል ያላቸው ኢደንደሴ (invertebrate) እንስሳት የሚገኙበት ክፍለሰፍን ነው።
የመተንፈሻና የስርዐተ ዝውውር አካላት እጦት፣ ጥፍጥፍ ትሎችን  በቀላል ንኝት አማካኝነት ወደ መላ አካላቸው ኦክሲጅን እንዲገባ፣ ካርቦንዳይ ኦክሳይድ ደግሞ እንዲወጣ በሚያስችላቸው አካልመጠንና ቅርፅ እንዲገደቡ ያደርጋቸዋል። 

## Note


መደብ:እንስሳት
ወደ ሮማውያን ፲፫

ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶ ዎቹ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፲፫ ሲሆን በ፲፬ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ። ጳውሎስ በዚህ መልዕክቱ በተለይ (ቁ ፩ - ፯)፣ ማዘዝና መታዘዝ ፣ በመንፈሳዊ መንገድ ዓላማውንና ትርጉሙን ያስረዳል ። እንደምናውቀው ግን ብዙ መንግሥታት ይህን መልክት ለራሳቸው እንዲመች አርገው ተርጉመው በሕገመንግሥታቸው ውስጥ አስገብተው ተጠቅመውበታል ።

ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።

የጳውሎስ መልዕክት ወደ ሮማውያን ምዕራፍ ፲፫

## ቁጥር ፩ - ፲፬
1፤ነፍስ፡ዅሉ፡በበላይ፡ላሉት፡ባለሥልጣኖች፡ይገዛ።ከእግዚአብሔር፡ካልተገኘ፡በቀር፡ሥልጣን፡
የለምና፤ያሉትም፡ባለሥልጣኖች፡በእግዚአብሔር፡የተሾሙ፡ናቸው።
2፤ስለዚህ፥ባለሥልጣንን፡የሚቃወም፡የእግዚአብሔርን፡ሥርዐት፡ይቃወማል፤የሚቃወሙትም፡በራሳቸው፡ላይ፡
ፍርድን፡ይቀበላሉ።
3፤ገዢዎች፡ለክፉ፡አድራጊዎች፡እንጂ፥መልካም፡ለሚያደርጉ፡የሚያስፈሩ፡አይደሉምና።ባለሥልጣንን፡እንዳትፈራ፡ትወዳለኽን፧መልካሙን፡አድርግ፡ከርሱም፡ምስጋና፡ይኾንልኻል፤
4፤ለመልካም፡ነገር፡ለአንተ፡የእግዚአብሔር፡አገልጋይ፡ነውና።በከንቱ፡ግን፡ሰይፍ፡አይታጠቅምና፡ክፉ፡
ብታደርግ፡ፍራ፤ቍጣውን፡ለማሳየት፡ክፉ፡አድራጊውን፡የሚበቀል፡የእግዚአብሔር፡አገልጋይ፡ነውና።
5፤ስለዚህ፥ስለ፡ቍጣው፡ብቻ፡አይደለም፥ነገር፡ግን፥ስለ፡ኅሊና፡ደግሞ፡መገዛት፡ግድ፡ነው።
6፤ስለዚህ፡ደግሞ፥ትገብራላችኹና፤በዚህ፡ነገር፡የሚተጉ፡የእግዚአብሔር፡አገልጋዮች፡ናቸውና።
7፤ለዅሉ፡የሚገ፟ባ፟ውን፡አስረክቡ፤ግብር፡ለሚገ፟ባ፟ው፡ግብርን፥ቀረጥ፡ለሚገ፟ባ፟ው፡ቀረጥን፥መፈራት፡
ለሚገ፟ባ፟ው፡መፈራትን፥ክብር፡ለሚገ፟ባ፟ው፡ክብርን፡ስጡ።
8፤ርስ፡በርሳችኹ፡ከመዋደድ፡በቀር፡ለማንም፡ዕዳ፡አይኑርባችኹ፥ሌላውን፡የሚወድ፡ሕግን፡ፈጽሞታልና።
9፤አታመንዝር፥አትግደል፥አትስረቅ፥በውሸት፡አትመስክር፥አትመኝ፡የሚለው፡ከሌላዪቱ፡ትእዛዝ፡ዅሉ፡
ጋራ፡በዚህ፦ባልንጀራኽን፡እንደ፡ነፍስኽ፡ውደድ፡በሚለው፡ቃል፡ተጠቅሏ፟ል።
10፤ፍቅር፡ለባልንጀራው፡ክፉ፡አያደርግም፤ስለዚህ፥ፍቅር፡የሕግ፡ፍጻሜ፡ነው።
11፤ከእንቅልፍ፡የምትነሡበት፡ሰዓት፡አኹን፡እንደ፡ደረሰ፡ዘመኑን፡ዕወቁ፤ካመን፟በ፟ት፡ጊዜ፡ይልቅ፡መዳናችን፡
ዛሬ፡ወደ፡እኛ፡ቀርቧልና።
12፤ሌሊቱ፡ዐልፏል፥ቀኑም፡ቀርቧል።እንግዲህ፡የጨለማውን፡ሥራ፡አውጥተን፡የብርሃንን፡ጋሻ፡ጦር፡
እንልበስ።
13፤በቀን፡እንደምንኾን፡በአገባብ፡እንመላለስ፤በዘፈንና፡በስካር፡አይኹን፥በዝሙትና፡በመዳራት፡
አይኹን፥በክርክርና፡በቅናት፡አይኹን፤
14፤ነገር፡ግን፥ጌታን፡ኢየሱስ፡ክርስቶስን፡ልበሱት፤ምኞቱንም፡እንዲፈጽም፡ለሥጋ፡አታስቡ።
## ትኩረት የሚገባቸው መልዕክት
* ቁጥር ፩ - ፯
* ቁጥር ፱
* ቁጥር ፲፩ - ፲፬
መዝሙረ ዳዊት

**መዝሙረ ዳዊት** የብሉይ ኪዳን መጽሐፍ ነው።

መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
ሄኖክ ነኝ እኔን ማዉራት ከፈለጋችሁ 0901644691 ወይም 0712073117 ደዉሉልኝ
መጽሐፈ ኢዮብ

**መጽሐፈ ኢዮብ** (ዕብራይስጥ: אִיּוֹב‎ – ʾIyyōḇ)

መደብ: መጽሐፍ ቅዱስ
ትንቢተ ኢሳይያስ

**ትንቢተ ኢሳይያስ** ብሉይ ኪዳን ውስጥ ካሉት መጻሕፍት አንዱ ነው።

መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
መጽሐፈ ምሳሌ

**መጽሐፈ ምሳሌ** በብሉይ ኪዳን ውስጥ ከንጉሥ ሰሎሞን መጻሕፍት አንዱ ነው። 

መደብ: መጽሐፍ ቅዱስ
ጨርቅ አሚኪ

**ሳሊ አማኪ**(ጃፓንኛ:天城サリー、Sally Amaki) በ አሜሪካ ውስጥ በሴት ጃፓን ውስጥ የሴት ድምፅ አጫዋች ነች።

## ውጫዊ አገናኝ
* ሳሊ አማኪ ትዊተር
*ሳሊ አማኪ ኢንስታግራም

መደብ:የአሜሪካ ዘፋኞች
መደብ:የጃፓን ሰዎች
ምስ'ር

**ምስ'ር** (ሮማይስጥ፦  Lens esculenta ወይም Lens culinaris) በዓለም ዙሪያ የሚታወቅ የአትክልት ምግብ አይነት ነው።

መደብ:አትክልት
ሱቲዳ

​**ሱቲዳ** (ታይኛ: สุทิดา) የታይላንድ እቴጌ የተወለደው 3 ሰኔ 1978 የታይ ንግሥት ናት
ቀላል ንኝት

ቀላል ንኝት (Simple diffusion) ሟሚዎች በሙሙት ውስጥ ወይም በከፊል አስተላላፊ ክርታስ በኩል በብዛት ተከማችተው ከሚገኙበት ስፍራ አነስተኛ ክምችት ወዳለበት ስፍራ ነፃ በሆነ መንገድ የሚንቀሳቀሱበት ሂደት ነው።
thumb
ራንጊቶቶ ደሴት

በአውክላንድ በእሳተ ገሞራ ፍንዳታ ሳቢያ ከተፈጠሩት በርካታ ደሴቶች መካከል አንዷ የሆነችው የራንጊቶቶ ደሴት.

መደብ:ኒው ዚላንድ
ክፋት ምንድን ነው

ክፋት (Evil) ምንድን ነው ? ከየትስ ተገኘ ?
    ክፉ የሚለው ቃል የመልካም ነገር ተቃራኒ፤ የበጎ ነገር መጥፋት፤ሐሰት፤ኃጢአት ፤ በሰው ልጅ ላይ የሚደርስ የሥጋና የነፍስ መከራ ተብሎ ሊተረጎም ይችላል፡፡
በዚሁ መሠረት ክፋት ክፉን ማድረስ ለክፉ ነገር መገኛ ምክንያት መሆን ማለት ነው፡፡ 
የፈጠረው ፍጥረት h#l# mLµM XNdçn xy Y§LÝÝ YHM bXGz!xB/@R ytf-r F_rT h#l# mLµM s!çN Kû çñ ytf-r XNdl@l YnGrÂLÝÝ çñM nÚnTÂ XWqT ts_èêcW ytf-„T F_r¬T sWÂ m§:KT bmçÂcW km§:KT mµkL xNÇÂ xl” ynbrW ú_Âx@L nÚ f”ÇN bm-qM yKÍT h#l# MN+ çñ tg"èêLÝÝ ym§XKT xl” ynbrW ú_Âx@L wd KÍT b¥zNbl#Â yKÍT h#l# mnš bmçn# bG¶K Ä!ÃBlÖS b:B‰YS_ dGä sYÈN tBlÖL¿ TRg#ÑM t”ê¸ ¥lT nWÝÝ ymjm¶ÃWÂ b›lM ytdrg KÍT bXGz!xB/@R §Y /sTN mÂgR nWÝÝ lz!HM nW xbW s!Âg„ xb#¦ l/sT Yl#¬L¿ y/sT h#l# xÆT y/sT h#l# mnš nWÂÝÝ kz!H /sT bኋ#§ KÍT bsW LJ ?YwT WS_ Xyb² mÈÝÝ yêh# xb@L b”yL mgdl# bsW LJ ?YwT WS_ l@§W Kû JMR nWÝÝ YHNNM mGdLN l”yL ÃSt¥r Ä!ÃBlÖS nWÝÝ Slz!H KÍT nÚnT Ãl xGÆB t-Qä y¥Y-QM |‰ m|‰T ymÈ nW ¥lT nWÝÝ f§SæC Kû y¸Æl# ngéCN bh#lT YkFl#êcêLÝÝ Xnz!HMÝ   
3.6.1	በሰዎች ዘንድ “ክፉ” የሚባሉ ነገሮች (Natural or physical evil)
   bsãC zND Kû y¸Æl# ngéC XNd sãc$ xStúsBÂ XWqT xmlµkTÂ XMnT YlÃÃl#ÝÝ lxNÄNìC l|U dS¬N y¸ÃmÈ ngR h#l# mLµM nW bxNÚ„ dS¬N y¸klKL ngR h#l# dGä Kû nWÝÝ XNÄ!H l¸ÃMN sW mB§T mLµM nW dS¬N y¸ÃmÈlT Slçn mÛM dGä Kû nW l|U dS¬N y¸ÃmÈ S§Lçn BlÖ l!ÃSB YC§LÝÝ l@§W bBz# sWC zND Kû tBlÖ y¸¬sbW y|U äT nWÝÝ mlÃyTN mnÈ-LN Sl¸ÃSkTL äT kqDä jMé Kû tBlÖ s!¬sB Bz#ãCM §lmäT y¸Cl#TN s!ÃdRg# ñrêLÝÝ l@§W bsãC zND Kû tBlÖ y¸¬sbW ?mM nWÝÝ ?mM ydrsbT sW dS¬ YRqêL¿ XNd l@lÖC sãCM mZÂÂT ÃQtêLÝÝ y?mÑ S»T y¸ÃdRSbT S”YM kFt¾ l!çN YC§LÝÝ YHNN b¥yT sãC ?mMN Kû xDRgW ÃSÆl#ÝÝ 
3.6.2 በራሳቸው (በባሕርያቸው) ክፉ የሆኑ ነገሮች (moral or ethical evil)
   ሥነ ምግባር ሰዎች በዕለት ተዕለት ኑሮዋቸው ውስጥ የሚያሳዩት ጠባይ ወይም ድርጊት፤ አንድን ነገር ለመሥራትና ላለመሥራት የሚወስኑበት ሕሊናዊ ሚዛን ነው፡፡ በጎ ሥነ ምግባር ክፉ የሆኑ ነገሮችን አስወግዶ ደግ የሆኑትን መምረጥ መሥራት ሲሆን በተቃራኒው ክፉ ሥነ ምግባር ከበጎ ይልቅ ክፉ ነገሮችን መርጦ መሥራት ማለት ነው፡፡ ልዑለ ባሕርይ እግዚአብሔር ለሰው ልጆች ክፉና በጎን መለየት እንዲችሉ አስቀድሞ በሕገ ልቡና ከዚያም በሕገ ኦሪት ከዚያም በሥጋ ተገልጦ የሰው ልጅ ሊኖር የሚገባውን ኑሮ ምሳሌ አርአያ ሆኖ አሳይቶናል፡፡ 
በባሕርያቸው ክፉ የምንላቸው ነገሮች በሰው ልጅ ሥነ ተፈጥሮ ውስጥ ያልነበሩ ነገር ግን በበደል ምክንያት የክፉ ነገር ምንጭ የሆነ ዲያብሎስ ወደ ሰው ልጅ ሕይወት ያመጣው ስስት መግደል የመሳሰሉት ናቸው፡፡
የሙስሊም ወንድማማችነት

[thumb|የግብጽ ፕሬዚዳንት [ሞሐመድ ሞርሲ፣  የሙስሊም ወንድማማችነት ማኅበርተኛ።]]

"ሙስሊም ወንድማማችነት"፣ Islamic የፖለቲካ ድርጅት በእስራኤል ተመሠረተ።

መደብ: እስልምና
ምድብ፡ ፖለቲካ
ሞሐመድ ሞርሲ

thumb|ሞሐመድ ሞርሲ (2012)

**ሞሐመድ ሞርሲ** የግብጽ ፕሬዚዳንት (2004-2005)። የሙስሊም ወንድማማችነት ማኅበርተኛ። በኋላ፣ አብደል ፋታህ አል ሲሲ።

መደብ:ግብፅ
መደብ:የአፍሪካ መሪዎች
ወደ ሮማውያን ፲፬

ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶ ዎቹ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፲፬ ሲሆን በ፳፫ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ። ጳውሎስ በዚህ መልዕክቱ "አትፍረድ ይፈረድብሃል፡" በሚለው የእግዚአብሔር ትዛዝ ላይ የሚያተኩር ነው ። 

ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።

የጳውሎስ መልዕክት ወደ ሮማውያን ምዕራፍ ፲፬

## ቁጥር ፩ - ፲
1፤በእምነት፡የደከመውንም፡ተቀበሉት፥በዐሳቡም፡ላይ፡አትፍረዱ።
2፤ዅሉን፡ይበላ፡ዘንድ፡እንደ፡ተፈቀደለት፡የሚያምን፡አለ፥ደካማው፡ግን፡አትክልት፡ይበላል።
3፤የሚበላ፡የማይበላውን፡አይናቀው፡የማይበላውም፡በሚበላው፡አይፍረድ፥እግዚአብሔር፡ተቀብሎታልና።
4፤አንተ፡በሌላው፡ሎሌ፡የምትፈርድ፡ማን፡ነኽ፧ርሱ፡ቢቆም፡ወይም፡ቢወድቅ፡ለገዛ፡ጌታው፡ነው፤ነገር፡
ግን፥እግዚአብሔር፡ሊያቆመው፡ይችላልና፥ይቆማል።
5፤ይህ፡ሰው፡አንድ፡ቀን፡ከሌላ፡ቀን፡እንዲሻል፡ያስባል፥ያ፡ግን፡ቀን፡ዅሉ፡አንድ፡እንደ፡ኾነ፡
ያስባል፤እያንዳንዱ፡በገዛ፡አእምሮው፡አጥብቆ፡ይረዳ።
6፤ቀንን፡የሚያከብር፡ለጌታ፡ብሎ፡ያከብራል፤የሚበላም፡እግዚአብሔርን፡ያመሰግናልና፥ለጌታ፡ብሎ፡
ይበላል፤የማይበላም፡ለጌታ፡ብሎ፡አይበላም፥እግዚአብሔርንም፡ያመሰግናል።
7፤ከእኛ፡አንድ፡ስንኳ፡ለራሱ፡የሚኖር፡የለምና፥ለራሱም፡የሚሞት፡የለም፤
8፤በሕይወት፡ኾነን፡ብንኖር፡ለጌታ፡እንኖራለንና፥ብንሞትም፡ለጌታ፡እንሞታለን።እንግዲህ፡በሕይወት፡ኾነን፡
ብንኖር፡ወይም፡ብንሞት፡የጌታ፡ነን።
9፤ስለዚህ፡ነገር፥ሙታንንም፡ሕያዋንንም፡ይገዛ፡ዘንድ፥ክርስቶስ፡ሞቷልና፥ሕያውም፡ኾኗልና።
10፤አንተም፡በወንድምኽ፡ላይ፡ስለ፡ምን፡ትፈርዳለኽ፧ወይስ፡አንተ፡ደግሞ፡ወንድምኽን፡ስለ፡ምን፡
ትንቃለኽ፧ዅላችን፡በክርስቶስ፡ፍርድ፡ወንበር፡ፊት፡እንቆማለንና፦
## ቁጥር ፲፩ - ፳
11፤እኔ፡ሕያው፡ነኝ፥ይላል፡ጌታ፥ጕልበት፡ዅሉ፡ለእኔ፡ይንበረከካል፡ምላስም፡ዅሉ፡እግዚአብሔርን፡
ያመሰግናል፡ተብሎ፡ተጽፏልና።
12፤እንግዲያስ፡እያንዳንዳችን፡ስለ፡ራሳችን፡ለእግዚአብሔር፡መልስ፡እንሰጣለን።
13፤እንግዲህ፡ከዛሬ፡ዠምሮ፡ርስ፡በርሳችን፡አንፈራረድ፤ይልቁን፡ግን፡ለወንድም፡እንቅፋትን፡ወይም፡
ማሰናከያን፡ማንም፡እንዳያኖርበት፡ይህን፡ቍረጡ።
14፤በራሱ፡ርኩስ፡የኾነ፡ነገር፡እንደ፡ሌለ፡በጌታ፡በኢየሱስ፡ኾኜ፡ዐውቄያለኹ፡ተረድቻለኹም፤ነገር፡
ግን፥ምንም፡ርኩስ፡እንዲኾን፡ለሚቈጥር፡ለርሱ፡ርኩስ፡ነው።
15፤ወንድምኽንም፡በመብል፡ምክንያት፡የምታሳዝን፡ከኾንኽ፥እንግዲህ፡በፍቅር፡አልተመላለስኽም።ክርስቶስ፡
ስለ፡ርሱ፡የሞተለትን፡ርሱን፡በመብልኽ፡አታጥፋው።
16፤እንግዲህ፡ለእናንተ፡ያለው፡መልካም፡ነገር፡አይሰደብ፤
17፤የእግዚአብሔር፡መንግሥት፡ጽድቅና፡ሰላም፡በመንፈስ፡ቅዱስም፡የኾነ፡ደስታ፡ናት፡እንጂ፡መብልና፡
መጠጥ፡አይደለችምና።
18፤እንደዚህ፡አድርጎ፡ለክርስቶስ፡የሚገዛ፡እግዚአብሔርን፡ደስ፡ያሠኛልና፥በሰውም፡ዘንድ፡የተመሰገነ፡ነው።
19፤እንግዲያስ፡ሰላም፡የሚቆምበትን፡ርስ፡በርሳችንም፡የምንታነጽበትን፡እንከተል።
20፤በመብል፡ምክንያት፡የእግዚአብሔርን፡ሥራ፡አታፍርስ።ዅሉ፡ንጹሕ፡ነው፥በመጠራጠር፡የተበላ፡እንደ፡
ኾነ፡ግን፡ለዚያ፡ሰው፡ክፉ፡ነው።
## ቁጥር ፳ - ፳፫
21፤ሥጋን፡አለመብላት፡ወይንንም፡አለመጠጣት፡ወንድምኽም፡የሚሰናከልበትን፡አለማድረግ፡መልካም፡ነው።
22፤ለአንተ፡ያለኽ፡እምነት፡በእግዚአብሔር፡ፊት፡ለራስኽ፡ይኹንልኽ።ፈትኖ፡መልካም፡እንዲኾን፡
በሚቈጥረው፡ነገር፡በራሱ፡ላይ፡የማይፈርድ፡ብፁዕ፡ነው።
23፤የሚጠራጠረው፡ግን፡ቢበላ፡በእምነት፡ስላልኾነ፡ተኰንኗል፤በእምነትም፡ያልኾነ፡ዅሉ፡ኀጢአት፡ነው።