Кош-Агаш аймактыҥ маанызы ла кебедели

Кош-Агаш аймактыҥ *маанызы ла кебедели* аймактыҥ Депутаттарыныҥ Соведиле  № 12-5 2020 јылда тулаан айдыҥ 24 кӱнинде јӧптӧлгӧн.
Кебедели *Российский Федерацияныҥ тергеелик геральдический регистрында* № 13244 темдектӱ бичилген. Маанызы *Российский Федерацияныҥ тергеелик геральдический регистрында* № 13245 темдектӱ бичилген.

## Тӱӱкизи
«Кош-Агаш аймак» деп муниципал тӧзӧлмӧниҥ *кебедели* «Муниципал тӧзӧлмӧлӧрдиҥ окылу символдорын тузаланары аайынча методикалык рекомендацияларыла» тургузылган (2-чи бӧлӱк, VIII-чи бажалык, п.п. 45-46), Российский Федерацияныҥ Президентини Геральдический соведиле јӧптӧлгӧн 28.06.2006, јарадылган статусный коронала тузаланар аргалу.
Муниципал аймактарга јараар *Муниципал корона* јарадылган образецте  — беш айры алтын учтарлу.
Кебедел толо версияла (толо кебедел муниципал короналу), онойдо ок кыскартылган версияла (кебедел куйагы корона јок) болор аргалу; кебеделдиҥ эки версиязы тӱҥей статусту болуп јат.

### 2020 јылдаҥ ала Кош-Агаш аймактыҥ кебедели
#### Геральдикалык јартамал

Тегерик *кебеделдиҥ* ӱсти јанында ӱч башту мӧҥӱн туу (ортозында туу, экӱзине кӧрӧ, бийик), кебеделдиҥ ортозында кызыл ӧҥдӧ эки ӧркӧштӱ алтын тӧӧ, кебеделдиҥ алтыјанында ортозынаҥ эки јанындӧн аккан толкулар.
### Символиканыҥ учуры
Кебеделдиҥ композициязы Кош-Агаш аймактыҥ тӱӱкилик, ар-бӱткендик, географиялык ла экономикалык аҥылузын кӧргӱзет. Бу кебеделди эдерде, 2003 јылда јазалган кебеделге тайанган.

Кебеделдиҥ ӱстијанында туу ӱч башту:  Ирбистӱни, Уландрыкты ла Кӧкӧрӱни керелейт. Олор Алтай јердиҥ мӧҥкӱлигин ле ар-бӱткениниҥ јаражын керелейт.

Кебеделдиҥ алтыјанында — аймактыҥ сууларын керелеген символ кулјаалар: Чаган, Актуру, Јылаҥаш ла Таркаты, ончозы Чуй сууга кирет; онойдо ок Шабла, Тӱҥӱр, Карагем и Кӧксу, ончозы Кадын сууга кирет.

Кебеделдиҥ тал ортозында эки ӧркӧштӱ тӧӧ, ол Чуйдыҥ чӧлинде турган эдип јуралган. Кебеделде тӧӧ аймактыҥ экономиказын керелеген — мал-аш тудары. Тӧӧниҥ кестеҥкей турганы Россия ла Казакстан, Кыдат ла Монгол јериле кыйулашканын керелейт.
Кебеделде тузаланган ӧҥдӧр геральдикада мындый учурлу:

Ак ӧҥ (мӧҥӱн) — бӱдӱмјиниҥ, аруныҥ символы;

Сары ӧҥ (алтын) байлыктыҥ, чындыктыҥ, тоомјыныҥ, јакшылыктыҥ символы;

Кӧк-чаҥкыр ӧҥ () бийикке јӱткӱгени, ачык-јарыктыҥ, јакшылыктыҥ символы; онойдо ок ару теҥери ле агын сууларды керелейт ;

Кызыл ӧҥ () — иштиҥ, јалтанбастыҥ, кеендиктиҥ, јӱрӱмди сӱӱриниҥ ле байрамныҥ символ темдеги.

### Авторлоры
Идеязы — Кош-Агаш аймактыҥ 2003 јылда јӧптӧлгӧн кебеделине тӱҥейлеп јазаган;

Компьютерный дизайны А. Карповтыҥ (Барнаул), Ю. Росич (Москва);

Кебеделди јетире јазап, символиказыныҥ јартамалын Ю. Росич эткен (Москва).

## Кош-Агаш аймактыҥ кебедели 2020 јылдаҥ озо
2003 јылда кандык айдыҥ 29 кӱнинде Кош-Агаш аймактыҥ депутаттарыныҥ Соведиле  № 5-1 јӧптӧлгӧн.
### Јартамалы
Алтындалган ак тегелик, алтындалган ак чичкечек кыйула чиҥпилген.

Тегеликтиҥ сары-кӧк фонында јуралган: ӱстӱниҥ сол јанында ӱч башту туу: Ирбистӱ, Уландрык ла Кӧкӧрӱ, ар-бӱткенниҥ јаражын, тӧрӧл јердиҥ кӱчин керелейт; тегеликтиҥ сол јанында тӧрт сууны темдектеген кулјаа: Чаган, Актуру, Јылаҥаш, Таркаты, бу суулар Чуйга кожулат;

тегеликтиҥ оҥ јанында база тӧрт сууны темдектеген кулјаа: Шабла, Тӱҥӱр, Карагем, Кӧксу, тӧртилези Кадынга кирет;

тегеликтиҥ ортозында Чуйдыҥ чӧлиндеги айылдыҥ тындузы — тӧӧ јуралган.

## Кош-Агаш аймактыҥ маанызы 2020 јылдаҥ ала

### Мааныны јартаганы
Тӧрт толыкту бӧс, тууразы ла сыны 2:3, «Кош-Агаш аймак» деп муниципал тӧзӧлмӧниҥ кебеделине тӱҥей, кебеделдиҥ алтын, мӧҥӱн, лазурь ла червлениези алтын, ак, кӧк лӧ кызыл ӧҥдӧргӧ солынган.

Мааныныҥ ич јаны тышты јанына тӱп-тӱҥей.

Мааны муниципал тӧзӧлмӧниҥ кебеделине тӱҥей, оныҥ символиказына тайанып эдилген.

### Авторлоры
Идеязы — Кош-Агаш аймактыҥ кебеделине тайанып тургузылган, ол 2003 јылда јӧптӧлгӧн;

Компьютерный дизайны А. Карповтыҥ (Барнаул), Ю. Росичтиҥ (Москва);

кебедел ле мааныны јетире јазап, символиказын јартаган кижи — Ю. Росич (Москва).

## Ајарулар

## Тайантылар

 — 
 —