open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flakon

E **Flakon** isch e Gfääss  mit eme schmaale Hals und ere runde Form as Buuch, wo cha zuegschrubt wärde, mäistens us gschliffenem Glaas gmacht isch und wo in dr Reegel Barfüm din ufbewaart wird.

## Etümologii

S Wort sälber stammt us em Franzöösische und isch im 18. Joorhundert ins Dütsche zruggchoo, nochdäm s ursprünglig vo röömische Soldaate vom Westgermanische *flasca* (gotisch: *flasco*; drus isch spööter Fläsche worde) für e Gfässbezäichnig ins Romanische entleent worden isch.

## Usgsee

Flakons git s in jeedere Form, also rund, eggig, bräit, schwaanehaft etc. Si chömme in alle mööglige Farbe. S Grimm Wörterbuech beschribt dr oder au das Flakon as Schruubefläschli *mit spirituöse und guet schmöckende Sache* as Inhalt, wo allgemäin als Riechfläschli brucht wurd.

## Gschicht

In de erste zwäi Joorhundert n.&nbsp;Chr. häi die süürischi Glaasmacher Glaasgfääss, vor allem Flakons, Schaalene und Cholbe bloost, wo hüfig mit ufgschmolzene Fääde, aber au mit iigschmolzene egyptische Ornamänt reliefartig verziert gsi si.

Um 1900 in dr Belle Epoque isch s Barfüm zum ene Luxusgeegestand worde. Vo denn aa het s e Naame überchoo und isch in Flakons verchauft worde.
Weinbrand

***Brandy***  (hoochdütsch *Weinbrand* vo middelhoochdütsch: *gebranter wīn*, sit em 16. Joorhundert in Forme wie *brandtenwīn*, *brentenwein*, *brantewein*) isch e Gattigsbegriff für Spirituoose us eme Wiidestillaat. As *Goniagg* isch s e gschützte Naame vom e *Brandy* us dr franzöösische Regioon Cognac.

## Gschicht
Destillaat us Wii ghööre zu de eltiste Spirituoose uf dr Wält. Vermuetlig het mä scho sit 1000 n. Chr. im Gebiet vo dr hütige Türkei hoochbrozäntigi alkoholischi Getränk us Wii brennt. In Europa häi sich Wiidestillaat im Hoochmidelalter verbräitet und mä het sä zerst vor allem für medizinischi Zwäck brucht. Über s middelniiderdütsche *brandewīn* isch dr änglisch Begriff *brandy wine* entstande. Dä isch zu „Brandy“ abkürzt worde wird in vile öiropäische Länder wie Ängland, Italie und Schbanie, aber au internazionaal brucht. Bis sich d Schampanierparagraafe noch em Erste Wältchrieg duuregsetzt häi, het mä z Dütschland die franzöösischi Bezäichnig *[[Cognac]]* brucht.

## Weblingg

## Fuessnoote
Grupo Osborne

Dr **Grupo Osborne** (dütsch: Osborne-Grubbe) isch e räin schbanischi Firmegrubbe, wo dradizionell Spirituoose und Brodukt vo Söi härstellt und nöierdings au Mineralwasser. Dr Grubbe ghööre under anderem d Marke Fino Quinta, Magno, 501, Conde de Osborne, Conde de Osborne Dalí, 103 Etiqueta blanca, 103 Etiqueta negra, Reserva del Toro, Jamones 5J und Solán de Cabras. Z Dütschland isch si in erster Linie dur iire Brandy Veterano bekannt.
Im Joor 2005 het si en Umsatz vo 313 Millione Euro erwirtschafdet.
Dr Firmesitz befindet sich z El Puerto de Santa María.

## Gschicht
D Firma Osborne isch im Joor 1772 z Cádiz vom Änglander Thomas Osborne Mann, wo us Exeter (Devonshire) choo isch, gründet worde. Spöötistens 1825 isch d Firma uf El Puerto de Santa Maria züüglet.
1956 het dr Grafiker Manuel Prieto Benítez s Markezäiche vo dr Firma, dr Osborne-Muni, erfunde. Dä isch überall in Schbanie ufgstellt worde, wo men en vo de Stroosse us het chönne gsee. Hützudag gältet er as inoffiziells Nazionalsümbol vo Schbanie und mä chan en sogar uf Faane und Autiufchlääber gsee.

## Weblingg

* Offizielli Internetpresenz vom Grupo Osborne
Der Reiter und der Bodensee

**Der Reiter und der Bodensee** ischt a Ballade, wo vom Gustav Schwab em friha 19. Jôhrhondert vrfasst wôrra ischt. Des Werk hôt 31 zwoizeilige Strofa ond gôht zruck uff-na alda schwäbischa Sage.

## Handlong
A Reitr hôt’s arg pressant, an da Bodasee zo komma. Uff da sellem will’r mit-ma Schiffle ans andre Ufer fahra. Weil’s abr grad middla em-a eiskalda Wentr ischt, isch dr See zuagfraura, was abr dr Reiter et merkt. Er wondret sich halt driibr, dass außer ehm neamert en dera schneebedeggda baumlosa Ebene ondrweags ischt, wo-nr nôch-em reachda Weag frôga kennt. Wia-nr am andra Ufer ôôkommt ond wiidr d Hond bella heert ond Heiser siht, frôgt’r a Mädle, wia-nr am schnellschda zom See komma dät. Dô erfehrt’r, dass dr See *hentr* ehm leit ond dass’r dean mit seim Gaul ibrquert han muaß. So ebbes schbricht sich schnell rom. Glei kommet Leit uff-en zua, beglickwinschet-en ond ladet-en zo sich ei. Wia’s-em nô so langsam demmret, en was fir a graußa Gfahr r gwäa ischt, wuud’r vor Schreck oomächdich ond fellt dod vo seim Gaul.

## Redensart
Mr schwätzt vo-ma *Ridd ibr da Bodasee*, wenn ebbr a ganz vrwegena Tat vollbrôcht hôt ond dera Persoo erscht hentrher bwusst wôrra ischt, en was fir a graußa Gfahr se gschdeckt hôt. Manche schwätzet abr au vo-ma *Ridd ibr da Bodasee*, wenn-se an-a *Vorhaba* denket, wo mit-ma graußa Risiko behafdet ischt und dees bewusst en Kauf gnomma wuud. En so-ma Fall abr wuud em Schwab sei Ballade – wahrscheinlich, weil-se oim gar et bekannt ischt – falsch endrprediirt.

Dr eschtreichisch Dichter Peter Handke hôt a Theaterstick mit-em Titl *Der Ritt über den Bodensee* gschriiba, wo am 23. Januar 1971 ondr dr Reschii vom Claus Peymann an dr Schaubihne am Hallescha Ufer z Berlin urufgfiirt wôrra ischt.

## Lueg au
Seegfrörni

## Oinzlne Nôchweis


## Weblink

*Dr ganze Tekscht vo dr Ballade
Phallus

As **Fallus**  (latinisierti Form vom ) bezäichnet mä hüte bsundrigs in kultuurgschichtlige Zämmehäng dr erigierti Penis vom Mensch. In dr Embryologii isch dr Fallus en Übergangsstadium vom Genitalhöcker zur Klitoris bzw. zum Penis.

Dr Fallus gältet sit Joorduusige as Sümbool für Chraft und Fruchtbarkäit.

## Kultischi Vereerig
Die kultischi Vereerig vom Fallus het s in alle Däil vo dr Wält gee. Us Nordöiropa si jungstäizitligi Felszäichnige vo Figuure mit erigiertem Gliid erhalte. D Menhire wärde eebefalls as Fallussümbool vom e Fruchtbaarkäitskult dütet. 

In Egüpte het s e fallischi Sümboolik vor allem im Kult vom Fruchtbarkäitsgott Min gee und au dr *Ba*-Vogel, en Art Seel vom Mensch wird hüfig mit eme Fallus daargstellt.

Im antike Griecheland wird dr Fallus vor allem mit em Dionysos und dr Demeter in Verbindig brocht, so dass er dört en äidütigi Fruchtbarkäitssümbolik het. Eebefalls z Griecheland und spööter au im Römische Riich het mä im Zämmehang mit em Kult vom Priapos groossi Statue mit enorme, erigierte Gliider ufgstellt. As *Ithyphallus* bezäichnet mä, wenn dr Fallus stark vergröösseret isch; hauptsächlig in dr griechische Antike.

Im Hinduismus isch dr Fallus under em Naame *[[Linga]]* e Sümbool vom Gott Shiva. D Religioonswüsseschaftler si sich nid äinig, öb das dr Iifluss von ere prehinduistische Stäikult-Sümbolik isch; d Lingaform us Stäi weer denn ursprünglig nit spezifisch as Fallus, sondern allgemäin as magische Ort oder Götterwoonsitz vereert worde. 

E baar Völker in Südethiopie (wie d Burji, d Hamar und d Konso) drääge bi bestimmte animistische Zeremonie e fallusartige Geegestand us Holz *(Kallacca)* uf dr Stirne, wo as Überdrääger vo dr kosmische Energii söll fungiere. Dur ethnologischi Beschriibige in dr erste Helfti vom 20. Joorhundert wird das Objekt as Fallussümbool in dr wüsseschaftlige Litratuur begriffe und au hüte dänke das die wo s aahäi eso. Eso chönne s d Kallaccas besser de Turiste verchaufe.

Mänggisch het dr Fallus as Fascinum au aberglöibischi Bedütig as Schutz gege dr „Böös Blick“ oder au e räin sexuelli Sümboolik ghaa: Im Pompeii vom 1. Joorhundert isch er e Wäägwiiser zu Bordell gsi.

## Psüchoanalüse
Dr Fallus as dialäktischs Zäiche (Signifikanz) vom Körper het in dr Psüchoanalüse vom Lacan e bsundrigi Bedütig. D Dialektik lit do in dr Äihäit vom „Erhaabene“ (vo dr Züügig) und em „Niidere“ (em Uriniere). Dr Fallus bezäichnet do nit s Orgaan, sondern stoot as Zäiche für en Usgliich vom Feele (Kastrazioon) im Sümboolische.

## S Fallusmuseum
Em Thema Fallus isch s Isländische Fallusmuseum (isl. Hið Íslenzka Reðasafn) z Húsavík gwidmet. 

## Litratuur

* Hans Bonnet: *Phallus*, in: *Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte*, Nikol Verlag Hamburg 2000 ISBN 3-937872-08-6 S. 590-592.

## Fuessnoote


## Weblinks
*
Ursula Meier

D **Ursula Meier** (* 24. Juni 1971 z Besançon) isch e franzöösisch-schwizerischi Filmreschissöörin und Filmschauspiilere.

## Churzbiografii

D Ursula Meier isch as Dochder von ere franzöösische Mueter und eme Schwizer Vater z Besançon uf d Wält choo, und isch bi Gämf ufgwaggse. Si het drei elteri Gschwüsterti. Si isch z Ferney-Voltaire uf s Lyzeum gange und het denn vo 1990 bis 1994 Reschii am *Institut des Arts de Diffussion* im belgische Ottignies-Louvain-la-Neuve studiert. Hüte läbt d Meier im Stadtdäil Louvain-la-Neuve.

### Karriere
D Meier het iire Karriere 1994 as Reschissöörin vo Churzfilm aagfange, drunder iir Debü *À corps perdu*. Vo 1999 bis 2003 het si no vier Churzfilm inszeniert, und het 2008 iire erst Schbiilfilm *[[Home (Film)|Home]]* gmacht.  Im Februar 2009 isch *Home* für drei Césars nominiert worde, het aber käi Briis überchoo.  2012 isch si für iire Schbiilfilm *[[L’enfant d’en haut]]* zum erste Mol zum Wettbewärb vo de Internazionaale Filmfestschbiile vo Berlin iiglaade worde und het e Sonderbriis, e Silbrige Bäär, überchoo.

Usser as Reschissöörin het d Meier bis jetzt in drei Film as Schauschbiilere mitgmacht, drunder 2004 im Coming-of-Age-Filmdrama *Garçon stupide*.

## Filmografii (Uswaal)
* 2002: *Des épaules solides*, TV-Film
* 2008: *Home*
* 2012: *L’enfant d’en haut* (*Winterdieb*), Kinofilm
* 2014: *Les Ponts de Sarajevo*, Dokumentarfilm
* 2015: *Kacey Mottet Klein, Naissance d’un acteur*, Churzfilm
* 2017: *Ondes de choc – Journal de ma tête* / *Schockwellen – Tagebuch des Todes*, erschter Teil vo de vierteilige Mini-Seri *Ondes de choc* / *Schockwellen*

## Uszäichnige
2012 e Silbrige Bäär bi dr Berlinale für *L’enfant d’en haut*

## Weblingg
* 
* Interview mit dr Ursula Meier bi critic.de
Bezirk Lugano

Dr **Bezirk Lugano** (,  veraltet *Landvogtei Lauis*) isch ain vu dr acht Bezirk im Kanton Tessin in dr Schwyz. Hauptort isch Lugano. 

## Chrais
Dr Bezirk bstoht us zwölf Chrais (*circoli*).











* D Flechine vu dr ehmolige Kommunanzen sin nit berucksichtigt





























## Kommunanze
* Kommunanz Capriasca/Valcolla (BFS-Nr. 5394; bis 31. Dezämber 2003: 5238)

## Änderige im Bstand syt 1803

### Chrais
* Mit dr Verfassig vu 1814 isch dr Chrais Riva San Vitale vum Bezirk Lugano zum Bezirk Mendrisio chuu.
* Mit dr Verfassig vu 1814 isch dr Chrais Sala in Chrais Tesserete umgnännt wore. Dr nei Hauptort isch Tesserete wore. Mit Dekret vum 6. Juni 2000 isch dr Chrais Tesserete in Chrais Capriasca umgnännt wore.
* Sit Mitti April 2013 ufglöst:




### Gmaine
* Mit Dekret vum 12. Juni 1860 isch Caslano Hauptort vu dr Magliasina wore.
* Mit Dekret vum 9. Mai 1878 isch Cimadera aigeständig wore.
* Mit Dekret vum 24. Juni 1924 isch d Gmai Biogno uf d Gmaine Bioggio un Breganzona ufdailt wore.
* Mit Dekret vum 12. Juli 1929 isch d Gmai Calprino in Paradiso umgnännt wore.
* Mit Dekret vum 20. Dezämber 1945 isch Paradiso Hauptort vum Chrais Carona wore.
* Mit Dekret vum 15. Oktober 1956 sin d Gmaine Colla, Insone, Scareglia, Signôra un Piandera zue dr neie Gmai Valcolla zämmegschlosse wore.
* Mit Dekret vum 14. Dezämber 1971 sin d Gmaine Brè-Aldesago (bis 1953: *Brè*) un Castagnola zue dr Stadt Lugano yygmaindet wore.
* Mit Dekret vum 26. Novämber 1974 sin d Gmaine Croglio-Castelrotto un Biogno-Beride zue Croglio fusioniert wore.

## Fusione syt 2000


Datei:Karte Gemeinden des Bezirks Lugano 2001.png| Gmaine bis 2001
Datei:Karte Gemeinden des Bezirks Lugano 2003.png| Gmaine bis 2003
Datei:Karte Gemeinden des Bezirks Lugano 2004.png| Gmaine bis 2004
Datei:Karte Gemeinden des Bezirks Lugano 2008.png| Gmaine bis 2008
Datei:Karte Gemeinden des Bezirks Lugano 2010.png| Gmaine bis 2010


* 6. Juni 2000 *[[Tesserete]]*, *[[Cagiallo]]*, *[[Sala Capriasca]]*, *[[Lopagno]]*, *[[Roveredo Capriasca]]* un *[[Vaglio TI|Vaglio]]*  →  Capriasca
* 8. Oktober 2003 *[[Breganzona]]*, *[[Cureggia]]*, *[[Davesco-Soragno]]*, *[[Gandria]]*, *[[Pambio-Noranco]]*, *[[Pazzallo]]*, *[[Pregassona]]* un  *[[Viganello]]*  →  Lugano
* 3. November 2003 *[[Agra TI|Agra]]*, *[[Gentilino]]* un *[[Montagnola]]*  →  Collina d’Oro
* 3. November 2003 *[[Bioggio]]*, *[[Bosco Luganese]]* un *[[Cimo]]*   →  Bioggio
* 13. März 2005 *[[Arosio TI|Arosio]]*, *[[Breno TI|Breno]]*, *[[Fescoggia]]*, *[[Mugena]]* un *[[Vezio TI|Vezio]]*  →  Alto Malcantone
* 20. April 2008 *[[Bidogno]]*, *[[Corticiasca]]* un *[[Lugaggia]]*  →  Capriasca
* 20. April 2008 *[[Iseo TI|Iseo]]*  →  Bioggio
* 20. April 2008 *[[Barbengo]]*, *[[Carabbia]]* un *[[Villa Luganese]]*  →  Lugano
* 21. November 2010 *[[Bironico]]*, *[[Camignolo]]*, *[[Medeglia]]*, *[[Rivera TI|Rivera]]* un *[[Sigirino]]*  →  Monteceneri
* 1. April 2012 *[[Carabietta]]*  →  Collina d’Oro
* 15. April 2013 *[[Bogno]]*, *[[Cadro]]*, *[[Carona TI|Carona]]*, *[[Certara]]*, *[[Cimadera]]*, *[[Sonvico]]* und *[[Valcolla]]*  →  Lugano

## Weblink
* 

## Fueßnote
Symbol

Dr Begriff **Sümbool** (us em Griechische: *öbbis zämmedue*) oder au **Sinnbild** wird im Allgemäinen für Bedütigsdrääger (Zäiche, Wörter, Geegeständ, Vorgäng etc.) verwändet, won e Vorstellig bezäichne (vo öbbis, wo nit muess geegewärtig si). *Weeli* Vorstellig denn mit dm *Wort* „Sümbool“ konkret assoziiert (verbunde) wärde soll, wird in de verschidnige Aawändigsgebiet im Äinzelne speziell definiert.

In alle Lääbensberiich brucht mä Sümbool. In dr Bolitik (Faane, Farbe wie grüen für en Islamismus, oder Zäiche wie s Hoggechrüz), in dr Religioon (s Chrüz vo de Christe,  dr Halbmond bi de Muslim oder dr Davidstärn bi de Juude), in dr Wüsseschaft (mathematischi Formle, Strukturformle in dr Chemii,  technischi Zäichnige usw.), im Vercheer, im Sport, in dr Kunst, dr Litratuur usw. Em Süsteem vo de Sümbool im ene gwüsse Beriich säit mä Sümboolik usser bi Sümbool wo vor Allem für die braktischi Verständigung im Alldaag brucht wärde, wie Buechstaabe, Vercheerszäiche usw.

## Litratuur
* Udo Becker: *Lexikon der Symbole.* Freiburg 1992, ISBN 3-89836-219-1.
* Frauke Berndt, Heinz Drügh (Hrsg.): *Symbol. Grundlagentexte aus Ästhetik, Poetik und Kulturwissenschaft.* Suhrkamp, Frankfurt am Main 2009, ISBN 978-3-518-29495-6.
* Johanna J. Danis: *Das Symbolgewand im Zeitenrutsch. Vorträge.* München 2003, ISBN 3-925350-78-0.
* Umberto Eco: *Einführung in die Semiotik.* ISBN 3-7705-0633-2.
* Sven Frotscher: *5000 Zeichen und Symbole der Welt.* Bern 2006, ISBN 3-258-06802-X.
* Clare Gibson: *Zeichen und Symbole. Ursprung, Geschichte, Bedeutung.* 2005, ISBN 3-8331-1496-7.
* Dirk Hülst: *Symbol und soziologische Symboltheorie.* Opladen 1999, ISBN 3-8100-2045-1.
* Carl Gustav Jung u.&nbsp;a.: *Der Mensch und seine Symbole.* ISBN 3-530-56501-6.
* Marion Loh/ Peter Godzik: *Zum eigenen Leben finden in Bildern, Texten und Symbolen*. EB-Verlag, Hamburg-Schenefeld 2006, ISBN 3-936912-48-3.
* Manfred Lurker (Hrsg.): *Wörterbuch der Symbolik.* 5. Auflage. Stuttgart 1991, ISBN 3-520-46404-7.
* Winfried Nöth: *Handbuch der Semiotik.* ISBN 3-476-01226-3.
* Ingrid Riedel: *FORMEN. Kreis, Kreuz, Dreieck, Quadrat, Spirale.* Buchreihe Symbole, Kreuz Verlag, Stuttgart 1986.
* Christoph Wilhelmi: *Handbuch der Symbole in der bildenden Kunst des 20. Jahrhunderts.* Safari bei Ullstein, Berlin 1985.
* Fred Poepping: Ursymbole der Menschheit. Freiburg i. Br., 1972
* Marion Zerbst / Werner Kafka: *Seemanns Lexikon der Symbole. Zeichen, Schriften, Marken, Signale*. E. A. Seemann Verlag, Leipzig 2006, ISBN 078-3-86502-075-8

## Weblingg

* SYMBOLON - Gesellschaft für wissenschaftliche Symbolforschung e.&nbsp;V.
* Symbol Grounding Problem auf Scholarpedia
* Gerd Heinz-Mohr: Über Symbolik
* Christligs Sümboollexikon
* Sümbool in dr Medizin (vor allem historisch)
* Johann Hisch, *[https://web.archive.org/web/20120119172446/http://www.nas.boku.ac.at/fileadmin/_/H93/H933/Materialien_Lehre/Pflanzen_als_Symbole_in_Religionen.pdf „Die FRAGARIA VESCA als Theologie der Schöpfung“ oder „Pflanzen als Symbole in Religionen“],* als PDF
Exhibitionismus

**Exhibizionismus** isch e sexuelli Näigig, wo die bedroffeni Persoon es as lustvoll erläbt, wenn si vo andere Persoone blutt oder bi sexuelle Aktividääte beobachtet wird. Dr Exhibizionismus isch also s Geegestück zum Wuäiörismus. 

Allgemäin wird dr Begriff brucht, zum en überdriibe intiimi Sälbstdaarstellig in dr Öffentligkäit beschriibe, öbbe im Raame vo Tookschous oder vor dr Kompiuterwebcam dehäi. Die Sälbstdarstellig isch nid uf dr räin körperligi Aspäkt beschränkt, sondern cha sich au uf seelischi, psüchischi, charakterligi oder anderi Äigeschafte bezie.

## Bewärtig
Dr Begriff wird im medizinische, juristische und umgangssproochligen Kontext jewiils underschiidlig verwändet.
* In de erste bäide Beriich isch dr Begriff abwärtend, d. h. d Näigig wird as chrankhaft bzw. schuldhaft gwärtet.
*Andrersits git s au Mensche, bsundrigs in dr Swinger-Szeene, wo exhibizionistischi Aspäkt vo iirer Sexualidäät im ene Raame uslääbe, wo s Prinzip bestoot, ass alli iiverstande si drmit und mä so anderi nid duet belästige, was im Normalfall gege s Gsetz isch.
*Bi dr Brodukzioon vo Pornografii isch en exhibizionistischi Näigig e wünschenswärti Qualifikazioon für d Daarsteller.
*D Lust z blüttele, wo mä bi chliine Chinder cha gsee, isch wärtnöitraal. Mä cha drus schliesse, ass dr Mensch e gwüssi exhibizionistischi Grundveraalaagig het, wo dr Sexualforscher Ernest Borneman as *chindligi Form vom Exhibizionismus* bezäichnet het.

## Medizin/Psüchologii

Noch ICD-10 isch dr Exhibizionismus e Persönligkäits- oder Verhaltensstöörig in dr Form von ere Stöörig vo dr Sexualpreferänz (Schlüssel F65.2), wo immer wider zruggchunnt oder die ganzi Zit existiert. Drbii zäigt dr Betroffeni sini äigene Genitaalie Fremde, wo mäistens zum andere Gschlächt ghööre,  in dr Öffentligkäit. Er wünscht drbii käi nööchere Kontakt. Es isch umstritte, öb s sich um e Stöörig vo dr Sexualpreferänz handlet oder nume um en Abwiichig zu de Sexualpreferänze, wo allgemäin akzeptiert si. Öb dr Betroffeni sich gliichgschlächtlige oder andersgschlächtlige Fremde zäigt, hängt im Wääsentlige vo siner äigene sexuelle Usrichdig (heterosexuell, homosexuell etc.) ab. 

Dr Exhibizionist het noch eme Vorfall Gfüül vo Zfriidehäit und hüfig isch er au sexuell erregt. In däm Fall cha s zur Masturbazioon choo. Dr Exhibizionismus chunnt bi Manne hüfiger vor als bi Fraue.

## Weblingg

* Entscheidung warum § 183 Abs. 1 StGB der nur Männer bestraft, nicht zur Verfassungsklage zugelassen worden ist
* Website vom änglische Streaker Mark Roberts
* ''Zeigen verboten'': Informazioone über s Thema Exhibizionismus
## Fuessnoote
Kanton Dikrech

Dr **Kanton Dikrech** isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Norde vum Land. Im Norde gränzt er an d Kanton Klierf un Veianen, im Oschte an s dytsch Land Rhyland-Pfalz un dr Kanton Iechternach, im Side an dr Kanton Miersch un im Weschte an d Kanton Réiden un Wolz. Hauptort vum Kanton isch Dikrech. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Dikrech ghert.

## Verwaltigsgliderig
Zum Kanton Dikrech ghere zeh Gmaine (Yywohnerzahle vum ).

# Ärenzdallgemeng ()
# Bettenduerf ()
# Buerschent (()
# Dikrech ()
# Ettelbréck ()
# Feelen ()
# Ierpeldeng ()
# Mäerzeg ()
# Reisduerf ()
# Schieren ()

Zum 1. Jänner 2012 hän si d Gmaine Iermsdrëf un Miedernach zue dr neie Gmai Ärenzdallgemeng zämegschlosse.

## Weblink

## Fueßnote
Kanton Esch-Uelzecht

Dr **Kanton Esch-Uelzecht** isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Side vum Land. Im Norde gränzt er an d Kanton Kapellen un Lëtzebuerg, im Oschte an dr Kanton Réimech, im Side an di franzesisch Region Lothringe un im Weschte an di belgisch Provinz Lëtzebuerg. Hauptort vum Kanton isch Esch-Uelzecht. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Lëtzebuerg ghert.

## Verwaltigsgliderig
Zum Kanton Esch-Uelzecht ghere vierzeh Gmaine (Yywohnerzahle vum ).

# Beetebuerg ()
# Déifferdeng ()
# Diddeleng ()
# Esch-Uelzecht ()
# Fréiseng ()
# Keel ()
# Leideleng ()
# Monnerech ()
# Péiteng ()
# Reckeng op der Mess ()
# Réiser ()
# Rëmeleng ()
# Schëffleng ()
# Suessem ()

## Weblink

## Fueßnote
Kanton Gréivemaacher

Dr **Kanton Gréivemaacher** isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Oschte vum Land. Im Norde gränzt er an dr Kanton Iechternach, im Oschte an s dytsch Land Rhyland-Pfalz, im Side an d Kantone Réimech un Lëtzebuerg un im Weschte an dr Kanton Miersch. Hauptort vum Kanton isch Gréivemaacher. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Gréivemaacher ghert.

## Verwaltigsgliderig
Zum Kanton Gréivemaacher ghere acht Gmaine (Yywohnerzahle vum ).

# Betzder ()
# Biwer ()
# Fluessweiler ()
# Gréivemaacher ()
# Jonglënster ()
# Mäertert ()
# Manternach ()
# Wuermeldeng ()

## Weblink

## Fueßnote
Spiegel-Verlag

Dr hütig **Spiegel-Verlag Rudolf Augstein GmbH & Co. KG** het sit 1952 si Sitz in Hamburg in dr Brandstwiete und broduziert dört näben em Hauptblatt *[[Der Spiegel]]*  au s *[[manager magazin]]*. Dr Augstein het in sim Testamänt Ändi 2002 verfüegt, ass sini Erbe äi Brozänt vo iirem Aadäil an die bäide üübrige Gsellschafter müessi verchaufe, und eso häi si iiri Speerminoridäät vo 25 Brozänt verloore. 50,5 Brozänt vo de Aadäil an dr Verlaags-Holding *Rudolf Augstein GmbH* si jetzt im Bsitz vo dr Kommanditgsellschaft vo de Mitarbäiter. Über die rästlige 25,5 Brozänt verfüegt dr Hamburger Mediekonzärn *[[Gruner + Jahr|Gruner und Jahr]]*, e Dochter vo dr Bertelsmann AG. Dr Gschäftsfüerer vom *Spiegel*-Verlaag isch sit 1991 dr Karl Dietrich Seikel gsi. Im Januar 2007 het en dr Mario Frank, dr ehemoolig Gschäftsfüerer vom Dresdner Druck- und Verlaagshuus, abglööst. Sit em 15. Septämber 2008 füert dr früener Verlaagsgschäftsfüerer vo dr Stern-Grubbe, dr Ove Saffe, d Gschäft bim *Spiegel*-Verlaag.

## S Verlaagsgeböid

D Redakzioon isch im *[[Pressehaus]]* an dr Domstrooss gsi, wo sich au d Redakzioone vo dr *[[Die Zeit|ZEIT]]* und vom *Stern* befunde häi. 1968 isch dr Verlaag an d Brandstwiete züüglet. Dr Werner Kallmorgen het dört vo 1963 bis 1967 uf eme lange dreieggige Grundstück zwüsche dr Willy-Brandt-Straße, Dovenfleet und Brandstwiete zwäi Geböid baut, dr Spiegelbau, wo betoonti, dräägendi Elimänt het und e flachs Geböid nääbedraa, und e Geböid mit ere glatte dunkle Glaasfassade, wo ursprünglig für d IBM baut worden isch und wo hüte d Redakzioon vom *manager magazin* din isch.

Dr Verlaag het in dr *[[HafenCity]]* uf dr ehemoolige Bastioon Jonas e nöis Geböid noch Entwürf vom däänische Archidekt Henning Larsen lo baue. Es isch im Septämber 2011 bezooge worde.
## Fuessnoote
Giro della Valle d’Aosta

Dr **Giro della Valle d'Aosta** (franzesisch **Tour de la Vallée d'Aoste**) isch e Radränne im Nordweschte vu Italie. D Rundfahrt wird all Johr Ändi Augschte in dr Region Aostatal un im franzesische Département Haute-Savoie uusdrait. Näb em Baby Giro isch dr *Giro della Valle d'Aosta* s wichtigscht Noowuchs- un Amateurränne vu Italie. S erscht Mol isch s Etapperänne anne 1962 gfahre wore. Syter 2005 ghert s Ränne zue dr UCI Europe Tour in dr Kategori 2.2.

Rekordsiiger sin drei Fahrer, wu s Ränne je zwai Mol gwunne hän: d Italiener Ivan Gotti (1989, 1990) un Marco Marzano (2002, 2003) un dr Ukrainer Jaroslaw Popowytsch (2000, 2001)

Vu dr 53 Uflage (bis 2016) sin 39 dur Italienier gwunne wore, dr ainzig Schwyzer Siiger isch dr Kilian Frankiny anne 2016 gsii. Siiger vu Dytschland oder Eschtrych het s no kaini gee.

## Siigerlischt

## Weblink
* http://www.girovalledaosta.it
Wurstessen bei Froschauer

S **Wurschtässe bim Froschauer** isch es Ässe bim Buchdrucker Christoph Froschauer gsi, wo am 9. März 1522 z Züri stattgfunde het. Näbem 1. Jänner 1519, wo de Zürcher Reformator Huldrych Zwingli sini Stell als Leutprieschter im Grossmöischter aaträte het und aagfange het, d Evanglie fortlaufend uszläge, statt sich an di vorgschribni Läseordnig z halte, gilt s Wurschtässe als «Urdatum» von de Zürcher Reformation.

S Wurschtässe het an Invokavit, em erschte Sunntig vo de Faschteziit schtattgfunde und isch e bewussti Provokation gsi. De Zwingli isch bi dem Ässe derbi gsi, heig aber selber kei Fleisch gässe, het's gheisse. Offiziell begründet het de Froschauer s Ässe dodermit, dass er und sini Lüt so vil hei müsse schaffe, dass si vom «Mues» allei nöd satt worde wäre. De Hintergrund ligt aber in ere bewusste Demonschtration vo de «evangelische Freiheite», wo de Zwingli prediget het. Es isch drum gange z zeige, dass alles, wo nöd in de Bible begründet isch, nöd gültig isch.

## Weblinks
S «Wurschtässe» im Lexikon vo de Reformiirte Chile Züri
Distrikt Gréivemaacher

Dr **Distrikt Gréivemaacher** isch vu 1843 bis 2015 e Distrikt im Großherzogtum Luxeburg gsii. Är isch im Oschte vum Land glägen un het im Norde an di dytsche Länder Rhyland-Pfalz un Saarland, im Side an di franzesisch Region Lothringe un im Weschte an d Distrikt Lëtzebuerg un Dikrech gränzt. Zum 3. Oktober 2015 sin d Dischtrikt z Luxemburg abgschafft wore.

Dr Distrikt Gréivemaacher isch us drei Kanton bstande:

## Weblink
Distrikt Dikrech

Dr **Distrikt Dikrech** isch vu 1843 bis 2015 e Distrikt im Großherzogtum Luxeburg gsii. Är lyt im Norde vum Land glägen un het im Norde un Weschte an Belgie, im Oschte an s dytsch Land Rhyland-Pfalz un dr Distrikt Gréivemaacher un im Side an dr Distrikt Lëtzebuerg gränzt. Zum 3. Oktober 2015 sin d Dischtrikt z Luxemburg abgschafft wore.

Dr Distrikt Dikrech isch us fimf Kanton bstande:

## Weblink
Zhuang

D **Zhuang** oder **Zhuanger** sìn e chinesische Volksgruppe (Ethnischi gruppe), wo im chinesische Guangxi ùn usserdäm im Yunnan, im Guangdong ùn im Guezhou lebät. 

D Zhuang lebät z China, usserdäm z Vietnam, z Laos, z Kambodscha, z Thailand und z Malaysia. Vù de rùnd 18,54 Mìllione Zhuang (2010) läbe wältwitt 18 Mìllione in de Volksrepublik China (Elei z Guangxi läbe öbbe 15.000.000 bis 16.000.000 von enä.), 0,35 in de benochberte Länder ùn witteri 0,15 Mìllione ìn de Wält verstreut.

D Zhuang sin entweder Aahänger vo de traditionelle animistische Religion Mo, Taoiste oder Buddhiste.

## Quälle/Amerkige


## Ekschterne Syte
*  Zhuang im Yunnan
Zhuangologie

D **Zhuangologii** (chin. 壮学|t=壯學, zhuàngxué) erforscht alli Beriich vo dr zhuangische Kultur. Si interessiert sich für alles, was zur zhuangische Kultur ghört: s däglig Läbe, d Schbroch, Literatur, Gschicht, Religion, Kunscht, Handwärk, Wirtschaft, Schdaatsschdrukture usw.

Als Geburtsstund vo dr Zhuangologii i dr hüt verstandene Form als Forschigsdisziplin gilt s Jahr 1957, wo dr chinesisch Historiker Huang Xianfan siini *Gschicht vo dr Zhuang* veröffentlicht hät.

Zhuangologischi Forschig git s z China, usserdäm in dr USA, z Japan, z Australie, z Thailand und z Dytschland. Zhuangologiker sin z. B. Huang Xianfan (1899-1982), Huang Zengqing(1918-1995), Ban Xiouwen(* 1920), Lan Hongen (1924-1995), Ou Yang Ruoxiou (* 1928), Qin Naichang (1947-2010), Qin Cailuan (* 1950), Wei Suwen (* 1963), Qin Deqing (* 1963), Li Fuqiang (* 1965), Jeffrey Barlow, USA, David Leopold, Australie, Tskata Cikeyuki, Japan.

## Literatur
* Jin Li (金丽): Zhuang History and Culture: An Introductory Study. The Ethnic Publishing House: Beijing 2007. ISBN 978-7-1050-8988-8.
* Li Fuqiang (李富强) u. Pan Zhi (潘汁): 壮学初论 Zhuangxue chulun. 民族出版社 Minzu chubanshe (Nationalitäten-Verlag): Beijing 2009. ISBN 978-7-1051-0588-5.
* Mo Juansheng (莫眷盛): 壮学论 Zhuangxue lun, 21. Juli 2010.

## Organisatione und Verein
* Bundesverband vo de Guangxische Zhuangologii
* Zhuang Forschigszentrum vo de Nationalitäte-Universität Guangxi
* Zhuangologischs Institut vo de Pädagogische Universität Guangxi
* Zhuangologischs Forschigszentrum vo de Akademii vo de Sozialwisseschafte Guangxi

## Fuessnote


## Ekschterne Syte
* Gründer vo de Zhuangologii: Huang Xianfan
*  Bundesverband vo de Guangxische Zhuangologii
*  The Zhuang Study Centre of Guang Xi University For Nationalities
* Zhuangologischs Institut vo de Pädagogische Universität Guangx
Max Mundwiler

Dr **Max Mundwiler** (* 9. April 1956) isch e Baselbieter Schansonniee.
## Lääbe und Wärk
Dr Max Mundwiler isch gleerte Baufüerer und het e Zimmerei mit elf Mitarbäiter und säggs Leerling.

Sit über eme Vierteljoorhundert macht er Mundartlieder und duet in dr ganze Nordwestschwiz ufdräte. Sini Lieder si humorvoll und hindersinnig. Er het drei Zeedee uusegee: *Es Stück vo mir* (MC, 1986), *Gedanken im Ohr* (CD Studio Multipelufnaam, 1990) und *Underwägs* (CD Läifufnaam im Theater, 1994).

## Brogramm
**Liechtfätze* mit dr Schauspiilere Christina Stöcklin
**Underwägs* – Solobrogramm
**Läbig* – Solobrogramm

## Kwelle
*Max Mundwiler uf liederlobby.ch

## Weblingg
* Medien::Max trifft Glood
* "Drei Perlen des Mundartlieds auf einer Bühne" in Dienstag,  *Volksstimme* Nr. 49, 29. April 2008
* "Mit Poesie und doppeltem Boden" in *Basellandschaftliche Zeitung*, Februar 2011
Dr Glood

**Dr Glood** (* 12. September 1952) isch e Baselbieter Leerer und Schansonniee.

## Lääbe und Wärk
Dr Glood, mit bürgerligem Naame Claude Mesmer, isch z Basel uf d Schuel gange. Er het dr Leerer gmacht und schafft as Brimaarschuelleerer. 

Er isch Sänger und Gitarrist in dr Classic-Rock Bänd  „Lapislazuli“ gsi und het sälber Lieder uf Änglisch und Dütsch gschriibe und komponiert, isch ufdräte und het am Radio gsunge. Er spiilt au klassischi Gitarre, het sich as Sänger usbildet und het aagfange, Mundartlieder uf Baseldütsch z singe. Er het en ersti Zeedee *Aaneluege* uusegee, e Kultuurförderbriis überchoo und e zwäiti Zeedee gmacht, *Irgendwenn*.
Er isch mit em Aernschd Born und em Markus Heiniger in *Trouba-Tour de Bâle* ufdräte und mit em Heiniger in *Aerdbeebe*. *Anderscht* isch e Solobrogramm mit politisch-satirische Lieder gsi. Mit em Max Mundwiler und em Markus Heiniger het er *BL SongPoetry* ufgfüert und het in ere Bänd mit em Martin von Rütte (p voc), em Eric Rütsche (dr) und em Matthias Ammann (b) gspiilt. Si dritti Zeedee isch *Galaxie* gsi.

Er isch äine vo de Gründer vo dr Liederlobby gsi, wo sich für s Schwizer Mundartlied iisetzt.

## Kwelle
* Porträt uf *drglood.ch*

## Weblingg
* Liederlobby
* Alte Eidgenossen und junge Schweizer: dr Glood – “Irgendwenn” uf *liederlobby.ch*
Òscar Tusquets

Dr **Oscar Tusquets Blanca** (* 14. Juni 1941 z Barcelona) isch e katalanische Archidekt, Mooler und Disäiner.

## Lääbe und Wärk

Er het z Barcelona an dr *Escuela Llotja*, dr Schuel für Gebruuchskunst, und an dr ETSAB, dr Technische Hoochschuel für Archdektuur, studiert. 1964 het er mit em Lluís Clotet s Studio PER gründet. 1980 het er am dr Erwiiterig vo dr Medizinische Fakultäät z Barcelona gschafft und zwäi Joor druf an dr Renovazioon vom *[[Palacio de la Música Catalana]]*. Er het an verschidnige Stadtbaubrojekt mitgschafft wie dr Renovazioon vom Gebiet vom *Convent dels Àngels* und dr Bau vo dr *Villa Olímpica*, zwäi Brojekt in dr katalanische Hauptstadt. Im Joor 1987 het er sich mit em Archidekt Carlos Díaz zämmedoo und het mit em Brojekt in verschidnige Länder gmacht wie Japan und Dütschland. Dr Tusquets schafft au as grafische und industrielle Disäiner.

## Uszäichnige
Er isch meermol mit em *Delta de oro*-Briis vom FAD (*Foment de les Arts Decoratives*, Förderig vo dr Gebruuchskunst) uszäichnet worde und het 1987 s *Creu de Sant Jordi*, die höggsti Uszäichnig vo Katalonie, überchoo. 

## Büecher
* *Más que discutible* (1994) 
* *Todo es comparable* (1998) 
* *Dios lo ve* (2000)
* *Dalí y otros amigos* (2003)
* *Contra la desnudez* (2007)

## Weblingg
* Òscar Tusquets - Ardikel in dr ''Enciclopedia Catalana''. (uf katalanisch)
* Óscar Tusquets Blanca persöönligi Website
Kantonsschule Reussbühl

D **Kantonsschuel Rüssbüehl** oder au **KSR** esch es erwiterets Gymnasium (Kantonsschuel) em Lozärner Stadtteil Rüssbüehl. Es esch au grad d'MSE Maturitätschuel för Erwachsnigi agschlosse. D KSR het öppe 400 Schüeler ond 42 Lehrer. Jedes Johr wärdit verschednigi Sporttäg doregführt, wo d'Schüler vell Gspass hei.

## Weblink
* http://www.ksreussbuehl.lu.ch
Kanton Iechternach

Dr **Kanton Iechternach** isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Oschte vum Land. Im Norde un Oschte gränzt er an s dytsch Land Rhyland-Pfalz, im Side an dr Kanton Gréivemaacher un im Weschte an d Kanton Miersch un Dikrech. Hauptort vum Kanton isch Iechternach. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Gréivemaacher ghert.

## Verwaltigsgliderig
Zum Kanton Iechternach ghere sibe Gmaine (Yywohnerzahle vum ).

# Bäerdref ()
# Bech ()
# Beefort ()
# Konsdref ()
# Iechternach ()
# Rouspert-Mompech ()
# Waldbëlleg ()

Zum 1. Jänner 2018 hän si d Gmaine Rouspert un Mompech zue dr neie Gmai Rouspert-Mompech zämegschlosse.

## Literatur
* Mayer, Christina: *Topographie der Baukultur des Großherzogtums Luxemburg. Kanton Echternach*, Band 1, Ministère de la Culture, Service des sites et monuments nationaux, 2010, ISBN 978-2-495-15120-7

## Weblink

## Fueßnote
Kanton Lëtzebuerg

Dr **Kanton Lëtzebuerg** isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Side vum Land. Im Norde gränzt er an d Kanton Miersch un Gréivemaacher, im Oschte an dr Kanton Réimech, im Siden an dr Kanton Esch-Uelzecht un im Weschte an dr Kanton Kapellen. Hauptort vum Kanton isch d Stadt Lëtzebuerg. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Lëtzebuerg ghert.

## Verwaltigsgliderig
Zum Kanton Lëtzebuerg ghere elf Gmaine (Yywohnerzahle vum ).

# Bartreng ()
# Hesper ()
# Konter ()
# Lëtzebuerg ()
# Nidderanven ()
# Sandweiler ()
# Schëtter ()
# Steesel ()
# Stroossen ()
# Walfer ()
# Weiler zum Tuerm ()

## Weblink

## Fueßnote
Kanton Miersch

Dr **Kanton Miersch** isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Zäntrum vum Land. Im Norde gränzt er an dr Kanton Dikrech, im Oschte an d Kanton Iechternach un Gréivemaacher, im Side an d Lëtzebuerg un Kapellen un im Weschte an dr Kanton Réiden. Hauptort vum Kanton isch Miersch. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Lëtzebuerg ghert.

## Verwaltigsgliderig
Zum Kanton Miersch ghere zeh Gmaine (Yywohnerzahle vum ).

# Biissen ()
# Fiels ()
# Fëschbech ()
# Hiefenech ()
# Helperknapp ()
# Kolmer-Bierg ()
# Lëntgen  ()
# Luerenzweiler ()
# Miersch ()
# Noumer ()

Zum 1. Jänner 2018 hän si d Gmaine Béiwen-Atert un Tënten zue dr neie Gmai Helperknapp zämegschlosse.

## Weblink

## Fueßnote
Kanton Réiden

Dr **Kanton Réiden** isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Weschte vum Land. Im Norde gränzt er an dr Kanton Wolz, im Oschte an d Kanton Dikrech un Miersch, im Side an dr Kanton Kapellen un im Weschte an Belgie. Hauptort vum Kanton isch Réiden. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Dikrech ghert.

## Verwaltigsgliderig
Zum Kanton Réiden ghere zeh Gmaine (Yywohnerzahle vum ).

# Biekerech ()
# Ell ()
# Groussbus ()
# Préizerdaul ()
# Rammerech ()
# Réiden ()
# Sëll ()
# Useldeng ()
# Viichten ()
# Wal ()

## Weblink

## Fueßnote
Peter Bürger (Literaturwissenschaftler)

Dr **Peter Bürger** (* 6. Dezämber 1936 z Hamburg; † 11. Auguscht 2017) isch e dütsche Literatuurwüsseschaftler gsii.

## Läbe
1959 het er an dr Universidäät Münche bromoviert und 1970 an dr Universidäät Erlange  habilitiert. 1971 isch er as Brofässer für Litratuurwüsseschaft (Romanistik) an d Breme gange. 1998 isch er in Ruestand drätte. 2006 het er d Carl-Friedrich-Gauß-Medaille vo dr Braunschweigische Wüsseschaftlige Gsellschaft „für sini bsundrige Verdienst uf em Gebiet vo dr Litratuur, Esthetik und Filosofii vo dr Modärne“ überchoo.

Är isch ghirote gsii mit dr Christa Bürger (* 1935), wo vo 1973 bis 1998 Professorin am Institut für dütschi Sproch und Literatur an dr Universität Frankfurt gsii isch.

## Wärk (Uswaal)
* *Die frühen Komödien Pierre Corneilles und das französische Theater um 1630.* (1971).
* *Der französische Surrealismus.* Suhrkamp Verlag, Berlin 1971, ISBN 3-518-28822-9.
* *Studien zur französischen Frühaufklärung.* Suhrkamp Verlag, Berlin 1972, (ISBN 3-518-10525-6, Ausgabe 1984).
* *Theorie der Avantgarde.* Suhrkamp Verlag, Berlin 1974, ISBN 3-518-10727-5.
* *Aktualität und Geschichtlichkeit.* Suhrkamp Verlag, Berlin 1977, (ISBN 3-518-10879-4, Ausgabe 1999).
* *Zur Kritik der idealistischen Ästhetik.* Suhrkamp Verlag, Berlin 1983, (ISBN 3-518-28019-8 Ausgabe 1990).
* *Zum Funktionswandel der Literatur.* Suhrkamp Verlag, Berlin 1983, (ISBN 3-518-11157-4, Ausgabe 1996).
* *Prosa der Moderne.* Suhrkamp Verlag, Berlin 1988, ISBN 3-518-57926-6.
* *Die Tränen des Odysseus.* Suhrkamp Verlag, Berlin 1993, ISBN 3-518-58153-8.
* *Das Verschwinden des Subjekts: Eine Geschichte der Subjektivität von Montaigne bis Barthes.* Suhrkamp Verlag, Berlin 1998, ISBN 3-518-58262-3.
* *Ursprung des postmodernen Denkens.* Suhrkamp Verlag, Berlin 2000, (ISBN 3-934-73010-8, Ausgabe 2007).
* *Sartre: Eine Philosophie des Als-ob.* Suhrkamp Verlag, Berlin 2007, ISBN 3-518-58489-8.
* Mit Stefan Zenklusen (Hg.): *Surrealismus im inneren Exil. Die Kunst des Adrian Zenklusen.* BOD, Norderstedt 2008, ISBN 978-3833486791 

## Weblingg
* Peter Bürger an der Universität Bremen
Die Zeit

**Die Zeit** (si schribt sich sälber *DIE ZEIT*) isch en überregionaali dütschi Wuchezitig, wo zum erste Mol am 21. Februar 1946 erschiine isch. Sit em 1. Juli 1996 ghört *Die Zeit* zur Verlagsgruppe Georg von Holtzbrinck. Si erschiint jeede Donnschdig; an Fiirdig chunnt si in dr Reegle e Daag vorhäär uuse.

D Zitig isch vo Aafang aa z Hamburg uusechoo. Iiri Ziilgrubbe si Lüt mit ghoobenem Bildigsstandard, dradizionell vor allem Akademiker bzw. Bildigsbürger. Iiri bolitischi Haltig gältet as liberaal. Bi kontrovärse Themene wärde zur unabhängige Mäinigsbildig vom Lääser mänggisch au underschidligi Posizioone enander gegenübergstellt.
## Fuessnoote
Achille Bonito Oliva

Dr **Achille Bonito Oliva** (* 4. Novämber 1939 z Caggiano, Provinz Salerno) isch en italiänische Kunsthistoriker, Kunstkritiker und Autor und zelt zu de renommiertiste Kunsttheoretiker für Geegewartskunst z Italie. Er het am Ändi vo de 1970er Joor dr Begriff vo dr italiänische Transavantgarde, Transavanguardia, brägt. 

## Lääbe und Wärk
Dr Achille Bonito Oliva het 1961 in de Rächtswüsseschafte graduiert; denn het er Litratuur mit Schwerpunkt Poetik studiert. In dr Middi vo de 1960er isch er Mitgliid vo dr neoavantgardistische Schriftstellerveräinigung *[[Gruppo 63]]* gsi. 1967 het er d Lürikbänd *Made in Mater* und 1968 *Fiction Poems* uusegee. 1968 isch er uf Rom, won er sich in de Joor druf as Kommentator und Kritiker im Beriich vo dr Geegewartskunst a Naame gmacht het. 1980 het er si vilbeachtets Wärk *La Transavanguardia Italiana* veröffentligt, wo dr dogmatisch Überbau für die junge Mooler, wo us dr Arte Povera uusechoo si, dr Sandro Chia, Francesco Clemente, Enzo Cucchi oder Mimmo Paladino gliiferet het und sofort uf witeri öiropäischi Künstler, zum Bischbil die Nöije Wilde z Dütschland oder d *[[Figuration Libre]]* z Frankriich beiflusst het. Vom Aafang vo de 1980er het er e Hife Usstellige wie d *Aperto 80* organisiert, won er Kurator bi dr 39. Biennale vo Venedig 1980 gsi isch, oder 1982 d *Avanguardia transavanguardia* z Rom. 1993 het er d Kuratoriumsläitig vo dr 45.&nbsp;Biennale übernoo. 2007 het dr Achille Bonito Oliva Usstellig *Transcendental Realism: The Art Of Adi Da Samraj* in dr 52.&nbsp;Biennale vo Venedig gläitet.

Dr Achille Bonito Oliva het e Hufe Abhandlige, Essei und Rezepzioone über die avantgardistische Tendänze in dr Kunst verüffentligt und het die epochale Noochwirkige vom Manierismus uf d Estethik vo dr Modärne beschriibe. Für si Wärk het er vili Uszäichnige überchoo, drunder 1991 dr internazionaal Briis für Kunstkritik, *Valentino d’Oro*.

Zur Zit isch dr Achille Bonito Oliva Brofässer für Zitgenössischi Kunst an dr Sapienza Universidäät vo Rom.

## Schrifte
* *Dialoghi d’artista. Incontri con l’arte contemporanea 1970−1984*, Electa, Mailand 1984, ISBN 88-435-1072-X (italiänisch, änglisch)
* *Die Ideologie des Verräters. Manieristische Kunst - Kunst des Manierismus.* Übersetzig vom Heinz-Georg Held, DuMont, Köln 2001, ISBN 3-7701-5424-X
* *Im Labyrinth der Kunst.* Übersetzig vo dr Isolde Eckle, Merve, Berlin 1982, ISBN 3-88396-025-X
* *Italian Transavantagarde.* (Original 1980), Giancarlo Politi, Mailand 1992, ISBN 88-7816-038-5 (änglisch)
* *Eingebildete Dialoge*. Merve, Berlin 1992, ISBN 978-3-88396-097-5

## Weblingg
* 
* Achille Bonito Oliva - offizielli Website (italiänisch)
* Sehepunkte – Achille Bonito Oliva: ''Die Ideologie des Verräters. Manieristische Kunst - Kunst des Manierismus.'' Rezensioon vom Marcus Kiefer
* Kuratoriumserklärig vom Achille Bonito Oliva uf dr 52. Biennale vo Venedig 2007
High Society

D ***High Society*** (dt.: *hoochi Gsellschaft*) bezäichnet bestimmti Persönligkäite vo dr Gsellschaft, vor allem brominänte und sonigi, wo in de Medie bresänt si. Dr Usdruck isch umgangssproochlig und nid e sozialwüsseschaftlige Begriff. Im dütsche Sproochruum wird au dr psöidofranzöösischi Begriff ***Haute Volée*** brucht, wo aber z Frankriich nit bekannt isch. Dört säit mä *haute société*.

D High Society spiilt hüte im Grund die gliich Rolle, wo früener dr Adel gha het. Mit em Ändi vo dr ständische Oornig und em Ufstiig vom Bürgerdum wäärend dr Industrialisierig häi sich d Grundlaage drfür, wär zur hooche Gsellschaft ghööri, gänderet: die *adligi Abstammig* isch in dr Hindergrund dräte bzw. isch ersetzt worde vo dr *berüemte Abstammig*, also Brominänz oder Pseudobrominänz. 
Wirtschaftligi oder bolitischi Macht, Riichdum und Schöönhäit si Faktoore wo zelle. Vor allem in de brominäntere Däil vo dr High Society, wo iiri Wichdikäit dur d Medie überchömme, spiilt s e groossi Rolle, wie guet e Persoon cha vermarktet wärde.

## Litratuur
Nick Foulkes: *High Society. The History of America´s Upper Class*, Assouline, 2008.

## Weblingg
Kanton Veianen

Dr **Kanton Veianen** isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Norde vum Land. Im Norde gränzt er an dr Kanton Klierf, im Oschte an s dytsch Land Rhyland-Pfalz un im Side un Weschte an dr Kanton Dikrech. Hauptort vum Kanton isch Veianen. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Dikrech ghert.

## Verwaltigsgliderig
Zum Kanton Veianen ghere drei Gmaine (Yywohnerzahle vum ):

* Pëtscht ()
* Tandel ()
* Veianen ()

## Fueßnote
Kanton Wolz

Dr **Kanton Wolz** isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Nordweschte vum Land. Im Norde gränzt er an dr Kanton Klierf, im Sidoschte an dr Kanton Dikrech, im Siden an dr Kanton Réiden un im Weschte an Belgie. Hauptort vum Kanton isch Wolz. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Dikrech ghert.

## Verwaltigsgliderig
Zum Kanton Wolz ghere sibe Gmaine (Yywohnerzahle vum ).

# Bauschelt ()
# Esch-Sauer ()
# Géisdref ()
# Kiischpelt ()
# Stauséigemeng ()
# Wolz ()
# Wanseler ()

Zum 1. Jänner hän d Gmaine Heiderscheid un Neunhausen zue dr neie Gmai Esch-Sauer fusioniert.

Zum 1. Jänner 2015 isch d Gmai Eschweiler zue Wolz yygmaindet wore.

## Weblink

## Fueßnote
Schweizerischer Zofingerverein

Dr **Schwizer Zofigerverein** (ou **Zofingia** gnennt) isch e schwizer Schdudänteverbindig, wo 1819 z Zofige gründet worde isch. 

D Zofingia isch i 14 Sekzioone n iidéilt u a achd Universidäte, ere Fachhochschuel u füf Mittuschuele verdrätte. Gfüert wird d Zofingia vom „Centralausschuss“ (CAus), wo usem „Centralpräsident“ (CP), eme „Cetralaktuar“ (CA), eme „Centralquästor“ (CQ) u vier „Centralmorpione“ (emne „Biisitzer“) zämegsetzd isch. All Jaar finde derfür z Zofige Waale schdat. D Zofingia isch e Verbindig fürs Läbe; das heissd weme fertigschdudiert hed, chame Mitgliid vom *Schwizerische n Altzofigerverein* wärde. D Devise vor Zofingia isch *Patriae, Amicitiae, Litteris* (uf Dütsch: Fürz Vaterland, fürd Fründschafd, fürd Wüsseschafd). D Verbundehéit mit dr «Bundesstadt» Zofige n isch gross. D Farbe vor Verbindig (rot-wiss-rot) si di gliiche wi im Zofiger Schdatwappe.

## Literatuur
* Ulrich Beringer: *Der Zofingerverein während der Restaurationszeit, 1819–1830* (= *Geschichte des Zofingervereins.* Band 1). Buchdruckerei Kreis, Basel 1895.
* Ulrich Beringer: *Der Zofingerverein während der Regenerationszeit, 1830–1847* (= *Geschichte des Zofingervereins.* Band 2). Helbing & Lichtenhahn, Basel 1907.
* 
* Paul Ehinger: *Die alte Schale nur ist fern. Geschichte des Philisteriums des Schweizerischen Zofingervereins/Zofingia.* Zofinger Tagblatt, Zofingen 1994.
* Charles Gilliard: *Zofingia.* In: *[[Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz]], Band 7, Tinguely – Zyro.* Neuenburg 1934, S. 673–674.
* Schweizerischer Zofingerverein, Schweizerischer Altzofingerverein (Hrsg.): *Der Schweizerische Zofingerverein, 1819–1969. Eine Darstellung.* Kommissionsverlag K. J. Wyss Erben, Bern 1969.
* Schweizerischer Zofingerverein, Schweizerischer Altzofingerverein (Hrsg.): *Zofingia. Die Idee, das Feuer, der Freundeskreis. * Schweizerischer Zofingerverein, Zofingen 2014, ISBN 978-3-033-04645-0.

## Weblink
* Di offizielli Siite vor Zofingia
Reformierte Kirche Birrwil

Di **reformierti Chile Birrbu** isch di reformiert Dorfchile von de aargauische Gmeind Birrbu in der Schwiiz. 

## Gschicht
D Chile vo Birrbu isch im Johr 1275 zum erschte Mol in ere Urkund gnennt worde. De Chilesatz isch bi de jewilige Herre vom Schloss Liebegg gsi, wo en bis zum Änd vo de alte Eidgnosseschaft bhalte hei. Di Chile – so wi mer si hüt gseht – isch im 1689i vom Johann Friedrich vo Breitenlandenberg boue worde. Sit em 1950i stoht si unterm Schutz vom Kanton.

## Usstattig
Bsunderheit in de Chile sind d Kanzle, de Taufschtei und d Moosbrugger Stuckdecki vo 1791. In de Chile sind au Wappe- und Kabinettschibe, vo dene zwei us em 17. Johrhundert sind. Die beide Schibe ghöred em Kanton Aargau und stönd sit em 2003 unter kantonalem Schutz.

## Weblinks

* Informatione zu de Chile uf de Website vo de Gmeind Birrbu
Kreis Vezia

Dr **Chrais Vezia** (ital. *Circolo di Vezia*) bildet zämme mit dr Chrais Agno, Breno, Capriasca, Ceresio, Lugano Nord, Lugano Oscht, Lugano Wescht, Magliasina, Paradiso (bis 2013 Carona), Sessa, Sonvico un Taverne dr Bezirk Lugano im Kanton Tessin in dr Schwyz. Dr Sitz vum Chraisamt isch z Vezia.

## Gmaine
Zum Chrais ghere die Gmaine:
Breno (Kreis)

Dr **Chrais Breno** (ital. *Circolo di Breno*) bildet zämme mit dr Chrais Agno, Capriasca, Carona, Ceresio, Lugano Nord, Lugano Oscht, Lugano Wescht, Magliasina, Sessa, Sonvico, Taverne un Vezia dr Bezirk Lugano im Kanton Tessin in dr Schwyz. Dr Sitz vum Chraisamt isch z Alto Malcantone.

## Gmaine
Zum Chrais ghere die Gmaine:
Kreis Lugano Ost

Dr **Chrais Lugano Oscht** () bildet zämme mit dr Chrais Agno, Breno, Capriasca, Carona, Ceresio, Lugano Nord, Lugano Wescht, Magliasina, Sessa, Sonvico, Taverne un Vezia dr Bezirk Lugano im Kanton Tessin in dr Schwyz. Dr Sitz vum Chraisamt isch z Lugano.

## Gmaine
Dr Chrais setzt sich zämme us dr Quartier eschtlig vum Fluss Cassarate vu däre Gmai: