Landwirtschaft

D **Landwirtschaft** isch e Wirtschaftszwiig, wo Land bewirtschaftdet und druf pflanzligi oder dierischi Brodukt häärstellt.

## Rolle, Uusbildig
Die wichdigsti Rolle vo dr Landwirtschaft isch d Brodukzioon vo Naarigsmiddel, wenn si Nutzpflanze aabaut und Nutztierhaltet. In zwäiter Linie stellt si Roostoff häär für zum Chläider mache. Bevor d Kunstfasere erfunde worde si, häi d Mensche alli iiri Aaleegi us de dierische Brodukt Lääder, Belz und Wulle gmacht und us Faasere vo Pflanze wie Bauelle, Liine und Hamf. Anderi Verwärtigsforme spiile au e Rolle, immer wichdiger wird d Brodukzioon vo Biomasse as Energiidrääger oder Roostoff, wo noochwaggst, für industrielli Brodukt. D Landwirtschaft isch e Däilwirtschaftszwiig vom ene gröössere Gsamtsüsteem mit Sektoore, won ere vor- und noochglaageret si.

Ere Person, wo Landwirtschaft bedribt, säit mä Landwirt oder Buur. Es git die brufsbraktischi Usbildig und d Usbildig an Universidääte und Fachhoochschuele mit äigene landwirtschaftlige Fachberiich. S Fach Agrarwüsseschaft, wo dört gleert und und din gforscht wird, duet dr Studänt druf vorberäite, e landwirtschaftlige Bedriib z füere oder in verwandte Wirtschaftsberiich z schaffe.

## Beriich und Forme
### Pflanzebau und Dierhaltig
Generell cha mä d Landwirtschaft in zwäi Brodukzioonsrichdige iidäile:
* Pflanzebrodukzioon mit em Schwerpunkt Ackerbau und de Brodukzioonsrichdige Gardebau (inkl. Obstbau und Zierpflanzebau), Wiibau und Bioenergii us noochwaggsende Roostoff.
* Dierbrodukzioon mit de underschiidlige Usrichdige je noch Dierarte z.&nbsp;B. Brodukzioon vo Söi, vo Rinder, Gflüügel, Schoof, d Fischzucht usw.

Dr Standort bestimmt im Groosse und Ganze d Form: Wenn dr Boode schlächt isch, isch d Zucht vo Vee konkurränzchräftiger, wäärend uf bessere Bööde d Brodukzioon vo Pflanze wirtschaftliger isch.

### Extensivi und intensivi Landwirtschaft

Bi dr *extensive Landwirtschaft* wird dr Brodukzioonsfakzoor Land pro broduzierti Broduktäihäit relativ stark und anderi Faktoore wärde relativ schwach usgnüzt. *Intensivi Landwirtschaft* isch s Geegedäil. Au bi dr Dierzucht underschäidet mä zwüsche extensiver und intensiver Dierhaltig.

## D Landwirtschaft in dr Schwiz

70% vo dr Flechi vo dr Schwiz si Bärg- und Hügelgebiet (Alpe, Voralpe und Jura) und das beschränkt d Grössi vo de Bedriib, d Nutzig, d Mechanisierig und d Industrialisierig vo dr Schwizer Landwirtschaft. Die landwirtschaftligi Nutzflechi isch 23,9% und die alpwirtschaftligi 13 % vo dr Gsamtflechi vo dr Schwiz (1997). 55% vo de Bedriib befinde sich in dr Bärg-/Hügelregioon und 45% in dr Daalregioon. Die durchschnittligi Gröössi vo de Bedriib isch zwüsche 1905 und 2008 vo 4.7 uf 17.4 ha gwaggse. Die chliigliidrige Strukture, s Gländ, wo zum Däil ungünstig isch, s hooche Lohnniwoo und die stränge Vorschrifte (Dierhaltig, Landschaftsschutz) wirken sich negativ uf die internazionaali Wettbewärbsfähigkäit us. D Bewirtschaftig vo de Bärggebiet spiilt e wichdigi Rolle bim Schutz vo dr Kulturlandschaft, wo für e Turismus wichdig isch, und bi dr Iidämmig vo Naturkatastroofe (Ärdrütsch, Lawiine, Überschwemmige, Erosioon). Die Zuesatzläistige duet dr Bund de Buure mit Diräktzaalige vergüete. Öbbe 30% vo de Buurebedriib wärde nääbebrueflig bewirtschaftet. 

D Schwizer Landwirtschaft befindet sich im ene starke Wandel. Vo 1990 bis 2008 hai d Buurehööf vo 93'000 uf 60'900 abgnoo und die Beschäftigte in dr Landwirtschaft vo 254'000 uf 168'500.. Gliichzitig si d Iikommen in deere Zit um öbbe 30 % gsunke, wäärend d Konsumänte nume 14 % hööcheri Briis müesse zaale. 40 % vo de Läiter vo de Bedriib häi käi Zuekumftsperspektive. 11 % vo dr ganze Kulturflechi wärde as ökologischi Usgliichsflechi bewirtschaftet. Hützudaags setzt mä 30 % weniger Pflanzeschutzmiddel und 68 % weniger Mineraldünger ii as vor 15 Joor. 6'000 Landwirtschaftsbedriib si zertifizierti (Bio-Knospe-Label) Biobedriib (2008). Im Durchschnitt chauft jede Schwizer für fast 160 Franke Biobrodukt im Joor, was noch *Bio Suisse* e Wältrekord isch.

Mit dr Agrarpolitik (AP) 2011 het mä vor, die landwirtschaftligi Brodukzioon z verchliinere. Was d WTO-Verhandlige und e Freihandelsabkomme mit de USA für Folge für d Landwirtschaft wärde ha, cha mä nonig sääge.

## Litratuur
* Wilhelm Abel: *Geschichte der deutschen Landwirtschaft vom frühen Mittelalter bis zum 19. Jahrhundert.* Stuttgart 1962.
* *Aus Politik und Zeitgeschichte* 5-6/2010: *[http://www.bpb.de/files/DK819F.pdf Landwirtschaft.]*
* R. Hendler, P. Marburger, P. Reiff, M. Schröder: *Landwirtschaft und Umweltschutz.* Erich Schmidt Verlag, Berlin 2007, ISBN 978-3-503-09760-9.
* Ulrich Köpke: *Umweltleistungen des Ökologischen Landbaus.* In: *Ökologie und Landbau* 2/2002, S.&nbsp;6–18.
* Marcel Mazoyer, Laurence Roudart, *Histoire des agricultures du monde: Du néolithique à la crise contemporaine*, Paris: Seuil, 2002, ISBN 2-02-053061-9, engl. *A History of World Agriculture: From the Neolithic Age to the Current Crisis.* New York: Monthly Review Press, 2006, ISBN 1-58367-121-8.
* 

## Weblingg

* Bundesamt für Statistik - Landwirtschaft
* Bundesamt für Landwirtschaft
* Statistisches Bundesamt - Daten zur Landwirtschaft https://web.archive.org/web/20121113150413/https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/Wirtschaftsbereiche/LandForstwirtschaft/LandForstwirtschaft.html; Beiträge zum Thema "Landwirtschaft" aus der Monatszeitschrift "Wirtschaft und Statistik" des Statistischen Bundesamtes https://www.destatis.de/DE/Publikationen/WirtschaftStatistik/WirtschaftStatistikLandForstwirtschaft.html
* Schweizer Landwirtschaft
* Peter Gaß: Internetseite, die in Blogs, Fotostrecken und Filmen erläutert, wie der Landwirt schafft (private Initiative)
* meine-landwirtschaft.de (18. Januar 2012)
* ''Die virtuelle Fachbibliothek für Ernährung, Umwelt und Agrar''
* Initiative der Jägerschaften in Nordwestdeutschland zum Schutz der Arten der Feldflur
* Dokumentationsprojekt zur regionalen Landwirtschaft. Hier wird die Lebensmittelproduktion unter die Lupe genommen

## Fuessnoote