Brendener Berg

Dè **Brändemer Bärg** isch èn Bärgruggè im Südschwarzwald, wo im Nordè vom Landchrais Waldshuèt annèdubaki d Nordweschtgränz vo dè Landgrõfschaft Stüèlingè bildèt hèt.

## Geografii
Dè Brändemer Bärg isch in Nord-Süd-Richtung 13,9 km lang, allerdings volauft er in süd-südöschtlicher Richtung. Dè Brändemer Bärg isch rächteggig gformt, im Durchschnitt isch er öppè 2,5 km breit.

Im Nordè bim Hochschtaufè isch dè Bärg mit  am högschtè. Vo Hochschtaufè wäg keit mit dè Bärg mit èrè minimè Neigig gu Südoschtè Schtaufè. Ab Schtaufè keit d Hochflächi stärker dèrab, uff dè Mitti bi Brändè wörd  - Höhèmarkè unterschrittè, dènnoch gòt s nò mee s Loch ab bis zum südlichschtè Dorf Bèrau, wo dè Bärg a dè Südschpitzè nò è Höchi vo öppè  hèt.

Dè Brändemer Bärg isch wiè sin Nõchbòr, dè Höchèschwander Bärg, èn Deil vom Südschwarzwälder Dach. Im Fall vum Brändemer Bärg hèt sèll Dach d Form von èm Pultdach. Am Rand vum Höchèschwander Bärg lyt im Weschtè d Schwarza-, im Oschtè s Mettmadal. Dè südlichè Rand wörd vum Schlüèchtdal uff èm Abschnitt Mettmamündung bis Witznau bildèt. De Nordrand vom Brändemer Bärg bschtòt uss èm obberè Mettmadal sowiè dè Vobindung zwüschè m Mettmamoos un èm Schluchsee bi Seebrugg. 

### Gwässer

Näbbè dè schu erwääntè Schwarzwald-Flüssle Schwarza, Mettma un Schlüècht git um dè Brändemer Bärg ummè nò è baar Seè:
* Schluchsee
* Schwarzschtausee
* Mettmaschtausee
* Witznauschtausee
Alli Seè sin Stauseè, wo zum Schluchseechraftwärch ghörèd.
Alli Wasserläuf um dè Brändemer Bärg ummè zämmè gnõ machèd d Brändemer Bärg nit nu zuè nèrè Halbinslè, sondern um ei Hòòr zuè nèrè Inslè. Lediglich diè öppè 875 m breiti Landbrugg ganz im Nordè zwüschè m Schluchsee-Oschtzipfel bi Seebrugg un dè Strõßèabzwygung L 170 / Fuulèfürschter Strõß vohindert dè Inselschtatus vom Brändemer Bärg.

## Vokeer

Dè Brändemer Bärg wörd in Längsrichtung vo dè Chraisschtrõß K 4989 bzw. K 6594 erschlossè, sèllèwäg heisst diè Strõß *Brändemer Bärgschtrõß*. D 
Brändemer Bärgschtrõß zwygt im Nordè vo dè B 500 zwüschè Seebrugg un dè Schluchsee-Staumuèr ab, im Südè zwygt si vo dè Schlüèchtdalschtrõß, dè L 157 bi Witznau (gegèübber dè Witznauer Mülli) ab. Dè Aaschtyg vo dè Brändemer Bärgschtrõß vo Witznau bis Bèrau lyt am steilschtè Abschnitt vo dè rächtè Schlüèchthaaldè, dõrum git s dört zwei Ränk un früèner sogar èn kurzè Dunnel durch è Felsnõdlè durrè. Im Winter isch sèllè Schtrõßèaaschluss dè einzige mit garantyrtem Winterdiènscht. A dè Schwarzahaaldè git s nu ei Schtrôß querèwäg, wo vom Brändemer Raschtblatz zu dè *Schwarzabrugg* abbè gòt. Selli Strõß vobindet d B 500 südlich vo Hüsèrè übber dè Schwarzaschtausee un d Schwarzabrugg mit èm Brändemer Bärg. Vo dè Schwarzabrugg nõch Nordè un Südè git s kei öffentlichi Strõß mee i dè Schwarzahaaldè. Allerdings git s è Wärchsschtrôßle vom Schluchseewärch, wo vom Witznauschtausee zum Schwarzaschtausee gòt, um z. B. Matriaaltranspört zwüschè dè Chraftwärch durrèfüürè z chönnè. Well sèll Strôßle i dè 1930er Johr baut worrè isch, hèt mò Bedongblattè für d Faarbaan gnõ un dè Wäg *s Bedongschtrôßle* dauft. Uff dè gegèübberligendè Mettmahaaldè git drei Möglichkeitè, vum Brändemer Bärg nõch Oschtè z chò:
* d K 6501 vo Schönèbach übber d Schaffuuser Sägi gu Grõfuusè
* d K 6502 vo dè *Innerè Hööf* bi Brändè übber d Heidèmülli bis Buggèrièd mit Aaschluss a d K 6500
* d L 157 vo Bèrau übber d Lochmülli gu Rièdè.

## Ortschaftè un Wyler uff èm Brändemer Bärg
* Bèrau
* Brändè
* Schtaufè
* Schönèbach
sowiè dè Wyler
* Bulgèbach

## Vegetation un Landwǜrtschaft
Wõrend im Nordè vom Brändemer Bärg grösseri Waldschtugg für d Forstwǜrtschaft vo Belang sin, wörd d Hochflächi südlich vo Schtaufè voschtärkt offè ghaaltè. Näbbè Weidè un Wisè wöred uff èm Brändemer Bärg bevorzugt Braugèrschtè un Härdöpfel aabaut.

## Fauna
Näbbè m üblichè Rotwild git s a dè Schlüècht- un Schwarzahaaldè sit dè 1930er-Johr Gämsè.

## Dialèkt
Uff èm Brändemer Bärg schwätzt mò lupèreines Südschwarzwälderisch.