open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pratval

**Pratval** isch e Dorf i de politische Gmeind Domläschg, Chreis Domläschg, i de Region Viamala vum Kanton Graubünde.

## Geografii
De Ort lait öschtlich vum Hinterrhy uff eme Plateau un bstoot uss de Ortsteil *Dorf*, *Schloss Rietberg* un *Klein Rietberg*. Es isch mit 77 Hektar vo de Flächi di chlynscht Gmeind vo Graubünde gsi.

Z Pratval lait s Schloss Rietberg un d Ruine vo de Burg Hasesprung.

## Gschicht
Zum erschte Mool erwäänt wird Pratval im Joor 1506 als *Pradval*. Im 12. un 13. Joorhundert isch s Schloss Rietberg baut worde, wo Sitz vo de Herre vo Rietberg gsi isch. Spööter hen dört d Herre vo Salis un vo Planta residiert. Chilchlich het Pratval zue Almens ghört un het wie Almens au im Joor 1592 d Reformation yygfiert. 1845 het sich de Ort vo Almens abgspalte. D Fahrstrooss in s Tal isch 1896 fertiggstellt worde.

Sit em 1. Januar 2015 ghört di ehemolig politisch Gmeind zämme mit Almens, Paspels, Rodels und Tomils zur neue Gmeind Domleschg, isch also e Frakzion vo Domleschg.

## Bevölcherig

## Sprooche
Ursprüngli isch z Pratval Sutsilvanisch, e rätoromanischi Mundart gschwätzt worde. Hüt isch de yyheimisch Dialäkt aber ussgstorbe, un des wohl spööteschtens syt de 1970er. In de Volchszäälig vo 2000 hen zwar no 7,9 % aagee, dass si regelmässig Romanisch schwätze, aber des sin wohl alles Zuezogeni. Wenn gnau s Romanisch als Umgangssprooch verschwunde isch, cha mer nit klar feschtstelle. D Gmeind het nämli scho im 19. Joorhundert e starchi Zue- un Abwandrig gha, so dass nit klar isch, wie vil vo de Romane ussem Ort gstammt hen. In de Volchszäälig vo 1860 sin e Drittel vo de Huushaltige uff Romanisch gsi, in de Zäälige vo 1880 un 1880 sin es wiider über 60 %, un syt 1900 isch d Mehrheit Dütsch. Syt däm het sich de Aateil vum Romanisch zitewys erholt, so z.&nbsp;B. im Joor 1920 mit 31 % gegenüber 19 % im Joor 1910. Des sin aber wohl vorallem Zuezügler gsi, wo mit Lüt, wo si nit kennt hen, warschynts numme Dütsch gschwätzt hen. Schuelisch un Chilchlich isch Pratval immer vo Almens abghange. Dört isch ab 1895 numme no uff Dütsch unterrichtet worde. Ab 1931 bis in d 1960er isch deno wiider zum Deil uff Romanisch unterrichtet worde. De Unterstufelehrer isch de Peter Gees gsi, wo s Romanisch vil mee wie ieblich in de Unterricht yybezoge het. Wonner deno in de 1960er pensioniert worde isch, het de Unterricht uffghört.

## Literatur
* Mathias Kundert: *Der Sprachwechsel im Domleschg und am Heinzenberg (19./20. Jahrhundert).* Kommissionsverlag Desertina, Chur 2007, ISBN 978-3-85637-340-5.
* Erwin Poeschel: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Graubünden III. Die Talschaften Räzünser Boden, Domleschg, Heinzenberg, Oberhalbstein, Ober- und Unterengadin.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 11). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1940. .
* *Die Gemeinden des Kantons Graubünden.* Chur/Zürich 2003, ISBN 3-7253-0741-5.
* *Das Domleschg/La Tumgleastga.* Chur 2005, ISBN 3-905342-26-X.

## Weblink

* Websyte vo de Frankzion Pratval
* 

## Fuessnote
Silver Star

Dr **Silverstar** [] (offiziell: Silver Star) isch en Achterbahn im Europapark z Rust, Düütschland. 

Dr Silverstar esch di höchschti Achterbahn in Europa. Si isch 73&nbsp;m hoch, 127&nbsp;km/h schnäll und fallt eso in d Kategorie Hyper Coaster. Während dr Fahrt uf dr 1620&nbsp;m lange Bahn erläbt dr Fahrgast e maximali Beschleunigung vo 4&nbsp;g, also s Vierfache vom normale Körpergwicht. Meh as  20 Sekunde lang git s  −0,2&nbsp;g. 

Dr Silverstar het drei Züg mit je 36 Sitzplätz. Si theoretischi Kapazität isch 1750 Persone pro Stund.

Ab em Jahr 2026 isch dr Silver Star im neue Monaco Themeberych z finge.
Turks- und Caicosinseln

D **Turks- und Caicosinsle**, mänggisch sait män e au nume *Turks & Caicos,* si e britischs Überseegebiet im Atlantischen Ozean. Es setzt sich us zwei Inselgruppe zsämme, de Turks- und de Caicos-Insle.

## Geographii
250&nbsp;km südlig lit d Insle Hispaniola mit Haiti, 130&nbsp;km südwestlig d Inselgruppe Inagua, wo zu de Bahamas ghört, 120&nbsp;km nordwestlig d Hauptgruppe vo de Bahamas. Zwar lige d Turks- und Caicosinsle geographisch im Atlantik, si wärde aber doch zur Karibik zelt; die beide chliine Inselgruppe bilde die südöstlige Usläufer vo de Bahamas. 

D Gsamtflechi vo alle Insle isch öbbe 430&nbsp;km². D Hauptstadt isch Cockburn Town uf Grand Turk Island.

## Bevölkerig
D Bevölkerig het Ändi 2006 öbbe 33.300 Mensche zelt, wo sich sälber as *Belongers* bezeichne. Si bestoht us de Nochfahre vo afrikanische Sklave und ere gmischt europäische Minderheit.

## Quelle


## Weblingg

* Website vo de Turks- und Caicosinsle
God Save the King

**God Save the King** („Gott schütz d König!“) bzw. **God Save the Queen** („Gott schütz dr Königin!“) isch sit em Aafang vom 19. Johrhundert d Nationalhymne vom hütige Vereinigte Königriich. Si isch au eini vo de zwei Nationalhymne vo Neuseeland und d Königshymne vo alle Commonwealth Realms. Drnäbe gälte s Lied Rule, Britannia! und im Arthur C. Benson si Land of Hope and Glory zur Melodie vom Sir Edward Elgar sim Marsch *[[Pomp and Circumstance Marches|Pomp and Circumstance No.1]]* as „inoffizielli“ Nationalhymne. D Deil vom Vereinigte Königriich, Ängland, Schottland, Wales und Nordirland, hai no eigeni (inoffizielli) Landeshymne.

## Weblingg
Barr

**Bàrr** (frz. *Barr*, dt. *Barr*) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem  un zem Arrondissement .

## Geogràfi
S Dorf lijt àcht Kilometer sìdlich von Ewernahni àm Füeß vum Odiliebari (*Mont-Sainte-Odile*), me Üslaifer vvun dr Vogese. Durich Bàrr fließt dr Kirneck.

## Gschìcht
Bàrr ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 708 àls *Barr*.

Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.

## Verwàltung
 vun Bàrr ìsch . Bàrr ghert zem Kommünàlverbànd .

## Bevelkerungsentwìcklung

## Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Bàrr ghert zem Owerrhinàlemànnisch.

## Böiwark
* Kìrich Saint Martin


Datei:Barr Place de l'Hôtel de ville.JPG|Rothüsblàtz
Datei:Barr (Bas-Rhin) Rue typique.JPG|Stroß ìm Zäntrum
Datei:Barr StMartin 07.JPG|Kìrich Saint Martin


## Litt
*Jean Hermann (1738–1800), frànzescher Dokter, Nàtürforscher, Zoolog un Auteur
*Richard Hartmann (1809–1878), ditscher Màschinefàwrikànt un Iisebàhnpionier
*Édouard Schuré (1841–1929), Philosoph
*Marie Bernhard Haas, (1844-1919), Dokter un Richsdàgsàbgeordneter
*Martin von Feuerstein (1856–1931), Moler
*Edmond Rinckenbach (1862–1902), Moler
*Paul Schmitthenner (1884–1972), Àrchitekt
*Fritz Hochstätter (* 1944), Botàniker

## Literàtür
* Michel Paul Urban: *Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace.* Édition du Rhin, Strasbourg 2003

## Weblink

*http://www.barr.fr

## Referanza
Bernhardsweiler im Loch

**Batschwiller ìm Loch** (frz. *Bernardvillé*, dt. *Bernhardsweiler im Loch*) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem  un zem Arrondissement .

## Geogràfi
Batschwiller lijt ìn me Sittedàl ìn dr Nordvogese uf re Heche zwìsche 247 un 560 m ìwer em Meerespiejel.

## Gschìcht
Batschwiller geht zerick uf s Kloschter Baumgarten, wie 1125 grìndt worre ìsch.

Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.

## Verwàltung
 vun Batschwiller ìsch . Batschwiller ghert zem Kommünàlverbànd .

## Bevelkerungsentwìcklung

## Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Batschwiller ghert zem Owerrhinàlemànnisch.

## Böiwark
* Kìrich Saint-Antoine l'Ermite
* Nothalferkàpall
* Zisterzienser-Kloschter Baumgarten, rund 1 km sìdlich vun Batschwiller, grìndet ànne 1148


Datei:Bernardvillé 019.JPG|Mairie
Datei:Bernardvillé 021.JPG|Kìrich Saint-Antoine l'Ermite
Datei:Bernardvilé 060.JPG|Nothalferkàpall


## Literàtür
* Michel Paul Urban: *Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace.* Édition du Rhin, Strasbourg 2003

## Weblink

* http://www.bernardville.fr

## Referanza
Hohwald (Unterelsass)

**Dr Hoowàld** (frz. *Le Hohwald*, dt. *Hohwald*) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem  un zem Arrondissement .

## Gschìcht
D Gmein Hoowàld ìsch ànne 1867 gschàffe worre üs Deil vum Bànn vun Bàrr, Breitebàch und Erlebàch.

Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.

## Verwàltung
 vum Hoowàld ìsch . Dr Hoowàld ghert zem Kommünàlverbànd .

## Bevelkerungsentwìcklung

## Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vum Hoowàld ghert zem Owerrhinàlemànnisch.

## Literàtür
* Michel Paul Urban: *Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace.* Édition du Rhin, Strasbourg 2003

## Weblink

* http://www.lehohwald.fr
* Champ de feu ìn dr Base Mémoire
* Le Hohwald uf cartesfrance.fr in Französisch

## Referanza
San Andrés und Providencia

**San Andrés y Providencia** isch en Inselgruppe in dr Karibik (*Archipiélago de San Andrés y Providencia*), wo us de Insle San Andrés, Providencia und Santa Catalina bestoht. Politisch bilde die Insle e kolumbianischi Provinz, s *Departamento de San Andrés y Providencia*.

## Geografii

D Insle lige in der Karibik nume 200&nbsp;km vor dr Küste vo Nicaragua, aber 800&nbsp;km vo dr Küste vo Kolumbie ewäg. Zwüsche San Andrés und Providencia het s e Distanz vo 70&nbsp;km.

D Insle San Andrés bestoht us ere Bärgchetti vo Norde gege Süde, wo an dr höchste Stell 55 Meter über em Meeresspiegel misst. D Insle isch hauptsächlig vo Kokosnusspalmwälder prägt. Dr Archipel dehnt sich über 349.800&nbsp;km² us, d Provinz macht aber nume 44&nbsp;km² drvo us. 

Zur Inselgruppe ghöre no d Insle Providencia und Santa Catalina; zur Provinz zehle usserdäm e Hufe vo chliineren Insle (Bolívar, Alburquerque, Cotton Haynes) und Inselgruppen (Grunt, Johny Rose, Easycay, Roncador, Serrana, Seranilla, Quita Sueño, Brothers, Rocky, Crac, Santander).

Dr Tourismus und dr Handel si d Hauptwirtschaftszwiig vo de Insle. Landwirtschaft, Vehzucht und Fischfang wärde nume zur Eigeversorgig bedriibe.

## Bevölkerig
Uf de Insle läbe öbbe 70'000 Lüt, wo sich Sanandresanos nenne. Bin ere Flechi vo 44nbsp;km² macht das e Bevölkerigsdichti vo 1'604 Iiwohner pro Quadratkilometer. D Urbanisierig stoht uf 94,2, d Alphabetisierig uf 94,2%. Es het zwei Gmeinde uf de Insle. D Hauptstadt isch San Andrés, e wiiteri Stadt isch Providencia. Dr Pedro Gallardo Forbes isch sit 2008 Gouverneur.
Saint-Barthélemy (Insel)

**Saint-Barthélemy** (dütsch *Sankt Bartholomäus*}, au *St. Bart(h)s*) isch en Insle in de Chliinen Antille. Si isch sit em Februar 2007 e französischi überseeische Gebietskörperschaft *([[collectivité d’outre-mer]])*. 

## Geographii
Im Nordweste lit die französisch-niiderländischi Insle St. Martin, im Süde St. Kitts und die niiderländischen Insle Sint Eustatius und Saba. Südsüdwest lit Barbuda.

D Insle het e Flechi vo 21&nbsp;km² und 8.255 Iiwohner (2006), also 393 Iiwohner pro km².
Die höchsti Erhebig isch Morne Vitet im Oste vo dr Insle, mit 286 Meter.
Zu Saint-Barthélemy ghöre usser dr Hauptinsle au divärsi chliineri unbewohnti Näbeninsle, u a. Île Chevreau, Île Coco, Île Fourchue, Île Frégate, La Tortue, Île Le Boulanger, Les Grenadins, Pain de Sucre, Île Pelé, Île Petit-Jean und Île Toc Vers.

## Politik
D Insle bildet en einzigi Gebietskörperschaft mit de Kompetänze von ere Gmeind, eme Departemänt und ere Region. Hauptort isch Gustavia.

### Dr politisch Status
Bis 2007 isch Saint-Barthélemy e Gmeind gsi und het zsämme mit em französische Deil vo dr Nochberinsle Saint-Martin en Arrondissement vom Überseedepartement Guadeloupe, s Arrondissement Saint-Martin-Saint-Barthélemy (au *Arrondissement des Îles du Nord*, „Arrondissement vo de nördligen Insle“) bildet.

Noch eme Referendum in 2003 het sich Saint-Barthélemy – näbe Saint-Martin – am 22. Februar 2007 vo Guadeloupe drennt und isch e *[[Französische Überseegebiete#Collectivité d’outre-mer (COM)|Collectivité d’outre mer]]* worde. D Verwaltig wird aber au in Zuekumft dere von ere französische Kommune entspräche. Au dörfe Nitfranzose, wo us eme EU-Land stamme, zuekümftig bi de Gmeindirootswahlen mitmache. Dr Verdrag vo Lissabon gseht vor, ass Saint-Barthélemy Deil vo dr Europäischen Union blibt. Saint-Barthélemy bhaltet dr Euro as offiziells Zahligsmittel.

Dr Michel Magras duet sit em 1. Oktober 2008 d Insle im französische Senat verdräte und isch dört Mitgliid vo dr UMP-Fraktion.

## Weblingg

## Fuessnote
Saint-Barthélemy

**Saint-Barthélemy** bezeichnet: 

* Saint-Barthélemy VD (bis 1870: Brétigny-Saint-Barthélemy), Gmeind im Bezirk Echallens, Kanton Waadt, Schwiiz
*  Gmeind 38270, im Isère Departemänt, Frankriich
*  Gmeind 40390, im Landes Departemänt, Frankriich
*  Gmeind 50140, im Manche Departemänt, Frankriich 
*  Gmeind 56150, im Morbihan Departemänt, Frankriich 
*  Gmeind 70270, im Haute-Saône Departemänt, Frankriich 
*  Gmeind 77320 , im Seine-et-Marne Departemänt, Frankriich
* Saint-Barthélemy (Insel), Insle in dr Karibik, französischi Gebietskörperschaft
* Saint-Barthélemy-d'Agenais, Gmeind 47350, Frankriich 
* Saint-Barthélemy-d'Anjou, Gmeind 49124, Frankriich 
* Saint-Barthélemy-de-Bellegarde, Gmeind 24700, Frankriich 
* Saint-Barthélemy-de-Bussière, Gmeind 04360, Frankriich 
* Saint-Barthélemy-de-Séchilienne, Gmeind 38220 , Frankriich
* Saint-Barthélemy-de-Vals, Gmeind 26240, Frankriich 
* Saint-Barthélemy-Grozon, Gmeind 07270, Frankriich 
* Saint-Barthélemy-le-Meil, Gmeind 07160, Frankriich 
* Saint-Barthélemy-le-Plain, Gmeind 07300, Frankriich 
* Saint-Barthélemy-Lestra, Gmeind 42110, Frankriich 	

**Siehe auch**
*  Barthélemy, zum Namen
Saint-Martin (Insel)

**Saint-Martin** isch e Collectivité d’outre-mer vo Frankriich. Si bildet en einzigi Gebietskörperschaft mit de Kompetänze von ere Gmeind, eme Departemänt und ere Region und het e Flechi vo 53,2&nbsp;km² und 37'163 Iiwohner (am 1. Januar 2008).

## Geographii
Zur Gebietskörperschaft ghöre dr Norddeil vo dr Karibik-Insle St. Martin (dr südligi Deil bildet s niiderländische Territorium Sint Maarten), und e baar unbewohnti Näbeninsle und Felse wie Tintamarre, Îlet Pinel, Petite Clef, Caye Verte, Caye Chateau, Rocher de l’Anse Marcel und Creole Rock.

Näben em Hauptort Marigot git s die folgende Siidlige bzw. Ortsdeil (*quartiers*):
# Grand-Case
# Rambaud
# Colombier
# Cul-de-Sac
# Quartier d’Orléans.

Die ursprünglige vier *quartiers* si le Marigot, le Colombier, la Grande-Case und Orléans gsi.

Verwaltigsmässig wärde sächs *quartiers* underschiide, die si nummeriert und hai *conseils de quartier* (öbbe Ortsrööt). Die *quartiers* orientiere sich nit genau an de Siidlige und wärde so beschriibe:

*Quartier 1 (Quartier d’Orléans): Alli Deil vom Quartiers d’Orléans, Baie orientale.
*Quartier 2 (Grand-Case): Chevrise, Cul-de-Sac, alli Deil vo Grand-Case, La Savane, Morne O’reilly, Wohnsiedlung La Savannah.
*Quartier 3 (Friar's Bay): Alli Deil vo Rambaud, alli Deil vo Saint-Louis, Colombier, Cripple Gate (bzw. Colombier, Rambaud, St Louis, Friar’s Bay, Pic Paradis, Morne O’Reilly.
*Quartier 4 (Agrément): Morne Valois, Agrément, Hameau du pont, Galis Bay, Grand Saint-Martin bis zum alte Hospital, Spring Concordia bis zum Stadion vo Marigot.
*Quartier 5 (Marigot): Centre-ville (vom Stadion vo Marigot), bis zur rue de Hollande, Saint-James, Bellevue, Centre-ville (vom alte Hospital) über d Uferpromenade bis zur Brugg vo Sandy-Ground.
*Quartier 6 (Sandy Ground): vo dr Brugg vo Sandy-Ground, alli Deil vo Sandy-Ground und Terres-Basses.

D Näme vo de sächs verwaltigsmässige Quartiers cha mä do finde:
 
Dr Flughafe vo däm französische Inseldeil isch dr Flughafe Saint-Martin - Grand-Case.

## Weblingg

## Fuessnote
Saint-Pierre und Miquelon

**Saint-Pierre und Miquelon** isch e chliini Inselgruppe östlig vo dr kanadische Küste, öbbe 25 Kilometer südlig vo Neufundland. Es läbe dört guet 6300 Mensche. D Haupterwärbszwiig vo dr frankophone Bevölkerig si d Fischerei und dr Tourismus. D Hauptstadt heisst Saint-Pierre.

D Insle si dr letzt Räst vo dr französische Kolonii Neufrankriich und si sit 1816  französischs Überseegebiet *(Collectivité d'outre-mer, COM)*.

## Geographii
D Inselgruppe bestoht us de Insle Saint-Pierre (26&nbsp;km²), Miquelon-Langlade (205&nbsp;km²) und wiitere chliineren Insle und het e Gsamtflechi vo 242&nbsp;km². Früehner si d Insle Miquelon und Langlade drennt gsi, hüte si si über e schmalen Isthmus verbunde. 

S Klima isch rau und windig. D Johresdurchschnittstämpratur lit bi öbbe 5&nbsp;°C, d Luftfüechtigkeit bi über 80 %. Es het hüfig starke Näbel, bsunders im Früehlig und im Früehsummer. Im Verheltnis zu Kanada näbe dra si d Winter mild, aber es git doch 120 Frostdäg im Johr. D Durchschnittstämprature im Summer lige meistens zwüsche 10 und 20&nbsp;°C.

## Bevölkerig
Uf de Insle läbe 6.345 Iiwohner,  5.707 drvo uf Saint-Pierre, uf Miquelon und Langlade läbe nume 638. 1967 het Saint-Pierre no 4565 Iiwohner gha und Miquelon-Langlade 621, zsämme also 5.186

## Sprooche
Uf Saint-Pierre und Miquelon wird Französisch gschwätzt. Bis ins 20. Johrhundert het aber au e Deil vo dr Bevölkerig Baskisch gredet.

## Weblingg
* 

## Fuessnote
Benfeld

**Banfald** (frz. *Benfeld*, dt. *Benfeld*) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem  un zem Arrondissement .

## Geogràfi
Banfald lijt àn dr Ill ìm Nàtürschutzgebiet „Grand Ried“ uf re Heche zwìsche 155 un 162 m ìwer em Meeresspiejel.

## Gschìcht
Banfald ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 763 àls *Beneveldin*.

Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.

## Verwàltung
 vun Banfald ìsch . Banfald ghert zem Kommünàlverbànd .

## Bevelkerungsentwìcklung

## Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Banfald ghert zem Owerrhinàlemànnisch.

## Böiwark
* Rothüs (1531, Ühredurm vun 1619)
* Kìrich Saint-Laurent (zem erschte Mol gnannt ànne 762, Chor gotisch, 1754 renoviert, Schìff 1840 umgeböit, klàssizistisch)
* Bfàrrhüs (1734)


Datei:Benfeld StLaurent16.jpg|Kìrich Saint-Laurent
Datei:Benfeld 17.jpg|Rothüs
Datei:Benfeld 13.jpg|Bfàrrhüs
Datei:|


## Literàtür
* Michel Paul Urban: *Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace.* Édition du Rhin, Strasbourg 2003

## Weblink

* http://www.benfeld.fr
* Banfald uf www.cc-benfeld.fr

## Referanza
Boofzheim

**Boofze** (frz. *Boofzheim*, dt. *Boofzheim*) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem  un zem Arrondissement .

## Geogràfi
Boofze lijt ìm Grosse Ried zwìsch em Rhin-Rhone-Kànàl un em Rhin vis-à-vis vun Lohr.

## Gschìcht
Boofze ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1211.

Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.

## Verwàltung
 vun Boofze ìsch . Boofze ghert zem Kommünàlverbànd .

## Bevelkerungsentwìcklung

## Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Boofze ghert zem Owerrhinàlemànnisch.

## Boiwark
* Kàtholische Kirich Saint-Étienne (1522)
* Proteschtàntische Kirich (1854)


Datei:Boofzheim 052.JPG|Kàtholische Kirich
Datei:Boofzheim 065.JPG|Proteschtàntische Kirich
Datei:Boofzheim 057.JPG
Datei:Boofzheim 059.JPG


## Pàrtnergmeind
* Saint-Aubin-de-Cadelech, Dordogne, Frànkrich (sit 1986)

## Literàtür
* Michel Paul Urban: *Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace.* Édition du Rhin, Strasbourg 2003

## Weblink

* www.boofzheim-fr.com

## Referanza
Matzenheim

**Màtzene** (frz. *Matzenheim*, dt. *Matzenheim*) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem  un zem Arrondissement .

## Geogràfi
Màthene lijt àn dr D 1083 weschtlich vun dr Ill.

## Gschìcht
Màtzene ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 734.

Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.

## Verwàltung
 vun Màtzene ìsch . Màtzene ghert zem Kommünàlverbànd .

## Bevelkerungsentwìcklung

## Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Màtzene ghert zem Owerrhinàlemànnisch.

## Boiwark
* Kìrich St. Sigismund
* *Château des comtes de Werde*, Schloss üs em 7. Jh.
* *Collège Saint-Joseph* (19. Jh.)
* *Restaurant a la couronne*

Datei:Matzenheim ,Église Saint-Sigismond.jpg|Kìrich St. Sigismund


## Literàtür
* Michel Paul Urban: *Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace.* Édition du Rhin, Strasbourg 2003

## Weblink

* http://www.matzenheim.fr
* Màtzene uf www.cc-benfeld.fr

## Referanza
Bonaire

D Insle **Bonaire** isch geographisch en Deil vo de Chliinen Antille. Politisch isch d Insle e bsunderi Gmein vo de Niiderland. Si isch die zweitgröschti vo de ABC-Insle (Aruba, Bonaire, Curaçao). Dank ihrer Underwasserwält isch Bonaire e Daucherparadiis und touristisch attraktiv. 

D Gsamtflechi bedräit 288&nbsp;km², es wohne öbbe 15.000 Lüt det. D Inselhauptstadt heisst Kralendijk; die eltisti Siidlig isch Rincon. 

## Ort
Dr Stärn in dr Fahne vo Bonaire het sächs Spitz, die Spitz stöhn für die sächs Wohngebiet, wo Bonaire früehner emol gha het. D Bevölkerig isch aber stark gwachse und d Wohngebiet si au grösser worde und fümf vo dene Gebiet si zu Kralendijk (Koralledeich) zsämmegwachse.

* Kralendijk mit im Ganze 12.531&nbsp;Iiwohner (Stand 25. April 2007)
** Playa (Zentrum) mit 1.963&nbsp;Iiwohner
** Tera Kora mit 1.610&nbsp;Iiwohner
** Nikiboko mit 2.633&nbsp;Iiwohner
** Antriol mit 3.947&nbsp;Iiwohner
** Nort Salinja mit 2.378&nbsp;Iiwohner
* Rincon mit 1.788&nbsp;Iiwohner

## Sprooch und Schrift
D Amtssprooch isch Niiderländisch. Papiamentu isch d Imgangssprooch vo 75 % vo dr Bevölkerig. Es isch e Kreolsprooch uf portugiisischer Basis mit spanische, niiderländische und änglische Iiflüss. Uf Bonaire und Curaçao wird e Rächtschriibig uf phonetischer Grundlag bruucht. Uf Aruba drgege bruucht mä en etymologischi Rächtschriibig.
Saba (Insel)

**Saba** isch die chliinsti bewohnti Insle in de ehemolige Niiderländischen Antille, sit em 10.&nbsp;Oktober 2010 isch s eini vo de drei BES-Insle e „Bsunderi Gmeind“ („bijzondere gemeente“) vo de Niiderland in dr östlige Karibik.

## Geographii
Saba lit südwestlig vo Sint Maarten und nordwestlig vo Sint Eustatius und ghört zu de Insle über em Wind.

Dr Ursprung vo dr Insle isch vulkanisch. Si bestoht zum grösste Deil us em Vulkan Mount Scenery. Dr höchsti Gipfel vo sine vier Vulkancheigel isch 877&nbsp;m hoch und isch eso die höchsti Erhebig im ganze Königriich vo de Niiderlande.

D Insle isch 13&nbsp;km² gross und fast rund, misst 4,5&nbsp;km im Durchmässer und rund um se het s Steilküstene, natürligi Stränd git s nit. Öbbe 250&nbsp;m nördlig vo Saba lit die unbewohnti, felsigi Insle Green Island, wo mit dropische Pflanze bewachsen isch.

Zsämme mit dr Hauptstadt The Bottom (öbbe&nbsp;600 Iiwohner) git s vier Siidlige:

Saba ghört zum Königriich vo de Niiderlande, isch aber nit Deil vo dr Europäischen Union.

### Bevölkerig

Saba het 1424&nbsp;Iiwohner (2004), drvo si öbbe&nbsp;58 % römisch-katholisch und 14 % evangelisch, 22 % vo de Iiwohner ghöre zu andere Religionsgmeinschafte.

Eigentlig isch die offizielli Landessprooch Niiderländisch, aber die meiste Lüt schwätze Änglisch im Alldag wie au in dr Schuel und als Amtssprooch. E chliine Deil vo dr Bevölkerig (öbbe&nbsp;1 %) schwätzt d Kreolsprache Papiamentu.
## Quelle
* Saba Conservation Foundation: *Visitor Information "History of Saba".* (Broschüre über Sabas Geschichte)

## Fuessnote


## Weblinks

* Charte vo Saba (www.lonelyplanet.com) D Höchi vom Mt. Scenery isch falsch, 887 m statt 877 m!
* Offizielle Saba-Tourismussite (ängl.)
Sint Eustatius

**Sint Eustatius** (dütsch veraltet: *St.&nbsp;Eustaz*) isch eini vo de drei niiderländische BES-Insle in dr Karibik und het 2007 öbbe&nbsp;3300&nbsp;Iiwohner gha. D Insle bildet e „Bsunderi Gmeind“ vo de Niiderland. 

## Geographii

Im Südoste lit d Insle St. Kitts, im Norde Saint-Barthélemy und im Nordweste Saba. 

Sint Eustatius ghört, wie au Saba und Sint Maarten, zu de Insle über em Wind, gnauer zum Norddeil wo uf Änglisch *[[Inseln unter dem Winde|Leeward Islands]]* heisst. Si ht e Landflechi vo 21&nbsp;km² und isch noch Saba die chliinsti vo de fümf bewohnte Insle vo de ehemolige Niiderl'ndische Antille. D Hauptstadt von Sint&nbsp;Eustatius isch Oranjestad (wo nid mit Oranjestad uf Aruba sött verwächslet wärde).

Uf Sint&nbsp;Eustatius sälber befindet sich im Südoste The Quill, en erloschene Schichtvulkan wo öbbe &nbsp;600&nbsp;m hoch isch. Si Krater isch e touristischi Attraktion. Im Nordoste lit e Hügelgruppe um d Boven Mountain. Dr Grossdeil vo dr Bevölkerig uf dr Insle läbt im Dal zwüsche de beide Erhebige. Es git en internationale Flughafe, dr *F.D. Roosevelt Airport* (IATA-Flughafencode: EUX). D Hauptstadt Oranjestad, wo südlig vom Flughafe lit, het 2004 öbbe&nbsp;1.100&nbsp;Iiwohner gha. Die zweiti Ortschaft uf dr Insle, *Concordia*, lit nördlig vom Flughafe.

## Klima
* Durchschnittligi Dageshöchsttämpratur, Januar 29&nbsp;°C, Juli 32&nbsp;°C
* Durchschnittligi Dagesdiefsttämpratur, Januar 22&nbsp;°C, Juli 24&nbsp;°C
* D Insle lit (lut CIA-World Factbook) im Hurricane-Gürtel. D Hurrikanzit isch vom Juli bis zum Oktober.

## Bevölkerig
Im 18.&nbsp;Johrhundert, wo d Insle ihre wirtschaftlig Höchstpunkt erreicht het, hai uf dr Insle öbbe 20.000&nbsp;Iiwohner gläbt. Bin ere Volkszelig im Johr 2001 hets 2.292&nbsp;Persone z Sint&nbsp;Eustatius gha, das entspricht ere Bevölkerigsdichti vo 109&nbsp;Einwohner/km². Ändi 2007 het d Insle öbbe 3.300&nbsp;Iiwohner gha.

## Bibliografii
* Babara W. Tuchman: *The First Salute*, 1988.

## Weblingg

* Statia Tourist Office
Kräutertee

De **Chrütertee** isch en Tee, also heisses Wasser, wo mit Chrüter aromatisiert wird, aber eigentli isch en Chrütertee gar kei Tee sondern en Ufguss. Tee wird immer usem Teebaum gmacht, sigs Grüen- oder Schwarztee, wobii de schwarz fermentierte grüene isch. 

Für Chrütertee chan mer früschi oder tröchneti Chrütli neh. Isch de Tee mit Alpechrütli gmacht, ischs en Alpechrütertee. Chrüter sind meist au i de Mehrzahl vorhande, brucht wärde under andere z.&nbsp;B. Pfefferminze, Kamille, Melisse, Lindeblüete, Fänchel, Brennnessle, Augedrost, Zitronegras, Damiana, Salbei und Rotbusch.

Denn gits au no Fruchttee, de isch nämli us Frücht.

In de Pflanzeheilkund wärde Chrütertee vil bruucht, bsundrigs für d Verdauigs- und Atemwäg. Si ghöre wältwit zu de traditionelle Heilmittel.
Karibisches Meer

S **Karibische Meer** isch e Näbemeer vom Atlantischen Ozean. Es isch 2.754.000 km² gross und isch dr südöstligi Deil vom Amerikanische Mittelmeer. Es isch vo de Westindischen Insle, wo im ene Boge vom Golf vo Mexiko bis fast noch Venezuela göhn, vom Haupddeil vom Atlantische Ozean abgränzt.

Bis 1492  hai d Europäer s *Karibische Meer* nid kennt, bis dr Christoph Kolumbus won er brobiert het e Seewäg uf Indie z finde, zerst in karibischem Wasser gseglet isch. 

S *Karibische Meer* wird hüfig (in Analogii zu de Ozean Indik, Atlantik, Pazifik und Arktik) mit dr Karibik gliichgsetzt. D Karibik isch aber dr Name vo dr ganze Region, und bestoht us em Meeresgebiet und de Insle und Inselgruppe wo dört lige.

## Geologii
Dr grössti Deil vom Karibische Meer befindet sich uf dr Karibische Blatte, nume dr Nordwestdeil isch uf dr andere Sitevo dr Diefseerinne und lit uf dr Nordamerikanische Blatte. D Usdehnig vom Karibische Meer bedräit vom Weste, an dr Küste vo Belize, uf Oste bis zu de Windward Islands, eme Deil vo de Insle über em Wind, fast 3.000 Kilometer. D Nordsüdusdehnig vo dr kubanische Westküste bis uf Panama bedräit öbbe 1.500 Kilometer. 

Dr Kaimangrabe zwüsche Jamaika und de Kaimaninsle isch bis zu 7.680 m dief und es git dört die weltwiit diefstglägene underseeische Vulkan.
Dr Ursprung vo de meiste Insle im Karibische Meer isch vulkanisch, e baar chliineri Insle si Überräst vo Koralleriffe.

## Wätter
Die dropischi Lag vom Karibische Meer hilft em Wasser, e warmi Tämpratur zbehalte, wo, je noch Johresziit, zwüsche 20°C bis knapp über 30°C lit.

S Karibische Meer bildet e zentrale Beriich für vili Hurrikan innerhalb vo dr westlige Hemisphäre.
Vor dr Westküste vo Afrika bilde sich e Reihje vo Niiderdrucksystem und die meiste vo dene entwickle sich über em Atlantik zu dropische Stürm. Son e Sturm cha sich über em warme Wasser (mindestens 26,5°C zun emee dropische Wirbelsturm mit ere Windgschwindigkeit vo mehr as 64 Chnote oder 118 km/h entwickle, wo im karibische Meer denn Hurrikan heisst. Die karibischi Hurrikansaison goht vom Juni bis zum Dezämber, wobii die meiste Hurrikan in de Mönet August und Septämber ufdräte. Im Durchschnitt bilde sich jedes Johr nüün dropischi Stürm, wo fümf von ene d Sterki vom ene Hurrikan hai.

Die jöhrlige Hurrikan si wägen ihrer extrem zerstörerische Chraft e potenzielli Bedrohig für d Insle vom Karibische Meer. Koralleriff chönne dur heftigi Wälle liicht beschädigt, oder sogar zerstört wärde, wenn e Hurrikan Sand oder Schlamm uf s Riff drait. Wenn das bassiert, versticke die korallerote Organisme und s Riff stirbt und bricht schliesslig usenander.

## Weblingg
Thera

**Thera** bizaichnet

* Santorini, en Insle i de Ägäis
* Alt-Thera, en antiki Stadt uf Santorini
* Thera (Mönch), e Mönch im Theravada-Buddhismus
* Thera (Schmetterling), e Summervogelgattig  
* Thera-Band, en elastisches Latexband för Körpertrining
Thera (Mönch)

**Thera** (Sanskrit: *sthavira* „äälter“) bizaichnet im äältere Buddhismus uf Pali en äältere oder bsundrige Mönch (Bhikku).

Im Theravada werd mit Thera e Mönch bizaichnet, wo mee as zee Joor ordiniert isch.
E Mönch wo me as 20 Joor ordiniert isch, werd Mahathera (zu skt. *maha* „grooss“) gnennt.

## Link
*''Buddhistisches Wörterbuch'' - Kurzgefasstes Handbuch der buddhistischen Lehren und Begriffe vom Nyanatiloka
*Heinz Reißmüller: ''Pali.'' - Eine Einführung in die Sprache des Buddha (), Buddhistische Gesellschaft München, 2006. (PDF-Datei; 511 kB)
Ägäischer Vulkanbogen

De **Ägäischi Vulkanboge** oder au **Hellenische Vulkanboge** oder **Kykladeboge** isch e Chetti vo merere vulkanisch aktive Zone i de Ägäis. Em bikanntiste devo isch de aktivi Vulkan vo Santorini.

## Uusdeenig
Zum Vulkanboge ghöred vo Ost geg West d Insle Nisyros, Gyali, Kos, Santorini mit em Kolumbo, Melos mit Antimelos, Kimolos und Polinos, denn Antiparos und a de Nordchüste vo de Argolis Methana und Isthmos mit de Insle Ägina, i de griechische Landschaft Phthiotis Hagios Ioannis, uf de Insle Euböa Lichades und am Golf vo Iolkos Achilleion, Zileria und Porphyrion.

Vo dene sind hüt di maiste nume schwach vulkanisch aktiv, erchennbar dör Fumarole, haissi Quelle oder Schwefelwasserstoffgas. Historisch aktivi Vulkän sind Methana, Nisyros und Santorini. Methana isch früener en Insle im Saronische Golf gsii und isch hüt mit em Peloponnes zämegwachse. De letscht Uusbruch isch ane 250 v.&nbsp;Chr. biobachtet wore. Nisyros, e chliis Inseli südlich vo Kos isch im 19. Joorhundert bsunders aktiv gsii (1830, 1871, 1873, 1888) und de bsunders aktivi Vulkan vo Santorini isch s letschtmol im Jäner 1959 uusbroche.

## Ursach
Di Ägäische Insle bildet zäme mit Südgriecheland und em westliche Chliiasie di Ägäischi Platte, wo vo de Eurasische Platte und de Anatolische Platte wiene Kail geg Südweste tribe werd. Di Afrikanischi Platte schiebt sich dodebi im Joor öppe zwee Santimeter under di Ägäischi Platte. Da füert dezue ass uf Kreta und uf em Peloponnes bsunders heftigi Erdbebe vorchömed. Dai wo die Afrikanischi Platte zwöschet 120 und 180 Kilometer under de Erdbobeflächi isch, bildet sich Magmaherd wo denn as Vulkän a d Erdoberflächi trete chönd.

## Weblingg
Erstein

**Eerstain** (frz. *Erstein*, dt. *Erstein*) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem  un zem Arrondissement .

## Gschìcht
Eerstain ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 817 àls *Villa Herinstein*.

Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.

## Verwàltung
 vun Eerstain ìsch . Eerstain ghert zem Kommünàlverbànd .

## Bevelkerungsentwìcklung

## Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Eerstain ghert zem Owerrhinàlemànnisch.


Datei:Erstein2.JPG|àn dr Ill
Datei:Erstein5.JPG|Katzegass


## Literàtür
* Michel Paul Urban: *Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace.* Édition du Rhin, Strasbourg 2003

## Weblink

* http://www.ville-erstein.fr
* Communauté de Communes du Pays d’Erstein

## Referanza
Vanuatu

**Vanuatu** (uf Bislama: *Ripablik Blong Vanuatu*) isch e souveräne Inselstaat im Südpazifik.

Dr Staat bestoht us 83 Insle bzw. Inselgruppe und het bis 1980 *Neui Hebride* gheisse. Hüte het er über 243.000 Iiwohner.

## Geographii
S Inselgebiet vo Vanuatu isch über 1.300&nbsp;km gross, lit im Südpazifik und zelt zu Melanesie. Zum Staat ghöre 83 Insle, drvo 67 bewohnti, wo fast alli zur Inselgruppe vo de Neue Hebride zele. Ihre Ursprung isch meistens vulkanisch. Au d Banks- und die Torresinsle ghöre geopolitisch zu Vanuatu.

Die meiste vo de Insle si chlii und ohni Bedütig. Die grösste si Espiritu Santo (3.626&nbsp;km²) und Malakula (1.994&nbsp;km²). Dr höchsti Punkt uf Vanuatu isch dr Tabwemasana mit 1.879&nbsp;m uf dr InsleEspiritu Santo.

Bemerkenswärt isch dr aktivi Vulkan Mount Yasur uf dr Insle Tanna und dr Lombenben uf Ambae, wo im Novämber 2005 Aktivität zeigt het. Immer wider hai Ärdbebe d Insle erschütteret. D Ärdbebe in 2002 hai in dr Hauptstadt Port Vila erheblige Schade aagrichdet. Noch beide Ärdbebe isch e Tsunami cho.
## Bevölkerig
Vanuatu het 243.304 Iiwohner (2009), öbbe 98,5 % von ene si Melanesier.

32,6 % vo dr Bevölkerig si jünger as vierzähni,  63,7 % si zwüsche  15 und 64, über 64i si nume 3,7 % vo de Iiwohner. Vanuatu het e jöhrligs Bevölkerigswachsdum vo öbbe 1,5 %, wobii d Geburteroote bi 22,72 pro 1000 Iiwohner und d Dodesroote bi 7,82 pro 1000 Iiwohner lit. D Buschistärblikeit lit bi 5,4 %. D Läbenserwartig vo dr Bevölkerig lit bi 62,85 Johr (Manne: 61,34, Fraue: 64,44 Johr). 26 % vo de über 15-jöhrige si Analphabete.

### Sprooche
72 % vo dr Bevölkerig gäbe as Muetersprooch eini vo de 108 lokale Sproochen aa. Mit son e Hufe Sprooche het Vanuatu die höchsti Sprooche-Dichti (Sprooche pro Iiwohner) uf dr Wält. Bislama wird vo knapp eme Viertel as ersti Muetersprooch aagee, datsächlich isch es aber die dägligi Sprooch vo de Iiwohner vom Inselstaat. Näbe Bislama gälten au Änglisch und Französisch as Amtssprooche, wärden aber kuum me gschwätzt.

Iiwohner ohni e gmeinsami Sprooch hai sich früehner mit Zeichnige verständigt, wo si in Sand gmoolt hai. Die Sandzeichnige si 2003 vo dr UNESCO as Kulturerb vo dr Menschheit anerkannt worde.

### Religion
31,1 % vo dr Bevölkerig ghöre zur presbyterianische Chille, 13,4 % zur anglikanische. 13,1 % vo de Iiwohner si römisch-katholisch, 10,8 % si Siibte-Dag-Adventiste und 13,8 % ghöre zun ere andere Glaubensrichtig. Drnäbe git es non e baar iiheimischi Religione, drunder Cargo-Kült wie d John-Frum-Bewegig und d Prinz-Philip-Bewegig. (Alli demographische Aagoobe si uf em Stand vo 2006)
## Litratur
* Andreas Holtz: *Nation-Building und die Frage nach Souveränität im Südpazifik vor dem Hintergrund der politischen Geschichte der Republik Vanuatu.* Lit, Münster 2003, ISBN 3-8258-6413-8.
* Felix Speiser: Ethnology of Vanuatu. An early twentieth century study. Crawford House, 1991. ISBN 1-86333-021-6.

## Weblingg

* Offizielle Website vo dr Regierig vo Vanuatu
* 

## Fuessnote
Wilhelm Maucher

De **Wilhelm Maucher** (* 25. Januar 1903 un † 11. Novambr 1993 ze Alfter bi Bonn) ésch e ditscher *Maraicher*, e Gemiisbür, e "*Kappesbuur*", wii mr én dr Gejend sàjt, e chrischtlich Pazifischt un Deserteur vum Hitler-Kriej üss`m "*Fürjebirsch*" (hochdt.: *Vorgebirge*), `m Vorgebiri, e Buckelkett weschtlich vun Köln un Bonn, gsin. Dur sini politisiirt Attitüde, sinr Pazifismus un sin Engagement f´r de Interesse vun sini Noochbere un Kolleje het `r sich de *Surnom* odr "Titel" "*Fürjebirschsrebell*" inghàndelt. So het `r de Büüre én d´r Gejend organiséert u ésch öi én sinem Fach f´r neii Idee offe gsin. E bsundrer Erfolg ésch de Vràrbeitung vun Brumbeere zue Win gsin, wii én Alfter, un do friehr bsundrsch ém bekànnte Restaurant "*Heimatblick*" serviirt wore-n-ésch un ém Derfl öi hit noch ze köife ésch. De Brumbeerewin het de pàssend Nàmme "*Rebellenblut*" bekumme.

## Literatür
* Wilhelm Maucher (Autobiographie): ''Der rebellische Geist vom Vorgebirge'', 1978/1988 (PDF; 14,6&nbsp;MB) 
* Förderverein Haus der Alfterer Geschichte e. V. (Hg): Der Vorgebirgsrebell. Wilhelm Maucher (1903–1993) und der Friedensweg in Alfter bei Bonn, Köln 2011

## Weblink
Biographie
Kiribati

**Kiribati**  isch en Inselstaat im Pazifik. Zum Staatsterritorium ghören e Hufe Insle in Mikronesie und Polynesie, wo verstreut über e wiits Gebiet nördlig und südlig vom Äquator lige.

Dr Nationalfiierdig isch dr 12. Juli, dr Johresdag vo dr Unabhängigkeit 1979.

## Geographii
### Usdehnig
S Territorium het e West-Ost-Usdehnig vo öbbe 4.835&nbsp;km (Luftlinie vo dr westligste Insle Banaba bis zur östligste Insle im Caroline-Atoll) und e Nord-Süd-Usdehnig vo öbbe 1.973&nbsp;km (Luftlinie vo dr nördligste Insle Teraina (*Washington Island*) bis zur südligste Insle Flint Island) in eme Meeresgebiet vo rund 5,2&nbsp;Mio.&nbsp;km².

### Lag
S Staatsgebiet lit – ganz allgemein gsait – halbwägs zwüsche Hawaii und Australie in dr Mikronesische Region vom Südpazifik. Zwüsche de Gilbert- und Phoenixinsle verläuft dr 180. Längegrad und drmit, bis Ändi 1994, die internationali Datumgränze. So dass mä im ganze Staatsgebiet s gliiche Datum gha het, isch am 1. Januar 1995 d Datumsgränze so gänderet worde, dass ganz Kiribati westlig drvo lit. Die östligsti vo de Line Islands, Caroline Island, heisst sit em 1. Januar 2000 *Millennium Island*, wil uf dere Insle dr ersti Sunnenufgang vom Johr 2000 beobachtet worden isch.

### Inselgruppe
Dr Inselstaat bestoht us 32 Atoll, wo mä cha in drei Inselgruppen zsämmefasse, und d Insle Banaba:

Dr Grossdeil vom Land befindet sich weniger as zwei Meter über em Meeresspiegel. En Usnahm isch d Vulkaninsle Banaba, wo mit 81 m über NN die höggsti Erhebig im Inselstaat isch. Lut eme Bricht vo de Vereinte Natione us em Johr 1989 wird Kiribati eins vo de erste Länder si, wo im 21.&nbsp;Johrhundert as Folg vom Klimawandel zum Grossdeil überfluetet wurd. Middi 1999 isch bekannt gee worde, ass zwei unbewohnti Koralleriff überfluetet worde si.

;Übersicht über die wichtigste Insle und Atoll

## Bevölkerig
D Bevölkerig vo Kiribati isch ethnisch sehr homogen. Fast 99 % si Mikronesier. Usserdäm läben 0,8 % Polynesier und 0,2 % Europäer uf Kiribati.

D Iiwohner nenne sich im Singular wie im Plural *I-Kiribati*. S Adjektiv vo dr Nationalitet und dr Landessprooch wird as *Kiribati* ohni Prefix 'I' bezeichnet.

## Weblingg

## Fuessnote
Föderierte Staaten von Mikronesien

Die **Föderierte Staate vo Mikronesie** (änglisch *Federated States of Micronesia*) si en Inselstaat im westlige Deil vom Pazifischen Ozean.

## Geographii
Zum Staat ghört dr grösst Deil vo de Karoline, ere Inselgruppe in Mikronesie. D Föderation bestoht us de Staate Chuuk, Kosrae und Pohnpei, wo d Ostkaroline bilde, und em Staat Yap, wo zsämme mit dr unabhängige Nation Palau d Westkaroline usmacht. Die grössti Stadt im Land isch Weno mit öbbe 17'624&nbsp;Iiwohner uf dr Insle Moen im Oste vom Chuuk-Atoll; d Hauptstadt isch Palikir uf dr Insle Pohnpei.

### Hauptinsle und -atoll
*(vo Weste uf Oste)*

* Ngulu
* Yap
* Sorol
* Fais
* Eauripik
* Woleai
* Gaferut
* Lamotrek
* West Fayu (Pigailoe)
* Satawal
* Pikelot
* Pulusuk
* Puluwat
* Pulap
* Namonuito
* FFayu
* Chuuk-Atoll (bis 1990 Truk)
* Hall-Inseln
* Losap
* Namoluk
* Nomoi-Inseln (Mortlock-Insle)
* Satawan
* Kapingamarangi
* Nukuoro
* Oroluk
* Sapwuahfik
* Pakin
* Pohnpei
* Mokil
* Pingelap
* Kosrae

## Litratur
* 
* 
* Glenn Petersen: *Lessons Learned: The Micronesian Quest for Independence in the Context of American Imperial History.* In: *Micronesian Journal of the Humanities and Social Sciences.* 3, 2004, , S. 45–63, online.

## Weblingg

* Offizielli Site vo dr Regierig vo dr FSM
* Länder- und Reiseinformation vom Uswärtigen Amt
Marshallinseln

D **Marshallinsle** si en Inselgruppe im westlige Pazifische Ozean, wo zu Mikronesie ghört. Politisch si d Marshallinsle under em Name **Republik Marshallinsle** (marshallesisch *Aolepān Aorōkin M̧ajeļ*) en Inselstaat, wo die ganzi Inselgruppe umfasst.

## Geographii
D Marshallinsle bestöhn us zwei fast parallele Insel- beziehigswiis Atollchettene: D Ratak-Chetti (Sunneufgangsinsle) mit 14 Atoll und 2 Insle im Oste und d Ralik-Chetti (Sunnenundergangsinsle) mit 15 Atoll und 3 Insle im Weste.

Zu de Inselchettene ghöre im Ganze 1.156&nbsp;grösseri und chliineri Insle und 870 Riff. Si si über e Gebiet vo 1.900.000&nbsp;km² im mittlere Pazifik verstreut.

S Klima isch füecht und heiss mit ere Rägezit vom Mai bis zum Novämber. D Insle wärde glägentlig vo Taifun heimgsuecht.

Zwei Drittel vo dr Bevölkerig läbe uf de Insle vom Majuro-Atoll und uf Ebeye. Die andere Insle si nume dünn besiidlet oder unbewohnt wil Arbets- und Entwickligsmöglichkeite fehle.

D Hauptstadt isch d Gmeind Majuro im Südoste vom Atoll mit em gliiche Name.

## Bevölkerig

D Amtssprooche si Marshallesisch und Änglisch.

90&nbsp;Prozänt vo dr Bevölkerig ghöre zur Unabhängige Protestantische Chille vo de Marshallinsle, 8,5&nbsp;Prozänt si römisch-katholisch.

## Litratur
* 
* 
* 
* 
*  Download: http://cchph.net/portfolio/dt/publication.html
*  Download: http://cchph.net/portfolio/dt/publication.html
*  Download: http://cchph.net/portfolio/dt/publication.html
*  Download: http://cchph.net/portfolio/dt/publication.html
*  Download: http://cchph.net/portfolio/dt/publication.html

## Weblingg

* Länderinformatione vom Uswärtigen Amt zu de Marshallinsle
* Website vo dr Regierig vo de Marshallinsle (ängl.)
Salomonen

D **Salomone** (ängl. *Solomon Islands*) si en Inselstaat im Südweste vom Pazifik, östlig vo Neuguinea. Er bestoht zum grösste Deil us de Gebiet vo de südlige Salomon-Insle (wo früehner mänggisch au „Salomone“ gheisse hai) und de Rennell-Insle, de Ontong-Java-Insle und de witer östlig glägene Santa-Cruz-Insle. Die nördligen Insle vo de Salomon-Insle ghöre zum Staat Papua-Neuguinea.

D Salomone si Mitgliid vom Commonwealth of Nations. Zu de Nochberinsle zele Nauru, Kiribati, Tuvalu, Fidschi und Vanuatu.

## Bevölkerig

Die indigeni Bevölkerig schwätzt zu 94,5 % melanesischi Sprooche, 3 % polynesischi Sprooche und 1,2 % mikronesisichi Sprooche. As Verchehrssprooch isch d Kreolsprooch Pijin verbreitet, wo mit Tok Pisin und Bislama verwandt isch. Näbe dr indigene Bevölkerig git s chinesischi, indischi, australischi und europäischi Zuewanderer.

## Litratur

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Fuessnote


## Weblingg

* Solomon Islands Government
* Länderinformatione vom Uswärtigen Amt zu de Salomone
* The Solomon Islands’ People First Network
Samoa

**Samoa** (samoanisch *Malo Sa'oloto Tuto'atasi o Sāmoa;* änglisch *Independent State of Samoa*) isch en Inselstaat, wo dr westlig Deil vo de Samoainsle umfasst und wo men em wäge däm – bis 1997 offiziell – au **Westsamoa** gsait het. Dr Staat het si Unabhängigkeit vo Neuseeland 1962 überchoo. Dr östlig Deil vo de Samoainsle ghört zu de USA.

## Geographii
Samoa lit im südwestlige Pazifik nordöstlig vo Fidschi. Die grösste Insle si Savai'i (1.708&nbsp;km²) und Upolu (1.118&nbsp;km²) mit dr Hauptstadt Apia und em internationale Flughafe. Drzue chömme die bewohnte Insle Manono, Apolima und sächs Insle, wo bis uf e chliini Ferienaalag uf Namua unbewohnt si.

## Klima

S Klima isch dropisch-ozeanisch mit ere Droche- und ere Rägezit (Novämber bis April). Es weiht e beständige Südost-Passat. D Tämpratur schwankt vo 20&nbsp;°C bis 30&nbsp;°C und bedräit im Durchschnitt 27&nbsp;°C. Die jöhrligi Niiderschlagsmängi isch 2.870&nbsp;mm, drvo ellei 1.900&nbsp;mm vom Oktober bis zum Merz. Au wenn Samoa nid in dr Hauptiifallslinie vo de Hurrikan lit, wird s doch gelägentlig vo schwere Stürm droffe.

## Bevölkerig

D Bevölkerig vo Samoa setzt sich us öbbe 92,5 % Samoaner, 7 % Euronesier (wo samoanischi und europäischi Vorfahre hai) und 0,5 % Europäer zsämme (gschetzt). Öbbe 5.000&nbsp;Usländer läbe z Samoa (Stand öbbe&nbsp;2004). Brozentuell si das nid meh as zur Kolonialzit. Denn het s in Dütsch-Samoa uf öbbe 24.000&nbsp;Samoaner öbbe 300&nbsp;Dütschi und öbbe 300&nbsp;anderi Usländer gee. 

Uf Samoa läben 180.741&nbsp;Iiwohner, drvo 93.724&nbsp;Manne und 87.017&nbsp;Fraue (alli Zahle: Volkszelig Nov.&nbsp;2006), drvo si 41,4 %  zwüsche 0&nbsp;und 14&nbsp;Johr alt, 53,6 %  sind zwüsche 15 und 64 und 5,0 % elter as&nbsp;65. S Durchschnittsalter vo de Samoaner isch 20,8&nbsp;Johr (Manne&nbsp;21,0, Fraue 20,5&nbsp;Johr). Lut Schetzige vo 2006 isch d Geburteroote 1,6 %, d T\Dodesroote 0,7 %, d Chinderstärblikeit (bis e Johr) 2,4 % vo de Läbiggeburte. Durchschnittlich bechunnt e Frau 4,2&nbsp;Chinder. Drotzdäm nimmt d Bevölkerig vo Samoa jedes Johr um 0,2 % ab, wil 1,2 % vo dr Bevölkerig meh uswanderet, as es Iiwanderer git. E Hufe Samoaner läben im Usland, ellei z Neuseeland si s öbbe 130.000. D Iiwohner wärde durchschnittlig 71,9&nbsp;Johr alt (Manne&nbsp;69,0, Fraue&nbsp;74,8).
D Alphabetisierigsroote lit bi 98,7 % (2006).

### Sprooche
Amtssprooche z Samoa si Samoanisch (e polynesischi Sprooch) und Änglisch.

### Religion
Öbbe 98,4 % vo dr Bevölkerig si Christe. Vili draditionelli Vorstelligen wie dr Glaube an bösi Geister bestöhn immer no, si aber in die christligi Glaubenswält iibunde.

## Weblingg

* Länderinformatione vom Uswärtigen Amt zu Samoa

## Einzelnachweise
Palau

**Palau** (pal.: *Belau*) isch en Inselstaat im Pazifischen Ozean.

## Geographii
Dr Staat, wo in dr pazifische Inselregion Mikronesie lit, umfasst d Palauinsle, wo die westligi Inselgruppe vo de Karoline si und nördlig vo Papua-Neuguinea lige, und e baar wiit abglägeni Insle im Südweste (wo men e Südwest-Insle sait). Die sächs Inselgruppe vo de Palauinsle bestöhn us 356&nbsp;Insle, sie grössti von ene isch mit 396&nbsp;km² bi witem Babelthuap. Nume elf vo de Insle si bewohnt.

Die meisten Insle si Atoll us Korallechalch, wo nume e baar Meter über em Meeresspiegel lige.

S Klima isch dropisch. Die durchschnittligi Johrestämpratur bedräit 27&nbsp;°C, d Niiderschlagsmängi pro Johr lit bi 1.500 bis 2.500&nbsp;mm.

Die früehneri Hauptstadt Koror lit uf dr Insle Koror, wo nume 11&nbsp;km² gross isch. Im Oste vo dr Hauptinsle Babelthuap het mä 2006 die neuji Hauptstadt Melekeok afo baue.

## Bevölkerig

### Religione
Noch em Zensus vo 2005 bekennt sich d Bevölkerig vor allem zum Christedum. Drunder möche d Katholike mit 49,4 Prozänt und d Protestante mit 21,26 Prozänt dr grösst Deil us. Es git au no Siibte-Dag-Adventiste (5,3 %), Jehovas Züüge (1,1 %) und Mormone (0,7 %).
Zur Modekngei, ere autochthone Religion vo Palau, ghöre  8,7 %.

### Ethnie
Die grössti ethnischi Gruppe si d Palauer wo 70 Prozänt vo dr Bevölkerig usmache. Das si Mikronesier mit malaiische und melanesische Vermischige.  28 Prozänt si Asiate (hauptsächlig Filipinos, denn no Chinese und Vietnamese). D Europäer möche 2% us.

### Sprooche
Änglisch und Palauisch si d Amtssprooche uf Palau. Es wird au Japanisch, Tobianisch und Sonsorol gschwätzt.
## Litratur

* Krämer, Augustin: *Palau*. 5 Teilbände. Ergebnisse der Südsee-Expedition 1908–1910, Hrsg. G. Thilenius, II. Ethnographie: B Mikronesien, Hamburg 1917–1929: Friederichsen, De Gruyter. Als Reprint erhältlich bei Fines Mundi, Saarbrücken
## Weblingg

* Länderinformatione vom Uswärtigen Amt zu Palau

## Quelle
Palau (Begriffsklärung)

**Palau** stoht für:

* Palau, e Staat in Ozeanie 
*  d Sprooch, wo z Palau und Guam gschwätzt wird
*  e Stadt z Katalonie (Spanie)
*  e Gmeind z Katalonie, Provinz Girona
*  e Chliistadt z Italie uf dr Insle Sardinie
*  e Chliistadt z Mexiko im Bundesstaat Coahuila
*  e Dorf in Mosambik in dr Provinz Inhambane
*  e Dorf z Myanmar
*  e bruun gwürzts Riisgricht

**Palau** isch dr Familienname vo folgende Persone:
* Antonio Palau y Verdera (1734−1793), e spanische Arzt und Naturforscher
* Josep Palau i Fabre (1917−2008), e spanische Schriftsteller und Kunstkritiker
* Manuel Palau Boix (1893–1967), e spanische Komponist
* Stella Hähnel (geb. Palau; * 1972), NPD-Politikere
Inselstaat

En **Inselstaat** isch e Staat, wo us einere oder mehrere Insle oder Deil vo Insle bestoht und mit keim Deil zum Festland vom ene Kontinänt ghört. Inselstaate underscheide sich eso vo de Binne- und Küstestaate. 

Zur Zit si 193  souveräni Staate vo de Vereinte Natione anerkennt, drvo si 47, also öbbe e Viertel, Inselstaate. 

Vo dr Flechi us isch Indonesien dr grössti Inselstaat; anderi grossi Inselstaate si Japan, Neuseeland, Island, d Philippine, Kuba, s Vereinigte Königriich, Irland und Madagaskar.

## Liste vo de Inselstaate

### Fuessnoote