Massaker von Oradour

Àm 10. Juni 1944 hàt a Einheit vu dr SS-Pànzer-Division „Das Reich“ 643 Zivilischta z'Oradour-sur-Glane ìn'ma Brànd umbrocht. S gànza Dorf ìsch zersteert worra un as stehn numma noch Ruina dervu àm ehmàliga Ort.

## Gschìcht
Kurz vorhar, àm 6. Juni, sìn d Àlliarta ìn dr Normandie glànda. Dr frànzeescha Wìederstànd gega d ditscha Truppa ìsch ìmmer heftiger worra, so hàt dia SS Division ìn Oradour a schreckliga Ràcha-Àktion wälla màcha, àls Àbschreckung.

180 Manner un 350 Fràuia un Kìnder, hàmlosa Iwohnner üs dr Gegend, sìn vu da Nàzis-Soldàta verhàfta worra. D Manner sìn in sechs verschìedena Orta zammagmàcht worra, d Fràuia un d Kìnder sìn ìn dr Kìrch igsperrt worra. D Nàzis han teilwiis drufgschossa, meischtens fer sa verletza, un - bsundersch grüüsig - s han a Brànd mìt Stràui uf ìhna ààzunda. Numma wenig Opfer han sìch dervu känna retta.

## Folga
Noh-n-em Kriag hàt z'Bordeaux a Prozess stàtt gfunda; 's hàt àm 12. Janner 1953 ààgfànga un ìn dr Nàcht vum 12. Hornung hàt s Grìcht sina Entscheidung gaa. Vu dara SS-Pànzer-Division sìn 21 Manner beurteilt worra; bi dana SS sìn Ditscha un Elsasser gsìì:
* dr ditscha Leiter vu dr Truppa ìsch zu Tod verurteilt worra
* a ditscher Militär, wo hàt känna bewisa àss'r àm 10. Juni 1944 nìt derbi gsìì ìsch, ìsch frèi glo worra
* viar àndra Ditscha sìn àn Zwàngsàrwet verurteilt worra, fer a Zitt vu zeh bis zwälf Johr
* dr einzigschta frèiwilliga Elsasser ìsch zu Tod verurteilt worra
* niin Elsasser sìn zu Zwàngsàrwet verurteilt worra, fer a Zitt vu fìmf bis zwälf Johr
* viar àndra Elsasser sìn zu Gfangnis verurteilt worra, fer a Zitt vu fìmf bis àcht Johr

Uf dàs hì hàt s elsassischa Volk proteschtiart, denn d meischta Elsasser wo ìn d ditscha Àrmee kumma han nitt derfer känna, sa sìn jo salwer scho Opfer vu dr Nàziregiarung gsìì.

Àm 17. Hornung 1953 hàt's a Amneschtie gaa, fer d Elsasser wo nìt frèiwillig ìn d ditscha Àrmee kumma sìn. Do han sìch àwer Litt üs dr Oradour-Gegend empört, wial sa a stranger Urteil hatta wotta.

Dia Gschìchta ìsch a Symbol vum Missverstandnis vum Problem mìt dana Elsasser wo ìn da ditscha Truppa han müeßa kampfa (uf Frànzeesch „*Malgré-nous*“ gnannt).

## Literatur
* Sarah Farmer: *Martyred village. Commemorating the 1944 massacre at Oradour-sur-Glane.* University Press, Berkeley, Calif. 1999, ISBN 0-520-21186-3.
* Jean-Jacques Fouché: *Oradour.* Levi, Paris 2001, ISBN 2-86746-271-1.
* Jean-Jacques Fouché: *Oradour. La politique et la justice.* Souny, Saint-Paul 2004, ISBN 2-84886-026-X.
* Martin Graf, Florence Hervé: *Oradour. Regards au-delà de l'oubli; Blicke gegen das Vergessen.* Klartext-Verlag, Essen 2002, ISBN 3-88474-265-5.
* Henry Leide: *NS-Verbrecher und Staatssicherheit. Die geheime Vergangenheitspolitik der DDR.* Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2005, ISBN 3-525-35018-X. (darin: *Der Fall Heinz Barth.* S. 131–142)
* Peter Lieb: *Konventioneller Krieg oder NS-Weltanschauungskrieg? Kriegführung und Partisanenbekämpfung in Frankreich 1943/44.* Oldenbourg Wissenschaftsverlag, München 2007, ISBN 978-3-486-57992-5.
* Ahlrich Meyer: *Oradour 1944.* In: Gerd R. Ueberschär (Hrsg.): *Orte des Grauens – Verbrechen im Zweiten Weltkrieg.* Primus, Darmstadt 2003, ISBN 3-89678-232-0, S. 176–185.
* Claudia Moisel: *Frankreich und die deutschen Kriegsverbrecher. Politik und Praxis der Strafverfolgung nach dem Zweiten Weltkrieg.* Dissertation, Universität Bochum 2002. Edition Wallstein, Göttingen 2004, ISBN 3-89244-749-7.
* Guy Pauchou, Pierre Masfrand: *Oradour-sur-Glane vision d'épouvante.* Édition Lavauzelle, Limoges 1970, .
* Guy Penaud: *La „Das Reich“ 2e SS Panzer Division.* (Parcours de la division en France). Éditions de La Lauze, Périgueux 2005, ISBN 2-912032-76-8.
* Lea Rosh, Günther Schwarberg: *Der letzte Tag von Oradour.* Steidl, Göttingen 1997, ISBN 3-88243-092-3.

## Weblink

* Centre de la mémoire (fr, en)
* Deutsches Historisches Museum (de)