open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Master

Dr **Maaster** (*Master*, änglisch; [] oder [], vo Latiinisch *[[Magister]]*) isch dr zwäithöggst akadeemisch Graad, wo öbber cha üüberchoo, wo an ere Uniwersidäät oder gliichgstellte (Fach-)Hochschuel e Masterstudium erfolgriich abschliesst. S **Maasterstudium** isch e postgraduaals Studium, wo mä cha mache, wemm mä e grundständigs Studium wien es Bätschelerstudium abgschlosse het. Es umfasst mäistens zwäi bis vier Semester (Reegelstudiezit) und mä cha im e konsekutiive Maasterstudium d Studie, wo mä scho gmacht het,  wüsseschaftlig verdiefe oder im e nit-konsekutiive Maasterstudium sich nöije Wüssensgebiet widme. Mä muess drbii an Leerveraastaltige däilnää und e Maasteraarbet schriibe. Es git Maasterstudie, wo d Usrichdig von ene eender braxisorientiert isch und anderi, wo sich uf d Forschig konzentriere. D  Lengi vom Studium, d Vorussetzige zum zuegloo wärde und dr Ufbau vom Studium chönne seer underschiidlig si.

Dr Diddel *Maaster* isch im Raame vom Bologna-Brozäss und dr nöije Studiestruktur, wo dä mit sich brocht het, in Öiropa iigfüert worde. Dr *Maaster*-Graad entspricht mindestens dr fachlige Kwalifikazioon vo de früenere akadeemische Graad Diplom bzw. Magister. Dr Maaster isch en Abschluss, wo äim für e Bruef kwalifiziert und mä darf mit em e Räije vo verschiidene Brüef in dr Wirtschaft und Wüsseschaft usüebe oder aber e witerfüerends Promozioonsstudium aafoo.
__NOTOC__
Dr akadeemisch Maastergraad wird (noch DIN-Norm 5008) im Allgemäine noch em Familienaame gfüert (zum Bispil *Max Mustermann, M. A.*) und darf nume in dr Form brucht wärde wie si in dr Verleijigsurkunde aagee isch.

## Kwelle
* Dr Ardikel «Master» uf dr dütsche Wikipedia

## Liddratuur
* Sebastian Horndasch: *Master nach Plan.* Springer Science, Berliin 2010, ISBN 978-3-6421-3019-9.
* Felix Petersen, Marcus Mery: *Die Bewerbung zum Studium: Erfolgreich bewerben für Bachelor und Master.* Verlag Ausbildungspark, Offenbach/Main 2010, ISBN 978-3-9413-5602-3.

## Weblingg
* 
* Liste von Studiengängen an deutschen Hochschulen, Hochschulkompass der Hochschulrektorenkonferenz (HRK).
* Stiftung zur Akkreditierung von Studiengängen, Akkreditierungsrat.
* ''Bachelor und Master auf dem Arbeitsmarkt'' – Veröffentlichungen, Forschungsberichten, Institutionen und weiterführenden Links, IAB.
* Tipps für die Mastersuche, ZEIT Campus, 28. Dezember 2012.
Luc Geismar

Dr **Luc Geismar** (* 1. Nowamber 1966 z’ Kolmer, Owerelsàss) ìsch a frànzeescher Politiker vu dr Pàrtäi Mouvement démocrate (MoDem). Sitter 2020 ìsch’r Àbgoordnet’r vum Département Loire-Atlantique ìn dr Nàzionààlversàmmlung.

## sii Laawa un Kàrriar
Dr Luc Geismar ìsch ànna 1966 z’ Kolmer uff d’ Walt kumma. Ar ìsch Schialer àn dr Matthias-Grünewald-Sekundààrschüal z’ Gawiller gsìì. Ànna 1995 ìsch’r uff Nantes ìm Wäschtfrànkrììch gànga ge schàffa.

Vu 2007 bis 2014 ìsch dr Geismar biigoordneter Bìrgermaischter vu Sainte-Luce-sur-Loire gsìì. Doo ìsch’r veràntwortlig fìr wìrtschàftliga Äntwìcklung, Hàndel un Tourìschmus gsìì. Zwìscha 2014 un 2020 ìsch’r Opposizioons-Gmaindaroot gsìì.

Ànna 2017 ìsch dr Geismar vu siinera Pàrtäi àls Kàndidààt fìr d’ Pàrlamantswàhl ìm 5. Wàhlkrais vum Loire-Atlantique uffgschtällt worra. Ar hàt àwwer nìt diräkt àn dr Wàhl wälla mìtmàcha, àlso hàt’r sìch àls Schtällvertrattender vu dr MoDem-Kàndidààtin Sarah El Haïry uffgschtällt. D’ El Haïry ìsch mìt 61 Prozant vu da Schtìmma gwählt worra. Wu sa àls Schtààtssekretäärin ìn dr Regiarung Castex ärnännt worra-n-ìsch, hàt sìe dr Geismar àb’m 27. Àuigscht 2022 ìn dr Nàzionààlveràmmlung ärsätzt. Ìn dr Nàzionààlversàmmlung ìsch dr Geismar Mìtglììd vu dr MoDem-Fràkzioon gsìì. Wia siina Vorgangera ìsch’r z’äärscht Mìtglììd ìm Üssschuss fìr Finànz, Wìrtschàft un Hüüshàltskontrolla gsìì. Ìm Oktoower 2020 ìsch’r Mìtglììd ìm Üssschuss fìr kültürälla-n-Ààglaagahaita un Bìldung worra.

Bii dr Regionààlwàhl vu 2021 ìsch dr Geismar dr fìmfta Kàndidààt uff dr Lischta vum François de Rugy ìn dr Regioon Pays de la Loire gsìì. D’ Lischta hàt àn dr zwaita Wàhlrunda 8,2 Prozant vu da Schtìmma bikumma, àlso ìsch dr Geismar nìt ìn dr Regionààlroot gwählt worra. Àb Nowamber 2021 hàt dr Geismar zamma mìt dr Àbgoordneta Catherine Osson àn’ra Regiarungsmissioon mìtgmàcht, fìr d’ Orgànisàzioon vu dr làndwìrtschàftliga-n-Üssbìldung verbässra. Dr Brìcht hàt’r àm 9. Jüüni 2022 ìm Làndwìrtschàftminìschter Marc Fesneau gaa.

Àn dr Pàrlamantswàhl vu 2022 ìsch dr Geismar àls Schtällvertrattender vu dr Sarah El Haïry wììdergwählt worra. Ìm Jüüli 2022 ìsch d’ El Haïry nochamol Schtààtssekretäärin worra —dàsmol ìn dr Regiarung Borne—, àlso hàt sìe dr Geismar àb’m 5. Àuigscht 2022 ìn dr Nàzionààlversàmmlung ärsätzt. Ìn dr Nàzionààlversàmmlung ìsch dr Geismar wììder Mìtglììd ìn dr Fràkzioon „MoDem un Unàbhangiga“ worra.. Üsserdam ìsch’r nochamol Mìtglììd vum Üssschuss fìr Finànz, Wìrtschàft un Hüüshàltskontrolla worra. 

## Weblìnks

* Ìm Luc Geismar siina offiziälla Websitta (frànzeesch)
* dr Luc Geismar ìn dr Àbgoordneta-Dàtabànk vu dr Nàzionààlversàmmlung (frànzeesch)
* dr Luc Geismar bii *NosDéputés.fr* (frànzeesch)
* dr Luc Geismar bii dr Haute Autorité pour la Transparence de la Vie Publique (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Le Monde

(frànzeesch fìr „D’ Walt“) ìsch a ìwwerregionààla frànzeescha Tààgszittung.

Naawa-n-em *[[Le Figaro|Figaro]]* ìsch’s d’ wìchtigschta Zittung ìm Frànkrììch. ’S ìsch d’ ìwwerregionààla Zittung, wo-n-ìm Lànd àm maischta glaasa wìrd. Ànna 2022 hàt sa 2,87 Millioona Laaser ghàà, un ànna 2021 hàt sa äbba 500.000 Àbonnanta ghàà, drunter 414.000 Àbonnanta-n-uff dr Websitta.

*Le Monde* wìrd àls a lìnksliberààla Zittung ààglüagt. Sa ìsch indiräkt verbunda mìt dr Lìnks-Zittung *Le Monde diplomatique*. Ànna 2018 sìnn 302.624 Exemplààra verkàuift worra — ànna 1999 sìnn’s 390.480 gsìì.

*Le Monde* gìlt àls Noohfolgera vum Laitmedium vu dr Drìtta Repüblik, *Le Temps* (1861–1942), wo noh-n-em Zwaita Waltkriag nìmm gedruckt worra-n-ìsch — maa hàt ìn dr Zittung vorgworfa, mìt dr diitscha Bsàtzungsmàcht kollàboriart z’ hàà.

## Lìteràtüür
* 
* 
* 

## Weblìnks

* Le Monde (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Le Figaro

**Le Figaro**  ìsch a ìwwerregionààla frànzeescha Tààgszittung mìt Sìtz z’ Pàriis. Ìhra politischa Rìchtung ìsch wìrtschàftsliberààl un gsällschàftskonsärwàtiiv. Naawa Le Monde ìsch sa d’ wìchtigschta Zittung vum Frànkrììch. Le Figaro ìsch ànna 1826 àls Schpottschrìft-Zittung grìnda worra. Domìt ìsch sa d’ ältschta frànzeescha Zittung, wo noch hìtt veräffentligt wìrd. Ànna 1866 ìsch sa a Tààgszittung worra. Sa wìrd hìtt àls s’ wìchtigschta konsärwàtiiwa Medium ààglüagt.

## Lìteràtüür
* 
* 
* 

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu ''Le Figaro'' (frànzeesch)
* 1826 bis 1840 un 1854 bis 1942 – *Le Figaro* bii Gallica, dr digitààla Bibliothek vu dr BnF

## Ainzelnoohwiisa
Bayerisches Staatsministerium für Familie, Arbeit und Soziales

S **Bayrische Staatsministerium für Familie, Aarbet und Soziaals** isch e Ministerium vom Freistaat Bayre mit Sitz z Münche. Bis 2013 het s  *Bayerisches Staatsministerium für Arbeit und Sozialordnung, Familie und Frauen* (StMAS) ghäisse, denn bis Merz 2018 *Staatsministerium für Arbeit und Soziales, Familie und Integration*.

## Ufgoobe und Zueständigkäite
S Ufgoobespektrum vom Ministerium isch vilfältig. Im Vordergrund stöön die soziaalpolitische Brobleem und s Finde vo konkreete Löösigsvorschleeg. Doodrzue ghööre Ufgoobe in dr Familiepolitik, dr Politik vom Arbetsmäärt, dr Frauepolitik, dr Chinderbedröijig, dr Inklusioon vo Mensche mit ere Behinderig und vo dr Politik für die Alte und für d Ussiidler.

## Läitig
* Sit em 23. Februar 2022 isch d Ulrike Scharf, MdL (CSU) d Staatsministere.
* Dr Amtsschef isch sit 2019 dr Ministeriaaldiräkder Markus Gruber.
* E zwäite Ministeriaaldiräkder isch sit 2022 dr Christian Schoppik.

## Kwelle
* Dr Ardikel «Bayerisches Staatsministerium für Familie, Arbeit und Soziales» uf dr dütsche Wikipedia

## Fuessnoote
Palmeiras São Paulo

D **Sociedade Esportiva Palmeiras**, uf Dütsch bekannt as **Palmeiras São Paulo** oder äifach nume **Palmeiras**, isch e Schuttklub us São Paulo und ghöört zu de grösste und dradizioonsriichste Veräin vom brasiliaanische Fuessball. D Farbe vom Veräin si Grüen und Wiss.

## Gschicht
Dr Veräin isch am 26. August 1914 vo italiäänische Iiwanderer as *Società Palestra Italia* gründet worde. 
Palmeiras isch sit denn elf Mol dr brasiliaanisch Mäister worde (1960, 1967, 1967, 1969, 1972, 1973, 1993, 1994, 2016, 2018 und 2022) mee as jeede andere Veräin. Er het au vier Mol dr brasiliaanisch Göp gwunne (1998, 2012, 2015 und 2020). 2002 isch Palmeiras in die zwäiti Liga abgstiige aber scho im Joor druf wider in die ersti Liga ufgstiige. S gliiche isch 2012 wider bassiert: dr Abstiig und grad druf wider dr Ufstiig und het vo denn aa wider zu de beste Klub ghöört und no zwäi Mäisterschfte gwunne.  2020 het Palmeiras d Copa do Brasil gege Grêmio gwunne.

## Frauefuessball
D Frauefuessballabdäilig vo Palmeiras isch 1997 gründet worde und het 2001 d Staatsmäisterschaft gwunne. Zur Zit isch si inaktiiv.

## Anderi Sportarte
Bim Veräin cha mä under anderem au Basketball, Judo, Karate, Dennis und Hocky spiile.

## Kwelle
* Dr Ardikel «Palmeiras São Paulo» uf dr dütsche Wikipedia

## Weblingg
* Offizielli Veräinswebsite
* Fäänsite
* Bilder vom Stadion
* Memória Alviverde

## Fuessnoote
Manfred

**Manfred** isch e Vorname fir Manne. Dr Name isch alemannisch und laitet sich ab us althochdytsch *man* ‚Maa‘ und *fridu* ‚Fride, Sicherhait‘.

Manfred haiße z. B. die Lyt:
Karin

**Karin** isch e Vorname fir Fraue. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Karin Keller-Sutter (* 1963), e Schwizer Politikeri (FDP)
* Karin Lanz (* 1977), e Schwizer Moderatori, Schauschpileri und Unternämeri
* Karin Leonhard (* 1969), e dütschi Kunschthischtorikeri
Edgar de Wahl

Dr **Edgar de Wahl** (* 23. August 1867 z Olwiopol (hüt z Perwomajsk, Ukraine); † 9. März 1948 z Tallinn) isch e baltisch-dütscher Lehrer, Mathematiker und Linguist gsi. Er isch vor allem bekannt als Schöpfer vo 'Interlingue' (das er sy ganzs Läbe lang 'Occidental' gnännt het), e natürlichi Kunstsprach, wo uf de indogermanische Sprache basiert und zum erschte Mol 1922 veröffentlicht worde isch.
Jean-Pierre Baeumler

Dr **Jean-Pierre Thiébaut Baeumler** (* 1. Jüüli 1948 z’ Owerbruck, Owerelsàss; † 22. Janner 2021 z’ Mìlhüüsa) ìsch a frànzeescher Politiker vu dr Soziàlìschta Pàrtäi (PS) gsìì.

## sii Laawa un Kàrriar
Dr Jean-Pierre Baeumler ìsch ànna 1948 z’ Owerbruck bii Mìlhüüsa uff d’ Walt kumma. Ar ìsch dr Suhn vum Gàrtner Éloi Baeumler un vu dr Marie-Thérèse Levêque gsìì.

Ar hàt a Lizanz vu dr Gschìcht bschtànda un ìsch d’rnooh Gschìchtslehrer àn mehrera Grund- un Sekundààrschüala gsìì. Schpeeter ìsch’r Sekundààrschüallaiter z’ Schlettschtàdt, Kolmer un Sànkt Àmari gsìì. Z’ Thànn ìsch’r ìn dr Pfààdfìnderbeweegung Jeunes en Marche (JEM) àktiiv gsìì. Ìnnerhàlb vu dr Soziàlìschta Pàrtäi ìsch’r Äärschter Sekretäär vu dr owerelsassischa-n-Àbtailung gsìì. Àn dr Kommünààlwàhl vu 1983 ìsch’r Gmaindaroot vu Thànn worra, un ànna 1989 ìsch’r Bìrgermaischter vu dara Schtàdt worra — doo hàt’r em Pierre Schielé noohgfolgt. Àn dara Schtälla-n-ìsch’r bis ìm März 2014 blììwa. Ar ìsch Vorsìtzender vum Gmaindaverbànd Pays de Thann un schpeeter vum Gmaindaverbànd Thànn-Sanna gsìì. Üsserdam ìsch’r vu 1984 bis 1986 Kàbinättsschäff vum Jean-Marie Bockel gsìì. Vu 1986 bis 1998 ìsch’r Mìtglììd ìm Elsassischa Regionààlroot gsìì; vu 1992 bis 1998 ìsch’r schtällvertrattender Vorsìtzender vum Regionààlroot gsìì.

Àn dr Pàrlamantswàhl vu 1988 ìsch dr Jean-Pierre Baeumler ìsch ìm 7. Wàhlkrais vum Owerelsàss àls Àbgoordnet’r ìn d’ Nàzionààlversàmmlung gwählt worra. Àn dr Wàhl vu 1993 ìsch’r àwwer vum Michel Habig gschlààga worra. Àn dr Wàhl vu 1992 hàt’r dr Habig gschlààga un ìsch nochamol àls Àbgoordnet’r gwählt worra. Àn dr Wàhl vu 2002 ìsch’r vum Michel Sordi gschlààga worra. D’rnooh ìsch’r vu 2004 bis 2010 nochamol Mìtglììd ìm Elsassischa Regionààlroot gsìì.

Dr Jean-Pierre Baeumler ìsch ìm Janner 2021 z’ Mìlhüüsa gschtoorwa.

Àm 28. Jüüni 1974 hàt dr Baeumler z’ Rodera d’ Christine Grandjambeau ghiiroota ghàà. Mìt ìhra hàt’r dräi Kìnder ghàà. Àm 12. Hornung 2000 hàt’r z’ Thànn ìn zwaiter Eha d’ Christine Pauli ghiiroota, mìt wäller ar a Kìnd ghàà hàt.

## Lìteràtüür
* 
* 

## Weblìnks
* dr Jean-Pierre Baeumler ìn dr Àbgoordneta-Dàtabànk vu dr Nàzionààlversàmmlung (frànzeesch)
Grether & Cie.

S Unternäme **Grether & Cie.** z Fryburg het s vu 1873 bis 1951 gee. S het e mechanischi Wärchstatt mit ere Metallgießerei ghaa. Vu Grether & Cie. isch s eerscht *Fyyrwehr-Chraftfahrzyyg* vu dr Wält böue wore.

## Gschicht

Grether & Cie. isch anne 1873 grindet woore un het e mechanischi Wärchstatt mit ere Metallgießerei ghaa. In dr Gießereihalle hat mer e Schmelzaalag zum Härstelle vu Graugussprodukt ghaa. Zum Bedrib hän au ne Gussbutzerei un e Handformerei ghert, wu in ere Zwischehalle gsii sin. Derzue het s au ne Schmiidofe un e Heerterei ghaa. Usser ere Schmitte het s uf em große Bedribsgeländ au no ne Wohnig ghaa. In eme Lagerhuus het s e Chärnmacherei un e Modällschrynerei ghaa. Zum Bedrib het au no ne Chesselhuus gheert. Härgstellt het mer im Bedrib vor allem Schluuchkupplige, Hydrantewage, Leschmaschine, Bumpene un Dampfmaschine. Mer het Raumatrailie us Mesch, Stahl, Chupfer, Blei un Zinn verschafft. Um 1900 hät in dr Firma rund 100 Lyt gschafft.

Anne 1910 isch d *Maschinenfabrik Grether & Co* uf dr Gwärb- un Induschtryuusstellige z Villinge mit ere Goldmedaille uuszaichnet wore.

Im Johr 1944 isch d Produkzion zuegmacht wore, dr Gschäftsfierer isch mittlerwyli z alt gsii un d Firma het si nimi räntiert. D Gebei sin no Zytzygebericht us dr Familie Grether/Kaffenberger wohl an e Schwyzer Firma vu Rothrist vermietet wore, wu Haizkerper härgstellt het. S Firmengländ isch vum Bumbenaagriff uf Fryburg am 27.&nbsp;Novämber 1944 ganz verschont blibe.

Hit het s uf em „Grethergländ“ im Fryburger „Sedanquartier“ näbe Wohnige fir rund 100 Mänsche zum Byschpel s *Strandcafé*, e „sälbschtverwaltete Ort vu dr Kommunikazion“, s Radio Dreyeckland un di zäntral Koordinazion vum bundesdwyt engaschierte „Mietshyyser Syndikat“.

## Fyyrwehr-Nutzfahrzyygböu
S eerscht Fyyrwehr-Chraftfahrzyyh vu dr Wält mit eme Verbrännigsmotor isch vu Grether & Cie. anne entwicklet un böue wore. Dr Motor het d Gasmotore-Fabrik Deutz z Köln gliferet. Dr Fyyrwehr-Laschchkraftwage het e gschmiidet yysernes Fahrgstell ghaa un isch uf 18&nbsp;km/h chuu. Dr Zweezilinder-Motor, wu mit Benzin bzw. Spiritus bedribe woren isch, het 15&nbsp;PS uglaischtet un het e magnet-eläktrischi Zindaalag ghaa. S Fyyrwehrfahrzyyg isch an dr Hinterreeder aadriibe wore, deert isch au dr Motor yyböue gsii, wu mer mit ere Ryybigskupplig zwische Fahr- un Bumpibedriib het chenne umschalte. D Fiererständ un d Bedienelemänt sin vorne un hinte am Fahrzyyg gsii, wu je zwee Fyyrwehrlyt as Bsatzige gsii sin.

## Weblink

* grether.syndikat.org: Geschichte des Grethergeländes

## Fueßnote
Riese Pio X

**Riese Pio X** (maischt kurz *Riese* gnännt; uff Veneetisch *Riexe*) ìsch a Gmainda ìm Nordoschta vum Itàlia, ìn dr Prowìnz Treviso un ìn dr Regioon Venezia. Sa zeehlt  Iiwoohner (Schtànd ). Urschprìnglig hàt d’ Gmainda numma *Riese* ghaissa; sitter 1952 ìsch sa àui noh-n-em Giuseppe Sarto, em schpeetera Pàpscht Pius X. (itàlianisch *Pio X*) gnännt.

## Geogràfii
D’ Gmainda Riese Pio X bschteht üss mehrera Wiiler un Ortschàfta:
* *Poggiana* (uff Veneetisch *Pojana*, Wiiler)
* *Spineda* (*Spinea*, Wiiler)
* *Vallà* (*Vałà*, Wiiler)
* *Cendrole* (Ortschàft)

## Beväälkerungsäntwìcklung

## wàs doo z’ sah ìsch

Santuario della Beata Vergine delle Cendrole.JPG|S’ Hailigtumm *Beata Vergine delle Cendrole*, wu dr Pius X. oft àls Kìnd gànga-n-ìsch
Chiesa di San Lorenzo Martire (Poggiana, Riese Pio X).jpg|d’ Kìrìch *San Lorenzo Martire* z’ Poggiana
Chiesa vallà 1.jpg|d’ Kìrìch z’ Vallà


Àm Piazza Pio X 1 ìsch s’ Geburtshüüs vum Pius X, wo hìtt a Müsee ìsch *(Museo di San Pio X)*. S’ Hüüs hàt ìm Pius siina Schwäschter Maria Sarto (1846-1930) ànna 1926 ìn dr Gmainda gaa. S’ Müsee ìsch ànna 1935 bàuia worra, hundert Joohra noh-n-em Geburt vum Pàpscht. Doo kumma jeeds Joohr äbba 10.000 Bsüacher.

## berìahmta Litt üss dr Schtàdt
* Giacomo Monico (1776–1851), Kàrdinààl vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch
* Pius X. (aigentlig dr *Giuseppe Melchiorre Sarto*; 1835–1914), vu 1903 bis 1914 Pàpscht vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch
* Lino Zanini (1909–1997), Arzbischoof un Diplomàt vum Hailiga Schtüahl
* Claudio Foscarini (* 1958), Füassbàllschpììler un -trääner

## Weblìnks

## Ainzelnoohwiisa
Nationales Fussballzentrum St. George's Park

Der **St. George's Park** (SGP) isch ds Nationale Fuessballzentrum (NFC) vom Änglische Fussballverband, wo uf em 130 Hektar grosse Gländ z Burton upen Trent, z Staffordshire isch boue worde. Ds Zäntrum isch am 9. Oktober 2012 eröffnet worde. Der Zwäck vom Zäntrum isch es, d Basis für alli Trenings- u Entwikligsarbeite vo der FA z sy, u glychzigig ds Trenings- u Vorberietigsgländ für alli 28 änglische Fuessballnationalmannschafte z sy. Da höre ou d Futselmannschafte u die Behinderde derzue.

## Gschicht
Der ursprünglech Teil vo Needwood Forest, isch im 13 Jahrhundert vo der Familie Berkeley als Jagtgebiet erschlosse worde. Nach der übergab i d Händ vo der Chrone isch d Pacht im 17 Jahrhundert wider i Bsitz vo Privatpersone übergange. Ds Landhuus isch 1850 a d Familie Bass gange. Die hei das i de 1870er Jahre saniert. Es isch es Gstüt für Pferderenne der zue cho. Nach em Tod vom Sir Williem Bass der 2. Baronet, 1952 isch ds Awäse verchouft u ds Huus abgrisse worde.

## Ychouf u Planing
Nach der Recherche vom technische Diräkter vo der FA, em Howard Wilkinson, het d FA ds 140 Hektar grosse Gländ im Jahr 2001 für 2 Milione Pfund vo der Forte Hotel Division vo der Granada plc gchouft.

## Verwändig
Der FC Barcelona het i dem Zentrum im Juli 2014 u 2016 trainiert.

2018 het me hie 5 Spiel vo der Gruppephase vo der U-17 Europameischterschaft ustreit.

## Weblinks

* Offizielli Website (änglisch)

## Quelle
Liste von Sonder- und Werbetrams der Strassenbahn Zürich

En Übersicht vo der **Sonder- und Wärbetrams**, wo bis jetz iner Stadt Züri unterwägs sind gsi.

## Weblinks

## Einzelnachweise
Tilo Frey

D **Tilo Frey** (* 2. Mai 1923 z Maroua, Kamerun; † 27. Juni 2008 z Nöieburg; haimnetberäächtigt z Brugg) isch e Schwyzer Bolitikeri (FDP) gsii. Si isch vum 29. Novämber 1971 bis zum 30. Novämber 1975 as eerschti Schwaarzi Nazionaalreeti gsii.

## Lääbe
D Tilo Frey isch e Doochter vum Schwyzer Paul Frey un dr Fula Fatimatou Bibabadama vu Kamerun gsii. Si isch anne 1923 z Maroua, Kamerun, uf d Wält chuu un isch mit fim Johr mit irem Vater in d Schwyz chuu, wu si v u dr Katscha Frey geb. Schindler, adoptiert wooren isch.

Vu 1938 bis 1941 het si s Lehrerseminaar z Nöieburg gmacht un isch vu 1943 bis 1971 Lehreri an dr *École de commerce* fir chaufmännischi Fächer gsii. Vu 1972 bis 1976 isch si Diräkteri vu dr *École professionnelle de jeunes filles* gsii. Zletscht isch het si vu 1976 bis 1984 as Lehrchraft an dr *École professionelle commerciale* gschafft.

S eerscht bolitisch Amt het d Frey anne 1964 ibernuu, wu si Abgoorneti im *Conseil général* (Legislative) vu dr Stadt Nöieburg gsii isch. Im Johr 1969 isch si in Grooße Root vum Kantoon Nöieburg gwehlt woore. Bi dr eerschte Barlemäntswahle no dr Yyfierig vum Frauestimmräächt in dr Schwyz isch d Frey im Oktober 1971 as aini vu dr elf eerschte Fraue un as eerschti Person of Color in Nazionaalroot gwehlt woore. In eme Zytigsinterview het d Frey gsaiut:«Ich wollte beweisen, dass eine Frau, und dazu noch eine Nicht-Weiße, im Beruf und in der Politik ebenso gut ihre Aufgaben erfüllen kann wie ein Mann.» An ere andere Stell het si gsait: «Als ich acht Jahre alt war, tat es mir weh, wenn mir Kinder ›Negerin‹ nachriefen. Heute liesse es mich kalt.»Im Nazionaalroot het si d Frey fir d Lohnglyychhait vu baide Gschläächter yygsetzt, fir d Entkriminalisierig vu dr Abdryybig un fir e versteerkti Zämenaarbet mit dr Entwickligsländer. In dr Johr 1972 bis 1974 isch si Deligerti in dr Interbarlemäntaarische Unioon gsii. Anne 1973 isch si us em Grooße Root vu Nöieburg uusgschiide, 1974 isch si us em Generaalroot zruckdrätte un ai johr speeter isch s nimi in Nazionaalroot gwehlt woore.

Si isch anne 2008 im Alter vu 85 Jahren dur Stäärbehilf dur Exit us em Lääbe gschiide. Vorhäär het si ire ganz perseenlig Archiiv gschlisse ghaa.

## Ehrig

Anne 2019 isch dr zäntraal Blatz vu dr Uniwersiteet Nöieburg vu *Espace Louis-Agassiz*, gnännt noch em Natuurfoorscher un Rassetheoreetiker Louis Agassiz, in *Espace Tilo-Frey* umgnännt woore. Dr *Espace Tilo-Frey* isch bishäär dr ainzig Blatz in dr Schwyz, wun ere Person of Color gwidmet isch.

Anne 2022 isch verchindet woore, ass mer chimftig am Giibelfäld vum Bundeshuus z Bärn e zytgnessisch Chunshtwäärch mit Name *TILO* cha bschaue. S Kunzäpt un d Idee zum Chunschtwäärch stamme vu dr Chinschtleri Renée Levi un isch e Hommage an d Tilo Frey.

## Literatur
* 
* Jovita dos Santos Pinto: *«Oui, c’est un long chemin»: Tilo Frey, erste schwarze Nationalrätin: eine Spurensuche in Schweizer Medien (1970–2011).* Lizenziatsarbeit, Universität Zürich, 2014.

## Weblink

* 
* 
* Foto von Tilo Frey, mit den ersten Frauen im Bundeshaus (1972)
* Carlos Hanimann: ''Der sonderbare Fall der Tilo Frey.'' In: *Republik*, 2. Juni 2021.

## Fueßnote
Ep2

**eft/pos 2000** churz **ep2**, isch de Spezifikationsstandard für d'Abwicklig und de Ufbau vo EFT-Zahlige im bargeldlose Zahligsverkehr. ep2 stellt debi sicher, dass für alli Karteinhaber im Schwiizer Märt en einheitliche, moderne Kommunikationsstandard gschaffe und ihghalte wird. Jede Hersteller vo EFT/POS-Terminals muess sich anere EP2-Zertifizierig unterzieh, wenn er im Schwiizer Märt mit schwiizspeziefische ep2-Karte und Karteverarbeiter schaffe möcht. Unter anderem ghöret d'PostFinance-Charte, Reka-Charte, SBB-Charte, Gschenkcharte allgemein, Lunch-Check-Charte und Chundebindigs-Charte sowie mobile Payment-Zahlige. Wer ide Schwiiz es EFT/POS-Terminal nach Schwiizer Standard betriebe möcht, muess es bi de ep2-Zertifizierigsstell abnehlah.

Mit ep2 isch e wiitgehendi Vereinheitlichig vom EFT/POS-System ide Schwiiz unter Berücksichtigung vo allne internationale Norme (EMV, PCI, ISO und Card Schemes) erreicht worde. Es handlet sich debii um es Konzept, wo SEPA- und PCI-DSS kompatibel isch und au im europäische Ruum breiti Anerchennig findet.

## Geschichte
Im Februar 1996 hend d'PostFinance, d'Telekurs und de Verband Elektronische Zahlungsverchehr (VEZ) de Grundstei für d'Zämearbet bi de Entwicklig vode Systemgeneration ep2 gleit. S'Projekt ep2 het die zuekünftigi EFT/POS-Infrastruktur für d'Schwiiz definiert. S'Ziel debii isch gsi, e Standardisierig für Chartezahlige z'erreiche ischlüsslich vo allne Verfahre, Funktione und Schnittstelle basierend uf de bestehende internationale Standards. D'ep2-Partner hend vo 1998 bis 2002 e umfassendi Spezifikation entwicklet, wo jährlich verbesseret und wiiterentwicklet wird. Hüt bestönd über 90% vo de ganze Terminalpopulation i de Schwiiz us ep2-Grät.

Die wichtigste Meilestei und Phase vom ep2 Standard:

* Erstellig ep2 Hauptstudie und Festlegig vode Kooperation vo 1996 bis 1998
* Detailkonzeptphase vo 1998–2000
* Projektphase (Spezifikation V.1.0.0, Umsetzig und Pilotierig) vo 2000 bis 2003
* Betriebsphase ab em Juni 2003 bis hüt – beinhaltet 20 Versione / Releases vo V.2.0.1 bis zu V.8.1.0 (siehe ep2 Lebenszyklus)
* Am 12. April 2007 isch de Verband Technical Cooperation ep2 (TeCo ep2) gründet worde, damit het die erfolgrichi Zämearbet sini adequat Rechtsform übercho

## Internationale Verbreitig vo ep2

De ep2 Standard wird v.&nbsp;a. vo de Firma Worldline international i witere 36 Länder gnutzt. Die folgendi Charte zeigt die weltwiiti Verbreitig vo ep2. Ide rot markierte Länder werded hüt Debit-/Kreditchartezahlige am POS über de ep2 Standard abgwicklet.
Nexi

**Nexi** isch a italienische Firma für elekronische Zahlungen mit em Bankkärtle ond em Internet mit E-Commerce.

## Gschicht
Im Juni 2020 het Nexi d Übernahm vo dr Payment-Tochter vo Intesa Sanpaolo für 1 Milliarde Euro abgschlosse, parallel dazu het Intesa Sanpaolo en Anteil vo 9,9 % an dr Nexi gchauft. Mercury UK HoldCo, Hauptaktionär vo Nexi, hätt syn Anteil auf 33,4 % uffegsetzt.

Im Oktober 2020 kündigt Nexi d Fusion synere Aktivitäten mit SIA, em italienischa Konkurrenz-Unternehma an, um en neue Einheit mit em Umsatz von 1,8 Milliarden Euro zom schaffa mit SIA bei der Verfolgung europäischer Zahlungen.

Im November 2020 het Nexi sini Fusion mit Nets inara Transaktion im Wert vo 9,2 Milliarden Euro bekannt gää, ohni d Fusion mit SIA in Frog z`schtella.

## Weblink

* Nexi Group
* Nexi Dütschland
* Nexi Öschtriich
* Nexi Schwyz

## Fuessnote
Sandee

D **Sandee** (* 29. Dezämber 1976 z Thun; buurgelige Name *Sandra Moser*) isch e Schwyzer Mundartsängeri.

## Karriere
D Sandee isch scho ase chlai seli musikaalisch gsii un het aafangs Fleete gleert. Mit aacht Joor het ere dr Vater e Ukulele gschänkt, wu si eerschti Lieder derzue gschriibe het. Mit dryzeeni isch si in dr eerschte Band (Cosmos) aktiiv gsii, speeter mänkmool sogaar in vier verschiidene Band glyychzytig. Mit 14 Joor het si ne Lied iber dr Polo Hofer gschriibe, wu an ere Musical-Show in dr Schuel ufgfiuert wooren ischg.

Vu 1998 bis 2000 isch si Backgroundsängeri bim erfolgryyche Schwyzer Mundartsänger Gölä (rund 500'000 verchaufti Doondreeger) gsii. Vu 2000 bis 2002 isch si as Choorsängeri mit em Hanery Amman uf Turnee gsii. Anne 2003 isch ire eerscht aige Mundartalbum „Irgendwenn, irgendwo“ uf dr Määrt chuu, wu rund 30'000 mool verchauft wooren isch. 2005 isch s zwait aige Album „Meh vo mir“ uusechuu, wu bis uf Blatz drei vu dr CH-Hitparade chuu isch un rund 20'000 mool verchauft wooren isch. Au s dritt un s viert Stuudioalbum vu dr Sandee ("Mexico" un "Diva?") sin seli erfolgryych gsii un in d TopTen vu dr CH-Chart chuu (Blatz 8 un 5). Ire fimft Album ("Zrügg zu mir"), wu 2017 uusechuu isch, isch bis uf Blatz 2 vu dr Schwyzer Chart chuu.

## Diskografy
### Albe
* „Irgendwenn, irgendwo“ (2003)
* „Meh vo mir“ (2005)
* „Mexico“ (2007)
* „Diva?“ (2009)
* „Zrügg zu mir“ (2017)

## Weblink
* Website von Sandee
Monika Hildbrand

D **Monika Hildbrand-Egli** (* 9. Oktober 1952 z Ämmebrogg) isch e Schwyzer Joodleri un Sängeri vu volksdiimlige Lieder un Schlaager.

## Lääbe
D Hildbrand isch in ere musikaalische Familie ufgwagse. Schoa se chlai het si gäärn gsunge un het im Alter vu zee Joor Gitarre gleert. Bi Familiefescht het si iri eerschte Ufdritt ghaa, si het gsunge un derzue Gitarre gspiilt.

Anne 1973, no Sproochufenthalt z Floränz un z London, het si autodidaktisch aafange Joodle leere. 1974 isch si vum Schwyzer Bandleader un Hotelier Joe (Julius) Schmid, dm Brueder vu dr Gschwischter Schmid, entdeckt woore.

Derno isch si reegelmääßig mit Live-Gsang un -Joodel uf dr Showbiini vu s Schmids Hotäl-Reschtaurant „Kindli“ z Züri vor internazionaalem Publikum ufdrätte. In dr eerschte Joor het si Joodelunterriicht bi dr Klärli Schmid vu dr Gschwischter Schmid gnuu. Bi dr Oopersängeri May Steinhoff het si drei Joor lang Stimm- un Gsangstächnik studiert.

Mit dr Bigband vum Joe un em Willy Schmid het d Monika Hildbrand vu 1975 bis 1993 vyyl Gaala-Ufdritt usserhalb vum „Kindli“ im In- un Uusland absolviert – vu Dytschland bis Kenia. As Soolojoodleri isch si u.&nbsp;a. z Amerika, z Thailand, z Spaanien un z Itaalien ufdrätte.

Dreimool het si d Monika Hildbrand fir dr Grand Prix vu dr Volksmusik vu SRG, ZDF un ORF qualifiziert. 1991 un 1992 het si si in d Finaal-Sändige gschafft. Anne 1991 isch si uf Blatz 11 chuu mit em Lied *Ja, das isch traumhaft*, 1992 uf Blatz 14 mit em Lied *Wir haben alle unsere Fehler*. Si het no Hyfe anderi TV- un Raadioufdritt ghaa.

Bis 2014 het d Hildbrand fimf Langspiilblatte/CD vereffetligt, ire Gsang cha mer au uf vyyl andere Doondreeger heere. Zue verschiidene Kumpesizioone het s d Täxt sälber gschriibe. Fir iri Produkzioon „Schwiizer Wunschkonzert“ hän sii un ire Produzänt Carlo Brunner 1982 e Guldeni Schallblatte kriegt (doodmool 25'000 verchaufti Doondreeger).

2015 un 2016 het d Monika Hildbrand in iiber 130 uusverchaufte Voorstellige im Zürcher Bernhard-Theater gsunge, gjoodlet un gspiilt, im musikaalische Schwyzer Luschtspiil „Stägeli uf, Stägeli ab“ vu dr spock produktion vum Erich Vock un en Hubert Spiess.

Im Novämber un Dezämber 2021 het d Hildbrand as Speziaalgascht im „Nightmär-chen 'Urmel aus dem Eis'“ vum Erich Vock un em Hubert Spiess im Zürcher Theater am Hechtplatz gsunge, gjoodlet un gspiilt.

## Diskografy
* 1977: S' Bireböimli / Jede Mänsch Hät Syni Sorge
* 1980: En Jodelstruss
* 1982: Schwiizer Wunschkonzert
* 1984: Jodelfreud
* 1992: Jo, das isch traumhaft
* 2011: Jodel und Evergreens, alpenländisch Musikproduktionen
* 2016: Stägeli uf - Stägeli ab
* 2022: Jodel Cha-Cha, CH MUSIX

## Weblink
* 
* d Monika Hildbrand bi dr Schwyzerische Nationalphonothek.

## Fueßnote
Sandra Weiss

D **Sandra Weiss** (* 16. Augschte 1976 z Memmenga) isch e dytschi Sängeri vu volksdiimlige Schlaager.

## Lääbe
D Weiss isch z Schwoobe un z Holland ufgwagse un isch derno z Mindelheim z Schwoobe uf d Schuel gange. No dr Schuel het si Ainzelhandelschauffrau im Modeberaich gleert. 

Scho ase chlai het si bi lokaale Veraastatlige gsunge un isch scho mit nyyn Joor uf dr Biini gstande. Si het au bin ere Big Band mitgmacht, wu si entdeckt wooren isch. Anne 1993 isch ire eerscht Album uusechuu. No Erfolg bi me Noowugsschlaagerfeschtiwäl 1994 het si verschiideni Ufdritt im Fäärnsee un Raadio ghaa. Mit em Titel *Ich suche nicht das Paradies* het d Weiss fir d Schwyz bim Grand Prix vu dr Volksmusik 1997 mitgmacht un het där Wettbewäärb gwunne. Ab deert isch d Sängeri vyylmool as Gascht bi verschiidene volksdiimlige Fäärnseesändige ufdrätte. Anne 1999 het si d Chroone vu dr Volksmusik iiberchuu. Ab dr 2010er Joor isch s rueiger um si woore.

## Diskografy
* 1993: *Meine Gefühle*
* 1997: *Ich suche nicht das Paradies*
* 1998: *Ich hab das Lachen noch nicht verlernt*
* 1999: *Persönlich*
* 2000: *Kerzenschein und Orangenduft* (Wynäächtsalbum)
* 2001: *Mein Reich der Melodien*
* 2002: *Etwas das nie mehr vergeht*
* 2004: *Erfrischend gut*

## Weblink
Mina Tobler

D **Mina Tobler** (* 24. Juni 1880 z Züri; † 5. Jänner 1967 z Haidelberch) isch e Schwyzer Pianischti un Klavierpedagoogi gsii.

## Lääbe un Wiirke
D Mina Tobler isch s viert un jingscht Chind vum Sproochwisseschaftler Johann Ludwig Tobler un däm syre Frau Henriette gebooreni Hattemer gsii. Ire Grooßvater vu dr Muetersyte häär isch dr Sprooch- un Literatuurwisseschaftler Heinrich Hattemer gsii. D Mina het vu 1901 bis 1905 an dr Konservatoorie vu Leipzig, Züri un Brüssel un au bim Conrad Ansorge z Berlin e Uusbildig as Pianischti un as Liedbeglaiteri am Klavier gmacht.

Wu ire Brueder Ludwig Tobler (1877–1915) Assischtänzdokter an dr Universitets-Chinderklinik z Haidelberch wooren isch, isch si an Negger zooge un isch au z Haidelberch bliibe, wu dr ire Brueder Ludwig Tobler as Ordinaarius fir Chinderhailkund un Diräkter vu dr Cheeniglige Universiteets-Chinderklinik uf Breslau gangen isch.

Mit 25 Joor het si si as Klavierleereri z Haidelberch sälbschständig gmacht. Dr Pianischt Rudolf Müller-Chappuis isch ain vu ire Privaatschueler gsii.

Iber dr Filosof Emil Lask (1875–1915) het d Tobler anne 1909 dr Max un d Marianne Weber chännegleert. Dur ire simpaathisch Wääse het d Mina Tobler scho bal zum ängschte Fryndeskrais vu s Webers gheert. E Liebesverhältnis zwische dr Mina Tobler un em Max Weber het s vu 1912 bis 1919 gee, d Fryndschaft zue dr Marianne Weber (†&nbsp;1954) un dr Else Jaffé-von Richthofen (†&nbsp;1973) isch iiber dr Dood vum Max Weber im Juni 1920 uusegange.

Am 5. Jänner 1967 het d Miona Tobler iri Auge fir immer zuegmacht. Iri letschti Ruei het si uf em Bäärgfriidhoof z Haidelberch gfunde, im e Graab zäme mit irem Bruieder Ludwig Tobler un däm syre Frau Bertha gebooreni Scholl. S Graab isch gschickt mit eme Relief («Ängel, wu saait») vum Schwyzer Bildhauer Hermann Haller.

## Wäärch
* Mina Tobler: *Neue Schule des Klavierspiels.* Süddeutscher Musikverlag Willy Müller, ISMN 979-0-2021-0853-6.

## Literatur
* M. Rainer Lepsius:* Mina Tobler, die Freundin Max Webers.* In: Bärbel Meurer (Hrsg.): *Marianne Weber. Beiträge zu Werk und Person.* Tübingen 2004 (erneut abgedruckt in: M. Rainer Lepsius: *Max Weber und seine Kreise*, Tübingen 2016, S. 210–231).
* Joachim Radkau: *Max Weber. Die Leidenschaft des Denkens.* München 2005.

## Weblink
* Via Monumentum – Denkmalpflege Heidelberger Friedhöfe
Paul Meinherz

Der **Paul Meinherz** (Bürger vo Maiafèld; * 8. November 1888 z Mogelschbèrg, † 1967 z Kùùr) isch a Pündner Dialäggtoloog, Leerer und Regiarigssekretèèr ggsii.

## Lèèba
D Familia vom Paul Meinherz isch us Tütschland koo und 1853 z Maiafèld iipürgeret wòrda. Sini Eltara, d Anna Welti vo Sanggala und der Karl Friedrich Meinherz, hen aber nia z Maiafèld gglèbt. Der Vater isch Pfarer z Fanas, z Sernöis, z Saas, z Küblis und schliassli z Mogelschbèrg ggsii, wo der Paul uf d Wèlt koo isch.

Schpööter isch d Familian uf Frauefèld zòòga, wo der Paul Meinherz lut aignen Aagaaba d Primaarschual abggschlòssan und 1909, scho nòch am Tood vo sinem Vater (1907), d Matuura ggmacht hèt.

Der Paul Meinherz isch verhüròòtet ggsii, sini Frau hèt Berta gghaissan und si hìn kai Kinder gghaa. Èr isch 1967 in der psüchiaatrischa Klinik Waaldhuus ggschtòrba.

## Wüssaschaft
Ggschtudiart hèt der Paul Meinherz an der Uniwèrsitèèt Züri, zeerscht a Semeschter Mediziin, dìnn Gèrmanistik zum Leerer wèrda. 1915 hèt er mit am Hauptfach *Geschichte der deutschen Literatur* und am Nèèbafach *alte Geschichte* promowiart. Sina Dòggtervater isch der Albert Bachmann ggsii, wo nan au zu sinera Dòggteraarbet aaggregt hèt. Dia widmet sich da Dialèggt vo da viar Ggmainda vor Pündner Herrschaft – Fläsch, Maiafèld, Jenins und Malans – und isch under am Titel *Die Mundart der Bündner Herrschaft* 1920 erschììna. Im Aaschluss hèt der Paul Meinherz au nò z Leipzig ggschtudiart. Sini Leerer sin nèbt am Albert Bachmann au der Adolf Frey, der Emil Ermatinger, der Gerold Meyer von Knonau, der Wilhelm Oechsli und der Eugen Mogk ggsii.

## Pruafslèèba
Nòch am Schtudium isch der Paul Meinherz Leerer an der Kantoonsschual Kùùr ggsii; vo wìnn bis wìnn ggnaau isch nid überlììferet. Òffabaar sèi er z hèrt umgganga mit da Schüaler und isch dìnn nòch kurzer Zit Regiarigssekretèèr im Èrzüühigsdepartement vom Kanton Graubünda wòrda.

## Wèrch
* *Die Mundart der Bündner Herrschaft* (= *[[Beiträge zur Schweizerdeutschen Grammatik]].* Band XIII). Frauenfeld 1920 (Digitalisaat).

## Fuassnoota
Becky G

D’ **Rebecca Marie Gomez** (* 2. März 1997 z’ Inglewood, Kàlifornia), bass’r bekànnt unt’r ìhrem Kìnschtlernàmma **Becky G**, ìsch a US-àmerikànischa Sangera un Schàuischpììlera.

Sa ìsch z'äärscht ànna 2011 bekànnt worra, wu sa ìhra äärschta Müüsikvideos ìm Internet veräffentligt hàt. Sa ìsch vum Produzänt Dr. Luke bemärkt worra un hàt d’rnooh a gmainsààmer Vertrààg mìt da Läibel Kemosabe Records un RCA Records unterzaichent. Sa hàt mehrera Liader mìt da Sanger will.i.am, Cody Simpson un Cher Lloyd uffgnumma, un ànna 2013 ìsch ìhra äärschta Sìnggel *Becky from the Block* üssagànga – d’ Sìnggel hàt positiiwa Kritik bikumma. Schpeeter ìm gliicha Joohr ìsch ìhra äärschta EP *Play It Again* ärschììna. Ìhra zwaita Sìnggel *Can’t Get Enough* (2014) hàt sa zamma mìt’m Pitbull uffgnumma; ’s ìsch bis uff Plàtz 1 vum Chart Latin Rhythm AirPlay ìn da USA glunga.

Ìm saalwa Joohr ìsch d’ Gomez mìt dr Sìnggel *Shower* vu’ma braitera Puplikum bekànnt worra. D’ Sìnggel ìsch bis ìm Top 20 vum Chart Billboard Hot 100 glunga un ìsch ìn Àmerikà àls mehrfàcha Plàtiin-Schàllplàtta üsszaichent worra, mìt mehr àss zwai Millioona Verkaif ìm Lànd. Schpeeter hàt d’ Gomez ànna 2014 un 2015 ìhra Sìnggels *Can’t Stop Dancin’*, *Lovin’ So Hard* un *Break a Sweat* loo veräffentliga, wu Tail vin ìhrem äärschta Àlbum sìnn. Ìm Septamber un Oktoower 2015 hàt sa zamma mìt’m J. Balvin a gmainsààma Tournee ìn da Verainigta Schtààta gmàcht. Witterscht hàt sa ìn dr Farnsahseria *Empire* d’ Rolla vu dr Valentina Galindo gschpììlt un hàt zwai Liader fìr dr Soundtrack uffgnumma. Ìhr äärscht Liad vollschtandig uff Schpànisch, *Sola*, ìsch ìm Jüüni 2016 üssagànga. Ìm Jüüli 2018 hàt d' Gomez s’ Liad *Zooted* loo veräffentliga, wo sa zamma mìt’m French Montana un em Farruko uffgnumma hàt. ’S ìsch ìhr äärscht Liad uff Anglisch zitter dräi Joohra gsìì. Ìm Septamber 2019 ìsch sa zamma mìt’m süüdkoreànischa Rapper un Tànzer J-Hope vu dr Band BTS ìm Cover-Liad *Chicken Noodle Soup* z’ loosa gsìì.

Ìn dr Gomez ìhr äärscht Schtüdioàlbum *Mala Santa* ìsch ànna 2019 ärschììna. ’S ìsch ìn Àmerikà ìn dr Kàtegorii „Latin“ àls Sììwafàcha Plàtiin-Schàllplàtta üsszaichent worra un ìsch bis uff Plàtz 3 vum Chart Top Latin Album glunga. Zwai Liader üss’m Àlbum, *Mayores* un *Sin Pijama*, sìnn ìm Top 20 vum Billboard Hot Latin Songs ànakumma. Ìhr zwaita Schtüdioàlbum *Esquemas*  ìsch Fìmft ìm Chart Top Latin Album worra; mìt dr drìtta Sìnggel vum Àlbum, *Mamiii*, hàt d’ Gomez ìhra heechschta Sìnggel-Plàtziarung ìn da USA ärziilt.

Dànk ìhrem Ärfolg hàt d’ Gomez wittera Liader zamma mìt àndra Kìnschtler uffgnumma, wia zem Biischpììl mìt’m Daddy Yankee, dr Christina Aguilera, em David Guetta un dr Band OneRepublic. Sa hàt mehrera Üsszaichnunga bikumma, drunter zwai American Music Awards, dräi ASCAP Latin Awards, viar Latin American Music Awards un säcks Premios Juventud. Üsserdam ìsch sa viarmol bii da Latin Grammy Awards nominiart worra.

## Weblìnks

* ìhra offiziälla Websitta (anglisch)
* 
* 
* 
*
Megan Thee Stallion

D’ **Megan Jovon Ruth Pete** (* 15. Hornung 1995 z’ San Antonio, Texàs), bass’r bekànnt unt’r ìhrem Kìnschtlernàmma **Megan Thee Stallion**, ìsch a US-àmerikànischa Rapperin, Sangera un Liadermàchera.

Sa ìsch z'äärscht bekànnt worra, wu sa ìhra Freestyle-Videos uff da soziààla Nätzwark, bsunderscht uff Instagram, veräffentligt hàt. Ànna 2018 hàt sa a Vertrààg bii 300 Entertainment unterschrììwa. Unt’r dam Läibel hàt sa ìhra Mixtape *Fever* (2019) un ìhra EP *Suga* (2020) veräffentligt. Baida Wark sìnn bis ìn d’ Top 10 vum Billboard 200 glunga.

Ànna 2020 hàt sa ìhr äärscht Schtüdioàlbum *Good News* veräffentligt. S’ Wark hàt sehr güata Kritik bikumma un ìsch uff Plàtz 2 vum Billboard Hot 200 ànakumma. Mìt’m Remix vum Liad *Savage* zamma mìt dr Beyoncé hàr sa ìhr äärschter Nummer-Ains-Hit ìn Amerikà ghàà. Ìhra Sìnggel *WAP* zamma mìt dr Cardi B ìsch eewafàlls Nummer-Ains-Hit ìn Àmerikà gsìì, wia àui ìn àndra Lander. S’ Liad ìsch àm Schpìtzaplàtz 1 vum Billboard Global 200 gsìì. Ànna 2021 hàt d' Megan Thee Stallion zamma mìt dr Doja Cat àm Remix vun dr Ariana Grande ìhrem Liad *34+35* mìtgmàcht. Dr Remix ìsch Zwaita ìm Billboard Hot 100 worra. Ìm saalwa Joohr ìsch ìhr äärscht Kùmpilàzioonsàlbum *Something for Thee Hotties* üssagànga. Àui ànna 2021 ìsch d’ Sìnggel *Thot Shit* ärschììna, wo bis ìn d’ Top 20 ìn Àmerikà glunga-n-ìsch. Fìr dàs Liad hàt sa a Nominiarung bii da Grammy Awards bikumma, ìn dr Kàtegorii „Bäschta Rap-Ufffiahrung“. Ànna 2022 ìsch ìhr zwait Schtüdioàlbum *Traumazine* üssagànga. S’ Wark ìsch vu sa Kritiker globt worra un ìsch uff Plàtz 4 vum Billboard Hot 200 ànakumma.

Ìm Làuif vun ìhrer Kàrriar hàt d’ Megan Thee Stallion mehrera Üsszaichnunga bikumma, drunter säcks BET Awards, fìmf BET Hip Hop Awards, viar American Music Awards, zwai MTV Video Music Awards, a Billboard Women in Music Award un dräi Grammy Awards. Bii dr 63. Verlaihung vu sa Grammy Awards ìsch sa d’ zwaita Fràui worra, wo-n-a Üsszaichung àls „Bäschter Näijer Kìnschtler” bikumma hàt – noh dr Lauryn Hill ànna 1999. Ànna 2020 hàt sie d’ Zittschrìft *[[Time]]* bii da 100 iiflussriichschta Litt ìn dr Walt glischtet.

## Weblìnks

* 
* 
*

## Ainzelnoohwiisa
Oyapock

Dr **Oyapock** odd’r **Oiapoque** ìsch a Fluss ìn Südàmerikà.

Ar hàt siina Kwalla neerdlig vu dr Hoocheewana Serra Uassipein ìm bràsiliànischa Bundesschtààt Amapá. Ar bìldet uff 403,4 Kilomeeter d’ Granz zwìschem Frànzeesch-Guayana un Bràsilia, bis’r ìn dr Àtlàntik mìndet.

’S gìtt a Schtroossabrucka ìwwer dr Oyapock, wo d’ frànzeescha Gmainda Saint-Georges-de-l'Oyapock mìt dr bràsiliànischa Schtàdt Oiapoque verbìndet. D’ Brucka-n-ìsch ànna 2011 gfärtigt worra àwwer ìsch numma-n-ìm März 2017 gäffnet worra. Üsserdam kààt maa aifàch mìt Aibaim dur d’ Granz zwìscha da baida Schtädt fàhra.

D’ Granz wìrd dur d’ Polizäi un d’ Främdalegioon üss Kourou bewàcht. Zollamter gìtt’s z’ Saint-Georges-de-l’Oyapock un z’ Camopi.

## d’ Naawaflìss

## a pààr Bìlder

Oyapock maripa falls tree.jpg|dr Maripa-Wàsserfàll
Oyapock maripa falls view.jpg|dr Maripa-Wàsserfàll
Une pirogue SGO.jpeg|a Aibàuim uff’m Oyapock
Oiapoque (30690937688).jpg|d’ Brucka zwìscha Frànkrììch un Bràsilia


## Weblìnks

* dr Oyapock ìn dr Sandre-Dàtabànk (frànzeesch)

## Referanza
James Browning

Dr **James Nathan Browning** (* 13. März 1850 bii Arkadelphia, Clark County, Arkansas; †&nbsp;9. Nowamber 1921 z’ Amarillo, Texàs) ìsch a àmerikànischer Politiker gsìì. Zwìscha 1899 un 1903 ìsch’r Vìzagouverneur vum Bundesschtààt Texàs gsìì. 

## sii Laawa un Kàrriar
Dr James Nathan Browning ìsch ànna 1850 uff’ma Büürahoof bii Arkadelphia ìm Süüda vum Bundesschtààt Arkansas uff d’ Walt kumma. Mìt viar Joohra hàt’r sii Vàtter verloora. Ar ìsch ìn d’ äffentliga Schüala vu siinera Haimet gànga. Wahrem Bìrgerkriag hàt’r nìt ìmmer ìn d’ Schüal känna geh, àwwer ar hàt salbscht naawa dr Schüal vììla Dìnga glarnt. Ànna 1866 ìsch’r mìt siinera Fàmìlia ìns Texàs kumma, wu-n-’r fìr ain Joohr ìm Stephens County àls Cowboy gschàfft hàt. D’rnooh hàt’r zamma mìt siim Brüader z’ Fort Griffin a Ranch betrììwa. Ar hàt d’rwillscht Racht gschtudiart un ìsch ànna 1876 z’ Albany àls Rachtsànwàlt züagloo worra. Ar ìsch z’äärscht Frììdarìchter gsìì, àwwer boll druff ìsch’r fìr zwai Joohra Bezirksschtààtsànwàlt ìm Shackelford County worra. Üsserdam hàt’r àn Sunntigsschüala unterrìchta. Ànna 1881 hàt’na dr Gouverneur Oran M. Roberts àls Schtààtsànwàlt ìm 35. Grìchtsbezirk vum Texàs ärnännt.

Ìn Politik ìsch dr Browning Mìtglììd vu dr Demokrààtischa Pàrtäi gsìì. Zwìscha 1883 un 1888 so wia nochamol ìn da Joohra 1891 un 1892 ìsch’r Mìtglììd ìm Represantàntahüüs vum Texàs gsìì. Därt hàt’r zittawiis dr Juschtizüssschuss glaita; ar ìsch àui Mìtglììd ìn da Üssschìss fìr Zuchthiiser un Bewässerung gsìì. Noh siinera Zitt ìm Represantàntahüss hàt’r sìch z’ Clarendon nììdergloo; doo hàt’r wììder àls Ànwàlt gschàfft. Ìm Joohr 1896 hàt’r z’ Amarillo zamma mìt’ma Pàrtner a Ànwàltsbüroo grìnda. Ànna 1898 ìsch dr Browning àn dr Sitta vum Joseph D. Sayers àls Vìzagouverneur vu siim Schtààt gwählt worra. Àn dara Schtälla-n-ìsch’r amol wììdergwählt worra, dàsmol àn dr Sitta vum Joseph D. Sayers — ar ìsch àlso vu 1899 bis 1903 Vìzagouverneur gsìì. Naawadràà ìsch’r Schtällvertratter vum Gouverneur un Vorsìtzender vum Schtààtssenààt gsìì. Nooh siinera Ziit àls Vìzagouverneur hàt dr Browning wììder àls Ànwàlt gschàfft. Ar ìsch àui Vorschtàndsmìtglììd vu dr Üniwärsiteet vum Texàs worra. Ànna 1904 hàt’r z’ Amarillo sii aiga Ànwàltsbüroo grìnda. Zwìscha 1906 un 1914 ìsch’r àls Bezirksrìchter taatig gsìì.

Dr Browning ìsch Fräimüürer un Mìtglììd vu dr methodìschta Kìrìch gsìì. Ar ìsch àm 9. Nowamber 1921 z’ Amarillo ìm Norda vum Texàs gschtoorwa. Ar ìsch därt uff’m Llano-Frììdhoof beardigt worra.

Dr James Browning hàt z’äärscht d’ Cornelia E. Beckham ghiiroota ghàà. D’ Ehafràui ìsch àwwer zwai Joohra schpeeter gschtoorwa. Àm 9. März 1879 hàt’r d’ Virginia Bozeman ghiiroota; mìt ìhra hàt’r fìmf Seehn un viar Techter ghàà.

## Lìteràtüür
* 
* 

## Weblìnks
*
Edwige Diaz

D’ **Edwige Diaz** (* 15. Oktoower 1987 z’ Marseille) ìsch a frànzeescha Politikera vu dr Pàrtäi Rassemblement National (RN). Sa ìsch zitter 2016 Regionààlräätin vun Näi-Àkwitània un Àbgoordneta üss’m Département Gironde ìn dr Nàzionààlversàmmlung zitter 2022.

## ìhr Laawa un Kàrriar
D’ Edwige Diaz hàt Schpànisch gschtudiart un hàt a Maischterpriafung bschtànda. Ìhra Groossvàtter ìsch a schpànischer Kommünìscht gsìì, wo ìn’ma Àtoomkràftwark gschàfft hàt.

D’ Diaz hàt àn dr Presidantschàftswàhl vu 2007 fìr dr Nicolas Sarkozy gwählt un ìsch ain Joohr làng Mìtglììd ìn dr Pàrtäi UMP gsìì. Sa ìsch àwwer vum Sarkozy siinera Sìcherhaitspolitik änttöischt worra un hàt àn dr Presidantschàftswàhl vu 2012 fìr d’ Marine Le Pen gwählt. Zwai Joohra schpeeter ìsch sa Mìtglììd ìm Front National worra, nohdam àss sa ànna 2014 d’ Le Pen bii era Versàmmlung fìr d’ Öiropàwàhl ìm Département Corrèze getroffa hàt.

Ìm Septamber 2014 ìsch d’ Diaz Kàndidààtin bii dr Senààtswàhl gsìì. Ìm Dezamber 2015 ìsch sa àn dr Regionààlwàhl gwählt worra. Ànna 2016 hàt sa em Jacques Colombier àls Laitera vu dr lokààla-n-Àbtailung Gironde vum Front National noohgfolgt. Ìm Jüüni 2017 ìsch sa Kàndidààta bii dr Pàrlamantswàhl ìm 11. Wàhlkrais vum Gironde gsìì. Ìn dr äärschta Wàhlrunda hàt sa 23,7 Prozant vu da Schtìmma bikumma. Ìn dr zwaita Runda ìsch sa mìt 42,98 Prozant vu da Schtìmma vu dr Véronique Hammerer (LREM) gschlààga worra. Ànna 2020 hàt sa sìch àn dr Gmaindawàhl z’ Saint-Savin ìn dr Gironde uffgschtällt. Sa ìsch mìt 43,8 Prozant vu da Schtìmma vum üssschaidenda Bìrgermaischter Alain Renard (PS) gschlààga worra.

Ànna 2021 hàt d’ Diaz d’ Kàmpàània fìr d’ Regionààlwàhl ìn Näi-Àkwitània glaita. Ìhra Lischta-n-ìsch ìn dr zwaita Wàhlrunda uff Plàtz 2 ànakumma mìt 19,11 Prozant vu da iigaawana Schtìmma. Bii dr Pàrlamantswàhl vu 2022 ìsch d’ Diaz Kàndidààtin vum RN ìm 11. Wàhlkrais vum Gironde gsìì. Sa ìsch ìn dr zwaita Runda mìt 58,7 Prozant vu da iigaawana Schtìmma gwählt worra — sa hàt d’ üssschaidanda-n-Àbgoordneta Véronique Hammerer gschlààga. Ìn dr Nàzionààlversàmmlung ìsch sa Mìtglììd vum Üssschuss fìr d’ Gsätzer worra.

Ìm Nowamber 2022 ìsch d’ Diaz biim 18. Kongrass vum Rassemblement National bii da säcks Vìzavorsìtzenda vu dr Pàrtäi ärnännt worra. In dr voorzogene Pàrlamentswàhl vu 2024 isch d' Diaz in dr erschte Runda widrgwählt worra. 

## Weblìnks

* d’ Edwige Diaz uff dr Websitta vum Rassemblement National (frànzeesch)
* d’ Edwige Diaz ìn dr Àbgoordneta-Dàtabànk vu dr Nàzionààlversàmmlung (frànzeesch)
* d’ Edwige Diaz bii *NosDéputés.fr* (frànzeesch)
* d’ Edwige Diaz bii dr Haute Autorité pour la Transparence de la Vie Publique (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Walter Gresham

Dr **Walter Gresham** (* 22. Jüüli 1841 bii Newtown, King and Queen County, Virginia; †&nbsp;6. Nowamber 1920 z’ Washington, D.C.) ìsch a US-àmerikànischer Politiker gsìì. Zwìscha 1893 un 1895 hàt’r dr Bundesschtààt Texàs ìm Represantàntahüüs vu da Verainigta Schtààta vertratta.

## sii Laawa un Kàrriar
Dr Walter Gresham ìsch ànna 1841 bii Newtown ìm Oschta vum Bundesschtààt Virginia uff d’ Walt kumma. Ar ìsch dr Suhn gsìì vum Edward un vu dr Isabella Gresham geboorana Mann. Ar ìsch Schialer àn dr *Stevesville Academy* un dr *Edgeville Academy* gsìì. D’rnooh hàt’r bis 1863 àn dr Üniwärsiteet vu Virginia z’ Charlottesville gschtudiart. Doo druff ìsch’r wahrem Sezässioonskriag Soldààt ìm Heer vu dr Konfederàzioon gsìì. Ar hàt d’rnooh Racht gschtudiart un ìsch ànna 1867 àls Rachtsànwàlt züagloo worra. Àls Ànwàlt hàt’r z’äärscht z’ Galveston gschàfft. Ànna 1872 ìsch’r Bezirksschtààtsànwàlt ìn siinera näija Haimet worra. Gliichzittlig hàt’r a politischa Kàrriar ààgfànga, àls Mìtglììd vu dr Demokrààtischa Pàrtäi. Vu 1886 bis 1891 ìsch’r Àbgoordnet’r gsìì ìm Represantàntahüüs vum Texàs. 

Bii da Kongrasswàhla vu 1892 ìsch dr Gresham ìm 10. Wàhlbezirk vum Texàs ìns US-Represantàntahüüs gwählt worra — doo ìsch’r àb’m 4. März 1893 àls Noohflger vum Joseph D. Sayers gsassa. Ar ìsch ìm Joohr 1894 nìt bschtaadigt worra un hàt àlso àm 3. März 1895 dr Kongrass müassa fààraloo. Noh-n-em And vu siinera Zitt ìm Represantàntahüüs hàt dr Gresham wììder z’ Galveston àls Ànwàlt gschàfft. Ar ìsch àm 6. Nowamber 1920 z’ Washington, D.C. gschtoorwa un ìsch z’ Galveston beardigt worra.

Dr Gresham hàt àm 28. Oktoower 1868 d’ Josephine C. Mann ghiiroota ghàà. Mìt ìhra hàt’r niina Kìnder ghàà.

## Lìteràtüür
* 

## Weblìnks

*