11. Jahrhundert

S **11. Jahrhundert** hät am 1. Januar 1001 aagfange und am 31. Dezember 1100 uufghört.  Die erscht Jahrhunderthälfti isch d Übergangsphase vom Früehmiddelalter zum Hochmiddelalter in Europa gsii.

## Ereigniss / Entwicklige
* D Wikinger, gfüert vom Leif Erikson, händ ums Jahr 1000 einigi chliini Siedlige in Nordamerika errichtet, wo kei 50 Jahr überlebt händ.
* Ane 1006 übergit dr König Ruedolf vo Burgund d Stadt Basel em dütsche Köönig Heinrich II.
* Um 1008 laat sich de Olof Skötkonung, dr schwedisch König, taufe und hilft s Bistum vo Skara yrichte. Aafang vo dr langwiirige Chrischtianisierig vo Schwede.
* Dr Kalif Al-Hakim laat 1009 d Grabeschile z Jerusalem zerschtöre. 
* Gründig vom Kamaldulenser-Orde um 1012. 
* Undergang vom jüdische Chasareriich um 1016. 
* Dr Knut de Gross, König über Dänemark, wird 1016 König vo England.
* Um 1022: Synode vo Pavia. Verbot vo dr Prieschterehe, Amtsenthebig vo verhüratete Prieschter und Bschluss über d Erbunfähigkeit vo Prieschterchinder. 
* Aafang vo dr Salierherrschaft im Häilige Römische Riich dur d Wahl vom Konrad II. zum düütsche König im September vom Jahr 1024.
* Um 1031 fangt in Schpanie d Reconquista aa.
* Ane 1033 fallt s Königriich Burgund as Häilige Römische Riich.
* Dr Konrad II. leit 1037 d Erblichkeit vo Läche per Gsetz fescht.
* Um 1051 erobered d Seldschuke d Stadt Isfahan.
* Am 16. Juli 1054 chunnts zum Morgeländische Schisma, dr Spaltig vom Chrischtetum i di orthodoxi und di katoleschi Chile. 
* D Normanne erobered 1066 Ängland.
* I dr Schlacht vo Manzikert im weschtliche Armenie siiged 1071 d Seldschuke über s Heer vom Byzantinische Riich und gründed s Sultanat Ikonion.
* Mit der Gründig vom Chloschter *Sakyapa* ("Graui Erde") im Jahr 1073 dur de Khön Könchog Gyalpo fangt d Sakya-Schueltradition vom tibetische Buddhismus aa.
* Dr Papst Gregor VII. verfasst 1075 s Dictatus Papae womit dr Inveschtiturschtriit aafangt.
* Dr Hermann I. gründet d Linie vo de Markgrofe vo Bade.
* Ane 1079 wird dr Staufer Friedrich I. Herzog vo Schwoobe.
* Am 25. Mai 1085 eroberet de Alfons VI. Toledo in Schpanie vo de Maure zrugg.
* Schaffig vom Domesday Book im Jahr 1086. Es erfasst d Grundbsitzverhältniss in England. 
* S Königreich Kroatie fallt 1091 a Ungarn. 
* Dr El Cid eroberet 1094 d Stadt Valencia.
* Dr Papst Urban II. rüeft 1096 zum erschte Chrüzzug uuf.
* Dr erscht Chrüzzug füert derzue, ass d Chrüüzridder ane 1099 Jerusalem erobere.
* Vom Marpa und sim Schüeler Milarepa gaat d Kagyü-Schuel vom tibetische Buddhismus us.
* In Mitteleuropa gits chuum Hüüser us Schtei. Dr Adel läbt in Burge us Holz, so gnänti *Motte*. Um 1050 ume fangt dr Burgebau uf Höherugge aa.
* Ab ungefähr em Jahr 1000 werded neui Chile als Schteibaute errichtet.
* D Wartburg wird 1067 uf Gebiet baut, wo s Chloschter Hersfeld für sich beansprucht hät.

## Persönlichkeite
* Wilhelm der Eroberer, änglische König
* Macbeth, König vo Schottland
* Alp Arslan, seldschukische Herrscher
* Heinrich IV., düütsche Kaiser
* Papst Gregor VII. (Hildebrand)
* Khön Könchog Gyalpo, Gründer vo dr Sakya-Schuel vom tibetische Buddhismus
* Marpa, buddhistische Meischter und Vorvater vo dr Kagyü-Schuel vom tibetische Buddhismus
* Milarepa, buddhistische Meischter und Vorvater vo dr Kagyü-Schuel vom tibetische Buddhismus

## Erfindige und Entdeckige
* Erfindig vo dr Rageete in China
* Dr Buechdruck, wo me z China sit em achte Joorhundert kännt het, wird wyterentwiklet und schafft jetz au mit bewegleche Stämpfel us Holz.