open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lisa Gertsch

D **Lisa Gertsch** (* 1992 z Bärn) isch e Schwyzer Reschiseeri, Draibuechautoori un Filmbrodezänti. Fir iri Aarbet isch si scho ne baar Mool uuszaichnet woore.

## Lääbe
D Gertsch het iri Matura in Filesefy gmacht un het druf as Brodekzioonsassischtänti am Filmhuus Bärn gschafft. Vu 2013 bis 2017 het si ne Bachelorstuudium im Fach Film an dr Zürcher Hoochschuel vu dr Chinscht (ZHdK) gmacht. Anne 2023 het si deert e Masterabschluss im Fach Reschy gmacht. Syter anne 2023 isch si Dozänti fir s Fach Draibuech an dr ZHdK. Si isch Mitgliid vum Kolläktiiv Sabotage z Züri. Si schafft as Reschiseeri un Driabuechautoori in dr Schwyz un z Dytschland.

## ire filmisch Schaffe
Mit irem Chuurzfilm *Fast Alles* (2017) het si 2018 dr Student Academy Award («Studäntenoscar») in dr Kategory Narrative gwunne. Dr Film verzellt d Gschiicht vun eme Baar: Dr Mann (Michael Neuenschwander) lyydet an dr Alzheimer-Chranket; sy Frau (Oriana Schrage) stoot vor dr schwiirigen Entschaidig, iin in e Bflääghaim z bringe. Doch statt des z due, entschaidet si s Baar fir e Uurlaub am Meer, zum no mool d Zyt as normaal Eebaar z gnieße. Dr Film lyychtet d Rusfoorderige un emezionaale Memänt uus, wu mit ere frieje Alzheimer-Diagnoos verbunde sin. Dr Film het 2017 dr Winterthurer Chuurzfilmbryys gwunne un isch 2019 nomeniert gsii fir dr Schwyzer Filmbryys.

Ire Film *Electric Fields* (2024) isch en episoodische Schwarz-Wyss-Film, wu Draum un Realiteet verschmulze sin un wu s Absuurd un s Fantastisch zelebriert wiird. Doodin wääre Elemänt wie Voogelschwäärm, wu si zue yyserne Magneetfälder verwandle, un en Mann, wu ne Jooreszyt im Wald verschlooft un mischteriees in eme See verschwindet, bruucht zum e surreaali Wält schaffe. Dr Film isch 2024 bim Filmfeschtiwäl Max Ophüls Bryys e baar Mool uuszaichnet woore: as beschte Spiilfilm, fir s bescht Draibuech (Fritz-Raff-Draibeuchbryys) un mit em Bryys vu dr Filmkritik. Derzue isch dr Film fri dr Schwyzer Filmbryys 2024 nomeniert woore.

## Filmegrafy
* 2017: *Fast alles*
* 2019: *Happy Birthday*
* 2020: *J’ai arrêté de caresser le chien*
* 2024: *Electric Fields*

## Weblink
* 

## Fueßnote
Aurélia Beigneux

D’ **Aurélia Beigneux**  (* 2. Jüüni 1980 z’ Rillé, Département Indre-et-Loire) ìsch a frànzeescha Politikera vu dr Pàrtäi Rassemblement National (RN). Sa ìsch z’äärscht ìn Politik z’ Hénin-Beaumont (Pas-de-Calais) engaschiart gsìì un ìsch zitter 2019 Àbgoordneta ìm Europàpàrlamant.

## ìhra Kàrriar
D’ Beigneux hàt z’äärscht àls Àssistànta ìn’ra Àpotheek g’schàfft. Ànna 2012 ìsch sa Gschaftsfiahrera vum Unternamma Epinorpa worra. Ànna 2009 ìsch sa Mìtglììd ìn dr Pàrtäi Front National worra, wo ànna 2018 ìn *Rassemblement National* umtaift worra-n-ìsch. Ànna 2012 hàt sa zem äärschta Mol fìr a politisch Àmt kàndidiart: Zamma mìt’m Ludovic Pajot àls ìhrem Schtällvertratter hàt sa sìch bii da Pàrlàmantswàhla vu 2012 ìm 9. Wàhlkrais vum Pas-de-Calais uffg’schtällt; àm äärschta Wàhlgàng hàt sa 17 Prozant vu da iigaawana Schtìmma bikumma.

Bii da Kommünààlwààhla vu 2014 ìsch sa uff dr Lischta vum Steeve Briois àls Gmaindaräätin gwählt worra, Dr Briois hàt sììe àls schtällvertrattenda Bìrgermaischtera ärnännt. Ànna 2015 ìsch sa zamma mìt’m Christopher Szczurek àls Àbgoordneta vum Root vum Département Pas-de-Calais ìm Kàntoon Hénin-Beaumont-2 g’wählt worra; ìm zwaita Wàhlgàng hàt sa 53,8 Prozant vu da Schtìmma bikumma. Bii da Kommünààlwààhl vu 2020 ìsch sa àls Gmaindaräätin wììderg’wäählt worra.

Ànna 2019 ìsch d’ Beigneux vu dr RN-Pàrtäifiahrung uff dr 14. Lischtaplàtz fìr d’ Öiropàwàhl nominiart worra. Bii dr Wààhl hàt dr RN liicht àn Schtìmma verloora (minüs 1,5 Prozant) àwwer hàt 23 vu da 79 frànzeescha Màndààta g’wunna; domìt ìsch d’ Beigneux Àbgoordneta ìm Öiropäischa Pàrlàmant worra. Zamma mìt ìhra Pàrtäikolleega hàt sa sìch dr rachtsextreema Fràkzioon „Idäntiteet un Demokràtii“ ààg’schlossa. Fìr d’ Fràkzioon ìsch d’ Beigneux Mìtglììd ìm Üssschus fìr Umwaltfrooga, äffentliga G’sundhait un Laawesmìttelsìcherhait. Sa ìsch àui schtällvertrattend Mìtglììd vum Untersüachungsüssschuss ìm Zammahàng mìt’m Schutz vu Tiarla biim Trànschport — daa Üssschuss gìtt’s zitter Septamber 2020.

## a pààr Bìlder vun ìhra

Aurélia Beigneux (cropped).JPG|àn dr Kommünààlwààhl vu 2014 z’ Hénin-Beaumont
Hénin-Beaumont - Élection officielle de Steeve Briois comme maire de la commune le dimanche 30 mars 2014 (090).JPG|àn dr Kommünààlwààhl vu 2014
File:Hénin-Beaumont - Meeting de soutien aux candidats des cantons de Hénin-Beaumont-1 et Hénin-Beaumont-2 en présence de Marine Le Pen (20).JPG|zamma mìt’m Christopher Szczurek un em Steeve Briois
Aurélia Beigneux, Député européen.jpg|ànna 2019


## Weblìnks

* d’ Aurélia Beigneux ìn dr Àbgoordneta-Dààtabànk vum Öiropàpàrlamant (hoochdiitsch)
* d’ Aurélia Beigneux bii dr Haute Autorité pour la Transparence de la Vie Publique (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Goschehobel (Band)

**Goschehobel** isch e dytschi Folk-Rock-Musikgruppe us em Kinzigdal, wu uf Alemannisch singe. Si sin gnännt noch eme alemannische Wort fir d Mundharmonika.

## Bandgschicht
Aagfange het s im Merz 1983, wu dr Eberhard Jäckle un Urban Huber e chlaine Ufdritt zäme ghaa hän z Waldkirch, doodmool no ohni Bandname. Di beede chänne si scho syt dr Chinderschuel. Dr Jäckle spiilt Gitarre un singt, dr Urban Huber-Wölfle spiilt Goschehobel un Gitarre un duet au singe. Im Summer 1983 si si vor rund 500 Lyt im Spiegelzält bim Fryburger Zält-Musik-Feschtiwäl ufdrätte un sin doodermit in dr Region bekannt wore.

Studiert hän alli zwee Sozialpedagogik. Dr Jäckle het as Sozialarbaiter, Spiilpedagog un Musiktherapeut gschafft, dr Huber het si as Chunschthandwärcher un Goldschmid säbschtständig gmacht.

Mänkmoll duet s Duo au as Trio mit em Oliver Fabro (Gitarre, Mandoline, Bass, Percussion) oder as Quintett, no zuesätzli mit em Jonathan Freitag (Schlagzyyg) un em Andres Bucholz (E-Bass, Kontrabass) ufdrätte. 

Dr Oliver Fabro isch au dr Broduzänt vu dr CD vu dr Band un duet si unter sy Label mit Sitz z Säckinge uusegee.

## Bsetzig
* Eberhard Jäckle, Gitarre, Gsang
* Urban Huber-Wölfle, Gsang, Goschehobel, Gitarre
* Oliver Fabro, Gitarre, Mandoline, Perkussion
* Andres Buchholz, E-Bass, Kontrabass
* Jonathan Freitag, Schlaagzyyg

## Musikstil
Uurspringli het si dr Musikstil vu Goischehobel an Voorbilder wie Bob Dylan, Neil Young oder dytschsproochige Liedermacher orientiert. Mittlerwyyli hän si au anderei Yyfliss in iri Musik ufgnuu, wie Blues, Rock, Latino un Reggae. D Täxt sin zmaisycht uf Alemannisch gschriibe un mänkmool äärnscht, mänkmool humoorvoll, poetisch, noodänkli, ironisch oder witzig. Dr Gsang ist zwoostimmig, je no Bsetzig cheme verschiideni Inschtrumänt derzue.

## Diskografy
* 1988: *Novemberbilder*, MC
* 1996: *Nix wie furt* (Fabro Records)
* 1998: *Eigini Spure* (Fabro Records)
* 2001*: Igschdöpseld.* (Fabro Records)
* 2004: *Zwischezit.* (Fabro Records)
* 2007: *Lichteri Däg* (Fabro Records)
* 2008: *In de Dose* (Fabro Records)
* 2012*: Vagabunde* (Fabro Records)
* 2017*: Kunderbunt* (Fabro Records)
* 2022: *Zämme* (Fabro Records)

## Weblink
*Offiziälli Websyte

## Fueßnote
Zentralrat Deutscher Sinti und Roma

Dr **Zäntraalroot vu Dytsche Sinti un Roma** (dt. *Zentralrat Deutscher Sinti und Roma*) isch e Inträsseverdrättig mit Sitz z Haidelberch, wu si fir d Roma ysetzt, wu scho syt langem iri Haimet z Dytschland hän un di dytsch Staatsbuurgerschaft hän. Die Roma gheere vor allem zue der Gruppe vu dr Sinti.

## Gschiicht
Anne 1968 het dr *Verband  und Interessengemeinschaft rassisch Verfolgter nichtjüdischen Glaubens deutscher Staatsbürger*, wu 1958 z Mannem grindet wooren isch un si fir d Stroofverfolgig vu dr NS-Verbräche un d Anerkännig vu Sinti un Roma as Opfergruppe yygsetzt ghaa het, d Aarbet noch em Dood vum Mitgrinder Oskar Rose yygstellt. Doodruf hän dr Vinzenz Rose un em Oskar Rose sy Suun Romani Rose d Aarbet mit em *Verband Deutscher Sinti* fuurtgsetzt. Aagregt dur di internazionaal Vernetzig het mer s in dr 1970er Joor gschafft, ass di si di mediaal un bolitisch Ufmeerksamkait uf d Schicksaal vu dr Minderhait griichtet het. Im Februar 1982 hän wiichtigi Lyt us däre Buurgerrääächtsbeweegig Zäntraalroot vu Dytsche Sinti un Roma grindet. Voorsitzer isch syterhäär dr Romani Rose. Eerevoorsitzer isch bis zue sym Dood dr Franz Rosenbach gsii. Ai Joor no dr Grindig vum Zäntraalroot isch 1983 z Hamburg d Rom un Cinti Unioon grindet woore, wu si steeker wie dr Zäntraalroot fir di v.&nbsp;a. us Oschteuropa gflichtet Roma yygsetzt het.

## Struktur

Dr Verain isch dr bolitisch Dachverband vu 17 Mitgliidsverain, dr nyyn Landesverbänd un verschiidene andere Zämeschliss. Dr Zäntraalroot drait s Dokumäntazioons- un Kultuurzäntrum vu Dytsche Sinti un Roma z Haidelberch, e wiichtig Kultuurzäntrum un Archiiv fir dr Porajmos, d NS-Verfolgig vu dr dytsche Sinti un Roma. Dr Zäntraalroot wird all Joor mit rund 500.000 Euro us Mittel vum Beuftdraite vu dr Bundesregierig fir Kultuur un Meedie gfeerderet.

### Mitgliidsverain
Mitgliidsverain sin:

## Film
* Peter Nestler (Reschy): *Unrecht und Widerstand. Romani Rose und die Bürgerrechtsbewegung* (… der Sini und Roma) Dokumäntaarfilm, D, 2022, 112 Min.

## Weblink
* Offiziälli Websyte

## Fueßnote
Pontfaverger-Moronvilliers

**Pontfaverger-Moronvilliers**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Region Grand Est. D’ Gmainda gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Mourmelon-Vesle et Monts de Champagne. D’ Iiwoohner nänna m’r *Pontfabriciennes*  (fìr d’ Fràuija) un  (fìr d’ Manner).

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1598127", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }
Pontfaverger-Moronvilliers lììgt äbba 17 Kilomeeter oscht-nordeeschtlig vu Reims àn dr Suippe. Umgaa wìrd Pontfaverger-Moronvilliers vu da Nochbergmainda Aussonce ìm Norda, Bétheniville ìm Oschta, Saint-Hilaire-le-Petit ìm Oschta un Süüdoschta, Saint-Martin-l’Heureux ìm Süüdoschta, Prosnes ìm Süüda, Beine-Nauroy ìm Süüdwäschta so wia Selles ìm Wäschta.

## G’schìcht
Moronvilliers ìsch ìm Äärschta Waltkriag vollschtandig zärschteert worra. Ìm Oktoower 1915 hann d’ diitscha Truppa doo Gìftgààs iig’sätzt.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Liawafràuikìrìch *(église Notre-Dame)* z’ Pontfaverger ìsch ìm Schtiil Art déco bàuija worra. D’ 14 Glààsfanschter mìt’m Kriizwaag druff, wo dr Elsasser Jacques Grüber ànna 1924/25 g’moolt hàt, sìnn àls Histoorisch Dankmol vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. Àui dr Tàuifäcka so wia d’ Schtaischtàtüüta vu dr Jumpfra Mària-n-üss’m 16. Joohrhundert sìnn àls Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung iig’schtuuft. Dr Holzkrüzifix üss’m 16. Joohrhundert ìsch àls Histoorisch Dankmool vu regionààler Bediitung iig’schtuuft.
* a Kriagerdankmool fìr d’ Soldààta vum Diitsch-Frànzeescha Kriag eehra
* a Kriagerdankmool fìr d’ Soldààta vum Äärschta Waltkriag. Uff dr Vorsitta-n-ìsch a Bronzaschtàtüüta vu’ma g’schtoorwana Soldààt, wo vu’ma Laichatüach g’däckt ìsch. D’ Schtàtüüta hàt dr Bìldhàuijer Jules Visseaux üss Carignan g’màcht. S’ Dankmool ìsch àm 19. Àwrìl 1925 iig’wäijt worra.
* a diitscher Soldààtafrììdhoof vum Äärschta Waltkriag. Ar ìsch ànna 1915 ärschtällt worra. Doo sìnn 1613 Soldààta beardigt; bii dana sìnn 121 unbekànnta Soldààta.


Suippe River at Pontfaverger-Moronvilliers.JPG|d’ Suippe z’ Pontfaverger-Moronvilliers
Pontfaverger 4727.JPG|dr Dorfplàtz mìt dr Liawafràuikìrìch un em Roothüüs
Pontfaverger église 4722.JPG|d’ Süüdfàssààda vu dr Liawafràuikìrìch
Pontfaverger 1870 monument 4749.JPG|s’ Kriagsdankmool vu dr Diitsch-Frànzeescha Kriag
Pontfaverger 4779.JPG|s’ Kriagsdankmool vum Äärschta Waltkriag
Pontfaverger 4733.JPG|dr Iigàng vum diitscha Soldààtafrììdhoof
Pontfaverger 4739.JPG|uff’m diitscha Soldààtafrììdhoof


## Lüag àui
* Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne

## Lìteràtüür
* 
* 

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik ìwwer d’ Gmainda Pontfaverger-Moronvilliers biim INSEE (frànzeesch)
* Schtàtistik ìwwer d’ Gmainda Pontfaverger bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)
* Informàzioona ìwwer d’ Gmainda Pontfaverger-Moronvilliers bii LdH/Cassini/INSEE (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Schweizer Monat

De **Schwyzer Monet** (mit volem hoochtüütschem Titel *Schweizer Monat. Die Autorenzeitschrift für Politik, Wirtschaft und Kultur*) isch e liberaali Zytschrift, wo z Züri useggèè wiird. Ab irer Gründig 1921 hät si *Schweizerische Monatshefte* ghäisse, ab 1931 *Schweizer Monatshefte* – und de hüttig Name hät si sit 2011.

## Was die Zytschrift isch
D Zytschrift verstaat sich as Autoorezytschrift, wo äigeständigi Chöpf us Politik, Wiirtschaft und Kultuur z Woort chömed. Luut de *[[Neue Zürcher Zeitung|Zürizytig]]* reflektiert de *Schwyzer Monet* us «pointiert liberaaler Waarte s politisch, wiirtschaftlich und kulturell Läbe vo de Schwyz, aber au vo Europa und drüber use»; «liberaal» bedüüti daadebi «ordoliberaal». Luut em früenerige Chefredakter René Scheu, wo s Magazyn 2011 nöi uufgläiset hät, isch es «sachlich, freihäitlich, mit Luscht a de Debatte».

## d Gschicht
Ggründet woorden isch si im Umfäld vom *Volchsbund für d Unabhängigkäit vo de Schwyz* und vom *Tüütschschwyzerische Spraachveräin* (hüt *Spraachveräin vo de tüütsche Schwyz*) z Basel. Scho 1922 isch si dän aber uf Züri züglet. Si isch doozmaal für staatlichi und kulturelli Äigeständigkäit i Verbindig zum «tüütsche Gsamtkultuurrych» uufträtte. I de früene Dryssgerjaar isch si mee und mee fröntlerisch woorde, hät dän aber nach internem Stryt wider de Rank gfunde. Nach em Chrieg isch si für e wiirtschaftsliberaali Naachchriegsoornig yträtte. Ab de 1960er-Jaar hät si sich e stèrcheri kulturelli Uusrichtig ggèè. Ab de 1990er-Jaar isch e nöii Gänerazioon vo liberaalen Ökonoome mee z Woort choo. 2011 hät s en Relaunch ggèè.

## Literatuur
* 
* Thomas Sprecher: *Schweizer Monat 1921–2012. Eine Geschichte der Zeitschrift.* SMH Verlag, Züri 2013.

## Weblink
* Website vom ''Schweizer Monat'' (mit Archyv)
* Im digitalisierte Volltäggscht findt mer über de Swiss Electronic Academic Library Service elteri Uusgabe vo de Zytschrift:
** ''Schweizerische Monatshefte für Politik und Kultur,'' vo 1921 bis 1931
** ''Schweizer Monatshefte. Zeitschrift für Politik, Wirtschaft, Kultur,'' vo 1931 bis 2010
** ''Schweizer Monat. Die Autorenzeitschrift für Politik, Wirtschaft und Kultur,'' Hefte 983–985 (2011)

## Fuessnoote
Pfalz

**Pfalz** staat für:
* Königspfalz, e Burg, en Palascht, wo im Mittelalter d König und Kaiser Hoof ghalte händ, wänn s dur s Rych zoge sind

* Pfalz (Region), e geograafische, hischtoorischi und Wybou-Regioon im Land Rheinland-Pfalz, früener mee oder weniger Täil vo dèm, wo grad unedraa staat
* Kurpfalz, e Regioon im Land Bade-Württebèrg, früener e hischtoorischs Churfürschtetum im Häilige Röömische Rych
* Oberpfalz, en Regierigsbezirk im Freistaat Bäire; früener sälbschtändigi Hèrzogtümmer und au verbandlet mit dèm, wo grad obedraa staat

* de Voorplatz vom Basler Möischter
* Nöii Pfalz, de Sitz vo de Regierig und vom Parlamänt vom Kanton Sanggale

**Lueg auch:**
* Pfälzische Dialekte
Suippe

D’ **Suippe**  (làtiinisch **' odd’r **') ìsch a Fluss ìn Frànkrììch, wo ìn da Regioona Grand Est un Hauts-de-France verlàuift. Sa äntschprìngt ìm Ort Somme-Suippe, verlàuift ìn Rìchtung Nordwäscht un mìndet noh äbba 82 Kilomeeter bii Condé-sur-Suippe àls lìnker Naawafluss ìn d’ Aisne. Knàpp vor dr Mìndung unterkweert sa dr Aisne-Sittakànààl. Uff ìhrem Waag beriahrt sa d’ Départements Marne un Aisne.

## Iigzugsgebiat
Dr Fluss hàt a Iizugsgebiat vu 837&nbsp;km². 83 Prozant vu dana waara fìr d’ Làndwìrtschàft b’nutzt, äbba 15,5 sìnn Walder odd’r nàdììrliga Gebiater.

## Orta-n-àm Fluss

## a pààr Bìlder

Source suippe 11761.jpg|d’ Kwalla vu dr Suippe z’ Somme-Suippe
La Suippe passant ruelle Bayard á Suippes 2023 E.jpg|dr Fluss z’ Suippes
Bétheniville Suippe 4813.JPG|d’ Suippe z’ Bétheniville
La Filature la Suippe 04624.JPG|d’ Schpìnnaräi àn dr Suippe z’ Bazancourt
Barrage et usine de KWh 08692.jpg|Dàmm un Fàwrìk z’ Bazancourt
La Suippe 9489.jpg|d’ Suippe z’ Boult-sur-Suippe
Moulin hydroelectrique de Boult sur Suippe.jpg|Mììhla z’ Boult-sur-Suippe
Suippe 9619.JPG|d’ Suippe z’ Auménancourt
Vue du Moulin d'Heutrégiville depuis le pont sur la Suippe..jpg|d’ Mììhla z’ Heutrégiville àn dr Suippe
Condé-sur-Suippe (Aisne) La Suippe et pont du chemin de fer.JPG|Iisabàhnbrucka ìwwer d’ Suippe z’ Condé-sur-Suippe


## Lìteràtüür
* 
* 

## Weblìnks

* d’ Suippe ìn dr Dàtabànk SANDRE (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
The Wall Street Journal

**The Wall Street Journal**  (kurz **The Journal**, àui **WSJ**) ìsch a ìnternàzionààla Tààgszittung, wo z’ Näi York vum Verlag Dow Jones & Company üssgaa wìrd. D’ Zittung kummt uff Anglisch, Jàpàànisch un Kineesisch rüss. Vu 2012 bis 2014 sìnn àui a pààr Àrtìkel uff Hoochdiitsch online ärschììna. Ànna 2019 ìsch s’ Wall Street Journal d’ zwaita Zittung ìn da USA gsìì, wo-n-àm maischta g’laasa wìrd. D’ Zittung ärschiint ìm Broadsheet-Formààt un online. Zitter siinera Iifiahrung àm 8. Jüüli 1889 ìsch d’ Zittung ununterbrocha gedruckt worra.

Grìnda worra-n-ìsch d’ Wall Street Journal vum Charles H. Dow vu dr Dow Jones & Company. Ànna 2007 hàt d’ News Corporation vum Rupert Murdoch d’ Zittung ìwwernumma. D’ WSJ lüagt m’r àls a sehr güata Zittung àà, bsunderscht fìr ìhra Àrtìkel um d’ Wìrtschàft un Finànz. Bis 2023 hàt d’ Zittung 39 Pulitzer-Priisa g’wunna.

D’ Wall Street Journal düan vor àllem riicha Litt laasa: Ànna 2018 hàt a Schtüdia zaigt, àss 41 Prozant vu da Laaser Millionäära sìnn; s’ durschnìttliga joohrliga Hüüshàltsiikumma vu da Laaser lììgt ìwwer  Dollar. Vììla bekànnta Litt laasa jeeder Tààg d’ WSJ, wia zem Biischpììl dr Jamie Dimon, dr Warren Buffett, dr Charlie Munger, dr Jeffrey Immelt, dr Bill Gates, dr Howard Schultz un dr Barack Obama.

## Lìteràtüür

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta uff Anglisch
* Offiziälla Websitta uff Kineesisch
* Offiziälla Websitta uff Jàpàànisch

## Ainzelnoohwiisa
South China Morning Post

D’ **South China Morning Post** , kurz **SCMP**, lokààl àui „**The Post**“ (, kurz ) gnännt, un ìhra Sunntigsufflààg **Sunday Morning Post** (), gheera züa da Laitmeedia ìn Hongkong (Kiina). D’ SMCP ìsch d’ greeschta anglischschproochiga Tààgszittung z’ Hong Kong: Jeeder Tààg waara-n-äbba 100.000 Examplààra gedruckt. 

Àb 1986 hàt d’ SMCP züa dr News Corporations vum Rupert Murdoch g’heert, bis sa ànna 1993 vum malaisischa G’schaftsmànn Robert Kuok iikàuift worra-n-ìsch. Àm 5. Àwrìl 2016 ìsch d’ SMCP Group vu dr kineesischa Alibaba Group ìwwernumma worra. Bis ìm Àwrìl 2016 hann ìwwer 20.000 Litt fìr a Abonnement b’zààhlt. Noh-n-em Verkàuif vu dr Zittung àn d’ Alibaba Group ìsch s’ Abonnement ìn a koschtaloosa-n-Ààgeboot umg’wàndelt worra. Àb Àuigscht 2020 hàt maa nochamol a Abonnement müassa bezààhla, fìr d’ gànza Online-Wärsioon laasa.

Ànna 2016 hàt a Mainungsumfroog vu dr Kineesischa Üniwärsiteet vu Hongkong gezaigt, àss d’ SMCP d’ lokààla Meedia-n-ìsch, wo d’ Hongkonger àm maischta tràuija. Zitter’m Verkàuif ànna 2016 hann Kritiker gsajt, àss d’ South China Morning Post d’ Ààschàuijung vu dr kineesischa Regiarung düat befäärdra.

## a pààr Bìlder

Datei:South China Morning Post headquarters.jpg|dr Sìtz vu dr SCMP mìt dr aigana Druckàbtailung z’ Tai Po (Hong Kong)
South China Morining Post Office.jpg|dr Sìtz vu dr SMCP z’ Tai Po
HK Bus 10 Tour view 11 Morrison Hill Road 愉景樓 Yue King Building SCMP Group.JPG|a Gebäi vu dr SCMP Group z’ Wan Chai
HK Newspaper 明報 Ming Pao 香港經濟日報 HKET 南華早報 South China Morning Post SCMP 東方日報 Oriental Daily News 金融時報 Financial Times 信報財經新聞 Economic Journal HKEJ Nov 2017 IX1 HKICPA library reading.jpg|Examplààra vu dr SMCP naawa àndra hongkongischa Zittunga


## Lìteràtüür
* 
* 

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta (änglisch)
* Àrkiiv vum HK Magazine (änglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Los Angeles Times

D’ **Los Angeles Times**  (kurz *LA Times* un *L.A. Times*) ìsch a ìwwerregionààla US-àmerikàànischa Tààgszittung mìt Sìtz z’ El Segundo bii Los Angeles (Kàlifornia). Ànna 2019 sìnn jeeder Warktààg 417.936 Examplààra gedruckt worra; àwwer àm Sunntig waara 945.000 Exmplààra verkàuift. Domìt ìsch sa d’ Zittung, wo ìm Wäschta vu da USA-n-àm maischta g’laasa wìrd. D’ Zittung gheert zem Patrick Soon-Shiong un wìrd vu dr California Times veräffentligt. Ìnsg’sàmt hàt sa 
ìwwer 40 Pulitzer-Priisa g’wunna.

## G’schìcht
D’ Los Angeles Times ìsch ànna 1881 grìnda worra. Ìm 19. Joohrhundert ìsch d’ Zittung bekànnt gsìì fìr ìhra Opposizioon züa da Gwarkschàfta. Waagadam ìsch ànna 1910 a Ààschlààg àm Hàuiptsìtz vu dr Zittung z’ Los Angeles gsìì. Unter dr Fiahrung vum Otis Chandler ìn da 1960er Joohra hàt d’ LA Times fànga-n-àà ìwwer nàzionààla Ärraignissa schriiwa. Zitter 2010 hàt d’ LA Times ìmmer weeniger Laaser — dàs ìsch àui dr Fàll bii àndra àmerikànischa Zittunga. Ìm Janner 2018 hann d’ Mìtàrwaiter vu dr Zittung g’wählt, fìr sìch àn’ra G’warkschàft ààschliassa. Ìm Jüüli 2018 hàt d’ Zittung ìhr Hàuiptsìtz uff El Segundo biim Internàzionààla Flughààfa Los Angeles loo wàndla. Zitter 2020 düan d’ Schurnàlìschta vor àllem ìwwer regionààla Ärraignissa b’rìchta — àlso ìwwer Kàlifornia un b’sunderscht Süüdkàlifornia. Ìm Janner 2024 sìnn ìwwer 20 Prozant vu da Mìtàrwaiter äntloo worra, wial d’ Zittung schwaara finànziälla Probleema ghàà hàt.

## a pààr Bìlder

Photo-los-angeles-times-building-post-bombing.jpg|dr Hàuiptsìtz noh-n-em Bùmba-n-ààschlààg ànna 1910
Chandler and Otis 001.jpg|dr Chandler un dr Otis ànna 1917
LATimesBuilding.jpg|s’ Los Angeles Times Building, dr ehamooliga Hàuiptsìtz vu dr Zittung ìm Schtàdtzäntrum vu Los Angeles
Los Angeles Times building El Segundo California 2023-06.jpg|dr geegawartiga Hàuiptsìtz z’ El Segundo
AbandonedLosAngelesTimesVendingMachine2011.jpg|a ehamooliger Zittungsotomààt vu dr LA Times z’ Covina (Kàlifornia) ànna 2011
1984-Newspaper-Vending-Machine.jpg|a Zittungsotomààt vu dr LA Times wahrend da Olìmpischa Summerschpììler z’ Los Angeles ànna 1984
Ticket and article (253554789).jpg|a Àrtìkel uff dr Los Angeles Times


## Lìteràtüür
; Biacher, Zittungs- un Enzüklopädiiàrtìkel

; wìssaschàftliga Àrtìkel

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta (anglisch)
* Àrkiiv zitter 1881 (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
New York Post

__KEIN_INHALTSVERZEICHNIS__

D’ **New York Post**  (vu 1801 bis 1934 *New-York Evening Post*) ìsch a konsärwàtiiwa Boulevard-Zittung üss Näi York. ’S ìsch aina vu da äältschta Tààgszittunga vu da USA. Sa wìrd hìtt vu dr News Corp. üssgaa, wo mìt’m Rupert Murdoch àssoziiart ìsch.

Jeeder Tààg waara-n-äbba 300.000 Examplààra gedruckt; domìt ìsch d’ New York Post ànna 2013 d’ sììbta Zittung gsìì, wo ìn da USA àm maischta glaasa wìrd — hìnter’m The Wall Street Journal, The New York Times, USA Today, Los Angeles Times, New York Daily News und Washington Post. Ànna 2022 ìsch sa d’ viartgreeschta Tààgszittung ìn da USA gsìì, mìt’ma tààgliga-n-Ufflààg vu 146.649 Examplààra.

## a pààr Bìlder

The evening post., May 08, 1916, Page 1, Image 1.pdf|d’ Tìtelsitta vum 8. Mai 1916
SUBWAY RIDERS LOST IN THEIR OWN THOUGHTS AND READING THE NEWSPAPER ON THE LEXINGTON AVENUE LINE OF THE NEW YORK CITY... - NARA - 556666.jpg|a Fràui, wo ìm Näi Yorker U-Bààhn d’ *New York Post* düat laasa, ànna 1974
NYPost 133 plant gate jeh.jpg|d’ Druckaräi vu dr New York Post ìn dr Bronx


## Lìteràtüür
* 
* 
* 
* Thomas G. Voss: *The letters of William Cullen Bryant.* Bànd 1: *1809–1836.* .
* Thomas G. Voss: *The Letters of William Cullen Bryant.* Bànd 2: *1836–1849.* , .
* 
* 
* 

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta (anglisch)
* Àrkiiv zitter 1998 (anglisch)
* Àrkiiv vu ''The Evening Post'' uff *newspapers.com* (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
The Washington Post

__KEIN_INHALTSVERZEICHNIS__

**The Washington Post**  (kurz *The Post*, *WaPo* odd’r *WP*) ìsch d’ greeschta Tààgszittung z’ Washington, D.C., dr Hàuiptschtàdt vu da USA. Sa ìsch ànna 1877 grìnda worra; domìt ìsch sa d’ äältschta Zittung, wo noch hìtt z’ Washington ärschiint. Bis 2013 ìsch sa Tail vu dr Washington Post Company gsìì. Àm 5. Àuigscht 2013 ìsch d’ Zittung àn dr Amazon-Grìnder Jeff Bezos verkàuift worra. Dr Wààhlschpruch vu dr Zittung ìsch *Democracy Dies in Darkness* (anglisch fìr „Demokràtii schtìrbt ìm Fìnschterniss“).

D’ Washington Post wìrd àls aina vu da bäschta Zittunga vu da USA ààglüagt. Bis 2020 hàt sa 65 Pulitzer-Priisa g’wunna — numma d’ New York Times hàt noch meehr bikumma. Üsserdam hann d’ Post-Schurnàlìschta 18 Nieman Fellowships bikumma. Sa sìnn àui 368 mool vum White House News Photographers Association (em Fotogràfbund vum Wiissa Hüüs) üsszaichent worra. D’ Washington Post ìsch vor àllem fìr siina Àrtìkel ìwwer Politik bekànnt. ’S ìsch aina vu da weeniga àmerikàànischa Zittunga, wo àui Büroo ìm Üsslànd hàt — naamlig z’ London un Seoul.

## a pààr Bìlder

Wash Post cover page Aug 9 1925 cover page.jpg|d’ Tìtelsitta vu dr Washington Post àm 9. Àuigscht 1925
Franklin Park & One Franklin Square - Washington, D.C..jpg|s’ Redàkzioonsgebäi vu dr Washington Post — ’s haisst „One Franklin Square“
Washingtonpost.JPG|dr Iigàng vum ehamooliga Redàkzioonsgebäi ànna 2013
Sign, "Welcome Home From the Crow-Eaters," on the front of the Washington Post Building in Washington, DC. President... - NARA - 199955.jpg|s’ ehamooliga Gebäi vu dr Washington Post ànna 1948
Land on the Moon 7 21 1969-repair.jpg|a Maidla düat d’ Washington Post vum 21. Jüüli 1969 mìt dr Schlààgziihlta-n-ìwwer d’ Làndung vun Apollo 11 uff’m Mond
President Trump Delivers Remarks (49498772251).jpg|dr US-Presidant Donald Trump, wo ìn’ra Prassakùmferanz d’ Tìtelsitta vu dr Washington Post düat zaiga


## Lìteràtüür
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
** 
* 
* 
* 

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu dr Washington Post (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Kerstin Krieglstein

D **Kerstin Krieglstein-Unsicker** (* 23. Juuli 1963 z Erlangen) isch e dytschi Neurowisseschaftleri. Si isch syt em Oktoober 2020 Räkteri vu dr Uniwersiteet Fryyburg.

## Lääbe
D Kerstin Krieglstein het noch eme voorzoogene Abituur anne 1981 an dr Elisabethschuel z Marburg  vu 1982 bi 1984 Chemy an dr Uniwersiteet Marburg studiert, vu 1984 bis 1987 Farmazy an dr LMU Minche un vu 1988 bis 1990 Farmakology an dr Uniwersiteet Gießen. Anne 1990 isch si as Apeteekeri approbiert woore. Im nämlige Joor isch  Krieglstein z Marburg mit ere Dissertazioon iber d Struktuur vu Tetanustoxiin un Botulinum A-Toxiin zur *Dr. rer. nat.* bromowiert woore. As Post-Doc het si vu 1990 bis 1992 an dr Fakulteet fir Molekulaarbiology un Biochemy vu dr University of California, Irvine, vu 1992 bis 1993 am Inschtitut fir Anatomy un Zällbiology vu dr Uniwersiteet Marburg un vu 1993 bis 1998 an dr Uniwersiteet Haidelberch gfoorscht. Anne 1997 het si d Krieglstein fir s Fach Anatomy un Zällbiology z Haidelberch habilitiert. 1998 bis 1999 isch si Heisenberg-Fellow (DFG) am Inschtitut fir Anatomy un Zällbiology vu dr Uniwersiteet Haidelberch gsii.

Im Joor 1999 isch d Kerstin Krieglstein as Brofässeri fir Anatomy an d Uniwersiteet vum Saarland gruefe woore. 2001 isch si uf e Brofässuur fir Neuroanatomy uf Göttingen gwägslt un isch deert Diräkteri vum Inschtitut fir Neuroanatomy vu dr Uniwersiteetsmediziin Göttingen woore. Anne 2007 isch si eme Ruef uf e Brofässuur fir Anatomy an d Albert-Ludwigs-Uniwersiteet Fryyburg noogange. 2009 isch si Diräkteri vu dr Abdailig fir Molekulaari Embryology woore. Anne 2010 isch si Proodekaani fir Struktuur, Foorschig un Entwicklig vu dr Mediziinische Fakulteet vu dr Uniwersiteet Fryyburg woore un 2011 isch si au no Kummissaarischi Laiteri vu dr Abdailig fir Neuroanatomy woore. Vu 2014 bis 2018 isch si Dekaani vu dr Mediziinische Fakulteet vu dr Uniwersiteet Fryyburg.

2007 isch si as Mitgliid in d Leopoldina ufgnuu woore, di eltscht natuurwisseschaftli-mediziinisch Gleertegsellschaft im dytschsproochige Ruum. 

Iri Uusbildig umfasst d Farmazy un d Schnittstelle in di neurofysioloogisch, neuroanatoomisch un zällbioloogisch Foorschig. Iri Foorschigsschwäärpinkt sin Neurochemy, Neurofysiology, Neuroanatomy, Wagsduumsfaktoore, Zällbiolog vu dr Neuroone un Molekulaari Embryology.

Zum 1. Augschte 2018 het d Kerstin Krieglstein s Amt vu dr Räkteri vu dr Uniwersiteet Konschtanz ibernuu, as Noofolgeri vum Ulrich Rüdiger, wu Räkter an dr RWTH Aachen wooren isch.

Am 27. Mai 2020 isch si as eerschti Frau in dr Gschiicht vu drUniwersiteet Fryyburg zur Räkteri gweelt woore. Zum 1. Oktoober 2020 het si d Stell aadrätte. Syt Dezämber 2020 isch si Viizebresidänti fir Foorschig, wisseschaftlige Noowugs, Hoochschuelmediziin un Gsundhaitswisseschafte vu dr Hoochschuelräkterkumferänz.

Fir d CDU-Frakzioon Baade-Wiitebäärg isch si bi dr 17. Bundesversammlig am 13.&nbsp;Februar 2022 derbyy gsii.

Si isch ghyroote un het zwai Chinder.

## Weblink
* 
* 
* 
* Websyte vu dr Kerstin Krieglstein an dr Uniwersiteet Fryyburg
* Lääbeslauf vu dr Kerstin Krieglstein an dr Uniwersiteet Fryyburg

## Fueßnote
Jens Rommel

Dr **Jens Rommel** (* 13. Septämber 1972 z Ellwãng) isch e dytsche Jurischt. Är isch syte Meerz 2024 Generaalbundesaawalt bim Bundesgriichtshoof. Vorhär isch er vu Februar 2020 bis Meerz 2024 Riichter am Bundesgriichtshoof gsii.

## Lääbe
Dr Rommel isch z Raveschburg ufgwagse. Är het Räächtswisseschafte an dr Uniwersiteete Augschburg, Lund, Würzburg un Lyon studiert. Noch em eerschte Staatsexaame het er sy Referändariaat z Augschburg gmacht.

Är isch 2003 in Juschtizdienscht vum Land Baade-Wiirtebäärg yydrätte. No Stazioone as Amtsriichter z Bibra un z Riadlenga isch er Staatsaawalt z Raveschburg woore. In dr Joor druf het er as wisseschaftlige Mitarbaiter bim Generaalbundesaawalt bim Bundesgriichtshoof un bim Juschtizminischterium Baade-Wiirtebäärg gschafft un isch in däre Funkzioon unter anderem vu Mai 2010 bis Jänner 2013 Ressortbeobachter bi dr Europäische Unioon gsii. Derno isch err Ooberstaatsaawalt z Raveschburg gsii un deert zeerscht Abdailigslaiter un schließli Stellverdrätter vum Laitende Oberstaatsanwalt gsii. Vu Oktoober 2015 bis aafangs 2020 het er di Zäntraal Stell vu dr Landesjuschtizverwaltige fir d Ufkleerig vu nazionaalsozialistische Verbräche z Ludwigsburg glaitet.

Im Februar 2020 isch dr Rommel zum Bundesriichter am Bundesgriichtshoof z Chaarlsrue ernännt woore. Deert het er syterhäär em 4.&nbsp;Stroofsenaat aagheert. Dr Rommel isch aafangs Jänner 2024 dur dr Bundesminischter vu dr Juschtiz, Marco Buschmann as Generaalbundesaawalt bim Bundesgriichtshoof voorgschlaa woore. D Bundesregierig het däm Voorschlaag am 10. Jänner 2024 zuegstimmt; dr Bundesroot het am 2. Februar 2024 zuegstimmt. D Ernännig as Noofolger vum Peter Frank dur dr Bundesbresidänt Frank-Walter Steinmeier isch er 4. Meerz 2024 gsii.

Dr Rommel isch Mitgliid vu dr FDP.

## Weblink
* ''Jens Rommel wird neuer Leiter der Zentralen Stelle zur Aufklärung nationalsozialistischer Verbrechen in Ludwigsburg'' uf http://www.justizministerium-bw.de
* ''Nazi-Verbrechen: Jens Rommel wird Chef der NS-Strafverfolger'' uf http://www.spiegel.de (13. Oktoober 2015)
* ''Zur Person: Jens Rommel'' uf http://www.europeonline-magazine.eu
* ''Jens Rommel übernimmt Leitung'' uf http://www.lto.de
* NS-Verbrechen: Täter und Justiz – Dietrich Kuhlbrodt und Jens Rommel sprachen am 15. Juli 2019 im NS-Dokumentationszentrum München mit Christiane Mudra über die juristische Aufklärung der NS-Verbrechen damals und heute. uf NS-Dokumentationszentrum (München) youtube, 25. Juli 2019

## Biecher/Ufsätz
* *Der Beitrag der Zentralen Stelle der Landesjustizverwaltungen zur Aufklärung nationalsozialistischer Verbrechen.* in: *Die letzten NS-Verfahren – Genugtuung für Opfer und Angehörige – Schwierigkeiten und Versäumnisse der Strafverfolgung.* Schriften der Generalstaatsanwaltschaft Celle, Band 1, 2017

## Fueßnote
Jacques-Richard Chéry

De **Jacques-Richard Chéry** (* 2. Februar 1928 z Cap-Haitien z Haiti) isch en haitianische Maler.

## Karriäre
De Chéry häd zwar scho als junge Maa gmalet gha, aber als Brotpruef isch er Guafför gsi. Dänn hät er e Tankstell im Artibonitetal gfüert. Det hät er au sini Bilder usgstellt. De Lüüt händ sini Bilder guet gfale. Drum häd er uf sin Fründ Philome Obin glosed und isch 1951 uf Port-au-Prince züglet. Ab 1965 häd er i de Galerie Issa usgstellt und gmalet.

## Wärch
Em Chéry sini eltere Bilder ghöred zu de Nördliche Schuel. Sie zäiget minutiös detailliert historischi Szene oder s Alltagsläbe. Äis vo dene Bilder isch 1983 z Tüütschland (Miseror) und i de Schwiiz (Faschtenopfer, Brot für Brüedere) als Hungertuech wäred de Faschteziit i allne katholische und i de Schwiiz au reformierte Chilene ghanget. Es gilted als em Chéry sis Hauptwärch, a de Schnittstell zwüsched sim früne traditionelle Stil und sim spötere, ender komische Stil. Spöter häd er me Erfolg gha mit ender skurile Bilder. So sind zum Bischpil Bilder mit Chinde, won übergrossi Frücht und Obschtschale träged, sehr beliebt, au wäns nöd psundrigi Kunschtwärch sind.

De Chéry häd z London (1969), z Spoleto (1970), z Modena (1981), z Neu York, z Milwaukee, z Berlin (1979) und z Paris (1980, 1988, and 1990) Usstelige gha.

## Literatur
* Pricht bi de Haitianische Kunschtgsellschaft
* Pricht uf Artpeers.de

## Lueg au
* Lischte mit sine Bilder (Uswaal)
Adult Video News

**Adult Video News**  (kurz àls **AVN** odd’r **AVN Magazine**  bekànnt) ìsch a US-àmerikàànischa Màgàziin, wo-n-ìwwer dr Pornomàrkt b’rìchtet. D’ New York Times vergliicht d’ Bediitung vum Màgàziin fìr dr Pornomàrkt mìt dara vun Billboard fìr dr Plàttamàrkt. Jeedsjoohr orgànisiart AVN d’ Erootikmassa AVN Adult Entertainment Expo z’ Las Vegas (Nevada), wu àui d’ AVN Awards fiirlig verlììha waara. S’ Màgàziin orgànisiart àui d’ Verlaihung vu da GayVN Awards, a Priis fìr d’ schwüüla Pornoìndüschtrii.

S’ Màgàziin ìsch ànna 1983 vum Paul Fishbein, em Irv Slifkin un em Barry Rosenblatt z’ Philadelphia grìnda worra. Dr Slifkin hàt ànna 1984 s’ Blàtt fààraloo; em hann dr Rosenblatt un dr Fishbein ànna 1987 gfolgt. Vohaar hàt s’ Màgàziin sii Redàkzioonssìtz uffs San Fernando Valley ìn Kàlifornia loo wàndla — doo ìsch dr Sìtz noch hìtt z’ fìnda. Ànna 2010 hàt dr Fishbein s’ Unternamma verkàuift.

D’ Adult Video News b’warta Pornofilma un b’rìchta-n-ìwwer d’ näija Äntwìcklunga ìn dr Ìndüschtrii. Ìn’ra ainzelna Üssgààb vu da AVN känna bis 500 Tìtelb’wartunga sìì. S’ Màgàziin b’schteht zu 80 % üss Warbung un ziilt vor àllem uff dr Ainzelhàndel. Vììla Kritiker sààga, àss d’ Kwàliteet vu dr Zittschrìft nìt bsunders güat ìsch. Dàs hàt zem Biischpììl dr David Forster Wallace vu dr New York Times gsajt: Ìn siina Àuiga ärrìnnera d’ B’rìchta änder àn Warba-n-ààzaiga.

## Lüag àui
* XBIZ

## Weblìnks
*AVN.com (anglisch)
*AVN Mobile (anglisch)
*AVN Industry News (anglisch)
*AVN Media Network (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
AVN Award

Dr **AVN Award**  ìsch a Filmpriis vu dr US-Erootikbranche, wo zitter 1984 jeeds Joohr ìm Janner z’ Las Vegas (USA) vergaa wìrd. D’ Àbkìrzung „AVN“ schteeht fìr Adult Video News, a Meediaunternamma mìt Sìtz ìn Kàlifornia. Dr Priis gìlt àls „Oscar vu dr Pornobranche“. Ànna 2024 ìsch’r ìn 122 verschììdana Kàtegoriia vergaa worra.

## Àllgmainlig’s
D’ **AVN Award Show** ìsch d’ greeschta Verànschtàltung ìn dr Branche un wìrd zitter 1984 verànschtàltet. Tràdizionälla fìndet sa Mìtta Janner schtàtt, àm läschta-n-Oowa vu dr AVN Adult Entertainment Expo. D’ Award Show wìrd jeedsjoohr vu’ma àndra Schtar vu dr Branche moderiart. D’ äärschta AVN Awards sìnn ànna 1984 verlììha worra. Dr Film *Scoundrels* vum Reschissöör Cecil Howar ìsch dr äärschta Film gsìì, mìt’m Priis „Bäscht Film“ üsszaichent worra-n-ìsch.

Jeedsjoohr kumma-n-äbba 3.000 Gàscht uff d’ Priisverlaihung; waagadam waara d’ AVN Awards oft àls d’ „Porno-Oscars“ b’zaichent. ’S kààt ìwwer 180 unterschììdliga Priisa sìì, wia *Best Film*, *Best Director*, *Best Audio*, *Best Editing*, *Best Actor*, *Best Marketing Campaign*, *Best DVD Packaging*, *Best Art Direction*, *Best Special Effects*, *Best Screenplay*, *Best Comedy*, *Best Sex Scene* ìn 8 verschììdana Kàtegoriia (Production, Performer, Director, Sex Scene, Technical, Speciality, Marketing, Special). Ìm Rààhma vu dr Show waara numma d’ wìchtigschta Priisa (d’ *Major Awards*) diräkt àn d’ Gwìnner vergaa.

D’ Gwìnner waara dur Àbschtìmmung unter „kwàlifiziarta Insider vu dr Branche un Kolleega“ b’schtìmmt. Jeedsjoohr düan äbba 60 Juroora 6000 Filma b’warta. D’ Kriteeria fìr dr Priis sìnn nìt präziis. Dr AVN-Presidant Paul Fishbein hàt àwwer gsajt, àss’s a pààr Üssschlusskriteeria gìtt: wänn ìm Film z. B. noch d’ Schtìmma vum Reschissöör z’ heera-n-ìsch odd’r wänn’s klààr ìsch, àss dr Kàmràmànn àbg’lankt ìsch.

## Gwìnner
### Performer Awards

### Fan Awards

### Director Awards

### Sex Scene Awards

### Technical Awards

### Production Awards

### Specialty Awards

### Marketing Awards

### Priisa, wo numma-n-amol verlììha worra sìnn

### Special Awards
#### Reuben Sturman Memorial Award

## Lìteràtüür
* 

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu da AVN Awards (anglisch)
* Àrkiiv mìt da Priistraager vun àlla Joohra zitter 1984
* àrkiviarta Wärsioon vu dr AVN-Websitta mìt àlla Priistraager zwìscha 1984 un 2013 (anglisch)
* àlla G’wìnner: 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024
* àlla Nominiartunga (àrkiviart): 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023

## Ainzelnoohwiisa
XBIZ

**XBIZ**  ìsch a US-àmerikàànisch Verlààgsunternamma, wo Noohrìchta un Informàzioona ìwwer d’ Säxìndüschtrii veräffentligt.

Naawa siinera Websitta *Xbiz.com* ärschiint àlla zwai Moneeta-n-a Branchemàgàziin. S’ Unternamma hàlt àui zwaimool ìm Joohr a Massa-n-àb un wìrkt wia-n-a Business-to-Business-Nätzwarker ìnnerhàlb vu dr Pornoìndüschtrii. D’ Vertratter vu dr XBIZ waara hüüfig ìn da Màssameedia zitiart, wänn’s um Trends un Näijigkaita ìn dr Säxìndüschtrii g’rädd wìrd.

*XBIZ* un àlla Publikàzioona, wo mìt em verbunda sìnn, waara vun Adnet Media verwàlta — ’s ìsch a Firma, wo ànna 1998 vum Alec Helmy, ema Veterààn vu dr Pornoìndüschtrii, grìnda worra-n-ìsch. Dr Helmy ìsch üsserdam Grìnder vu dr *Association of Sites Advocating Child Protection* (ASACP), ema Verain fìr Kìnderschutz.

## Produkta
* ***XBIZ.com*** – a Noohrìchtaportààl ìwwer d’ Säxìndüschtrii — doo fìnda m’r Noohrìchta, Termiina, Blogs, verschììdana Dianschtlaischtunga un a Dààtabànk.
* ***XBIZ Newswire*** –  a Noohrìchtadianscht un RSS-Feed
* ***XBIZ World Magazine*** – a Branchemàgàziin fìr dr digitààla Màrkt. Ìm Màgàziin fìnda m’r Noohrìchta-n-üss’m täcknischa B’raich, Laitàrtìkel, Màrktànàlüüsa, Trendcharts un Interviews mìt Litt üss dr Branche.
* ***XBIZ Premiere Magazine*** – a Branchemàgàziin fìr dr Ainzelhàndel. S’ Màgàziin, wo friahjer *XBIZ Premiere* g’haissa hàt, däckt Näihaita vu dr Säxìndüschtrii àb un b’rìchtet ìwwer näija Äntwìcklunga-n-ìm B’raich vu da Videos, da Säxschpììlziggla un àlla wittera B’raicha vum Ainzelhàndel.
* ***XBIZ Digital Edition*** – a Online-Üssgààb vu da baida Zittschrìfta *XBIZ World Magazine* un *XBIZ Premiere Magazine*
* ***XBIZ Research*** – Màrktforschung
* ***XBIZ.net*** – Nätzwark fìr Unternammer ìn dr Branche.

## Massa

XBIZ hält jeedsjoohr zwai Massa-n-àb: d’ XBIZ LA Conference ìm Wìnter un s’ XBIZ Summer Forum.

D’ XBIZ Los Angeles Conference, wo ìm Hornung schtàttfìndet, bìatet vììlfaltiga Meeglikaita fìr Unternammer vu dr Branche. Doo waara Seminààra-n-àbg’hàlta, Dischkussioonsfoora un àllg’mainliga Debàtta-n-ìwwer d’ Branche. Àui d’ Schtars vu dr Branche tratta-n-uff. Uff dara Massa wara d’ XBIZ Awards verlììha. Uff dr Maasa waara-n-àui d’ näijschta Produkta vorg’schtällt. Uff dr Verànschtàltung ìsch àui a Tààgung vu dr Free Speech Coalition.

XBIZ Forum, d’ Massa ìm Summer, ìsch a Business-to-Bunsiness-Nätzwarkverànschtàltung fìr dr Internethàndel: Doo waara vor àllem G’schaftsbeziihunga pflaagt. D’ Verànschtàltung fìndet jeedsjoohr àn dräi Tààga ìm Hard Rock Hotel and Casino z’ Paradise bii Las Vegas schtàtt. Wia bii dr Wìnterkùmferanz tratta d’ Màcher un Schtars vu dr Branche uff, un ’s gìtt àui a Unterhàltungsprogrààm.

## Lüag àui
* Adult Video News (AVN)

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta — xbiz.com (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Adult Video News Hall of Fame

Dàs ìsch a Lischta vu da Mìtglììder vu dr **Adult Video News Hall of Fame**. ’S hàndelt sìch um a Branchepriis vu dr AVN fìr Dàrschtäller un Mìtwìrtkenda vu dr Pornoìndüschtrii. D’ anglischa B’zaichnung „Hall of Fame“ bediitet uff Diitsch „Rüahmshàlla“.

## Mìtglììder
Fìr ìn d’ Hall of Fame ààgnumma waara müass a Pärsoon a „enorma Bediitung“ hàà, so wia-n-a Presanz ìn dr Ìndüschtrii vu mìndeschtens 10 Joohra. D’ äärschta Litt sìnn ànna 1995 ìn d’ Hall of Fame uffg’numma worra, wahrend dr 13. AVN Award Show.

*(àlfàbeetisch sortiart mìt Uffnààmadààtum ìn Klàmmra)*

### Video Branch

### Founders Branch
Zitter da AVN Awards 2006 waara-n-àui Gschaftslitt üss dr Ìndüschtrii ìn’ra aigana Kàtegorii nàmmens *Hall of Fame Founders* g’eehrt, zitter 2011 zem äärschta Mol àui Harschtäller un Vertiiber vu Säx-Schpììlziggla.

### Internet Founders / Web Tech Branch

### Pleasure Products Branch

### Executive Branch

## Weblìnks
* 
* 
* 
* 
* 1998 Inductees
* 
* 
* 

## Ainzelnoohwiisa
AVN Award/Female Performer of the Year

Dr **AVN Award for Female Performer of the Year** („Wiibliger Performer vum Joohr“) wìrd jeeder Janner z’ Las Vegas ìm Rààhma vu da AVN Awards àn a Pornodàrschtällera vergaa.

## Gwìnner un Nominiarunga

## maischta Gwinna
* 3 Siiga: Angela White
* 2 Siiga: Tori Black

## maischta Nominiarunga
* 7 Nominiarunga: Adriana Chechik, Riley Reid, Angela White
* 6 Nominiarunga: Kira Noir
* 5 Nominiarunga: Belladonna, Abella Danger, Jenna Haze, Kayden Kross, Serenity, Bobbi Starr
* 4 Nominiarunga: Asa Akira, Anikka Albrite, Lexi Belle, Chloe, Dana DeArmond, Jewel De’Nyle, Ana Foxxx, Jesse Jane, Chanel Preston, Kristina Rose, Alexis Texas, Jane Wilde
* 3 Nominiarunga: August Ames, AJ Applegate, Vanna Bardot, Dani Daniels, Skin Diamond, Gianna Dior, Jessica Drake, Jada Fire, Aidra Fox, Ashlyn Gere, Keisha Grey, Katrina Jade, Kenna James, Kimberly Kane, Jill Kelly, Bridgette Kerkove, Sunny Lane, Monique, Tiffany Mynx, Maddy O’Reilly, Taylor Rain, Kenzie Reeves, Savanna Samson, Andy San Dimas, Sydnee Steele, Jada Stevens, Misty Stone, Alexis Tae, Emily Willis
* 2 Nominiarunga: Monique Alexander, Tammi Ann, Aiden Ashley, Kaitlyn Ashley, Julie Ashton, Lilly Bell, Tori Black, Blake Blossom, Ashley Blue, Ashlynn Brooke, Asia Carrera, Celeste, Vicki Chase, Lulu Chu, Anna Claire Clouds, Jessica Darlin, Nikita Denise, Gia Derza, Jeanna Fine, Gracie Glam, Sasha Grey, Melissa Hill, Emma Hix, Jenna Jameson, Jillian Janson, Elsa Jean, Roxy Jezel, Ariana Jollee, Kagney Linn Karter, Alisha Klass, Lily LaBeau, Christi Lake, Devinn Lane, Shayla LaVeaux, Rebeca Linares, Alina Lopez, Eva Lovia, Marie Luv, Gina Lynn, Abigail Mac, Maddy May, Missy, Lauren Phoenix, Romi Rain, Sandra Romain, Bonnie Rotten, Samantha Saint, Hillary Scott, Kristen Scott, Aurora Snow, Stephanie Swift, Taylor St. Claire, Nici Sterling, Flower Tucci, Inari Vachs, Gina Valentina, Stacy Valentine, Venus, Ava Vincent, Whitney Wright
Theresia Maria Schneider-Auer

D **Theresia Maria Schneider-Auer** (* 25. April 1935 z Gaalinge) isch e dytschi Gaschtwirti un Dialäktautori.

## Lääbe
Anne 1969 het si z Wange ne alt Buurehuus gchauft un het dodin no dr Renovierig s Gaschthuus „Zur Schiffslände“ ufgmacht, wu si iber 50 Johr gwirtet het.

As freii Schurnalischti het si langi Johr fir dr Südkurier, d dpa un d Schaffhausener Nachrichten gschribe. Dernäbe schrybt si Gedicht un Verzellige, zum Dail uf Dytsch, zum Dail im Gaalinger Alemannisch. E Uuswahl het si in verschidene Biechli publiziert.

Vu Jänner 1976 bis Novämber 1977 isch d Schneider Vorsitzeri vum TUS Wange gsii

## Schrifte
* *S Glück vom eifache Läbe.* Mit Illustrationen von Lothar Rohrer. Weidling, Stockach-Wahlwies 1980. 62 S., 1 Bl. Illustr.
* *Im Hegau uff de Höri und am Rhii.* Mundartgedichte und Werkkunst. Singener Wochenblatt, Singen [o. J.] 132 S.
* *Sitten und Bräuche in Wangen.* in: Herbert Berner (Hg.): *Öhningen. Beiträge zur Geschichte von Öhningen, Schienen und Wangen.* Singen 1988
* *Brief an den Bruder. Lieber Johann Nepomuk.* Gmeiner Verlag, Meßkirch 2017. ISBN 978-3-8392-2082-5

## Dondreger
* *G'schwätzt und g'sunge vum See zum Hegau.* Mit Beiträgen von Jakob Brütsch, Hans Flügel, Theresia Schneider, Bruno Epple, Walter Fröhlich. Hrsg. von der Muettersproch-Gsellschaft. Singen 1982. 1 Kassette
AVN Award/Male Performer of the Year

Dr **AVN Award for Male Performer of the Year** („AVN Award fìr dr mannliga Performer vum Joohr“) ìsch a Priis, wo jeedsjoohr vun Adult Video News ìm Rààhma vu da AVN Awards àn a mannliger Pornodàrschtäller vergaa wìrd. Dr Award fìr mannliga Dàrschtäller ìsch ànna 1993 zem äärschta Mool verlììha worra.

Àls äärschter Dàrschtäller hàt dr Rocco Siffredi dia Üsszaichnung bikumma. Dr Manuel Ferrara fiahrt d’ Siigerlischta mìt ìnsg’sàmt säcks Siiga, g’folgt vum Lexington Steele, em Mick Blue un em Evan Stone mìt je dräi Awards.

## Siiger un Nominiarta

## Rekorda

### Gwìnna nooh Ààzààhl
* 6 Siiga: Manuel Ferrara
* 3 Siiga: Mick Blue, Lexington Steele, Evan Stone
* 2 Siiga: Tom Byron, James Deen, Rocco Siffredi, Small Hands

### Nominiarta nooh Ààzààhl
* 20 Nominiarunga: Manuel Ferrara
* 16 Nominiarunga: Mick Blue
* 14 Nominiarunga: Erik Everhard
* 13 Nominiarunga: Evan Stone
* 12 Nominiarunga: James Deen, Ramon Nomar, Tommy Pistol
* 11 Nominiarunga: Keiran Lee, Mr. Marcus, Lexington Steele
* 10 Nominiarunga: Xander Corvus, Prince Yahshua
* 9 Nominiarunga: Manuel Ferrara, Mr. Pete, Michael Stefano
* 7 Nominiarunga: Tom Byron, Sean Michaels, Rocco Siffredi, Randy Spears
* 6 Nominiarunga: Ricky Johnson, Toni Ribas, Steven St. Croix
* 5 Nominiarunga: T. T. Boy, Markus Dupree, Seth Gamble, Tommy Gunn, Mandingo, Isiah Maxwell
* 4 Nominiarunga: Marco Banderas, Mark Davis, Charles Dera, Max Hardcore, Small Hands, Nacho Vidal
* 3 Nominiarunga: Christoph Clark, Dillon Day, Jon Dough, Dredd, Ryan Driller, Oliver Flynn, Dave Hardman, Brandon Iron, Kurt Lockwood, Scott Nails, Rocco Reed, Anthony Rosano, Alex Sanders, Johnny Sins, Codey Steele, Zac Wild, Mark Wood
* 2 Nominiarunga: Mike Adriano, Mark Ashley, Nathan Bronson, Dante Colle, Steve Holmes, Mike Horner, Luciano, Rodney Moore, Jonathan Morgan, Ed Powers, Jax Slayher, Lee Stone, Chris Strokes, John Strong, Brian Surewood, Jean Val Jean, Vince Vouyer, Chad White

## Ainzelnoohwiisa
AVN Award/Bester Darsteller

Dr **AVN Award fìr dr bäschta Dàrschtäller** (*Best Leading Actor*) ìsch a Priis, wo jeedsjoohr vun Adult Video News ìm Rààhma vu dr Verlaihung vu da AVN Awards vergaa wird. Zamma mìt dr Dàrschtällerinnakàtegorii *[[AVN Award/Beste Darstellerin|Bäschta Dàrschtällera]]* ìsch’r ànna 1984 bii dr äärschta-n-Üssgaab vu da Awards verlììha worra.

Bis 2008 hàt maa zwìscha Film un Video unterschììda. Zitter 2009 gìtt’s numma noch a Kàtegorii.

Dr äärschta G’wìnner vu da Awards ìsch dr Richard Pacheco fìr siina Mìtwìrkung àn *Irresistible* gsìì. D’ maischta Siiga düan sìch dr Mike Horner, dr Randy Spears, dr Evan Stone un dr Tommy Pistol taila, mìt ìngsg’sàmt fìmf, g’folgt vum Buck Adams, em Steven St. croix un em Tom Byron mìt viar Awards.

## Ìwwersìcht
### 1984–2008

### àb 2009

## Mehrfàcha Siiga

## Ainzelnoohwiisa
AVN Award/Beste Darstellerin

Dr **AVN Award fìr d’ bäschta Dàschtällera** (**) ìsch a Schàuischpììlpriis fìr Pornofilma, wo jeedsjoohr vun Adult Video News ìm Rààhma vu dr Verlaihung vu da AVN Awards vergaa wìrd. Zamma mìt’m Priis fìr dr *[[AVN Award/Bester Darsteller|Bäschta Dàrschtäller]]* ìsch’r zem äärschta Mool ànna 1984, bii dr äärschta-n-Üssgààb vum Award, verlììha worra. 

Vu 1986 bis 2008 ìsch dr Priis ìn da baida Kàtegoriia Film un Video verlììha worra. Zitter 2009 gìtt’s numma noch a Kàtegorii.

D’ äärschta G’wìnnera-n-ìsch d’ Sharon Mitchell fìr ìhra Laischtung ìm Film *Sexcapades* gsìì. D’ Rekordpriistraagerinna sìnn d’ Jeanna Fine un d’ Ashlyn Gere, wo dr Priis je viarmol gwunna hann. Doo hìnter folga d’ Jessica Drake mìt dräi Siiga un d’ Ginger Lynn, d’ Shanna McCullough, d’ Ona Zee, d’ Jenna Jameson, d’ Serenity, d’ Savanna Samson so wia d’ Maitland Ward mìt zwai Ärfolga. D’ Ward ìsch bishaar d’ ainziga Dàrschtällera, wo dr Priis zwaimol ìn dr G’sàmtkàtegorii g’wunna hàt.

## Gwìnnerinna

## Ainzelnoohwiisa
AVN Award/Best New Starlet

Dr **AVN Best New Starlet Award**, a Filmprais vu dr US-Erootikbranche, wìrd jeedsjoohr vun Adult Video News z’ Las Vegas (Nevada) bii dr AVN-Awards-Gala vergaa.

## Gwìnner & Nominiarunga