Domitian

Dr **Domiziaan** (* 24. Oktober 51 z Room; † 18. Septämber 96 z Room) isch vom 14. Septämber 81 bis zu sim Dood dr röömisch Kaiser gsi. Er isch dr Noochfolger vo sim Brueder Titus gsi und dr dritt und letzt Herrscher us em Gschlächt vo de Flavier. Si vollständig Geburtsnaame isch ***Titus Flavius Domitianus***; as Kaiser het er dr Naame *Imperator Caesar Domitianus Augustus* brucht.

Dr Domiziaan isch in dr Gschichtsschriibig, wo dradizionell vo Senatoore verfasst worde isch, as schlächte Princeps und Türann *(pessimus princeps)* daargstellt, wil er weenig Respäkt vor em Senaat ghaa het und Entschäidige droffe het, ooni d Senatoore z konsultiere. Noch sim Dood isch si Sälbstdaarstellig as Kaiser offiziell usglöscht worde und dr Tacitus, dr Plinius dr Jünger und dr Sueton häi en so schlächt gmacht wie mööglig. Erst die modärni Forschig vom Ändi vom 20. Joorhundert aa het s Bild vom Domiziaan rewidiert. Sini milidäärische Erfolg in Germaanie und Pannoonie und sini Finanz- und Browinzpolitik zäichne e Bild vom e fähige Autokraat. Aber si Persöönlikäit und Herrschaftsuffassig blibe zum Däil unerkläärlig.

Gege s Ändi vo sinere Herschaft isch er immer paranoider worde, bis sini änste Berooter Angst überchoo häi und iin am 18. Septämber 96  in ere Verschwöörig umbrocht häi. No am gliiche Daag isch dr Senatoor Nerva zum Kaiser erhoobe worde.

## Kwelle
* Flavius Josephus: *De bello Iudaico. Griechisch/dütsch*. Uusegee vom Otto Michel und Otto Bauernfeind. 3 Bänd, 1959–1969, Josephus’ ''Jüdischer Krieg'' (änglischi Übersetzig)
* Juvenal: *Satiren*. Latiinisch-Dütsch. Uusegee vom Joachim Adamietz. Artemis & Winkler, Münche und Züüri 1993, ISBN 3-7608-1671-1.
* Laktanz: *Über die Todesarten der Verfolger* (dr latiinisch Text, dütschi Übersetzig in der Bibliothek der Kirchenväter).
* Sueton: *Domitian*. Ausführlichste antike Biographie aus der Sammlung der Kaiserbiographien vom Caesar bis Domitian.  mit ere dütsche Übersetzig in: Gaius Suetonius Tranquillus: *Sämtliche erhaltene Werke*. Magnus, Essen 2004, ISBN 3-88400-071-3 (latiinische Text, änglischi Übersetzig).
* Tacitus: *Historiae/Historien.* Latiinisch/Dütsch. Übersetzt und uusegee vom Helmuth Vretska. Stuttgart 1984, ISBN 3-15-002721-7, Buech 1–2 (änglischi Übersetzig onläin).
* Tertullian: *Apologetikum*. Übersetzt vom K. A. Heinrich Keller (latiinische Text, dütschi Übersetzig).

## Liddratuur

* Hermann Bengtson: *Die Flavier. Vespasian, Titus, Domitian. Geschichte eines römischen Kaiserhauses.* C. H. Beck, München 1979, ISBN 3-406-04018-7 (Darstellung, die in Inhalt und Quellenkritik höchst umstritten ist).
* Karl Christ: *Geschichte der Römischen Kaiserzeit.* 6. Uflaag mit aktualisierter Bibliographie. Beck, München 2009, ISBN 978-3-406-59613-1.
* Miriam Griffin: *The Flavians.* In: Alan K. Bowman, Peter Garnsey, Dominic Rathbone (Uusegääber): *The Cambridge Ancient History.* 2. Uflaag. Band 11: *The High Empire, A. D. 70–192.* Cambridge University Press, Cambridge 2000, ISBN 0-521-26335-2, S. 1–83.
* Stefan Pfeiffer: *Die Zeit der Flavier. Vespasian, Titus, Domitian.* Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2009, ISBN 978-3-534-20894-4 (Rezension).
* 
* Christian Witschel: *Domitian.* In: Manfred Clauss (Uusegääber): *Die römischen Kaiser. 55 historische Portraits von Caesar bis Iustinian.* 4., Uflaag. C. H. Beck, Münche 2010, ISBN 978-3-406-60911-4, S. 98–110.
* Andrew Zissos (Uusegääber): *A Companion to the Flavian Age of Imperial Rome.* Wiley, Chichester/Malden 2016, ISBN 978-1-4443-3600-9 (Rezension).
* 
* Alfred Heuss: Römische Geschichte, 2.  Uflaag, Braunschweig 1964.

## Fuessnoote