Provence

D ***Provence*** [] (; , ) isch e Landschaft im Südoste vo Frankriich. Si lit am Middelmeer zwüschen em Rhônedaal und Itaalie. Im Norde lit d Landschaft *[[Dauphiné]]* in dr Regioon Auvergne-Rhône-Alpes. D *Provence* umfasst hüte d Departemänt Bouches-du-Rhône, Var, Alpes-de-Haute-Provence, e baar Gmäinde in de Departemänt Vaucluse, Alpes-Maritimes und Hautes-Alpes. Si lit in dr Régioon Provence-Alpes-Côte d’Azur. Mä underschäidet zwüsche dr bevölkerigsarme Hoochprovence *(Haute-Provence)* und dr bevölkerigsriiche Niiderprovence *(Basse-Provence)*, wo drmit s süüdlige Rhoonedaal bis Valence, d Camargue und vilmol au d Stedt an dr Côte d’Azur gmäint si.

S Adjektiv zu *Provence* isch *prowenzalisch* (franzöösisch , okzitanisch  -ala / *prouvençau* -ala [pruvensau]).

## D Häärkumft und d Bedütig vom Naame
Dr Naame *Provence* stammt us dr Zit vo dr röömische Herschaft, vom latiinische . Si isch äini vo de erste röömische Regioone usserhalb vo Italie gsi, isch am sterkste romanisiert gsi und het zur Provincia Narbonensis ghöört.

## Geografii

Die grösste Stedt si Marseille ( Iiwooner), Nizza (), Toulon () und Aix-en-Provence (). Witeri wichdigi Stedt si Avignon ( Einwohner), Fréjus (), Arles (), Aubagne (), Gap (), Menton (), Orange () und Carpentras (). Die histoorischi Hauptstadt isch Aix-en-Provence.

D Provence goot vo dr Rhône über die Prowenzaalische Voralpe und s Massif des Maures an dr Küste bis in d Seealpe *(Alpes Maritimes)* und die Cottische Alpe (*Queyras* und *Haute Ubaye*) an dr Gränze zwüsche Frankriich und de italiäänische Regioone Piemont und Liguurie.

## Bevölkerig und Sprooch
In dr Landschaft wärde verschiideni Dialäkt vo dr prowenzaalische Sprooch gschwätzt, won e Warietäät vom Okzitanische isch und vo dr Franzöösische Republik lang underdruckt worde isch. Sit em Aafang vom 20. Joorhundert wird si wider mee gschwätzt. Mit dr Sprooch shäi au e Hufe alti Brüüch wider ufgläbt wie die prowenzaalischi Volksmuusig. E Bsonderhäit si die prowenzaalische Chribbefiguure, d Santons.

## Kwelle
Dr Ardikel «Provence» uf dr dütsche Wikipedia

## Liddratuur
* Jean-Charles Pinheira (Fotografien), Jean-Paul Caracalla u.&nbsp;a. (Text): *Côte d’Azur.* Stürz Verlag, Würzburg 1992, ISBN 3-8003-0349-3.  
* Thorsten Droste: *Die Provence. Ein Begleiter zu den Kunststätten und Naturschönheiten im Sonnenland Frankreichs*. DuMont Verlag, Köln 1986, ISBN 3-7701-1727-1.
* Rolf Toman (Uusegääber), Christian Freigang (Text), Achim Bednorz (Fotografien): *Provence &nbsp;−&nbsp; Côte d’Azur, Architektur•Kunst•Landschaft.* Könemann Verlag, Köln 1999, ISBN 3-8290-2711-7. 
* Ralf Nestmeyer: *Provence und Côte d’Azur. Literarische Reisebilder aus dem Midi*. Klett-Cotta Verlag, Stuttgart 2005, ISBN 3-608-93654-8.
* Philippe Cros: *Die Provence &nbsp;−&nbsp; Eine Landschaft und ihre Maler.* Belser Verlag, Stuttgart 2008, ISBN 978-3-7630-2529-9. 
* Ralf Nestmeyer: *Provence & Côte d’Azur. Ein Reisehandbuch*. Michael Müller Verlag, Erlange 2012, ISBN 978-3-89953-716-1.
* Winkler (Uusegääber): *Marseille und die Provence. Eine literarische Einladung.* Wagenbach (SALTO), Berlin 2013, ISBN 978-3-8031-1293-4.
* Manfred Hammes: *Durch den Süden Frankreichs. Literatur, Kunst, Kulinarik. Ein Reiseverführer*. Nimbus Verlag, Wädenswil 2019,  ISBN 978-3-03850-070-4.

## Weblingg

* Région Provence-Alpes-Côte d’Azur (franzöösisch)
* Comité Régional de Tourisme Provence-Alpes-Côte d’Azur (franzöösisch)
* Verein „Alpes de Lumière“, Haute-Provence: Erhaltigsmaassnaame und Bildigsaagebot (franzöösisch)
* ''Fédération historique de Provence'' (franzöösisch) – e wüsseschaftligi Gsellschaft zum d Gschicht vo dr Provence z erforsche

## Fuessnootee