10er

Säller Artikel behandlet chronologisch d Johr 10–19 uss em 1. Johrhundert vu dr christliche Zittrechnig.

## [[10]]
S Johr 10 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 763 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Gmainjohr mit 365 Däg gsi.

### Was isch passiert?
#### Politik un Weltgschähe
##### Europa/Vorderasie/Nordafrika
* De entlang vu de südwestliche Ostsee sidelnd Germanestamm vu de Irminone spaltet sich in d Stämm vu de Alemanne, Hermudure un Langobarde. 
* Virter Zug vum Tiberius gege d Germane fer d Sicherig vu de Rhi-Gränze.

##### Ostasie
* China richtet ä Reguleerigs- un Entschädigigsbehörde fer Märkt un Priis i.
##### Südasie
* In Indie got mit de indisch-grichische Dynasti us Baktrie de ledscht Noochfolgestaat vum Alexanderriich under.

#### uf d Welt cho
* Heron vu Alexandria, gr. Ingeniör.

#### Gstorbe
* Didymos Chalkenteros, gr. Grammatiker

## [[11]]
S Johr 11 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 764 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Gmainjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignis

#### Politik un Weltgschähe
* Rom findet sich langsam mit de Ufgab vu Germanie ab un macht sini Feldzüg meh im Hiblick uf ä defensivi Strategi fer d Absicherig vu de Rhigränze.
* De Gäl Fluss in China verlageret si Mündig südwärts. Die erneite Iberschwemmige isoleere Shantung, verursache dert Hunger, Süche un Uswanderig

## [[12]]
S Johr 12 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 765 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Schaltjohr mit 366 Däg gsi.

### Ereignis

#### Politik un Weltgschähe
##### Europa/Nordafrika/Vorderasie
* De Annius Rufus wird Präfekt vu Judäa
* De Ovid schribt ä Brief us sinem Exil am Schwarze Meer
* De Germanicus un de Gaius Fonteius Capito werre römischi Konsul
* De Quirinius chehrt us Judäa zruck un wird Beroter vum spätere Kaiser Tiberius
* Im Partherriich löst de Artabanos III. nooch zwai Johr Bürgerchrieg (12–38) Vonones I. (7–12) ab, der zue de Römer flieht.

#### uf d Welt cho
* 31. August: Caligula, römischer Kaiser

## [[13]]
S Johr 13 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 766 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Gmainjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignis

#### Politik un Weltgschähe
* De Germanicus ibernimmt s Kommando iber die in Germanie stationeerte Legione.
* De Strabon vollendet si Werch *Geographia*, ä Art erdchundlichi Enzyklopaedi iber die domols bekannt Welt.

## [[14]]
S Johr 14 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 767 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Gmainjohr mit 365 Däg gsi. 
### Ereignis
#### Politik un Weltgschähe
##### Römisches Riich
* Tiberius Claudius Nero wird römischer Kaiser (bis 37)
* Augustus wird in de *Consecratio Augusti* zum Gott erklärt
* nooch em Dot vum Augustus chunnts zue ere Erhebig vum Heer in Germanie, wo schnell nidergschlage wird un in Africa, wo bis 24 dure.
* ä Volkszellig ergit 4,973 Millione Lüt mit römischem Bürgerrecht (wo im ganze Riich läbe) un 153 846 Empfänger vo chostelose Fruuchtratione in de Stadt Rom.
* Feldzug vum Germanicus gege d Germane.
* In de Regentschaft vum Tiberius (14 bis 37): Gründig vum keltische Salodurum.

##### China
* Bi ere schwere Hungersnot in in China chunnts bi de Landbevölkcherig zue Fälle vu Kannibalismus.

#### Gstorbe
* 19. August: Augustus, römischer Kaiser (* 63 v. Chr.)
* Agrippa Postumus, Enkel vum Augustus
* Vitruv, römischer Architekt un Schriftsteller (* um 55 v. Chr.)
* Julia, Dochter vum Augustus

## [[15]]
S Johr 15 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 768 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse

#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* „Silbers Zittalter“ vu de römische Literatur (bis 117)
* Germanicus zerstört Mattium, de Hauptort vu de Chatten im hütige Hesse
* Valerius Gratus isch Präfekt vu Judäa. 
* Emona (jetz Ljubljana in Slowenie) wird gründet.
* Regensburg wird als römischs Legionslager Castra Regina gründet.

### uf d Welt cho
* 6. November: Agrippina die Jünger, römischi Kaiseri († 59)
* Vitellius, römischer Kaiser († 69)

## [[16]]
S Johr 16 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 769 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Schaltjohr mit 366 Däg gsi.

### Ereignis
#### Politik un Weltgschähe
##### Europa/Nordafrika/Vorderasie
* Germanicus stößt mit 90.000 Mann bis an d Weser vor, wo es bi Idistaviso zu ere Schlacht gege Arminius chummt un d Römer im Arminius si Frau Thusnelda gfange nämme. Dodemit ende die römische Versuech, s „Fri Germanie“ *(Germania libera)* z erobere
* Lugdunum (Lyon) wird d Zentrale vo de drei neu iiteilte Verwaltigsbezirk vo Gallie.
* in Rom wird uf em Forum Romanum de Triumphboge vum Tiberius errichtet.
* Im Ovid sini epistulae ex Ponto erschine.

## [[17]]
S Johr 17 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 770 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Gmainjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignis

#### Politik un Weltgschähe
##### Europa/Nordafrika/Vorderasie
* D Markomanne under Marbod füehre Chrieg gege d'Cherusker under Arminius, in de Hoffnig uf Understützig dur s Römisch Riich
* Sardis, Chlaiasie wird dur ä Erdbebe vollchumme zerstört.
* Unruhe in Syrie wägem hoche Styrdruck
* Kappadokie in Chlaiasie, bis dert Vasallestaat, wird römischi Provinz.
* Ufstand in de Provinze Mauretania un Numidia (hüt Algerie un Marokko)

#### Gstorbe
* Um 17: Titus Livius, römischer Gschichtsschriber (* 59 v. Chr.)
* Um 17: Ovid (Publius Ovidius Naso), römischer Dichter

## [[18]]
S Johr 18 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 771 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Gmainjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignis

#### Politik un Weltgschähe
##### Europa/Nordafrika/Vorderasie
* Kaiphas wird Hoche Priister in Jerusalem (bis 37).

## [[19]]
S Johr 19 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 772 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es ä Gmainjohr mit 365 Däg gsi. 
### Ereignis

#### Politik un Weltgschähe
##### Europa/Nordafrika/Vorderasie
* Vibilo (Chönig vu de Hermundure) vertribt de Markomanne Catualda *(de Noochfolger vum [[Marbod]])* und verlibt sich so s böhmische Markomanneriich i. Die ybrige Markomanne understelle sich im Protektorat vu Rom.

##### Indie
D Indo-Parther erobere Taxila im hütige Pandschab und kontrolleere s bis 60.

#### Gstorbe
* Um 19 (oder au 21): Arminius, germanischer Heerfüehrer un Siger bi de Varusschlacht, wird ermordet.
* Vonones I., Ex-Chönig vum Partherriich im Exil
* 10. Oktober: Germanicus, römischer Feldherr (* 15 v. Chr.)