Alemannischer Beispielsatz

S Alemannische isch en vilsytige Dialäkt, wo z.&nbsp;T. vo Ort zu Ort, aber bsunders vo Region zu Region unterschidlech cha sy. Für nes Gfüel vo denen Unterschide z becho, hets hie en Uflischtig vo Übersetzige vomene bestimmte Satz mit Aagab vo Härkunftsort und -region.

## 1. Bispiusatz

### [[Hochdeutsch|Hochdütsch]]
**Mutter:* Warst du auf dem Markt einkaufen?
**Fritzchen:* Ja, ich habe drei Kilogramm Kartoffeln, 250g Butter, ein Glas Johannisbeer-Marmelade und eine Packung Spaghetti gekauft.

### [[Schwäbisch]]
#### Neckar-Alb-Schwäbisch
**D Muader:* Bisch uff am Markt eikaufa gwäa?
**S Fritzle:* Jo, i han/hao drei Kilo/ sechs Pfond Grombiera, an halbr Pfond Budder, an Hafa Dreibles-Gsälz ond an Pagga Schbageddi kaofd.

#### Heuberg-Schwäbisch (südlicher Albzipfel)
**Et`Muedtr:* Bisch uffm Markt gi/ge iikaufe/eikaufe gsii/gsei? 
**Es`Fritzli:* Jo, i hou drei Kilo Jädepfl/Hädepfl, e halbs Pfund/Pfond Buttr, en Havve Treibligsälz und/ond e Päckli/Päckle Schbagetti kauft.

#### [[Baar (Landschaft)|Baar]]-Schwäbisch (östliche Baar vorm Iibergang zom Niideralemanischä)
**d'Muttr:* Bisch uffem Märt ge/beym eekaufa gsee? 
**dr Fritz:* Jå, i han drey Kilo Herdepfel ond ä halb Pfond Buttr, ä Glas Dreiblesgsälz ond ä Päggle Spaghetti khaufd.

#### Hesselberg-Schwäbisch (Nordost-Sprachraumgrenze)
**D Muatr:* Bischt ufm Markt eikauffa gwäst?
**S Fritzla:* Jo, i hob drei Kilo Erbero, e halbs Pfund Butr, e Glos Johannisbeermarmlod und a Päckla Schbageddi kafft.

#### Âugschburg (Oschtschwäbisch)
**D'Muadr:* Bisch âuf('am/'em/'m) Markt oikâufa g'wésar/g'wéa?
**Z'Fritzle:* Jâ, i hâo/hâb drei Kilo Erdäpfl/Kardoffla/Grombiara, ar halbs/halbads Pfond Buddr, a Glâs Johannisbéarla-Marmelôôd/-G'sälz ond ar Päggle Schbageddi kâofft/kofft (khâbt).

#### [[Oberschwaben|Ohbrland]]
**D`M`ttr:* Bisch auffm Markt eikaufa gsai/gwäa?
**S`Fridzle:* Joa, i hoan drei Kilo Erdepfel/Bodabirra, e halbs Pfund Buttr, e Glahs Treibles-Gsälz und en Pagg Spaghetti kauft.

#### [[Aulendorf|Auledorf]]/[[Oberschwaben|Ohbrland]]
**D Muoder:* Bisch uf em Markt gwäa ge eikaufa?
**S Fritzla:* I hon segs Bfund Bodabira, zwoihundertfuchzg Gramm Budder, a Glas Johannesbeergsälz ond e Bhäggla Spageddi kaufd.

#### [[Ravensburg|Raveschburg]]
**D'Mudder:* Bisch du aufem Markdd ge eikaufe gwä?
**S'Fritzle:* Jo, I hon drei Kilo Grumbire, e halbs Pfund Buddr, e Gläsle Treiblegsälz ond e Päckle Schbbageddi kaufdd.

#### [[Sigmaringen|Semerenga]] (Sprachraumgrenze Schwäbisch / Bodenseealemannisch)
**D`Muatr:* Bischd auffm Mah`gd eikaufa gsei?
**S`Fridzle:* Joa, i han drey Killo (sechs Pfund) Headepfl, å halbs Pfund Buaddr, å Glaas Johannisbeermarmelahd ond å Päggle Schbagedti kaufd.

#### [[Unterallgäu]] ([[Memmingen|Memminga]])
**D`Muattr:* Bisch auffm Markt eikaufa gwea?
**S`Fritzla:* Ja, i hau drei Kilo Bodabira, a halbs Pfond Buttr, a Glahs Johannisbeermarmelad und an Pagg Schbahgeddi kauft.

#### [[Reutte]] ([[Tirol]])
* D' Muater: 'Bisch aufm Markt inkoufa gwest?
* Dr Fritz: Joo, i hon drei Kilu Grumpara, a viertlkilo Butt'r und a Glous Johannesbeer-Gsalz und a Packle Spaghetti kooft.

#### [[Remstal|Remsdaal]] (bei Schduagerd)
**D`Muadr:* Bisch uffem Markt aekaofa gwä?
**S`Fritzle:* Ja, i han drei Kilo Erbiire, a halbpfond Buddr, a Glas Dreiblesgsälz ond a Päggle Schbaggeddi kaoft.

### [[Oberrheinalemannisch|Oberrhiinalemannisch / Nideralemannisch]]
#### [[Basel|Basel am mim Rhy]]
**d'Muetter:* Bisch uff em Märt gsi go yykaufe?
**dr Fritzli:* Joo, y(ch) ha drey Kilo Härdepfel, e halb Pfund Angge, e Glaas Johannisbeeri-Gomfi (Santihanstryybel-Gomfi) und e Paggig Schbagetti kauft.

#### [[Freiburg im Breisgau|Friiburg]], [[Breisgau|Brisgau]] (Suidbaade)
** D'Mamme:* Bisch zum iikaufe uffem Friiburger Märkt gsi?
** S' Fritzli: *Hajoh, i hab drei Kilo Härdäbfel, e halbs Pfund Budder, e Gläsli Hannstriebelemarmelad un e Päggli Schbagetti kauft.

#### [[Furtwangen|Furtwange]], [[Hochschwarzwald]] (Suidbaade)
** D'Muetr:* Bisch iikoufe uff'm Markt gsi?
** S' Fritzle: *Häjó, ich han drei Kilo Härdebfel, ä halb Pfund Angge, ä Glaas Wibeerlimuäss un ä Päckli Schbagetti kouft.

#### [[Iffezheim|Iffze]], Middlbade
**D`Muuder:* Bisch uff'm Märk ingkoufe gwä?
**S`Fritzel:* Joo, i hab drei Kilo Grumbiire, e halbs Pfund Budda, e Glas Johonnisbeerschlecksl un e Päckl Schbaigeddi koufd.

#### [[Kork]] (Kerkerisch/Hanauerisch), Middlbade/Hanauerland
**D`Mamme:* Bisch uff'm Märkt innkaoufe gsinn?
**S`Fritzl:* Hajo, drej Kilo Grumbeere, ä halb Pfund Budder, ä Glääsl Kannstriewlsschläggl un e Päggl Schbaggeddi hawwi g'kaouft!

#### [[Renchen-Ulm]], Ortenau/Renchtal
**d' Mamme: *Bisch uffm Märgd iikaufe gsii?
***s Fritzl: ''Hajo, ich ha drey Kilo Ärdepfl, e halbs Pfund Budder, ä Gläsl Hansdriebelschlecksel un ä Päggl Schbageddi kauft.

==== Hohberg-[[Hofweier|Hofier]], Ortenau ====
*''d' Müader: ''Bisch uffm Märikt iikaufe gsii?
***s Fritzli: *Hajo, i hab drey Kilo Ärdepfl, e halb Pfund Budder, e Glas Hanstriewilischläckli un e Päckli Schbageddii kauft.

==== [[Oberrotweil|Rothwiil]] am [[Kaiserstuhl (Oberbaden)|Kaiserstuehl]] ====
**d Mueter:* Bisch uf em Märgd gsii ge iikaüfe?
**s Fritzli:* Jo, ich hab drej Kilo Härdebfel, e halb Bfund Budder, e Glas Johannisbeer-Güüts un e Paggung Schbageddi kaüfd.

==== [[Ihringen|Ihringe]] am [[Kaiserstuhl (Oberbaden)|Kaiserstuehl]] ====
**d Mueter:* Bisch uf em Märgd gsii go iikaüfe?
**s Fritzli:* Jo, ich han drej Kilo Härdebfel, e halb Bfund Budder, e Glas Hansedriibili-Güüts un e Paggung Schbageddi kaüfd.

==== [[Herrlisheim (Unterelsass)|Harrelse]], Ùnterelsàss ====
**D Màmme:*Bìsch ùffem Marik inkoefe gwann?
**S Frìtzel:*Ajoo, Ich hàb dréi Kilo Grùmmbeere, e hàlbs Pfùnd Bùdder, e Glàs Johànnesbeerekùnfitür ùn e Packele Spàghetti gkoeft.

==== [[Straßburg|Strossbùri]], Ùnterelsàss ====
**D Màmme:*Bìsch ùffem Märik inkaafe gsìnn?
**S Frìtzel:*Ajo, Ich hàb dréi Kilo Grùmmbeere, e hàlwes Pfùnd Bùdder, e Glàs Johannesbeerekonfitür ùn e Päckel Spàghetti gekaaft.

==== [[Oberehnheim|Owernah]], Unterelsass ====
**d'Màmme:* Besch dü uf'm Marik inkeüfe gsé?
**s'Fritzle:* Hajo, ich hàb drej Kilo Hàrdepfel, e hàlb Pfund Butter, e Glàs Johannesbeerkonfitür/schleckl un e Packl Spàghetti gkeuft.

==== [[Mülhausen|Milhüse]], Oberelsass ====
**d'Màmma:* Besch dü uf'm Màrkt iikàüfa gsé?
**s'Fritzla:* Hajo, ech hà drej Kilo Hàrdepfel, a hàlb Pfund Butter, a Glàs Johànnesbeerkonfitür un a Pàckla Spàghetti kàüft.

=== [[Bodenseealemannisch|Bodesee-Alemannisch / Mittelalemannisch]] ===
==== Weschdlichä [[Bodensee|Boddesee]] ====
** 'D'Modder:* Bischd uff äm Markt gi iikaufä gsi?
** 'S'Fritzle:* Jo, i ha drei Kilo Herdepfl, ä halbs Pfund Buddr, a Glas Johannesbeer-I'gmax und ä Päckle Schbagetti kauft.

==== z'[[Überlingen|Iberlinge]] ====
** 'D'Mame:* Bischt uff m'Mart go iikaufe gsi?
** 'S'Fritzle:* Jó, i hon drei Kilo Härdäpfl, ä halbs Pfund Buttr, a Glas Johannesbeer-Marmelad und en Pack Schpagetti gkouft.

==== [[Allgäu|Weschtallgäu]] ====
**D`Mueter:* Bisch üf`m Maart bim iikoufe gsi?
**S`Fritzle:* Jo, i ho drei Kilo Grumbra, a halbs Pfund Butter, a Glas Johannesbeer-Marmelaad und a Packung Schpagetti kouft.

==== [[Egg (Vorarlberg)|Egg]] ([[Bregenzerwald]]) ====
** 'D'Mama:* Bischt ufm Maart ga inkoufo gsinn?
** 'S'Fritzlä:*Jo, i hea drü Kilo Grumppra, a Schlägle Buttor, a Glas Johannisbeer-Insutt und an Pack Schpagetti kouft.

==== [[Chur|Khur]] ====
**d Mamma:* Bisch uf am Marcht gsii gu iikaufa?
**dr Frizzli:* Jô, i han drei Khilo Herdöpfal, as halbs Pfund Buttar, as Glas Trüübli-Komfi und a Pakhig Schpagetti khauft.

==== [[Stockach|Schtocke]] ====
** 'D'Mamme:* Bisch ufm Markt gsi ge eikaufe?
** 'S'Fritzle:* Jo, i hon drei Kilo Herdäpfel, a haalbs Pfund Buttr, a Glas Johannisbeer-Marmelad und en Packe Schpagetti gkouft.

=== [[Hochalemannisch]] ===
==== [[Kanton Appenzell Innerrhoden|Appèzöll Innèrrhodè]], [[Appenzell (Dorf)|Appèzöll]] ====
**D'Muètè:* Bisch z Maat gi pòschtè?
**Dè Fritzli:* Jò, i ha dreu Kilo Hèdepfl, zwähòndèdföfzg Gramm Schmaalz, è Glas Sanntjohannsbèi-Latwèri ònd èn Pack Schpaghetti gchauft.

==== [[Balsthal|Bauschtu]], (Balsthal, SO) ====
**D' Mama:* Bisch ufm Märed gsy go Komissione mache?
**S Fritzli:* Jo, e ha drü Kilo Härdöpfu, s haubs Pfung Angke, s Glas Trübeligommfi un a Packig Schpagetti gchauft.

==== [[Balzers]] ([[Liechtenstein|Liachtaschta]]) ====
**D`Mama:* Bischt uffm Markt am iikofa gse?
**S`Fritzle:* Jo, i ha drü Kilo Härdöpfel, a viartel Kilo Putter, a Glas Johannisbeer-gonfi und an Pack Schbageti koft.

==== [[Kanton Basel-Landschaft|Obers Baselbiet]] ====
**d'Muetter (d'Mamme, s'Mami):* Bisch uff em Märt go ichaufe (gange go poschte)?
**dr Fritzli:* Jä (Jo), ich han drei Kilo Härdöpfel, e halbs Pfund Buttr (Angge), e Glas Johannisbeer-Gonfi (Gomfi) und e Päckli Spagetti kchauft.

==== [[Bludenz|Bludaz]] ([[Walgau]], Vorarlberg) ====
* D Muatr: 'Bisch ufm Maarkt iikoofa gsi?'
* Ds Fritzle: 'Joo, i ha drä Kilo Herdöpfl, a Viertlkilo Puttr, a Glas Johannispeergonfi und an Pack Schpagetti kooft.'  
neuer:
* Ds Fritzle: 'Joo, i hon drei Kilo Kartoffla, a Viertlkilo Puttr, a Glas Johannisbeermarmelad und an Pack Schpagetti kooft.'

==== [[Bern|Bärn]], [[Kanton Bern|Bärn]] ====
**Ds Mami:* Bisch ụf ə Märit ga kömerle?
**Dr Fritzli:* Ja, i ha drụ̈ Kilo Härdöpfu, əs haubs Pfung Ankə, əs Glās Meertrụ̈bəli-Gonfi u nəs Pack Spagetti gchouft.

==== [[Oberriet SG|Oberriet]] ([[St. Galler Rheintal|Sangaller Rhintl]]) ====
* D Moatr: 'Beascht ufm Maat gi pôschta gsi?'
* s Fritzli: 'Jô, i ha drei Kilo Häadöpfil (Grumpara), a halbpfund Schmaalz, a Glas Jahannisbeer-Hunk und an Pack Schpagetti kooft.'

==== [[Grenzach-Wyhlen|Chränzach]], [[Markgräflerland]] (de letschdi Zipfel) ====
**D’ Mamme: *Bisch uf em Märt gsi go iichaufe?
**S’ Fritzli: *Jo, ich ha drai Kilo Herdöpfel, e halbs Pfund Anke, e Glas Johannisbeeri-Gutzi und e Packig Spagetti gchauft.

==== [[Lörrach]], [[Markgräflerland|Markgrääflerland]] ====
* *D'Mamme: Bisch ùf em Märt gsìì gò iichaufe?*
* *S Fritzlì: Joo, ich ha drei Kilo Hèrdöpfel, e halbs Pfùnd Anke, e Glaas Johannisbeeri-Gòmfi ùn e Packig Spaghetti chauft.

#### [[Weil am Rhein|Wil am Rhii]], [[Markgräflerland]] (Südweschtbade im Dreiländereck)
**D`Müder:* Bisch uff'm Märt go iichaufe gsi?
**S`Fritzli:* Joo, i ha drei Kilo Grumbiire, ä halbs Pfund Angge, ä Glas Zanderli-Gützeli un ä Packig Schbageddi gchauft.

#### [[Ebringen|Ebringe]], [[Markgräflerland|Markgrääflerland]]
* *D'Mueder: Bisch uffem Märkt go iichaufe gsi?*
* *S Fritzlì: Jo, i ha drei Kilo Herdepfel, e halbs Pfund Budder, e Glas Johannisbeere-Schlägg un e Päckli Spaghettli gchauft.

==== [[Glarnerland]] ====
**D Muätter*: Bisch uffem Märt gsii gu poschtne? 
**Dr Fritzli:* Jaa, ich ha drüü Kilo Herdöpfel, zwäihundertfüffzg Gramm Anggä, äs Glaas Johannisbeeri-Gomfi und es Phagg Schpagetti gchauft.

==== [[Freiamt (Schweiz)|Freyamt]] (südöschtleche Teil vom Aargou) ====
**D'Muetter:** Besch ofem Määrt gsi go poschte?
*''De Fretzli:'' Jo. ech ha drüü Kilo Härdöpfu, es halbs Pfond Anke, es Glas Trüübeli-Komfi ond es Pack Schpaghetti gchauft.

==== [[Lustenau|Luschtnou]] ([[Vorarlberger Rheintal|Vorarlberger Rhytal, Unterland]]) ====
* D' Muatr: 'Bioscht ufm Markdt ga botta gsin?
* 'S Fritzli: 'Jô, i han drü Kilo Grompira, a viertl Kilo Buttr und a glas Johannisbeer-Honk und a Päckli Spaghetti pottat (kouft).

==== [[Messen|Messä]], südlechschti Gmeind vom [[Kanton Solothurn|Kanton Soledurn]] ====
*D Muetter: Bisch uf em Märet gsi go iichouffe?
*Dr Fritzli: Jo, i ha drü Kilo Härdöpfu, es haubs Pfung Angke, es Glesli Meerdrübeligumfi unes Päckli Schpagetti gchouft.

==== [[Opfingen|Obfige]], [[Breisgau]] (Siidweschdbaade) ====
*''D Möeder:'' Bisch ùf em Määrd gsii go yychaufe?
*''Dr Fridsli:'' Joo, ich haa drèi Kilo Härdebfel, e halbs Bfùnd Angge, e Glaas Hansisdriibili-Göeds ùn e Pagig Schifsnuudle gchaufd.

==== [[Lungern]] ([[Kanton Obwalden|Obwalden]]) ====
*''D Mioter:'' Bischt ufm Märt gsii go ichoifä?
*''Dr Frizzli:'' Ja, ich ha drii Kilo Häärdepfl, äs halbs Pfund Ankä, äs Glas Johannisber-Gomfi und äs Pack Schbagetti gchoift.

==== [[Ostschweiz|Oschtschwyz]] ====
*''D'Mueter:'' Bisch uf de Märt go poschte?
*''Dä Fritzli:'' Jo, i ha drüü Kilo Härdöpfel, zwäihunderfüfzg Gramm Butter (elter: Schmalz), ä Glas Johannisbeer-Gomfi und ä Päckli Schpaghetti gchauft.

==== [[Rankweil|Rankwil]] ([[Vorarlberger Rheintal|Vorarlberger Rhytal]]) ====
*'' 'D'Muettr:'' Bisch offem Markt gi iikofa gsi? (älter: Bescht off da Markt ga iikofa gsi?)
*'' 'S'Fritzle:'' Jo, i ha drü Kilo Herdöpfl, a viertl Kila' Pottr, a Glas Johannisbeer-Marmalad und an Pack Schpagetti kooft.

==== [[Rheinfelden (Baden)|Badisch-Rhyfälde]], [[Hochrhein|Hochrhy]] ====
*'' D'Müetter:'' Bisch ufem Markt go ykaufe gsi?
*'' S'Fritzli:'' Joo, ich haa drei Kilo Grumbire, e halbs Pfund Anke, e Glas Johannisbeerguuzi un e Packig Spagedti kauft.

==== [[Bezirk Schwyz|Schwyz]] ====
*''D'Mueter:'' Bisch ufem Märcht gsi go poschte?
*''De Fritzli:'' Ja, ich ha drüü Kilo Gümel, äs halbs Pfund Anke, äs Glas Trüübäli-Kumfi und äs Pack Schpagetti gchauft.

==== [[Sursee|Soorsi]] (Sursee, LU)====
*''D'Muetter:** Besch ofem Määrt gsi go poschte?
**De Fretzli:* Jo. Ech ha drüü Kilo Häppere, es haubs Pfond Anke, es Glaas Trüübali-Komfi ond es Pack Schpagetti gchouft.

#### [[Vals GR|Vals]] ([[Kanton Graubünden|Graubünde]])
* *t Muätär:* Bescht z Märt ggsi?
* *z Frizzli:* Jaa, ech hän drii Kilo Härdöppfäl, äs halbs Pfund Schmaalz, äs Gglass Johanäsberi-Kompfitüürä und äs Päcktli Schpagetti ggchauft.

#### [[Langenthal|Stadt Langetau]]
**D'Mueter:*' Bisch ufem Märit gsi, go ychoufe/boschte?
**De Fritzli:* Jo, I ha drüü Kilo Härdöpfu, es haubs Pfung Anke, es Glas Meertrüübeli-Gonfi u es Pack Schpagetti gchouft.

#### [[Luzern|Stadt Lozärn]]
**D'Muetter:*' Besch ofem Märt gsi go poschte?
**De Fretzli:* Jo. ech ha drüü Kilo Härdöpfel, es halbs Pfond Anke, es Glas Trüübali-Komfi ond es Pack Schpaghetti gchauft.

#### [[Olten|Stadt Oute]]
**D'Mueter:*' Besch ofem Märed gsy go boschte?
**Dr Fretzli:* Jo, e ha drüü Kilo Härdöpfu, es haubs Pfond Anke (od. Botter), es Glas Meertrüübeli-Gomfi und es Pack Schpagetti gchouft.

#### [[Obergösgen|Obergösge]]
* *D Muetter:* Besch ofem Märed gsi go poschte?
* *De Fretzli:* Jo, e ha drüü Kilo Härdöpfu, es haubs Pfond Botter, es Glas Truube-Gomfi und es Pack Schpagetti gchouft.

#### [[Zürich|Stadt Züri]]
**D Mueter:* Bisch uf em Mèèrt gsy go poschte?
**De Fritzli:* Ja, ich ha drüü Kilo Hèrdöpfel, e halbs Pfund Anke, es Glaas Trüübeli-Gomfi und es Phack Schpagetti gchauft.

#### [[Zürich|Züri Oberland]]
**D Mueter:* Bisch uf em Mèèrt gsi go poschte?
**De Fritzli:* Jo, ich han drüü Kilo Häröpfel, es Halbpfund Angke, es Glaas Santehansebeeri-Gomfi und es Phack Schpagetti gchauft.

#### [[Zug (Stadt)|Stadt Zug]]
* *D Mueter:* Bisch uf em Märt gsi go poschte?
* *De Fritz:* Ja, ech han drü Kilo Gummeli, es halbs Pfund Anke, es Glas Trüübeli-Gumfi und es Pack Schpaggeti gchauft.

#### [[Stühlingen|Stühlinge]] ([[Schwarzwald|Südschwarzwald]])
**D`Muètèr:* Bisch uffem Märkt gsi go ykaufe?
**Dä Fritz:* Joa, ich ha drei Kilo Hèrdöpfel, ä halbs Pfund Buttar, ä Glas Johannisbeer Marmelad und en Pack Schpagetti kauft.

#### [[Toggenburg|Toggeboərg]]
**D'Muätə:* Bisch uf dä Mäət go poschtə?
**Dä Fritzli:* Jo, i ha drü Kilo Hèədöpfel, zwähondətföfzg Gramm Puttə (elter: Schmalz), ä Glas Johanisbeer-Gomfi und än Pack Schpaghetti gchauft.

### [[Höchstalemannisch]]
#### [[Raron|weschtlich Raron]] odär halt lägnu Dialäkt ([[Kanton Wallis|Wallis]])
* *d Müätär:* Bischd uffum Määrt gsi ?
* *ds Fritzji:* Ja, ha drii Kilo Härpfl, äs halbs Pfund Anku, äs Glas Hannisbärkonfitür und äs Päckli Spaghetti gchöift.

#### [[Simplon VS|Simpilu]] ([[Kanton Wallis|Wallis]])
* *d Müätär:* Bisch dü uf um Marcht gsii ga ichöifu?
* *ds Fritzji:* Ja, ich hä drii Kilo Härpfil, 250 g Aichu, us Glas Johanissbeer-Konfitür und us Pack Spaghetti gchöift.

#### [[Davos]], [[Graubünden]]
* *D Mueter:* Bischt ätten esie ufem Maarcht gsin ge ichaufe?
* *Dr Fritzli:* Gwüss, i han drii Kilo Herdöpfel, zwäihundertfüffzg Gramm Schmaalz, es Glaas Griifla-Ggomfi und es Pack Schpagetti gchauft.

#### [[St. Antoni|Santooni]] ([[Sensebezirk|Seisebezirk, FR]])
* *d Mueter:* Bǜschù ùf ùm Määrit gsyy?
* *ds Fritzli:* Ja, i ha drüü Kylo Häppere, as Mödeli Anke, as Glaas Trübeli-Ggompfi ú'n as Päckli Spagetti gchùùft.

#### [[Frutigen|Frutige]] ([[Berner Oberland]])
* *D Mueter: *Bisch ufem Märit gsii ga iichuufe (oder: ga kömerle)?
* *Dr Fritzli: *Ja, i ha drü Kilo Häbla, äs Mödeli Ankä, äs Glas Meertrübeli-Gomfi unes Päckli Spaghetti gchuuft.

#### [[Zumholz FR|Zumhouz]] ([[Sensebezirk|Seisebezirk, FR]])
* *T Muetter:* Büschu z Määret gsi ga iichùùffe?
* *De Fritzli:* Ja, i ha drüü Kilo Häppere, as Mödeli Anke, as Glaas Trübeligompfi unas Päckli Schpaghetti gchùùft.

### Sonschtige
#### Kämpfelbach bei [[Pforzheim|Pforze]]
(Oberrhein-Alemannisch mit schwäbische un fränkische Eischläg)
**D`Muader:* Bisch uff`m Markt eikaufa gwä?
**S`Fritzle:* Hajo, i häb drei Kilo Grumbiire, e halbs Pfunn Budda, e Glas Hannsdreibles-Gsälz un a Päckle Schbageddi kaafd.

#### [[Rastatt|Raschdadderisch]], Middlbade (nua 5 Kilomeda von [[Iffezheim|Iffze]])
**D`Mudder:* Bisch uff'm Moarkt eikaufe gwä?
**S`Fritzle:* Joo, i heb drei Kilo Grumbeere, oi halb Pfund Budda, e Glos Johennisbeerschleck unn ä Bäggl Schbageddi koufd.

## 2. Bispuisatz (us "[[Johann Peter Hebel]]")

### [[Hochdeutsch|Hochdütsch]]
* Seine Kindheit verlebte Hebel während der Wintermonate in Hausen im Wiesental, wo seine Eltern Weber waren. Im Sommer arbeiteten die Eltern als Dienstleute in einem Basler Patrizier-Haus.

### [[Alemannisch]]

* Sinni Kíndhäät het de Hebbel wäärend de Wíndermónet dähääm im Wisedaal g'lääbt, wo sinni Eltre Wäber g'sinn sinn. Im Sommer hänn d'Eltre als Dienschtlitt imme Básler Badrízierhuus g'schafft *([[Hanauerland]])*

* Ìn sinre Kìndhët het de Hebel wahred de Wìntermonet dhëëm ìm Wìsetààl gelaabt, wie sini Eltere Wawer sìn gewann. Ìm Sùmmer hàn d Eltere àls Dienschtlitt ìme Bàsler Pàtrizier-Hüss gschàfft. *([[Département Bas-Rhin|Ùnterelsàss]])*

* Sini Khindhait het dar Hebel wäärand da Wintarmoonat z Huusa im Wisataal verlääbt, wo sini Eltara Wääbar gsi sind. Im Summar hend t Eltara als Dianschtlütt in ama Basler Patriziar-Huus gschafft. *([[Chur]])*

* Schiini Chendhäit het där Hebel dörr t Wentärmaanät z Huusä em Wisätaal verläpt, waa schiini Eltärä Wäbär ggsi sent. Em Summär hent t Eltätä as Diänschtlütt emänä Baslär Patriziär-Huss ggwäärchät. *([[Vals GR|Vals]] [fals] (Graubünden))*

* Sini Chindheit hät dr Hebel während dä Wintermonät z'Huuse im Wiesedal voläbt, wo sini Ältere Wäber gsi sin. Im Summer hän d'Ältere als Dienschtlüt inemne Basler Patrizier-Huus gschafft. *([[Weil am Rhein|Wiil am Rhii]] (Südbade))*

* In sinere Chinderzit het dr Hebel iber d'Wintermunät z'Hüse im Wiisedal gwohnt, wo sini Eltere Wäber gsi sin. Iber dr Summer hän d'Eltere as Dienschtlit imene Basler Patrizier-Hüs gschafft. *([[Ebringen|Ebringe (Markgräflerland)]] (Südbade))*

* Siini Chindheit het de Hebel während de Wintermonet z’Huuse im Wiesetal verläbt, wo siini Eltere Weber gsi sin. Im Summer hän d’Eltere als Dienschtlüt imene Basler Patrizier-Huus gschafft. *([[Grenzach-Wyhlen|Chränzach]], [[Markgräflerland]])*

* Sinni Chìndheit hät de Hebel während de Wìndermonet z Huse ìm Wììsedaal verläbt, wùù sinni Èltere Wäber gsìì sìn. Ìm Sùmmer hän d'Èltere als Dienschtlütt ì'me-ne Basler Patrizier-Huus gschafft. *([[Lörrach]], Markgrääflerland)

* Als Bueb isch de Hebel amel im Winter z Huuse im Wisetal gsi, wo sini Eltere Wäber gsii sind. Im Sumer sind dänn d Eltere im e Basler Patrizierhuus z Dienst gange. *(Züri)*

* I siner Juget hät de Hebel de Winter duur z Huuse im Wisetal gläbt, wo sini Eltere Wäber gsii sind. De Sumer duur händ d Eltere als Dienschtlüüt imene Basler Hèrehuus gschaffet. *(Züri Oberland)*

* Äs Chend hettr Hebu im Wentr ame be sinen Eutere z'Huuse im Wesetaau gläbt. Di händ deet äs Wäbr gschaffet. Im Sommer hänzzi imene Basler Hèrehuus gschaffet. *(Aarau)*

* Sini Chindhait hät dä Hebel i dä Wintermönet z'Huuse im Wiestal vobrocht, wo sini Elterä Wäber gsi sind. Im Sommer hend sini Elterä als Diänschtlüüt imenä Basler Patriziärhuus gschafft. *(Sanggallä)*

* Syni Chendheit het der Hebel während de Wentermönet z'Huuse em Wisetau verbrocht, wo syni Öutere Wäber gsy se. Em Sommer hei d' Öutere aus Dienschtlüt em-ene Basler Patrizierhuus gschafft. *(Olte)*

* Sini Chindhäit hed dä Hebl während dä Winttermönett Zhuse im Wisätaal verbracht wo sini Ältere Wäber gsi sind. Im Summär hend sini Alte als Dienstbote imene Basler Herrähuus gschaffet. *(Schwyz)*

* Sini Chindhäidt het dä Heibl wärentä Wintermönet zhuuse im wiisätaal verbrouchdt wouä sini Eltere gwäbbt hend. Im Summr hend sini Eldtere als Dienstboudt imene Basler Herrähuus gschaffet. *(Eisiidle)*

* I syrə Chindheit het dər Hebu im Winter z Hụsən im Wisətāu gläbt, wo syni Eutərə Wäbər sy gsȳ. Im Summər hei d Eutərən aus Dientschtlụ̈t imnə Baslər Patrizjərhụụs gschaffət. *(Bǟrn)*

* Sinre Chkindheid hot de Häbl i de Wintrmohnädd z'Haus em Wiissädaal gläbt, wo d'Eltre Wäbber gsi sind. Em Summr händ d'Eltre aas Dinschtlüüt ge Basel i em Patrizier-Huus gschaffed. *(Radolfzell/Bodesee)*

* Sii Kindhait hot də Hebl i də Wintərmoonət z Huusə im Wisətaal vələbt, wo sini Eltərə Wəbər gsi sind. Im Summər hond d Eltərə as Diinstləit i mənə Baslər Patriziər-Huus gschaffət. *(Linzgau/Bodesee)*

* Sine Kindheit heät dr Hebl im Wintr z'Huusa im Wiesatal gläabt, wo sine Ältra Weabr gsi sind. Im Summr hond d'Ältra als Dientschtlüt inam Basler Patrizjerhuus gschafft. *(Bregenz, Vorarlberg)*

* Siini Kindhait hot dr Hebbl im Wintr z Huusa im Wiisatal gläbbt, wo siini Eltera Wäbbr ksii sin. Im Summr hon d Eltera als Tianschpoota ima Baslr Patritzjerhuus kschaffat. *(Bludenz, Vorarlberg)*

* Si Kindhoit hot dr Johann Hebl dr Wintr ibr z`Huuse im Wiisedtal verleabt, wo sine Ealtre Weaber gsi sind. De Summer ibr hond sine Ealtre als Diinschtleit im`ma Baasler Patrizier-Huus gschaffed. *(Weschtallgäu)*

* Sei Kindheit haut dr Hebel in da Wintermonet z'Hausa im Wiisadal verleabt, wo seina Eltra Weabr gwea sind. Da Sommer ibr hand d'Eltra als Dinschtbotta imma Basler Patrizierhaus gschaffet. *(Unterallgäu)*

* Si Kindheit hät da Hebl da Winter iber im Wisadal volebt, wo sine Leit Weber gsi sind. Im Summer hond sine Leit imma Basler Patrizierhaus gschaffad. *(Rottwüül)*

* Asä Kind hät dr Hebl im Winter i Hause im Wiisedaal gläbd, wo senne Leyt Wäbber gsee send. Im Sommer hond senne Leit imma Patrizierhaus i Bassl asä Dienschtleyt gschaffed. *(Ostbaar)*

* As Chind hed der Heebel im Winder als z Huusen im Wiisedaal gläbd, wùù syyni Eldere Wääber gsii sin. Im Sùmer hän d Elderen as Dienschdlyd in eme Baasler Padryyzjerhuus gschafd. *(Obfige, Brisgau)*

* Syyni Kindhait het dr Heebel während de Winddermoonet z Huusen im Wiisedaal verläbt, wo syni Elddere Wäber gsi sin.Im Summer hän d'Elddere als Dienschtlyt imene Basler Badrizierhuus gschafft. *(Basel)*

* Schini Chindheit her där Hebul währund dä Wintärmonatä im Huis im Wiäsutelji värläbt, wa schini Eltru Wäbär sind gsii.  Im Summär hent d'Eltru als Diänschtlit imunu Baslär-Paritzer-Huis gschaffut. *(Simpilu / Wallis)*

* Wo de Hebù no as Chin gsyy isch, het er wärend de Wintermaanet z Huuse im Wisetaau gläbt, wo synner Öütere Wääber gsyy sy. Im Sùmmer hii d Öütere ime'n a Basler Patryzier-Huus ùs Dienschtlütt gschaffet. *(Santooni / Seisebezirk, FR)

* Sei Kendheit hot dr Hebl während de Wendermonet en Hause em Wiesadal verläbt, wo seine Eltra Wäber waret. Em Sommr hen d'Eltra als Dennschtleit em a Basler Patrizer-Haus gschafft. *([[Stuttgart|Schduagert]])*

*Sei Kindhait hedd da Hebel während da Wintermonät in Hause im Wissedal verläbt, wo sei Eldern Wäber gwä sinn. Im Summer hen d´Eldern als Dienschtlitt imme Basler Patrizier-Huus gschafft. *([[Kuppenheim|Kuppene]], Middlbade)*

* Sii Kindhait hätt dr Hebbl während dr Wiitermounet z'House im Wisedtaal vrläbt, wo sini Eltre Wäbbr waared/gsi sind. Im Summr hond't'Eltre als Dinschtleit ime Baaslr Patrizier-Hous gschaffet. *(Schwäbisch vum [[Schwäbische Alb|Haiberg]] / am Südalbzipfeli)*

* Sii Chindhäit hed dr Hebl währnd dä Wintrmaanet z Huisä im Wisätal vrbläbt, wo siinr Elträ Wäbr gsi sind. Im Summr häind d Elträ as Tiänschtliit imnä Baslr Patrizier-Huis gschaffed. *([[Lungern]], [[Obwalden|Obwalde]])*

* Sini Chendheit hed de Hebu währed de Wentermönet z'Huuse im Wiisetau verläbt, wo sini Öutere Wäber gsi send. Em Sommer hend d'Öutere aus Dienschtlüüt imene Basler Patrizier-Huus gschaffet. *(Soorsi, [[Kanton Luzern|Kanton Lozärn]])*

* Sine Göbljôhr hat dr Hebl duro Wiotor dahoam im Wiasotal vorbrôt, wo sine Eltora Wäabar gsin sand. Im Summor händ d Eltora als Dionschtlüt in am Baslar Patriziar-Huus gschaffot. *Wäldarisch aus [[Andelsbuch]] im [[Bregenzerwald]] (Vorarlberg)

* Wo'ar nõ å Kind gsai isch hoat dr'Hebl im Wenter z'Hause im Wiesedal glebt, wo seine Leid Wäber gwäse sind. Im Sommr hand d'Leid äs "Dienschdleid" imma Haus võ so Reiche z'Basl gschaffed. *(Oberschwäbisch vo Semerenge)*

* Wu dr Hebel noch e Kind gsii isch, hed-er während dr Windermoned z Hüüse im Wiisedal gläbd, wu sini Eldere Wäber gsii sin. Im Summer hän d Eldere as Diänschtlid im e Basler Padriziär-Hüüs gschaffd. Oder: Si Kindheit hed dr Hebel ... verläbd ... usw. *(Dialäkt vu Rothwiil am Kaiserstuehl(Oberrhiinalemannisch))*

* Wôu'ar/wô'ra no a Kind g'wésar isch, hôddar Hebel iabar d'Windarmonat/Wendarmonat in/en Hâusa im/em Wiasardâl g'lebbt/g'leabt, wo/wôu soine Eldara/Eldarn Weabar g'wésar sin/sen[d]. Im Sommar hând/hâm d'Eldara/Eldarn als Dianschtleit in'ram Baslar Patriziar-Hâus garbadd/g'schâfft. (*In ond umara d'Augschbuarrgar Stâdtgegad*)

* Wo-nr no a klois Kind gwäa/gsai isch, håt dr Hebl im Winddr z'Hausa im Wiesadal gläabt, wo saine Leit Wäabr gwäa/gsai sind. Im Sommr hont seine Leit as Dienschdleit imma Basler Padritzier Hous gschaffet. *(Obrschwäbisch vom obera Schussadal (nördlich vo Wãẽgaade / Raveschbrg

* Als Chind het dr Hebel im Winter z Huse im Wisetal gwoont, wo syner Eltere Wäber sy gsy. Im Summer hii d Eltere als Dienschtlüt imene Basler Patrizier-Hus gwärchet. *([[Adelboden|Adelbode]], [[Kanton Bern|Kanton Bärn]])*

* Sãe Kindrzeit hòt dr Hebel ibr d'Wendrmonet z'Housa em Wysadal vrleabt, wo sãene Leit/Eltra Weabr gwäa send. Sommrs hend sãene Leit/Eltra als Deanstleit emma Baslr Patrizierhous gschafft. *(Mund&acirc;rt im Esslingr Raum, f&otilde; dr Gegad um Obrdirgna ([[Obert&uuml;rkheim]]), Kr&ograve;es Stuogrt (Kreis [[Stuttgart]]))*

* As Goof isch dè Hebl èm Weentè aadè z Huusè èm Wesètaal gse, wo emm siini Öltèrè dèheem gse sööd. Wèrèd èm Soomè heed emm siini Öltèrè aml as Diènschdlüüt imènè Patrizièhuus z Basl gwèèchèd. *([[Appenzell (Dorf)|Appèzöll]], [[Kanton Appenzell Innerrhoden|Kanto Appèzöll Innèroodè]])*

* As ä Kind hät de Hebl iwer de Winter z Huuse im Wisedahl gläbt, wo sine Eltre Wäber gsi sin. Iwer de Summer hän sine Eltre zBasl as Dienschtlitt immenä Patrizierhus gschaffet.  *(Oberrheinalemannisch/Bodenseealemannisch -Übergangszone (vo [[St. Georgen im Schwarzwald|Sanderge (St. Georgen)]] / [[Schwarzwald]]))*

*  Sei Kindhait hot de Hebl i de Wintrmoonet in Housä im Wisädaal vrläbt, wo d'Eltre Webber gsi sind. Im Summr hond d'Eltre als Dienschtbote ime ne Patrizier-Hous z`Basel gschafft. (Konschtanz/Bodesee)

* Sini Kindait wärre de Windermoonet het de Hebl in Huuse im Wiesädaal verläbt, wo sinne eldere Wääber gsi sin. Im Summer hänn d`Eldere als Dienschtlid inemä Baasler Patrizierhuus gschafft. (Ortenau)

## Referenzä