Lukas Ammann

Dr **Lukas Ammann** (* 29. Septämber 1912 z Basel; † 3. Mai 2017 z Minche) isch e Schwyzer Schauspiiler gsii. Mer het en vor allem gchännt dur sy Titelroll in dr Färnsehserie *Graf Yoster gibt sich die Ehre*.

## Lääben un Karriere
Dr Ammann isch e Suhn vun ere Sängeri un eme Chunschtmoler gsii. No dr Schuel het er wellen an s Theater goo un isch ab 1933 uf Schauspiilschuel vum Max Reinhardt z Berlin gange. Anne 1934 het er an dr Syte vum Heinrich Gretler s nationalsozialistisch Dytschland verloo, isch aber au in dr Schwyz wäg syre jidische Mueter aagfyndet wore. Är isch aafangs z Sanggalle un dernoi am Schauspiilhuus Züri an dr Syte vu dr Therese Giehse uf dr Bihni gstanden un isch 1948 unter em Kurt Hirschfeld in dr Roll vum Attaché bi dr Uruffierig vu *Herr Puntila und sein Knecht Matti* derby gsii. Noch em Chrieg het dr Ammann e baar Johr zum Ensemble vum Theater „Kleine Freiheit“ z Minche ghert. Gaschtspiil un Turnee hän en uf Bihnine z Eschtrych, z Skandinavien un in dr Verainigte Staate gfiert.

Scho 1939 het dr Ammann sy erschte Filmufdritt im Schwyzer Kriminalfilm *Wachtmeister Studer* ghaa, noch em glychnamige Roman vum Friedrich Glauser, mit em Heinrich Gretler in dr Hauptroll. Ab dr 1950er-Johr het dr Ammann vor allem Erfolg im dytsche Färnseh ghaa. 1961 het er in dr Serie *Gestatten, mein Name ist Cox* mit em Günter Pfitzmann, dr Ellen Schwiers un em Paul Edwin Roth gspiilt. Anne 1963 isch er ain vu zwelf Gschworene in *Die zwölf Geschworenen*, eme Remake vum glychnamige US-amerikanische Spiilfilm fir s dytsch Färnsehen unter dr Reschy vum Günter Gräwert gspiilt. 1966 het dr Ammann in dr erschte dytsche Farbfärnsehserie *Adrian der Tulpendieb* mitgspiilt. Derzue sin Gaschtufdritt in Serie wie *Das Kriminalmuseum*, *Die fünfte Kolonne*, *Der Forellenhof* oder *Der Kommissar* chuu. 1973 isch er im Horrorfilm *Hexen – geschändet und zu Tode gequält* z sää gsii.

Seli populer isch dr Ammann ab 1967 mir dr Titelroll in dr langläbige Serie *Graf Yoster gibt sich die Ehre* wore, wun er e aristokratische Amateerdetektiv un Krimiautor gspiilt het, wu mit Hilf vu sym vorbstrofte Schoffeer „Johann“, gspiilt vum Wolfgang Völz, Fäll in dr „bessere Chrais“ leest. Vu 1994 bis 2000 isch dr Ammann mit dr Roll vum Familienoberhaupt in *[[Die Fallers]]* no mol in ere Färnsehserie erfolgrych gsii. Anne 1998 het er im Kinofilm *[[Meschugge (Film)|Meschugge]]* vum Dani Levy mitgspiilt. 2005 het er im Alter vu 92 Johr d Titelroll im Film *Herr Goldstein* vum Micha Lewinsky gspiilt, wu bim Filmfeschtival vu Locarno as beschte Schwyzer Churzfilm uuszaichnet woren isch. Im Johr 2013 het er mit 101 Johr im Film *Réunion Solitaire* mitgwirkt.

As Sinchronsprächer het dr Ammann sy Stimm unter anderen em Peter Sellers (*Verliebt in eine Königin*, 1955), em Andy Griffith (*Ein Gesicht in der Menge*, 1957), em Vincent Price (*[[Der Hexenjäger]]*, 1968) un em Lucky Luke in dr glychnamige Comicverfilmig vu 1971 gleent.

Fir s Heerspiillabel Europa isch s 1981 nomol zuen ere Zämenarbet mit em Wolfgang Völz fir d Serie *Der unheimliche Phantoll* vum Eberhard Alexander-Burgh chuu. In dr zwoo Folge, wu uusechuu sin, het dr Lukas Ammann dr Erfinder Lord Tütelüt gschwätzt, dr Wolfgang Völz het dr Butler Johann gschwätzt.

Dr Lukas Ammann isch ab 1959 in dritter Eh mit dr Sängerin Liselotte Ebnet (1932–2009) ghyrote gsii, wu vyl Johr Ensemblemitglid am Staatstheater am Gärtnerblatz gsii isch. Us ere friejere Eh het er zwee Sihn ghaa, wu z Uruguay lääbe. Är het zletscht elai in syre Minchner Wohnig gläbt. No ai Monet vor sym Dod het er sy Huushalt mee oder weniger aigeständig gfiert. Är isch am 3.&nbsp;Mai 2017 mit 104 Johr in syre Wohnig z Minche gstorbe. 

## Filmografy (Uuswahl)
* 1939: Wachtmeister Studer
* 1952: Palace Hotel
* 1955: Bel Ami
* 1959: Die ideale Frau
* 1961: Gestatten, mein Name ist Cox
* 1961: Zu viele Köche (Färnsehmehdailer)
* 1963: Die zwölf Geschworenen (Färnsehfilm)
* 1963: Ferien vom Ich
* 1965: Der Kongreß amüsiert sich
* 1966: Adrian der Tulpendieb
* 1967: Der Tod ritt dienstags *(I gionri dell’ira)*
* 1967: Das Kriminalmuseum (Färnsehserie, Folg *Kaliber 9*)
* 1967: Zucker für den Mörder
* 1967–1976: Graf Yoster gibt sich die Ehre (Färnsehserie, 62 Folgen)
* 1968: Jet Generation
* 1968: Der Reformator
* 1969: Der Kommissar Folg 2: Das Messer im Geldschrank
* 1970: Dällenbach Kari
* 1970: Ein großer graublauer Vogel
* 1973: Hexen – geschändet und zu Tode gequält
* 1973: Okay S.I.R. (Färnsehserie, Folg *Ausverkauf im Allgäu*) 
* 1988: Klassezämekunft
* 1990: Hals über Kopf (Färnsehserie, Folg 31 *Vampire*)
* 1992: Liebe auf Bewährung
* 1998: Meschugge
* 1994–2000: Die Fallers (Färnsehserie, 166 Folge)
* 2000: Tatort: Mord am Fluss (Färnsehserie)
* 2005: Herr Goldstein (Churzfilm)
* 2015: Réunion Solitaire

## Weblink
* 
* 
* Lukas Amman bi ''cyranos''
* ''Über der Rolle stehen''. Lukas Ammann 100 Jahre alt vum Michael Wenk, Neue Zürcher Zeitung vum 29. Septämber 2012

## Fueßnote