Édouard Manet

Dr **Édouard Manet** (* 23. Januar 1832 z Bariis; † 30. April 1883 z Bariis) isch e franzöösische Mooler gsi. Er gältet as äine vo de Wäägberäiter vo dr modärne Moolerei.

## Lääbe und Wärch
Dr Manet isch uf s *Collège Rollin* (hüte s *Lycée Jacques Decour*), won er e Fründ vom spöötere Schurnalist und Bolitiker Antonin Proust worden isch. Si Unggle Fournier het gsee, ass er e Talänt für s Zäichne het, und het em dr fakultativi Underricht im Zäichne zaalt. Won er sächzääni gsi isch, het er welle Offizier in dr Marine wärde und het uf eme Schuelschiff e Räis uf Brasilie gmacht. Er het denn aber lieber welle Mooler wärde. 1850 het dr Manet bim Thomas Couture, wo drei Joor vorhär bim Bariiser Salon groosse Erfolg gha het, si Leer aagfange. Im Couture si Stiil und sini Underrichtsmethode häi em nid guet gfalle und er isch am Noomiddaag no uf d Académie Suisse gange und het im Louvre Gmäld kopiert. Er isch vil umegräist in dere Zit. 1852 het er im Rijksmuseum z Amsterdam e Bsuech gmacht und im Joor druf isch er d Museum z Kassel, Dresde, Prag, Wien und Münche go aaluege. Im Herbst 1853 isch er zämmen mit sim Brueder Eugène z Venedig, Rom und Floränz gsi, won er im Tizian si *Venus vo Urbino* und s *Bild vom ene junge Maa* vom Filippino Lippi kopiert het. 1854 isch er mit em Antonin Proust zum Eugène Delacroix gange, zum frooge, öb er däm si *Dante-barke* döffti kopiere. 1856 het er s Ateliee vom Couture verloo und het mit eme Fründ, em Diermooler Albert de Balleroy si äignigs Ateliee ufdoo.

Er het Bilder vo Alte Mäister kopiert und sich eso eläi witerbildet. 1857 isch er wider uf Floränz, won er Skizze vo dr *Madonna del Sacco* noch Freske vom Andrea del Sarto in dr Basilica della Santissima Annunziata gmacht het. 
Mä wäiss nume weenig vo däm, wo dr Manet bis 1859 gmacht het. Nit nume het er vilmol Bilder spööter überarbäitet, sondern er het au e Däil vo sine früeje Bilder vernichdet. Er het witer vil kopiert und no käi äigene Stiil ghaa.

Zu de Fründ, wo dr Manet in de spoote 1850er gmacht het, häi d Mooler Edgar Degas und Henri Fantin-Latour ghöört, wo dr Manet spööter meereri Mol bordretiert het. Au mit em Dichder Charles Baudelaire het sich dr Manet in dere Zit befründet. Däm si Lürikzüklus *Les Fleurs du Mal* häi dr Manet zu sim erste äigeständige Gmäld *Dr Absinthdrinker* aagregt. Dr Manet het e Ghilf ghaa, won er as *Bueb mit Chirsi* bordretiert het. Wo dä sich ufghänggt het, het dr Baudelaire si Gedicht *La Corde* verfasst und dr Manet isch in es Ateliee in dr Rue de la Victoire züüglet.

Im Manet si ersts Bild, *Dr Absinthdrinker*, won er bim Bariiser Salon 1859  het welle ustelle, isch abgleent worde. 1861 het d Schüri zwäi Gmäld von em aagnoo, wo aber nume äins drvo, *Dr schbanischi Sänger*' bi de Kritiker guet aachoo isch und au vo dr Schüri vom Salon en eerevolli Erwäänig überchoo het.  E Grubbe vo junge Mooler, drunder dr Henri Fantin-Latour, dr Felix Bracquemond, dr Emile Auguste Carolus-Duran und dr Alphonse Legros, häi sich ume Manet gschaart und iin bald als iren Aafüerer betrachtet. Au Schriftsteller, wie dr Charles Baudelaire, dr Jules Champfleury und dr Édmond Duranty si drbii gsi.

1860 het dr Manet mit dr Suzanne Leenhoff und deren irem Soon Léon im Kwartier Batignolles afo woone. Dr Manet het d Leenhoff 1863 ghürootet und wil iire Maa scho im Joor vorhär gstorbe isch, isch au im Manet si Mueter bi iirem Soon cho lääbe. Die bäide Fraue häi im Manet si Huushalt, aber au e wöchentlige literarische Salon gfüert, wo Lüt wie dr Degas, dr Fantin-Latour, dr Bracquemond und dr Duranty erschiine si. Au d Mooler Alfred Stevens und Frédéric Bazille, dr Komponist Emmanuel Chabrier und dr Schriftsteller Zacharie Astruc si bim Manet z Gast gsi.

## E baar vo sine Wärk
In dere Liste het s 39 Wärk vom Manet, wo e representative Kweerschnitt dur si Wärk daarstelle. D Uswaal het dr Manet sälber gmacht. Es si alli Wärk, won er bim Salon de Paris het welle ustelle, au die wo abgläänt worde si.

## Liddratuur

* Bazire: *Édouard Manet*. 1884.
* Julius Meier-Graefe: *Edouard Manet*. München 1912.
* Antonin Proust: *Édouard Manet, Erinnerungen*. Berlin 1917.
* Gotthard Jedlicka: *Manet*. Zürich 1941.
* Denis Rouart, Daniel Wildenstein: *Edouard Manet: Catalogue raisonné.* Paris/Lausanne 1975.
* Réunion des Musées Nationaux Paris, Metropolitan Museum of Art New York (Hrsg.): *Manet*. Ausstellungskatalog, deutsche Ausgabe: Fröhlich und Kaufmann, Berlin 1984, ISBN 3-88725-092-3.
* Pierre Schneider: *Manet und seine Zeit*. Amsterdam 1985, ISBN 90-6182-038-3.
* Hajo Düchting: *Manet, Pariser Leben*. München/New York 1985, ISBN 3-7913-1445-9.
* Françoise Cachin: *Manet*. Köln 1991, ISBN 3-7701-2791-9.

## Weblingg

* 
* 
* Manet uf artcyclopedia.com (engl.)
* ''Edouard Manet - Frühstück im Grünen'' Musée d’Orsay, Bariis