Bad Liebenzell

**Bad Liabazell** (amtlich *Bad Liebenzell*) isch a Schdäddle em Nagolddaal midd-ora laanga Gschiicht. Dor Hirsauer Codex låd vormuada, dass Bad Liabazell scho vår 1100 exischdird hådd. Em schbåda Middlaldor hådd´s Amt Liebenzell de Markgrafe vo Bade ghaerd. Em Jår 1604 isch´s durch Dausch zo Wirddabärg komma. 

Midd saenor Paracelsus-Therme isch Bad Liabazell oene vo de vier Gmaendena em Graes Calw midd-em Titl "Bad". Ausor Bad Liabazell send dees no Bad Härraalb, Bad Daenach ond Bad Wildbad. Deswäaga håesd sich der Graes Calw ao *Bädorgraes*. D Stauferburg ausem 13. Jårhondord isch s´ bedeidensde Bauwärg vo Bad Liabazell, mo må mor scho vo Weidem här siid. En Liabazell schwäddsd-mor schwäbisch, mid-ma ganz leichda sidfränggischa Aeschlag. Em Jår 2011 håd Liabazell 9.295 Aewohnor zeeld. 

S´ Schdaddwabba zaegd a silbrichs Zäld, en dem a näggichor Mã en-ra volla Baadwann hoggd ond on blaua Kelch en dor Hãd hådd. Dui gold-gfliasda Baadwann schdåd uf-ma schachbrädd-ardicha schwarz-goldena bläddleda Boda. Em blaoa Hemml iborm Zäld dribor schwäbd a oenzälna Hirschschdang, was so vil håesd wia dass Bad Liabazell zo Wirddabärg ghaerd. D´ Schdaddfarba send Blao-Weis.

Seid 1992 geid´s a Partnorschafd mid Villaines la Juhel en Franggreich.

## Schdaddaedåelong
Zo Bad Liabazell ghaered ausarom seggs Flägga, älle uff dor Haeche ibor dor Nagold: 
:Em Osda, rächds vo dor Nagold: Meddleng *(Möttlingen)*, Monakam ond Ondorhaugsdedd *(Unterhaugstett)*. 
:Em Wäsda, lenggs vo dor Nagold: Boabärg *(Beinberg)*, Måasabach-Zåana *(Maisenbach-Zainen)* ond Ondorlengahaard *(Unterlengenhardt)*. 
Em Daal en Liabazell und rächds vo dor Nagold schwätzed d´ eldore Leid "oe/åe", ond en de Flägga lenggs vor dor Nagold "oa/åa".

## Geografi
Bad Liabazell leid ogfär 10 km nerdlich vo Calw, an dor Nagold; dui fliasd middla durch dor Flägga durch. Dor diafsde Punkt leid 310 m diaf, då må d´ Nagold d´ Gemarkung vorlessd, dor haechschde Punkt leid 687 m haoch uff dor Gemarkung vo Måesabach-Zåena.

## Gschichd
Bad Liabazell ischd zom erscht Mol gnennd worde em Johr 1091 als *zu Chele*.

## Verwaltong
Bad Liabazell hod mit dr Gmoed Onderereichabach a Verwaltongsgmoeschaft vereibard.

Dr Birgermoeschter vo Bad Liabazell ischt dr Dietmar Fischer.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Schuala
Bad Liabazell hådd mid saem Reuchlin-Schulzentrum a Grondschual, a Haobdschual, a Realschual ond a Ferderschual. En de Ortsdåel Meddleng ond Ondorhaugsdedd geid´s jeweils ao a Grundschual.

## Religiona
Bad Liabezell mid saenor Bläsikirch (St. Blasiuskirche) isch vo aldors här evangelisch, s´ hådd enzwischa abor ao a Katholischa Kirch em Flägga. En Liabazell isch d´ Zendrale vo dor gleichnamiga "Liebenzeller Mission". Dådurch isch Bad Liabazell en vile Lendor uff dor Wäld bekannd. 

## Tourismus ond Vorkehr
Bad Liebenzell isch durch d´ Nagoldtalbahn (Pforzheim - Horb am Neckar) ans iborregionale Schdregganetz ãgschlossa. 

Vo Liabazell aus kã-mor viel scheene Wandoronga macha, em Daal ond uff d´ Bärg nuff. Bsondors schee isch a Wandorong durchs Mõbachdaal nuff zom Ordsdåel Monakam. Bad Liabazell leid ausordem am Oschdwäag, dem Fernwandorwäag vo Pforze nåch Schaffhausa. 

## Tradiziona
Uffm Hofgut Georgenau bei Meddleng fended äll Jår am Palmsonndich dor Calwer Palmridd schdadd, dees isch a Reidorprozessio, må vom-a Esl ãgfird wird. Vorbonda isch dui Prozessio am Schluss midd-ma evangelischa Gottesdianschd em Griana. 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Bad Liabazell ghert zom Schwäbische.

## Bekannde Leid
* Joh. Christoph Blumhardt, * 16.6.1805 en Schduagord (Stuttgart), † 25.8.1880 en Bad Boll. Dor Blumhardt isch vo 1838 bis 1852 en Meddleng Pfarror gwäa. Saene Gebetshaelonga hend en ganz Deidschland Ufsäha erregd. En Bad Boll hådd-or dornåch a Seelsorgzentrum grended.
* Marie Hart (1856–1924), Mundartautori us em Elsass, hadd z Liabazell ihr Läbesobed verbroocht

## Em Web
* Offiziella Homepage vo Bad Liabazell
* Möttlinger-Unterhaugstetter Tischtennisverein Bad Liebenzell e.&nbsp;V.
* Unterlengenhardt Ortsteil von Bad Liebenzell uf stadtverwaltung.bad-liebenzell.de

## Fuaßnote