Waldbrunn (Odenwald)

**Waldbrunn** (sidfränk. *Waldbrunn*, elter *Wallbrunn*) isch e Gmai im Necker-Odewald-Chrais z Bade-Wirttebärg. D Gmai het  Yywohner (Stand: ). Si ghert zur europäische Metropolregion Rhein-Neckar (bis 20. Mai 2003 *Region Unterer Neckar* un bis 31. Dezämber 2005 *[[Region Rhein-Neckar-Odenwald]]*). 

## Geografi
Waldbrunn lyt im Odewald am Fueß vum Katzebuckel. Dr Baan bstoht us 36,8 % Landwirtschaftsflechi, 55,1 % Wald, 7,8 % Sidligsflechi un 0,2 % sunschtiger Flechi.

Nochbergmaine sin Eberbach im Weschte un Norde, Mudau im Nordoschte, Limbach un Mosbach im Oschte un Neckargerach un Zwingenberg im Side.

## Gmaigliderig
Zue Waldbrunn ghere d Ortsdail Mülben, Oberdielbach, Schollbrunn, Strümpfelbrunn, Waldkatzenbach un Weisbach. Zue Mülben ghert au no s Jagdschloss Max-Wilhelmshöhe (hite Forschthuus), zue Oberdielbach ghere dr Ort Meisental un s Gheft Post, zue Schollbrunn ghere d Hyyser Jagdhütte un Talmühle, zue Strümpfelbrunn ghert s Gheft Höllgrund (Oberhöllgrund), zue Waldkatzenbach ghert s Gheft Unterhöllgrund, zue Weisbach ghert s Huus Weisbacher Mühle. Uf em Baan vu Mülben lige d Wieschtige Ober- un Unterferdinandsdorf.

## Gschicht
Mülben isch zum erschte Mol ann 1405 as *Mülwer* gnännt wore, Oberdielbach 1473 as *Dielbach*, Schollbrunn 1364 as *Schalbrun*, Strümpfelbrunn 1364 as *Struempilbron*, Waldkatzenbach 1473 as *Katzenbach* un Weisbach 1326 as *Wizzelsbach*.

D Ortschafte, wu si zue Waldbrunn zämmegschlosse hän, sin Ryti-Sidlige us em Hochmittelalter. Di maischte Derfer sin wohl vu dr Herre vu Zwingenberg grindet wore, Schollbrunn villicht au vum  Chloschter Mosbach, Weisbach chennt au ne elteri fränkischi Grindig syy. 

Schollbrunn isch anne 1330 an d Pfalzgrofe chuu, di andere Derfer in mit dr Herrschaft Zwingenberg 1404 in Bsitz vu dr Herre vu Hirschhorn chuu, un wu die im 18. Jorhundert uusgstorbe sin, an an d Göler von Ravensburg un schließli au an d Kurpfalz.

Wu d Kurpfalz anne 1803 im Rame vum Rychsdeputazionshauptschluss ufglest wore isch, sin d Derfer an s Kurfirschtedum Leiningen chuu, ab 1806 an s Großherzogtum Bade. Aafangs hän d Derfer zum badische Amt Eberbach ghert, ab 1924 zum Bezirksamt Mosbach, 1939 Landkreis Mosbach. 

Anne 1939 isch us em Bezirksamt Mosbach dr Landchrais Mosbach wore. Am 1. Jänner 1973 hän si d Gmaine Oberdielbach, Schollbrunn, Strümpfelbrunn, Waldkatzenbach un Weisbach zämmegschlosse. Am 1. Jänner 1975 isch Mülben yygmaindet wore. Im Rame vu dr Kraisreform isch dr Landkrais Mosbach zum 1. Jänner 1973 ufglest wore, Waldbrunn isch derno zum neie Odenwaldchrais chuuu, ab 10. Septämber 1974: Neckar-Odenwald-Kreis.


DEU Mülben COA.svg|Mülben
DEU Oberdielbach COA.svg|Oberdielbach
DEU Schollbrunn (Waldbrunn) COA.svg|Schollbrunn
DEU Strümpfelbrunn COA.svg|Strümpfelbrunn
DEU Waldkatzenbach COA.svg|Wald&shy;katzen&shy;bach
DEU Weisbach COA.svg|Weisbach


## Religion
D Derfer vu Waldbrunn sin syt dr Reformation evangelisch bregt.

## Verwaltig
Waldbrunn het sich mit dr Gmaine Binau, Neckargerach un Zwingeberg zum Gmaiverwaltigsverband „Neckargerach-Waldbrunn“*' mit Sitz z Neckargerach zämmegschlosse.

; Burgermaischter:
* 1973–1997 Gerhard Hauck
* 1997–2013 Klaus Schölch
* syt 2013 Markus Haas

; Partnergmaine
* [[Kobersdorf]], [[Burgenland|Burgeland]], Eschtrych (syt 1989)
* [[Freyming-Merlebach]], [[Moselle]], Frankrych

== Kultur un Böuwärch ==
* [[Neckar-Odenwald-Limes|Negger-Odewald-Limes]], Wältkulturerb syt 2005
* Kadolischi Chilche Strümpfelbrunn
* Evangelischi Chilche Strümpfelbrunn (1914–1916)
* Evangelischi Chilche Oberdielbach (1902/03)
* Evangelischi Chilche Schollbrunn (Chordurm 1367, Langhuus umböue 1736/39)
* Kadolischi Kapäll St. Maria Schollbrunn (1982/84)
* Evangelischi Chilche Waldkatzenbach (1747/48)
* Evangelischi Chilche Weisbach (1955)
* [[Jagdschloss Max-Wilhelmshöhe]], Mülben
* Dorflinde vu Waldkatzenbach (Naturdänkmol, rund 350 Johr alt)

<gallery>
Waldbrunn-Oberdielbach-2015-EvKirche-002.JPG|Ev. Chilche Oberdielbach
Waldbrunn-Schollbrunn-2015-EvKIrche-001.JPG|Ev. Chilche Schollbrunn
Waldbrunn-Schollbrunn-2015-StMaria-001.JPG|Kapäll St. Maria Schollbrunn
Katholische Kirche Struempfelbrunn 06.JPG|Kad. Chilche Strümpfelbrunn
Evangelische Kirche Struempfelbrunn 01.JPG|Ev. Chilche Strümpfelbrunn
Waldbrunn-Waldkatzenbach-EvKirche-002.JPG|Ev. Chilche Waldkatzenbach
Evangelische Kirche Weisbach - Infoboard.jpg|Ev. Chilche Weisbach
Hindenburg Denkmal Struempfelbrunn.JPG|Hindenburg-Syyle
</gallery>

== Dialäkt ==
Dr Dialäkt vu Waldbrunn ghert zum [[Südfränkische Dialekte|Sidfränkisch]].

== Literatur ==
* VHS-Arbeitskreis „Heimatgeschichte“ beim Bürgermeisteramt Waldbrunn (Hrsg.): *Waldbrunn mit seinen Ortsteilen'', Geiger Verlag, Horb am Neckar 1996. ISBN 3-89570-220-X.

## Weblink

* Websyte vu Waldbrunn
* Waldbrunn uf Leo-BW
** Mülben uf Leo-BW
** Oberdielbach uf Leo-BW
** Schollbrunn uf Leo-BW
** Strümpfelbrunn uf Leo-BW
** Waldkatzenbach  uf Leo-BW
** Weisbach uf Leo-BW

## Fueßnote