open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Catherine Troendlé

D’ **Catherine Troendlé** (* 20. Hornung 1961 z’ Mìlhüüsa, Owerelsàss) ìsch a elsassischa Politikera vu dr Pàrtäi Les Républicains. Sa ìsch vu 2001 bis 2017 Bìrgermaischtera vu Nììderràuischpa-n-ìm Owerelsàss gsìì, un àui elsassischa Regionààlräätin vu 2004 bis 2005 so wia Senàtmìtglìed fìrs Owerelsàss vu 2004 bis 2020.

## ìhra Kàrriar
D’ Catherine Troendlé-n-ìsch z’äärscht pàrlàmantarischa Mitàrwaitera biim owerlesassischa-n-Àbgoordnet Jean Ueberschlag gsìì. Àm 26. Septamber 2004 ìsch sa àls Senàtmìglìed vum Owerelsàss gwählt worra. Vu Septamber 2008 bis Septamber 2011 ìsch sa Vizavorsìtzenda vum Gsätzüüssschuss ìm Senàt gsìì. Àn dara Schtälla-n-ìsch sa ìm Oktoower 2014 wìedergwählt worra. Vu Septamber 2011 bis Septamber 2014 ìsch sa biigoordneta Vìzavorsìtzenda vu dr UMP-Fràkzioon ìm Senàt gsìì; dr Vorsìtzender ìsch dr Jean-Claude Gaudin üss Marseille gsìì.

Àm 5. Jüüni 2015 hàt dr Pàrtäivorsìtzender vu Les Républicains Nicolas Sarkozy d’ Catherine Troendlé àls nàzionààla Pàrtäidelegiarta fìr Fàmìlia-n-ààglaagahaita-n-ärnännt. Drzüa ìsch d’ Troendlé vu Dezamber 2014 bis ìm Jüüni 2015 nàzionààla Pàrtäisekretäära fìr Üüssbìldung gsìì. Àn dr Ürwàhl vu Les Républicains fìr d’ Presidàntschàftswàhl vu 2017 hàt sa dr Sarkozy-n-unterschtìtzt.

Ìm Oktoower 2017 ìsch d’ Troendlé Vorsìtzenda vum Senàt worra. Ìm Senàt hàt sa ìm Jüüli 2017 zamma mìt’m EELV-Senàtmìtglìed Esther Benbassa-n-a Brìcht ìwwer Äntràdikàlisiarung ìm Öiropà vorgschtällt. Ìm Dezamber 2017 hàt sa a Brìcht ìwwer d’ Sìcherhait vu da Pumpie vorgschtällt. Àn dr Senàtwàhl vu 2020 hàt sìch d’ Troendlé nìt wìeder uffgschtällt.

Noh-n-em And vu ìhra Àmtszitt ìm Senàt ìsch d’ Troendlé üss dr Politik z’rucktratta. Sa ìsch drnooh Hiisermàklera worra. Noch hìtt labt sa z’ Nììderràuischpa-n-ìm Owerelsàss.

Àm 14. Jüüli 2022 ìsch d’ Catherine Troendlé àls Rittera vu dr Eehralegioon ärnännt worra.

## Lìteràtüür
* 
* 

## Weblìnks
* D’ Catherine Troendlé uff dr Websitta vum frànzeescha Senàt (frànzeesch)
* D’ Catherine Troendlé bii *NosSénateurs.fr* (frànzeesch)
* Ìn dr Catherine Troendlé ìhra offiziälla Websitta (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Athina Papafotiou

D’ **Athina Papafotiou** (griachisch ; * 23. Àuigscht 1989 z’ Athen) ìsch a griachischa Volleybàllschpìelera, wo-n-àls Schtällera schpìelt. Sa hàt unteràndrem dräi Joohra làng biim ASPTT Mulhouse z’ Mìlhüüsa gschpìelt, un àui zwai Joohra làng biim Allianz MTV Stuttgart ìm Diitschlànd. Ìnsgsàmt hàt sa fìmf Nàzionààlmaischterschàfta ìn viar Lander gwunna. Drzüa ìsch sa sitter 2011 Mìtglìed ìn dr griachischa Nàzionààlmànnschàft.

## ìhra Kàrriar
Àls Junioora hàt d’ Athina Papafotiou z’äärscht ànna 2007/08 biim Ilisiakos ìm Griachalànd gschpìelt, un drnooh biim AE Agias Paraskevis ànna 2008/09 un biim GS Panionios ànna 2009/10.

Ìhra Kàrriar hàt d’ Papafotiou ànna 2010 biim Panathinaikos Athen ààgfànga un ìsch mìt’m Verain ànna 2011 griachischa Maischtera worra. Dr Ärfolg hàt sa ain Joohr schpeeter mìt ìhrem näija Verain AEK Athen wìederholt. Ànna 2014 ìsch sa biim Allianz MTV Stuttgart ìn dr diitscha Bundesliga gànga ge schpìela. Mìt dam Verain hàt sa ìn dr Saison 2014/2015 dr DVV-Pokàl gwunna un ìsch diitscha Vìzamaischtera worra. Drnooh ìsch sa ìn dr ASPTT Mulhouse ìm Elsàss gànga ge schpìela, mìt wällem sa ànna 2017 d’ frànzeescha Maischterschàft gwunna hàt —ìn dara Saison ìsch sa àui àls „Bäschta Schtällera“ so wia-n-àls „Bäschta-n-Uffschlààgera“ vu dr frànzeescha Maischterschàft ärnännt worra. Ìn dr Saison 2017/18 hàt sa ìn dr itàlianischa Liga biim Imoco Volley Conegliano gschpìelt un ìsch àui därt Maischtera worra. Doo druff ìsch sa ìm ASPTT Mulhouse z’ruckkumma; ànna 2019 ìsch sa àls bäschta Schpìelera vu dr frànzeescha A-Liga-n-ärnännt worra. Ànna 2019/20 hàt sa nochamol ìm Itàlia gschpìelt, dàsmol biim Lardini Filottrano. Noh-n-ema wittera Joohr z’ Stuttgart ìsch d’ Papafotiou zu ìhrem Haimetverain Panathinaikos Athen z’ruckgànga.

Sitter 2011 ìsch àui d’ Papafotiou Mìtglìed ìn dr griachischa Nàzionààlmànnschàft. Àn da Mìttelmeerschpìeler vu 2013 ìsch sa zamma mìt dr Mànnschàft uff Plàtz 5 ànakumma.

## Weblìnks

* D’ Athina Papafotiou bii Top Volley Group (anglisch)
* D’ Athina Papafotiou biim Öiropäischa Volleybàll-Bund CEV (anglisch)
* D’ Athina Papafotiou bii *GreekVolley.eu* (griachisch)
* D’ Athina Papafotiou bii dr itàlianischa wiibliga Volleybàll-Liga (itàlianisch)
* D’ Athina Papafotiou bii *WorldOfVolley* (anglisch)
* D’ Athina Papafotiou bii *VolleyBox* (hoochdiitsch)
* D’ Athina Papafotiou ìn dr *Beach Volleyball Database* (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Clément Frisch

Dr **Clément Frisch**  (* 7. Janner 2002 z’ Decize, Département Nièvre) ìsch a elsassischer Basketbàllschpìeler.

## siina Kàrriar
Üüssgebìlda worra-n-ìsch dr Frisch biim AS Électricité Strasbourg un bii dr Union Strasbourg Alsace z’ Schtroossburi. Ànna 2020/21 hàt’r siina äärschta Saison àls Berüafsschpìeler biim SIG Strasbourg ìn dr Liga Pro A gschpìelt. Fìr d’ Saison 2020/21 ìsch’r ìm nordfrànzeescha Verain ASC Denain-Voltaire glehnt worra. Ìn dara Saison ìsch’r àls bäschter junger Schpìeler vu dr Liga Pro B ärnännt worra. Ànna 2022/23 ìsch’r ìm lothrìngischa Verain glehnt worra, wu-n-’r nochamol ìn dr Liga Pro A gschpìelt hàt.

Züadam hàt dr Frisch ìn mehrera frànzeescha Nàzionààlmànnschàfta vu da Junioora gschpìelt: z’äärscht ìn dr Mànnschàft vu da U-15 ànna 2017 un drnooh ìn dr Mànnschàft vu da U-16 ànna 2018, mìt wäller ar àn dr Öiropäischa Maischterschàft mìtgmàcht hàt. Ànna 2021 ìsch’r mìt dr frànzeescha Nàzionààlmànnschàft vu da U-19 Vìza-Waltmaischter ìm Lettlànd gsìì. Zamma mìt dr frànzeescha Nàzionààlmànnschàft vu da U-20 hàt’r ànna 2022 àn dr Öiropäischa Maischterschàft mìtgmàcht.

Naawa siinera Kàrriar àls Schportler schtudiart dr Clément Frisch àm Nàzionààla-n-Ìnschtitüüt fìr ààgwandta Wìssaschàfta z’ Schtroossburi.

## Lìteràtüür
* 

## Weblìnks
* Dr Clément Frisch biim Internàzionààla Basketbàll-Bund FIBA (anglisch)
* Dr Clément Frisch bii dr Basketbàll-Maischterliiga (anglisch)
* Dr Clément Frisch bii dr Öiropäischa Maischterschàft (anglisch)
* Dr Clément Frisch bii *Euro Basket* (anglisch)
* Dr Clément Frisch bii *Basketball Reference* (anglisch)
* Dr Clément Frisch bii *ProBallers.com* (anglisch)
* Dr Clément Frisch bii *BasketStats.fr* (frànzeesch, anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Kimberly Drewniok

D’ **Kimberly Drewniok** (* 11. Àuigscht 1997 z’ Balve, Nordrhii-Wäschtfààla) ìsch a diitscha Volleybàllschpìelera. Àls Diàgonààlààgriffera hàt sa fìr verschìedena Veraina ìn dr diitscha Bundesliga gschpìelt un ìsch mìt’m SSC Palmberg Schwerin Pokàlsiigera un Vìzamaischtera worra. Ìn dr Saison 2021/2022 hàt sa fìr dr ASPTT Mulhouse ìm Elsàss gschpìelt.

## ìhra Laawa un Kàrriar
Uff d’ Walt kumma-n-ìsch d’ Kimberly Drewniok ànna 1997 z’ Balve-n-ìm diitscha Bundeslànd Nordrhii-Wäschtfààla. Ìhra Müatter ìsch Diitscha, ìhra Vàtter schtàmmt üss’m Togo.

Ìhra Kàrriar hàt d’ Drewniok biim RC Sorpesee-n-ààgfànga, mìt wällem sa bis ìn d’ drìtta Liga uffgschtìega-n-ìsch. Ànna 2014 ìsch sa ìn d’ Mànnschàft VC Olympia Berlin gànga ge schpìela un hàt doo ìn dr Bundesliga gschpìelt. Ìn dr Saison 2015/16 hàt gliichzittlig fìr zwai Veraina gschpìelt: biim VC Olympia un biim SC Potsdam. Ìn dr folgenda Saison ìsch sa Fäschtschpìelera z’ Potsdam gsìì un ìsch bis àn dr Viartelfinààla vu da Playoffs glunga.

Ànna 2017 ìsch d’ Drewniok ìn dr Ligakonkürrant 1. VC Wiesbaden gànga ge schpìela. Ìm DVV-Pokàl 2017/18 ìsch sa mìt’m Verain bis àn dr Finààla glunga, wu sa geega dr Dresdner SC verloora hàt. Ìn da Playoffs vu dr Bundesliga ìsch dr VCW ìn dr Viartelfinààla gschlààga worra. Drnooh ìsch d’ Drewniok vum SSC Palmberg Schwerin verpflìchtet worra. Doo hàt sa ìn dr Louisa Lippmann noohgfolgt. Mìt dam Verain hàt sa àm Ààfàng vu dr Saison dr VBL-Supercup gwunna. Doo druff hàt Schwerin s’ DVV-Pokàlfinààla geega Stuttgart gwunna. Ìn dr Playoff-Finààla ìsch àwwer dr Verain vum saalwa Geegner gschlààga worra. Ìm DVV-Pokàl 2019/20 ìsch d’ Drewniok ìn d’ Hàlbfinààla kumma. Wu d’ Bundesliga-Saison kurz vu da Playoffs wahrend dr COVID-19 Waltversöichung àbgbrocha worra-n-ìsch, ìsch Schwerin uff’m äärschta Plàtz vu dr Maischterschàft gsìì.

Fìr d’ Saison 2020/21 ìsch d’ Drewniok ìn dr Verain Savino Del Bene Scandicci ìm Itàlia gànga ge schpìela. Vu 2021 bis 2022 hàt sa biim elsassischa Verain ASPTT Mulhouse gschpìelt un ìsch frànzeescha Vìzamaischtera worra. Ìm Jüüni 2022 hàt sa verkìndigt, àss sa uff Istanbul gànga ge schpìela wìrd. Ìn dr Verainsmànnschàft vu Mìlhüüsa-n-ìsch sa vu dr Frànzoosa Julie Oliveira Souza-n-ärsätzt worra.

Ànna 2017 hàt d’ Drewniok zem äärschta Mol fìr d’ diitscha A-Nàzionààlmànnschàft gschpìelt.

D’ Kimberly Drewniok ìsch Lìnkshandera.

## Lìteràtüür
* 
* 
* 

## Weblìnks

* D’ Kimberly Drewniok bii dr diitscha Volleybàll-Bundesliga (hoochdiitsch)
* D’ Kimberly Drewniok biim Öiropäischa Volleybàll-Verbànd CEV (anglisch)
* D’ Kimberly Drewniok bii dr öiropäischa CEV-Maischterliga (anglisch)
* D’ Kimberly Drewniok biim Diitscha Volleybàll-Verbànd (hoochdiitsch)
* D’ Kimberly Drewniok bii *WorldOfVolley* (anglisch)
* D’ Kimberly Drewniok bii *VolleyBox* (hoochdiitsch)
* D’ Kimberly Drewniok bii dr *Global Sports Archive* (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Camila Cabello

D’ **Karla Camila Cabello Estrabao** ( uff Anglisch,  uff àmerikànisch Schpànisch; * 3. März 1997 z’ Mexiko-Schtàdt) ìsch a kubàànisch-mexikàànisch-US-àmerikàànischa Sangera, Liadermàchera un Schàuischpìelera. Bekànnt worra-n-ìsch sa àls Mìtglìed vu dr Girl-Grupp Fifth Harmony, wo aina vu da ärfolgriichschta Maidla-Gruppa vun àlla Zitta worra-n-ìsch. D’ Grupp hàt sa àm 18. Dezamber 2016 fàraloo.

Ìhr äärscht Àlbum àls Solokìnschtlera, *Camila*, ìsch ìm Janner 2018 ärschìena un ìsch uff Plàtz 1 ìm Billboard 200 ànakumma. S’ Àlbum mìt Làtino-Müüssik ìsch vu dr Kritik globt worra un ìsch ìn da USA Plàtin-Schàllplàtta worra. D’ Sìnggel *Havana* (2017) ìsch ìn mehrera Lander, unter àndrem ìm Verainigta Keenigraich un ìn da Verainigta Schtààta, Nummer-Ains-Hit worra. D’ nachschta Sìnggel *Never Be the Same* ìsch ìm Top-10 ìn mehr àss zeh Lander gsìì. Ìhra Sìnggel *Señorita*, wo sa ànna 2019 zamma mìt’m Shawn Mendes uffgnumma hàt, ìsch eewafàlls uff Plàtz 1 ìm Billboard Hot 100 ànakumma. Ìhr zwait Schtüdio-Àlbum, *Romance* (2019), ìsch uff Plàtz 3 ìn da USA un uff Plàtz 1 ìm Kànàdà ànakumma; d’ Sìnggel *My Oh My* ìsch uff Plàtz 12 ìm Billboard Hot 100 ànakumma, so wia-n-ìm Top-10 ìn zàhlriicha Lander.

Ànna 2021 hàt d’ Cabello ìhra äärschta Rolla-n-àls Schàuischpìelera ghàà àls d’ Hàuiptfigur ìm Müüsikfilm *Cinderella*. Àm 8. Àwrìl 2022 hàt sa ìhr dritt Àlbum *Familia* veräffentligt, wo siina äärschta Sìnggel *Don't Go Yet* (Jüüli 2021) Plàtin-Schàllplàtta ìn dräi öiropäischa Lander worra-n-ìsch (ìm Itàlia, Schpània un Portügàl). D’ zwaita Sìnggel vum Àlbum, *Bam Bam*, ìsch ìm März 2022 ärschìena un ìsch ìm Billboard Global 200 Chart bis uff Plàtz 5 glunga —dàs ìsch ìn dr Cabello-n-ìhra bäschta Plàtziarung ìn salla Chart gsìì. S’ Àlbum *Familia*-n-ìsch jedoch numma-n-uff Plàtz 10 vum US Billboard 200 ànakumma, so wia-n-uff Plàtz 6 ìm Kànàdà un uff Plàtz 9 ìm Groossbritànnia.

Uff da Online-Müüssikplàttforma hàt d’ Cabello mehrera Milliarda Streams ghàà. Uff’m Internet ìsch s’ Liad *Havana* d’ maischverkàuifta Sìnggel vum Joohr 2018 gsìì. Züadam hàt d’ Cabello zàhlriicha Müüssikpriisa bikumma, drunter zwai Latin Grammy Awards, fìmf American Music Awards un ain Billboard Music Award. Ìm Oktoower 2021 ìsch *Havana* ìn da USA àls Diàmànt-Schàllplàtta-n-üüsszaichent worra —doo drbii ìsch d’ Cabello d’ äärschta wiibliga schpànisch-àmerikànischa Kìnschtlera worra, wo dia Üüsszaichnung bikumma hàt.

## Weblìnks

* Ìn dr Camila Cabello ìhra offiziälla Websitta (àmerikànisch Anglisch)
* D’ 
* D’ 
* D’ Camila Cabello bii *Billboard* (àmerikànisch Anglisch)
* D’ 

## Ainzelnoohwiisa
Olha Tratsch

D’ **Olha Serhijiwna Tratsch** (ukràinisch , anglisch *Olga Trach*; * 15. Nowamber 1988 z’ Dnipropetrowsk, Ukràina) ìsch a ukràinischa Volleybàllschpìelera. Àls Mìttelblockera hàt sa vu 2014 bis 2020 fìr dr elsassischa Verain ASPTT Mulhouse gschpìelt. Drzüa ìsch sa Mìtglìed ìn dr ukràinischa Nàzionààlmànnschàft.

## ìhra Kàrriar
Mìt 9 Joohra hàt d’ Tratsch fànga-n-àà Volleybàll schpìela. Àls Junioora hàt sa z’äärscht vu 2003 bis 2006 bii dr Akademia-Dnipro ìn ìhrer Haimetschtàdt gschpìelt, un drnooh biim Verain Ros Bila Tserkva bii Kiew vu 2006 bis 2007.

Ìhra Kàrriar àls Berüafsschpìelera hàt sa ànna 2007 ìm ukràinischa Verain VK Severodontschanka-n-ààgfànga, wu sa bis 2011 blìewa-n-ìsch. Mìt dam Verain ìsch sa ànna 2008/09 ukràinischa Maischtera un Siigera biim Ukràina-Pokàl gsìì, un ìsch ànna 2010/11 uff Plàtz 3 vu dr ukrànischa Maischterschàft ànakumma. Ìn dr Saison 2011/12 hàt sa biim Azəryol VK ìm Aserbaidschan gschpìelt. Drnooh hàt sa ain Joohr làng ìm Griachalànd biim Verain Olympiakos gschpìelt, wu sa griachischa Maischtera un Siigera biim Griachalànd-Pokàl worra-n-ìsch. Noh ainem Joohr biim polnischa Verain Budowlani Łódź ìsch sa ìn dr ASPTT Mulhouse ìm Elsàss gànga ge schpìela. Mìt dam Verain ìsch sa ànna 2016/17 frànzeescha Maischtera gsìì, un ìsch zwaimol uff Plàtz 3 vu dr nàzionààla Maischterschàft ànakumma (ànna 2017/18 un 2018/19). Drzüa hàt sa mìt’m Mìlhüüser Verain d’ Bronza-n-üüsszaichnung biim Frànkrììch-Pokàl bikumma: ànna 2015, 2017, 2018, 2019 un 2020. Dr Frànkrììch-Schpìtza-Pokàl hàt sa ànna 2017/2018 gwunna.

Ànna 2020 ìsch d’ Tratsch ìn dr süüdfrànzeescha Verain Pays d’Aix Venelles VB gànga ge schpìela. Mìt dam Verain ìsch sa ànna 2021/22 uff Plàtz 3 vu dr frànzeescha Maischterschàft ànakumma.

Sitter 2008 ìsch àui d’ Tratsch Mìtglìed ìn dr ukràinischa Nàzionààlmànnschàft. Ànna 2006 ìsch sa mìt dr Nàzionààlmànnschàft vu da U-20 uff Plàtz 3 vu dr Öiropäischa Maischterschàft ànakumma.

D’ Olha Tratsch ìsch d’ Schwaschter vu dr Volleybàllschpìelera Anastasija Tratsch.

## Weblìnks

* D’ Olha Tratsch biim Internàzionààla Volleybàllverbànd FIVB (anglisch)
* D’ Olha Tratsch biim Öiropäischa Volleybàll-Verbànd CEV (anglisch)
* D’ Olha Tratsch bii dr polnischa TauronLiga (polnisch)
* D’ Olha Tratsch bii *WorldOfVOlley* (anglisch)
* D’ Olha Tratsch bii *VolleyBox* (hoochdiitsch)
* D’ Olha Tratsch bii dr *Global Sports Archive* (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Kabylei

D’ **Kabyläi** (àui kabylisch *Tamurt Idurar* „Lànd vu da Barga“, odd’r *Tamurt Leqbayel* bzw. *Tamurt n Iqbayliyen*, Tifinagh-Schrìft: ; àràwisch  DMG *Minṭaqat al-Qabāʾil* „Geejend vu da Volksschtamm“) ìsch d’ Regioon ìm Noorda vum Àlgeria, wu d’ Mehrhait vu dr Beväälkerung vum Volksschtàmm vu da Kabyla labt, un wu maa vor àllem d’ Berberschprooch Kabylisch reedet.

D’ Kàbyläi ìsch a Gebìrgslànd àn dr Mìttelmeerkìschta mìt hoocher Beväälkerungsdìcht. D’ Regioon hàt kää àdminischtàtiiwa-n-Ainhait un ìsch ìn da zwai àlgerischa Prowìnza Tizi Ouzou un Bidschaya untertailt. Ìm Làuif vu dr Gschìcht hann d’ Bewoohner geega d’ uffanànderfolgenda-n-Äroowerer gekampft. Ìm 20. Joohrhundert ìsch d’ Kabyläi a Sìmbool worra fìr dr Kàmpf um d’ Ànärkännung vu dr berberischa-n-Idäntitäät ìm Nordàfrikà.

Ìn dr Regioon sìnn d’ Iiwoohner vor àllem Möslamer. D’ Kabyläi ìsch aina vu da Regioona ìn dr islàmischa Walt, wu sìch s’ greeschta Tail vu dr Beväälkerung geega dr islàmischa Ràdikàlìschmus schtällt.

Naawa siim ärkitäcktoonischa-n-Äärwa hàt d’ Kabyläi a bediitend nìt-màteriäll Kültüüräärwa mìt mìndliga-n-Ìwwertrààgunga un lokààla Brüüchtummer.

Noh-n-em Unàbhangigkait vum Àlgeria ànna 1962 sìnn ìn dr Kabylia mehrera prìwààta un schtàtliga Ìndüschtriikonärner grìnda worra. Drzüa schpìelt Tourischmus a wìchtiga Rolla ìn dr lokààla Wìrtschàft.


Kabylie topographic map-fr.svg|a topogràfischa Kàrta vu dr Kabyläi
Datei:Beni Yenni.jpg|a Blìck ìwwer d’ Barga vu dr Kabyläi


## Weblìnks
Meghan Trainor

D’ **Meghan Elizabeth Trainor** (* 22. Dezamber 1993 uff Nantucket, Massachusetts) ìsch a àmerikànischa Popsangera un Liadermàchera. Bekànnt worra-n-ìsch sa ànna 2014 mìt ìhrer äärschta Sìnggel *All About That Bass*, wo Nummer-Ains-Hit ìn da Verainigta Schtààta worra-n-ìsch. Ìn dr Walt ìsch d’ Sìnggel mehr àss 11 Millioona Mol verkàuift worra. Insgsàmt hàt d’ Trainor biim Label Epic Records viar Schtüdio-Àlba veräffentligt. Sa hàt mehrera Priisa bikumma, drunter dr Grammy Award 2016 vum „Bäschta Näija Kìnschtler“.

Ìn dr Trainor ìhr Wark ìsch biiflusst vu dr Popmüüssik vu da Joohra 1950. ’S ìsch a Mìschung vu Pop, R&B, Doo Wop un Soul. Ìn ìhra Liader reedet sa oft ìwwer Wiibligkait, Käärwerbìld un Salbschtärmachtigung. Naawa-n-ìhra Müüssikkàrriar hàt sa Schtìmmarolla ìn da Filma *Die Schlümpfe – Das verlorene Dorf* (2017) un *Playmobil: Der Film* (2019). Drzüa ìsch sa Jury-Mìtglìed ìn da Farnsahsandunga *The Four: Battle for Stardom* (2018) un *The Voice UK* (2020).

## ìhra Diskogràfii
; Schtüdio-Àlba
*2015: *Title*
*2016: *Thank You*
*2020: *Treat Myself*
*2020: *A Very Trainor Christmas*
*2022: *Takin’ It Back*

## ìhra Tournees
* 2015: That Bass Tour (2015)
* 2015: MTrain Tour (2015)
* 2016: The Untouchable Tour (2016)

## Weblìnks

* Ìn dr Meghan Trainor ìhra Websitta (àmerikànisch Anglisch)
* 
* 
*
Iggy Azalea

D’ **Iggy Azalea**  (* àls *Amethyst Amelia Kelly* àm 7. Jüüni 1990 z’ Sydney) ìsch a àuischtrààlischa Rapperin un Liadermàchera. Ìhra Müüssikkàrriar màcht sa ìn da Verainigta Schtààta.

Ìhr äärscht Àlbum *The New Classic* ìsch ànna 2014 üüssagànga un ìsch ìm Top-5 vu da Àlbum-Charts ìm Àuischtrààlia, Näiseelànd, Kànàdà un ìm Verainigta Keenigraich ànakumma. Ìhr zwait Àlbum *In My Defense* üss’m Joohr 2019 hàt weeniger Ärfolg ghàà. Üüsszaichent worra-n-ìsch d’ Azalea unteràndrem mìt zwai American Music Awards, dräi Billboard Music Awards un ainem MTV Video Music Award.

## ìhra Jugend
D’ Amethyst Amelia Kelly ìsch àm 7. Jüüni 1990 z’ Sydney uff d’ Walt kumma un ìsch z’  Mullumbimby ìm Bundesschtààt New South Wales uffgwàcksa. Ìhra Vàtter, dr Brendan Kelly, ìsch irisch-àuischtrààlischer Mooler un Bìldergschìchtla-Zaichner gsìì. Ìhra Müatter Tanya ìsch Putzfràui gsìì. Uffgwàcksa-n-ìsch d’ Azalea ìn’ma Schtaihüüs, wo-n-ìhra Vàtter salbscht bàuia hàt, un wu-n-a 5 Häktààr groosser Gàrta gsìì-n-ìsch. Ìn ìhra Kìnderjoohra hàt sa sìch dànk’m Vàtter fìr Kunscht begaischtret. Mìt 14 Joohra hàt sa fànga-n-àà rappa. Sa hàt z’äärscht zamma mìt zwai Maidla üss ìhrem Viartel a Grupp gebìlda.

Schuu-n-ìn ìhra Jugendsjoohra hàt d’ Azalea ìn Àmerikà wälla üüsswàndra. Sa hàt ìhra Üüssbìldung fàraloo, wu sa noch ìm Gymnààsium gsìì-n-ìsch. Sa hàt fìr a kurza Zitt zamma mìt ìhrer Müatter àls Putzfràui gschàfft un ìsch ànna 2006 ìn d’ Verainigta Schtààta gànga. Sa hàt sìch z’äärscht z’ Miami nììdergloo, un hàt drnooh fìr a kurza Zitt z’ Houston ìm Texàs glabt. Doo druff ìsch sa uff Atlanta gànga ge laawa. Ìn da Verainigta Schtààta hàt sa rachtswìdrig gschàfft, bis sa ìm Hornung 2013 a Visa fìr fìmf Joohra bikumma hàt. Dr Namma Iggy hàt sa gwählt, wial ìhra Hund asoo ghaissa hàt. Ànna 2018 ìsch sa ìn da USA àls schtandiga Bewoohnera züagloo worra.

## ìhra Diskogràfii
; Schtüdio-Àlba
* 2014: The New Classic
* 2019: In My Defense
* 2021: The End of an Era

## Lìteràtüür
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Weblìnks

* Ìn dr Iggy Azalea-n-ìhra offiziälla Websitta (anglisch)
* 
* 
* 
* 
* 

## Ainzelnoohwiisa
Dmitri Wadimowitsch Sablin

Dr **Dmitri Wadimowitsch Sablin** (rüssisch Дми́трий Вади́мович Са́блин; * 5. Septamber 1968 z’ Mariupol, Oblast Donezk, Ukràinischa SSR, Sowjetunioon) ìsch a rüssischer Politiker un Owerscht vu dr Resarwa. Ar gheert züa dr Pàrtäi „Ainig Rüsslànd“ àà un ìsch sitter 2003 Àbgoordnet’r ìn dr Schtààtsduma.

## sii Laawa un Kàrriar
Ànna 1989 hàt dr Sablin sii Àbschluss üss dr Moskàujer Hoocha Militäärkommàndoschüal mìt Üüsszaichnung bikumma. Doo druff hàt’r sii Militäärdianscht ìn dr 154. unàbhangiga Kommàndoainhait Preobraschenski z’ Moksàui gmàcht. Doo hàt’r àls Zugkommàndeur ààgfànga un ìsch schpeeter bis zem Schtààbsschäff vum Bataillon uffgschtìega. Uff aiganer Wunsch ìsch’r ànna 1997 üss da rüssischa Schtraitkräfta-n-äntloo worra.

Vu 1997 bis 2000 hàt dr Sablin biim Kàtàschtroofaschutz-Minìschterium vu dr Rüssischa Federàzioon gschàfft.

Ànna 2000 ìsch dr Sablin dr äärschta Schtällvertratter vum Boris Gromow worra, em Vorsìtzenda vu dr àllrüssischa-n-äffentliga Weterààna-n-orgànisàzioon „Kàmpfbriaderschàft“, obwohl’r salwer àn kää militäärischem Kàmpf mìtgmàcht hàt. Nohdam àss dr Gromow àls Gouverneur vum Oblast Moskàui ärnännt worra-n-ìsch, ìsch dr Sablin ìm Àuigscht 2003 sii Berooter fìr Wìrtschàftsfrooga un Galdààleegunga gsìì.

Àn da Pàrlàmantswàhla vu Dezamber 2003 hàt maa dr Sablin ìm Puschkin-Ainzelmàndààt-Wàhlkrais vu dr Oblast Moskàui àls Àbgoordnet’r ìn d’ Schtààtsduma gwählt. Doo hàt’r àn dr dìtta Legislàtüürperiooda mìtgmàcht. Ar ìsch dräimol wìedergwählt worra: ànna 2007, 2011 un 2016.

Ìm Septamber 2013 ìsch dr Sablin Mìtglìed ìm Federàzioonsroot vu dr rüssischa Federàzioonsversàmmlung worra, nohdam àss dr Gromow siina Àmtszitt vorzittig nììderglajt ghàà hàt. Därt ìsch’r bis ìm Septamber 2016 blìewa. 

Naawa-n-em Alexander Saldostanow un em Michail Poretschenkow ìsch dr Sablin ainer vu da Grìnder vu dr nàzionàlìschta Anti-Maidan-Beweegung ìm Janner 2015 gsìì. Dia Beweegung hàt sìch geega dr Euromaidan ìn dr Ukràina gschtällt. 

Ìm Àwrìl 2017 hàt dr Sablin d’ Irina Jarowaja àls näijer Schäff vu dr pàtriootischa Plàttform vu dr Pàrtäi „Ainig Rüsslànd“ ärsätzt. Ìm Janner 2019 ìsch’r Sekretäär vu dr Regionààlàbtailung vu dr Pàrtäi z’ Sewastopol uff dr Krim worra.

Dr Sablin ìsch verhiirootet un hàt zwai Seehn un a Tochter.

## Weblìnks

* Ìm Sablin siina offiziälla Websitta (rüssisch)

## Ainzelnoohwiisa
Fifth Harmony

**Fifth Harmony** , kurz **5H**, ìsch a àmerikànischa Girl-Grupp üss Miami, wo ànna 2012 grìnda worra-n-ìsch un dàtoo viar Mìtglìeder zeehlt: d’ Ally Brooke, d’ Normani, d’ Dinah Jane un d’ Lauren Jauregui. Bis ìm Dezamber 2016 ìsch àui d’ Camila Cabello Mìtglìed ìn dr Grupp gsìì. D’ Grupp ìsch bekànnt worra, wu sa ànna 2012 uff Plàtz 3 vum Farnsahwättkàmpf *The X Factor* ànakumma-n-ìsch. Sitterhar schteht sa bii da Labels Syco Records un Epic Records unter Vertrààg.

Ìhra äärschta Sìnggel *Miss Movin’ On* hàt d’ Grupp ìm Jüüli 2013 veräffentligt, a pààr Moneeta vor ìhrem äärschta Mixtape *Better Together*. Ànna 2015 ìsch ìhr äärscht Schtüdio-Àlbum *Reflection* ärschìena, wo ìn da Verainigta Schtààta Guldiga-Schàllplàtta worra-n-ìsch. Uff’m Àlbum sìnn d’ Sìnggel *Boss*, *Sledgehammer* un *Worth It* z’ loosa —dia lätschta Sìnggel ìsch dräifàch Plàtin-Schàllplàtta ìn da USA worra un ìsch ìm Top-10 ìn driizeh Lander gsìì. Ànna 2006 hàt d’ Grupp d’ äärschta Sìnggel *Work from Home* vun ìhrem zwaita-n-Àlbum *7/27* veräffentligt. S’ Liad ìsch bis uff Plàtz 4 ìm Billboard Hot 100 glunga —’s ìsch àlso d’ äärschta Top-5-Sìnggel vun’ra Girl-Grupp sitter a Joohrzehnta ìn dam Chart gsìì. Ànna 2017 ìsch s’ dritta-n-Àlbum *Fifth Harmony* ärschìena. Ìm März 2018 ìsch d’ Grupp ìn a unbefrìschta Pàuisa gànga, fìr àss d’ Mìtglìeder ìhra jewilliga Solo-Kàrriara känna ààfànga.

Insgsàmt hàt Fifth Harmony mehr àss 33 Millioona Schàllplàtta verkàuift. ’S ìsch àlso aina vu da ärfolgriichschta Maidlagruppa vun àlla Zitta. Bis ìm Joohr 2016 sìnn d’ Liader vu dr Grupp uff da Streaming-Plàttforma mehr àss 1,6 Millioona Mol gloost worra. Drzüa ìsch Fifth Harmony d’ Girl-Grupp vum 21. Joohrhundert, wo d’ maischta-n-Àlba ìm Top-10 vum Billboard 200 ghàà hàt. Bekànnt ìsch d’ Grupp vor àllem fìr ìhr Vìelfàlt àn Schtìmmateen. Ìn ìhra Liader wìrd’s oft vu Fràuija-n-ärmachtigung, Salbschtwartgfüühl un Solidàritäät zwìscha da Fràuija grädd. D’ Grupp hàt zàhlriicha-n-Üüsszaichnunga bikumma, drunter ain American Music Award, dräi MTV Europe Music Awards, dräi Guinness World Records, viar MTV Video Music Awards un viar iHeartRadio Music Awards.

## Weblìnks

* d’ offiziälla Websitta vu Fifth Harmony (àmerikànisch Anglisch)
* 
* 

## Ainzelnoohwiisa
Marie (Lied)

**Marie**  ìsch a Chanson-Liad vum frànzeescha Sanger Johnny Hallyday, wo ànna 2002 ärschìena-n-ìsch. ’S ìsch vum frànzeescha Kìnschtler Gérald de Palmas gschrìewa un produziart worra. S’ Liad ìsch z’äärscht ìm Radio z’ loosa gsìì, un ìsch drnooh àm 21. Oktoower 2022 àls Sìnggel vum Àlbum *À la vie, à la mort !* veräffentligt worra. ’S ìsch s’ maischtbekànnta Liad uff’m Àlbum.

S’ Liad hàt a sehr groosser Ärfolg ghàà, mìt mehr àss  verkàuifta Schàllplàtta. Dàs ìsch àlso ìm Hallyday siina maischtverkàuifta Sìnggel.

## Hìntergrund
Noh-n-em Ärfolg vum Liad *Allumer le feu* (1998) hàt dr Johnny ìn siinera Müüsikkàrriar a zwai Joohra lànga Pàuisa ghàà. Fìr dr Ruckkehr vum Hallyday hàt dr Produzänt Pascal Nègre uff a näi Hit gwunscha. Ar hàt wälla, àss s’ näi Liad vu’ma Nàchwuchstàlant gschrìewa wìrd. Àlso hàt’r dr Gérald de Palmas um a Komposizioon gebìtta. Dr de Palmas ìsch àwwer kää Rock-Kìnschtler, àlso hàt’r fìr dr Hallyday a Bàllààda gschrìewa. Vorhar hàt’r nia fìr a ànder Sanger komponiart ghàà. Dr Vornamma „Marie“ hàt’r züafallig gwählt.

Noh dr Veräffentligung vu dr Sìnngel hàt dr Hallyday àm 2. Nowamber 2002 àls Gàscht ìm Farnsahwättkàmpf *Star Academy* s’ Liad *Marie* gsunga. D’ Sandung hann 8 Millioona Züaschàuijer glüagt. Dàs hàt nàdììrlig zem Ärfolg vu dr Sìnggel biitrajt, bsunders bii da junga Litt.

Àn dr Beardigung vum Johnny Hallyday z’ Pàriis àm 9. Dezamber 2017 —wu mehrera hunderttoisiga Litt kumma sìnn— hàt a Band vor àn dr Mänga s’ Liad *Marie* gschpìelt, wu maa dr Sàrg ìn d’ Kìrìch La Madeleine hàt düa brìnga.

## Tracks uff dr Sìnggel
; CD-Sìnggel
# *Marie* — 3:58, gschrìewa vum Gérald de Palmas
# *Dis-le moi* — 4:28, gschrìewa vum Fred Blondin

## s’ Video vum Liad
Dräijt worra-n-ìsch s’ Müüsikvideo vum Fìlmamàcher Jérôme Cornuau ìn’ra ehamààliga Fàwrìk z’ Crosne a pààr Kilomääter süüdeschtlig vu Pàriis. Ìm Video ìsch dr Hallyday àls Soldàt ìn’ra Schlàcht z’ sah. Ìn da Ruina wìrd’r vu faindliga Soldààta-n-umgaa. Wu-n-’r verschteht, àss’r dr Kàmpf verloora hàt, schribbt’r ìn siinera Verliabta-n-a lätscht Briaf.

## Plàtziarunga ìn da Charts

## Üüsszaichnunga fìr Müüsikverkaif

## Lìteràtüür un Meediasandunga
* 
* Video: 
* Audio: 

## Weblìnks
* d’ Sìnggel ''Marie'' (CD-Wärsioon) bii Discogs (hoochdiitsch)
* d’ Sìnggel ''Marie'' (Vinyl-Wärsioon) bii Discogs (hoochdiitsch)
* 
* dr Liadtäkscht vu ''Marie'' bii Genius
* a Ìwwersätzung vum Liadtäkscht uff Hoochdiitsch bii *songtexte.com*

## Ainzelnoohwiisa
Sandra Regol

D’ **Sandra Regol**  (* 13. Àwrìl 1978 z’ Béziers, Département Hérault) ìsch a frànzeescha Politikera vu dr Pàrtäi Europe Écologie Les Verts (EELV). Sitter 2022 ìsch sa Àbgoordneta vum 1. Wàhlkrais vum Unt’relsàss ìn dr Nàzionààlversàmmlung.

## ìhr Laawa un Kàrriar
D’ Sandra Regol ìsch ànna 1978 z’ Béziers ìm Süüdfrànkrììch uff d’ Walt kumma. Schuu-n-àls Schialera-n-àm Gymnààsium ìn ìhrer Haimetschtàdt Pézenas bii Béziers hàt sa sìch fìr Umweltschutz gschtällt, àls Mìtglìed vu dr Büüragwarkschàft Confédération paysanne. Drnooh hàt sa àn dr Üniwärsitäät vu Pàriis-8 un Dijon gschtudiart. Àb 2004 hàt sa àls Kommünikàzioonslaitera àn dr Hàndelshoochschüal EM Strasbourg z’ Schtroossburi gschàfft, un àui àn dr Hoochschüal Sciences Po.

Z’ Schtroossburi ìsch d’ Regol Laitera vu dr lokààla-n-Àbtailung vu dr Umwaltschutz-Pàrtäi Europe Écologie Les Verts (EELV) worra, un drnooh Laitera vu dr Département-Àbtailung Unt’relsàss un schpeeter vu dr regionààla-n-Àbtailung Elsàss. Sa ìsch àui Mìtglìed ìm nàzionààla Pàrtäivorschtànd gsìì un ìsch ànna 2019 schtällvertrattenda Pàrtäisekretäära worra, unt’r dr Laitung vum Pàrtäisekretäär Julien Bayou.

Àn dr Pàrlàmantswàhl vu 2012 hàt sìch d’ Regol ìm 1. Wàhlkrais vum Unt’relsàss uffgschtällt. Ìn dr äärschta Runda-n-ìsch sa mìt 6,63 Prozant vu da Schtìmma gschlààga worra. Ìm Septamber 2020 hàt sa sìch àn’ra Nàchwàhl ìm 9. Wàhlkrais vum Val-de-Marne uffgschtällt, àwwer hàt àm zwaita Wàhlgàng numma 42,20 Prozant vu da Schtìmma bikumma un ìsch àlso vu dr Soziàlìschta-n-Isabelle Santiago gschlààga worra. Àn dr Pàrlàmantswàhl vu 2022 hàt sìch d’ Regol nochamol ìm 1. Wàhlkrais vum Unt’relsàss uffgschtällt, àls Kàndidààta vum lìnka Pàrtäijabìndniss NUPES. Sa ìsch àm äärschta Wàhlgàng mìt 38,07 Prozant vu da Schtìmma-n-uff Plàtz 1 ànakumma, un ìsch drnooh àm zwaita Wàhlgàng mìt 51,47 Prozant vu da Schtìmma gwählt worra.

Noch hìtt labt d’ Sandra Regol z’ Schtroossburi.

## Weblìnks
* d’ Sandra Regol ìn dr Àbgoordneta-Dàtabànk vu dr Nàzionààlversàmmlung (frànzeesch)
* Ìn dr Sandra Regol ìhra offiziälla Websitta (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Madeleine Will

D’ **Madeleine Will**  (* 1. Nowamber 1910 z’ Mìlhüüsa; 1. Janner 2012 àui doo) ìsch a elsassischa Orgànìschta, Kùmponìschta un Müüsiklehrera gsìì. 

## ìhr Laawa
D’ Madeleine Will ìsch àm 1. Nowamber 1910 ìn’ra protäschtàntischa Fàmìlia z’ Mìlhüüsa-n-uff d’ Walt kumma. Sa ìsch s’ zwaitältschta vu da dräi Kìnder vum Georges Will gsìì. Dr Vàtter, ìsch Àrzt gsìì, àwwer hàt unter’m Hans Pfitzner Müüsik gschtudiart ghàà un ìsch Choorlaiter gsìì. Ar hàt àui d’ Orkäschtergsällschàft vu Mìlhüüsa glaita.

D’ Will hàt àn da Konsärwàtooria vu Mìlhüüsa un Bààsel gschtudiart, wu sa biim Adolphe Hamm Orgel glehrt hàt. Z’ Bààsel ìsch sa d’ ainziga Fràui ìm Felix Weingartner siinera Diriganta-Klàssa gsìì. Ànna 1946 ìsch sa Lehrera fìr Orgel, Kùmposizioon, Bloosmüüsik, Kontrapunkt un klàssischa Müüsikgschìcht àm Mìlhüüser Konsärwàtoorium worra. Därt hàt sa ìhra gànza Kàrriar gmàcht un hàt zàhlriicha Müüsikànta gebìlda, wia dr André Stricker, d’ Agnès Candau, dr Daniel Maurer, dr Frédéric Humber un dr Pascal Reber. Züadam ìsch d’ Will 55 Joohra làng Kàpallmaischtera un Titülààrorgànìschta àn dr protäschtàntischa Schtefàànskìrìch z’ Mìlhüüsa gsìì, un hàt Theàtermüüsik àm Elsassischa Theàter vu Mìlhüüsa dirigiart. Sa ìsch àui àls Noohfolgera vum ìhrem Vàtter Dirigianta vum Baas continuo vu dr Mìlhüüser Gsällschàft fìr Kìrchamüüsik (dr *Société de Chant sacré*) gsìì, un ìsch ànna 1952 Diriganta vum Choor un Okräschter vu dara Gsällschàft worra.

D’ Will hàt zàhlriicha-n-Orgelschtìckla gschrìewa, drunter 300 Prelüüdia, àwwer àui Choraal, Psàlma, Kàmmermüüsik, Sonàtiina, Suita, Divertimenti, Sinfonia-Schtìckla un Ìnschtrümäntààlkonzärta. Fìrs Elsassischa Theàter hàt sa unteràndrem d’ Liader vu da Schtìckla *S’Himmelschlissele* (Oktoower 1934), *S’Dornreesle* (1936) un *S’Musikantelorele* kùmponiart. Vìela vun ìhra Wark sìnn hàndschrìftlig —sa sìnn àlso nia gedruckt worra. M’r fìnda sìe hìtt àn dr Humànischtischa Bibliothek vu Schlettschtàdt.

Ìhra lätschta Laawesjoohra hàt d’ Madeleine Will ìn’ma Àltershaim z’ Mìlhüüsa verbrocht, wu sa ìhra 100. un 101. Geburtstààg gfiirt hàt. Sa ìsch doo àm 1. Janner 2012 mìt 101 Joohra gschtoorwa. 10 Joohra noh-n-ìhrem Tood ìsch ìn dr Mìlhüüser Kìrìch Sainte-Jeanne-d’Arc a Konzärt gsìì, fìr d’ Madeleine Will ehra.

## ìhra Wark
Unter da wìchtigschta Wark vu dr Madeleine Will zeehla:
* *Cantate de Noël*, 1933
* *Symphonie concertante pour deux altos et orchestre*, 1938
* *Divertissement* *pour cuivres et cordes*, ìm Septamber 1946 vum Schtàdtorkäschter vu Mìlhüüsa z’ Pàriis gaa (Dirigant: Ernest Bour)
* *Divertissement* *pour hautbois et cordes*, ànna 1949 ìm Radio üssgschtrààhlt (Dirigant: Louis Martin)
* *Concerto pour violoncelle et cordes*,
* *Messe*, créée en 1962
* *Concerto grosso*, 1967
* *Concertino pour clavecin et orchestre*, 1969

## Lìteràtüür
* 
* 

## Ainzelnoohwiisa
Baia Mare

**Baia Mare**  (hoochdiitsch *Frauenbach* odd’r *Groß-Neustadt*, saltaner numma *Neustadt* odd’r *Neustadtl*, ungàrisch *Nagybánya*) ìsch a Schtàdt ìm Nordwäschta vum Rumäänia, wo-n-ìm Joohr 2011 äbb  Iiwoohner ghàà hàt. Sa ìsch d’ Hàuiptschtàdt vum Krais Maramureș.

## Gschìcht
D’ äältschta-n-Ärwäähnung vu dr Schtàdt ìn’ra Urkund schtàmmt üss’m Joohr 1142, wu dr ungàrischa Keenig Géza II. z’ Frauenbach (làtiinisch *Rivulus Dominarum*) Diitscha hàt loo ààsiidla.

Dr Ààtail vu dr ungàrischa Mìnderhait ìsch noch hìtt sehr grooss: ànna 1992 ìsch’s 17,5 % gsìì. Verglìcha mìt da Zààhla vu 1910 (64,8 %, Rumääna 33,7 %, Diitscha 1,2 %) hàt’r àwwer schtàrk àbgnumma. Ànna 1910 sìnn 38,1 % vu da Iiwoohner griachisch-kàthoolisch, 34,7 % reemisch-kàthoolisch, 14,8 % Càlwinìschta, 10,9 % Juuda un 1,5 % gsìì. Ànna 1920 sìnn z’ Baia Mare 12.780 Iiwoohner gsìì. 5.005 sìnn Rumääna gsìì, 1.792 Juuda, 1.232 Diitscha un 99 hann üss àndra Väälker gschtàmmt.

Ànna 1930 ìsch dr griachisch-kàthoolisch Bìschtumm Maramureș mìt Sìtz z’ Baia Mare grìnda worra. Àm 28. Oktoower 1948 ìsch dr Bischoof Alexandru Rusu vu da kommünìchta Beheerda-n-àls Bischoof àbgsätzt un verhàftet worra. Ar ìsch ànna 1963 ìm Zuchthüüs vu Gherla gschtoorwa. 

Ànna 1974 ìsch s’ „Nord-Üniwärsitäätszäntrum vu Baia Mare“ (*Centrul Universitar Nord din Baia Mare*) grìnda worra. Ànna 2012 ìsch’s ìn d’ Täcknischa Üniwärsitäät vu Cluj-Napoca-n-iiglìedert worra.

## Pàrtnerschàfta mìt àndra Schtädt
Baia Mare hàt niina Schtädtpàrtnerschàfta:

## wàs doo z’ sah ìsch
* Muzeul Satului din Baia Mare, ethnogrààfisch un Fräilìchtmüsee
* s’ Müsee vu da Àtzschtudia
* s’ Müsee fìr modärna Kunscht un Volkskunda
* dr Schtefàn-Turm
* dr Matzgerturm (*Turnul Măcelarilor*)


 Baia Mare - The city seen from Stephens Tower.jpg|a Blìck uff Baia Mare
 IMAGINE ZMBM5.jpg
 IMAGINE ZMBM1.jpg
 Casa Pocol 6.JPG|S’ *Pocol*-Hüüs
 BaiaMaresynagogue2.JPG|d’ Synàgooga
 TurnulStefan2008.JPG|dr Schtefàn-Turm
 Maramureș County Museum of History and Archaeology.jpg|dr Iigàng vum Fräilìchtmüsee


## bekànnta Litt üss dr Schtàdt
* Dániel Csányi (1820–1867), ungàrischer Màthemàtiker
* Józsi Jenő Tersánszky (1888–1969), ungàrischer Schrìftschtäller
* László Németh (1901–1975), ungàrischer Schrìftschtäller
* László Gergely (* 1941), ungàrisch-rumäänischer Füassbàllschpìeler
* Dora Cojocaru (* 1963), Komponìschta
* Rodica Dunca (* 1965), Kunschtturnera
* Anca Pătrășcoiu (* 1967), Schwìmmera
* Noemi Lung (* 1968), Schwìmmera
* Vasile Miriuță (* 1968), ungàrisch-rumäänischer Füassbàllschpìeler
* Mirela Pașca (* 1975), Kunschtturnera
* Adrian Ghenie (* 1977), Kìnschtler
* Paula Seling (* 1978), Sangera
* Clara G. (* 1979), Pornodàrschtällera
* Ovidiu Hoban (* 1982), Füassbàllschpìeler
* Paul Muntean (* 1984), Bobfàhrer
* Cristian Bud (* 1985), Füassbàllschpìeler
* Mihai Pop (* 1985), Hàndbàllschpìeler
* Claudiu Bumba (* 1994), Füassbàllschpìeler

## Weblìnks

* d’ offiziälla Websitta vu dr Schtàdtverwàltung (rumäänisch)

## Ainzelnoohwiisa
Mamod

**Mamod** isch e britische Spiilzüüghärsteller, wo sech uf d Härstellig von Ächtdampfmodeu spezialisiert het. Ds Unternäme isch 1937 in Birmingham von Geoffrey Mains gründet worde. 

Der Name isch es Kunstwort bestehend us de Afangsbuechstabe vo **Ma**lins **Mo**dels. Malins het mit der Härstellig von stationäre Modäu-Dampfmaschine agfange, die unter em Markename *Hobbies* verchouft worde si. Aber scho baud het er se unter em Markename Mamod afa verchoufe.

Die erschte härgschteute Modäu si stationäri Modeudampfmaschine gsii. Später het das Unternäme ou mit der härschteuig von Modäu vo Dampfwauzine, Zugmaschine wie Dampftraktore u Lokomobil, Dampfwäge u anderi Dampfstrassefahrzug agfange. Aui Modäu si für e Spiilzüügmarkt bestimmt. Drum si sie eifach z bediene u loufe us Sicherheitsgründ mit emene nidrige Chessudruck. E si dämzufoug nid würklech massstabsgetreui Modäu.

Die meischte Mamod Modäu si mit ere eifach würkende, aber effiziänte, ozillierende Zylinder usgrüschtet.

Die am Afang härgschteuti Modäu hei Merfachdocht-Petroubrönner oder Spiritusbrönner gha. Aber Mitti der 1970er Jahr het ds Unternäme uf Hexamin-Festbrönnstoff umgsteut, die unter em Markename Esbit oder unter em Begriff META Tablette bekannt si, u wies de Name seit i Tabletteform gliferet wärde u Wärmi i ere relativ sichere Form lifere.

## Mamod Spiilzüügysebahn
Ändi 1979 het Mamod sini Spiilzüügysebahn i Handu bracht, d Ächtdampfloki *SL-1* zäme mit emene chline Sortimänt a Güeter- u Personewäge u dezu ghörende Schine. D Spiilzüügysebahn entspricht em Brittische *16 mm scale on SM-32 gauge track*, die mit der Europäische Spur IIe vergliichbar isch. Es handlet sech um e Schmalspurbahn ohni konkreti Vorbiuder, die aber bim Vorbid e Spurwiiti von 600 oder 610 mm hei.

## Weblinks

* Mamod
Volleyball Nations League 2022 (Männer)

D’ **Saison 2022 vu dr Volleybàll-Nàzioonaliga vu da Manner** (anglisch *2022 Volleyball Men’s Nations League*) ìsch d’ viarta-n-Üüssgààb vu dam Wättbwarb gsìì. Dr Wattkàmpf hàt vum 7. Jüüni bis àm 10. Jüüli 2022 schtàttgfunda, un d’ Finààlrunda-n-ìsch vum 20. bis àm 24. Jüüli 2022 bii Bologna ìm Itàlia gschpìelt worra. D guldiga-n-Üüsszaichnung hàt d’ frànzeescha Mànnschàft bikumma, noh-n-em Andschpìel geega d’ Verainigta Schtààta.

## d’ Tailnammer
Ìm Wättbwarb hann d’ 16 Mànnschàfta doo d’rnaawa mìtgmàcht:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

D’ rüssischa Nàzionààlmànnschàft ìsch wagem Kriag ìn dr Ukràina schuu vor àm Ààfàng vum Wättbwarb vum Mìtmàcha-n-üüssgschlossa worra.

## Vorrunda
### äärschta Wucha

### zwaita Wucha

### drìtta Wucha

### Gsàmtwartung

## Finààlrunda
Gschpìelt worra-n-ìsch d’ Finààlrunda vum 20. bis àm 24. Jüüli 2022 z’ Casalecchio di Reno bii Bologna ìm Itàlia.

## Weblìnks
* Offiziälla Websitta (anglisch)
* Informàzioona biim Diitscha Volleybàll-Verbànd (hoochdiitsch)

## Ainzelnoohwiisa
Swiss Volley

**Swiss Volley** (SV) ìsch dr Dàchverbànd vum Volleybàllschport ìn dr Schwiiz. Grìnda worra-n-ìsch’r àm 22. Hornung 1958 àls *Schwiizerischer Volleybàllverbànd* (SVBV) z’ Friiburg ìm Üechtland. Züa ìhra-n-Uffgààwa gheera d’ Beträijung vu da Nàzionààlmànnschàfta vu da Fràuija un da Manner. Swiss Volley-n-ìsch Mìtglìed ìm Internàzionààla Volleybàll-Verbànd (FIVB) un ìm Öiropäischa Volleybàll-Verbànd (CEV).

## Gschìcht
Dr Schwiizerisch Volleybàllverbànd (SVBV) ìsch ànna 2002 noh mehrera finànziälla Kriisa komplätt umgschtällt worra. Drbii ìsch dr hìttiga Namma Swiss Volley (SV) uffgnumma worra, fìr d’ Ärnäijerung ìn da Àuiga vum Pupblikum verdiitliga. Doo ìsch àui dr Sìtz vum Verbànd vu Stans (NW) uff Bärn verlagt worra.

;d’ Presidànta bis hìtt

## Volleybàll
Swiss Volley orgànisiart d’ dräi heechschta Schpìelklàssa ìn dr Schwiizer Volleybàll-Maischterschàft (àlso d’ Nàzionààlliga A, d’ Nàzionààlliga B un d’ 1. Liga) so wia dr Schwiizer Cup un dr Supercup. Ìn dr NLA wara d’ Schwiizer Volleybàll-Maischter ärmìttelt. ’S gìtt àui dr Indoor Sports Supercup.

D’ 15 Regionààlverband orgànisiara-n-Amateurliga:
* Region Aargau (SVRA)
* Region Bààsel (SVRBA)
* Region Bärn (SVRBE)
* Region Friiburg (SVRF)
* Region Gämf (SVRG)
* Region GSGL (SVGSGL)
* Region Ìnnerschwiiz (SVRI)
* Region Jura-Seeland (SVRJS)
* Region Näijaburg (SVRN)
* Region Nord-Oschtschwiiz (SVRNO)
* Region Soledurn (SVRS)
* Region Waadt (SVRV)
* Region Wallis (SVRW)
* Region Züri (SVRZ)
* Regione Ticino e Moesa (SVRTM)

## Weblìnks
* Offiziälla Websitta (hoochdiitsch, frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Palais des Sports (Mülhausen)

Dr **Palais des Sports Gilbert-Buttazzoni**  ìsch a Mehrzwackhàlla z’ Mìlhüüsa-n-ìm Owerelsàss. Sa befìndet sìch àm Boulevard Charles-Stoessel 16.

D’ Hàlla-n-ìsch ànna 1958 bàuia worra. Ànna 2000/2001 ìsch sa vu dr Gsällschàft AEA Architectes ärfrìscht un vergreessert worra —d’ Àrweeta hann ìnsgsàmt 10,603 Milioona Öiro koschta. Sitter’m 1. Janner 2010 wìrd sa vum Kommünààlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération verwàltet.

Dr Palais des Sports ìsch äbb 7.000 Kwàdrààtmääter grooss. Ar bschteht aigentlig üss zwai Schportshàlla. Ìm groossa Sààl känna 3.613 Besüacher sìtza, ìm klaina Sààl numma 250. ’S gìtt àui a VIP-Ràuim fìr d’ Schponsor. Bnutzt wìrd dr Palais des Sports vu mehrera lokààla Schportsveraina, wia Volley Mulhouse Alsace, Mulhouse Handball Sud Alsace un FC Mulhouse Basket.

Sitter 2019 ìsch dr Palais des Sports noh-n-em Mìlhüüser Politiker Gilbert Buttazzoni gnännt.

## Weblìnks
* dr Palais des Sports uff dr Websitta vu dr Gmaindverwàltung Mìlhüüsa (frànzeesch)
* 

## Ainzelnoohwiisa
Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne

S’ **Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne**  (wärtlig „Näi Wärterbüach fìr elsassischa Laawesbschriiwung“; kurz *NDBA*) ìsch d’ Regionààlbiogràfii vum Elsàss.

Üüssgaa worra-n-ìsch s’ Wark vu dr Fédération des sociétés d’histoire et d’archéologie d’Alsace. Fìr dr Uffsàtz ìsch dr Jean-Pierre Kintz veràntwortlig gsìì. ’S ìsch vu 1982 bis 2007 ìn 49 Bander ärschìena un umfàsst Iitraag züa 12.719 Pärsoona uff 5.148 Sitta. Dr Pärsoona-Tail ìsch ìn 42 Bander vun A bis Z ärschìena; drzüa sìnn 6 Bander mìt Noohtraag so wia-n-a Bànd àls Generààlregischter veräffentligt worra.

S’ Wark umfàsst Iitraag züa Pärsoona vun àlla Zitta, wo-n-ìm Elsàss glabt hann odd’r a bediitenda Rolla ìn dr Gschìcht vum Elsàss gschpìelt hann. S’ Wark ìsch vollschtandig uff Frànzeesch.

## Bander

## Lìteràtüür
* Jean-Pierre Kintz: *[http://alsace.revues.org/1568 Le Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne. La fin d'un long parcours]*. In: *Revue d’Alsace* 132, 2006, S. 513–516.
* Jean-Pierre Kintz: *[http://alsace.revues.org/1512 Le Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne]*. In: *Revue d’Alsace* 133, 2007, S. 523–528.

## Weblìnk
* Offiziälla Websitta (NetBDA) (frànzeesch)
Gilbert Buttazzoni

Dr **Gilbert Buttazzoni** ( odd’r ; * 4. Mai 1947 z’ Mìlhüüsa; † 24. Àuigscht 2019) ìsch a elsassischer Politiker gsìì. Ar ìsch bis 2014 Mìtglìed ìm Mìlhüüser Gmaindaroot gsìì, un Mìtglìed ìm owerlesassischa Generààlroot vu 2001 bis 2015.

## sii Laawa
Uff d’ Walt kumma-n-ìsch dr Gilbert Buttazzoni ànna 1947 z’ Mìlhüüsa, àls Suhn vum Arnaldo Buttazzzoni un dr Marina Del Degan. Mìt 17 Joohra-n-ìsch’r ìm Betriib vum Vàtter iigschtällt worra. Dàs Unternamma hàt’r vu 1968 bis 1982 glaita. Schpeeter hàt’r sii aigana Täckschtildruck-Unternamma grìnda, wo-n-’r ànna 1992 ìn’ma Fàmìliamìtglìed verkàuift hàt. Vu 1982 bis 1992 ìsch’r Mìtglìed ìm Verain ARC gsìì, wo Krabsforschung finànziäll unterschtìtzt.

Ànna 1992 ìsch dr Buttazzoni ain vu da Schtällvertrattenda vum Mìlhüüser Bìrgermaischter Jean-Marie Bockel (PS) worra. Àn dara Schtälla-n-ìsch’r veràntwortlig fìr Schport gsìì. Àb 2003 ìsch’r Veràntwortlig’r fìr Tourischmus un Groossärraignissa gsìì. Ànna 2001 hàt’r sìch àn da Kàntoonwàhla-n-àls pàrtäilooser Kàndidààt ìm Kàntoon Mìlhüüsa-Nord uffgschtällt. Àm zwaita Wàhlgàng ìsch’r mìt 54 Prozant vu da Schtìmma geega dr Gérard Freulet (FN) ìn dr owerelsassischa Generààlroot gwählt worra. Noh dr Wàhl ìsch’r Mìtglìed vu dr Soziàlìschta Pàrtäi worra. Àn dr Gmaindawàhl vu 2008 hàt’r sìch uff dr Lischta vum Pierre Freyburger (PS), em Geegner vum Bockel, uffgschtällt, wo gschlààga worra-n-ìsch. Ànna 2014 hàt’r sìch nìt àn da Gmaindawàhl wìeder uffgschtällt. Ìm folgenda Joohr ìsch’r àn dr Départementswàhl ìm Kàntoon Mìlhüüsa-2 gschlààga worra —àm äärschta Wàhlgàng hàt’r zamma mìt dr Malika Schmidlin Ben M’Barek (PS) numma 26,64 Prozant vu da Schtìmma bikumma.

Naawadràà hàt dr Buttazzoni z’ Mìlhüüsa ìn da krànka Kìnder ghulfa. Ar hàt z’äärscht d’ Kìnder ìm Menchsbari-Schpitààhl bsüacht, un hàt ànna 2005 zamma mìt Frììnda un Mìlhüüser Schportler dr Verain „Sourire Ensemble“ grìnda, fìr d’ iiglìeferta Kìnder unterschtìtza.

Dr Gilbert Buttazzoni ìsch àm 24. Àuigscht 2019 ìm Àlter vu 72 Joohra gschtoorwa. S’ Begrabniss ìsch àm 29. Àuigscht ìn dr kàthoolischa Àntoniüskìrìch z’ Burzwiller gsìì.

Ànna 1970 hàt dr Buttazzoni d’ Lucile Badet ghiiroota ghàà, wo ànna 1982 àn Krabs gschtoorwa-n-ìsch. Mìt ìhra hàt’r dräi Kìnder ghàà: dr Arnaud, d’ Audrey un d’ Carla.

Ìm Dezamber 2019 ìsch dr Mìlhüüser Schportpàlàscht noh-n-ìhm gnännt worra.

## Lìteràtüür
* 
* 
* 

## Ainzelnoohwiisa
Hancock (Maryland)

**Hancock** ìsch a klaina Schtàdt ìm Washington County ìm US-Bundesschtààt Maryland. Ànna 2010 hàt sa 1.546 Iiwoohner ghàà.

## wu ’s lìegt

D’ Schtàdt Hancock lìegt ìm Wäschta vum Washington County, ìm 2,9 Kilomääter braita Schtraifa zwìscha da Granza zem Pennsylvania-n-àm Norda un zem Wäscht-Virginia-n-àm Süüda.

Dur d’ Schtàdt fliasst dr Chesapeake & Ohio-Kànààl.

## Gschìcht
Gnännt ìsch d’ Schtàdt noh-n-em Edward Joseph Hancock, Jr., wo zamma mìt’m George Washington ìn dr Àmerikànischa Revolüzioon kampft hàt. S’ Gebiat vum hìttiga Hancock ìsch zem äärschta Mol ìn da Joohra 1730 besiidelt gsìì. Wahrem Sezessionskriag àm 5. Janner 1862 hàt dr Generààl Stonewall Jackson fànga d’ Schtàdt àà belààgra. Waga da Watterbedingunga-n-ìsch’s àwwer ìhm nìt glunga.

## Beväälkerung

### Zänsüs vu 2010
Àm Zänsüs vu 2010 sìnn z’ Hancock 1.545 Iiwoohner gsìì —dàs sìnn ìnsgsàmt 694 Hüüsshàlta un 407 Fàmilia gsìì. 97,7 % vu da Bewoohner sìnn Wiissa gsìì, 0,4 % Àfroàmerikàner, 0,5 % Ìndiàner, 0,5 % Àsiàta, un 1,0 % hann üss zwai odd’r mehr Ethnia gschtàmmt. D’ Làtiinoàmerikànier vun àlla Ethnia hann fìr 0,5 % vu dr Beväälkerung zeehlt.

Dr Mediàànàlter ìsch 40,7 Joohra gsìì. 22,4 % vu da Bewoohner sìnn jìnger àls 18 gsìì; 8,8 % sìnn zwìscha-n-18 un 24 Joohra àlt gsìì; 23,5 % zwìscha 25 un 44 Joohra àlt, 27,6 % zwìscha 45 un 64 Joohra un 17,9 % sìnn älter àls 65 Joohra gsìì.

### Zänsüs vu 2000
Àm Zänsüs vu 2000 sìnn z’ Hancock 1.725 Iiwoohner gsìì —dàs sìnn ìnsgsàmt 725 Hüüsshàlta un 462 Fàmilia gsìì. 98,26 % vu da Bewoohner sìnn Wiissa gsìì, 0,35 % Àfroàmerikàner, 0,35 % Ìndiàner, 0,06 % Àsiàta, 0,12 % hann üss da Pàzifischa-n-Ìnsla gschàmmt un 0,75 % hann üss zwai odd’r mehr Ethnia gschtàmmt. D’ Làtiinoàmerikànier vun àlla Ethnia hann fìr 0,46 % vu dr Beväälkerung zeehlt.

Dr Mediàànàlter ìsch 36 Joohra gsìì. 24,5 % vu da Bewoohner sìnn jìnger àls 18 gsìì; 9,5 % sìnn zwìscha-n-18 un 24 Joohra àlt gsìì; 28,2 % zwìscha 25 un 44 Joohra àlt, 21,9 % zwìscha 45 un 64 Joohra un 15,8 % sìnn älter àls 65 Joohra gsìì.

## Weblìnks

* d’ offiziälla Websitta vu dr Schtàdtverwàltung (àmerikànisch Anglisch)
* d’ Websitta vu dr Hancock Historical Society (àmerikànisch Anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Thomas P. Ochiltree

Dr **Thomas Peck Ochiltree** (* 26. Oktoower 1837 z’ Livingston, Alabama; †&nbsp;25. Nowamber 1902 z’ Hot Springs, Virginia) ìsch a àmerikànischer Politiker gsìì. Vu 1883 bis 1885 hàt’r dr Bundesschtààt Texàs ìm Represantàntahüüs vu da Verainigta Schtààta vertratta.

## sii Laawa
Dr Thomas Ochiltree-n-ìsch ànna 1837 z’ Livingston ìm Wäschta vum Bundesschtààt Alabama-n-uff d’ Walt kumma. Ar ìsch dr Suhn gsìì vum William Peck Ochiltree (1811–61). Ànna 1838 hàt’r zamma mìt siina Äältra ìn d’ salbschtandiga Repüblik Texàs gwàndelt. Uffgwàcksa-n-ìsch’r z’ Nacogdoches un Marshall ìm Oschta vum Schtààt. Därt ìsch’r ìn d’ äffentliga Schüala gànga. Ànna 1854 un 1855 hàt’r àls Mìtglìed vu da Texas Ranger àn Faldzììg geega d’ Apascha un Komantscha tailgnumma. Ànna 1857 ìsch’r mìt’ra Sunderärlàuibniss àls Rachtsànwàlt züagloo worra. Àls Ànwàlt hàt’r zamma mìt siim Vàtter z’ Marshall un Jefferson gschàfft. Ìn dara Zitt ìsch’r Mìtglìed ìn dr Demokrààtischa Pàrtäi gsìì. Ànna 1859 ìsch’r Sekretäär vu dr Demokrààtischa Schtààtsversàmmlung gsìì. Ìm Joohr druff ìsch’r Delegiart’r gsìì àn da baida Demokrààtischa Nàzionààlversàmmlunga, wo z’ Charleston (Süüdkàrolina) un Baltimore schtàttgfunda hann. Ìn dara Zitt ìsch’r àui Üüssgaawer vu dr Zittung „Star State Jeffersonian“ gsìì.

Wahrem Sezessioonskriag hàt dr Ochiltree-n-ìm Heer vu dr Konfederàzioon diant, wu-n-’r Major worra-n-ìsch. Ìm Kriag ìsch’r bii Appomattox gfànga gnumma worra, un ìsch ìm Zuchthüüs vum Johnson’s Island àm Eriesee gsìì. Dànk’m US-Presidànt Andrew Johnson ìsch’r befräijt worra. Noh-n-em Kriag ìsch’r ànna 1866 un 1867 Üüssgaawer vu dr Zittung „The Daily Telegraph“ z’ Houston gsìì. Zwìscha 1870 un 1873 ìsch’r Iiwànderungsbeufftrààgt’r vum Schtààt Texàs ìm Öiropà gsìì. Ìm Joohr 1874 ìsch’r vum US-Presidànt Ulysses S. Grant àls US-Màrschàll fìr dr eschtliga Tail vum Schtààt Texàs ärnännt worra.

Àn da Kongrasswàhla vu 1882 ìsch dr Ochiltree àls unàbhangiger Kàndidààt ìm 7. Wàhlbezirk vum Texàs ìns US-Represantàntahüüs gwählt worra. Daa Wàhlkrais ìsch grààd eewa-n-ärschtällt worra gsìì. Ìm Represantàntahüüs z’ Washington, D.C. ìsch’r àb’m 4. März 1883 gsìì. Därt ìsch’r numma wahrend ainer Legislàtüürperiooda blìewa, bis àm 3. März 1885. Noh-n-em And vu siinera Àmtszitt ìm Kongrass ìsch’r ìn Rüahjschtànd z’ Nöi York City gànga. Ar ìsch àm 25. Nowamber 1902 z’ Hot Springs ìm Bundesschtààt Virginia gschtoorwa. Beardigt worra-n-ìsch’r uff’m Greenwood-Frìedhoof ìm Nöi Yorker Schtàdtbezirk Brooklyn. Ànna 1903 ìsch àwwer siina Laicha-n-uff dr Frìedhoof vu Mount Hope ìm Bundesschtààt Nöi York verschìewa worra.

## Lìteràtüür
* 
* 

## Weblìnks

*