X (soziales Netzwerk)

**X** (bis 2023 **Twitter**) isch e sozial Netzwärch un e Dagbuech, wu mer zmeischt effetlig im Internet cha bschaue (Mikroblog). S cha wältwyt per Websyte, Mobildelifon, Desktopaawändig, Widget oder Webbrowser-Plug-in gfiert un aktualisiert wäre. Twitter isch im März 2006 dr Effetligkeit vorgstellt wore un het anne 2007 dr „South by Southwest Web Award“ in dr Kategoryy „Blogs“ gwunne.

Aagmäldeti Benutzer chenne eigeni Textnochrichte mit aafangs 140 Zeiche (syt em Novämber 2017 280) yygee un andere Benutzer schicke. Dr Rusgeber vu dr Nochricht stoht uf dr Websyte vum Dienscht mit ere Abbildig as elleinige Autor iber syym Inhalt. D Byytreg sin vilmol us dr Ich-Perspektive gschribe. S Mikro-Blog bildet e Ächtzyt-Medium, wu fir Autor un Läser eifach z handhaben isch un wu mer Aschpäkt vu syym eigene Läbe un Meinige zue spezifische Themene cha darstelle. Fir d Läser isch s au meglig Kommentar oder Diskussione zuen eme Byytrag z verfasse. Dodermit cha des Medium em Uusdusch vu Informationen, Gedanken un Erfahrige diene un au fir Kommunikation zwische dr Lyt. S Schryybe uf Twitter wird zmeischt „twittere“ (dt. „twittern“) gnännt.

D Byytreg uf Twitter wäre „Tweets“ (en. *to tweet* 'zwitschere') oder „Updates“ gnännt. S referänziert Widerhole vun eme Bytrag vun ere andere Person, go zem Byschpel e Mäldig, wu brässiert, im Netzwärch schnäll wyterverbreite, wird „ReTweet“ gnännt. S sozial Netzwärk beruet dodruf, ass mer d Nochrichte vu andere Benutzer cha abonniere. D Läser vun eme Autor, wu syni Byytreg abonniert hän, wäre „Follower“ (en. *to follow sb.* 'eberem nogoh') gnännt. D Byytreg vu dr Persone, wu mer noogoht, wäre in eme Logbuech dargstellt, ere abezues chronologisch sortierte Lischt vu Yytreg. Dr Absänder cha entscheide, eb er syy Nochrichte allne will z Verfiegig stelle oder dr Zuegang uf e Gruppe vu Frynd will bschränke.

Iber e Programmierschnittstell (API) stelle Komplementore di iber Twitter vereffetligte Nochrichte z Verfiegig, eso chenne d Updates uf verschidene Kanäl vu vil Dienscht abgruefe un vu dert uus au wider yygspyyst wäre. Em Benutzer stehn unter anderem Kommunikationsstrukture wie SMS (nur USA, Kanada un Indie) oder eifachi Yygabehilfe iber d Twitter-Homepage (RSS) oder Aawändigsprogramm z Verfiegig.

Dur Erwyterige leen sich zuesätzligi Informatione iber dr Absänder un d Empfängergruppe aazeige, wie zem Byschpel dr jewylig Standort uf em Chartedienscht Google Maps.

## Unternämme
### Gschicht
Im März 2006 het Twitter, grindet vum Jack Dorsey, em Biz Stone un em Evan Williams, aagfangen as e Forschigs- un Entwickligs-Projäkt innerhalb vu dr San Franciscoer Podcasting-Firma Odeo. Twitter isch urspringlig intärn vu dr Odeo-Mitarbeiter gnutzt wore. 

### Eigeständigkeit
Syt 2006 isch Twitter e Produkt vu dr Firma Obvious. Dr Dienscht isch derno schnäll arg beliebt wore un het im März 2007 dr *South by Southwest Web Award* in dr Kategorii „Blogs“ gwunne.. Dr Jack Dorsey het in syre Dankesred gsait *„Mir deeten is gärn mit 140 Zeiche oder weniger bedanke. Un des hämer dodermit gmacht. “* (en. „We'd like to thank you in 140 characters or less. And we just did!“ Im April 2007 het Obvious Twitter as eigeständigi Firma uusglideret. Dr Vorstandsvorsitzer isch am Aafang dr Dorsey gsi, syter 2008 isch s dr Williams ersetzt wurde.

### Akquisition vu ''Summize''
*Summize* isch e Internet-StartUp gsi, wu dr Twitter-XMPP-Stream verwändet het go s Benutzer meglig mache, Twitter-Konversatione fascht in Ächtzyt z dursueche. Am 15. Juli 2008 het Twitter Summize akquiriert un het s in syy Websyte integrierte unter dr Subdomain search.twitter.com.

### Japanischi Version
Am 22. April 2008 het Twitter in syym Blog bekannt gee, ass es e Version fir japanischi Benutzer gschaffen heb, wel die wichtigi Aawänder vum Dienscht seje. D Benutzeroberflechi isch aber ganz uf Änglisch blibe. Hite isch Japanisch no Änglisch di am zweitmeischte brucht Sproch uf Twitter. Im Gegesatz zum US-Dienscht wird bim japanische Dienscht Wärbig aazeigt.

### Yynahme
Dr Grinder Evan Williams het eppe 22 Millione US-Dollar as Risikokapital gsammlet zum Bedrib un Uusböu vu syym Dienscht. Twitter isch dur *Union Square Ventures* vum Fred Wilson, *Digital Garage*, *Spark Capital* un *Bezos Expeditions* vum Jeff Bezo finanziäll abgsicheret. Wel Twitter kei Wärbig verchauft un kei Yynahme het, het *The Industry Standard* dodruf as e Gfohr fir di langfrischtig Läbesfähigkeit hiigwise..

### Dateschutz
Twitter sammlet personebezogeni Date vu syne Benutzer un git si an Dritti wyter. Twitter luegt die Informatione as e Aktivposchte aa un bhaldet sich s Rächt vor, si z verchaufe, wänn d Firma dr Bsitzer wägslet.

### Börsegang
Am Donnschtig, 7. Novämber 2013 isch Twitter a d Börse gange und isch rächt guet gstarted.

## Literatur
### Dytschsprochigi Literatur
* Tim O'Reilly, Sarah Milstein: (10/2009) *Das Twitter-Buch* – O'Reilly Media ISBN 978-3-89721-942-7
* Stefan Ziegler: (04/2009) *TwitterSweet: 140 Zeichen für den Geschäftsalltag* – Books on Demand ISBN 978-3-8370-3781-4
* Nicole Simon, Nikolaus Bernhardt: (12/2008) *Twitter - Mit 140 Zeichen zum Web 2.0* – Open Source Press ISBN 978-3-937514-74-1
* Stefan Berns, Dirk Henningsen: (10/2009) *Der Twitter Faktor - Kommunikation auf den Punkt gebracht!* – Business Village ISBN 978-3-86980-000-4
* Wolfgang Hünnekens: (09/2009) *Die Ich-Sender: Das Social Media-Prinzip – Twitter, Facebook & Communities erfolgreich einsetzen* – Business Village ISBN 978-3-86980-005-9

### Änglischsprochigi Literatur
* Shel Israel: (09/2009) *Twitterville: How Businesses Can Thrive in the New Global Neighborhoods* - Portfolio ISBN 978-1-59184-279-8
* Tim O'Reilly, Sarah Milstein: (05/2009) *The Twitter Book* - O'Reilly Media ISBN 978-0-596-80281-3
* Kevin Makice: (04/2009) *Programming Twitter: Learn How to Build Applications with the Twitter API* – O'Reilly Media ISBN 978-0-596-15461-5
* Joel Comm, Anthony Robbins, Ken Burge: (03/2009) *Twitter Power: How to Dominate Your Market One Tweet at a Time* – John Wiley & Sons ISBN 978-0-470-45842-6
* Julio Ojeda-Zapata: (11/2008) *Twitter Means Business: How Microblogging Can Help or Hurt Your Company* – Happy About ISBN 978-1-60005-118-0
* Deborah Micek, Warren Whitlock: (10/2008) *Twitter Revolution: How Social Media and Mobile Marketing Is Changing the Way We Do Business & Market Online* – Xeno Press ISBN 978-1-934275-07-8

## Weblink
* Offizielle Webseite von Twitter
* Offizielle Twitter-Suchmaschine
* Di vollständig Public Time Line, wu s alli Tweets din het, wu alsfurt iber twitter verschickt wäre un d Public Time Line RSS
* Spiegel Online: Mobile Communitys - Mit 140 Zeichen um die Welt 27. März 2007
* TechCrunch: ''The State Of The Twittersphere'' (HubSpot Edition Q4 2008). 22. Dezämber 2008.

### Video-Bricht
* Elektrischer Reporter: Interview mit Twitter-Mitgründer Biz Stone 8. Oktober 2007 
* ARD: Twitter im Trend: Internetdienst Twitter macht SMS und Email Konkurrenz 24. Jänner 2009
* Tagesschau.de: „Twitter-Affäre“ beschäftigt Bundestags-Präsidium 26. Mai 2009
* Planet Interview: Montagsfrage: „Warum eigentlich Twitter?“ 22. Juni 2009
* Planetopia: Twitter, das Medium der Zukunft? / Einfache Erklärung für jedermann 27. Septämber 2009

## Fuessnote