Helen Christen

D **Helen Christen** (* 5. Augschte 1956 z Soorsi) isch e Schwyzer Spraachwüsseschafteri, wo vo 2002 bis 2021 de Leerstuel für Germanistischi Linguischtik a der Uniwèrsitèèt Friburg ghaa hät.

## ires Läbe
D Chrischten isch im luzèèrnische Teret (uf hoochtüsch St.&nbsp;Erhard), emen Oort i de Gmäind Chnuutu, uufgwachse. Ire Vatter hät deet e Schmitte ghaa. Si isch a s Gimnaasium vo Soorsi und hät nachane a der Uni Friburg (Schwyz) Gèrmanischtik und Romanischtik gstudiert. Promowiert hät sie deet bim Elmar Seebold mit eren Aarbet über d Wokalisierig vom Luut /l/ im Kanton Luzèèrn, und habilitiert hät si sich 1996 au deet mit eren Aarbet daadrüber, wie wyt me hüt na bi Lüüt, wo schwyzertüütsch redet, au der Oortstialäkt useghöört.

Drufabe hät d Chrischten es Wyli lang as *Chargée de cours am Département d’allemand* a der Uniwèrsitèèt Gämf gschaffet. 2002 isch si dän as Naachfolgeri vom Walter Haas uf de Leerstuel für Germanistischi Linguischtik z Friburg im Üechtland gholt woorde, wo si fascht zwänzg Jaar spööter, 2021, emeritiert woorden isch. Denäbet isch si sit 2002 au Kooptierti Profässoorin am *Forschigszäntrum [[Deutscher Sprachatlas|Tüütsche Spraachatlas]]* im hessische Marburg.

## ires Schaffe
De Chrischten iri Forschig hät hauptsächli di schwyzertüütsch Soziolinguischtik und Pragmalinguischtik zum Theema ghaa, aso wèèr i welere Situazioon wie redt; aber au Läiedialäktology und Gender-Linguischtik. Uf iri Iniziatyve isch a der Uni Friburg es Masterprogramm mit dialektoloogischem Schwèèrpunkt ygrichtet woorde – das gits i de Schwyz suscht nienets.

Mit Understützig vom Schwyzerische Nazionaalfond oder mit Drittmittel hät si e ganzi Räie Projäkt uufzoge. Dazue ghööred es Projäkt über s nöitraal grammatisch Gschlächt bi Frauevoornäme, wo si zäme mit em Peter Gilles z Luxeburg und de Damaris Nübling z Mainz aatäigget hät; es Projäkt über de Spraach(wüsses)ruum Innerschwyz, e Volchsuusgaab vom *[[Sprachatlas der deutschen Schweiz|Spraachatlas vo de tüütsche Schwyz]]* mit em Name *Der Kleine Sprachatlas der deutschen Schweiz,* wo si zäme mit em Matthias Friedli und der Elvira Glaser uf d Bäi gstellt hät, und zwäi Projäkt über Hoochtüütsch i de Schwyz.

Dezue anen isch d Chrischte d Verträtteri vom *[[Schweizerisches Idiotikon|Schwyzerischen Idiotikon]]* i de Kommissioon «Nazionaali Wöörterbüecher» vo de Schwyzerischen Akademy vo de Gäischtes- und Soziaalwüsseschafte (sit 2007), Presidäntin vom Kuratoorium für s *Digitaal Wöörterbuech vo de tüütsche Schwyz* (DWDS; sit 2006), Eerschti Voorsitzeri vo der *Internazionaale Gsellschaft für Dialäktology vom Tüütsch* (IGDD; vo 2015 bis 2022) und Mitgliid vom Internazionaale Wüsseschaftliche Raats vom *Leibniz-Inschtituut für Tüütschi Spraach* z Monem (sit 2012).

## Publikazioone (e chlyni Uuswaal)
* (zäme mit de Manuela Guntern, der Ingrid Hove und de Marina Petkova, mitgschaffet hät au d Mirjeta Reçi:) *Hochdeutsch in aller Munde. Eine empirische Untersuchung zur gesprochenen Standardsprache in der Deutschschweiz* (=&nbsp;*Zeitschrift für Dialektologie und Linguistik.* Byheft 140). Stuegert 2010.
* (zäme mit der Elvira Glaser und em Matthias Friedli und ere Räie wytere Byträger:) *Kleiner Sprachatlas der deutschen Schweiz.* Frauefeld u.&nbsp;a. 2010, 7.&nbsp;Uuflaag 2019.
* (mit eme Bytrag vo der Ingrid Hove:) *«Comutter», «Papi» und «Lebensabschnittsgefährte«. Untersuchungen zum Sprachgebrauch im Kontext heutiger Formen des Zusammenlebens* (=&nbsp;*Germanistische Linguistik Monographien.* Band 20). Hildesheim 2006.
* (zäme mit der Erika Diehl, de Sandra Leuenberger, der Isabelle Pelvat und de Thérèse Studer:) *Grammatikunterricht: Alles für der Katz? Untersuchungen zum Zweitsprachenerwerb Deutsch* (=&nbsp;*Reihe Germanistische Linguistik.* Band 220). Diebinge 2000.
* *Dialekt im Alltag. Eine empirische Untersuchung zur lokalen Komponente heutiger schweizerdeutscher Varietäten* (=&nbsp;*Reihe Germanistische Linguistik.* Band 201). Diebinge 1998. 
* (zäme mit em Anton Banzer, em Jürg Bühler und de Gabriela Fuchs:) *Variationslinguistik und Dialektologie. Ergebnisse aus studienabschliessenden Arbeiten an der Universität Freiburg/Schweiz* (=&nbsp;*Germanistica Friburgensia.* Band 15). Friburg 1993.
* *Sprachliche Variation in der deutschsprachigen Schweiz. Dargestellt am Beispiel der l-Vokalisierung in der Gemeinde Knutwil und in der Stadt Luzern* (=&nbsp;*Zeitschrift für Dialektologie und Linguistik.* Byheft 58). Stuegert 1988.
* *Der Gebrauch von Mundart und Hochsprache in der Fernsehwerbung* (=&nbsp;*Germanistica Friburgensia.* Band 8). Friburg 1985.

## Weblinks
* ''Helen Christen'' uf de Website vo der Uniwèrsitèèt Friburg (abgrüeft am 12.&nbsp;Septämber 2021).
* ''Kürschners Deutscher Gelehrten-Kalender'' uf degruyter.com (abgrüeft am 12.&nbsp;Septämber 2021).
* 

## Fuessnoote