Kraftwerk Häusern

S **Chraftwärch Hüsèrè** isch è Bumpschpycherchraftwärch bi Hüsèrè im südlichè Schwarzwald. S isch s älteschte vo füüf Chraftwärch vo dè Schluchseegruppè un isch vo 1929 bis 1931 baut worrè. Mit èm Schluchsee als Obberbeggi isch es übber èn 6,2&nbsp;Kilometer langè Druggschtollè vobundè, wo im Bumpbedryb 40&nbsp;Kubikmeter un im Generatorbedryb 86&nbsp;Kubikmeter Wasser pro Sekund durrè flǜèßèd. Sèllè Druggschtollè fangt bim Ylaufbauwärch am Südufer vom Schluchsee aa, un volauft unterirdisch barallel zuè dè B 500 bis zum öschtlichè Ortsrand vo Hüsèrè.

Obberhalb vom Chraftwärch un knapp unterhalb vo dè B 500 isch è Wasserschloss  i dè Fels ièbaut mit übber 80 Meter Höchi un 10 Meter Durchmesser. Obberhalb vom Chraftwärch stòt s Schièberhuus, vo dèm uus s Wasser zum Maschinnèhuus übber vyr Druggroorleitungè uss Staal gfüürt wörd, wo 260 Meter lang sin un steil zum Chraftwärch abbè gän. Nõchdèm s Druggwasser im Maschinnèhuus durch d Turbynè gangè isch, flüèßt s entschpannte Wasser i s Schwarzabeggi ab.

S Chraftwärch vofüègt übber vyr ternäri Maschinnèsätz mit stehendè Wällè. En Maschinnèsatz bschtòt uss Bumpi, Wandler, Turbynè un Generator. Diè maximali Generatorleischtung bedrait 100&nbsp;MW, sowoll Turbynè wiè au d Bumpi sin mit Francis-Laufräder bschtüggt.

S Unterbeggi vom Chraftwärch Hüsèrè isch s Schwarzabeggi, wo è baar Meter unterhalb vom Chraftwärch s Stauzyl hèt. S Schwarzabeggi isch glychzitig au s Obberbeggi vom Chraftwärch Witznau, wo èbbèso im Schwarzatal, abber churz vor èm Uusgang lyt.
Bis dè Druggschtollè vom Schwarzabeggi zum Witznauer Chraftwärch fèrtig gsi, hèn d Schluchseewärch zwütschgè innè s Chraftwärch Eichholz bedribbè un s Schwarzabeggi isch sèllmòl s Obberbeggi vom Chraftwärch im Eichholz gsi. Mit èm Druggschtollè hèt mò abber èn Bypass um s Eichholzer Wärch ummè glait un sèll denn ußer Bedryb gnõ. D Schièberkammèrè vom Hüsèmer Chraftwärch wörd barallel zuè dè Druggroor mit èrè einschpurigè Standseilbaan vom Fabrikat Von Roll, Wärch Bärn, zuègänglich gmacht. I dè Dalschtation bim Chraftwärch un gegèübber vo dè Schwarzabruggschtrõß stòt dè Windèaadryb, am Bärg obbè nu d Umlenkung. D Seil, wo dè Aadryb un d Umlenkung vobindè düèn, laufèd übber Stützè durrè.

Übber èn Stollè, wo unter m Höchèschwander Bärg un èm Südrand vo Hüsèrè unnè durrè gòt, chönnèd bis zuè 50 Kubikmeter pro Sekund uss èm Albbeggi, wo öppè 27 m höcher lyt, i s Schwarzabeggi zum Uusglych zuègfüürt wörrè.

Diè elegtrischi Leischtung wörd übber zwei 110-kV-Leitungé abgfüürt, wo vom Abschpannbortal vom Chraftwärch quer übber s Schwarzabeggi füürèd. Dè èrschte Mascht vo beidè Trassè stòt am gegèübberligendè Ufer bi , ein dèvo stòt sogar im See dinnè, wèg sim Bedongsockel chriègt er abber keini nassè Füèß. Sèlli beidè Stromtrassè gän übber è Schneisè a dè linkè Schwarzahaaldè gegèübber vom Chraftwärch bis uff dè Brändemer Bärg uè, zwüschè dè *Innerè* un *Üßerè* Hööf sowiè im Dorf Brändè durrè, übberschpannèd s Witznau-Beggi un volaufèd en passant vo Wyylè bis i s unterè Schlüèchtdal, wo si bim Umspannwerk zwüschè Gurtwyl un Düèngè uffhöred.

## Mediègallery

Chraftwärch Hüsèrè.ogg|S Chraftwärch Hüsèrè im Mittlerè Schwarzadal, mòl mit füchtè un mòl mit drochènè Füèß
Schwarzabruck.jpg|Bligg übber d Staumuèr uff s Chraftwärch mit Druggroorleitung
Chraftwärch bim Schwarzabeggi mit Spygelung.jpg|Chraftwärch Hüsèrè bim Schwarzabeggi
Schwarzabecken Doppelmast Mit Spiegelung.jpg|Dè Doppelmascht uff dè Brändemer Seesitè, links dèsèll Mascht, wo mit dè Füèß im See dinnè stòt
Schwarzabecken Kraftwerk Mit Spiegelung.jpg|S Chraftwärch Hüsèrè mit Umspannwärch, Maschinnèhuus, Druggroor un Schièber
Maschinnèhuus Chraftwärch Hüsèrè.jpg|S Maschinnèhuus vum Chraftwärch Hüsèrè vo dè Schwarzabrugg uus aagluègèt
Drochèglaites Schwarzabeggi Mit Schwarzabächle.jpg|S drochène Schwarzabeggi mit èm drochèglaitè Maschinnèhuus. Im Vordergrund s Schwarzabächle
Schwarzabecken Trocken Fallrohr Mit Baechle Und Maschinenhaus.jpg|S drochèglaite Schwarzabeggi mit Druggroor, Maschinnèhuus un Schwarzabächle im Vordergrund
Schwarzabecken Trocken Maschinenhaus.jpg|S drochèglaite Maschinnèhuus vom Chraftwärch Hüsèrè
Schwarzabecken Trocken Maschinenhaus Mit Druckrohr.jpg|S drochèglaite Schwarzabeggi mitsamt èm Maschinnèhuus
Schwarzabecken Trocken Maschinenhaus Mit Manitou Und Baumstumpf.jpg|S drochèglaite Schwarzabeggi mit èm Manitou-Bagger un èm moribide Gruèß vom Schwarzwald rächts unnè


## Luèg au
* Lischtè vo Dalschperrè z Badè-Württèbärg

## Literadur
* Schluchseewerk (Hrsg.): *Schluchseewerk*, Schillinger, 1952.

## Weblinggs

* S Chraftwärch Hüsèrè, Sitè vo dè Schluri