Fridolinsbrücke

D **Fridolinsbrugg** isch è Strõßèbrugg, wo mit zwei Faarbaanè un beidsitigè Fuèßwäg zwǜschè dè rächtsrhynischè Stadt Säckingè un dè linksrhynischè Gmeind Stei dè Hochrhy übberschpannt sowiè i dè Mitti d dütsch-schwizer Gränz bildè duèt. Namensbatron vom Bauwärch isch dè Hl. Fridolin. Uff dè dütschè Sitè isch d Brugg Deil vo dè B 518.

## Gschichtè
Um diè Fèrnvokeersschtrõßè uff beidè Sitè vom Hochrhy z voknüpfè un d Altschtadt vo Säckingè zämmè mit dè Säckinger Holzbrugg vom Durchgangsvokeer z entlaschtè, isch am 6. Dezember 1976 èn Staatsvodraag zwǜschè m Schwizer Bundesrõt un dè Bundesrepublik Dütschland ratifizyrt worrè, wo dè Bau vo dè Fridonlinsbrugg greglèt hèt. Dõmit sin d Bundesschtrõßè B 518 un B 34 mit dè schwizerischè H 7 durch d Fridolinsbrugg mitnand vobundè worrè. D Holzbrugg lyt 640 m rhyobsi un schlièßt sich uumittelbar a d Wäg vo dè Altschtadt hèr aa, d Holzbrugg un d Altschtadtquerung hèt mò durch èn Aaschlussstutzè vo dè B 518 umgangè, wo im Vyrtelschrais südweschtlich um d Altschadt ummè füürt.
D Fèdderfüürung bim Projektyrè un Uusfüürè isch bim Kanton Aargau glègè. Mit èm Bauè hèt mò am 1. März 1977 aagfangè, an Vokeer isch d Brugg am 22. Septembèr 1979 übbergää worrè.

## Konschtruktion

D Strõßètrassè isch im Berych vom Bauwärch graad un wyst Richtung Stei è Gfälle vo 2,4 % uff. Dè Hochrhy wörd in èm Winkel vo öppè 82° chrützt. Öppè 100&nbsp;m vor èm Schwizer Widerlager fangt è drumbeetèförmigi Uffwittung vo dè Faarbaan für è Abbygeschpur aa, wo uff dè Chraisvokeer bi dè Chrützung mit dè linksrhynischè H 7 zuè gòt. Für d Schifffaart eksischtyrt uff dè linkè Rhysitè è Durchfaart mit 80&nbsp;m Breiti un 6,0&nbsp;m Höchi bim högschtè schiffbarè Wasserschtand.

D Spannbedongbrugg hèt è Längi vo 244&nbsp;m. Si wyst in Längsrichtung èn durrèlaufendè Dräger uff. D Stützwittè isch bi dè dreifäldrigi Strõßèübberfüürung 106&nbsp;m im linkè Randfäld lang, 85&nbsp;m im mittlerè Fäld un 53&nbsp;m im rächtè Randfäld lang.

In Querrichtung hét dè 12,92&nbsp;m breite Übberbau èn einzälligè Hoolchaschtèquerschnitt mit èrè gvoutètè Bauhöchi uusbildèt. D Boddèblattè vom Hoolchaschtè isch 6,8&nbsp;m breit. Übber m linkè Flusspfyler bedrait d Konschtruktionshöchi 6,25&nbsp;m, am schwizerischè Widerlager 3,95&nbsp;m un am dütschè Widerlager 2,80&nbsp;m. D Vorschpannung bschtòt in Längsrichtung un Querrichtung uss internè Spannglièder. Diè circa 16&nbsp;m hochè Pfyler wysèd massyvi, konschtanti Querschnitt uff un sin uff Fels flach gründèt.

Dè Bruggèübberbau isch vo Süd nõch Nord in zwei Abschnitt mit Längè vo 143&nbsp;m un 101&nbsp;m uff ènèm Lèèrgrüscht hèrgschtellt worrè. D Fundamänt vo dè Stròmpfyler sin innerhalb von èrè Baugruèb bedonyrt worrè, wo mit èrè Spundwand drochè glait worrè isch.

## Fridolinplaschtik

Öppè uff dè Mitti vo dè Fridolinsbrugg an irer stròmobsi ligendè Sitè stòt è Bronzeplaschtik vom Schwizer Künschtler Rolf Brem uss èm Johr 1979. D Blaschtik stòt uff èm quaderförmigè Bedongsockel, wo uff halber Höchi è Spruchband uss Bronze ièglõ isch. Sèll Band lauft um jeddi Sitè vom Quaderblock; uff säbbèm stòt gschribbè: *St. Fridolin Gründer von Säckingen und Patron der Landschaft am Hochrhein*.

## Staatsgränz

D Gränz volauft z mitts durch dè Rhy, è Markyrung git s uff sèllèrè Brugg nit. Diè schwizer un dütschi Gränzabfèrtigung findet in èrè gmeinsamè Abfèrtigungsschtell uff dè dütschè Sitè statt. Sèll hèt sich aabotè, well uff dè dütschè Sitè d Umfaarung vo dè Altschtadt neu baut worrè isch, un uff am linkè Ufer z Stei wäg dè dirèktè Aabindung a d H 7 (übber èn Chraisvokeer) eifach kaum Blatz gsi isch. 

## Weblingg

## Literadur
* Miodrag Milosavljevic: *Die neue Rheinbrücke Stein-Bad Säckingen*. I dè: *Schweizer Ingenieur und Architekt*, Vol. 97 (1979), S. 721–723.
* Wolf Hanak: *Die Projektierung der neuen Rheinbrücke*. I dè: *Schweizer Ingenieur und Architekt*, Vol. 97 (1979), S. 723–726.
* Hans Oehninger: *Die Ausführung*. I dè: *Schweizer Ingenieur und Architekt*, Vol. 97 (1979), S. 726–728.