Seedamm von Rapperswil

De Seedamm vo Rapperschwil isch de künschtlich Damm ade ängschte Schtell vom Zürisee zwüsched Rapperschwil und Hurde. Di zweispuurig Hauptstrass 8 verbindet über da Damm Rapperschwil und Pfäffike Schwyz. Über de Damm und siini zwei Brugge füert au d Isebahnstrecki Rapperschwil-Pfäffike SZ.

Uf de östliche Siite vom Damm verlauft au de Holzstäg vo Rapperschwil uf Hurde für Fuessgänger, wo 2001 eröffnet worde isch.

## Geografii
De Seedamm und d Halbinsle Hurde träned zäme de Obersee vom Hauptteil vom Zürisee. Er lliit uf de Gebiet vom Kanton Schwyz z Hurde und St.&nbsp;Galle z Rapperschwil. Nur es paar Meter näbd em Seedamm ligt s Drüüländeregg vode Kantön Schwyz, St. Galle und Züri (im mittlere Teil vom Seedamm zwüsched de beide Brugge, öppe 40 Meter vo dere z Hurde entfernt, uf de nordweschtliche Siite vom Damm).

## Gschicht
### De Vorgängerbou
Vo 1360 bis 1870 hets e Holzbrugg zwüsched Rapperschwil und Hurde ggää, wo bis is 19. Jahrhundert für Fuessgägner, Viehtrieb und Charre uusgleit gsii isch. Bimne Neubau wo 1820 fertig worde isch, isch de Verlauf gräder gmacht worde und d Brugg breiter. Jetzt hend au Fuerwerch chöne drüber fahre. De Underhalt het mer bis 1850 dur Wägzoll erwirtschaftet. Wo mer de aber uufghobe het, het de Verchehr schtarch zuegnoo, und d brugg isch demm nüme naachoo. Drumm het mer e ziitgemässi Lösig gforderet.

### Bou vom Seedamm
Im Jahr 1873 hets eidgenössische Parlamänt de Neubou bewilligt, und 1875 het mer z boue aagfange. Mer het de Damm 1878 iigweit und de alti Holzstäg abbroche. Das het 1'462'000 Franke koschtet, d Stadt Rapperschwil het dadevoo 1'100'000 Franke sälber müese zale.

### Sanierig
Zwüsched 1939 und 1951 isch de Seedam saniert, verschtärcht und d Fahrbahn vo 4,8 uf 8,5 Meter verbreiteret worde (s Trottoir vo 2,2 uf 3,4 Meter), damit er di immer grösser Beaspruchig het chöne bewältige.1943 het mer au im südliche Hurde en Kanal vom obere zum undere Zürisee gmacht, und e Brugg für d Strass und d Bahn über de Kanal boue. D Drehbrugg bi Rapperschwil isch dademit überflüssig worde und drumm het mer si 1949 dur e feschti Brugg ersetzt. De Kanton Züri het siin Aateil ersch nachme Bundesgrichtsentscheid übernoo.

### Folge vom höche Verchehrsuufchoo
Ide 1990er Jahr sind täglich im Schnitt 24'000 Autos und Laschtwäge über de Seedamm gfahre dadetze isch de Iisebahnverchehr choo. Für Fuessgänger isch drumm de Gang über de Damm e Zuemuetig gsii. Das isch eine vo de Gründ gsii warum mer e Fuessgägnerbrugg zwüsched Rapperschwil und Hurde bout het, wo im Jahr 2001 eröffnet worde isch. Si het Rapperschwil au für Tourischte wirder attraktiver gmacht.

S höche Verchehrsuufchoo uf em Seedam het dezue gfüert, dass Rapperschwil abem vile Verchehr verschtickt. Sit de 1990er Jahr het mer drumm diskutiert, ob Rapperschwil-Jona en Tunnel bruucht. Das isch aber bis hüt umstritte. Im September 2023 hend d Iiwohner vo Rapperschwil-Jona scho zum zweite mal dadrüber abgschtimmt. D Stimmbevölkerig het de wiitere Planig vom Tunnel mit 59,5 % zuegstimmt. De Tunnel sött diräkt am Ändi vom Seedamm aafange. Mer schetzt d chöschte uf rund 950 Millione Franke und dasmer wird 7 bis 8 Jahr boue draa (Stand 2023).

## Weblinks
* Historisches Filmmaterial vode Drehbrugg vor em Umbau 1949/51 (7:15 Min.)
* Filmmaterial über de Uusbou und d Sanierig vom Seedamm 1939–1951 (6 Film)

## Einzelnachwiis