Malawisee

Dr **Malawisee** (au **Nyasasee**, z Tansania **Nyassa**, **Nyasa** gnännt, z Mosambik **Niassa**; vu Yao *nyasa* „See“) z Oschtafrika isch dr nyyntgrescht See vu dr Ärd. Syy Abfluss isch dr Shire. D Aarainerstaate vum See sin Tansania, Malawi un Mosambik.

## Geografi
Mit ere Lengi vu 560&nbsp;Kilometer, ere Braiti vu bis zue 80&nbsp;Kilometer (durschnittli 50&nbsp;Kilometer) un ere Diefi vu bis zue 704&nbsp;Meter isch dr Malawisee ain vu dr greschte Seeä im Oschtafrikanische Grabebruch, vu dr Flechi här wird er dert nume no ibedroffe vu vum Tanganjikasee un vum Victoriasee.

No Norde wäre d Stade gäächer. Ganz im Norde rage uf dr tansanische Syte d Livingstone-Bärg mit Gäächwänd bis zue fascht 2.500&nbsp;Meter Hechi us em See. 

## Dierwält
Dr Malawisee isch bekannt fir syy Arteryychtum an muulbruetlige Buntbarsch. Insgsamt git s fascht 450 Fischarte im See, di maischte dervu sin Buntbarsch. Fascht alli Buntbarschgattige un -arte sin endemisch. Zue dr endemische Buntbarschgattige im Malawisee ghere *Aulonocara*, *Labeotropheus*, *Labidochromis*, *Maylandia*, *Melanochromis*, *Pseudotropheus* un *Sciaenochromis*. D Buntbarsch, wu ökologisch an di felsige Stade vum See bunde sin wäre vu dr Aawohner vum See *Mbuna* gnännt, di ibrige *Utaka*. Näbe dr Buntbarsch chemme im Malawisee Nilhächt, verschideni Welsarte, Karpfefisch, Salmler, ai Stachelool (*Mastacembelus shiranus*) un drei Arte vu Zahnkärpfling vor.

Vil Buntbarsch sin beliebti Aquariefisch. Wichtigi Spyysfisch, wu au exportiert wäre, sin dr Chambo, aigetli vier Buntbarscharte us dr Gattig *Oreochromis*, un d Welsart Kampango (*Bagrus meridionalis*). In ere wirtschaftlige Mängi gfischt noch ene wird aber nume im sidligschte Dail vum Malawisee. Zum Schutz vu dr Bruetstette vu dr Fisch isch anne 1980 am Sidstade vum See bi Monkey Bay dr *Malawisee-Nationalpark* yygrichtet wore, wu syter 1984 au uf dr Lischte vum UNESCO-Wältnaturerb stoht.

Anderi Dier am Malawisee sin zem Byschpel Seeadler, Flusspfärd, Krokodil, Seepython un großi Waran. 

## Schiffsverchehr
Uf em Malawisee findet Passagier- un Frachtverchehr mit dr *MS Ilala* statt. D Häfe sin vu Side no Norde: Monkey Bay, Chipoka, Makanjila, Nkhotakota, Nkhata Bay, Mphandi Port, Ruarwe, Charo, Mlowe, Chilumba, Kambwe bi Karonga. D Hii- un Ruckfahrt Monkey Bay–Karonga goht fimf Däg. Vu Nkhata Bay wäre zwaimol in dr Wuche d Insle Chizumulu un Likoma aagloffe.

## Gschicht
Bi Karonga lyt dr Fundort vum eltschte zue dr Gattig *[[Homo]]* gstellte Fossil, wu bishär vu Paläoanthropologe entdeckt woren isch. Dr iber zwoo Millione Johr alt Unterchifel het d Archivnummere UR 501 iberchuu un isch vu syym Entdecker Friedemann Schrenk as *[[Homo rudolfensis]]* yygordnet wore.

Nkhotakota isch ain vu dr eltschte Märtblätz vu Afrika sidlig vu dr Sahara. Syy Gschicht isch wenig erforscht.

As erschte Europäer isch am 16. Septämber 1859 dr britisch Afrikaforscher David Livingstone an dr Malawisee chuu.


Datei:Rift_de.svg|Lag vum Malawisees im Side vum oschtafrikanische Grabebruchsyschtem
Datei:Cichlids in the wild - DSCN1965.jpg|Buntbarsch (Mbuna) im Malawisee
Datei:Lake Malawi, view from Likoma Island.jpg|Seepanorama vu dr Insle Likoma uus gsähne
Datei:Monoxylon_beach_Lake_Malawi_1557.jpg|Monkey Bay am Sidstade vum Malawisee mit typische Boot


## Weblink

* David H. Eccles: ''An outline of the physical limnology of Lake Malawi.'' Limnology and Oceanography, Bd. 19, 5, September 1974, S. 730–742 (PDF-Datei; 1,21&nbsp;MB)

## Fueßnote