Friedrich Hechelmann

D **Friedrich Hechelmann** (* 28. Februar 1948 z Isny im Allgäu; † 27. Augschte 2024 au deert) isch e dytsche Mooler vum Fantaschtische Realismus, Filmmacher, Buechilluschtraater un Auter gsii.

## Lääb un Wäärch
Dr Friedrich Hechelmann isch vu 1965 bis 1969 uf di Heecher Graafisch Bundes-Leer- un Versuechsaastalt z Wien gange. Vu 1969 bis 1972 het er an dr Akademy vu dr bildende Chinscht Wien studiert. Är isch Maischterschuler bim Rudolf Hausner gsii, wu as wiichtige Verdrätter vu dr Wiener Schuel vum Fantaschtische Realismus e staarke Yyfluss uf syni chinsclerisch Aarbet ghaa un s eerscht Bild vu sym Schuelker gchauft het. Anne 1972 het dr Hechelmann dr Brys vu dr Wiener Akademy iiberchuu un het syni eerscht Uusstellig in dr *Galerie im Stock* z Wien zaigt.

Anne 1977 isch er in Schiedelhof bi Isny zooge, s Böuwäärch het er druf no syne Voorstellige umböue. 1981 isch er in die Gebei umzooge un het deert e Gaarte- un Paarkbiotoop entwicklet. 1993 het dr Hechelmann e friejeri Schlossereiz Weitnau-Hofen gchauft, wun er au dr Um- un Neiböu dervu gstaltet un d Architäktuur konschtruiert het. Im nämlige Joor isch deert d *Kunsthalle Schwaben* dur syy Galerischt Joseph Baschnegger ufgmacht woore. In sällere sin em Hechelmann syni Wäärch un Uusstellige vu andere Chinschtler*ne zaigt woore.

Anne 1980 het dr Hechelmann vum August Everding en Ufdraag iiberchuu fir d Uusstattig vu dr Verfilmig vu dr Oopere *Hänsel und Gretel*. Im Joor druf het en dr Herbert von Karajan bäte, ass er s Ouvertüreproschpäkt fir d Verfilmig vu dr Oopere *Das Rheingold* moolt.

Ab 1998 het er Kiirs an dr Wiener Chunschtakademy im Rame vu dr Summerakademy gee. 1999 het er aafange dr Uusböu vum mittlere Schlossfliigel vum Schloss Isny blaane. No im nämlige joor isch d *Kunsthalle Schwaben* ins Schloss Isny umzooge. Im Schlossfliigel, wu dr Hechelmann uusböue hat, isch doo d *Kunsthalle Schloss Isny* entstande. Glyychzytig het er d *Friedrich Hechelmann und Schloss Isny Kunst- und Kulturstiftung* mitgrindet.

Dr Hechelmann het e Hufe Biecher illuschtriert un het au Gmääld un Zaichnige gschaffe. Syni Gmääldzaichne si uus dur iri visioneeri Daarstellige. In syre Chunscht het er „Ehrfurcht vor der Schöpfung“ welle uusdrucke un mit syne Wäärch geege d Entfrämdig vu dr Natuur wiirke. Im Joor 2015 het dr Hechelmann fufzee Bronzeskulptuure gschaffe, wu ghaimnisvolle Wääse us dr Faabel- un Mythewält nooempfunde sin. Si sin in dr Duuruusstellig *Engel/Bronzen* in dr Chunschthalle Schloss Isny uusgstellt. Anne 1994 het d Porzellan-Manufaktur Ludwigsburg vum Hechelmann e Teeservice-Dekoor gstalte loo. S zaigt ei mythisch-naturalischtischi Fantasywält: Dr Hiirtegott Pan, umgee vu mythische Bflanze, Insäkte un Amfibie.

Anne 2017 het dr Hechelmann sy eerscht literaarisch Wäärch verfasst – dr Määrliromaan *Manolito*. Ai Joor speeter het dr zweet Band *Livia* vereffetligt.

E Hufe Fäärsneesänder hän Portree iber dr Hechelmann gmacht un Briicht iber sy Wäärch brocht, dodrunter ARD, ZDF, SWR, BR, 3SAT, Arte, SDR un Regio-TV. Derzu het dr Hechelmann sälber as Filmmacher gschafft. In verschiidene Filmprodukzioone het er d Roll vum Draibuechautor, vum Reschiseer, em Theater-Koreograaf oder em Biinebildner ibernuu. 1985 isch sy Film *Ein Weihnachtstraum* mit em *Prix Jean D'Arcy* uuszaichnet woore, im Joor druf het där Film am *Prix Jeunesse* dailgnuu. Dr Film *Das Gnomenwirtshaus* isch anne 1979 au vu dr ARD fir d dailnaam am *Prix Jeunesse* uusgweelt woore.

## Chunschthalle im Schloss Isny im Allgai
Dr Hechelmann het im Joor 1999 d Umböuaarbete vu dr geriaatrische Klinik un vum Bflääghaim im Schloss Isny zur *Kunsthalle Schloss Isny* duuregfiert. Voorgänger vu dr Chunschthalle im Schloss Isny isch anne 1993 d Grindig vu dr *Kunsthalle Schwaben* z Hofen gsii. Alljoor an dr Ooschtere un in dr Summerfeerine git s in d Chunschthalle Isny e Kuursbrogramm *Sommerakademie: Die Schule des Sehens* fir geegeständligi Moolerei. In dr Chunschthalle im Schloss Isny zaigt me d Duuruusstellig *Friedrich Hechelmann*, sy Bronzeblaschtike un verschiideniu Sunderuusstellige, wu abwägsle. Näb dr Chunschthalle git s im Schloss Isny syt 2010 di Stedtisch Galery un syt 2020 s Stedtisch Museum.

## Friedrich-Hechelmann-Stiftig
S dänkmoolgschitzt Aawääse mit em Chlooschter St. Georg, dr Chilche St. Georg un Jakobus un de zuegheerige Grienaalaage isch anne 1997 as Iibergangsleesig an e Isnyer Buurgergmainschaft verchauft woore. D *Friedrich Hechelmann und Schloß Isny Kunst- und Kulturstiftung*, chuurz *Friedrich-Hechelmann-Stiftung*, wu Ändi Dezämber 1998 grindet wooren isch, het anne 1999 s Aawääse bis uf d Nääbegebei ibernuu. Grinder vu dr Stiftig sin d Brieder Rolf un Hans Müller un dr Josef Hechelmann-Baschnegger gsii. Zwäck vu dr Stiftig isch, s dänkmoolgschitzt eemoolig Benediktinerchlooschter Schloss Isny un di zuegheerige Grundstuck z erhalte un z unterhalte, s chinschtlerisch Wärch un dr Nooloss vum Hechelmann z sichere un Chunscht un Kultuur in dr Stadt Isny un dr Regioon Allgai z feerdere. Dur Zueschiss vu dr Stadt Isny, em Landesdänkmoolamt un dr Dänkmoolstiftig Baade-Wiirtebäärg sin Stuckaarbete widerhärgstellt un freiglait woore. D Reschtaurazioon isch dur brivaati Spände meegli gmacht woore. D Cheschte vu dr Aalaag deckt d Stiftig vor allem dur Vermietige wie an d Chunschthalle im Schloss, di Stedtisch Galery un s Stedtisch Museum Isny ab. Au dur Zytige un eerbschafte wääre Cheschte deckt.

## Uusglääseni Vereffetlichunge

### Buechilluschtrazioone un Bildbänd
* Wilhelm Hauff: *Zwerg Nase*. Illustriert von Friedrich Hechelmann, NordSüd Verlag, Zürich 1974, ISBN 978-3-314-01804-6 (Neuauflage 2024).
* *Das Riesenspielzeug.* Nord-Süd-Verlag, Mönchaltorf/Hamburg 1976.
* E.T.A. Hoffmann: *Klein Zaches, genannt Zinnober.* Kunstverlag Weingarten, 1978, ISBN 3-921617-05-7.
* *Deutsche Märchen* (Zwee Bänd). Winkler, München 1980, ISBN 3-538-06757-0.
* *Justus Suppenstroh.* Artemis, Zürich/München 1980, ISBN 3-7608-0533-7.
* *E.T.A. Hoffmann – Prachtausgabe.* Franklin Bibliothek, Ottobrunn/New York 1981.
* George MacDonald: *Phantastes.* Hirmer, München 1982, ISBN 3-7774-3470-1.
* August Gottfried Bürger: *Wunderbare Reisen zu Wasser und zu Lande, Feldzüge und lustige Abenteuer des Freiherrn von Münchhausen*, Hirmer, München 1983, ISBN 3-7774-3600-3.
* *Ein Weihnachtstraum*. Hirmer, München 1984, ISBN 3-7774-3740-9.
* *Plumps-O-moto.* Droemer Knaur, München 1984, ISBN 3-426-19119-9.
* Gottfried von Straßburg: *Tristan. Wunschleben und Minnegrotte*, Bertelsmann, München 1985, ISBN 3-570-03165-9.
* *Sechsbändige Lesereise 5-10 für Deutsche Gymnasien.* Cornelsen-Velhagen & Klasing, München 1985–1989
* *Friedrich Hechelmanns Lesereise.* Edition Weitbrecht, Stuttgart/Wien 1986, ISBN 3-522-70380-4.
* Michael Ende: *Ophelias Schattentheater*. K. Thienemanns, Stuttgart 1988, ISBN 3-522-42520-0.
* *Die Historie von der schönen Lau.* Bildband. Edition Weitbrecht, Stuttgart 1989, ISBN 3-522-70590-4.
* *Wandlungen.* Gessler, Friedrichshafen 1989, ISBN 978-3-922137-61-0.
* *Das große Bilderbuch zum Schreiben.* Edition Weitbrecht, Stuttgart 1990, ISBN 3-522-70860-1.
* *Träume und Abenteuer.* Hrsg.: Heinrich Pleticha, Edition Weitbracht, Stuttgart 1991, ISBN 3-522-16750-3.
* *Euch ist heute der Heiland geboren.* Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 1992, ISBN 3-438-04480-3.
* *Friedrich Hechelmann Sommernachtstraum. William Shakespeares Märchenspiel in Mary Lambs Nachschrift.* Edition Weitbrecht, Stuttgart 1994, ISBN 3-522-71470-9.
* *Höre auf die Stimme in Dir. Ein Gruß für junge Christen.* Kreuz-Verlag, Stuttgart 1994, ISBN 3-7831-1310-5.
* *Aus dem Leben eines Taugenichts.* Verlag Das Beste, Stuttgart/Zürich/Wien 1995, ISBN 3-87070-558-2.
* *Orpheus und Eurydike.* Mit Antje Vollmer, Edition Weitbrecht, Stuttgart 1996, ISBN 3-522-72190-X.
* *Wasser ist Leben.* Hrsg.: Gisela Linder, Insel-Verlag, Frankfurt am Main/Dresden 1997, ISBN 3-458-19173-9.
* *Das große Balladenbuch.* Hrsg.: Otfried Preußler, Heinrich Pleticha, Thienemann, Stuttgart/Wien 2000, ISBN 3-522-17266-3.
* Waldemar Schnaeck: *Pans versunkener Garten*. Aquamarin, Grafing 2000, ISBN 3-89427-156-6.
* Andreas Gößling: *Das große Buch der Feen und Elfen*. Knaur, München 2004, ISBN 3-426-66124-1.
* *Friedrich Hechelmanns Decamerone. Die schönsten Erzählungen aus Boccaccios Meisterwerk.* Knaur, München 2004, ISBN 3-426-66160-8.
* *Hundert Schmetterlinge schenk ich dir.* Knaur, München 2006, ISBN 3-426-66215-9.
* *Die Bibel.* Einheitsübersetzung der Heiligen Schrift mit Bildern von Friedrich Hechelmann. Pattloch, München 2006, ISBN 3-629-01092-X.
* *Ein Strauß voll Glück.* Knaur, München 2007, ISBN 978-3-426-66216-8.
* Michael Ende: *Momo*. Thienemann, Stuttgart/Wien 2009, ISBN 978-3-522-20070-7.
* Friedrich Schiller: *Balladen und Gedichte.* Mit Bildern von Friedrich Hechelmann. Weltbild, 2009.
* *Die Rückkehr der Engel.* Mit Texten von Michaela Albrecht. Knaur, München 2010, ISBN 978-3-426-66327-1.
* Cornelia Funke: *Geisterritter*. C. Dressler, Hamburg 2011, ISBN 978-3-7915-0479-7.
* *Das Buch der Märchen.* Ausgewählt und illustriert von Friedrich Hechelmann, Thiele, München 2012, ISBN 978-3-85179-169-3.
* *Die wunderbare Reise des Nils Holgersson mit den Wildgänsen.* Nach dem Roman von Selma Lagerlöf. Knesebeck, München 2013, ISBN 978-3-86873-601-4.

### Chinderbiecher
* *Manolito. Ein fantastischer Märchenroman.* Knesebeck, München 2017, ISBN 978-3-95728-060-2.
* *Livia. Ein fantastischer Märchenroman.* Kinderbuch, Knesebeck, München 2018, ISBN 978-3-95728-076-3.

## Uusglääseni Uustellige
* 1972: Galerie im Stock, Wien – eerschti Uusstellig
* 1982: Villa Stuck, München – Premiere vum Buech *Phantates*
* 1988: |Marstall Kempten – Uusstellig iber s Gsamtwäärch
* 1989/90: Dominikaner-Kirche, Osnabrück
* 1990: Benois-Museum im Summerpalascht vum Peter em Große, Sankt Petersburg  – d Eremitage het e Bild us em Illuschtazioonszyklus *Phantastes* gchauft
* 1990: Stadtmuseum, Lindau
* 1991: Museum Langenargen – d Summeruusstellig vum Museum isch em Hechelmann gwidmet gsii
* 1993: Kunsthalle Schwaben, Weitnau-Hofen – duurhafti Bresäntazioon vu dr Wäärch
* ab 1999: reegelmääßigi Uusstellige zue dr Wäärch vum Hechelmann in dr Kunsthalle im Schloss Isny
* 2001: Kunsthalle im Schloss Isny, Isny im Allgäu – Ereffnig vu dr Skulptuurehalle im Schloss mit dr Duursuusstellig *Zeit der Götter – Zauber der Form*
* 2005: Fürstäbtliche Residenz, Kempten (Allgäu) – Uusstellig vum vollständige druckgraafische Wäärch
* 2008: Färberhaus, Oberstaufen – Uusstellig vu dr Bilder zur Illuschtrazioon vum Romaan *Decamerone*
* 2012: Museum im Prediger, Schwäbisch Gmünd – Uusstellig vu dr grooßformaatige Daafelbilder unter em Titel *Meister des Lichts*
* 2014: Kreuzherrnsaal, Memmingen – mit dr Uusstellig *Friedrich Hechelmann – Meister des Lichts* isch d *Memminger Meile* ufgmacht woore
* 2015: Münchner Künstlerhaus am Lenbachplatz, München – eerschtmooligi Bresäntazioon vu dreidimänsienaale Chunschtwäärch vum Hechelmann in dr Uusstellig *Engel/Bronzen*
* 2023: Ludwig Galerie Schloss Oberhausen *Fantastische Reise mit Jim Knopf, Bastian und Momo. Michael Ende – Bilder und Geschichten* (Mitwirkig, mit e Hufe andere).

## Uusglääseni Filmegrafy
* *Gegen den Strom.* Filmporträt iber dr Friedrich Hechelmann vum Heinz Dieckmann, ZDF, 1973.
* *Das Riesenspielzeug.* Verfilmig dur dr SDR, Draibuech un Reschy: Friedrich Hechelmann. ARD, 1976.
* *Das Gnomenwirtshaus.* Verfilmig dur dr SDR. Draibuech, Figuure, Uusstattig un Reschy: Friedrich Hechelmann. ARD, 1979.
* *Ein Weihnachtstraum.* Verfilmig dur dr SDR. Draibuech, Uusstattig, Szeenebilder, Gsamtlaitig: Friedrich Hechelmann. ARD, 1984.
* *Hechelmanns Traumtheater.* Draibuech, Uusstattig, Szeenebilder, Figuure un Reschy: Friedrich Hechelmann. SDR, 1987.
* *Friedrich Hechelmann und seine Bibel.* Filmdokumäntazioon vu dr Susanne Bausch, SWR, 2005.

## Bryys
* 1985: Prix Jean D’Arcy fir *Ein Weihnachtstraum* z Paris
* 1986: 1. Bundeschunschtbuechbryys vum Inneminischterium fir *Tristan*
* 2011: Troisdorfer Bilderbuechbryys: *Bryys vu dr Chinderjury* fir d Illuschtrazioon zum Literatuurklassiker *MOMO* vum Michael Ende
* 2017: Uuszaichnig *Natuur-Buechtipp vum Moonet Dezämber 2017* fir *Manolito*, dur d Jury vu dr Dytsche Akademy fir Chinder- un Juugedliteratuur

## Weblink
* 
* Websyte vum Friedrich Hechelmann
* Kunsthalle im Schloss Isny
* Die ''Friedrich-Hechelmann-Stiftung'' im Stiftigsverzaichnis fir dr Regierigsbeziirk Diibenga

## Fueßnote