Erzbistum Freiburg

S **Erzbischtum Fryybeg im Bryysgau** (dt. **Erzbistum Freiburg im Breisgau**, lat. *Archidioecesis Friburgensis*) isch e Diözes z Bade-Wirttebärg un umfasst di friejere Länder Bade, Hochezollere-Sigmaringe un Hochezollere-Hechinge. S Erzbischtum Fryybeg wird vun eme Erzbischof gleitet, wu au Metropolit vu dr Oberryynische Chilcheprovinz mit dr beide Suffraganbischtimern Mainz un Rauteburg-Stuegert isch. Erzbischof isch syt 2014 dr Stephan Burger. S Erzbischtum Fryybeg isch mit 1.897.555 Katholike (Stand: 31. Dezämber 2015) im Diözesangebiet s zweitgrescht Bischtum z Dytschland.

## Gschicht

S Erzbischtum Fryybeg isch anne 1821 us em Bischtum Konschtanz un Deil vu dr Bischtimer Mainz, Stroßbeg, Worms un Würzburg grindet wore (Zirkumskriptionsbulle *Provida solersque*). S Fryybeger Minschter, wu bis dert e eifach Stadtpfaarchilche gsi isch, isch zuen ere Metropolitanchilche ghobe wore. Im Johr 1827 het dr bishärig Fryybeger Minschterpfaarer Bernhard Boll, wu dervor in dr Fryybeger Universitetschilche zum Bischof gwejt woren isch, s Fryybeger Minschter in Bsitz gnuu un isch dr erscht Erzbischof vu Fryybeg wore. Im neje Erzbischtum sin d Bischtimer Mainz, Fulda, Rauteburg un Limburg as Suffraganbischtimer zuegordnet wore. Im Zug vum Preußekonkordat vu anne 1929 sin s Bischtum Limburg dr Chilcheprovinz Köln un s Bischtum Fulda dr Chilcheprovinz Paderborn zuegordnet wore. Noch em Dod vum Erzbischof Boll am 16. März 1836 isch, noch ere nyynmonetige Vakanz, dr Ignaz Demeter am 29. Jänner 1837 dr zwet Erzbischof vu Fryybeg wore. In dr Amtszyt vum Demeter het s e Hufe Uusenandersetzige mit eme Großherzogtum Bade gee un Erger innerhalb vum Fryybeger Diözesanklerus. Dr Demeter isch noch fimf Johr im Amt gstorbe, am 21. März 1842. Am 26. März 1843 isch dr vorig Fryybeger Wejbischof Hermann von Vicari dr dritt Erzbischof vu Fryybeg wore. In syre Amtszyt het s di Badisch Revolution gee un wyteri chilcherächtligi Usenandersetzige mit em Großherzogtum Bade. Im Alter vu 94 Johr isch dr Vicari am 14. April 1868 im Amt gstorbe. Wäg em Badische Kulturkampf isch dr Stuel vum Fryybeger Erzbischof bis 1886 nit bsetzt gsi.

S Verhältnis vum Bischtum zum Staat, d Bsetzig vum Bischofsstuel un d Zämmesetzig vum Domkapitel sin im Badische Konkordat vu 1932 greglet wore, wu bis hit giltet.

E Chilchestärbe wie in andre Gebiet vu Dytschland git s im hitige Erzbischtum Fryybeg nit. S Glych giltet au fir s Fusioniere vu Pfaareije, wu aber fir s Johr Jahr 2015 plant sin. Fir d Erzdiözes Fryybeg giltet bis hite s Konzäpt vu dr Seelsorgeeinheite.

Am 1. Novämber 2005 het dr Erzbischof Robert Zollitsch zem erschte Mol in dr Gschicht vu dr Erzdiözes „Pastorali Leitlinie“ in Chraft gsetzt. Si stehn unter em Titel: *Den Aufbruch gestalten*.

Zum 1. Jänner 2026 solle di bishär 1056 Pfarreien vum Erzbischtum in insgsamt 36 Pfarreie zäemgfasst wäre, wu glychzytig im staatsrächtlige Sinn Chilchegmaine sin.

## Patron

* d Jungfrau Mareje, d Patroni vu dr Erzdiözes
* Hl. Konrad, Bischof vu Konschtanz
* Hl. Gebhard, Bischof vu Konschtanz

## Erzbischef
* Bernhard Boll (1827–1836)
* Ignaz Anton Demeter (1836–1842)
* Hermann von Vicari (1842–1868)
* Vakanz (1868–1882)
* Johannes Baptista Orbin (1882–1886)
* Johannes Christian Roos (1886–1896)
* Vakanz (1897)
* Georg Ignaz Komp (1898) 
* Thomas Nörber (1898–1915)
* Carl Fritz (1920–1931)
* Conrad Gröber (1932–1948)
* Wendelin Rauch (1948–1954)
* Eugen Seiterich (1954–1958)
* Hermann Schäufele (1958–1977)
* Oskar Saier (1978–2002)
* Robert Zollitsch (2003–2013)
* Stephan Burger (syt 2014)

## Bischtumsgliderig
S Erzbischtum Fryybeg isch in sibe Regione glideret, wu syt dr Dekanatsreform zum 1. Jänner 2008 in 26 Dekanat glideret sin.
* Region Odewald / Tauber
** Dekanat Tauberbischofsheim
** Dekanat Mosbach-Bueche
* Region Ryy / Neckar
** Dekanat Manne
** Dekanat Heidelberg-Weinheim
** Dekanat Wiesloch
** Dekanat Kraichgau
* Region Mittlere Oberryy / Pforze
** Dekanat Bruchsal
** Dekanat Karlsruehj
** Dekanat Pforze
** Dekanat Raschti
** Dekanat Bade-Bade
* Region Ortenau
** Dekanat Offeburg
** Dekanat Achere
** Dekanat Lohr
* Region Bryysgau / Schwarzwald / Boor
** Dekanat Fryybeg
** Dekanat Nejstadt
** Dekanat Ändinge-Waldkilch
** Dekanat Breisach-Nejeburg
** Dekanat Schwarzwald-Boor
* Region Hochryy
** Dekanat Wisedal
** Dekanat Waldshuet
* Region Bodesee / Hochezollere
** Dekanat Hegau
** Dekanat Konschtanz
** Dekanat Linzgau
** Dekanat Simmeringe-Meßkirch
** Dekanat Zollere

Di nerdligscht Pfaargmei isch d Pfaarej St. Laurentius Freudeberg.

Dur d Nejornig vu dr Dekanat isch d Zahl vun ene vu 39 uf 26 verringeret wore. D Regione sin nit gändertet wore.

## Chilchligi Yyrichtige

### Schuele
D Erzdiözes Fryybeg fiert unter em Dach vu dr Schuelstiftig 17 Gymnasie, segs Realschuele, ei Grundschuel, ei Fachschuel fir Altepfläg, ei Beruefskolleg un zwei Internat.

### Prieschterseminar
Z Fryybeg unterhaltet d Erzdiözes e Prieschterseminar, s *Collegium Borromaeum (CB)*, wu d Prieschteramtskandidate in ihre gsamte Uusbildig wohne. S CB lyt in dr Nechi vum Fryybeger Minschter un vum Erzbischeflige Ordinariat. D paschtoral Uusbildig noch em Studium isch friejer im Prieschterseminar z St. Peter durgfiert wore. Syt s CB mit em Seminar St. Peter zämmegleit woren isch, isch s Collegium Borromaeum z Fryybeg jetz e Vollseminar.

## Literatur
* Erzbischöfliches Ordinariat Freiburg i.&nbsp;Br. (Hrsg.): *Realschematismus der Erzdiözese Freiburg*. Karlsruhe 2001
* Christoph Schmider: *Die Freiburger Bischöfe: 175&nbsp;Jahre Erzbistum Freiburg. Eine Geschichte in Lebensbildern. * Freiburg i. Br.: Herder Verlag, 2002. ISBN 3-451-27847-2.
* Heribert Smolinsky (Hg.): *Geschichte der Erzdiözese Freiburg. Band 1. Von der Gründung bis 1918.* Herder Verlag, Freiburg/Br. 2008. ISBN 978-3451286193

## Weblink

* Erzbischtum Fryybeg
* Dekanat Waldshuet
* Yytrag uf ''catholic-hierarchy.org'' (Änglisch)

## Fuessnote