Haus zum Venedig

S **Huus zum Venedig** (mänggisch au **zum chläine Venedig**) isch e historischs Geböid am Schlüsselbärg&nbsp;3 in dr in dr Groossbaasler Altstadt. Im Innere isch s mit em Huus zum Fälkli an dr Stapflegass&nbsp;2-4 nääbedraa verbunde worde und dr Geböidkomplex isch äins vo de Kulturgüeter im Kanton Basel-Stadt, wo für d Regioon vo Bedütig si.

Hüte isch d Verwaltig vom Museum vo de Kulture im Huus dehäi.

S Venedig isch drei Stöck hooch und het oobe uf em Dach Mansarde. S Huus isch zum Däil gmuurt und dr Räst bestoot us Fachwärk. Über dr Husdüüre isch e Huuszäiche us em 15. Joorhundert mit em goldige Markuslöi vo dr Republik Venedig.

## Dr Naame vom Huus
Noch ere Urkunde vom Stäineklooster isch dört im Joor 1355 e Huus *zum diefe Käller* gstande. Zämme mit em Noochberhuus het s dr Naame *zum Rossbärg* gha. E zitlang isch s s *Erasmuskollegium* gsi, woorschinlig wil s d Uni denn brucht het. Aber dr Naame, wo am lengste brucht worde isch, isch dr hütig, wo 1486 zum erste Mol erwäänt worde isch. Er goot woorschinlig uf e Kaufmaa Claus Gottschalk zrugg, wo 1460 s Huus vom Augustinerklooster überchoo het und s drfür het müesse saniere. Es isch mööglig, ass er Handelsbeziejige mit Venedig ghaa het. S Rölief mit em venezianische Markuslöi stammt vo öbbe 1470.

## Gschicht

Bärguf hinder em Huus isch e Hoof gsi und an sim oobere Ändi isch s Gesthuus vom Augustinerklooster gstande. Sit dr Zit vom Barock isch näbe däm Hinderhuus dr *Drei Meerwiiber Brunne* gsi, wo hüte im Hinderhoof vom Huus zum Fälkli stoot. 

1533 het dr Rootsher Konrad Schnitt, wo Schaffner für s ufghoobnige Augustinerklooster gsi isch, s Huus as *Gottschalkerins Huss* im Duechhändler Martin Ficker verkauft, wo no mee Hüüser am undere Stapflebärg kauft häi. S Huus zum Venedig isch denn für vili vo sine Bsitzer nid grad e gueti Investizioon gsi. Dr Niklaus Imry und si Frau Anna Meyer, d Bsitzer vom Huus zum wisse Bär nääbedraa, häi 1551 im Fickler s *zum Venedig* für vierhundert Pfund abkauft. 1598 het s dr Bartholomäus Meriaa für 700 Pfund kauft, aber scho bald druf für 600 Pfund im Andreas Ryff witerverkauft. 1616 het s im Jakob Wohnlich ghöört, wo s het müesse verpfände und s schliesslig 1621 für 1600 Pfund verkauft het. 1646 het d Witwe vom Niklaus Passavant, wo im Michel Coquin 1500 Pfund schuldig gsi isch, däm s Huus zerst verpfändet und schliesslig für 2050 Pfund verkauft. Aber au däm sini Glöibiger häi em 1649 s Huus pfändet und dr Apideeker Samuel Eglinger het s denn für 1400 Pfund kauft. Vom Eglinger isch s Huus in d Händ vom Goldschmiid Hans Heinrich Oberriet groote, wo Schulde gmacht het und s Huus 1666 verloore het. Dr Eglinger, won em au s *yum Fälkli* nääbedraa ghört het, het s druf zrugkauft. Spööter het s im Kaufmaa Hans Heinrich Gernler ghöört, wo s im Merz 1674 für 2100 Pfund an dr Goldschmiid Johann Lux (Lukas) Hoffmann verkauft het. Dä het s 1698 an d Uniwersidäät verpfändet. Dere het dr Kaufmaa Achilles Werthemann 1704 4000 Riichsdaaler drfür zaalt. E Noochfaar vom Werthemann, en Andreas Werthemann het 1758 s Huus am Schlüsselbärg mit em Jakob Christoph und em Johannes Leuthin für Land uf em Horbärg vor em Blääsidoor usduscht. 1770 het de Jeremias Ronus s Huus zum Venedig kauft, si Soon het s 1801 im Nöieburger Philipp Heinrich Borell witerverkauft, dä isch us dr Stadt ab und dr Ronus het s wider in sini Händ brocht, und no im gliiche Joor em jüüdische Kaufmaa Marx Piccard us em elsässische Niiderhaagedaal verkauft. 
### Dr jüüdisch Gebätsaal
Wo sich 1805 wider e chliini jüüdischi Gmäind z Baasel bildet het, isch s ene aber verbote gsi, e Sünagooge iizrichde. Dr Piccard het dr Gmäind dorum e Zimmer im *Venedig* as Bätsaal zur Verfüegig gstellt. Bis 1808 häi si dört Gottesdienst abghalte und si denn uf d Lyss umzooge, wo s Zimmer z chli worde isch.

### D Freimuurerloosche "Zur Freundschaft und Beständigkeit"
1823 het dr Samuel Piccard de Freimuurer s Huus verkauft und die häi s renowiert und so het s e Zit *zur Freimuurerloosche* ghäisse. D Loosche isch bis Im Juli 1891 im *Huus zum Venedig* bliibe und denn in iir nöis Geböid am Byfangwääg 13 umzooge und däm *zum Nöije Venedig* gsäit.
### Und wider in brivaate Händ
Spööter häi die bäide Nochberhüüser *zum Fälkli* und *zum Venedig*  dr Familie Kober ghöört,  wo Durchgäng in d Muure zwüsche de Hüüser broche und si eso veräinigt het.

## Kwelle
*Das Haus zum Venedig am Schlüsselberg uf altbasel.ch, abgrüeft am 26. Januar 2016
*Basler Schuufleblatt vom Februar 2011, abgrüeft am 26. Januar 2016
*Die ‹Wohlgerüche Arabiens›, abgrüeft am 26. Januar 2016

## Fuessnoote