Saint-Louis (Oberelsass)

**Saint-Louis** ìsch a Stàdt ìm Arrondissement  () ìm Owerelsàss (Haut-Rhin), nawa dr schwitzer Stàdt Bàsel. Saint-Louis ìsch aui gànz nohch vu da schwitzer un ditscha Granza. Dia Gegend nennt ma "Drèiecklànd". D Stàdt hat  Iwohner ().

D Iwohner vu Saint-Louis heißa "Ludoviciens", uf Frànzeesch.

Uffem Gebìet vu Saint-Louis lìegt dr groß Flughàfa vu Bàsel-Milhüsa-Friiburg.

## Geogràfii
Saint-Louis lìegt ìm Owerrhii-Tàl, gega Bàsel, wo dàs Tàl àfàngt.

Saint-Louis ìsch 3,5 Kilometer-witt vu Bàsel, ìn dr Schwiz, 4 Kilometer-witt vu Wiil àm Rhii, ìm Ditschlànd, 25 Kilometer-witt vu Milhüsa, ìm Frànkrìch. 7 Kilometer südäschtlig vu Saint-Louis fànga d erschta Bìckel vum Jura à.

Drèi kleina Flìss, wo vu dana Jura-Bìckel harkumma, gehn d Stàdt dura: dr Lertzbach, dr Augraben un dr Denschengraben. Dr Rhii ìsch gànz nohch: a bìtsi mehr às 1 Kilometer entfarnt.

## Gschìcht
Àm 26. Novamber 1684 ìsch d Stàdt grìnda worra, vum Keenig Ludwig XIV., mìt sim Nàma. Àlso ìsch's offiziell a sehr junga Stàdt; àwer scho làng han Menscha do glabt. Ma hàt Gräwer vu 1500 vor J-C gfunda, un aui a gàllischer Schàtz vu 80 vor J-C.

Ìn dr Reemischa Zit hàt's a Ort gaa wo Arialbinum gheißa hàt, do han salamols drèi ehmàliga Reemerstroßa àgfànga. Saint-Louis ìsch gànz nohch vum dam Ort.

Ìn da XI. un XII. Johrhunderta hàt's àm Plàtz vu Saint-Louis a Därfla gaa: "Birsen".

Àm 4. Oktower 1529 ìsch s Kloschter vu Mìchelfalda uffem reemischa Site "Magnus Campus" grìnda worra; 's ìsch s ältschta Gebäi vu dr Region.

Noh dr Frànzeescha Revolution hàt d Stàdt vu dr Grìndung vum Nàtionàla Zoll profitiart, ànna 1791; do ìsch Saint-Louis a Zollàmt worra. Àm 22 Oktower 1793 sìn Saint-Louis un Mìchelfalda autonoma Städter worra, un han sìch vereinigt unterm Nàma "Bourglibre"; da Nàma ìsch blìewa vu 1793 bis 1814.

Vu 1871, unterm Ditscha Kaiserriich, hàt Saint-Louis großa Entwìcklunga kennt; a Ìnduschtriella Entwìcklung, mìt Stoff-, Zigàra-, Chemischa- un verschìedena Fàwrìka; un aui a tecknischa modernisiarung vu dr Stàdt, mìt dr Ìnschtàllation vum Gàs, vu dr Elektri, vum Telegàf un Telefon, vu Wàsserleitunga. Ìn dara Zit ìsch a Tràmway z Saint-Louis erschuna.

Ànna 1953 ìsch d Gemeinda Burgfalda àn Saint-Louis derzüe kumma un ànna 1958 ìsch d Ortschàft Nèiwag (uf Hochditsch: Neuweg, uf Frànzeesch: La Chaussée) vu Blotza uf Saint-Louis kumma.

## Verwàltung
 vun Saint-Louis ìsch . Saint-Louis ghert zem Kommünàlverbànd .

## Bevelkerungsentwìcklung

## Wìrtschàft un Kultur

Àm 25. Oktower 1840 ìsch d Zug-Linia zwìscha Saint-Louis un Milhüsa igwèiht worra. Ànna 1844 ìsch d Linia bis uf Bàsel erwittert worra.

Ànna 1945 ìsch dr Ditsch-Frànzeesch Forschung-Ìnschtitut vu Saint-Louis (ISL) grìnda worra. Do schàffa ungfahr 400 Persona, ìn dr Sìcherheits- un Verteidigungsforschung.

Àm 17. Juni 1970 ìsch dr Flughàfa vu Bàsel-Milhüsa-Friiburg igwèiht worra; ar lìegt uffem Boda vu dr Stàdt Saint-Louis.

Àm 22. Juli 2000 hàt d Sprirtuosa-Fàwrìk Fernet-Branca gschlossa. Ìn sim ehmàliga Gebäi ìsch jetzt zitterm 15. Juni 2004 a Kunschtmuseum, dr "Espace d’Art Contemporain Fernet Branca" *(uf Frànzeesch)*.

Saint-Louis lìegt direkt àn dr schwitzer Granza, so ìsch's pràktisch a Vorort vu Bàsel. Vìel Iwohner vu Saint-Louis gehn ìn dr Großrüüm vu Bàsel ge schàffa, zum Beispiel ìn da Chemie-Firma. Dr elsassischer Dialekt vu Saint-Louis gliicht vìel àm Bàselditscha, dàs hìlft aui ìn da Granzìwerganger.

## Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Saint-Louis ghert zem Hochàlemànnisch.

## Beriahmta Saint-Louier
* Charles Gérardin (1843 z Saint-Louis – 1921 z Pàris), Mìtglìed vum Rot vu dr Pàriser Kommün (1871).
* Dr Profasser Jacques Marie Cyprien Victor Coste (1807 z Castries - 1873 z Résenlieu), frànzeescher Nàturàlischt, Grìnder vu dr "Petite Camargue Alsacienne" (Kleina Elsassischa Camargue), a Nàturschutzgebìet nohch vum Rhii.
* Samir Baala (*1975), frànzeescher Àthlete vum Running Club Saint-Louis. Ar ìsch dr älterer Brüeder vum Mehdi Baala.

## Externa Links

* Offizieller Website vu Saint-Louis (fr)
* Website vum Espace d’Art Contemporain Fernet Branca (fr)
* 

## Referanza