Gnesen

**Gnesen** (polnisch *Gniezno*) esch e Stadt in Pole, Woiwodschaft Großpole.
Es esch berüemt förs historisch Stattzentrum.

## Gschicht
Gniezno isch eini vo de älteschte Schtädt vo Pole, die erschte Iiwohner sind Steiziitmänsche gsi. Die erschti Erwähnig in ere Urchund isch am Endi vom 10. Jahrhundert gsi, wo d'Chrischtianisierig vo Pole schoo gschtartet hät. 

### Mittelalter

Es git syt em 8. Jahrhundert e Burg. Ab em 9. Jahrhundert isch d'Schtadt s politischi Zäntrum vom Schtaat vo de Piaschte gsi. Im Jahr 1000 hät da de Bolesław I. Chrobry de Chaiser Otto III. troffe, und dän isch do s ältischti polnische Erzbischtum gründet worde. 1025 isch de Bolesław I. Chrobry de erschti Chönig von Pole worde. I de Jahre 1238/39 hät Gnesen d' Schtadträcht überchoo. Bis is Jahr 1320 isch s en Chrönigsort vo de polnische Chönige gsi.

Gnesen isch langi Ziit s chulturelli Zäntrum vo Pole gsi. Für Pole isch d'Schtadt es Zeiche für d'Afäng vo sim Schtaatswese. 

### Nüüziit

Nach em Wiener Kongress hät Gnesen zum Chreis Gnesen i de preussische Provinz Pose, Regierigssbezirk Bromberg ghört. Mit dr Implementierig vom Versailler Vertrag am 20. Januar 1920 isch Gnesen wider en Teil vo Pole worde.
 
Nach em Überfall uf Pole vo de Dütsche isch Gnesen am 11. September 1939 erobert und is Dütsche Riich integriert worde. 

Im Januar 1945 isch d'Schtadt vo de Rote Armee bsetzt worde und ghört sit denn wider zu Pole.

## Dom vo Gnesen

De Dom isch scho 965 aagfange worde; d'Iiweihig hät 1064 und 1097 schtattgfunde. *Uusstattig:* Von ere europäische Bedütig isch bischpilwiis die zweiflüglig Türe us Bronze, wo i de 2. Hälfti vom 12. Jahrhundert buue worde isch.  
Die Türe isch a Ort und Schtell gosse worde. Die 18 Reliefs uf em einte Flügel zeige Szene us em Läbe vom heilige Adalbert. De zweit Türflügel hät s'Thema vo de Chrischtianisierig vo de heidnische Pruzze.

## Yywohnerzahl

ImageSize = width:630 height:330
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:80000
ScaleMajor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:19 align:left
  bar:1939 from:0 till:34000
  bar:1946 from:0 till:30292
  bar:1950 from:0 till:36039
  bar:1955 from:0 till:42002
  bar:1960 from:0 till:44080
  bar:1965 from:0 till:47152
  bar:1970 from:0 till:50926
  bar:1975 from:0 till:55063
  bar:1980 from:0 till:62392
  bar:1985 from:0 till:68373
  bar:1990 from:0 till:70415
  bar:1997 from:0 till:71198
  bar:2000 color:cobar2 from:0 till:71562
  bar:2005 from:0 till:70145
  bar:2010 from:0 till:69526
  bar:2011 from:0 till:70322
PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1939 at: 34000 text: 34.000 shift:(-14,5)
  bar:1946 at: 30292 text: 30.292 shift:(-14,5)
  bar:1950 at: 36039 text: 36.039 shift:(-14,5)
  bar:1955 at: 42002 text: 42.002 shift:(-14,5)
  bar:1960 at: 44080 text: 44.080 shift:(-14,5)
  bar:1965 at: 47152 text: 47.152 shift:(-14,5)
  bar:1970 at: 50926 text: 50.926 shift:(-14,5)
  bar:1975 at: 55063 text: 55.063 shift:(-14,5)
  bar:1980 at: 62392 text: 62.392 shift:(-14,5)
  bar:1985 at: 68373 text: 68.373 shift:(-14,5)
  bar:1990 at: 70415 text: 70.415 shift:(-14,5)
  bar:1997 at: 71192 text: 71.192 shift:(-14,5)
  bar:2000 at: 71562 text: 71.562 shift:(-14,5)
  bar:2005 at: 70145 text: 70.145 shift:(-14,5)
  bar:2010 at: 69526 text: 69.526 shift:(-14,5)
  bar:2011 at: 70322 text: 70.322 shift:(-14,5)


## Gmina (Landgmeinde)
Zue de Landgmeinde Gniezno ghöred au noo folgendi Ortschafte:

## Partnerschtädt

* Speyer, (Dütschland, Rheinland-Pfalz)
* Ludwigsfelde, (Dütschland, Brandenburg)
* Anagni, (Italie)
* Esztergom, (Ungarn)
* Falkenberg, (Schwede)
* Radviliškis, (Litaue)
* Roskilde, (Dänemark)
* Saint-Malo, (Frankriich)
* Uman, (Ukraine)
* Veendam, (Niederlande)

## Fuessnote


## Weblink