Aljaksandr Lukaschenka

Dr **Aljaksandr Ryhorawitsch Lukaschenka** (uff Wiissrüssisch , uff Rüssisch , womm’r uff Diitsch mìt ***Alexander Grigorjewitsch Lukaschenko*** düat umschriiwa; *&nbsp;30. Àuigscht 1954 z’ Kopys, Wiissrüssischa SSR, Sowjetunioon) ìsch a wiissrüssischer Politiker un zitter’m 20. Jüüli 1994 dr Presidant vu siim Lànd.

## sii Laawa un politischa Kàrriar

Nooh dr Presidantswààhl ànna 2020, wo-n-’r hàt loo fälscha, sìnn ìm Lànd groossa Protäschta gsìì, wo dr Lukaschenka hàt loo nììderschlààga. Zitterhaar wìrd dr Lukaschenka nìmm vu dr Öiropäischa Unioon, em Verainigta Keenigraich un da Verainigta Schtààta àls Schtààtsowwerhàuipt àà-n-ärkännt. Waaga siinera otoritäära Regiarungsschtiil lüaga vììla Politikwìssaschàftler un Beobàchter dr Lukanschenka àls „dr lätschta Diktàtoor vun Öiropa“ àà. Àm 1. Septamber 2020 hàt s’ Büroo vum Hoocha Kommisààr vu da Verainta Nàzioona fìr Mänscharaachta bekànnt gaa, àss’r zitter’m Tààg vu dr Presidantswààhl B’rìchta züa ìwwer 450 Falla vu Folter un Mìsshàndlunga bikumma hàt. Bii dana Fall sìnn G’wàlt geega Fràuija un Kìnder gsìì so wia säxüälla Missbraich, Verg’wàltigung un plätzliga „Verschwìnda“ vun Regiarungsgeegner. Dur mehrera Volksàbschtìmmunga, wo àls undemokrààtisch ààg’lüagt waara, hàt dr Lukaschenka s’ Pàrlamant äntmàchta, wo üss’m Root vu dr Repüblik un vum Represantàntahüüs b’schteht. Zitterhaar düat’r s’ Lànd fàktisch àls Allaihärrscher regiara.

Ìm Lukaschenka hàt m’r dr Ìwwernàmma *Sascha* (a Àbkìrzung vu siim Vornàmma) odd’r *Batka* („Vatterla“) gaa. Ìm Verlàuif vu da Protäschta àb 2020 hann’na siina Geegner dr Ìwwernàmma „Kakerlake“ gaa.

## wittera Kritik un Mainungsüsserunga
### wàs’r zem Adolf Hitler g’sajt hàt
Ànna 1995 hàt dr Lukaschenka ìn’ma Interview mìt dr Zittung „Handelsblatt“ behàuipta, àss dr Fiahrungsschtiil vum Adolf Hitler a Vorbìld fìr a wiissrüssisch Härrschàftssüschteem ìsch. G’nàuijer hàt’r g’sajt: „’S hàt Joohrhunderta düürt, fìr d’ diitscha Ordnung haarz’schtälla. Unter’m Hitler hàt dia Formàzioon ìhra Heechapunkt g’hàà. Dàs äntschprìcht unser Verschtandniss vun’ra Presidantarepüblik un vu dr Rolla vu’ma Presidant drìnn.“ Ar hàt àui behàuipta: „Ìn siinera Zitt ìsch Diitschlànd dànk’ra sehr schtranga Fiahrung üss da Ruina g’rätta worra, un nìt àlles, wàs ìn Diitschlànd mìt’m bekànnta Adolf Hitler z’ tüa g’hàà hàt, ìsch schlacht gsìì.“ Dia B’hàuiptunga hàt a Schpraacher vum US-Üssaminìschteerium kritisiart. Dr Lukaschenka hàt àwwer d’ Zitààt nìt wälla z’rucknamma. Ar hàt jedoch ärkläärt, àss d’ Konsekwanza vum Hitler siinera Fiahrungsschtiil ìn dr Üssapolitik schlacht gsìì sìnn.

### wàs’r zem jìddischa Volk g’sajt hàt
S’ isràeelischa Üssaminìschteerium hàt ìm Jüüli 2021 dr Lukaschenka fìr a Reed kritisiart, wu-n-’r gsajt hàt, àss d’ gànza Walt sìch vor da Juuda vernaigt. Ar hàt vu’ma Holocaust àm wiissrüssischa Volk waahrem Zwaita Waltkriag g’rädd un hàt g’fordert, àss m’r hüüfiger vu dana Ärraignissa reedet: „D’ Juuda hann dàs känna bewiisa. D’ gànza Walt düat sìch hìtt vor’na vernaiga, sa hann sogààr Àngscht, mìt’m Fìngeruff sìe z’ zaiga, un m’r sìnn soo vertraaglig, soo frììndlig, m’r wälla niamets b’laidiga“. D’ Nàzis un Mìtàrwaiter hann ìn Wiissrüsslànd äbba 3 Millioona Ziwilìschta geteedet, d’runter  Juuda.

## sii Prìwààtlaawa

Dr Lukaschenka ìsch mìt dr Halina Lukaschenka verhiiroota, sa laabt jedoch getrännt vun ema ìn’ma Làndhüüs z’ Schklou ìm Oschta vun Lànd. Mìt ìhra hàt’r zwai Seehn, dr Dsmitryj Lukaschenka un dr Wiktar Lukaschenka. D’ Müatter vu siim jìngschta Suhn Mikalaj Lukaschenka (uff Rüssisch Nikolai), wo ànna 2004 uff d’ Walt kumma-n-ìsch, ìsch unbekànnt. Dr Lukaschenka nìmmt dr Mikalaj garn uff Schtààtsb’süacha un àndra Verànschtàltunga mìt.

Dr Lukaschenka hàt sii Geburtstààg uff dr 31. Àuigscht loo verlààgra, fìr àm saalwa Tààg wia sii jìngschta Suhn Mikalaj känna fiihra. Ar ìsch jedoch tààtsaachlig àm 30. Àuigscht 1954 uff d’ Walt kumma.

## d’ Üsszaichnunga, wo-n-’r bikumma hàt
* ànna 1997: Medààlia züa dr Ärìnnerung àn dr 850. Joohrestààg vun Moschkàui
* ànna 2000: Oorda vu dr Revolüzioon (Libya)
* ànna 2000: José-Martí-Oorda (Kuba)
* ànna 2001: Verdianschtoorda fìrs Vàtterlànd (Rüsslànd)
* ànna 2001: ar ìsch Eehrabìrger vu dr Schtàdt Jerewan ìn Àrmeenia worra
* ànna 2007: Oorda vum Befräijer (Venezuela)
* ànna 2007: Francisco-de-Miranda-Oorda (Venezuela)
* ànna 2014: Alexander-Newski-Oorda (Rüsslànd)
* ànna 2016: Àlter Frììnd vum kineesischa Volk (Volksrepüblik Kiina)
* ànna 2024: Oorda vum Hailiga Andreas em Äärschtb’rüafana (Rüsslànd)

## Lìteràtüür züa-n-em
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Weblìnks

* 
* 

## Ainzelnoohwiisa