Nevi’im

***Nevi’im*** oder ***Nebiim*** (, *[[Prophet|Brofeete]]*) isch die hebräischi Bezäichnig für die biblische Brofeetebüecher. Sie bilde dr zwäit Däil vom *[[Tanach]]*. D Brofeetebüecher wärde in die *vordere Brofeete* und die *hindere Brofeete* iidäilt. Die vordere Brofeete verzelle, was im Volk Israel bassiert isch und wärde in de mäiste dütsche Bibleübersetzige nit as Brofeetebüecher, sondern as "Gschichtsbüecher" iigordnet. S Thema vo de hindere Brofeete hingege si d Brofeete sälber und beschriibe iiri Gschicht und was si gsäit häi. Uf Dütsch wärde die Büecher au as Schriftbrofeete bezäichnet. S Buech Daniel zelt im *Tanach* nit zu de Brofeete, sonder zu de *Ketuvim*, de Schrifte.

## D Büecher
Im *Tanach* het s 19 Büecher vo Brofeete, vier vo de erschte oder vordere Brofeete:
* *Jehoshua* (Josua)
* *Schoftim* (Richter)
* *Schmuel* (Samuel): zwei Deil
* *Mlachim* (König): zwei Deil

drei Büecher vo de letschte oder hindere Brofeete:
* *Jeschaiahu* (Jesaia)
* *Irmiahu* (Jeremias)
* *Jehezkel* (Hesekiel)

und zwölf Büecher vo de mindere Brofeete:
* *[[Buch Hosea|Hoschea]]* (Hosea)
* *Joel* (Joel)
* *[[Buch Amos|Amos]]* (Amos)
* *Ovadia* (Obadja)
* *Jona* (Jona)
* *Micha* (Micha)
* *Nahum* (Nahum)
* *Habakuk* (Habakuk)
* *Zephania* (Zephanja)
* *Hagai* (Hagai)
* *Secharia* (Sacharja)
* *Maleachi* (Maleachi)

Die Büecher verzele d Gschicht vo Israel vom Dood vom Moses, dr Landnaam und dr Verdäilig vom Land an d Stämm bis zum Ändi vo de bäide Staate Israel und Juda und dr Zerstöörig vom erste Tämpel z Jerusalem im Joor 586 vor dr Zitwändi.

Die drei groosse Brofeete si en Analogii zu de drei Erzväter und jede het e Buech für sich; die übrige, chliine Brofeete si en Analogii zu de zwölf Söön vom Jakob und bilde s Brofetebuech.

S erste Brofeetebuech foot aa, wie sich dr Josua under d Autoridäät vom Moses (Jos 1,5) stellt. Dr Jesaia brofezeit Juda, Israel und Assur s Gricht vo Gott, aber au dass es am Ändi zum universale Friide chiem. Er isch dr erst gsi, wo vorusgsäit het, ass dr Messias as grächte Richter und Retter vo de Arme wurd erschiine.

Dr Jeremia het vo öbbe 625 bis 585 vor dr Zitewändi z Jerusalem zur Zit vo de Köönig Josia, Joahas, Jojakim, Jojachin und Zedekia bredigt, het s Volk welle zur Umkehr zu JHWH überreede und het joorelang dr Undergang vo Jerusalem und vom Tämpel brofezeit, wie s denn im Joor 586 au daatsächlig eso choo isch.

Dr Hesekiel het zur erste Grubbe vo Israelite ghöört, wo im Joor 598 vor dr Zitwändi vom Nebukadnezar II. in die babylonischi Gfangeschaft verschleppt worde si. Z Mesopotamie het er am Fluss Kebar gläbt und bredigt.

D Brofeetebüecher si zimlig spoot kanonisiert worde: früestens im 4. Joorhundert vor dr Zitewändi nochdäm sich d Samaritaner abgspalte häi. Für die zelt nume d *Torah* as „Wort vo Gott“.
Am Sabbat und an de Fiirdig liist mä in dr Sünagooge noch dr Lääsig us dr *Torah* in dr *Haftarah* jedes Mol au en Abschnitt us em Buech Newiim vor.

## Litratuur
* Erich Zenger u.&nbsp;a.: *Einleitung in das Alte Testament.* Kohlhammer-Studienbücher Theologie 1,1. Kohlhammer, Stuttgart 2004, 5. Uflaag, ISBN 3-17-018332-X.
* *Die Schrift.* Us em Hebräische verdütscht vom Martin Buber zämme mit em Franz Rosenzweig, 4 Bänd (Daschebuech), 2688 Site, Deutsche Bibelgesellschaft, 1. Uflaag (1992), ISBN 978-3-438-01491-7