open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fußball-Europameisterschaft 1968

S dritt Turnier um dr Henri-Delaunay-Pokal isch di erscht offiziäll **[[Fußball-Europameisterschaft|Fueßball-Europamaischterschaft]]** gsii. Si isch vum 5. bis zum 10. Juni 1968 z Italie uusdrait wore. Derwylyscht di vorige Wettbewärb vu 1960 un 1964 no *European Nations' Cup* (dt. *Europapokal der Nationen*) gnännt wore sin, isch anne 1968 zum erschte Mol *European Football Championship* (ital. *Campionato europeo di calcio*, dt. *Fußball-Europameisterschaft*) brucht wore. S Turnier 1968 wird aber in dr Medie hite normalerwys as dritti Europamaischterschaft aagluegt.

Europamaischter isch d Italie wore, wu im Widerholigsspiil vum Finale mit 2:0 (2:0) gege Jugoslawie gwunne het.

## Spiilort

## Dailnämer

## Ändrundi
### Halbfinale

|-
| colspan="4" align="left" | *Italie chunnt noch eme Minzwurf ins Finale.*
|}

|}

### Spiil um Blatz 3

|}

### Finale

Wel s dodmol no kai Elfmeterschieße im Reglement ghaa het, het s e Widerholigsspiil vum Finale gee.

### Finale (Widerholigsspiil)

## Weblink
* ''Euro 1968'' uf *uefa.com*
* Alle Daten uf *rsssf.org*
Fußball-Europameisterschaft 1964

S zwait Turnier um dr Henri-Delaunay-Pokal isch vum 17. bis zum 21. Juni 1964 as *European Nations' Cup* (dt. *Europapokal der Nationen*) z Spanie uusdrait wore. Wel us däm Wettbewärb d **[[Fußball-Europameisterschaft|Fueßball-Europamaischterschaft]]** firi gangen isch, wird er as zwooti Europamaischterschaft aagluegt.

Im Finale het Spanie mit 2:1 (1:1) gege d Sowjetunion gwunne.

## Spiilort

## Dailnämer

## Ändrundi
### Halbfinale

|}

|}

### Spiil um Blatz 3

|}

### Finale
**Spanie – Sowjetunion **

## Weblink
* UEFA-Europamaischterschaft 1964 uf uefa.com
* Date zum Turnier uf linguasport.com
Fußball-Europameisterschaft 1960

S erscht Turnier um dr Henri-Delaunay-Pokal isch vum 6. bis 10. Juli 1960 as *European Nations' Cup* (dt. *Europapokal der Nationen*) z Frankrych uusdrait wore. Wel us däm Wettbewärb d **[[Fußball-Europameisterschaft|Fueßball-Europamaischterschaft]]** firi gangen isch, wird er as erschti Europamaischterschaft aagluegt.

Im Finale het d Sowjetunion mit 2:1 n.&nbsp;V. (1:1, 0:1) gege Jugoslawie gwunne.

## Spiilort

## Dailnämer

## Ändrundi
### Halbfinale

|}
### Spiil um Blatz 3

|}

### Finale

## Weblink
* ''Euro 1960'' uf *uefa.com*
* Info zum Turnier uf *rsssf.org*
Richard Bäuerle

Dr **Richard „Ritschi“ Bäuerle** (* 18. Novämber 1923 z Ämmedinge; † 9. Juni 2019) isch e dytsche Beck, Konditor, Dialäktautor un Fasnetler gsii.

## Lääbe
Dr Bäuerle isch z Ämmedinge uf d Wält chuu un ufgwagse. No dr Schuel het er e Lehr as Beck gmacht un isch druf zum Arbetsdienscht yyzoge wore. Im Zweete Wältchrieg isch er as Soldat z Russland (Stalingrad) un z Frankrych yygsetzt gsii un viermol verwundet wore. Anne 1947 het er z Halle an der Saale dr Maischter as Beck gmacht un isch im Johr druf in sy Haimetstadt returchuu. Anne 1956 isch er uf Lozärn in dr Schwyz un het dert Konditor glehrt. Är isch wider retuur uf Ämmedinge un het do bis 1984 as Beck un Konditor gschafft, 24 Johr lang het er mit syne Darte d Gescht im Mühlencafé z Dänzlinge verwehnt. Anne 2013 isch dr Bäuerle mit em yserne Maischterbrief vu dr Bäckerinnung gehrt wore.

Bi dr Ämmedinger Fasnet het er si speteri Frau Gerda chännegleert. Si hän im Septämber 1958 ghyrote un zäme ne Suhn, Ralf, ghaa. Anne 2018 hän si no chenne Diamanteni Hochzyt fyre.

Är het si langi Johr, vu 1868 bis 2009, fir d Ämmedinger Fasnet engaschiert, as Laiter vu dr Fasnetsumziig, as Bitteme-Redner un Autoir vu dr Narrezytig, un as Oberzumftmaischter (ab 1983)  un Mitglid im Elferrot vu dr Ämmedinger Fasnetgsellschaft (EFG), zletscht as Ehrenoberzumftmaischter. Dr Bäuerle het d Lyt welle zum Lache bringe un eso het au au zwai Biechli uusegee mit Witz un Anekdote uf Alemannisch.

## Schrifte
* *D´r Witzbold.* Mundartgedichte. Emmendingen 2001
* *D´r Witzbold. Band 2. Witziges zämmetrait un greimt in alemannischer Mundart.* Mundartgedichte. Emmendingen 2005

## Weblinks
* Druuraazaig in dr Badische Zytig, 12. Juni 2019 
* Dieter Erggelet: Ein Vorhang als erstes Häs, Badische Zeitung, 18. Novämber 2013
* Gerhard Walser: Trauer um Richard Bäuerle, eine Legende der Emmendinger Fasnet, Badische Zeitung, 12. Juni 2019
* Richard ("Ritschi") Bäuerle feierte heute seinen 95. Geburtstag - Weggefährten der "Fasnachts-Legende" gratulierten, regiotrends.de, 18. Novämber 2018
* Sylvia-Karina Jahn: Die Menschen zum Lachen bringen, Badische Zeitung, 26. Juli 2005
Taufe

__KEIN_INHALTSVERZEICHNIS__

D’ **Daifata** ìsch a krìschtliger Ritüs, wo ’s zitter dr Zitt vum Näija Täschtàmant gìtt. Sa kààt a Iiglììderung ìn dr G’mainschàft vu da Krìschta odd’r a äffentlig Glàuiwabekanntniss beditta — drìwwer hàt jeeda Konfessioon hàt a verschììdana Ufffàssung. Fìr äbber taifa kààt m’r a bìtsi Wàsser uff d’ Schtìrna schanka odd’r sogààr dr gànza Kärwer ìm Wàsser düücha. D’rbii wìrd a bsundera Tàuifformla g’sajt.

Ìn da sünoptischa Evànggeelia wìrd erzäählt, àss dr Johànnis dr Daifer dr Jesüs Krìschtüs daift hàt (, , ).

Ìn da maischta Kìrcha wìrd d’ Daifata àls Sàkràmant ààg’lüagt. Ainiga Kìrcha — wia d’ reemisch-kàthoolischa Kìrich un d’ Lüteerischa Kìrcha — b’hàuipta, àss m’r d’ Daifata müass bikumma, fìr ärleest waara; àndra Theolooga wia dr Huldrych Zwingli hann dr Geegatail g’sajt.

## Lìteràtüür
### uff Diitsch

### uff Anglisch
* 
* 
* 

## Weblìnks

* 

## Ainzelnoohwiisa
Johannes der Täufer

Dr **Johànnis dr Daifer** (uff Làtiinisch **'  ; * äbba 5 v. Chr.; † um 30 bzw. vor [[36|36 n. Chr.]] z’ Machaerus) ìsch a [[Juden|jìddischer]] Preediger gsìì, wo um 28 n. Chr. ìn [[Galiläa]] un [[Judäa]] g’laabt hàt. Ar hàt ìm pàläschtinensischa Juudatumm g’wìrkt un hàt àui ìn dr jìddischa Diaspora Ààhanger g’hàà. Ìwwer’na wìsst m’r vììl dànk’m jìddischa G’schìchtsschriiwer [[Flavius Josephus]].

Ìm [[Neues Testament|Näija Täschtàmant]] wìrd dr Johànnis àls [[Prophet|Profeet]] vu dr Andzitt dààrg’schtällt, mìt siinera aigana Ààhangergrupp un àls Waagb’raiter vum [[Jesus Christus|Jesüs Krìschtüs]].  Waagadam vereehra’na vììla Kìrcha àls [[Heiliger|Hailiger]]. D’ Mandääer hann ìhra Religioon uff’na z’ruckg’fiahrt un lüaga’na àls ìhr wìchtigschta Profeet. Ìm [[Koran|Korààn]], dr hailiga Schrìft vum [[Islam|Islaam]], ìsch dr Johànnis (dr Yahya) dr drìttlätschta Profeet vor’m ʿĪsā ibn Maryam un em [[Mohammed]] (Sura 3,39).

== a pààr Dàrschtällunga vun em ==
<gallery widths=175px heights=175px>
12th-century painters - Baptism of Christ - WGA15830.jpg|d’ Daifeta vum Jesüs Krìschtüs, frànzeescha Miniàtüür, um 1165 (G’mäldagàlrii vu da Schtààtliga Müsee z’ [[Berlin|Berliin]])
Bapt cappadocia.JPG|d’ Daifeta vum Jesüs Krìschtüs, a kappadokischa Wàndmoolaräi vum 12. Joohrhundert
Hans Multscher Hl. Johannes der Taeufer um 1456-59-2.jpg|dr hl. Johànnis dr Daifer vum Hans Mutscher, um 1459 (Bairisch Nàzionààlmüsee, [[München|Mìncha]])
John Baptist N.Novdorod.jpg|a rüssische Dààrschtällung vum Johànnis em Daifer mìt Angelsflììgel un 18 Szeena vu siim Laawa, 16. Joohrhundert
Rom, Basilika San Giovanni in Laterano, Hl. Johannes der Täufer 2.jpg|d’ Schtàtüüta vum Johànnis em Daifer unter’m Pàpschtàltààr ìn dr [[Lateranbasilika|Làteràànbàsilikà]], 18. Joohrhundert
</gallery>

== Lìteràtüür ìwwer’na ==


**züa dr Figuur vum Daifer ìn da Evànggeelia:'''

## Weblìnks

* 

## Ainzelnoohwiisa
Michael Schumacher

Dr **Michael Schumacher** (* 3. Jänner 1969 z Hürth) isch e ehmolige dytsche Automobilrännfahrer.

## Lääbe
Är isch vu 1991 bis 2006 un vu 2010 bis 2012 bi insgsamt 307 Große Bryys vu dr Formel-1-Wältmaischterschaft an Start gange. Är het sibe Wältmaischtertitel gwunne (1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003 un 2004), fimf Wältmaischterschafte in Folg un 77 schnällschti Rännrundene. Sy Rekord vu 91 Siig, 68 Pole-Positions un 155 Podeschtblatzierige sin nume no vum Lewis Hamilton iberbote wore.

In Johr 1990 un 1991 isch dr Schumacher in dr Sportwage-Wältmaischterschaft aktiv gsii, 1991 het er bim Große Bryys vu Belgie fir Jordan in dr Formel 1 debütiert. Zum negschte Ränne isch er zue Benetton gwägslet, wun er bis 1995 bliben isch. In syre Zyt bi Benetton het dr Schumacher 1992 z Belgie sy erschte Grand Prix gwunne un isch 1994 un 1995 Formel-1-Wältmaischter wore. 1996 isch er zue Ferrari gwägslet, wun er bis 2006 aktiv gsii isch. Dr Schumacher het vu 2000 bis 2004 fimfmol in Folg d Wältmaischterschaft gwunne. Noch ere meejehrige Paus isch er 2010 fir drei Johr zue Mercedes in d Formel 1 retuurchuu. Är het no aimol e Podeschtblatz ghaa, sy beschti Gsamtblatzierig in däne drei Johr isch 2011 dr acht Rang gsii.

Mit syre Frau Corinna geb. Betsch (* 1969) het dr Schumacher zwai Chinder. D Familie wohnt syt 1996 in dr Schwyz im Kanton Waadt, bis 2008 z Vufflens-le-Château un syterhär z Gland. Sy Brueder Ralf isch au Automobilrännefahrer gsii, wu zwische 1997 un 2007 in dr Formel 1 un 2008 bis 2012 in dr DTM gfahren isch. 

Im Dezämber 2013 het si dr Schumacher bi me Schyyuufall schwäri Chopfverletzige zuezoge. Syterhär isch er in medizinischer Rehabilitation, s git kai effetligi Informazione iber sy Gsundhaitszuestand.

## Weblink

* Offiziälli Websyte vum Michael Schumacher
* 
*
Caselle Landi

**Caselle Landi** isch e Gmai in dr italienische Provinz Lodi in dr Region Lombardei. D Gmai het  Yywohner (Stand ).

## Geografy
D Gmai lyt rund 35 Kilometer sideschtli vu Lodi. Nochbergmaine sin Caorso, Castelnuovo Bocca d'Adda, Corno Giovine, Cornovecchio, Meleti, Piacenza un Santo Stefano Lodigiano. 

## Ortsdail
Zue dr Gmai ghere näb em glychmnamige Hauptort no d Fraktion Gerrone un d Wohnblätz Bruzzelle, Cascina Oratorio, Isola un Piardello.

## Bilder

Caselle-Landi-chiesa.JPG|Bfaarchilche Santa Maria de l'Assumpció
Caselle-Landi-castello-vecchio.JPG|s alt Schloss
Caselle-Landi-castello-nuovo.JPG|s nei Schloss
Caselle-Landi-municipio-01.JPG|s Rothuus


## Weblinks

## Fueßnote
Rosemarie Simmen

D **Rosemarie Simmen**, au *Rosmarie Simmen* (* 10. Septämber 1938 z Züri as *Rosemarie Messmer;* haimetberäächtigt z Realp, Soledurn un z Züri; † 1. April 2024) isch e Schwyzer Bolitikeri (CVP) gsii.

## Lääbe
D Simmen isch z Züri im Krais 4 ufwagse un het no dr Schuelk an dr ETH Züri Farmazy studiert. Noch em Abschluss anne 1964 mit em Staatsexaamen as Apedeekeri het si as Offizinapedeekeri in dr Dytschschwyz, z Gämf un z Berlin gschafft.

Anne 1981 isxch si fir d CVP in Verfassigsroot vum Kanton Soledurn gweelt woore, 1983 in soledurnische Kantonsroot. 1987 isch si fir dr Kanton Soledurn in Ständeroot gweelt woore. Des Mandaat het si bis anne 1999 ghaa, wu si druf verziichtet het, nomol z kandidiere. In ire Zyt as Ständereeti isch si zytwyys Bresidänti vu dr Kummissioon fir Wiirtschaft un Abgaabe gsii, Vizebresidänti vu dr Ussebolitische Kumissioon, Mitgliid vu dr Kumissioon fir Wisseschaft, Bildig un Kultuur un vu dr Kumissioon fir soziaali Sicherhait un Gsundhait, derzue Bresidänti vu dr Schwyzer Delegazioon bi dr Interbarlemäntaarische Unioon.

Vu 1990 bis 1997 het si d Schwyzer Kultuurstiftig Pro Helvetia bresidert. Vu 1999 bis 2001 isch si Bresidänti vu dr Aidgnessische Uusländerkummissioon gsii. Derztue het si vu 1999 bis 2007 d Kumissioon vu dr Schwyzerische Nazionaalbiblioteek bresidiert.

## Privaatlääbe
D Rosemarie Simmen isch ghyroote gsii mit em André Simmen un het drei Deechtere ghaa. Si isch aafangs April 2024 im Alter vu 85 Joor gstoorbe.

## Weblink

* 
* 
* Porträt, in: Wir Brückenbauer, 31. Augschte 1988

## Fueßnote
Wolfram Britz

Dr **Wolfram Britz** (* 1968 z Offeburg) isch e dytsche Bolitiker. Är isch syter anne 2022 Oberburgermaischter vu Kaal.

## Lääbe
Dr Britz isch z Boderschwiir ufgwagse un zerscht z Auenheim uf Grundschuel un druf z Kaal uf d Tulla-Realschuel gange, wun er di Mittler Ryfi gmacht het. No dr Schuel het er Chrankepfläger in dr Chrankepfläägschuel z Kaal gleert.

An 1989 het er as Chrankepfläger am Ortenau Klinikum z Kaal gschafft, wun er au zeh Johr lang di zäntral Ufnahmstation glaitet het, Näbe dr Arbet im Chrankehuus het er e Uusbildig zum Kinästhetik-Trainer gmacht un schafft syter 1998 fir e Fryburger Inschtitut in däm Beruef

Dr Britz isch syt syre Grindig Mitglid vum Ferderverain fir s Ortenau-Klinikum Kaal, syt 2016 isch er au Vorsitzer vum Verain.

Vu 2014 bis zue sym Amtsaadritt as Oberburgermaischter 2022 isch dr barteilos Britz fir d SPD-Frakzion im Kaaler Gmairoot ghockt. Syt 2019 isch er Mitgliid im Ortenauer Kraisdaag.

Är het anne 2022 erfolgrych bi dr Kaaler Oberburgermaischterwahl kandidert, unterstitzt vu dr SPD un dr Griene. Im erschte Wahlgang am 6. Februar 2022 het er 44,8 Brozänt vu dr Stimme iberchuu, im zweete Wahlgang am 20. Februar 2022 51,3 Brozänt. Dr Britz isch Noofolger vum Toni Vetrano (CDU) wore un het sy Amt am 1. Mai 2022 aadrätte.

Z Boderschwiir isch dr Britz langi Johr aktiv Mitglid vum Musikverain gsii un iber vyl Johr isch er unter em Name „Zäpf“ mit ere Rockgruppe ufdrätte, wu Lieder im alemannische Diläkt vum Hanauerland gsunge hän. Är het si z Kaal au fir d Grindig vum Verain Kultur Café e. V. yygsetzt.

Dr Britz isch ghyrote un het zwee Sihn.

## Weblink
* Websyte vum Wolfram Britz

## Fueßnote
Claudia Sheinbaum

__KEIN_INHALTSVERZEICHNIS__

D’ **Claudia Sheinbaum Pardo**  (* 24. Jüüni 1962 z’ Mexiko-Schtàdt) ìsch a mexikàànischa Füüsikera un Politikera. Ànna 2024 hàt sa àls äärschta Fràui d’ Presidantschàftswààhl vun ìhrem Lànd g’wunna.

Sa ìsch vorhaar Regiarungsschäffin vun Mexiko-Schtàdt g’sìì. Sa ìsch ìm Jüüli 2018 àls Tail vum Bìndniss *Juntos Haremos Historia* un Mìtglììd vu dr soziàlìschta Pàrtäi „Beweegung Nàzionààla Ärneecherung“ *(Movimiento Regeneración Nacional)* g’wählt worra un ìsch bis ìm Jüüni 2023 ìm Àmt blììwa. Sa ìsch d’ zwaita Fràui, wo ìn dàs Àmt z’ Mexiko-Schtàdt g’wählt worra-n-ìsch.

Àls Wìssaschàftlera hàt sa ìwwer 100 Fàchàrtìkel un zwai Biacher zem Theema Enärgii, Umwalt un noochhàltiga Äntwìcklung g’schrììwa. Sa hàt àui àls Àuitoora zem 4. un 5. Sàchschtàndsb’rìcht vum Waltklimàroot IPCC mìtg’màcht.

## ìhra wìssaschàftliga Publikàzioona (Üsswàhl)
; Biacher
* 
* 

; wìssaschàftliga Àrtìkel
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Lìteràtüür ìwwer sìe
* 
* 

## Weblìnks

* 

## Ainzelnoohwiisa
Orizaba

**Orizaba**  (ìn dr lokààla Otomí-Schprooch *Mbo'ñu*) ìsch a Schtàdt ìn dr Regioon Altas Montañas ìm mexikàànischa Bundesschtààt Veracruz. Ànna 2010 hàt sa  Iiwoohner g’hàà. D’ Schtàdt ìsch dr Verwàltungssìtz vum Municipio Orizaba so wia dr Sìtz vum kàthoolischa Bìschtumm Orizaba.

## Geogràfii
D’ Schtàdt lììgt 1236 Meeeter ìwwer NN ìn’ma Tààl, wo b’sunderscht fruchtbààr ìsch. Sa lììgt ìn da Vorbarga vu dr Sierra Madre Oriental. Sa ìsch umrìngt vu mehrera Barga, vu dana dr Vulkààn Citlaltépetl, womm’r ìm Àlltààg änder *Pico de Orizaba* nännt; mìt siina  Meeter ìsch’r dr heechschta Barg vu Mexiko.

Orizaba lììgt 20 Kilomeeter wäschtlig vun Córdoba un granzt àn Río Blanco ìm Süüdwäschta un Ixtaczoquitlán ìm Oschta. Àn dr Süüdgranz vum Schtàdtgebiat fliassa dr Río Blanco un dr Río Orizaba zamma.

## G’schìcht
D’ Schtàdt Orizaba ìsch ìm 16. Joohrhundert dur schpàànischa Äroowerer grìnda worra. Vorhaar hann doo d’ Azteka-n-a militäärischer Schtàndort g’hàà, wo *Ahuaializapan* g’haissa hàt. Dàs hàt ìhna g’hulfa, fìr d’ Schtrooss zwìscha Veracruz un Mexiko-Schtàdt sìchera. Ànna 1774 ìsch Orizaba offiziäll a Schtàdt bikumma. Àm 8. Mai 1874 hàt dr Gouverneur Apolinar Castillo d’ Schtàdt Orizaba àls Hàuiptschtàdt vum Bundesschtààt Veracruz b’schtìmmt.

Ìm Àuigscht 1973 ìsch a grooss Ardbeewa g’sìì, wo vììla Gebäijer zärschteert hàt. D’rbii sìnn mehrera hunderta Litt g’schtoorwa.

## Wìrtschàft
Ìn dr Geegend vun Orizaba schpììlt d’ Làndwìrtschàft a grossa Rolla. Doo pflàntzt m’r vor àllem Düwàk, Korn, Zuckerroohr un Getraida.

Orizaba ìsch àui a Ìndüschtriizäntrum. Histoorisch ìsch doo d’ Täkschtilìndüschtrii sehr àktiiv g’sìì.

Üsserdam kumma àui vììla Tourìschta ìn dr Schtàdt.

## Lìteràtüür

## Weblìnks

* Ayuntamiento Constitucional de Orizaba Offiziälla Websitta (schpàànisch)

## Ainzelnoohwiisa
Parlamentswahl in Frankreich 2024

Ànna 2024 ìsch ìn Frànkrììch a vorg’zoogana **Pàrlàmantswààhl** gsìì. Dr äärschta Wààhlgàng hàt àm 30. Jüüni schàttg’funda, un dr zwaita Wààhlgàng ìsch àm 7. Jüüli gsìì. D’rbii hàt m’r d’ 577 Àbgoordnata vu dr 17. Nàzionààlversàmmlung b’schtìmmt. D’ vorgzeoogana Näiwààhl ìsch nootwandig worra, nohdam àss dr frànzeescha Schtààtspresidant Emmanuel Macron àm Oowa vu dr Öiropàwààhl àm 9. Jüüni 2024 d’ Uffleesung vu dr Nàzionààlversàmmlung ààkìndigt ghàà hàt.

Àn dara Wààhl hann vììla Bìrger mìtg’màcht. Ìm äärschta Wààhlgàng hann 66,7 Prozant vu da iig’schrììwana Wäähler a Schtìmma gaa — dàs ìsch dr heechschta Wart gsìì zitter da Pàrlàmantswààhla vu 1997. Ìn 76 Wààhlkraisa ìsch a Kàndidààt grààd ìm äärschta Wààhlgàng g’wählt worra; ìm Rascht vum Lànd hann Schtìchwààhla schtàttg’funda. Noh dr zwaita Wààhlrunda hàt jedoch s’ lìnka Bìndniss Nouveau Front populaire d’ relàtiiwa Mehrhait vu da Sìtza g’wunna, un dr Rassemblement National ìsch numma-n-uff dr drìtta Plàtz ànakumma hìnta da Pàrtäija vu dr Mìtta.

Nooh dr Wààhl hàt dr Premiarminìschter Gabriel Attal sii Rucktrìtt iig’raicht, wo dr Emmanuel Macron àbg’leehnt hàt.

## Umfrooga vor dr Wàhl
Doo fìndsch d’ Ärgaabnissa, wo ààgaa worra sìnn, wämm’r d’ Umfrooga ìn da Frànzoosa um ìhra meegliga Wààhlverhàlta g’froogt hàt. Dàs sìnn nàzionààla Prozantsatz; Mìt dàs hàt m’r noch kää Ruckschlìss uff d’ Vertailung vu da Sìtza ìn dr Nàzionààlversàmmlung känna ziaga. Naamlig wìrd ìn jeedem Wàhlkrais numma dr Kàndidààt mìt da maischta Schtìmma àls Àbgoordnet’r g’wählt — d’ àndra Schtìmma waara bii dr Sìtzvertailung nìt b’rucksìchtigt.

## Ärgaabnissa

* *G’sàmtschtìmma (gìltiga Schtìmma), 2. Wààhlgàng, Summa: 27.279.714 (schtàtt 27.279.713).*

### bii da wìchtigschta Kàndidààta

## Lìteràtüür
; uff Diitsch
* 
* 
* 

; uff Frànzeesch
* 
* 

; uff Anglisch
* 

## Weblìnks

## Ainzelnoohwiisa
Steffen Brupbach

Dr **Steffen Brupbach** isch e dytsche Buur un Zimmermann.

## Lääbe
Dr Brupbach het Zimmermann glehrt, sy Zivildienscht het er uf ere Farm z Ängland gmacht, wu Mänsche mit Behinderig mitgschafft hän. 

Syt 2019 schafft er bi dr Kadolische Chilche z Dänzlinge as Meesmer un Huusmaischter un duet nääbehär ekologisch buure. Scho in syre Juged het er welle Vii halte, mit 15 Johr het er si vu sym Däschegäld zwoo Gaiße gchauft un die uf ere Waid mit eme chlaine Schopf ghalte. Mittlerwyli het er 20 ha Grienland un duet dodruf Stucker 20 Vii, 20 Gaiße un zeh Schof halte. Mit sym Hof isch er Partner vum Naturpark Südschwarzwald.

Är isch ghyrote un het mit syre Frau Ines drei Chinder. D Familie läbt im Däninger Ortsdail Heimbach

Dr Brupbach isch Mitglid vu dr Freie Wehler z Däningen un hockt syt 2019 im Ortschaftsrot vu Heimbach.

Iber Instagram duet dr Brupbach vu sym Alldag as Biobuur brichte. Är schrybt au uf Alemannisch. Anne 2024 isch er bim dritte Poetry Slam uf Alemannisch uf dr dritt Blatz chuu.

Är isch Mitglid bi dr Fasnetszumpft Heimbacher Waldteufel un isch dert Bresidänt vum Elferrot.

## Weblink
* https://www.brupbach-hof.de/
* 3. Poetry-Slam auf Alemannisch im Burghof Lörrach: „Wie de Schnabel gwachse isch!“, Landkreis Lörrach, 28. Mai 2024
* Matthias Zeller: Mundartfestival geht mit 500 Besuchern erfolgreich zu Ende, SWR, 7. Mai 2024
* Katja Brudermann: Landwirte erzählen: Mutige Entscheidungen – Teil 1: Steffen Brupbach, 27. Februar 2024 uf marktplatz-landkultur.de
* Benedikt Sommer: So entwickeln Veganerinnen und Landwirt bei der gemeinsamen Arbeit ein Verständnis füreinander, Badische Zeitung, 22. Juni 2023
* Naturpark-Themen in Teningen-Heimbach greifbar gemacht - Neuen Naturpark-Partner Steffen Brupbach vor Ort ausgezeichnet, Naturpark Südschwarzwald, 24. Mai 2023
* Fünf Fragen an Steffen Brupbach, Jive Magazin, 18. April 2022
* Steffen Brupbach aus Heimbach als Naturpark – Partner ausgezeichnet uf regionimblick.de/
* Sebastian Krüger & Andrea Drescher : Messner Steffen Brupbach vermisst Gottesdienste in Denzlingen, Badische Zeitung, 9. April 2020
* Ute Schöler: Hier wird niemand gemästet, Badische Zeitung, 21. Jänner 2018

## Fueßnote
Marco Misciagna

De **Marco Misciagna** (* 5. Februar 1984 z Bari) isch e italiänische Bratschist und Giiger. 

De Marco Misciagna het mit 15 Jahr es Diplom für Giige und Bratsche am Konservatorium N. Piccinni z Bari gmacht und spöter het er s Diplom a dr Accademia Nazionale di Santa Cecilia z Rom becho. Er het bim Corrado Romano und bim Đorđe Trkulja (ehemals erschte Giiger vom Quartett vo Zagreb) studiert. Er het wiiter bim Salvatore Accardo a dr Accademia Stauffer z Cremona, bim Boris Belkin und bim Jury Bashmet a dr Accademia Chigiana z Siena studiert, wu er zwöi Ehre-Diplom becho het und zwöimol dr Monte dei Paschi di Siena-Priis gwunne het als beschte Giiger und beschte Bratschist i dr Schuel (z erschtmol i dr Gschicht vo dr Akademii).

De Marco Misciagna isch mehri Jahr Solist bim Malaga-Striichorchester  gsi und het i wichtige Konzerthallene und mit internationalen Orchester gspillt.

Er isch Ehreprofässer am Staatliche Konservatorium S. Rachmaninov z Tambov, an dr Kunstakademie vom Färnen Oste z Wladiwostok (Russland), am Höchere Musikinstitut vo Sousse (Universität vo Sousse, Tunesie), am Konservatorium Esteban Salas z Santiago de Cuba, a dr Pettman National Junior Academy of Music (Auckland, Nöiseeland), und am Staatliche Konservatorium Komitas z Jerewan (Armenie). 

Im Jahr 2018 het er d Goldmedaille vom Vizeministerpresidänt vo dr Ukraine zur Fiir vom 150. Jubiläum vom Operehuus Kiew becho. Er het au zwöi Goldmedaille bi de Global Music Awards z Kalifornie i de Kategorie Klassik und Duo gwunne.

## Weblink

* Offizielli Websyte

## Einzelnochwiis
Ariccia

**Ariccia** (Üssschprooch uff Itàliaanisch: , histoorisch uff Làtiinisch ** ) ìsch a itàliaanischa G’mainda, wo züa dr Metropolitàànschtàdt Rom ìn dr itàliaanischa Regioon Latium g’heert. Sa zeehlt  Iiwoohner (Schtànd ).

## Nàmma
Histoorisch ìsch d’ Schtàdt ìm lokààla Diàläkt *Riccia*, *La Riccia* odd’r aifàch *’A Riccia* g’nännt gsìì.

## Beväälkerung

Àm Ààfàng vum 21. Joohrhundert ìsch dr üsslandischa Beveelkerungsààtail z’ Ariccia g’schtììga. Àm 31. Dezamber 2007 hann ìn dr Schtàdt  Üsslander g’laabt (d’runter 466 Manner un 656 Fràuija), — dàs ìsch ìwwer zwaimol heecher àls ìm Joohr 2003. Bii dana sìnn 232 Mìnderjaahriga gsìì (149 vun’na sìnn ìn Itààlia uff d’ Walt kumma).

Àm 31. Dezamber 2023 hann z’ Ariccia  Üsslander g’laabt — dàs ìsch 8,28 Prozant vu dr Schtàdtbeveelkerung gsìì.

## Schproocha
D’ ainziga Àmtsschprooch z’ Ariccia ìsch Itàliaanisch. D’ lokààla Mundàrt, wo uff Itàliaanisch *dialetto ricciarolo* haisst, g’heert züa da Diàläkta vun Zäntrààlitààlia *()*. Sa wìrd hìtt ìmmer saltaner g’rädd un wìrd noh z’ nooh vum reemischa Diàläkt ärsätzt, wo sìch ìm friahja 21. Joohrhundert ìn dr gànza Metropoolregioon Rom düat verbraita. Ànna 1999 hàt dr Mario Leoni a Büach zem Diàläkt vun Arriccia veräffentligt.

## Lìteràtüür

## Weblìnks

* Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (itàliaanisch)

## Ainzelnoohwiisa
Les Andelys

**Les Andelys** ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Eure ìn dr Regioon Normàndii. Sa ìsch Hàuiptort vum Arrondissements Les Andelys.

## Geogràfii
D’  Schtàdt lììgt 85 Kilomeeter nordwäschtlig vu Pàriis un 32 Kilomeeter süüdeeschtlig vu Rouen àn dr Seine. Sa b’schteeht üss zwai Schtàdttaila: *Le Grand Andely* un *Le Petit Andely*, waagadam haisst sa Les Andelys (‚d’ (zwai) Andelys‘). *Le Petit Andely* lììgt àm rachta-n-Ufer vu dr Seine, àm Iilàuif vu da baida Bachla *Le Grand Rang* un *Le Gambon*. Baida Bachla ziaga ìn Rìchtung Nord a klai Tààl dur d’ hììgeliga Làndschàft. Ìn dam Tààl lììgt *Le Grand Andely*, dr greessera Tail vu dr g’sàmta Schtàdt.


{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q209770", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

## wia d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wìchtiga Litt üss dr Schtàdt
* Adrien Turnèbe (1512–1565), Folosoof un Humànìscht
* Nicolas Poussin (1594–1665), Mooler
* Jean-Pierre Blanchard (1753–1809), Bàlloonfààhrer
* Charles Joshua Chaplin (1825–1891), Mooler
* Henri Torrés (1891–1966), Rachtsànwàlt un Àuitoor
* Claude Brodin (1934–2014), Fachter
* Yvon Douis (1935–2021), Füassbàllnàzionààlschpììler
* Jacques Brodin (1946–2015), Fachter

## Lüag àui
* Lischta vu da Gmainda ìm Département Eure

## Lìteràtüür
* 
* 
* 
* 

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr Gmainda Les Andelys biim Institut national de la statistique et des études économiques (frànzeesch)
* Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Websitta vum Främdaverkeehrsàmt Les Andelys (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Olympische Sommerspiele 2024/Fechten – Säbel (Frauen)

Dr **Wattkàmpf vu da Fràuija ìm Sààwelfachta bii da [[Olympische Sommerspiele 2024|Olìmpischa Schpììler ànna 2024]]** z’ Pàriis hàt àm 29. Jüüli 2024 ìm Grand Palais schtàttg’funda. D’ Tìtelvertaidigera ìsch d’ Rüssa Sofija Posdnjakowa gsìì, wo d’ Finààla z’ Tokio mìt 15:11 geega-n-ìhra Mànnschàftskàmrààdin Sofja Welikaja g’wunna g’hàà hàt. Ìn dr Finààla hàt d’ Manon Apithy-Brunet mìt 15:12 ìhra Mànnschàftskàmrààdin Sara Balzer g’schlààga hàt domìt àls äärschta Frànzoosa d’ Guldmedààlia g’wunna.

## d’ Tìteltraagerinna
} Mailànd
|-
|**Àfrìkàmaischterschàfta ànna 2024**
|
|
|-
|**Pànàmerikàmaischterschàfta ànna 2024**
|
|
|-
|**Àsiamaischterschàfta ànna 2024**
|
|
|-
|**[[Fechteuropameisterschaften 2024|Öiropàmaischterschàfta ànna 2024]]**
| Celia Pérez Cuenca
| Bààsel
|}

## Ärgaabniss
### Finààlrunda

### Oowera Hälfta

### Untera Hälfta

## Weblìnks
* d’ Resültààta bii *olympics.com* (PDF, anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Olympische Sommerspiele 2024/Fechten – Säbel (Männer)

Dr **Wattkàmpf vu da Manner ìm Sààwelfachta bii da [[Olympische Sommerspiele 2024|Olìmpischa Schpììler ànna 2024]]** z’ Pàriis hàt àm 27. Jüüli 2024 ìm Grand Palais schtàttg’funda. Dr Tìtelvertaidiger ìsch dr Ungààr Áron Szilágyi gsìì, wo àui ànna 2016 z’ Rio de Janeiro un ànna 2012 z’ London dr Tìtel ìm Sààwelfachta g’wunna g’hàà hàt.

## d’ Tìteltraager

## Ärgaabniss
### Finààlrunda

### Oowera Hälfta

### Untera Hälfta

## Weblìnks
* d’ Resültààta uff dr offiziälla Websitta vu da Olìmpischa Schpììler (PDF, anglisch)
Olympische Sommerspiele 2024/Fechten – Degen (Männer)

Dr **Wattkàmpf vu da Manner ìm Daagafachta bii da [[Olympische Sommerspiele 2024|Olìmpischa Schpììler ànna 2024]]** hàt àm 28. Jüüli 2024 ìm Grand Palais schtàttg’funda. Dr Tìtelvertaidiger ìsch dr Frànzoos Romain Cannone gsìì, wo d’ Finààla z’ Tokio geega dr Ungààr Gergely Siklósi g’wunna hàt.

## d’ Tìteltraager
} Bààsel
|}

## Ärgaabniss
### Finààlrunda

### Oowera Hälfta

### Untera Hälfta

## Weblìnks
* d’ Resültààta uff dr offiziälla Websitta vu da Olìmpischa Schpììler (PDF, anglisch)
Olympische Sommerspiele 2024/Fechten – Degen (Frauen)

Dr **Wättkàmpf vu dr Fràuija ìm Daagafachta bii da [[Olympische Sommerspiele 2024|Olìmpischa Schpììler ànna 2024]]** z’ Pàriis hàt àm 27. Jüüli 2024 ìm Grand Palais schtàttg’funda. D’ Tìtelvertaidigera ìsch d’ Kineesa Sun Yiwen gsìì, wo d’ Finààla z’ Tokio mìt 11:10 geega d’ Rumääna Ana Maria Popescu g’wunna hàt.

## d’ Tìteltraagerinna
} Mailànd
|-
|**Àfrìkàmaischterschàfta ànna 2024**
|
|
|-
|**Pànàmerikàmaischterschàfta ànna 2024**
|
|
|-
|**Àsiamaischterschàfta ànna 2024**
|
|
|-
|**[[Fechteuropameisterschaften 2024|Öiropàmaischterschàfta ànna 2024]]**
| Irina Embrich
| Bààsel
|}

## Ärgaabnissa
### Finààlrunda

### Owwera Hälfta

### Untera Hälfta

## Weblìnks
* 
* d’ Resültààta uff dr offiziälla Websitta vu da Olìmpischa Schpììler (PDF, anglisch)
Sea Cliff (New York)

**Sea Cliff**  ìsch a Dorf *(village)* uff Long Island ìm US-Bundesschtààt  Näi York. ’S g’heert zem Town vun Oyster Bay ìm Nassau County. Ànna 2020 hàt’s  Iiwoohner ghàà.

## wu ’s lììgt

## wia d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## histoorischa Gebäijer
Z’ Sea Cliff sìnn mehrera Gebäijer, vor àllem viktoriàànischa Hiiser, uff’m Nàzionààla Verzaichniss vu da Histoorischa Orta *(National Register of Historic Places)* iitrajt. Bii dana sìnn:


Central Hall 2015.JPG|d’ Central Hall
Crowell House 2013-09-29 17-20-18.jpg|s’ Crowell-Hüüs
18 Seventeenth Avenue 2015.JPG|s’ Hüüs àm 18 Seventeenth Avenue
19 Locust Place 2016.JPG|s’ Hüüs àm 19 Locust Place
52 Eighteenth Avenue 2015.JPG|s’ Hüüs àm 52 Eighteenth Avenue
58 Eighteenth Avenue 2016.JPG|s’ Hüüs àm 58 Eighteenth Avenue
65 Twentieth Avenue 2015.JPG|s’ Hüüs àm 65 Twentieth Avenue
103 Roslyn Avenue, Sea Cliff.jpg|s’ Hüüs àm 103 Roslyn Avenue
112 Sea Cliff Avenue Sea Cliff New York.JPG|s’ Hüüs àm 112 Sea Cliff Avenue
"The Woodshed".jpg|s’ Hüüs „The Woodshed“
137 Prospect Ave, Sea Cliff, NY.jpg|s’ Hüüs àm 137 Prospect Avenue
173 Sixteenth Avenue 2015.JPG|s’ Hüüs àm 173 Sixteenth Avenue
176 Prospect Avenue 2016.JPG|s’ Hüüs àm 176 Prospect Avenue
195 Prospect Avenue 2016.JPG|s’ Hüüs àm 195 Prospect Avenue
199 Prospect Avenue 2015.JPG|s’ Hüüs àm 199 Prospect Avenue
House at 207 Carpenter Avenue.JPG|s’ Hüüs àm 207 Carpenter Avenue
240 Sea Cliff Avenue 2015.JPG|s’ Hüüs àm 240 Sea Cliff Avenue
285 Sea Cliff Avenue 2015.JPG|s’ Hüüs àm 285 Sea Cliff Avenue
House at 332 Franklin Avenue 2013-09-29 17-47-29.jpg|s’ Hüüs àm 332 Franklin Avenue
357-359 Sea Cliff Avenue sm.jpg|s’ Hüüs àm 357–359 Sea Cliff Avenue
362 Sea Cliff Avenue 2016.JPG|s’ Hüüs àm 362 Sea Cliff Avenue
378 Glen Avenue E 2015.JPG|s’ Hüüs àm 378 Glen Avenue E
378 Glen Avenue S 2015.JPG|s’ Hüüs àm 378 Glen Avenue S
Sea Cliff Firehouse 2015.JPG|s’ Sea Cliff Firehouse
Sea Cliff Library NW 2015.JPG|s’ Village Hall, Library and Museum Complex
Stephen Harding House 2015.JPG|s’ Stephen-Harding-Hüüs


## wìchtiga Litt üss’m Dorf

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Olympische Sommerspiele 2024/Fechten – Degen Mannschaft (Männer)

Dr **Mànnschàftswättkàmpf vu da Manner ìm Daagafachta bii da [[Olympische Sommerspiele 2024|Olìmpischa Summerschpììler ànna 2024]]** z’ Paris hàt àm 2. Àuigscht 2024 ìm Grand Palais schtàttg’funda. Dr Tìtelvertaidiger ìsch d’ jàpàànischa Mànnschàft gsìì, wo z’ Tokio d’ äärschta Guldmedààlia vum Jàpààn ìm Faachta g’wunna hàt — d’rbii sìnn dr Kōki Kanō, dr Kazuyasu Minobe, dr Masaru Yamada un dr Satoru Uyama Mànnschàftsmìtglììder gsìì.

## d’ Tìteltraager
} Bààsel
|}

## d’ Ärgaabnissa
### Finààlrunda

### Plàtziarungsrunda

## Andschtànd

## Weblìnks
* d’ Resültààta uff dr offiziälla Websitta vu da Olìmpischa Schpììler (anglisch)
Olympische Sommerspiele 2024/Fechten – Säbel Mannschaft (Männer)

Dr **Mànnschàftswättkàmpf vu da Manner ìm Sààwelfachta bii da [[Olympische Sommerspiele 2024|Olìmpischa Schpììler]]** z’ Pàriis hàt àm 31. Jüüli 2024 ìm Grand Palais schtàttg’funda. D’ Tìtelvertaidiger ìsch d’ süüdkoreàànischa Mànnschàft, wo z’ Tokio ìn dr Finààla 45:26 geega-n-Itààlia g’wunna hàt — d’rbii sìnn dr Oh Sang-uk, dr Kim Jun-ho, dr Kim Jung-hwan un dr Gu Bon-gil Mànnschàftsmìtglììder gsìì.

## d’ Tìteltraager
} Bààsel
|}

## s’ Ärgaabniss
### d’ Finààlarunda

### d’ Plàtziarungsrunda

## Andschtànd

## Weblìnks
* d’ Resültààta uff dr offiziälla Websitta vu da olìmpischa Schpììler (anglisch)
Luzi Jenny

Dr **Luzi Jenny**, mit vollam Nama *Johann Luzi Jenny* (* 6. April 1925 z Tschappiina; † 20. Februar 2015 z Tusa), ischt an Schwizer Leerer, Puur und Mundartautor gsi.

## Läba

Dr Jenny ischt in dr Gmäind Tschappiina am Heinzabärg ufgwagsa. Bis in d 1970er Jaar sind im Kanton Graubünda di ländlicha Schuala dr ganz Summer dür gschlossni gsi, dass d Goofa da Eltara händ chöna hälffa. Drum het au dr Jenny näba schiinra Ufgab als Leerer an dr Gsamtschual va Tschappiina au no uf ama Hoff als Bärgpuur gwürtschaftet.

In da 1950er Jaar het ar de aagfanga, Tegschta uf Tschappiinertütsch z schriiba. Am Afang eifach nu für d Schual. Naa und naa sind aber etlichi chlinera Veröffentlichunga drzua cho, ab 1985 ganzi Erzellbänd und ab am Jaar 2000 au CD. Thema va schiim Schaffa sind schiini Umwält im Bündner Bärgdorf gsi, di ganz Spannwiti vo ünschna menschlicha Nööt und Fräuda, am Usgliferat-Sii am Schicksal gäganubr und da Mügglichkeita var Varänderig und au dr Isicht. Är het ubr d Landschaft vo schiinera Heimat gschriba, ubr Huus und Hoff, ubr d Arbeta und ds öffentlicha Läba, asia voll Witz und asia au ganz ärischt. Vor allem aber drubr, «wia d Lüt bi ünsch äpa sind.» Und säp mit dr untrüüglicha Gwüssheit, dass an jeda äpa an Mända odr an Finta het.

Ales, was er nüma het chöna publiziera, liid hüt bir Walservereinigung Graubünda.

## Eeriga
* 1984: Eerabürgerrächt var Gemäind Tschappiina
* 2000: Kulturpriis var Stiftig Martin Peter Enderlin

## Publikazioona
* *Wier und schii. Dialektgschichtä va Tschappina* (1985)
* *Im Gädemli. Gschichta und Gidichti im Tschappiner Dialekt* (2002)
* *Ds Botmartisch Gschichta* (2011)
* *Der Dracha am Beverin und andere Heinzenberger Sagen* (2014)
* *Dopma. Gschichta und Gidichti im Tschappiner Dialekt* (us am Naachlass 2025)
* Biiträäg i verschidena Antologiia und in da Prichta var Walservereinigung Graubünda (ab 1963)

*CD:*
* *Luzi Jenny erzählt Märchen in Tschappinerdialekt* (2000)
* *Der Nitlaschmaus und andere Tschappinergeschichten* (2000)
* *Ds Botmartisch Gschichta* (2011)
* *Der Dracha am Beverin und andere Heinzenberger Sagen* (2021)

## Literatur
* Christian Cahannes: *Sagen sind ein Teil unserer Kultur. Buchlesung mit Luzi Jenny.* I: *Pöschtli,* 4.&nbsp;Dezember 2014, S.&nbsp;15.
* Elisabeth Mani-Heldstab: *Nachruf auf Luzi Jenny, Tschappina.* I: *Walser Mitteilungen* 65, 2015, S.&nbsp;18&nbsp;f.
* Ruth Vischherr Strebel: *Erinnerung an Heidi und Luzi Jenny.* I: *Pöschtli,* 5.&nbsp;Merz 2015, S.&nbsp;20.*Luzi Jenny.* In: *Wir Walser. Eine Anthologie. Geschichten, Gedichte und Bilder.* Mit einem Abriss über das Walliser- und Walserdeutsche von Volmar Schmid. Ug. var Internationale Vereinigung für Walsertum. Brig 2012, S.&nbsp;143.

## Weblink
* 

## Fuassnoota
Queen (Nicki-Minaj-Album)

**Queen** (, „Keenigin“ uff Àmerikàànisch Anglisch) ìsch s’ viarta Schtüdioàlbum vu dr Rapperin Nicki Minaj. ’S ìsch àm 10. Àuigscht 2018 vu Young Money Entertainment, Cash Money Records un Republic Records veräffentligt worra. ’S ìsch ìn dr Minaj ìhr äärscht Àlbum gsìì zitter „The Pinkprint“ (2014). S’ Àlbum ìsch zamma mìt’ra Hàndvoll Produzänta àm Andshjoohr 2016 ààg’fànga un ìsch ìm Àuigscht 2018 fartig gsìì. Zem Àlbum hann àui d’ Rapper Eminem, Foxy Brown, Future, Swae Lee un Lil Wayne so wia d’ Sanger Ariana Grande, Labrinth un The Weeknd mìtg’màcht.

S’ Veräffentligtungdààtum vum Àlbum ìsch zwaimol verschììwa worra, vor äbb’s schliasslig a Wucha friahjer àls geplàànt veräffentligt worra-n-ìsch. Uff’m Àlbum „Queen“ sìnn viar Sìnggels z’ loosa: „Chun-Li“, „Bed“ zamma mìt dr Ariana Grande, „Barbie Dreams“ un a Remix vu „Good Form“ zamma mìt’m Lil Wayne. „FEFE“ ìsch ìn da Streaming-Üssgààwa vum Àlbum ìn dr Wucha nooh dr Veräffentligung züag’fiagt worra; „Chun-Li“ wia àui „FEFE“ sìnn ìn dr Top-10 vum US Billboard Hot 100 ànakumma. Fìrs Àlbum witter b’waarwa hàt d’ Minaj ìhr aiga Live-Ràdioprogràmm Queen Radio grìnda, wo uff Beats 1 üssg’schtrààhlt worra-n-ìsch. Sa ìsch àui mehrmols ìm Farnsah ufftratta, hàt Live-Ufftrìtta gaa un hàt schliasslig ìm Hornung 2019 d’ „The Nicki Wrld Tour“ zamma mìt’m Juice Wrld ààg’fànga.

Bii siinera Veräffentligung hàt „Queen“ vor àllem positiiwa Kritika bikumma — d’ Müüsikkritiker hann d’ Produkzioon vum Àlbum g’loobt, hann’s àwwer züa làng un ohna genàuija Rìchtung g’funda. Ìn dr äärschta Wucha noh dr Veräffentligung ìsch s’ Àlbum schuu-n-uff Plàtz 2 sowoohl ìn dr US Billboard 200 wia àui ìn da Hip-Hop-Àlba-Charts vu *[[Billboard (Magazin)|Billboard]]* àànakumma, mìt schuu mehr àss 185.000 Àlbum-Ekwiwàlant-Ainhaita (d’runter 78.000 füsikààlischa Àlbumverkaif). ’S ìsch uff Plàtz 5 ìn Iirlànd, Plàtz 5 ìn da UK-Àlbum-Charts (Plàtz 1 ìn da UK-R&B-Àlbum-Charts), Plàtz 4 ìn Àuischtrààlia un Plàtz 2 ìn Kànàdà. S’ Àlbum ìsch àui ìm Top 10 àndra Lander, wia Frànkrììch, da Nììderlander, Näiseelànd, Norweege un dr Schwiiz gsìì, un ìsch eewafàlls ìm Top 20 ìn Eeschtriich, Belgia (Wàlloonia), Däänamàrk, Eschtlànd, Fìnnlànd, Diitschlànd, Itààlia, Schpàània un Schweeda ànakumma. Ìm Janner 2019 ìsch s’ Àlbum ìn Àmerikà vu dr RIAA mìt Plàtiin üsszaichent worra.

## Plàtziarunga ìn da Charts
### ìn da Wuchacharts

### ìn da Joohrescharts

## Üsszaichnunga fìr Müüsikverkaif

## Weblìnks
* Queen (digitààla Wärsioon) uff dr Nicki Minaj ìhra offiziälla Websitta (anglisch)
* Queen ìn dr Nicki Minaj Fandom-Wiki (anglisch)
* Queen bii Discogs (anglisch)
* 
* Queen bii MusicBrainz (anglisch)
* Liadtäckschta vu Queen bii Genius (anglisch)
* Queen bii MetaCritic (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Roccasecca (Latium)

**Roccasecca** (uff Làtiinisch **' odd’r **') ìsch a G’mainda ìn dr itàliaanischa Regioon Latium mìt  Iiwoohner (Schtànd ). Sa lììgt 119 Kilometer süüdeeschtlig vu Rom.

D’ Schtàdt ìsch bekànnt àls Geburtsort vum hl. Thomàs vun Àquin.

## wu ’s lììgt
Roccasecca lììgt àm Wäschtàbhàng vum Màssiiv vum Monte Cairo owwerhàlb vum Tààl vum Liri.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

D’ Mehrhait vu dr Beväälkerung ìsch reemisch-kàthoolisch. D’ G’mainda g’heert zem kàthoolischa Bìschtumm Sora-Cassino-Aquino-Pontecorvo.

## Verkeehr
Dr Bààhnhoof Roccasecca lììgt uff da Iisabààhnliinia Rom–Cassino–Neàpel un Avezzano–Roccasecca.

## Pàrtnerschàft mìt’ra àndra G’mainda
Rocasecca hàt zitter 1999 a Pàrtnerschàft mìt dr frànzeescha G’mainda Croissy-Beaubourg ìm Département Seine-et-Marne.

## bekànnta Litt üss dr Schtàdt
* dr Tomàs vun Àquin (um 1225–1274), kàthoolischer Theoloog un Filosof
* Severino Gazzelloni (1919–1992), Fleetaschpììler

## Lìteràtüür zem Ort

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (itàliaanisch)
* Offiziälla Websitta vum Främdaverkeehrsàmt Roccasecca (itàliaanisch)

## Ainzelnoohwiisa
Aquino (Latium)

**Aquino**  (uff Làtiinisch **' ) ìsch a [[Stadt|Schtàdt]] un [[Italienische Gemeinden|G’mainda]] ìn dr [[Provinz Frosinone|Prowìnz Frosinone]] ìn dr [[Italienische Regionen|Regioon]] [[Latium]] mìt  Iiwoohner (Schtànd ). D’ Iiwoohner nännt m’r uff [[Italienische Sprache|Itàliaanisch]] **'.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q116415", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Aquino lììgt ìm fruchtbààra Tààl vum Liri zwìschem Monte Cairo ìm Norda un da Monti Aurunci ìm Süüda. ’S lììgt zitter dr Àntika àn dr Via Latina, wo hìtt Via Casilina (SS 6) haisst. D’ Schtàdt lììgt 118&nbsp;km eeschtlig vu Rom un 43&nbsp;km süüdeeschtlig vu Frosinone.

D’ Nochbergmainda sìnn Castrocielo, Piedimonte San Germano, Pignataro Interamna und Pontecorvo.

## Verkeehr
Aquino lììgt diräkt àn dr Otoschtrooss A1 *Autostrada del Sole* (E&nbsp;45), Üssfàhrt Pontecorvo.

Dr Ort lììgt àn dr Bààhnschträcka Rom–Neàpel mìt da Bàhnheef  *Piedimonte-Villa San Lucia-Aquino* un *Aquino-Castrocielo-Pontecorvo*.

Bii Aquino lììgt a Flugplàtz fìr d’ àllg’maina Luftfàhrt — urschprìnglig ìsch’r àwwer a Militäärflugplàtz gsìì.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

D’ Mehrhait vu dr Beväälkerung ìsch reemisch-kàthoolisch. D’ Schtàdt g’heert zem kàthoolischa Bìschtumm Sora-Cassino-Aquino-Pontecorvo.

## wàs doo z’ sah ìsch

Aquino 2012 by-RaBoe 11.jpg|ìm Schtàdtzäntrum
Aquino 2012 by-RaBoe 16.jpg|s’ Mìnschter *Santi Costanzo Vescovo e Tommaso d’Aquino*, wo ànna 19863 iig’wäijt worra-n-ìsch. ’S hàt dr Schàtüss vun’ra Basilica minor
Aquino (FR) - chiesa di Santa Maria della Libera.jpg|d’ Kìrich *Santa Maria della Libera*
Arco trionfale di marcantonio.jpg|dr reemischa Booga *di Marcantonio* vum 1. Joohrhundert


## Lìteràtüür zem Ort

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu dr G’maindaverwàltung (itàliaanisch)
* Aquinum/Aquino uff’m *Digital Atlas of the Roman Empire* (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Acquafondata

**Acquafondata** (uff Làtiinisch **, ìm lokààla Diàläkt *Acuaf'ûnnàta*) ìsch a itàliaanischa G’mainda ìn dr Prowìnz Frosinone ìn dr Regioon Latium mìt  Iiwoohner (Schtànd ).

## wu ’s lììgt
Acquafondata lììgt uff’ma Hììgel àm Rànd vu da Monti della Meta. Ar ìsch Mìtglììd ìm G’maindaverbànd Comunità Montana Valle di Comino. Züa dr G’mainda g’heera d’Ortstailer Casalcassinese un Serre.

D’ G’mainda lììgt 165&nbsp;Kilomeeter süüdeeschtlig vu Rom, 84&nbsp;Kilomeeter eeschtlig vu Frosinone un 25&nbsp;Kilomeeter nordeeschtlig vu Cassino. Sa ìsch eeschtligschta G’mainda vu dr Regioon un àui d’ klainschta vu dr Prowìnz. D’ Noochberg’mainda sìnn Filignano (IS), Pozzilli (IS), Vallerotonda un Viticuso.


{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q116370", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

D’ Mehrhait vu dr Beväälkerung ìsch reemisch-kàthoolisch.

## Lìteràtüür zem Ort
* 
* 
* 

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu dr G’maindaverwàltung (itàliaanisch)

## Ainzelnoohwiisa
Acuto

**Acuto** (uff Làtiinisch **', ìm lokààla Diàläkt ''Aùto'') ìsch a [[Italienische Gemeinden|G’mainda]] ìn dr [[Provinz Frosinone|Prowìnz Frosinone]] ìn dr [[Italien|itàliaanischa]] Regioon [[Latium]] mìt  Iiwoohner (Schtànd ). D’ Iiwoohner nännt m’r **' uff Itàliaanisch.

## wu ’s lììgt
Acuto lììgt ìn da Monti Ernici ìn dr Làndschàft vu dr Ciociaria, äbba 69&nbsp;Kilomeeter eeschtlig vu Rom un 34&nbsp;Kilomeeter nordwäschtlig vu Frosinone. Sa ìsch Mìtglììd vum G’maindaverbànd Comunità Montana Monti Ernici. D’ Nochberorta sìnn Anagni, Ferentino, Fiuggi und Piglio.

## Verkeehr
D’ *Superstrada* SS 155rac verbìndet Acuto mìt da Orta  Fiuggi un Frosinone so wia mìt dr A1, *Autostrada del Sole*, Üssfàhrt Anagni.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

Àm 31. Dezamber 2015 hann z’ Acuto 72 Üsslander g’woohnt — dàs ìsch 3,75 Prozant vu dr Schtàdtbeväälkerung gsìì. Bii dana sìnn 53 Rumääna (2,76 Prozant) gsìì.

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu dr G’maindaverwàltung (itàliaanisch)

## Ainzelnoohwiisa
Branscourt

**Branscourt** ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims. D’ Iiwoohner nännt m’r *Brancourtoises* (fìr d’ Fràuija) un *Brancourtois* (fìr d’ Manner).

## G’schìcht vum Nàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Nàmma vum Ort uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch asoo äntwìckelt:

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1217763", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Branscourt lììgt äbba 19 Kilomeeter wäscht-nordwäschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims. Umgaa wìrd Branscourt vu da Nochbergmainda Jonchery-sur-Vesle ìm Norda, Courcelles-Sapicourt ìm Oschta, Savigny-sur-Ardres ìm Süüda so wia Vandeuil ìm Wäschta.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Remigiuskìrìch *(Saint-Rémi)* üss’m 12. un 16. Joohrhundert. Sa ìsch ìm Äärschta Waltkriag zärschteert worra. Ìn dr Kìrìch sìnn dräi Kunschtwark bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart: d’ Schtaischtàtüüta vu’ma hailiga Bischoof (vìlliicht dr hl. Remigius) vum Joohr 1511, a Schtaischtàtüüta vu dr Jumpfra Mària vum 15. Joohrhundert un s’ Gedanktààfla fìr dr Remy Barbier, Ìnschpakter vu dr Pàriiser Hààfawàch, vum Joohr 1741. Üsserdam ìsch d’ fàrwiga Schtaischtàtüüta vum hl. Laurenzius vum 16. Joohrhundert bii da Histoorischa Dankmooler vu regionààler Bediitung iitrajt.
* s’ Schloss Branscourt
* s’ Kriagerdankmool


51081 BRANSCOURT 1 (3).jpg|d’ Remigiuskìrìch
Entrée château Branscourt 1600.jpg|dr Iigàng zem Schloss
Monument Branscourt 1599.jpg|s’ Kriagerdankmool
Mairie Branscourt.jpg|s’ Roothüüs
Croix de route 608.JPG|a Waagkriiz


## Wìrtschàft
D’ Gmainda Branscourt lììgt ìm Wiibàuigebiat Champagne.

## Lüag àui
* Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr Gmainda Branscourt biim INSEE (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr Gmainda Branscourt, wo düü ufflààda kààsch bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Saint-Hilaire-le-Petit

**Saint-Hilaire-le-Petit**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016: Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Mourmelon-Vesle et Monts de Champagne.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1221506", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Saint-Hilaire-le-Petit lììgt äbba 33 Kilomeeter oscht-nordeeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims àn dr Suippe. Umgaa wìrd Saint-Hilaire-le-Petit vu da Nochbergmainda Bétheniville ìm Norda, Saint-Clément-à-Arnes ìm Oschta un Nordoschta, Saint-Martin-l’Heureux ìm Süüda so wia Pontfaverger-Moronvilliers ìm Wäschta un Nordwäschta.

## G’schìcht
Wahrend dr Frànzeescha Revolüzioon hàt d’ Gmainda zittawiis *Hautemont* g’haissa — dàs bediitet „Hoochbarg“ uff Frànzeesch. D’ Revoluzionäära hann aifàch d’ religiöösa Idantiteet vum Nàmma wälla lescha.

S’ Dorf ìsch ìm Äärschta Waltkriag ànna 1917 fàscht vollschtandig zärschteert worra. D’ Iiwoohner sìnn doo àb’m Andsjoohr 1918 z’ruckkumma, un dr Wììderuffbàui vum Joohr hàt ànna 1923 ààg’fànga. Zem 100. Joohrestààg vum Wììderuffbàui ìsch ànna 2023 ìm Dorf a Fiirligkait gsìì, wo zamma mìt dr Gmainda Cormicy orgànisiart worra-n-ìsch.

Ànna 1950 ìsch a Tailgebiat vu dr Nochbergmainda Moronvilliers ìn d’ Gmainda Saint-Hilaire-le-Petit iiglììdert worra — d’ àndra Gebiater sìnn Tailer vu Pontfaverger-Moronvilliers un Saint-Martin-l’Heureux worra.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Hilààriuskìrìch *()*. Ìn dr Kìrìch sìnn dr schtainiga Tàuifbäcka vum 12. Joohrhundert un d’ Schtaischtàtüüta vum hl. Rochus vum 17. Joohrhundert, àls Objakta bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart, wahrend àss d’ fàrwiga Holzschtàtüüta vu dr hl. Filomeena vum 17. Joohrhundert bii da Histoorischa Dankmooler vu regionààler Bediitung iitrajt ìsch. Zallamols ìsch àui a Schtàtüüta vu dr hl. Àgatha vum Joohr 1598 bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart gsìì. Sa ìsch àwwer vermüatlig ìm Äärschta Waltkriag zärschteert worra.


France, Marne, Saint-Hilaire-le-Petit (3).JPG|ìm Dorf
France, Marne, Saint-Hilaire-le-Petit (2).JPG|d’ Hilààriuskìrìch
France, Marne, Saint-Hilaire-le-Petit (1).JPG|s’ Roothüüs


## Wìrtschàft
Àm 11. Dezamber 2014 hàt m’r z’ Saint-Hilaire-le-Petit dr Grundschtai vu’ma Wìndpàrk g’lajt.

## Lüag àui
* Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr Gmainda Saint-Hilaire-le-Petit biim INSEE (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr Gmainda Saint-Hilaire-le-Petit, wo düü ufflààda kààsch bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Broccostella

**Broccostella** (uff Làtiinisch **', **', **', **', **') ìsch a [[Italienische Gemeinden|itàliaanischa G’mainda]] ìn dr [[Provinz Frosinone|Prowìnz Frosinone]] ìn dr Regioon [[Latium]], mìt  Iiwoohner (Schtànd ). D’ Iiwoohner nännt m’r **' uff Itàliaanisch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q116559", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Broccostella lììgt uff’ma Hììgel àm Füass vum Tààl vum Comino owwerhàlb vu Sora, äbba 32&nbsp;km nordeeschtlig vu Frosinone un 114&nbsp;km eeschtlig vu Rom. ’S ìsch Mìtglììd vu dr Comunità Montana Valle di Comino.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

D’ Mehrhait vu dr Beväälkerung ìsch reemisch-kàthoolisch. D’ G’mainda g’heert zem Bìschtumm Sora-Cassino-Aquino-Pontecorvo.

## wìchtiga Litt üss dr Schtàdt
Dr Vincenzo Ferri un d’ Filomena Campagna, d’ Groossäältra vu dr Lady Gaga, schtàmma vu Broccostella.

## Lìteràtüür

## Weblìnks

* Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (itàliaanisch)

## Ainzelnoohwiisa