open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stephan Burger

De **Stephan Burger** (* 29. April 1962 z Friburg) isch Erzbischof vu Friburg un Metropolit vu de Oberrhiinische Kilcheprovinz.

## Leewe
De Stephan Burger sich z Leffinge mit Alemannisch als Muetersproch ufgwachse. Er het zwee Brieder un e Schweschter. Sin Brueder Tutilo Burger OSB isch sit 2011 Erzabt vu de Benediktiner-Erzabtei Beuron.

No de Grundschuel un de Realschuel isch er uf s Internat Hersberg z Immestaad gange. Er isch in s Collegium Borromaeum, s domolig theologisch Konvikt z Friburg, iidrette un het an de Universitete Friburg un Minche Philosophi un Theologi studiert. Am 20. Mai 1990 het er im Friburger Minschter d Prieschterweih empfange un het si Primiz in *Sankt Michael* z Leffinge gfiirt. Er isch zerscht Vikar z Tauberbischofsheim un z Pforze gsi. Ab 1995 isch er zerscht Pfaaradministrator un schließlig Pfaarer vu *St. Mauritius* z St. Leon-Rot gsii. Parallel het er vu 2004 bis 2006 ei kilcherechtlig Lizenziatsstudium am Kanonistische Institut vu de Universitet Münster absolviert.

Am Offizialat, em Kilchegricht vu de Erzdiözese Friburg, isch er sit 2002 Ehebandverteidiger (Defensor vinculi) gsi, sit 2006 Kilcheaawalt (Promotor iustitiae) un sit 2007 Offizial un Leiter vum Kilchegricht. Er het unter anderem s Seligsprechungsverfahre vum NS-Opfer Max Josef Metzger betreit. Vu 2013 bis 2014 isch er Domkapitular gsii.

### Erzbischof vu Friburg
Am 30. Mai 2014 isch de Burger vum Papscht Franziskus as Noofolger vum Robert Zollitsch zum Erzbischof vu Friburg ernennt wore. D Bischofsweih un fiirlig Amtsiifierung dur si Vorgänger Robert Zollitsch isch am 29. Juni 2014 im Friburger Minschter gsi. Mitkonsekratore sin de Bischof vu Mainz, de Karl Kardinal Lehmann un de Bischof vu Rauteburg-Stuegert, de Gebhard Fürst, gsi. De Stephan Burger het de Wahlspruch *Christus in cordibus* („Christus in de Herz“) gwehlt, wu us em Brief vum Paulus an d Epheser  kunnt.

Sin Vorgänger Robert Zollitsch het de Burger bi de Vorstellung vum neie Erzbischof „im guten Sinne konservativ“ un e „Mann der Mitte“ gnennt.

De Stephan Burger isch uf de Spotjohrsversammlung 2014 vu de Ditsche Bischofskumferenz zum Mitglid vu de Kummission Weltkilche un zum Vorsitzer vu de Unterkummission fir Entwicklungsfroge (vor allem MISEREOR) un zum Mitglid vu de Bischeflige Arbetsgruppe „Arbetsrecht“ beruefe wore. Sit 2016 isch er au Vorsitzer vu de Caritaskummissio´m.

## Weblink
* 

## Fueßnote
Fabianus

Dr hailig **Fabian**, latynisch **Fabianus**, oder au **Flavius** (* z Rom; † 20. Jänner 250 ebedert), Bischof un Märtyrer, isch im Jänner 236 zum Bischof vu Rom gwehlt un am 10. Jänner 236 noch ere sibedägige Sedisvakanz as Noofolger vum Anterus inthronisiert wore. Sy Name bedytet: „us em Gschlächt vu dr Fabier“ (latynisch).

## Lääbe
Dr Eusebius vu Caesarea brichtet, wie d Chrischte, wu si z Rom versammlet ghaa hän go ne neie Bischeof wehle, gsää hän, wie si uf em Chopf vum Fabian e Duube nidergloo het. Mer heb doderdur gfunde, ass dr Fabian, e Laie un Främde in dr Stadt, uusgwehlt sei fir die Wird, un är isch zum Bischof ernännt wore, drotz ass es e Huffe anderi, starki Kandidate fir d Bsetzig vum vakante Stuel gee het. Är isch bis zue sym Dod Bischof blibe. Dr Fabian isch as Märtyrer gstorbe in dr Zyt vu dr Verfolgige dur dr Chaiser Decius am 20. Jänner 250. Är isch in dr Calixtus-Katakombe z Rom bstattet wore. Sy Sarkophag het me 1915 entdeckt.

Au wänn s wenig bstetigti Quällen us sällere Zyt het, git s doch gnue Hiiwys druf, ass s Episkopat vum Fabianus großi Bediytig in dr Gschicht vu dr frieje Chilche ghaa het. Är soll d Chilche nei organisiert un au e Huffe Gmaine im hitige Frankrych grindet haa.

Är isch in Glaubesfrooge mit em Origenes in Verbindig gstande, em große Chilchelehrer vum Oschte. No dr Iberliferig het er Rom in sibe Diakonatsbezirk mit 7 Diakon un 46 Presbyter yydailt: S isch di friescht Grundlag vu dr spetere Kardinalstitelchilche, wie s si hite git.

## Schutzpatron
Dr hailige Fabian giltet as Schutzpatron vu dr Hafner un Zinngießer. Derzue isch er zäme mit em hailige Sebastian dr Schutzpatron vu dr Stadt Selm z Weschtfale.

Syni Attribut sin s Papschtchryz, s Schwärt un e Duube.

In syre Heimatstadt Rom isch dr hailig Fabian dr Names- un Schutzpatron vu dr Titelchilche *Santi Fabiano e Venanzio*. Derzue isch er Patron vu vyl anderne Chilche.

E Dail vu dr Reliquie, dodrunter au der Chopf vum hailige Fabian, stehn uf em Hauptaltar im Dom z Fulda. D Bai vum Hailige sin wahrschyns mit em Rabanus Maurus uf Fulda chuu. Sy Hauptgrab mit em greschte Dail vu dr Bai isch in dr remische Chilche Santa Prassede. Dert ane sin si vu dr Calixtus-Katakombe iberfiert wore.

## Gedänkdag
* Katholisch: 20. Jänner (Nit gebotene Gedänkdag im Allgmaine Remische Kaländer).
* Orthodox: 5. Augschte

## Buureregle
Zum Gedänkdag vum Hailige Fabainus git s e Huffe Buuregele:
* An Fabian und Sebastian fängt der rechte Winter an.
* Um Fabian und Sebastian, da fängt der Baum zu saften an.
* Sturm und Frost an Fabian, ist allen Saaten wohlgetan.
* Fabian im Nebelhut, der tut den Bäumen gar nicht gut.
* Tanzen um Fabian schon die Mücken, muss man später den Kühen das Futter bezwicken.
* Sonnenschein um Fabian und Sebastian, der lässt den Tieren das Futter ausgah'n.
* Um Fabian und Sebastian, da nimmt auch der Tauber die Taube an.

## Literatur
* 
* 

## Weblink

* Ökumenisches Heiligenlexikon
* Gsamtwärch vu ''Migne Patrologia Latina'' mit Inhaltsverzaichnis
Württembergische Eisenbahn-Gesellschaft

D' **Wirttąbergische Eisąbå-Gsellschaft mbH** (WEG) isch ą priváts Eisąbåontęrnemmą en Deitschland. Seit ąm Vęrkaof vó de Gschäftsåtaile vó dęr EnBW ghért's z'100 % zur Transdev GmbH Gruppe.

## Gschicht
D'Wirttąbergische Eisąbå-Gsellschaft isch am 13. Mai 1899 en Stuągęrt grendt wordą. Sui hot bis 1907 siebą Nebebåną ond oi Lokálbå en Wirttąberg baut, mit mé als 100 km Streckąlänge. De Streckeną vó dęr WEG deąn koi zsammąhängądes Netz bildą, weil męr blóß då Privátbåną hot bauą kenną, wó's sich fir'd Staatsbå net glohnt hot. Des sen maistens Randgebiete gwä, wó an de Industriezentrą hen ågschlossa werdą wellą.

### Aigątomsvęrhältnisse
Em Jår 1909 hot d'AG für Bahn-Bau und -Betrieb (BBB) mit 95 % d'Aktiąmehrhait an dęr Wirttąbergischą Eisąbå-Gsellschaft kaoft. D' BBB isch 1928 vó dęr AG für Verkehrswesen (AGV) ufkaoft wordą on' hot sich ab 1929 Deutsche Eisenbahn-Gesellschaft (DEGA, spätęr DEG) gnannt. Bei dęr Nuiordnong vom AGV-Konzern hot d'AGV nå 95 % vodde Aktią vó dęr WEG bsessą. 1966 hot-męr d'WEG vó annąręr Aktiągsellschaft en ą GmbH omgwandelt.

Zwischą dęr DEG on' dęr WEG isch seit 1968 ą emmęr stärkere Vęrbendong entstandą, wó nå ao d'DEG dęr gréßte Tail vodde Gschäftsfiąhrongsufgábeną iąbęrnommą hot.

2000 hot d'EnBW ihren Åtail vó 40 % an dęr DEG an dęr franzésische Konzern Vivendi vęrkaoft, wó dådądurch zom Alloiaigetiemęr wordą isch. Seit 2015 firmiert dęr Vivendi-Nåchfolgekonzern ontęr'm Námą Transdev GmbH.

### Vęrdieselong
D'WEG isch Vorreitęr bei dęr Verdieselong ihrer Streckeną gwä. Om dęr Betrieb längęrfristig ao ufrechterhaltą zom kenną, hot d'WEG bei der Maschinąfabrik Esslengą zwé Esslengęr Triebwágą bschafft. Ao vó dęr Deitschą Bondesbå&nbsp;(DB) sen Dieseltriebwágą braucht erworbą ond modernisiert wordą. Sotte Fahrzeig hen nå dęr gsamte Vęrkehr iąbęrnommą. Gietęrwaggós hot-męr oifach åghengt ond s'Fahrzeig isch entsprechąd stärkęr motorisiert wordą.

### Modernisierong
Åfang de 80-er Jår hot d'WEG ågfangą, ihre alte Triebwägą z'modernisierąt. Męr hot a nuis Lógo entwickelt ond en eigną graoą Åstrich fir de Wäga, ond ą oråschne Farb fir's Feąstęrband gnutzt.

### D'WEG heitzomtág
Heit isch dęr WEG blóß nó oi aigne Strecke mit regulärąm Betrieb: s'Tälesbähnle vó Nirtengą noch Neiffą.

Älle vó dęr WEG betriebene Streckeną sen en dęr Verkehrs- und Tarifverbund Stuttgart (VVS) integriert.

Außerdém ęrbrengt d'WEG Laistongą fir d'Deutsche Bahn em Logistikbereich ond betreibt ainige Omnibusontęrnemmą.

## Streckąnetz

## Literatur
* &nbsp;

## Weblinks
* Württembergische Eisenbahn-Gesellschaft mbH
* Fahrzeugliste
Liste der Erzbischöfe von Freiburg

Die folgenden Leid wared **[[Bischof|Erzbischef]] vom [[Erzbistum Freiburg]]**. Dr gegawàrdig isch dr ledschde en dr Lischd.

## Weblink
Richard Beitl

**Richard Beitl** (* 14. Mai 1900 en Schruu; † 29. März 1982 au do) war a österreichischer Volkskundler ond Autor.

## Endwigglong
Beitl hod s Jesuitakolleg Stella Matutina en Fealdkirch ond hod drnooch a Studium vo Germanistik, Kunstgschichd ond Philosophie gmachd. 
Drnooch hod dr Beitl am Atlas der deutschen Volkskunde en dr Zentralstell Berlin gschaffd. 1933 isch r an dr Universidäd Berlin habilidierd worra mid em Thema *Deutsches Volkstum der Gegenwart*. En dr folg war r Dozent an dr Universität Berlin ond Kulturdezernent en Schruu. Sei Arbeidsgebied war d Volkskund.

Er isch dr Vaddr vom Klaus Beitl.

## Vreffendlichonga
* *Brot*, Berlin 1930 
* *Deutsche Volkskunde*, Berlin 1933
* Wörterbuch der deutschen Volkskunde (mit Oswald A. Erich) 1936
* Angelika (1939) 
* Der Kinderbaum. Brauchtum und Glaube um Mutter und Kind (1942)
* Johringla (1951), 
* Im Sagenwald. Neue Sagen aus Vorarlberg (1953).
* *Untersuchungen zur Mythologie des Kindes* (1933). Herausgegeben von Bernd Rieken und Michael Simon. Waxmann, Münster 2007, ISBN 978-3-8309-1809-7 ().

## Weblinks
* Richard Beitl bei sagen.at
* Richard Beitl im Verzeichnis der künstlerischen, wissenschaftlichen und kulturpolitischen Nachlässe in Österreich
Klaus Beitl

**Klaus Beitl** (* 29. März 1929 en Berlin) isch a österreichischer Volkskundler. 

Klaus Beitl isch 1929 als Soo vom  österreichischa Volkskundler Richard Beitl en Berlin gebora.

R war vo 1978 bis 1995 Direktor vom Österreichischen Museums für Volkskunde (ÖMV). Zwischadure war r au Schriftleiter vo dr Österreichischen Zeitschrift für Volkskunde.

## Veröffendlichonga
**Votivbilder. Zeugnisse einer alten Volkskunst*. Salzburg 1973.
**Liebesgaben. Zeugnisse alter Brauchkunst*. Salzburg 1974.
**Landmöbel. Zeugnisse alter Handwerkskunst*. Salzburg 1976.
**Volksglaube. Zeugnisse religiöser Volkskunst*. Salzburg 1978.
*(Hrsg.): *Methoden der Dokumentation zur Gegenwartsvolkskunde: Die Zeitung als Quelle*. Referate des 1. internationalen Symposiums des Instituts für Gegenwartsvolkskunde der Österreichischen Akademie der Wissenschaften vom 10. bis 11. Mai in Mattersburg. Österreichische Akademie der Wissenschaften/Philosophisch-Historische Klasse, Sitzungsberichte, Bd. 469, Wien 1988.
*"Volkskunde als akademische Disziplin: Studien zur Institutionenausbildung. Referate eines wissenschaftlichen Symposions vom 8.-10. Oktober 1982 in Würzburg" (Hrsg., mit Wolfgang Brückner)
*Zahlreiche Kataloge zu Ausstellungen des ÖMV.

## Fuaßnota
Oberrieden

**Oberrieden** isch de Name vo däne Ort:

z Dütschland:
* Oberrieden (Schwaben), e Gmaind im Landchrais Underallgäu, Bayern 
* *Oberrieden (Altdorf bei Nürnberg)*, en Ortstail vo de Gmaind Altdorf bi Nürnbärg, Chrais Nürnberger Land, Bayern 
* *Oberrieden (Bad Sooden-Allendorf)*, de gröschti Ortstail vo de Gmaind Bad Sooden-Allendorf, Werra-Meißner-Chrais, Hesse

i de Schwiz:
* Oberrieden ZH, e Gmaind im Kanton Züri

**Lueg au:**
* Oberried
* Oberriet
Schmutz

**Schmotz**, in andere alemannische Dialekt **Schmutz**, isch èn alemannischè Uusdrugg für Schmalz un Spysfett. *Öppis schmotzerè* heisst sinngmäss, dass mò öppis in Schmalz, Fètt odder Butter uusbachè duèt. Dõdemit isch Schmotzerè glychbedütend zuè Frittyrè – irgendwenn annedubaki hèt mò im alemannischè Sprõchruum schmotzerè mit frittyrè ersetzt. 

Dè Uusdrugg *schmotzig* wörd hützdaag untèr andèrèm im Zämmèhang mit em Schmotzige Dunschtig bruucht. Dè Schmotzigè Dunschtig isch dè letschte Dunschtig vor èm Aafang vo dè Faschtèzit, wo mò sich no eimòl vor èm Faschtè öppis Schmotzigs zum Ässè gmacht hèt. Asè hèt d Tradition vo dè Fasnet diè traditionellè Uusdrügg *Schmotz* un *schmotzig* bis i diè hütigi Zit am Läbbè erhaaltè.

## Einzelnõchwys
Schmutz (Begriffsklärung)

**Schmutz** cha Verschides ghäisse:
* *[[Schmutz]]* oder *Schmotz,* en anders Wort för Schmalz und Spysfett
* *[[Kuss|Schmutz]],* *Schmatz* oder *Müntschi* oder *Chuss* (wä me mit de Lippen en andere Mäntsch oder en Gägestand birüert)
* es Verbalabstrakt zu *schmitze,* aso öppe Wurff, Hiib, Schlaag (bäidi äigetli und überträit), Stooss und dänn au Platzräge

Nöd alemanisch isch *Schmutz* im Sinn vo *[[Dreck|Dräck]]*.

**Schmutz** isch de Familiename vo däne Persone:
* Carl Schmutz (1787–1873), en öschtriichische Regimäntskommandör, Landwirt und Autor vom Historische Lexikon vo de Steiermark
* Christian Schmutz (* 1970), en Schwizer Journalischt, Schriftsteller und Dialäktoloog
* Christine Schmutz (1838–1906), e dütschi Mennoniti
* Godi Schmutz (* 1954), en Schwizer Radrännfahrer
* Julian Schmutz (* 1994), en Schwizer Iisockeyspiller
* Olivier Schmutz (* 1971), en Schwizer Judokämpfer

Dezue git s au no
* *Schmutz (Film),* en öschtriichische Kinofilm (1985) vom Paulus Manker
* *[[Nikolaus-Begleiter|Schmutzli]],* de Bigläiter vom Samichlaus i de Schwyz
Geschirr (Kochen)

** Gschirr ** brauchd ma zom Kocha ond zom Essa. S geid s en älle megliche Forma ond Materialie. Weil ma, bsondr zom Kocha ond Brota ebbes brauch, wo drmid ma ebbes mid Feur gara kaa ohne s z vrbrenna, hod s des scho bal nach em Gebrauch vom Feur aagfaanga z endwiggla.

## Materalie


Jumbo_kebab_at_Xinjiang_Restaurant_(20141121184744).JPG|a Spieß
JomonPottery.JPG|wahrscheinlich ois vo de erschde Kochgfäß
Pfanne_%28geschmiedet%29.jpg|a Metallpfanna
Toepfe (fcm).jpg|jedsd hend Älle gsichdsloses Gschirr
Schweizer_Armee_-_Gamelle_%28Feldessgeschirr%29.JPG|*Kochgschirr* vom Militär


Holz hod ma zom Aufschbiaßa vom Essa ond om s ens Feur halda kenna gnomma. Om ebbes kocha z kenna hod s abr nix daugd. Lätte war oine vo de erschde Lösonga. Aus Metall gmachds Gschirr hod fir dia Aufgab no bessr daugd.

## Forma
Gschirr hod s als Pfanna, Töpf, Chachla, graoß ond kloi, rond ond eggig, hoa ond flach – grad wia s brauchd.

## Bsondre Forma
S Kochgschirr isch fir Leid mo beim Militär warad, so wia en dr Schwiiz d Gamelle, a feschdr Begriff.

## Guck au
* Was isch abr au des ?

## Lidradur
* Bee Wilson: *Consider the Fork: A History of How We Cook and Eat*. Penguin Books, London 2013, ISBN 978-0-141-04908-3.(Englisch)

## Wo s her isch


## Amergonga


## Nedsadressa
* Geschichte des Herdes uf planet-wissen.de
Mehl

**Mehl** isch 
* s Ergebnis vom mahla zom Beisschbiel vom 
** Gedräid, guck au Mehl
** Gstäi, guck au Steinmehl 

* dr Nama vo Persona:
* Hans Mehl (1914–1998), deitscher Autor und fränkischer Mundartdichter
* Erwin Mehl (1890–1984), eschtreichischer Sportwisseschaftler
Johannes Paul I.

Dr **Pabst Johannes Paul I.**, mit bürgerligem Name *Albino Luciani,* (* 17. Oktober 1912 z Forno di Canale; † 28. Septämber 1978 i dr Vatikanstadt) isch 1978 nach dr Zehlig vo dr katholische Chille dr 262. Pabst in dr Gschicht vo dr Chile und dr bishär letschti Italiäner gsi. Sis Pontifikat isch mit ere Duur vo nume grad 33 Däg eis vo de chürzischte gsi.

Dr Albino Luciani isch us eme chline Dorf i de Dolomite choo, wo zue de Provinz Belluno ghört. Z Belluno het er s Prieschterseminar bsuecht und isch 1935 zum Prieschter gweiht worde. 1958 isch er Bischof vo Vittorio Veneto und 1969 Patriarch vo Venedig worde. Ab 1973 het er em Kardinalskollegium aaghört.

Im Konklave isch er im Summer 1978 unerwartet zum Pabst gwählt worde. Dr Pabstname *Johannes Paul* isch e Doppelname, wo us de Näme vo de beide Vorgänger Johannes XXIII. und Paul VI. zämegsetzt isch. 

Wäge sym plötzliche Tod im Amt het’s Verschwörungstheorie gäh, de Pabst sig vergiftet worde, zum verhindere, dass korrupti Macheschafte im Vatikan ufdeckt würdid. Es wird aber vermuetet, dass er scho lenger härzchrank gsi und an ere Härzrythmusschtörig gschtorbe isch.

## Litratur
* E Karmelitin: *Johannes Paul I. Das Leben des lächelnden Papstes.* Verlag Neue Stadt, München 1994.
* 
* Aloys von Euw: *Mit Bergschuhen geht man nicht in den Vatikan - Johannes Paul I.* Rex-Verlag, Luzern 1992.
* Georges Huber: *Johannes Paul I. Gottes strahlender Meteor.* Christiana-Verlag, Stein am Rhein 1979, ISBN 3-7171-0762-3.
* Regina Kummer: *Albino Luciani, Papst Johannes Paul I. – ein Leben für die Kirche.* Verlag Styria, Graz 1991, ISBN 3-222-12004-8.
* Regina Kummer: *Papst Johannes Paul I. begegnen.* St. Ulrich-Verlag, Augsburg 2008, ISBN 978-3-86744-047-9.
* Andrea Lazzarini: *Johannes Paul I. Der Papst eines neuen Morgens.* Herder, Freiburg 1978.
* Josef Mühlbauer: *Nur einen September lang. Der Papst der 33 Tage.* Derscheider, Much 1978.
* Hans-Günter Röhrig: *Johannes Paul I. Ein Lächeln Gottes für die Welt.* St. Otto-Verlag, Bamberg 1978.

## Weblingg

* Die wichtigste Schrifte, Brief und Aasproche, wo dr Pabst Johannes Paul I. verfasst het (deilwiis uf Dütsch)
Marco Mathis

Dr **Marco Mathis** (* 7. April 1994 z Dettnãng) isch e dytsche Radsportler, wu uf dr Stroß un dr Bahn aktiv isch.

## Sportligi Laufbahn
Anne 2010 isch dr Marco Mathis bi dr Quärfäldmaischterschafte vu dr Juged vu dytsche Vizemaischter. Im Johr 2012 het er e Etappe vum Junioreränne *Tour de la Région de Lodz* gwunne un isch in dr Gsamtwärtig vu dr Internationale 3-Etappe-Rundfahrt uf Rang drei chuu.

Bi dr Dytsche Bahnmaischterschafte 2013 isch dr Mathis zäme mit em Christopher Muche dytsche Vizemaischter im Zwaier-Mannschaftsfahren un im Johr derno Dritte mit em Pascal Ackermann. Anne 2015 isch er zäme mit em Kersten Thiele, em Michel Koch un em Maximilian Beyer Blatz zwee in dr dytsche Maischterschaft in dr Mannschaftsverfolgig.

Bi dr Dytsche Maischterschafte 2016 isch dr Marco Mathis dr erfolgrychscht Sportler im Uusduurberaich gsii: Är het drei Medaille gwunne, ai guldeni in dr Ainer- un in dr Mannschaftsverfolgig (mit em Maximilian Beyer, em Leif Lampater un em Lucas Liß) un a silberni im Pinktfahre. In dr Mannschaftsverfolgig isch sy Team im Cottbuser Radstadion mit 4:08,891 Minute ne neie Bahnrekord gfahre. E baar Wuche vorhär het er bi dr Dytsche Stroße-Radmaischterschafte uf Rang drei im Ainzelzytfahre vu dr U23 chuu.

Im Oktober 2016 isch dr Marco Mathis Wältmaischter (U23) im Ainzelzytfahre.

## Erfolg
;2015 
*  Dytsche Maischter - Mannschaftszytfahre
;2016
*  Wältmaischter (U23) - Ainzelzytfahre
*  Dytsche Maischter - Ainerverfolgig, Mannschaftsverfolgig (mit em Maximilian Beyer, em Leif Lampater un em Lucas Liß)
*  Dytsche Maischter - Mannschaftszytfahre

## Team
* 2013 rad-net Rose Team
* 2014 rad-net Rose Team
* 2015 rad-net Rose Team
* 2016 rad-net Rose Team
* 2017 Katusha–Alpecin
* 2018 Katusha–Alpecin

## Weblink

* 

## Fueßnote
Mehl (Getreide)

**Mèhl** isch d häufigschd Verwendong vom Korn. S isch oine vo de wichdischde Zuadada fir Essa.

## Gschichd

Wheat_Tomsk.jpg|Woiza
Barleyfield.jpg|Gerschda
Pounding_millet_MS0818.jpg|Mörser (Burkina Faso)
Cloppkappenwind250411090.jpg|Mahlschdoi
Amrum_M%C3%BChle.jpg|Windmühl
Flours.jpg|mini|s Mèhl
Musmehl.jpg|Muesmèhl


S kloimacha von Kerner isch urald. Des hod zwoi Grend. S muaß dr Inhald vo de Kerner vo de Schaala drennd werra ond dr naarhafde Kern muaß zrkloinerd werra. D aldeschde Method war s zerreiba. Reibschdoi hod ma von vor 20.000 Joor gfonda. A zwoide Method isch s, d Kerner en ama Mörser zrschdoßa ond s Ergebnis z sieba. Mahla mid em Mühlschdoi hend scho d Römer kennd. S schwäbisch Muesmèhl werd us gröschte Kerndle gmacht, deswege isch lang haltbar.

## Sorda
Nadierle geids es Mèhl en viele Sorda. Fir vrschiedene Vrwendonga hods vrschiedene Sorta. Fir Nudla brauchds andrs Mehl wia firs Backa.

;Eidoilonga

### Früchd
;Mèhl aus Körner
Neba m Haber, em Dinkl, em Emmer, am Rogga, Gerschda wurd dr Wioiza gmahla abr au andrs Korn wia Welschkorn, Hirse odr Reis wurd zua Mehl gmachd. D wichdigschde Mähl send d Mähl mo zom backa vrwended werrad.

;Mèhl vo andre Früchd
Au Bohna, Erbsa, Kichrerbsa  odr Linsa kaa ma mahla.

;Lebensmiddl mo au als Mèhl gnomma werra
Mèhl aus Kardoffla

### Feihoida
Vom *Staubmehl* ibr drschiedene *griffige* Mèhl bis zom Griaß wurds fir vrschiedene Vrwendonga gmachd.

### Zsammasedsong
S Mèhl wurd nach m Mahlvrfahra ondrschiedlich. Dr Aadoil vo de Schala am Mehl isch au für d Farb wichdig.

## Weblink

* Mehl-Typen nach DIN von 405 bis 1800 uf essen-und-trinken.de

## Wos her isch
Institut d’optique Graduate School

D **Institut d'optique Graduate School** esch e Technischi Hochschuel vu Palaiseau (Frànkrich). Si isch Mitgliid vo der *Conférence des Grandes Ecoles* und vo der *Université Paris-Saclay*. S isch oine vo dene 210 Hochschuala o d Titl vom a Diplomingenieur (diplôme d'ingénieur) vrleiha kennad.

## Gschichd
Nach dr Grendong 1917 hod s Inschdidud 1920 aagfanga z schaffa. 

## Programm
Dr Schwerpunkt vom Schaffa isch d Obdik ond d Aawendong en dr Induschdrie ond dr Wisseschafd.

## Weblink

* www.institutoptique.fr (frànzeesch)

## Wos her isch
Geschirr

**Geschirr** (ahd. *giskirri*, Gfäß, Gerät, Werkzeig, Eispannong usw.)

* älle Gfäß ond Gerät, mo ma zom zuabreita vo Essa brauchd, guck au Geschirr (Kochen)
* älle Gfäß ond Gerät, mo ma zom Auftraga ond zom Essa vo Mahlzeida brauchd, guck au Geschirr (Essen)

* S Lederzeig fir s Vieh zom Schaffa (Zugdier wia Gäul ond Rendviecher, Reiddier wia Gäul), guck au Geschirr (Zugtier)
Hürrlingen

**Hürrlingè** isch èn Ortsdeil vo dè Gmeind Üülingè-Birchèdorf im Landchrais Waldshuèt.

## Geografy

Hürrlingè lyt im Südschwarzwald weschtlich vom Fluss Schlüècht un öschtlich vom Fluss Mettma, im Bachdal vom Rièdèmer Dorfbach un guèt 1 km dalobsi vo Rièdè. 
Dè Gmeindehauptort Üülingè lyt 3 km öschtlich vo Hürrlingè, Birchèdorf lyt 4,3 km èwäg im Nordoschtè. Dè Hauptort vo dè nördlichè Nõchbòrgmeind Grõfuusè lyt 4,8 km nordweschtlich vo Hürrlingè. Schlièßlich isch Hürrlingè 12,3 km vo dè Chreisschtadt Waldshuèt èwäg in nordöschtlicher Richtung glègè.

## Gschicht

Wôrend dè Säkularisation isch Hürrlingè im Johr 1803 zèrscht zum Großpriorat vom Malteserordè chò, denn unter Schwõbe-Hèrrschaft un è Johr, 1806, zum Großherzogdum Baddè chò.

Am 1. Juli 1971 hèt sich Hürrlingè als èrschtes Dorf vor dè Gmeindereform z Baddè-Württèbärg dè *Vyrdälergmeind* Üülingè-Birchèdorf aagschlossè.

## Bolitik
Hürrlingè isch e Ortschaft noch èm Baddè-Württèbärgischè Kommunalrächt. Sällewäg hèt's e begränzti Selbschtverwaltig mit ènèm Ortschaftsròòt un èm Ortsvorschteher.

## Vorein
Hürrlingè kooperyrt bi dè Vorein mit èm Gschpönli Rièdè, i dèm mò dè Narrèvorein *Hü-Ri* zämmè mit Rièdè gründet hèt. Hü-Ri bedütet Hürrlingè-Rièdè, dõdemit wörd durch desèll Nammè d Zämmèarbèt glych aazeigt wiè mit dè Narrèmaskè, wo us ènèm Januschopf bschtòt. 

## Vokeer
D K 6500 gòt als Hürrlinger Ortsdurchfaart im Rièdemer Dorfbach nõch. D K 6500 gòt nördweschtlich vo Hürrlingè uff dè Bärg uè un zwüschè Buggèrièd un Mettèbärg durrè uff Grõfuusè. Südöschtlich gòt d K 6500 öppè 1 km uff Rièdè abbè, è Stugg witer unnè gòt K 6500 bi Rièderschteeg i d Schlüèchtdalschtrõß L 157 übber. I dè Dorfmitti zwygt gu Oschtè d K 6504 ab, wo uff Üülingè gòt. Diè nägschtè Fèrnvokeersschtrõße sin d B 500, d B 314 un d B 34, vo dènnè Hürrlingè 8-12 km entfèrnt lyt. Dè nägschte Autobahn-Aaschluss isch 36 km èwäg, sèll isch d A 864 bi Donau, dè Zuèbringer zu dè Boddèsee-Autobahn.
Baanaaschluss isch im Südschwarzwald traditionèll schwyrig, dè nägschte Baanhof isch z Düèngè in èm Abschtand vo 10 km a dè Hochrhybaan. Schwyrig isch sèll dõrum, well d Busvobindungè im Linnièvokeer weg dè gringè Aazaal Vobindungè vill Zit bruuchèd.

## Sehenswürdigkeitè
Hürrlingè hèt è Wasserdrèttschtell, wo vo dè yheimischè Fremdèzimmervomièter baut worrè isch.

## Weblinggs
* https://www.uehlingen-birkendorf.de/verzeichnis/objekt.php?mandat=146355

## Quälle
Kleinbahn im Sindelfinger Sommerhofen-Park

D **Kleiboh em Sommerhofa-Park** vo Sendlfenga ischt a Miniatur-Boh, wo d Leit (et bloß d Kender, sondern au de Erwachsene) zo ihrem Vorgniaga a Ronde drmit fahra kennet.

## Gschicht
Em Johr 1980 hot sich z Sendlfanga a Grubbe vo Bäschtler zom Vorei *Dampfbahnfreunde Sindelfingen e. V.* zamma-gschlossa. Glei noch dr Grendong hend dia Mitgliider drmit oogfanga, a knabb oin Kilomeder langa Strecke zo baua mit zwoi Brucka ibr da Sommerhofa-Bach, oimol nom ond nochher wider rom. Späder send so noch ond noch Gebeide drzuakomma: an Bohhof als Voreinsheim mit-ra Gardawirtschaft ond a Stellwerksheisle. Wia no a baar Johr druff d Stadt Sendlfenga da Zuschlag zor Ausrichdong vo dr bada-wirdabergischa Landesgardaschau 1990 kriagt hot ond dr Schwerpunkt vo dera Ausstellong fir da Sommerhofa-Park plant worra ischt, hot dr Dampfboh-Vorei sei Strecke vollkomma nei gschdalda miaßa. De heidig Strecke ischt rond 850 Meter lang. Während dr Gardaschau hot jeda Dag dr Fahrbetriib staddgfonda. Des ischt oina vo de Hauptaddrakziona vo dera Schau gwäa. Ond au heitzodag fendet der Fahrbetriib en dr Bevelkerong an rega Zuaschbruch.

## A baar technische Zahla
Uff dera Fahrstrecke fendet mr älle viir Spurweida, wo’s en Europa geit: 89, 127, 144 ond 184 Millimeder. Drom laufet emmer viir Glois neaba-anander her. S geit 18 mehrspurige Zongaweicha. Bei dr Fahrt hend dia Ziig an Hehaondrschiid vo 2,9 Meder bei-ra maximala Steigong vo 2 Prozent zo ibrwenda.

## Fahrbetriib
Fahrbetriib herrscht emmer an jedem Sonndich ond Feierdag vo morgens zehna bis oobnets om sechsa en de Monet April bis Okdober. Herrscht an so-ma Dag abr a Sauwedder, no ko’s au sei, dass dr ganz Fahrbetriib ens Wasser fellt. Do drneaba geit’s noh Sonderfahrdäg zo Hällowiin ond zom Niklausdag. Meischdens fendet au oimol em Johr a internazionala Dampflokomodiva-Schau stadd, wo befreindede Kleiboh-Vorei aus andre eiropäische Lender zo Gascht send ond ihre Ziig präsendiiret.

## Weitre Bilder

Dampfbahnfreunde sommerhofen 10090020.jpg| D Lokomodiv uff deam Bild tregt da Nama *Mölm*. 
Dampfbahnfreunde sommerhofen 09180016.jpg| Dr Zug kreizt an Weag.


## Weblink
* Dampfbahnfreunde Sindelfingen e.&nbsp;V.
Präfektur (Frankreich)

Z Frankrych isch d **Präfektur** () dè Amtsbezirk von èm Präfektè, sèllè Bezirk isch deggungsglych zum Department. Ußerdèm bezeichnèt s Wort dè Hauptort (frz. **') vom Amtsbezirk un èm Departement un s entschprechende Verwaltungsgebäude vom Präfektè un sim Mitarbeiterschtaab. D Präfektur bezièt sich also uff s glyche Gebièt wiè s Departement, unterscheidet sich abber im Uffgabègebièt un èm Voantwortungsberych vo dè Departementsvowaltig.

Im französischè [[Einheitsstaat|Einheitsschtaat]] unterstòt d Präfektur im [[Innenministerium (Frankreich)|Innèminischterium]] z Paris, un dõdemit dè französischè [[Regierung|Regyrig]].
Dè oberschte Vowaltungsbeamte von èm Département isch bis 1982 dè [[Präfekt (Frankreich)|Präfekt]] (frz. **') gsi. Um diè dezentrale Strukturè z Frankrych z stärkè, hèt mò im Johr 1982 per Gsetz d Stellung vom Departmentrõt uff Koschtè vo dè Präfektur vobesserèt. Diè drunter ligendi Gliderungseinheit isch s Arrondissement, wo in èrè Unterpräfektur vorschtòt, wenn i dè Gmeind (frz. **) nit scho d Präfektur sèlbscht isch. D Präfektur vo dè Hauptschtadt von èrè Region isch glychermassè d Präfektur vo sebbèrè Region.

D Vowaltungseinheit vo dè Präfektur isch è Yrichtung, wo zu dè Zit vom Konsulat unter m Napoleon Bonaparte gschaffè worrè isch un hèt bis hüt Bschtand.

Hüt git s z Frankrych 100 Präfekturè. È Uusnaam bildet dè Agglomeration vo Paris, wo d Bolizeipräfektur für d Départements Paris (Ordnungsnummèrè 75), Hauts-de-Seine (92), Seine-Saint-Denis (93) un Val-de-Marne (94) zämmègfasst sin. Diè zletscht gnenntè drei Départements hèn abber einèwäg iren Hauptort, wo ebbèfalls als Präfektur benamst wörd:
*92 (Hauts-de-Seine): Nanterre
*93 (Seine-Saint-Denis): Bobigny
*94 (Val-de-Marne): Créteil

Sèll zeigt sich au bi dè Stationsnammè vo dè Métro un èm RER: *Nanterre-Préfecture*(RER A) sowiè *Créteil-Préfecture*(M8).
Télécom ParisTech

**Télécom ParisTech** esch e Technischi Hochschuel vu Paris (Frànkrich). Si isch Mitgliid vo der *Conférence des Grandes Ecoles*.

## Gschichd
D Aafäng vom Inschdidud send em 19. Jahrhundert. Mid dr Endwigglong vom Nachrichdawesa hods d erschde Schridd gääba. 1876 isch a Boschd eigrichd worra. D erschde Schul drfir war de l'École Supérieure de Télégraphie (EST) 1878. omdaufd en l'École Professionnelle Supérieure des Postes & Télégraphes (EPSPT) 1888, l'École Supérieure des Postes & Télégraphes (ESPT), d'école nationale supérieure des postes et télécommunications (ENSPTT), a Doil d ENST (École nationale supérieure des Télécommunications), 

1991 send zwelf Hochschuala zsemmagfierd worra: D 'École polytechnique (HEC) (seid 2008), Arts et Métiers ParisTech, Mines ParisTech, d École des Ponts ParisTech, l'ENSTA ParisTech, l'ENSAE ParisTech ond l'ESPCI ParisTech. 1992, hod s ENST zsemma mid dr École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) s Institut Eurécom, en Sophia Antipolis grended.

Wega dr Liberalisierong vo de Kommunikations-Märkt 1997 hod dr Schdaad se zruckzoga ond hod sia Schualla en a Groupe des écoles des télécommunications (GET) ibrfiehrd. En dera Grubb warad no ENST (friahr Télécom Paris), ENST Bretagne, INT (Télécom INT, INT Management). Gfiahrd wurd d Grubb vom Conseil général des technologies de l'information (CGTI).

Seid 2008 hoißd des GET Institut Télécom. Au d andre Inschdidud hend se omdaufd. Seid 2012 isch dr Nam vom Institut Télécom Institut Mines-Télécom.


Datei:Telecom ParisTech.JPG|200px|S Haus
Datei:Paris department land cover location map.jpg| D Lag


## Zualassong
Fir d Zualassong geids vrschiedne Meglichkoida: En allgemeiner Wettbewerb nach ara Vorbereidongsklass (CPGE), mid ama Universidädsdiplom ema Masterabschluß M1. Leid mo a dobblds Diplom han wellad mid ama Abschluß vo ara École Polytechnique.

## Forschong
D Thema vo dr Forschung an dr Télécom ParisTech 
* Vrbessrong vom Inforationstransport
* Vrbessrong vo dr Informationsbearbeitung
* Erhald ond Mehrong vom Kulturerbe
* S Vrdraua vo de Kunda fördra

Drfür geids vier Laboratorie
* Elektronissche Kommunikation
* Signal- ond Bildverarbeitung
* Information ond Netzwerk
* Wirtschafts- ond Sozialwissenschaft
Älle send zesmmagfassd em Labor fir Informationsverfahren und –Kommunikation.

## Absolvenda
* Dominique Jean (ENST 1973) : Gneraldirektor vo France Boissons
* Michel Mathieu (ENST 1974) : Senior Vice President Avionics THALES
* Michel Devoret (ENST 1975) : Midglied vo dr l'Académie des sciences (Frankreich), Professor am Collège de France
* François Baccelli (ENST 1977) : Midglied vo dr l'Académie des sciences (Frankreich)

## Weblink

* Télécom ParisTech (frànzeesch)
Joy Division

**Joy Division** isch e Poscht-Punk-Band vu Manchester gsii, wu vum Peter Hook un em Bernard Sumner anne 1976 grindet woren isch. D Band isch zue ihrem erschte Kunzärt as *Stiff Kittens* aagchindet wore, isch zytwys as *Warsaw* aktiv gsii un het si 1978 in *Joy Division* umgnännt. D Band giltet as ain vu dr frieje Hauptprotagonischte vum Poscht-Punk un het e große Yyfluss ghaa uf speteri Entwicklige, unter anderem uf dr Dark Wave un dr Gothic Rock. Noch em Suizid vum Sänger Ian Curtis hän di ibrige Bandmitglider Joy Division ufglest. Anne 1980 hän si si neiformiert unter em Name New Order.

## Studioalbe
* 1979: *Unknown Pleasures* (Factory Records: LP, MC)
* 1980: *Closer* (Factory Records: LP, MC)

## Literatur
* Deborah Curtis: *Touching From a Distance – Ian Curtis & Joy Division*. Faber & Faber, London 1995.
* Ian Curtis: *So This Is Permanence. Joy Division Lyrics and Notebooks.* Uusegee vu dr Deborah Curtis un em Jon Savage. Faber & Faber, London  2014, ISBN 978-0571309559.
* Peter Hook: *Unknown pleasures: Inside Joy Division*. Simon & Schuster, New York und London 2012, ISBN 9780857202161
* Mick Middles: *From Joy Division to New Order: The True Story of Anthony H. Wilson and Factory Records*. Virgin Books, 2002, ISBN 0-7535-0638-6.
* Mick Middles und Lindsay Reade: *Torn Apart. The Life of Ian Curtis*. Omnibus Press, 2007, ISBN 978-1-84609-754-6.
* Paul Morley: *Joy Division: Piece by Piece. Writing about Joy Division, 1977-2007*. Plexus, London 2007, 978-0-85965-404-3
* Horst Puschmann: *Joy Division – INsideOUT*. Sonnentanz-Verlag Roland Kron, Augsburg 1992, ISBN 3-926794-09-7.
* Bernard Sumner: *Chapter and Verse: New Order, Joy Division and Me*. Bantam, New York 2013, ISBN 978-0-593-07317-9.

## Weblink

* 
* Joy Division bi laut.de
* Joy Division Central
* Joy Division – The Eternal
* Eine subjektive Biographie zu Joy Division
Badische Küche

**Badischi Chuchi** nännt mer s regional Ässe un Drinke vu dr Region Baden. Typisch fir d Region sin dr Wyy us dr Ryyebeni, di traditionäll Buurechuchi un Yyfliss us dr Regione drumume (Schwobe, Schwyz, Elsass, Pfalz, Hesse).

In däm Artikel wäre verschiideni Griicht ufgfiert, wu im Badische in dr zwoote Helfti vum 20. Johrhundert gängig gsii sin. E Dail vu däne traditionälle Griicht cha mer mer au in dr Wirtshyyser z Baade ässe, e Dail dervu au in bessere Gaschthyyser, z. B. *Schnägesùbe*. Anderi Griicht git s z Bade nume as traditionäll Ässe in dr Familie oder sogar nume bi dr Buure. Zem Byschpel isch dr *Söumaage*, gfillt mit *Brood ùn Gelriebli,* im Baadische ne traditionäll Buureässe, wu im Geegesatz zue dr Pfalz nit im Gaschthuus aabote wird. Uf dr andere Syte git s natyrli au z Baade e Hufe Griicht, wu s traditionäll au in andere dytschsprochige Regione git, zem Byschpel *Gschweldi, Suurchrut* oder *Rindsrulaade.* Wider anderi Griicht stamme urspringli us andere Regione, z. B. *Schnizel* oder *Linzerdaarde,* sin aber mittlerwyli au im Baadische gängig. Derzue cheme au no iberregionali kommerziälli Produkt, wu scho lang etabliert sin, z. B. *Moorechebf.*

## Sùbe

## Flaisch un Wùùrschd

## Aier

## Chees

## Gmies un Salaad

## Byylaage

## Waaje

## Brood un anderi Bachwaare

## Siessi Sache

## Lueg au
* Küchenbegriffe

## Litratuur
* 

## Weblink
* 
* Badische Landesbibliothek: Badische Kochbücher
Interdiscount

**Interdiscount** (ID) isch è rächtlich unsèlbschtändigi schwizer Elegtronik-Handelschetti. Si ghört dè Coop-Gnossèschaft, drèttèt am Markt abber eigèschtändig uff. Mit öppè 190 Filialè isch Interdiscount dè gröschte Elegtronikdiscounter i dè Schwiz un biètet è breiti Produktpalettè vo Artikel aa, sèll gòt vo namhaftè Hèrschteller bis zuè No-Name-Broduktè, welli unter m Label *Intertronic* aabotè wörrèd.

## Firmègschicht
Interdiscount hèt dè Markènammè Carena i dè 1970er-Johr kauft un hèt sit dèm Foto- un Filmkameras unter sèllèm Namen vodribbè. 1982 hèt d Interdiscount d Meerheit a dè Firmèaadeil vo dè Photo Porscht übbernõ. Diè gröscht Fusion i dè Firmègschicht isch s Zämmèduè vo dè *Interdiscount AG* mit èm *Radio TV Steiner* gsi. Beflügelt durch dè Schwung uss dèrrè Fusion hèt d Interdiscount i dè 1990er Johr vosuècht, i s europäische Uusland z expandyrè, z. B. nõch Frankrych, Dütschland, d Benelux-Staatè un sogar nõch Ungarn. Sèllèwäg hèt s in Budapescht è Interdiscount-Filialè gää. D Expansionsschtrategy isch abber für d ID nit uffgangè, d Firma isch in è bedrohlichi, finanzièlli Schièflaag chò.

S Unternämmè ghört sit 1996 zuè dè Coop, aafangs zämmè mit dè Microspot i dè Coop-Döchter *Simeco* integryrt. Mitti 2002 sin d Aktivitätè vo dè Interdiscount AG uff d Coop übberdrait un d Aktiègsellschaft liquidyrt worrè. Interdiscount isch sit dèm rächtlich un organisatorisch unsèlbschtändig, diè gschützt Bezeichnig wörd vo Coop witterhy für dè sèlbschtändige Uffdritt vo dè Elegtronikhandelschetti bruucht. 2003 wurden fascht alli Filialè umbaut worrè. Im Johr 2007 isch dè Markènammè Microspot als *microspot.ch* vo dè ID reaktivyrt worrè, dè Düèfschtpriisaabièter firmyrt sit dèm unter eignem Markènammè im schwizer Online-Heimelegtronik-Discounter-Markt. Im Johr 2015 sin alli Kassèsischteem uff dè Coop-Standard umgrüschtet worrè. 

## Weblinggs
* Interdiscount
Einwohnerrat Wettingen

De **Iwohnerrat Wettige** isch s Gmeindsparlament vo de Schwiizer Iiwohnergmeind Wettige. Er isch de ältischt Iiwohnerrat im Kanton Aargau und het am 21. Januar 1966 zum erschte Mol taged. Sit sinere Gründig het er 50 Mitglider.

## Vorgschicht
Di legislativ Gwalt in ere Gmeind ligd in de Schwiiz normalerwiis bi de Gmeindsversammlig. Das isch bis im 1965i au z Wettige so gsi. Dur s starke Bevölkerigswachstum sit em Aafang vom 20. Jahrhundert bis in d 1960er-Johr, isch es immer schwiriger worde, s Quorum an Stimmberechtigte z erfülle, wo damals vorgschribe gsi isch. Das het bi 50&nbsp;% vo de 20- bis 60-jährige Manne gläge und in de 1960er-Johr e Beteiligung vo über 2000 Stimmbürger erfordered. Wenn s Quorum nöd erfüllt worde isch, dann het d Versammlig müesse vertagd werde, was in de 10 Johr vor de Iiführig vom Iiwohnerrat acht Mol passiert isch. D Iiführig vom Iiwohnerrat isch dur e kantonali Gsetzesänderig ermögliched worde, wo im 1963 verabschided wore isch. Im Dezember 1964 isch denn vo de Gmeindsversammlig di noi Gmeindsordnig bschlosse worde und am 14. November 1965 hend d Wahle zum erschte Iiwohnerrat stattgfunde.

## Vo 1966 bis hüt
De erschti Präsident vom Iiwohnerrat isch de CVP-Politiker und späteri Grossratspräsident Max Knecht worde. Sini Partei het damals 16 vo de 50 Sitz gha und het d Mandatszahl bis aafangs vo de 1980er-Johr uf 19 chönne usbaue, bevor d Sitzzahl retour gange isch uf hüt 12 Sitz. Dafür het d SVP, wo am Aafang vo de 1980er numme zwei Sitz gha het, in de Legislatur 2014/17 zu de CVP chönne ufschlüsse und isch mit 12 Sitz im Rat verträte gsi. In de Zwüscheziit het d SVP numme no 11 Sitz, wil einer bi de Wahle am 24. September 2017 verlore gange isch. 
Nach de Iifüerig vom Frauewahlrecht im 1971 sind bi de Gsamternoierigswahle im 1973 zum erschte Mal füf Frau gwählt worde, wo am Aafang vo de Legislatur 1974 ihres Mandat aaträte hend. Di erschti und bisher einzig Präsidentin vom Iiwohnerrat isch d Margrit Wahrstätter gsi, wo das Amt als höchschti Wettigeri in de Jahr 2000 und 2001 bekleided het.

## Wahlergäbnis und Sitzverteilig
### Wahlergäbnis un Sitzverteilig vo de Wahl vom 24. September 2017

## Präsidente vom Iiwohnerrat

## Quelle
«Das waren die Pioniere im Aargau», Artikel im Badener Tagblatt vom 19. Oktober 2016
Microspot

**Microspot** isch als Gschäftsberych vom Schwizer Handelsunternämmè Coop Bedryber vom glychnammigè Onlineshop microspot.ch für Unterhaltigs- un Heimelegtronik. S Sortiment umfasst Artikel uss dè Berych Home Electronics, Computing, Foto, Wysswarè, Huushalt un Telekommunikation. Microspot.ch ghört zuè dè Coop-Gnossèschaft, tritt am Markt abber eigèschtändig uff. Microspot hèt  2014 mit ca. 100&nbsp;Mitarbeiter èn Umsatz vo 146&nbsp;Mio. Schwizer Frankè erwǜrtschaftet.
Näbbè m Onlineshop füürt Microspot 20&nbsp; Pick-Up-Stationè, wo bschtellti Brodukt abgholt wörrè chönnè, sowiè drei Showrooms i dè Agglomeration Diètikè un dè Stadt Züri sowiè i dè Agglo vo Bärn, z Moosseedorf. I dè Showrooms wörred Reparadur- un Serviceabwicklig botè, usserdèm sin è baar Brodukt dört uusgschtellt.. Dè Bschtellvorgang cha bi Microspot uusschlièßlich online abgwicklèt wörrè, defür isch die Heiliferig gratis. Diè Bschtellpraxis isch au dè Grund, wõrum mò i dè Showrooms un dè Pick-Ups nüt bschtellè cha. Allerdings cha mò bim Bschtellè d Option *Zahlung bei Abholung* wäälè, denn cha i dè Showrooms bim Abhollè zallt wörrè. Diè Yschränkung bim Bschtellè lyt am Handelsprinzyp vom Online-Händler, mit dèm sich microspot.ch vo 2007 aa in Heimelegtronik-Markt ygfüürt hèt. 

## Gschichtè
1980 isch d Microspot AG vom Bruno Gideon (1931–2015) als stationärè Vokaufshandel gründet worrè. 1996 isch es zu dè Übbernaam i d Coop-Döchter Simeco cho, zu dèrrè au d Interdiscount gehört. 1999 sin sämtlichi Microspot-Filialè i d Interdiscount-Chetti integryrt worrè. D Konsequenz dõdruus isch gsi, dass d Markè Microspot völlig vom Märkt voschwundè isch.

Im Mai 2007 isch d Markè Microspot als Onlineshop für Heimelegtronik widder uff èm Märkt uffdaucht. Im Auguscht 2011 isch èn èrschtè Showroom z Moosseedorf uffgmacht worrè. Èn witèrè Showroom isch z Diètikè ygrichtet worrè, usserdem 20 Abholschtationè in Coop-Filialè z Adliswil, Allaman, Basel (Pfauè un St. Jakob), Bärn, Bièl, Fribourg, Gèmpf, Gunzgè, Krièns, Lausanne, Lozärn, Oftringè, Oultè, St. Gallè, Volketschwil, Winti un Züri (Oerlikè, Sihlquai un St. Annahof). Sèlli Filialè ghörèd entwedder zum Coop-Pronto odder Coop-City Gschäftberych.

Im April isch im Züri HB èn witerè Showroom uffgmacht worrè. Sèllè isch mit ènèrè Flächi vo 30m² dütlich chlyner wiè diè anderè Showrooms, sèllèwäg sin au wènniger Gräät uusgschtellt, defür chönnèd Zubhörartikel für Handys un Drucker sowiè diversi Video- un Audiokabel dirèkt im Showroom im Shopville vo dè *Laufkundschaft* kauft wörrè. Diè minimi Laddèflächi lyt au dõdra, dass mò è witèri Pick-Up-Station am stärkschtè vo Bruèfspendler frequentyrtè Ort i dè Schwiz hèt wellè etablyrè.

Microspot ghört zu dè 2013 un 2014 zu dè zed umsatzschtärkschtè B2C-Onlineshops i dè Schwiz.

## Uuszeichnungè
Microschpot isch 2014 vo Konsumèntèschutzorganisationè zweimòl zum günschtigschtè Onlineshop für Elegtronikbrodukt uuszeichnèt worrè.

## Einzelnõchwys
Präfekt (Frankreich)

**Präfèkt** (französisch *préfet*) isch in Frankrych dè Vodrètter vom Zentralschtaat uff dè Ebeni vo dè Département. Er drait militärischi Uniform un hèt èn militärischè Rang.

Dè Begriff stammt vom latinischè *praefectus*, vo *praeficere* „vorsetzè“ un isch im allgmeinè Wortsinn èn Vorschteher odder Vorgsetztè. 

## Fungtion vom Präfèkt
D Fungtion von èm französischè Präfèkt gòt uff d Zit vom Napoleon zrugg. Bis 1982 isch dè Präfèkt au dè högschte Vowaltigsbeamte von èm Département gsi. Sit dè Dezentralisyrungsgsetz vo 1982, wo uss dè vormòligè schlichtè Vowaltungsunterglyderung Département un Gmeind vollwèrtigi Gebiètskörperschaftè mit eignem Wǜrkungsberych gmacht hèt, wörd d Vowaltung vo dè Département vum gwäälte Präsidènt vom Generalrõt gleitet.

Dè Präfekt isch allerdings witterhy Vodrètter vom französischè Staat im Département un wörd dõher au hüt no vom Staatspräsidènt bschtimmt. Als Leiter vo dè gsamtè dekonzentryrtè Staatsvowaltig im Département unterstòt ym èn Mitarbeiterschtab vo bis zuè dausend Personè, dennè iri Uffgabè z. B. i dè Erschtellung vo Füürerschii, Reisepäss, Chraftfaarzüügzuèlassungè etc. bschtòt; als Repräsentant vom Zentralstaat chömmèd ym bsunders witreichendi Polizeibefugnis zuè (Chef vo dè Brigadè vo dè paramilidärischè Gendarmerie nationale, wo im Voteidigungsminischterium unterschtôn, sowiè vo dè Police nationale sowiè vo dènnè irè Glyderungè, wo im Département stationyrt sin und im Innèminischterium unterschtôn: dè Breitschaftsbolizei CRS un dè Kriminalbolizei *Police judiciaire*, wo im Bfeel vom Magischtrat unterschtòt). Fèrner cha-ner d Unterschtützung vom Inlandsgheimdiènscht DCRI aafordèrè. I sèllèm Zämmèhang koordinyrt dè Präfèkt diè städtischè un kommunalè Bolizeichräft i sim Département, wo im jewyligè Bürgermeischter unterschtôn. Zuèdèm oblyt im Präfèkt d Kommunaluffsicht, wo s wèg Dezentralisyrung bruucht hèt. Er hèt au Befugnis i dè Entwicklungsblaanung.

## Sous-préfet un Préfet de région
D Leitung vom Arrondissement wörd vom *Unterpräfèkt* (französisch *sous-préfet*) erledigt, wo sin Sitz i dè Unterpräfèktur (französisch *sous-préfecture*) hèt. D Vowaltung vom Arrondissement, wo au dè Hauptort vom Département lyt, wörd in Personalunion vom Präfèkt vom Département (also ohni eignè Unterpräfèkt) gleitet.

A sèbbè Ort, wo zglych Präfèktur, also Hauptort von èrè Region sin, vodritt dè Präfèkt als *Regionalpräfèkt* (französisch *préfet de région*) au d Intressè vom Staat gegèübber dè Organ vo dè Region.

## Rächte un Pflichtè
Als Vodrètter vom Staat un uusfüürendes Organ vo dè Bolitik wörd vom Präfèkt absoluti Loyalität gegèübber dè Zentralregyrig z Paris gforderèt. Sèll erklärt, wõrum nu treui Gschpônli vom jewyligè Staatsbräsident vo sèllèm uff vakanti Präfèkturè bruèfè worrè sin.

Dè Präfèktè stôn è Diènschtwohnung (i dè Präfèktur) un èn Diènschtwagè zur Vofüègig. Si dürfèd yr Département nu mit Geneemigung vom Staatsbräsident volõ, well si in Not- odder Katastrophèfäll mit dè Koordination un Leitung vo allnè Sicherheits- un Rettungsdiènscht beuffdrait wörrèd.
Friedrich Widmann

**Friedrich Alexander Napoleon Widmann** (* 10. Dezember 1805 en Buacha, Oberschwaben; † 8. Juni 1876 en Eglofs, Württemberg) war a deidschr Jurist ond Domänendirektor. 

## Läba
Vom 10. November 1825 aa hod dr Widmann Rechtswissenschaft an dr Eberhard Karls Universitet Dibenga schdudierd. Er isch Midglied vom a erloschene Corps en Dibenga, em Corps Allemannia I worra. Des isch abr em gleicha Moned ufglösd worra. R hod noo s Corps Rhenania Tübingen grendad. En dem isch r zom aischda Senior (Airschdr vo ara Studentenverbinduong) gwähld worra. Weil r 2,10 m groaß war, war a guadr Mensura-Fechdr. Nach em Exama hend s en mid emma schööna Comitat (Abschied) vrabschieded ond bis Raodeburg brochd.

1829 war r als a Referendar wiedr en Dibenga, drnoch Aktuar ond Notar bei de Fürstlich Thurn ond Taxischen Amtsgrichden en Schär ond Obermaachtel. Ab em End 1836 hod r als Rentmeister fir d Herrschafd Waldburgisch-Zeil gschaffd ond isch Fürstlich Zeilscher Amtmann (Bezirksamtmann) vom Amt Ober-Zeil (später Doil vom Oberamt Leikirch worra. 
ond Domänendirekdr en Zeil. Zom End vo de 1850er Johr isch r als Domänadirekdor vom Fürschd Alfred I. zu Windisch-Graetz nach Eglofs ibergsiedeld. Drneba isch r a jurisdischr Rod vom Fürschda Constantin von Waldburg-Zeil blieba. Dr Fürschd Waldburg-Zeil war Midglied vom Corps Rhenania Freiburg. D Rhenania Dibenga hod em Widmann 1848 a Ehraband vrlieha.

Vrheiroded war er en erschder Eh (1837) mid *Anna Josefa geb. v. Boscher*, dr Schwester vo seim Corpsbruder Anton v. Boscher, en zweiter Ehe (1862) mid dr *Creszentia geb. Bentele*. Aus boide Ehe hod r fenf Döchter ond zwoi Sööh ghed, von denen dr oi 1865 a Pfarre worra isch, der ander 1875 als Nochfolgr em Amt vo seim Vatddr gschdorba isch. Sei *Karl Widmann* († 1875) war a Tübser Rhenane ond em Corps Suevia Heidelberg, a 'Heidelberger Schwob'.

## Einzelnachweise
Burg Untermettingen

D **Burg Untermettingè**, au **Untermettinger Schloss** dauft, stòt im Steinadal z Mettingè, èm Ortsdeil vo Üülingè im Landchrais Waldshuèt.

## Laag

D Höèburg thront uff èm vorschpringendè Felshörnli öppè 20 Meter übber dè Steina i dè Ortsmitti vo Untermettingè. Am wichtigè Steinaübbergang sött scho i dè römischè Zit è Römerschtrõß durrègloffè gsi. Sèlli isch übber Bechtersbool gu Schwèrzè übber Horrè witter gu Bettmèdingè un Wellèdingè uff Bonndorf gangè.

## Gschichtè
Nõch ènèrè Schenkungsurkundè vo 855 hèt èn Prièschter Meginhard sini Güèter z Mettingè a s Kloschter Rhynau übbergää. Wolf vo Mettingè hèt 875 ebbèfalls sin Besitz a s Kloschter übbergää. 1279 sin d Brüèder Rudolf un Johann vo Mettingè als Schlosshèrrè gnennt worrè. 1349 wörd dè St. Georgsritter Fridrich vo Oftringè erwäänt. Im Johr 1427 isch dè Heinrich vo Ärzingè als Patronatshèrr bezeichnèt worrè, er hèt d Pfandgüèter vo dè Fürschtè vo Fürschtèbärg vowaltet un im 1437 im Schloss gwoont. Für sechs Guldè im Johr hèt er 1462 s Schloss un d Dörfer Obbermettingè un Untermettingè sowiè Obbereggingè mit dè Lüt un Güèter erworbè un dõdemit au s Burgrächt vo Schaffhuusè. 1599 hèt dõ dè Obbervogt vo dè Sulzer Hèrrschaft gwoont, dè Johann Jakob vo Beck. Im Kaufbrièf vom 1.&nbsp;Februar 1610 hèt dè Carl Ludwig Grõf vo Sulz sini Hèrrschaft vo Mettingè a sin „lièbè Schwòger un Bruèder“ Maximilian vo Bappèheim, Landgrõf vo Stüèlingè, vokauft. 1724 hèt s èn Umbau vom landwǜrtschaftlichè Aawesè gää. Um 1900 isch dè Hof an èn Landwǜrt vokauft, dèm sini Vorfaarè im forschtlichè Diènscht vom Fürschtèhuus gsi sin.

## Neuzit
Um 1983 ummè isch d Burg komplètt renovyrt worrè un isch hüt im Brivatbsitz.

## Literadur
* Rudolf Metz: *Geologische Landeskunde des Hotzenwaldes*, 1980
* Heinz Voellner: *Die Burgen und Schlösser zwischen Wutachschlucht und Rhein*, (= Schriftèreiè Heimèt am Hochrhy), hrsg. v. Hochrhy-Gschichtsvorein Waldshuèt, H. Zimmermann KG, Druckerei un Volaag, Waldshuèt 1975, S. 65

## Einzelnõchwys
Gälfiäßler

D **Gälfiäßler** sin è Mundart-Band, wo di vyr Musiger us èm Badnerland chöme. D Gälfiäßler sänèd sich sèlber als Botschafter vo baddischer Kultur un Sprõch. D Lièdtegscht vo dè Gälfiäßler sin grundsätzlich im Alemannischè vofasst.

Èn Nammè hèt sich diè Band nit nu mit irer Mundart-Musig gmacht, sondern au mit dè Vylfalt vo dè Inschtrumänt, wo si schpillè chönnèd. Sèllè Umschtand hèt d Gälfiäßler jetzt au i s Guinness-Buèch brocht als *Diè Band mit dè meischtè Inschtrumänt*, also ènèrè Band mit vyr Musiger, wo 150 Inschtrumènt spillèd.

## Weblinggs
* Websitè vo dè Gälfiäßler
* Websitè vom Schüssele Franz