Liste von Guggenmusiken in Basel

Das isch e **Lischte vo Baasler Gugge**.

## s Wort und d Nääme
Die Gselschafte, wo a dr Fasnacht tien Guggemusig mache, heisse z Basel offiziell sälber au *Guggemusig* oder i dr Umgangssprooch eender eifach *Gugge*. Das Mundartwort törft mit dere Bedüütig vom alte Wort «Gugg» cho, wo me vor langer Zyt im Gspass as Übernaame für d Trumpeete oder s Horn bruucht het, grad wenn me druff nid grad guet gspilt het. S Wort isch bim Schwiizerischen Idiotikon ufgfüert. Und wänn öpper eso gspiilt het, hät men em *Gugger* gseit, zum ne chly hänsle, und dr ganze Musiggruppe ebe *Gugge*. (Mit em Baasler Dialäktwort *Gugge* für e Babbyrsagg het das nüt z tue.) Elteri Nääme für die Art vom Musigmache sin *Chatzemusig,* *Tschinnerättämusig* odr *Schäddermusig* gsi. Z Laufeburg heisst die Fasnechtsmusig no hütt Tschäddermusig. *Guggemusig* seit me z Basel schynts erscht sid ane 1906.

Vili vo dääne Gugge hän baseldytschi Dialäktnääme; es isch e Tradizion a dr Basler Fasnacht, ass als i dr Mundart isch: d Nääme, d Sujets, d Sprüüch, d Zeedel, d Schrifte uf de Wääge un d Schnizzelbängg; d Väärs uf de Zeedel sind en eigeti Art vo dr alemannische Dialäktliteratur und die ganzi Fasnacht isch es grosses Mundartfäscht wo au i de modärne Meedie zum Zug chunt, vilech isch es so öpis wie dr gröschti Dialäktevänt vo dr alemannische Sprooch.

## Fasnechtskultur
Als wäsentleche Deil vo dr Basler Fasnacht sind au d Gugge es Elimänt vom «immateriälle und läbige Kulturguet», wo sid ane 2017 in ere UNESCO-Lischte ufgschriben isch.

No hüt dänkt me, ass d Gugge ihri Musig schynbar zimli wild und mit ere eifache Dinamik und chly schreeg bloose; me seit däm au «schränze» und deil Gugge säge sech grad sälber «Schränzer». S alte Wort «schränze» erklärt wider s Schwiizerischen Idiotikon, und zwar im Band nüün, eso: «auf einem Blasinstrument ohrenzerreissende Töne hervorbringen, “aus voller Kraft in eine Trompete stossen, dieselbe überblasen”». Drwyle merkt me doch bim Zuelose grad, ass modärni Gugge d Stück ghöörig ystudiert vorträge. Es zeigt sech öppen am gnaue Ritmus, und psunders bim *Schlag* vo vilne Baasler Gugge ghört me s hööche Nivoo und wie prezyys, virtuoos und originell si wärche und dr Taggt für s *Spiil* vorgää.

D Lüüt, wo bi de Gugge am Gortèèsch mitlaufe und «schränze» und i de Basler Lokaal und a de Guggekonzärt ufträtte, und au die vo dene ihrem Vortrab hän Goschdüüm und Laarven aa, wo zum «Sujet» basse. Dr Dirigänt chunt uffellig mit dr grosse Laarve dur d Gasse.

Füre Gortèèsch mälde sech d Gugge bim Baasler Fasnachtskomitee aa, es sind hützetags jewylen öppe sibezg Formazioone; und es git zwäi Tachorganisazioone vo e bar Baasler Gugge: d *Gugge IG,* wo s sid ane 1951 git, mit drizää Gugge (ane 2019) un d *Freyi Guggemuusige Basel 1965*  (FG) mit vierzää Mitgliider (ane 2018). Usserdäm gits syt 1989 no dr Verein *Claramonschter* (nachem Guggekonzärt am Fasnachtszyschtig ufem Clarablatz benennt) wo sich zwölf (ane 2019) «wildi» (weeder IG no FG aagschlosse) Gugge zämmegschlosse händ. Uf dr Plattform vom Verein «guggemusig.ch Gugge Fasnacht», wo 2009 gründet worden isch, sind bis jetz (2019) vier Gugge ufgfüert.

## Basler Gugge (Uuswahl)
Z Baasel ghört me immer wider, es sig dr Emil «Migger» Jeisi vo de *Alte Stainmler* gsi, wo ane 1926 di erschti richtigi Gugge gründet heig. Eigentlech weiss men us der Afangszyt im früene 20. Joorhundert nid vill über d Gugge a dr Baasler Fasnacht, und es git bis hüt immer wider freji Gruppe. D Tabälle isch drum nid komplett, und si zeigt au Gugge, wo nach ere gwüsse Zyt nümmen a d Fasnacht cho sin.

## Literatur
* Armin Faes: *Wagen, Chaisen, Guggen.* In: Die Basler Fasnacht. 1986, S. 223–227.
* Dominik Wunderlin: *Die Guggenmusiken in Basel. Die Entwicklung einer fasnächtlichen Besonderheit.* In: Schweizer Volkskunde, 75, 1985, S. 81–94.

## Weblink
* Website vo dr Wage-IG

## Fuessnoote