open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yvonne Escher

D **Yvonne Escher** (* 9. Februar 1934 z Schtaa am Rhii; † 25. Jänner 2025 z Stèckbore) isch e Schwyzer Reschiseeri gsii.

## Lääbe
D Yvonne Escher isch z Schtaa am Rhii uf d Wält chuu. Iri Juuged un Schuelzyt het si z Stèckbore verbrocht, wu iri Eltere in de Chunschtsyydefabrik gschafft hän. Iri eltere hän si schaide loo, wu si no uf d Schuel gangen isch, doodrunter het si aarg glitte. Anne 1952 isch si uf d Hqandelsschuzel z Konschtanz gange, 1954 isch si uf Züri umzooge. Derno het si ne Uusbildig an dr Schauspiilschuel z Köln gmacht. No verschiidene Raise isch si uf Gämf zooge, wu si dr jung Filmreschiseer Francis Reusser chännegleert het, wu ire ne Roll im Film *Antoine et Cléopâtre (1964)* aabote het. Dooderduur het si d Gämfer Filmszeene um dr Alain Tanner, dr Claude Goretta un dr Michel Sutter chännegleert, speeter dr italieenisch Filmer, Kritiker un Rusgeeber Carlo Di Carlo, wu si au ne Bezieig mit em yygangen isch. Iber dr Carlo het si Filmgreeße wie dr Michelangelo Antonioni un dr Pier Paolo Pasolini chännegleert, isch Dail vu dr Reemer Filmszeene woore un het in verschiidene Funkzioone gschafft.

Anne 1977 isch si in d Schwyz retuurchuu in ire Haimetoort Stèckbore. Si het deert e Theatergruppe mitgrindet, wu s Phönix Theater drus fiirigangen isch, wu s hite no git. Anne 1981 het si dr Frauefälder Fotograaf un Kameramann Konrad Keller chännegleert. Mit iim het si verschiideni Filmbrojäkt realisiert, w usum di lokaal Kultuur gangen isch. 1982 isch dr Film «Der See und seine Fischer» uusechuu, e Portrait iber d Boodeseefischer, 1986 dr Film «Rebzeiten». Druf het si verschiideni regionaali Film- un TV-Brojäkt gmacht. Anne 2001 het si dr Thurgauer Kulturbryys.

Am 25. Jänner 2025 sich d Yvonne Escher im Alter vu 90 Joor z Steckborn gstoorbe.

## Uusglääseni Filmografy
as Schauspiileri
* 1966: *Antoine et Cléopâtre* as Cléopâtre (Chuurzfilm, Reschy: Francis Reusser)
* 1971: *Flucht nach vorn* (Fäärnseefilm)
* 1974: *Smog* as Olga

as Reschiseeri
* 1972: *Drei Masken* (Fäärnsee-Chuurzfilm, Reschy un Draaibuech)
* 1982: *Der See und seine Fischer*
* 1985: *Rebzeiten*

## Literatuur
* Yvonne Fischer: *Diese Freiheit nehm ich mir. Aufzeichnungen einer selbstbestimmten Frau.* Elfunzehn, Zürich 2019, ISBN 978-3-905769-53-1 (Autobiografy).
* Christof Stillhard: *[https://www.thurgaukultur.ch/magazin/ein-leben-fast-wie-im-film-6044 Ein Leben (fast) wie im Film: Zum Tod der Filmerin Yvonne Escher].* In: *Thurgaukultur.ch.* 3. März 2025 (Nooruef).

## Weblink
* 

## Fueßnote
Botschaft der Slowakischen Republik in Bern

D **Botschaft vo de Slowakische Republik z Bärn** (uf Slowakisch *Veľvyslanectvo Slovenskej republiky v Berne*, uf Französisch *Ambassade de la République slovaque*) ischt e Botschaft vo de Slowakei befindet sich i de Thunstrasse 63 in Muri bi Bärn. Sit em 22. August 2025 isch d Soňa Budayová d Botschafterin vo de Slowakei i de Schwiiz und Liechtestei.

D Slowakei underhaltet i de Schwiiz neb de Botschaft in Bärn au wiiteri Konsulate z Basel, Lausanne und Züri.

## Dienschtleischtige
S slowakische Konsulat in Bärn bietet e breiti Palett vo konsularische Dienschtleischtige für sini Bürger und usländischi Bsuecher a. Zu de wichtigschte Dienschtleischtige ghöre:
* Aatrag uf es Visum fürd Reis i d Slowakei
* Usstellig und Erneuerig vo Päss
* Konsularischi Hilf in Notfäll 
* Registrierig vo Geburte, Eheschlüüsige und Todesfäll
* Notarielli Dienschtleischtige, mit Vollmachten und Unterschriftebeglaubigunge
Für die meiste vo dene Dienstleistige muess mer sich im Vorus en Termin reserviere.

## Lueg au
* Slowaken i de Schwiiz

## Weblink
* D offizielli Siite vo de Botschaft Botschaft vo de Slowakische Republik z Bärn
* D Botschaft vo de Slowakische Republik z Bärn uf botschaften-bern.ch

## Einzelnachwiis
Sabine Wolf

D **Sabine Wolf** (* 25. Mai 1971 z Villinge) isch e dytschi Schauspiileri un Reschiseeri.

## Lääbe
D Sabine Wolf het iri Uusbildig zur Schauspiileri vu 1990 bis 1994 an dr Hoochschuel fir Musik un Theater z Hamburg un am Lee Strasberg Institut z New York gmacht. Druf het si Feschtengaschmänt vu 1994 bis 1996 am Staatstheater Mainz un vu 1997 bis 1998 am Landestheater Detmold ghaa. Vu 2000 bis 2001 het d Wolf zum Ensemble vum Stadttheater Haalbrunn ghaa un vu 2014 bis 2015 e Gaschtengaschmänt am Theater der Keller z Köln.

Scho 1988 het d Sabine Wolf in dr Roll vu dr *Julia* ire Biinedebüt in s Shakespeares *Romeo und Julia* am Dytsche Theater Göttingen gee. Z Mainz het me si unter anderem in *Drei Schwestern* vum Anton Tschechow un in *Maß für Maß* vum William Shakespeare chenne sää. Z Detmold het si d *Jenny* in *Die Dreigroschenoper* vum Bertolt Brecht un z Haalbrunn d Titelroll in dr Uuruffierig vum Musical *Minna!* vum Konstantin Wecker gspiilt. Syt 2005 cha me d Wolf uf verschiidene Kölner Biine sää, doodrunter s Theater Tiefrot un s Theater im Bauturm. Derzue het si au am Bonner Contra-Kreis-Theater gaschtiert.

Aini vu dr eerschte Fäärnseerolle vu dr  Sabine Wolf isch d *Liane Gershoff*, wu si in 20 Folge vu dr ZDF-Seerine *Forsthaus Falkenau* gspiilt het. Anderi Rolle het si in Seerine wie *Der kleine Mönch*, *Im Namen des Gesetzes*, *Kommissar Stolberg*, *Danni Lowinski* oder *SOKO Köln* ghaa. Dernääbe het me d Wolf au in dr Literatuurverfilmig *Neger, Neger, Schornsteinfeger!* un im Kataschtroofefilm *Das Inferno – Flammen über Berlin* chenne sää. Im Kino het d Sabine Wolf 1995 in *Der Campus* vum Sönke Wortmann un in verschiidene Chuurzfilm gspiilt. 

As Reschiseeri het d Sabine Wolf zwee Animazioonsfilm in Szeene gsetzt. Näbe *Infin* dr 15-minitige Straife *Make me happy Cookie*, wu 2015 zum *Womens Director International Filmfestival* z Neu-Delhi yyglaade wooren isch.

## Uusglääseni Filmografy

## Weblink
* 
* 
* 
* Websyte vu dr Sabine Wolf
* d Sabine Wolf bi ire Agäntuur

## Fueßnote
Erik Schweickert

Dr **Erik Schweickert** (* 2. Juni 1972 z Pforze) isch e dütsche Hochschuellehrer un Politiker vo dr FDP. Er isch sit 2008 Professor für „Internationeli Wiwirtschaft“ a dr Hochschuel Geisenum un sit 2016 Abgordneter im Landdag vu Bade-Wirttebärg.

## Läbe
Dr Erik Schweickert isch z Niafern-Eschelbronn ufgwachse. D Hochschulreifi het er 1992 am Hilda-Gymnasium Pforzheim gmacht. No em Studium vom Wiibau un dr Getränketechnologie in Geise un Giesse het er promoviert un isch 2008 Professor a dr Hochschuel Geisenum worde.

## Politik
Dr Schweickert isch sit 1999 Kommunalpolitiker z Niafern-Eschelbronn. 2009 isch er über d FDP-Landeslischt in dr Bundestag gwählt worde. No em Uscheide 2013 isch er bi dr Landdagswahl 2016 als Ersatzkandidat im Wahlkreis Enz in dr Landtag vo Baden-Württemberg inezoge.

Im Landtag isch er Vorsitzender vom Uusschuss für Wirtschaft, Arbeit un Wohnigsbau gsi un Sprecher für Europapolitik, Handwerk un Mittelstand in dr FDP/DVP-Fraktion. 2025 isch er zum Vorsitzende vom FDP-Kreisverband Pforzheim/Enzkreis gwählt worde.

## Weblink
* 
* 
* Website vum Erik Schweickert
* 

## Fuessnote
Šúľance

D **šúľance** (IPA: [], wörtlich *Rolle*, im Singular vo de **šúľanec**, dialäkt *bedere*, *cibliky*, *cikoški*, *kokocíky*, *kokoški*, *kokošky*, *šuferle* odr *škorce*) sind slowakischi Nocke us Härdöpfel mit Zucker odr Mohhnsame beschtreut. De Name vom Gricht chunnt vom slowakische Wort *šúľať*, was «rolle» bedütet.

Im Johr 2018 hät in Piešťany es šúlance-Rollwettbewerb namens «Budeme šúľať» statt.

## Weblink
* kuchynalidla.sk (uf Slowakisch)
* jedalnicek.eu (uf Slowakisch)

## Einzelnachwiis
Emmanuelle Antille

D **Emmanuelle Antille** (* 27. Mai 1972 z Lausanne) isch e Schwyzer Reschiseeri un Videochinschtleri.

## Lääbe
D Emmanuelle Antille het vu 1991 bis 1996 an dr *École supérieure d'art visuel* z Gämf studiert un druf vu 1997 bis 1998 an dr *Rijksakademie van beeldende kunsten* z Amsterdam. Si isch Filmreschiseeri, Videochinschtleri un Fotograafi. Si schrybt Draaibiecher un Täxt iber iri Aarbete. Vu 2008 bis 2021 isch d Antille Brofässeri an dr Geneva University of Art and Design z Gämf gsii.

Mit dr Video-Inschtallazioon *Angels Camp* het d Antille 2003 dr Schwyzer Pavillon uf dr Biennale di Venezia 2003 z Venedig gstaltet. Anne 2012 het si dr Spiilfilm *Avanti* mit dr Hanna Schygulla, dr Nina Meurisse un dr Miou-Miou drillt, 2018 dr Dokumäntaarfilm *A Bright Light – Karen And The Process* iber d Sängeri Karen Dalton, wu 2020 bim Festival Dock of the Bay z San Sebastián dr  Bryys fir dr bescht Musikdokumäntaarfilm iiberchuu het. *The Wonder Way* vu 2023 isch ire zweet Dokumäntaarfilm. Är isch z Nyon uf em Visions du Réel mit em Speziaalbryys vu dr Jury uuszaichnet un 2024 uf de Soledurner Filmdääg zaigt woore.

## Film
* 2003: *Angels Camp* – 80’ – Fikzioon
* 2005: *Rollow* – 103’ – Fikzioon
* 2012: *Avanti* – 85’ – Fikzioon
* 2018: *A Bright Light – Karen and the Process* – 94’ – Dokumäntazioon
* 2023: *The Wonder Way* – Dokumäntazioon

## Uusglääseni Uuszaichnige
* 1999 un 2000: Aidgnessische Bryys fir freii Chunscht 
* 2000 un 2001: Kiefer Hablitzel Stipändium
* 2001: Aidgnessische Bryys fir Chunscht
* 2001: Atelier vu dr Schwyzerische Aidgnosseschaft
* 2005: Fondation vaudoise pour la culture
* 2012: Prix Découverte pour le Premier Film, Film Festival Namur, Belgie
* 2013: Ateliers d'artistes en Valais
* 2020: Best Musical Documentary, Dock of The Bay Film Festival, San Sebastiàn
* 2024: Bourse arts plastiques du Canton de Vaud

## Schrifte
* *Angels Camp: First Songs*: Four Short Stories Based on the Angels Camp Screenplay, 1. September 2003, Artimo Foundation Breda; Bilingual Edition, ISBN 978-9-0753-8064-4
* *KD – Karen Dalton*, 1. Oktober 2021, Presses du Reel, ISBN  978-2-8399-3324-7

## Weblink
* Websyte vu dr Emanuelle Antille
* Kunstforum International: Emanuelle Antille
* Montreux Jazz Festival: Emanuelle Antille

## Fueßnote
Eugen-Suchoň-Kunstgrundschule

**Eugen-Suchoň-Kunstgrundschuel** (uf Slowakisch *Základná umelecká škola Eugena Suchoňa*), vo 1955 bis 1960er Johr *Eugen-Suchoň-Musikschuel* (uf Slowakisch *Hudobná škola Eugena Suchoňa*) und vo 1960er Johr bis 1995 *Volkskunstschuel* (uf Slowakisch *Ľudová škola umenia*) ischt e Kunstgrundschuel z Pezinok a de M. R. Štefánika-Stross Nr. 9.

## Gschicht
De Organist Jozef Bacigál het sit 1943 widerholt d Gründig vonere Musikschuel in Pezinok gforderet gha. Erscht im vierte Aalauf, 1951, isch das glunge, und d Schuel het Rüümligkeite i de Kollárova-Strosse übercho. Det sind zerscht numme Violine, Akkordeon und Klavier unterrichtet worde. 1955 isch ihr de Ehrename «Eugen-Suchoň-Musikschuel» verliehe worde.

Im Johr 1960 isch sie in d Rüümligkeite vom Alte Rathuus umzoge. Im Johr 1974 isch sie als Volkskunstschuel (ĽŠU = Ľudová škola umenia) um d Abteilige Literaturwüsseschaft und Theaterwüsseschaft erwiiteret worde, im Johr 1977 um d Abteilig Bildendi Kunst und im Johr 1980 um d Abteilig Tanz.

Ufgrund vom Umböu vom Alte Rathuus het d Schuel im Johr 1993 i anderi Rüümlichkeite müese umzieh, wo ständig gwächslet händ, bis sie sich schlüsslich inere Villa in de Trnavská-Stross Nr. 1 niderglaa hät. Im Johr 1995 isch de Name vo de Schuel in Eugen-Suchoň-Kunstgrundschuel gänderet worde.

Im Johr 2013 het d Schuel i s Gebäude vo de ehemalige Bruefsfachschuel i de M. R. Štefánika-Stross Nr. 9 chönne umzieh.

## Studium und Verastaltige
Es git vier Fachbereich: Musig, Kunst, Tanz und Literaturwiiseschaft/Dramatischi Kunst. De eltscht und gröschti Fachbereich vo de Grundschuel für Kunscht isch de Musigbereich, wo sit 1951 bestoht und alli Konzert und Verastaltige organisiert.

S bekanntischt Ereignis vo de Schuel isch s Eugen-Suchoň-Festival (uf Slowakisch *Fetsival Eugena Suchoňa*). Die musikalisch Fiir isch en Usdruck vom Respekt und de Dankbarkeit gegenüber em us Pezinok stammende Eugen Suchoň.

D Kunstgrundschuel organisiert im Lauf vom Schueljahr vier öffentlichi Konzert, wo Schüeler vo de Grundschuel für Kunscht ufträtte. Die Konzert findet ime regelmässige Rhythmus statt.

Im Johr 2019 isch d Schuel e Kooperation mit de Stadt Voorburg bi De Haag in Niederlande iigange, wo sich jedes Jahr im September jungi Talänt vo de Visegrad-Gruppe und de Niederlande zumene Klassikmusikfestival träffe (Huygens festival).

## Weblink
* Offizielli Website

## Einzelnachwiis
Lokša

D **Lokša** ( odr **Lokše** ) isch en Härdöpfelflade us de Westslowakei und Südmähre in Tschechie. In Südmähre isch *Lokše* au en Begriff für breit.

## Name
D lokša isch au regional bekannt als *lata*, *přesňák*, *šumpál* odr *patenta* in Tschechie und *lokeš* odr *lokoš* i de Slowakei.

## Rezäpt
D lokše werden aus gribene gschwellte Härdeöpfel gmacht. Die werde für de Teig mit Mehl und Salz vermischt. De Teig wird zu dünne Flade uusgrollt, wo uf ere heisse Platte ohni Fett bache werded. I de Slowakei isch die salzig Variante beliebter, wo die fertige Flade mit flüssigem Schmalz oder Gänsschmalz bestriche oder mit Suurchrut oder Hackfleisch gfüllt werded. De Ort Slovenský Grob isch bsunders bekannt für Gänselokše.

In Mähre bereitet mer traditionell süessi lokše zue, wo mit Marmelad bstriche, wie Pfannchueche ufgrollt und mit Mohn und Zucker bstreut und mängisch au mit gschmolzene Butter übergosse werded.

## Literatur
* 

## Weblink

## Einzelnachwiis
Westslowakei

D **Westslowakei** (slowakisch *Západné Slovensko*) ischt:
* imformell s westliche Drittel vom Gebiet vo de Slowakei
* in de Verwaltigsgliderig 1960 – 1990 de Západoslovenský kraj
* e statistischi Region vo de Slowakei nach de NUTS-2-Klassifikation.

## Statistischi NUTS-Region
Si bestoht us 3 vo de insgesamt 8 slowakische Kraje (öppe 35 % vo de Landesflächi und knapp 50 % vo de Bevölkerig) und konzentriert die stärchsti Wirtschaftskraft vom Staat (*Code: SK02*):

* Trnavský kraj (im vorwiegend flache Weste)
* Trenčiansky kraj (im gebirgige Nordweste)
* Nitriansky kraj (im Südweschte bis zum Donauchnüü).

## Lueg au
* Verwaltigsgliderig vo de Slowakei
* Mittelslowakei
* Ostslowakei
Ivana Lalovic

D **Ivana Lalovic** (* 5. Septämber 1982 z Sarajevo, Jugoslaawie) isch e schwyzerisch-schweedischi Reschiseeri.

## Lääbe
D Ivana Lalovic het Film an dr Zürcher Hoochschuel vu dr Chinscht (ZHdK) studiert un deert mit eme Bachelor of Arts abgschlosse. Si het verschiideni Chuurzfilm drillt, ire Abschlussfilm *Ich träume nicht auf deutsch* (*I don’t dream in German)* bi de *Internazionaale Filmfeschtspiil vu Venedig* uurufgfiert wooren isch. Ire Masterstuudium het si druf au an dr ZHdK gmacht. Ire Abschlussfilm *Little Fighters* het an de Internazionaale Chuurzfilmdääg Winterthur Premieere gfyyrt. Ire Spiilfilmdebüt *Sitting next to Zoe* isch am Rome Film Festival zaigt woore.

D Ivana Lalovic läbt un schafft z Züri un z Stockholm.

## Filmografy
* 2008: *Ich träume nicht auf Deutsch* (Chuurzfilm)
* 2009: *Zahn um Zahn* (Chuurzfilm)
* 2010: *Little Fighters* (Chuurzfilm)
* 2013: *Sitting next to Zoe* (Spiilfilm)
* 2021: *Öffentliche Versammlungen (Public Gatherings)* (Chuurzfilm)

## Weblink
* 

## Fueßnote
Pezinischer Dialekt

De **pezinisch Dialäkt** (uf Slowakisch *pezinčina*, wörtlich «Pezinisch») isch de Dialäkt vo de Stadt Pezinok, wo en Ableger vom trnavisch Dialäkt («Trnavisch», uf Slowakisch *trnavčina*) isch. S Dialekt het eigeti Uusdrück und e herti Ussprach.

Innerhalb vo dere Stadt isch de Dialäkt sehr unterschiedlich gsi. D hütigi Stadtteil Grinava het mehr Dütsch i ihre Sprooch, d hütigi Stadtteil Cajla het anderi Sprooch obe, und anderi abe. Di einzigartige Dialäktwörter stamme usem Wiibau (*mamut*, *gantnáre*, *cvingíre*, *untrsatcl*, *tunka* und *škopek*).

Im Johr 2004 isch e Sändig vom TV Pezinok entstande mit em Titel *Okénko pezinčiny ze [[Ľudovít Slimák|strýcem Lajem]]*, wo spöter uf DVD veröffentlicht worde isch. I de Johr 2011 und 2013 het de Bürgerverein 5P zwei Usgabe vo de *Výkladový slovník pezinčiny* veröffentlicht.

## Weblink
* Nárečia slovenskuo: Nárečie mesta Pezinok – Rádio Regina Západ (uf Slowakisch)
* Kaščáková, Dana. ''Regionálna výchova vo vyučovacom procese''. Bratislava : Metodicko-pedagogické centrum, 2014. (uf Slowakisch)
* Sudor, Karol. «Ľuboš Hlavena: Kto by prepínal na českých športových komentátorov? Ja tomu neverím». In: *Denník N* (Bratislava: N Press), 2017-01-09. . (uf Slowakisch)
* Reprezentačný ples priateľov folklóru 2019 9.2.2019 – slnecnica-sunecnik.sk (uf Slowakisch)
* Slovník obce Pezinok – narecie.sk (uf Slowakisch)
* Slovník pezinčiny – Facebook
* Okénko pezinčiny ze Strýcem Lajem – TV Pezinok (uf Slowakisch)
* Výkladový slovník pezinčiny – Digitálna knižnica SNK (uf Slowakisch)
Kopanice (Region)

D **Kopanice** odr **Myjavské kopanice** isch e Region i de Westslowakei zwüsche de Chliine Karpate und de Wiisse Karpate uf de Myjava-Hügelland. Die wichtigschte Zänträ sind d Städt Myjava, Stará Turá und Brezová pod Bradlom. Kopanice isch vor allem für sini Traditione, Folklore, Gschicht und Natur bekannt.
Lajo Slimák

De **Ľudovít Slimák** (* 29. März 1964 z Modra; † 6. Januar 2024 z Pezinok), bekannt als **Lajo Slimák**, isch en slowakische Publizist, Theatermaa, Musiker, Kulturorganisator, Humorist, Dichter, Gitarrist und Kreativkopf gsi. Er isch au en originelle Linguist vo de pezinische Dialekt gsi, bekannt isch er dur sini Uuftritt i de Sändig *Okénko pezinčiny ze strýcem Lajem* im lokale Fernseh TV Pezinok und als Gründer vo de Kunstagentur ŠOK Produktion und vom Bürgerverein 5P. Er isch Gründigsmitglid und Direktor vom Pezinské rozprávkové divadlo (PRD) gsi und langjährigs Mitglid vom Sportverein 1. SK Slovkarpatia.

## Läbe
Slimák isch z Modra uf d Welt cho als Sohn vom Schriiner Ľudovít (* 1925; † 1993) und de Winzeri Jozefína (* 1929; † 2019). Er het sit sinere Chindheit in Pezinok glebt. Vo 1978 bis 1982 het er s Gymnasium a de Fándlyho-Stross in Pezinok bsuecht, wo er de technisch Zwig studiert het. Im gliiche Gebäude het er d III. ZDŠ bsuecht. Nach sim Schuelabschluss und ere erfolglose Bewerbig a de Akademie für Darstellenden Künst in Bratislava im Hauptfach Schauspil het er es Jahr lang als Assistänt vom Leiters vo de Instandhaltig bi SLOV-AIR am M. R. Štefánik-Flughafen in Bratislava gschaffet.

Abe September 1983 het er sin zweijährige Grundwehrdienst als Fernmelder-Funker im VÚ 9686 in Topoľčany und VÚ 6130 in Hranice na Moravě gleistet.

Im Januar 1986 isch er als THP-Mitarbeiter bim Musikverlag Opus aagstellt worde, won er bis September 1990 gschaffet het.

Im Johr 1987 isch er Mitgründer vom Cibulák-Festival gsi, wo Mensche us ganz Europa in die Stadt Pezinok glockt het. Noch 1989 isch Slimák als regionale Koordinator bi de VPN tätig gsi.

Sit 1995 isch er Mitglied vo de Punkrock-Band Skydy gsi.

Im April 1999 het er d ŠOK Production gründet.

Er het sich für Kunscht intressiert, für s öffentliche Läbe und het die Sache bim Name gnennt. Er het sich i vilne verschidene Bereiche betätigt.

## Autounfall
Im Septämber 2001 het de Slimák en Autounfall i de Serpentine uf em Weg zum Gipfel vom Biela hora zwüsche Jablonica und Trstín gha, wo en LKW i sis Auto gfahre isch. De Unfall hät en Verletzig vo de Halswirbelsüül verursacht und e Lähmig fascht vom gsamte Körper.

## Tod
Slimák isch am 6. Januar 2024 im Alter vo 59 Johr gstorbe. D Beerdigung het am 11. Januar im Truurhuus uf em katholische Fridhof a de Senecká-Strosse in Pezinok stattgfunde.

## Werch
* *Vykladový slovník pezinčiny* (2011)
* *Výkladový slovník pezinčiny druhé doplnené vydanie* (2013)
* *Stĺpky po našem 2014–2020* (2020)

## Uftritt
* *Okénko pezinčiny ze strýcem Lajem* (2004 – ?)

## Priis
* Jährliche Samuel-Zoch-Priis (2003)

## Einzelnachwiis
Metro (Dessert)

De **Metro** odr **Metro dezert** ischt en haltbars Süesswareprodukt, wo d Produktion devo im Johr 1974 aagfange het zu Ehre vo de Eröffnig vo de erschte Linie C de Prager Metro am 9. Mai 1974, und sit 1975 wird si z Michelské pekárny in Prag-Michle hergstellt. Di vier Stügg inere Packig hend di vier Waggons vomene U-Bahn-Zug symbolisiert, wo damals in Prag verchert hät. Näbe de klassische Form git’s si au in andere Gschmacksrichtige: Erdbeeri, Zitrone, Zimet und Zabaglione, und früecher au: Orange, Kokosnuss, Kakao, Läbchueche und Minze.

## Einzelnachwiis
Katalin Gödrös

D **Katalin Gödrös** (* 24. Oktoober 1969 z Züri) isch e Schwyzer Reschiseeri, Filmbroduzänti un Draibuechautoori.

## Lääbe
No dr Matura het d Gödrös vu 1992 bis 1996 an de Filmakademy Budapest mit Schwäärpunkt Brodukzioon studiert. Syter 1992 het si verschiideni Chuurzfilm broduziert, syt 2005 schafft si au as Reschiseeri, Co-Autoori un Seeriekunzäptentwickleri. Si leät un schafft syter 1996 z Berlin. Vu 2009 bis 2011 het si di chinschtlerisch Laitig vu *Cinema Total* im Collegium Hungaricum Berlin ghaa, bis 2011 vu *Pitch Stop*, au im Collegium Hungaricum. Syt 2012 isch si Dozänti an dr Dytsche Film- un Fäärnsee-Akademy Berlin. Si chunnt reeegelmääßig retuur in d Schwyz fir Reschyaarbete. Syt 2021 isch si Brofässeri an dr Internazionaale Filmschuel Köln.

## Filmografie
**Reschy**
* 1993: *Dogstyle*
* 1998: *Play*
* 1998: *Brüder*
* 2002: *Mutanten*
* 2004: *Lous Waschsalon*
* 2010: *Songs of Love and Hate*
* 2015–2017: *Der Bestatter* (6 Folge)
* 2016: *Im Nirgendwo*
* 2019: *Tatort: Ausgezählt*
* 2019: *Amen Saleikum – Fröhliche Weihnachten*
* 2024: *Jakobs Ross*

**Draibuech**
* 2002: *Mutanten*
* 2009: *Der Schwimmer*
* 2010: *Songs of Love and Hate*

**Brodukzioon**
* 1995–1996: *Sexy Sadie*
* 1996–2000: *L’Amour*
* 2004–2005: *Almost Heaven*

## Weblink
* 
* d Katalin Gödrös uf Swissfilms
* d Katalin Gödrös uf Pro Quote Regie
* Im Nirgendwo uf Turnus Film

## Fueßnote
Weinbau-Lehrpfad (Pezinok)

De **Wyyböu-Lehrpfad** o **Wyylehrpfad** (uf Slowakisch *Vinohradnícky náučný chodník*) isch e Durischte-Lehrpfad dür d Wyyberge vom Winzerdorf Pezinok, wo em Wyybouverein Pezinok ghört. Är fingt a de Iigangstafle hingerem Rozálka-Gsundheitskomplex un in Cajla z Richtig Guetswäg un endet am Pereghuus. 

De Fuessgängerwääg isch vom Juni bis Dezämber 2006 für über 800.000 slowakischi Chrone errichtet worde, wo us Mittel vom Europäische Fond für regionali Entwicklig (EFRE), vom Staat und vo de Stadt gstammt hend. Er isch am 28. März 2007 offiziell eröffnet worde. Enthaltet 12 Informationsstafle mit Text und Bilder entlang vo de 7 Kilometer lange Strecki. Sie verlauft es churzes Stück parallel zum blaue Touristeschild.

## Einzelnachwiis
Atlas klub

De **Atlas klub** (**Pezinok**), **Klub Atlas Sládkovičova** or **Atlas-klub** (buechstäblich «Atlas Club», früener *Espresso*, *Klub mladých*) isch en Jugendclub im Erdgschoss vom südwestliche Teils vom städtische Freibadgebäud in Pezinok, Slowakei gsi.

## Gschicht
De ehemalig Espresso, Spitzname "Píčbar", i de 1960er Jahr isches Ort gsi, wo Musikverastaltige, Phonotheke, Bubble Sessions usw. stattfunde het. 1969 isches zuegmacht worde und später isch s Gebäude vo de Tschechoslowakische Jugendverband übernoh worde, wo do Afang vo de 1970er Jahr de Klub mladých iirichtet het.

Im Johr 1973 isch de Atlas Club underem Dach vo de Sozialistische Jugendunion (SZM) gründet worde. D Rüümlichkeite sind renoviert worde, Toilette sind hinzuegfüegt worde. Di schmal und lang Konzerthalle vom Club het Platz für öpe 50 Persone gha, es het e Bar, Tisch mit Stüehl a de Süüle und e Tanzflächi gä. Da sind Poesie, Prosa, Theater, Fotografie, bildendi Kunscht und vor allem Musig präsentiert worde.

S erschte Konzärt im Atlas klub het 1975 stattgfunde. De Klub het als Probe- und Konzertraum für Musiker dient, do sind Werch vo Künstler uusgstellt worde, wo vom sozialistische Regime verbote gsi sind, da het jedes Jahr e Fastnacht stattgfunde und es het e Pinnwand mit Informatione über bevorstehendi Verastaltige gäh. Do isch au d Idee entschtande, s Koncert mladosti-Festival im Amphitheater Pezinok z verastalte.

De Vorsitzende vom Atlas klub isch de Pepo Šimurda gsi, spöter de Marián Ištvánfi. Ändi vode 1970er Jahr isch de Ludek Štědronský Vorsitzende und spoter Vladimír «Jimmi» Švarc worde. I de 1980er Joor isch er vom letschte Vorsitzende Vladimír «Vlado» Raždík abglöst worde. Unter dr Füerig vom Raždík het de Atlas-Klub hauptsächlich als Diskothek für regionali Discjockeys wie Ladislav «Laco» Gavorník, Milan Ides und Dušan Dobrovoda dient. Dr Ytritt zu de Diskothek het 2 Kčs kostet und d Verastaltige hän vo 20 bis 22 oder 23 Uhr gno. D Halle isch spöter vo Mitglider vo de Öffentliche Sicherheit gruumt worde. Die Getränk, wo die damalig Jugend gern trunke het, sind Wy gsi, Pepsi Cola und Mirinda. Mit Usnahm vo de obligatorische Teilnahm a de jährliche Fiirlichkeite zum Tag vode Arbet uf de Bühni vorem Hotel Grand am Leningrader Platz (uf Slowakisch *Leningradské námestie*, hüt Rathuusplatz) isch de Klub nöd politisch aktiv gsi.

I de früeche 1990er Johr isch s zemme mit em Friibad gschlosse worde und wo s Schwimmbad 1996 in de Bsitz vom Staat übergange isch, isch s abgrisse worde. S Gebäude, wo sich de Club befunde het, isch zwüsche 2006 und 2008 abgrisse worde.

## Quelle
* 
* 
* 

## Einzelnachwiis
Danielle Jaeggi

D **Danielle Jaeggi** (* 24. Februar 1945 z Lausanne) isch e Schwyzer Filmreschiseeri un Draibuechautoori.

## Lääbe
D Danielle Jaeggi het am Institut des hautes études cinématographiques (IDHEC, hite La Fémis) z Paris studiert. As Reschiseeri un Draibuechautoori chännt me si dur d Film *Pano ne passera pas* (mit Ody Roos, 1969), *Sorcières camarades* (Chuurzfilm, 1971) un *La fille de Prague avec un sac très lourd* (1978). Bi ire eerschte zwee Film het si au dr Filmschnitt gmacht. Zwee Film het si sälber broduziert. In *Mon coeur est rouge* het d Jaeggi 1976 aini vu dr Arbaiterne gspiilt. In drei TV-Dokumäntazioone het si si 1991 sälber daargstellt.

D Jaeggi het dr Uferuef vum *Collectifs 50/50* mitunterschriieb, wu s Zyyl het, d Glyychhait un Vyylfalt in dr Filmbranche z feerderen.

Anne 2025 het d Cinémathèque suisse in *Eine Ausstellung zum feministischen Film der Schweiz* e Interview mit dr Danielle Jaeggi zue irem Film *La fille de Prague avec un sac très lourd* un Archiivdokumänt uf *Home - virtuelle Ausstellungen der Cinémathèque suisse* publiziert.

## Uusglääseni Filmografy
;as Reschiseeri
* 1969: *Pano ne passera pas*
* 1971: *Sorcières camarades* (Chuurzfilm)
* 1978: *La fille de Prague avec un sac très lourd*
* 1980: *Sollers et Guégan ont deux mots à se dire* (Dokumäntaarfilm)
* 2008: *Im Schatten des Zauberbergs* (TV-Doku)
* 2009: *Empreintes* (TV-Seerie, ai Episood)

;as Co-Reschiseeri
* 1997: *Nous, sans-papiers de France* (Chuurzfilm)
* 2007: *Laissez-les grandir ici!*
* 2014: *Les 18 du 57, Boulevard de Strasbourg*

;as Autoori
* 1971: *Sorcières camarades* (Chuurzfilm)
* 1978: *La fille de Prague avec un sac très lourd*
* 2008: *Im Schatten des Zauberbergs* (TV-Doku)

;as Filmeditoori
* 1969: *Pano ne passera pas*
* 1971: *Sorcières camarades* (Chuurzfilm)

; as Broduzänti
* 1971: *Sorcières camarades* (Chuurzfilm)
* 1980: *Sollers et Guégan ont deux mots à se dire* (Dokumäntaarfilm)

; as Schauspiileri
* 1976: *Mon coeur est rouge* (Daarstellig vun ere Arbaiteri)

;Mitaarbet bi Dokumäntaarfilm
* 1991: *Jean-Paul Fargier et Danielle Jaeggi* – In: *Couple* (TV-Seerie, Folg 85)
* 1991: *Le Mariage de Pascal-Emmanuel Gallet et Christine Ezdeins* – In: *Portrait de Groupe* (TV-Seerie, Folg 152)
* 1991: *La Famille Fargier* –&nbsp;In: *Portrait de Groupe* (TV-Seerie, Folg 153)

## Weblink
* 
* Virtuälli Uusstellig vu dr Cinémathèque suisse uf dr blattform Home - virtuelle Ausstellungen der Cinémathèque suisse.

## Fueßnote
Vincent Thiébaut

Dr **Vincent Thiébaut**  (* 23. Mai 1972 z’ Toulouse) ìsch a frànzeescher Politiker vu dr Pàrtäi Horizons. Ar ìsch zitter 2017 Àbg’oordnet’r üss’m Unt’relsàss ìn dr Nàzionààlversàmmlung.

## sii Laawa un Kàrriar
Dr Vincent Thiébaut ìsch zitter 2001 kàuifmànnischer Inscheniöör ìm B’raich Informàtik gsìì. Ànna 2011 ìsch’r kàuifmànnischer Mänätscher gsìì.

Àm 18. Jüüni 2017 ìsch’r zem 9. Wààhlkrais ìm Unt’relsàss g’wählt worra. Ìn dr Nàzionààlversàmmlung ìsch’r Mìtglììd vum Üssschuss fìr Noochhàltiga Äntwìcklung un Ràuimordnungspolitik gsìì. Dr Thiébaut hàt d’ Grìndung vum Gebiatskäärwerschàft Elsàss unterschtìtzt un güat g’haissa — dàs hàt m’r ànna 2021 g’màcht.

Ìm Janner 2020 hàt m’r àn dr Nàzionààlversàmmlung a Informàzioonsüssschuss gebìlda, fìr d’ Schliassung vum Àtoomkràftwark z’ Fassana bass’r verschtehn un ärkläära. D’rìnn ìsch dr Thiébaut B’rìchtärschtàtter un dr Raphaël Schellenberger (LR) gsìì. Ànna 2021 ìsch’r B’rìchtärschtàtter gsìì vum G’sätzäntwurf um dr ökoloogischa Füassàbdruck vu dr digitààla Walt. Ànna 2022 ìsch’r B’rìchtärschtàtter vum G’sätz gsìì, wo d’ Züaschtandigkaita vum Gebiatskäärwerschàft Elsàss b’schtìmmt hàt.

Bii dr Pàrlàmantswààhl ànna 2022 ìsch dr Thiébaut ìm saalwa Wààhlkrais wììderg’wählt worra. Bii dr Pàrlàmantswààhl ànna 2024 ìsch dr Thiébaut nochamol wììderg’wählt worra.

Dr Thiébaut hàt siina Àbg’oordnetabüroo àm Roothüüsplàtz z’ Bischwiller.

## Lìteràtüür ìwwer’na
*
*

## Weblìnks

* ìm Vincent Thiébaut siina offiziälla Websitta (frànzeesch)
* dr Vincent Thiébaut bii dr G’wähltadààtabànk vu dr Regioon Grand Est (frànzeesch)
* dr Vincent Thiébaut ìn dr Àbg’oordneta-Dààtabànk vu dr Nàzionààlversàmmlung (frànzeesch) 
* dr Vincent Thiébaut ìn dr *Base Sycomore* vu dr Nàzionààlversàmmlung (frànzeesch)
* dr Vincent Thiébaut ìn dr *Datan*-Dààtabànk vu dr Nàzionààlversàmmlung (frànzeesch)
* dr Vincent Thiébaut ìn dr Dààtabànk vu *Nos Députés* (frànzeesch)
* dr Vincent Thiébaut uff dr Websitta vu dr Fràkzioon Centristes et Territoires (frànzeesch)
* dr Vincent Thiébaut bii dr Haute Autorité pour la Transparence de la Vie Publique (frànzeesch)
* dr Vincent Thiébaut ìn dr Dààtabànk vu *Politique & Animaux* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Oiry

**Oiry**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Épernay un zem Kàntoon Épernay-2.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q950485", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Oiry lììgt äbba 26 Kilomeeter süüd-süüdeeschtlig vu Reims. Umgaa wìrd Oiry vu da Noochberg’mainda Aÿ-Champagne ìm Norda, Plivot ìm Oschta, Flavigny ìm Süüdoschta, Avize ìm Süüda, Cramant ìm Süüdwäschta so wia Chouilly ìm Wäschta.

D’ Wii, womm’r doo haarschtällt, g’heera zem Wiibàuigebiat Côte des Blancs.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeescha äntwìckelt:

D’ Dorfbewoohner nännt m’r **'  un **'  uff Frànzeesch.

## G’schìcht
Wahrend dr Protäschtbeweegung vu da gaala Schilä hann d’ Demonschtrànta s’ Verkeehrsrundäll vu Oiry g’schpärrt.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Hilààriuskìrìch *()*, wo üss’m 12. Joohrhundert schtàmmt. D’rìnn sìnn dr Triumpfabooga un dr Kommünioonstìsch üss Schmììdiisa vum 18. Joohrhundert je àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann. Üsserdam sìnn ìn dr Kìrìch a Hüüfa Kunschtwark, wo jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft sìnn, wo-n-a regionààla Bediitung hann: dr Holztàbernààkel üss’m 18. Joohrhundert, dr Tàuifbäcka üss Màrmoor vum 18. Joohrhundert mìt siinera Kupferdäckel, d’ zwai Uffsatz vu Sitta-n-àltààra üss Màrmoor un Schtai vum 18. Joohrhundert, zwai holziga Angelschtàtüüta üss’m 18. Joohrhundert, wo fàrwig g’fàsst sìnn, zwai Holzsschtaab mìt dr Jumpfra Mària d’ruff (üss’m 18. un 19. Joohrhundert), womm’r fìr d’ Prozässioona brüücht hàt, so wia s’ G’mäld mìt’m Porträä vu’ma Àbt d’ruff (Eelfàrb uff Liinwànd, 17. Joohrhundert) un s’ G’mäld mìt’m Hailiga Christofoorus d’ruff (Eelfàrb uff Liinwànd üss’m And vum 18. Joohrhundert).
* dr Henckelschtai Haute-Borne, wo üss’m Neolithikum zwìscha da G’maindabooda vun Avize, Cramant un Oiry schteeht.
* s’ Wiihaarschtällungszäntrum Mont-Aigu, wo s’ Schàmpààniarhüüs Moët & Chandon hàt loo bàuija, un wo dr Frànzeescha Àrkitäckt Giovanni Pace Anna 2011 zaichnet hàt. Dàs Gebäj ìsch ànna 2023 bii da „b’markenswarta zittg’nossischa Gebäijer“ üsszaichnet worra.


Mairie-Oiry.JPG|s’ Roothüüs
Eglise-Oiry.JPG|d’ Hilààriuskìrìch
Avize Menhir de Haute-Borne 04.JPG|dr Henckelschtai Haute-Borne


## Lìteràtüür zem Ort
*
*

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ Websitta vu dr G’maindaverwàltung Oiry (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Oiry biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Oiry ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Oiry ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Hanna Salzer

D **Hanna Salzer** (* 1981 z Züri) isch e Schwyzer Reschiseeri un sischteemischi Therapeuti.

## Lääbe
D Hanna Salzer isch z Züri uf d Wält chuu. Anne 2003 het si an dr HGKL Lozärn aafange Bildendi Chunscht studiere, 2007 het si s Stuudium mit eme Bachelor of Art abgschlosse. Im nämlige Joor isch si uf Berlin gange go an dr HFF „Konrad Wolf“ Filmreschy studiere. Si het 2009 en Uusduschsemeschter an dr Sapir Filmacademy z Sderot, Israel gmacht. 2014 het si ire Stuudium abgschlosse. Ire Diploomfilm *Mädchenflügel* (Draibuech, Reschy) isch vum *Forum für jüdische Kunst & Kultur* mit em «Omanut-Zwillen­berg-Feerderbryys» uuszaichnet woore.

In ire Film duet si kritischi un soziaali Teeme ufschaffe. Derzue schafft si in verschiidene Umfäld as Meediepedagoogi un bietet Achtsamskaitskiirs un schamaanischi Rituaal aa. In dr sischteemische Berootig het si si syt 2016 e zwait berueflig Standbai ufböue.

D Hanna Salzer isch Mitgliid bi *ProQuote Regie*.

Si het zwelf Joor z Berlin gläbt. Mit irem Paartner, eme indische Muusiker, het si zwai Chinder un läbt mit ire Familie syt 2021 im Woonbrojäkt *Lebensraum Belmont* z Wilderswiil im Bärner Ooberland.

## Uusglääseni Filmografy
* 2010: *Mädchen war gestern* (Reschy)
* 2013: *Mädchenflügel* (Draibuech, Reschy)
* 2015: *On my own* (Draibuech, Reschy)
* 2016: *Exchange* (Reschy)
* 2017: *Vielleicht ziehen wir auch weiter – Fluchtgeschichten*
* 2024: *Trampolin & Kreiskultur* (Dokumäntaarfilm)

## Uuszaichnige
* 2015: Omanut-Zwillen­berg-Feerderbryys

## Weblink
* Offiziälli Websyte
* 
* 
* 

## Fueßnote
Katharina Wyss

D **Katharina Wyss** (* 1979 z Fryybùùrg) isch e Schwyzer Filmreschiseeri. 

## Lääbe
D Katharina Wyss het zeerscht z Berlin un z Paris Filosofy un Filmwisseschafte studiert, vooerb si an dr Dytsche Film- un Fäärnseeakademy z Berlin aafange het Film studiere. Ire Debütfilm *Sarah joue un loup-garou* isch bi de Internazionaale Filmfeschtspiil vu Venedig 2017 in dr Sekzioon *Settimana della Critica* uurufgifert woore. Ire Film isch wältwyt uf Filmfeschtiwäl zaigt (u.&nbsp;a. z New York, Taipeh, Sevilla, Lima, Vilnius, Chennai, Łódź, São Paulo, Chanty-Mansijsk, Leipzig) un e baar Mool nominiert un uuszaichnet woore.

Anne 2021 isch si in d First Feature Jury vum 74. Locarno Film Festival yyglaade woore.

## Uusglääseni Filmografy
* 2008: Es war einmal ein König (Chuurzfilm)
* 2009: 1000 Meilen von Taschkent (Chuurzfilm)
* 2010: Minusland (Chuurzfilm)
* 2017: Sarah spielt einen Werwolf *(Sarah joue un loup garou)*

## Uusglääseni Uuszaichnige
* Filmfeschtiwäl Spirit of Fire 2018, Chanty-Mansijsk – *Golden Taiga Award*
* First Steps Der Deutsche Nachwuchspreis 2018, Berlin –  Nominierung *Beschte Spiilfilm*
* Achtung Berlin Film Festival 2018, Berlin – *Beschti Reschy*

## Publikazioone
* *Gespräch Junger Schweizer Film*. In: Revolver Film, Heft 45, Autor: Benjamin Heisenberg, 2022
* *Etwas in einem Film sichtbar zu machen, heißt, dem Ungesagten einen Namen zugeben, es zu materialisieren in der Welt.* *Im Gespräch mit Katharina Wyss.* In: „Unsichtbares und Ungesagtes - 10 female feminist gazes“ S. 219–244 Autorin: Bernadette Kolonko, 2023

## Weblink
* 
* d Katharina Wyss bi Swiss Films
* 

## Fueßnote
Christine Wiederkehr

D **Christine Wiederkehr** (* 1978 z Biel) isch e Schwyzer Filmreschiseeri un Draibuechautoori.

## Lääbe
D Christine Wiederkehr het Film an dr École cantonale d’art de Lausanne (ECAL) un vu 2001 bis 2005 an dr Hoochschuee fir Gstaltig un Chunscht Züri (ZHdK) studiert. Ire Abschluss-Chuurzfilm *Floh!* isch uf verschiidene Filmfeschtiwäl un im Schwyzer  Fäärnsee un uf 3sat zaigt woore. Är het 2005 unter anderem dr Feerderbryys vu dr ZHdK, dr dytsch Noowugsbryys *First Steps Award* un drn *Prix Kodak* as beschte Schwyzer Chuurzfilm gwunne.

Ire Chuurzfilm *7 Fois* het bim Dublin International Film Festival dr Bryys *Best International Fiction* gwunne. Derzue het si fir *7 Fois* dr Zürcher Filmbryys fir s *Bescht Draibuech* iiberchuu. Bi *Winter Palace* het d Christine Wiederkehr näb em Pierre Monnard d Reschy fir zwoo Folge ibernuu. 

Syter anne 2007 schafft d Christine Wiederkehr au as reschiseeri in dr Wäärbig un isch e baar Mool fir Wäärbefilmbryys nominiert woore.

D Christine Wiederkehr isch mit em Kameramann Filip Zumbrunn ghyroote, het zwoo Deechtere un läbt z Züri.

## Filmografy
* 2002: *Barbie-Q* (Chuurzfilm, Reschy, Draibuech)
* 2003: *My Way* (Chuurzfilm, Reschy)
* 2004: *Nixen* (Chuurzfilm, Reschy)
* 2005: *Floh!* (Chuurzfilm, Reschy)
* 2024: *7 Fois* (Chuurzfilm, Reschy, Draibuech, Brodukzioon)
* 2024: *Winter Palace* (Netflix-Seerie, 2 Folge, Reschy)

## Weblink
* Websyte vu dr Christine Wiederkehr 
* d Christine Wiederkehr uf swissfilm.ch
* 

## Fueßnote
Entlebuch (Region)

S **Äntlibuech** esch s' 397&nbsp;km² grosse Houpttau vo de Chliini Ämme zwüsche Bärn ond Lozärn im Kanton Lozärn i de Schwiiz. 

D Region entspricht de historischi **Vogtei Äntlibuech** (*Entlibuch*) ond gliichermasse em Amt Äntlibuech, wo vo 1803 bes 2012 bestande hät. De Wauchreis Äntlibuech wo 2012 entstanden esch, omfasst zuesätzlech zor historische Region ou no d Gmeind Wouhuse.

Siit 2001 bsteit deckigsgliich mit de Region Äntlibuech ou die sogenannti *UNESCO Biosphäre Entlebuch*&nbsp;(UBE) nach de Sevilla-Kriterie vo de UNESCO.

## UNESCO Biosphäre Entlebuch (UBE)

S'Äntlibuech esch siit 2001 näbem Schwiizer Nationaupark s'zwöite UNESCO-Biosphärereservat vo de Schwiiz, jedoch s'einzig nach de Sevilla-Kriterie vo de UNESCO vo 1995. Es esch s'erste Biosphärereservat wäutwiit, das dorch e Vouksabstimmig ond onder partizipativi und kooperativi Mitwirkig vo de lokali Bevöukerig begründet worden esch. Siit 2008 esch d'UBE zuesätzlich Regionaue Naturpark vo nationaler Bedütig gmäss Pärkeverordnig vo de Schwiiz. Bes 2022 esch de Mitbegründer Theo Schnider Direktor vo de Biosphäre gse, bevor er dorch d'ehemaligi Direktorin vom Natur- ond Tierpark Goldau abglöst worden esch.

### Regionauwirtschaft
D'UBE setzt sech för e nachhautigi Entwicklig uf regionaui Äbne ii, idäm regionaui Produkte ond Partner berücksichtigt wärde ond regionaui Chreisläuf gschlosse wärde. D'Vermarktg vo regionaui Produkte, Dienstleistige ond touristischi Ageböt werd dorch die Herkunfts- und Qualitätsmarke „Echt Entlebuch“ gfördert. Zorziit si öber 50 Betrieb met meh aus 200 Produkte zertifiziert.

## Literatur ond Quelle

* 
* *Entlebucher Anzeiger.* Nr. 42 (Sonderbeilage *Vogelschau*), 81, 85, 86 (2007) und Nr. 7, 18, 19 (2008).
* *[http://www.unesco.org/mabdb/br/brdir/directory/biores.asp?mode=all&code=SWI+02 Entlebuch].* SWI02. unesco.org → *Biosphere Reserve Information*

### Ziitigsarchive

* Digitalisierte Artikel Entlebucher Anzeiger (1879–1980), in: e-newspaperarchive.ch
* Digitalisierte Artikel Alpegruess (1920–2004), in: e-newspaperarchives.ch

## Weblinks

* BAFU-Medienmitteilung, 22. April 2008
* UNESCO Biosphäre Entlebuch
* Kartenusschnitt Biosphärenreservat Entlebuch vo Swisstopo

## Einzunachwiis
Léa Fazer

D **Léa Fazer** (* 20. April 1965 z Gämf) isch e Schwyzer Filmreschiseeri, Draibuechautoori un Schauspiileri. Me chännt si fir *Maestro* (2014), *Welcome to Switzerland* (2004) un *Sacha* (2021).

## Lääbe
D Fazer het an dr Uniwersiteet Paris Diderot Film studiert. No irem Abschluss het si aafange Theaterstugg schryybe un inszeniere. Si het au fir s Fäärnsee gschriibe, vooreb si si uf d Reschy vu Spiilfilm kunzäntriert het. Anne 2004 het si d Reschy bi dr Kumeedi *Bienvenue en Suisse (Willkommen in der Schweiz)* gfiert, eu in dr Kategory Un Certain Regard an de Filmfeschtspiil vu Cannes 2004 bresäntiert wooren isch. In de Joor druf het si Film gmacht wie *Notre Univers Impitoyable* (2007), *Cookie* (2013) un *Maestro* (2014), dr letschter isch e Hommage an ire Lieblingsschauspiiler Jocelyn Quivrin gsii, in dr Hauptroll het me dr Michael Lonsdale chenne sää.

Iri Film sin alli z Frankryych broduziert woore. Bi e baar Film, het si näbe Draibuech un Reschy au as Schauspiileri mitgwiirkt.

Anne 2021 het si d  Reschy bi dr Seerie *Sacha* gfiert.

## Filmografy
* 2004: *Bienvenue en Suisse*
* 2008: *Notre univers impitoyable*
* 2008: *Bientôt j’arrête* (Chuurzfilm)
* 2008: *Bientôt j’arrête*
* 2010: *Ensemble, c’est trop*
* 2013: *Cookie*
* 2014: *Maestro*
* 2015: *Mystère à la Tour Eiffel* (Fäärnseefilm)
* 2015: *Mystère à l’Opéra* (Fäärnseefilm)
* 2016: *Nadia* (Fäärnseefilm)
* 2017: *Mystère au Louvre* (Fäärnseefilm)
* 2018: *Mystère à la Sorbonne* (Fäärnseefilm)
* 2021: *Sacha* (Fäärnseeseerie)

## Weblink

* 
* d Léa Fazer uf swissfilms.ch

## Fueßnote
Esen Işık

D **Esen Işık** (* 1969 z Istanbul, Dirkei) isch e dirkisch-schwyzerischi Reschiseeri un Draibuechautoori.

## Lääbe
D Esen Işık isch anne 1969 z Istanbul uf d Wält chuu, syter anne 1990 läbt si in dr Schwyz. Vu 1992 bis 1997 het si Film/Video an dr Hoochschuel fir Musik un Theater Züri studiert. Ire Abschlussfilm deert, *Ölmeye Yatmak – Sich zum Sterben hinlegen*, isch fir dr Schwyzer Filmbryys (Kategory Chuurzfilm) nominiert woore. Si het druf verschiideni Chuurzfilm gmacht un do Reschy gfiert un au s Draibuech gschriibe.

Ire eerscht Langspiilfilm, *Köpek* (2015), setzt si mit em Teema vu dr gsellschaftli dradierte Gwalt am Byyschpel vu dr Dirkei ussenander. *Köpek* isch bim Schwyzer Filmbryys 2016 as beschte Film uuszaichnet woore. Dr Film isch au uf dr 51. Soledurner Filmdääg un am 11. Zurich Film Festival zaigt woore.

D Işık läbt z Züri.

## Filmografy
* 1993: *Askin* (Chuurzfilm)
* 1994: *In den Keller* (Chuurzfilm)
* 1995: *Weggehen* (Chuurzfilm)
* 1996: *Linie 83* (Chuurzfilm)
* 1997: *Ölmeye Yatmak – Sich zum Sterben hinlegen* (Chuurzfilm)
* 1999: *Babami Hirsizlar Caldi – Stolen Father* (Chuurzfilm)
* 2001: *Reise ohne Rückkehr* (Chuurzfilm)
* 2001: *Eine Generation zwischen zwei Welten* (Chuurzfilm)
* 2012: *Du & Ich* (Chuurzfilm)
* 2015: *Köpek*
* 2019: *Al-Shafaq – When Heaven Divides*

## Uuszaichnige
* 1999: Grand Prix vum Vendome Short Film Festival fir *Babami Hirsizlar Caldi*
* 2000: Schwyzer Filmbryys: Beschte Chuurzfilm fir *Babami Hirsizlar Caldi*
* 2000: Grand Prix vum Festival du Court-Métrage de Clermont-Ferrand fir *Babami Hirsizlar Caldi*
* 2000: Grand Prix vum Drama Short Film Festival fir *Babami Hirsizlar Caldi*
* 2001: New Swiss Talent Award vum Locarno Film Festival fir *Reise ohne Rückkehr*
* 2002: Nominierig Schwyzer Filmbryys: Beschte Chuurzfilm fir *Reise ohne Rückkehr*
* 2012: Schwyzer Filmbryys: Beschte Chuurzfilm fir *Du & Ich*
* 2016: Schwyzer Filmbryys: Beschte Spiilfilm fir *Köpek &* Nominierig Beschts Draibuech fir *Köpek*

## Weblink
* d Esen Işık uf Swissfilms.ch
* 
* Interview uf srf.ch
* Interview uf www.tagesanzeiger.ch

## Fueßnote
Gitta Gsell

D **Gitta Gsell** (* 1953 z Züri) isch e Schwyzer Filmreschiseeri.

## Lääbe
D Gitta Gsell isch vu 1977 bis 1979 uf d F+F Schuel Züri gange un het druf iri Uusbildig in de USA wytergmacht. Vu 1980 bis 1982 het si an dr School of Visual Arts z New York studiert, wu si ne Bachelor in Fine Arts gmacht het, nocherdani isch si an s Hunter College, New York, gange, wu si 1984 e Master of Fine Arts in Combined Media gmacht het.

S Gitta Gsells Filmografy umfasst Spiil- un Dokumäntaarfilm. Mit *Bödälä – Dance the Rhythm*, eme Dukumäntaarfilm, wu d Magy vum perkussiive Danz tematisiert, het d Reschiseeri dr Prix du Public 2010 gwunne, dr Publikumsbryys vu dr Soledurner Filmdääg. Mit em Spiilfilm *Propellerblume* (1999) isch d Reschiseeri fir dr Schwyzer Filmbryys nominiert gsii. Anne 2005 isch ire Film iber d Schwyzer Jazzikone Irène Schweizer in d Kino chuu.

D Gitta Gsell het vu 1979 bis 1989 z New York gläbt un isch Grindigsmitgliid vu dr Theatergruppe DIG gsii. D Stugg *Clichés*, e 40-Minute-Multimedia-Spektakel, un *Desert Island Games*, e 70-Minute-Multimedia-Theater, sin in verschiidene New Yorker Club un Theaterhyyser wie Danceteria, Pyramid, NoSeNo, New York Theater Ensemble, BACA, Re-Cher-Chez ufgfiert woore.

D Gitta Gsell chunnt uursropingli vu dr Fotografy un dr Chunscht. Näbe verschiidene Gruppenuusstellige z New York het si 1992 im Chunschthuus Pasquart en Ainzeluusstellig mit grooßformaatige Fotografie zaigt.

Au ire Film *Beyto* (2021) isch an de Soledurner Filmdääg mit em Publikumsbryys Prix du Public uuszaichnet woore.

D Gitta Gsell isch Mitgliid vu dr Schwyzer Filmakademy un vum Schwyzer Draibuech- un Reschyverband, derzue engaschiert si si im Voorstand vu art-tv.ch, em Schwyzer Kultuurfäärnsee im Netz.

## Usglääseni Filmografy
* 1981: Goodbye
* 1984: A.R.T.
* 1985: Immer diese Ewigkeit
* 1987: Don’t Stand On The Ocean
* 1990: Cornelia Forster – Künstlerin
* 1990: Perception/Tension
* 1994: Uma passagem/Umgezogen
* 1995: Lilu in der Tanzbar (Chuurzfilm)
* 1997: Propellerblume
* 1999: Virus-L (Chuurzfilm)
* 2004: Lilo & Fredi
* 2005: augen blicke N
* 2005: Irène Schweizer
* 2010: Bödälä – Dance The Rhythm
* 2013: Karambolage – Arnold Odermatt und seine Welt
* 2016: Melody of Noise – wie Geräusch zu Musik wird
* 2020: Beyto
* 2021: Camera Obscura

## Weblink
* 
* d Gitta Gsell uf swissfilms.ch
* Websyte zue ''Bödälä''
* Film vu dr Gitta Gsell uf Artfilm.ch

## Fueßnote
Kantonsschule Heerbrugg

D **Kanti Heerbrugg** (KSH) isch ä Mittelschuel im St. Galler Rhiintl i dä Ortschaft Heerbrugg. Es werded zwei Uusbildigsgäng ahbote: s Gymnasium und d Fachmittelschule (die frühener Diplommittelschuel).

## Gschicht und Entwicklig
D Schuel isch relativ jung; sie isch als «Landsmittelschuel» im Johr 1975 gründet worde. Siitdem het d Schuel e starchs Wachstum erläbt. S werded gegäwärtig öppe 600 Schüäler vo rund 100 Lehrchräft unterrichtet. Am 27. September 2009 het s Stimmvolk vom Kanton St.&nbsp;Galle äre umfassände Sanierig und Erwiiterig zuegstimmt. Nach knapp vier Johr Bauziit het 2014 s fertig sanierte und erwiiterte Schuelhuus chöne bezoge werde.

## Uusbildig
A de Kanti Heerbrugg werded d Uusbildungsgäng Gymnasium und Fachmittelschuel ahbote. Die meiste Schüeler träted nach eme zwei- oder drüjöhrige Bsuech vo ere Sek i d Kanti Heerbrugg ih. Wiiteri Informatione zur Uusbildung gits au im Kanti-Navigator vom Kanton St.&nbsp;Galle.

## Kunst und Kultur
### Kantiband
Under der Leitig vome Instrumentallehrer üebt d Kantiband Musigstuck ii, wo si a verschidene Aaläss, z.&nbsp;B. bi Abschlussfiire, zum Beschte git. Bis 2022 isch si vom Malcolm Green gleited worde.

### Ehemoligi Lehrpersone (Auswahl)

## Weblinks
* Websiite vo de Kanti Heerbrugg
* Schüelerziitig

## Fuessnote