open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Automatic Terminal Information Service

Ds **ATIS** (*Automatic Terminal Information Service*) isch en automatischi Informationsdurchsag für dä Flugverkehr a Flugplätz mit Instrumentäflugverkehr. Si isch iigerichtet worde, zum entlaschte vo Funkstatzionä am Flugplatz.

## Funktionswiis
Ds ATIS lauft automatisch in enere Endlosschleife (Bandasag) uf ärä beschtimmte Flugfunk-Frequänz und git Uskunft über Wetterverhältnisse sowie wiiteri für Ab- und Anflug wichtigi Informationä (z. B. aktivi Landebahn, Luftdruck QNH u. a.) an eneme Flugplatz. Sie wird entweder uf Band gredet oder mit Text-To-Speech Software (Sprachsynthese) generiert.

D ATIS-Asag a dütschä Flugplätze wird alli 30 Minute neu uusgä (immer 20 Minutä nach und 10 Minuten vor dä vollä Stund). Bi kurzfristigä Wätterveränderigä oder anderä wichtigä Änderigä wird d ATIS-Asag eventuell au zwüschäziitlich aktualisiert. Jedi neui Ansage bechund als „Versionskännig“ dä jewils nächste Buechstab vom Alphabet, wo nach dä Reglä vom ICAO-Alphabet usgredet wird.

## Entlaschtig vom Sprechfunkverkehr
Pilote, wo unter IFR (Instrumäntäflug) flüügid und startid / landä wend, sind aagwise, zunächst ds ATIS abzlose. Bi de Kontaktufnahm mit dä zuäständigä Stelle vom Flugplatz nännt dä Luftfahrzüügfüerer dä Kännbuechstab vo de ATIS-Mäldig, wo ihm vorliit, zum sicherstelle, dass er di aktuell Version kännt. D Gägästell bestätigt ihm denn d Richtigkeit vom ATIS-Buechstab oder macht ihn imfall druf ufmerksam, dass i dä Zwüscheziit en nüi Mäldig exischtiert. 

VFR-Pilotä (Sichtflug) sind hingägä nid dezue vrpflichtet, ds ATIS abzlose. 

Dr Pilot mues d Landeinformatione nid zwingend vo dä ATIS hole. Er chönnt si au diräkt vom Fluglotse becho. Dr Fluglots müesst die gliiche Informationä für jede Pilot wider nü duresege. ATIS stellt demit en wesentlichi Entlaschtig vo de Funkfrequenz vom Fluglotse dar.

ATIS hed meischtens en eignigi Frequänz im Sprächfunkberiich, cha aber au von en em Draifunkfüür (VOR) uf dem sire Frequänz uusgschtrahlt werde. I dem Fall wird dä Name vom VOR zu de eidütige Identifizierig für Navigationszwäck mit agseit.

## Uufbu vonere ATIS-Meldung
* Name vom Flugplatz
* ATIS-Buechstabe
* Zit vo de Beobachtig vom Flughafewetter
* Aktivi Landebahn
* aktuelli Bsonderheite (z. B. Buuarbeite)
* Übergangsflächi
* Windrichtig und -gschwindigkeit
* Flugsichte
* bsundrigi Wetterlage (z. B. Räge)
* Hauptwolkeundergränzi
* Temperatur und Taupunkt
* QNH
* Änderigstrend

## Weblink
* Radiocheck – Bispil vo verschidene Atis-Uussendigen us aller Welt zum Lose
Union Protestantischer Kirchen von Elsass und Lothringen

D **Union vo de Protestantische Kiirche vom Elsass und Lothringe**  (französisch: *Union des Églises protestantes d’Alsace et de Lorraine*, abkürzt *UEPAL*) isch e Zämmeschluss vo de Protestantische Kiirche vom Augsburgische Bekenntniss vom Elsass und Lothringe (*Église protestante de la Confession d’Augsbourg d’Alsace et de Lorraine*, EPCAAL) und vo de Reformierte Kiirche vom Elsass und Lothringe (*Église protestante réformée d’Alsace et de Lorraine*, EPRAL), wo bäidi Kiirche mit em Status von ere Körperschaft vom öffentlige Rächt si *(établissement public du culte)*.  Die bäide Kiirche si Mitgliid in dr *Fédération protestante de France* (FPF), em Protestantische Bund vo Frankriich. Zämme häi si öbbe 250'000 Gmäindigliider, wo vo 250 Gäistlige bedröit wärde. Vier Fümftel ghöre zur lutherische EPCAAL, äi Fümftel zur calvinistische EPRAL. 

Die organisatorischi Union isch per Regierigsdekret vom 18. April 2006 formell bildet worde. Am 7.&nbsp;Mai 2006 het mä d Gründig mit eme Festgottesdienst in dr Thomaskiirche z Stroossburg gfiirt. D Union het d Ufgoob, d Verantwortig für gmäinsami Aktiwidääte z übernee und d Beziejige zwüsche de bäide evangelische Kiirche im Elsass und im lothringische Moseldepartemänt z sterke. D Kiirche chönne beschliesse, wievil Zueständigkäite si an d Union wäi delegiere, si bhalte iiri äigene Strukture und blibe Mitgliider vo iire äigene internazionale Organisazione.

Bi dr erste Vollversammlig 2006 isch dr ehemoolig Dekan vo dr Fakultäät für evangelischi Theologii an dr Uniwersidäät Stroossburg und Bresidänt vo dr EPCAAL Jean-François-Collange zum erste Bresidänt vo dr UEPAL gweelt worde. D Amtszit isch drei Joor, 2009 isch dr Collange im Amt bestätigt worde. D Bresidänte vo de bäide Däilkiirche si zur Zit dr Jean-François-Collange (EPCAAL) und dr Jean-Paul Humbert (EPRAL).

## Weblingg
* Offizielli Website

## Fuessnoote
LGV Est européenne

}

|}
|}
D **LGV Est européenne** [] (churz für *Ligne à grande vitesse Est européenne* ‚ **öiropäischi Hochgschwindigkäitsstrecki Ost**‘) isch e Schnällfaarstrecki z Frankriich. Si verbindet Briis mit Ostfrankriich (v.&nbsp;a. Stroossburg) und drüber uuse mit Süddütschland (u.&nbsp;a. Frankfurt am Main, Stuttgart und Münche). Si isch Däil vo dr dransöiropäische Schiineschnällverbindig **Bariis–Ostfrankriich–Südwestdütschland** (POS), wo über Baasel bis uf Züüri goot, und Däil vo dr TEN-Schiinemagistrale Nr.&nbsp;17 vo Bariis uf Budapest isch. 

Die 301,4 Kilometer langi Strecki isch im Merz 2007 iigweit worde, dr regulär Betriib het am 10. Juni 2007 aagfange. As erste reguläre Zug isch en ICE&nbsp;3MF um 6:43 z Bariis Richdig Frankfurt abgfaare.

Sit denn faare uf dr *LGV Est européenne*  französischi TGV und dütschi ICE  mit ere Höggstgschwindigkeit vo 320&nbsp;km/h. Der TGV vercheert uf em so genannte Südast vo Bariis über Stroossburg bis Stuttgart bzw. Münche, dr ICE wird uf em Nordast bis Frankfurt am Main iigsetzt. D Betriibergsellschaft vom internazionale Vercheer zwüsche Frankriich und Dütschland isch s Gmäinschaftsundernääme Alleo.

Die internationale TGV zwüsche Frankriich und dr Schwiz vercheere under dr Marke „TGV Lyria“ und wärde vo dr Lyria, ere Dochdergsellschaft vo dr SNCF und dr SBB, bewirtschaftet; si faare zur Zit usschliesslig uf dr Strecki Rhin-Rhône, mindestens bis dass d Schnällfaarstrecki zwüsche Lorraine TGV und Stroossburg in Betriib gno wird.

## Litratuur
**Schnellbahnverbindung Paris - Ostfrankreich – Südwestdeutschland. Bericht der deutsch-französischen Arbeitsgruppe.* Bonn/Paris 1989.
* Sven Andersen: *Eine europäische Lösung für die Verknüpfung der LGV Est-Européenne mit Deutschland*. In: Eisenbahn-Revue International, Heft 8–9/2004, , S. 379–383.

## Fuessnoote
LGV Rhin-Rhône

}

|}
|}

D **LGV Rhin-Rhône** ([], churz für *Ligne à grande vitesse Rhin-Rhône*, „Hoochgschwindigkäitsstrecki Rhii-Rhone“) isch e Schnällfaarstrecki z Frankriich, wo zum Däil in Betriib und zum Däil in Blaanig isch. S Brojekt het e dobbleti Funkzion: Uf dr äinte Site sölle d Faarzite zwüschen em Süd-Elsass und dr Nordwestschwiz uf Bariis reduziert wärde, uf dr andere Site söll s schnälleri Verbindige us em Elsass in Ruum vo Lyon mööglig mache, wo d Strecki mit dr LGV Rhône-Alpes söll verbunde wärde. D Bauherrin isch Réseau ferré de France (RFF), die französischi Schiineinfrastrukturbehörde. Dr erst Abschnitt vom Ostast isch am 11. Dezember 2011 in Betriib gnoo worde.

## Litratuur
* 

## Fuessnoote
Firmenarchiv der UBS AG

S **historische Konzärnarchiiv vo dr UBS** befindet sich am Äscheblatz 6 z Baasel und isch e Baasler Kulturguet, wo nazionali Bedütig het.

## S Archiiv
S Archiiv isch s brivaats Firmenarchiiv vo dr UBS AG, wo us de Akte vom Schwizerische Bankveräin (gründet 1872) und dr Schwizerische Bankgsellschaft (gründet 1862) bestoot, wo 1998 fusioniert häi. Es het au Archiwalie vo Gsellschafte, wo früener übernoo worde si, wie d Toggeburger Bank, d Bank in Winterthur, die Eidgenössisch Bank, d Basler Handelsbank und no anderi.

Zuegang zu de Akte bechunnt mä nume uf Aafroog. D Kontaktperson isch d Archiwarin Rebekka Schefer. E Däil vo de Daate si in ere elektronische Daatebank gspiicheret.

## Kwelle
* Verzeichnis der Wirtschaftsbestände in Archiven der Schweiz und Liechtensteins: UBS AG, abgrüeft am 14. Septämber 2015
Albert Züst

De **Albert Züst** (* 6. Mai 1900 z Grabs; † 17. Oktober 1954 z Chur) isch en Oschtschwiizer Lehrer und Redakter gsi.

## Neui Schuelpraxis
De Albert Züscht isch nöd nu z St. Galle und z Davos Lehrer gsi. Er hät e Schrift useggä, wo «Was Kinder erzählen» gheisse hät. Im 1931i hät er di *neu Schuelpraxis* gründet und hät si useggèè, bis er gschtorben isch. Dr Züst isch schynts en Ahänger gsi vo der gmässigte Chlyschrybig. Vil anderi Lehrer händ für em Züst sini Fachziitschrift gschribe. Die isch näbe der eltere Ziitschrift *Schweizer Schule* bald wiitume verbräitet gsi. So hät er als Redakter zäme mit sine Mitarbäiter d Entwicklig von ere chinderfrüntliche Erziigs- und Unterichtspraxis entschäidend chöne beiflusse.

Nach zwäi Hirntumor-Operazione isch sis Läbe langsam verlosche, und er isch ame Sunntig im Kantonsspital z Chur gschtorbe.

S Heft hät sini Frau wiitergfüert. Si isch scho vorane sini ängscht Mitarbäiteri gsi. Als Redakter hät si de Theo Marthaler, en Sekundarlehrer us Züri, chöne güne.

## Wèrch
* *Was Kinder erzählen. Abschnitte aus Schülertagebüchern*. Gesammelt und herausgegeben von Albert Züst. Für Kinder im Alter von 8-12 Jahren und für die Hand des Lehrers. Zeichnungen von Hans Witzig. Fehr'sche Buchhandlung, St. Gallen.

## Literatur
* *Die Neue Schulpraxis*, i: *Schweizerische Lehrerzeitung* 10/1931, S. 168.
* *Albert Züst †*, i: *Bündner Schulblatt = Bollettino scolastico grigione = Fegl scolastic grischun* 1/1955, S. 23.
* *Albert Züst †*, i: *Die neue Schulpraxis* 12/1954, S. 366.

## Weblink
* Die neue Schulpraxis

## Fuessnoote
Phineas Taylor Barnum

Dr **Phineas Taylor Barnum** (* 5. Juli 1810 z Bethel, Connecticut; † 7. April 1891 z Bridgeport, Connecticut) isch e US-amerikanische Undernähmer, Zirkuspionier und Politiker gsi.

Dr P. T. Barnum hät im Johr 1841 s *American Museum* z New York öbernoo und häts zu aim vo de gröschte Underhaltigsspektakel vom 19. Johrhundert usbaut. I däre Usstellig häts e grossi Aasammlig vo allem gha, wo irgendwie interessant oder kurios gsi isch. Zu sim Erfolg hät em sis Talänt gholfe, alles guet z inszeniere, zäme mit ere offensive Öffentlichkaitsarbet. Jede neu Programmpunkt isch intensiv mit Plakat und i Zytige als „Sensation“ beworbe worde.

Vo 1865 bis 1866 und au vo 1877 bis 1879 hät de Barnum em Repräsentantehuus vo Cennecticut aaghört. Vo 1875 bis 1876 isch er au no Bürgermaischter vo Bridgeport gsii. Er hät 1867 versuecht för d Republikaner in Kongräss z choo. Dodebii isch er aber a sim Cousin William Henry Barnum gschitteret, wo för d Demokrate kandidiert hät.

1885 hät dr Barnum gmeinsam mit em James Anthony Bailey, de Zirkus *Barnum and Bailey* gründet.

## Weblink

* Läbesgschicht vom P. T. Barnum uf circus-weltweit.de
Blaufelden

**Blafelde** (amtlich *Blaufelden*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Blafelde leit auf dr Haulauer Ebene. D Nochbergmoede vo Blafelde send Mulfingen, Schrozberg, Rothenburg ob der Tauber, Rot am See, Gerabronn ond Langenburg.

Vo dr Gmarkong send 68,2 % Landwirtschaftsfleche, 20,6 % Wald, 10,1 % Sidlongsfleche ond 1,1 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Blafelde gheret d Ortsdoel Billingsbach, Blaufelden, Gammesfeld, Herrentierbach, Wiesenbach ond Wittenweiler.

## Gschicht
Blafelde ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1157.

## Verwaltong
Blafelde ghert zua koem Verwaltongsverband.

D Schuldese vo Blafelde ischt d Petra Weber.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Blafelde ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.blaufelden.de

## Fuaßnota
Braunsbach

**Braunschbach** (amtlich *Braunsbach*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Braunschbach leit em Kochertal, rond zeh Kilometer nordeschtlich vo Schwäbisch Hall. D Nochbergmoede vo Braunschbach send Künzelsau, Langenburg, Wolpertshausen, Schwäbisch Hall, Untermünkheim ond Kupferzell.

Vo dr Gmarkong send 58 % Landwirtschaftsfleche, 30,9 % Wald, 8,7 % Sidlongsfleche ond 2,5 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Braunschbach gheret d Ortsdoel Arnsdorf, Braunsbach, Döttingen, Geislingen am Kocher, Jungholzhausen, Orlach ond Steinkirchen.

## Gschicht
D heitich Gmoed ischt entstanda am 1. Februar 1972 durch dr Zammaschluss vo Arnsdorf, Braunsbach, Döttingen, Geislingen am Kocher, Jungholzhausen, Orlach ond Steinkirchen.

## Verwaltong
Braunschbach hot sich mit Untermünkheim zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Braunschbach ischt dr Frank Harsch.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Braunschbach ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.braunsbach.de

## Fuaßnota
Bühlertann

**Dann** (amtlich *Bühlertann*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Dann leit em Dal vo dr Bihler, rond 15 Kilometer sideschtlich vo Schwäbisch Hall. D Nochbergmoede vo Dann send Obersontheim, Frankenhardt, Rosenberg ond Bühlerzell.

Vo dr Gmarkong send 59,8 % Landwirtschaftsfleche, 29 % Wald, 9,9 % Sidlongsfleche ond 1,3 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Dann gheret s gleichnamig Dorf, d Weiler Blashof, Fronrot, Halden, Hettensberg, Heuhof, Kottspiel, Vetterhöfe, s Schloss Tannenburg, dr Hof Himmelreich ond d Wohnblätz Avenmühle, Fallhaus, Kreidelhaus, Niedermühle, Tannberghalden ond Weidenmühle.

## Gschicht
Dann ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1227.

## Verwaltong
Dann hot sich mit Bühlerzell ond Obersontheim zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Dann ischt dr Michael Dambacher.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Dann ghert zom Schwäbisch

## Weblink

* www.buehlertann.de

## Fuaßnota
Bühlerzell

**Zäll** (amtlich *Bühlerzell*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Zäll leit em Dal vo dr BihlerBühlerzell liegt im Tal der Bühler, rond 18 Kilometer sideschtlich vo Schwäbisch Hall. D Nochbergmoede vo Zäll send Bühlertann, Rosenberg, Adelmannsfelden, Sulzbach-Laufen ond Obersontheim.

Vo dr Gmarkong send 37,7 % Landwirtschaftsfleche, 55,9 % Wald, 5,8 % Sidlongsfleche ond 0,7 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Zäll gheret d Ortsdoel Bühlerzell ond Geifertshofen.

## Gschicht
Zäll ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1359, Geifertshofen 1085.

## Verwaltong
Zäll hot sich mit Bühlertann ond Obersontheim zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Zäll ischt dr Thomas Botschek.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Zäll ghert zom Schwäbisch

## Weblink

* www.buehlerzell.de

## Fuaßnota
Crailsheim

**Craalse** (amtlich *Crailsheim*) ischt a Stadt em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Craalse leit an dr Jagscht, am Fuaß vo dr „Craalsemer Hardt“. D Nochbergmoede vo Craalse send Satteldorf, Kreßberg, Fichtenau, Stimpfach, Frankenhardt, Vellberg, Ilshofen ond Kirchberg an der Jagst.

Vo dr Gmarkong send 56,3 % Landwirtschaftsfleche, 24,5 % Wald, 17,9 % Sidlongsfleche ond 1,3 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Craalse gheret d Stadtdoel Crailsheim, Beuerlbach, Goldbach, Jagstheim, Onolzheim, Roßfeld, Tiefenbach, Triensbach ond Westgartshausen.

## Gschicht
Craalse ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1136 als *Cröwelsheim*.

## Verwaltong
Craalse hot mit dr Gmoede Frankenhardt, Satteldorf ond Stimpfach a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr OberSchuldes vo Craalse ischt dr Christoph Grimmer.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Craalse ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.crailsheim.de

## Fuaßnota
Fichtenau

**Fichdenau** (amtlich *Fichtenau*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Fichdenau leit an dr Grenz zua Bayern, rond 16 Kilometer vo Craalse. D Nochbergmoede vo Fichdenau send Stimpfach, Crailsheim, Kreßberg, Dinkelsbühl, Wört, Ellenberg ond Jagstzell.

Vo dr Gmarkong send 48,2 % Landwirtschaftsfleche, 34,8 % Wald, 14,4 % Sidlongsfleche ond 2,6 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Fichdenau gheret d Ortsdoel Lautenbach, Matzenbach, Unterdeufstetten ond Wildenstein.

## Gschicht
D heitich Gmoed ischt entstanda am 1. Januar 1973 durch dr Zammaschluss vo Lautenbach, Matzenbach, Unterdeufstetten ond Wildenstein.

## Verwaltong
Fichdenau hot sich mit Kreßberg zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

D Schuldese vo Fichdenau ischt d Anja Wagemann.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Lautenbach ond Wildenstein ghert zom Oschtfränkisch, dr Dialekt vo Matzenbach ond Unterdeufstetten zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.fichtenau.de

## Fuaßnota
Haus zum Delphin

S **Huus «Zum Delfin»** isch e klassizistischs Stadthuus an dr Riddergass 10 am Egge zur Böimligass in dr Altstadt vo Baasel.

Es isch e Baasler Kulturguet, wo für d Regioon vo Bedütig isch.

## Gschicht
S Huus «zum Delphin» isch  1760 vom Archidekt Samuel Werenfels für e Kaufmaa und Groossroot Johann Anton Huber-Ehinger (1736-1765) baut worde.  S Huus het spööter em Christoph Merian-Hofmann (1769-1849) ghöört, wo in dr Stadt as «dr riich Meriaa»  bekannt gsi isch. 1861 het dr Johann Jakob Stehlin dr Jünger e Flüügel mit eme Stall und ere Remise aabaut.

S herrschaftlige Huus isch sümmetrisch baut, het drei Stöck, isch hüte wiss aagmoolt und d Simse und Huusegge si us Sandstäi. Über dr Husdüüre und de Fänster in de oobere Stöck het s an de Stürz Rocaille-Kartusche und vor de schlichte Fänster im Bardeer verzierti Iisegitter. Uf em Dach si Mansarde.

Sit 1937 isch s Erbschaftsamt vo Baasel-Stadt dinne.

## Weblingg
Fichtenberg

**Fichberg** (amtlich *Fichtenberg*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Fichberg leit em ondere Dal vo dr Rot, rond 22&nbsp;km sidlich vo Schwäbisch Hall. D Nochbergmoede vo Fichberg send Oberrot, Gaildorf, Gschwend ond Murrhardt.

Vo dr Gmarkong send 34,8 % Landwirtschaftsfleche, 54,2 % Wald, 10 % Sidlongsfleche ond 0,9 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Fichberg gheret s gleichnamig Dorf, d Weiler Dappach, Diebach, Erlenhof, Gehrhof, Hinterlangert, Hornberg, Michelbächle, Mittelrot, Plapphof, Rauhenzainbach, Vorderlangert, s Gheft Kronmühle ond d Wohnblätz Buschhof, Erlenbach, Glattenzainbach, Hornberger Reute, Kleehaus, Retzenhof, Reutehaus, Rupphof, Stöckenhofer Sägmühle, Waldeck ond Wörbelhöfle.

## Gschicht
Fichberg ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 816 (1338 *Viechberg*).

## Verwaltong
Fichberg hot sich mit dr Stadt Gaildorf ond dr Gmoede Oberrot ond Sulzbach-Laufe zom a Gmoedverwaltongsverband zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Fichberg ischt dr Roland Miola.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Fichberg ghert zom Oschtfränkisch, dr Dialekt vom Plapphof zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.fichtenberg.de

## Fuaßnota
Frankenhardt

**Franggehaard** (amtlich *Frankenhardt*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Franggehaard leit an dr Jagscht en dr Haulau. D Nochbergmoede vo Franggehaard send Crailsheim, Stimpfach, Jagstzell, Rosenberg, Bühlertann, Obersontheim ond Vellberg.

Vo dr Gmarkong send 53,2 % Landwirtschaftsfleche, 36,6 % Wald, 9,1 % Sidlongsfleche ond 1,1 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Franggehaard gheret d Ortsdoel Gründelhardt, Honhardt ond Oberspeltach.

## Gschicht
D heitich Gmoed ischt entstanda am am 1. Januar 1974 durch dr Zammaschluss vo Gründelhardt ond Honhardt. Zom 1. Januar 1975 ischt ao no Oberspeltach eigmoedet worda.

## Verwaltong
Franggehaard hot mit dr Stadt Crailsheim ond dr dr Gmoede Satteldorf ond Stimpfach a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr Schuldes vo Franggehaard ischt dr Jörg Schmidt.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Franggehaard ghert zom Oschtfränkisch, dr Dialekt vo Hinteruhlberg zom Schwäbisch

## Weblink

* www.frankenhardt.de

## Fuaßnota
Ilshofen

**Ilshofe** (amtlich *Ilshofen*) ischt a Stadt em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Ilshofe leit auf ere Hochebene zwische dr Däler vo Bihler, Kocher ond Jagscht. D Nochbergmoede vo Ilshofe send Gerabronn, Kirchberg an der Jagst, Crailsheim, Vellberg, Schwäbisch Hall ond Wolpertshausen.

Vo dr Gmarkong send 67,9 % Landwirtschaftsfleche, 18,3 % Wald, 12,4 % Sidlongsfleche ond 1,5 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Ilshofe gheret d Stadtdoel Eckartshausen, Ilshofen, Obersteinach, Ruppertshofen ond Unteraspach.

## Gschicht
Ilshofe ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr wurde 1288 (1330 *Ulleshoven*).

## Verwaltong
Ilshofe hot sich mit dr Stadt Vellberg ond dr Gmoed Wolpertshause zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Ilshofe ischt dr Roland Wurmthaler.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Ilshofe ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.ilshofen.de

## Fuaßnota
Kirchberg an der Jagst

**Ghirchbärch an dr Jagschd** (amtlich *Kirchberg an der Jagst*) ischt a Stadt em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Ghirchbärch leit an dr mittlere Jagschd. D Nochbergmoede vo Ghirchbärch send Ilshofen, Gerabronn, Rot am See, Wallhausen, Satteldorf ond Crailsheim.

Vo dr Gmarkong send 65,3 % Landwirtschaftsfleche, 19,5 % Wald, 12,6 % Sidlongsfleche ond 2,6 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Ghirchbärch gheret d Stadtdoel Gaggstatt, Hornberg, Kirchberg ond Lendsiedel.

## Gschicht
D heitich Gmoed ischt entstanda am 1. Februar 1972 durch dr Zammaschluss vo Gaggstatt, Hornberg ond Kirchberg. Zom 1. Januar 1975 ischt ao no Lendsiedel eigmoedet worda.

## Verwaltong
Ghirchbärch hot sich mit dr Gmoede Rot ond Wallhause zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Ghirchbärch ischt dr Stefan Ohr.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Ghirchbärch ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.kirchberg-jagst.de

## Fuaßnota
Gaildorf

**Gaaldorf** (amtlich *Gaildorf*) ischt a Stadt em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Gaaldorf leit am Kocher sidlch vo Schwäbisch Hall. D Nochbergmoede vo Gaaldorf send Fichtenberg, Oberrot, Rosengarten, Michelbach an der Bilz, Obersontheim, Sulzbach-Laufen ond Gschwend.

Vo dr Gmarkong send 35 % Landwirtschaftsfleche, 52,4 % Wald, 10,9 % Sidlongsfleche ond 1,7 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Gaaldorf gheret d Stadtdoel Eutendorf, Gaildorf, Ottendorf ond Unterrot.

## Gschicht
Gaaldorf ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1255.

## Verwaltong
Gaaldorf hot sich mit dr Gmoede Fichtenberg, Oberrot ond Sulzbach-Laufe zom a Gmoedverwaltongsverband zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Gaaldorf ischt dr Frank Zimmermann.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Gaaldorf ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.gaildorf.de

## Fuaßnota
Gerabronn

**Gärabrunn** (amtlich *Gerabronn*) ischt a Stadt em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Gärabrunn leit en dr Haulauer Ebene. D Nochbergmoede vo Gärabrunn send Blaufelden, Rot am See, Kirchberg an der Jagst, Ilshofen, Wolpertshausen ond Langenburg.

Vo dr Gmarkong send 69,1 % Landwirtschaftsfleche, 18 % Wald, 11,3 % Sidlongsfleche ond 1,5 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Gärabrunn gheret d Stadtdoel Amlishagen, Dünsbach, Gerabronn ond Michelbach an der Heide.

## Gschicht
Gärabrunn ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1226.

## Verwaltong
Gärabrunn hot mit dr Stadt Langenburg a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr Schuldes vo Gärabrunn ischt dr Christian Mauch.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Gärabrunn ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.gerabronn.de

## Fuaßnota
Mainhardt

**Maaherdt** (amtlich *Mainhardt*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Maaherdt leit auf ere Hochebene zwische dr Däler vo Brettach ond Rot. D Nochbergmoede vo Maaherdt send Michelfeld, Schwäbisch Hall, Oberrot, Großerlach, Wüstenrot, Bretzfeld ond Pfedelbach.

Vo dr Gmarkong send 38 % Landwirtschaftsfleche, 53,7 % Wald, 7,7 % Sidlongsfleche ond 0,7 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Maaherdt gheret d Ortsdoel Ammertsweiler, Bubenorbis, Geißelhardt, Hütten ond Mainhardt.

## Gschicht
Maaherdt ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1027.

## Verwaltong
Maaherdt ghert zua koem Verwaltongsverband.

Dr Schuldes vo Maaherdt ischt dr Damian Komor.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Maaherdt ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.mainhardt.de

## Fuaßnota
Michelbach an der Bilz

**Michelbach** (amtlich *Michelbach an der Bilz*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Michelbach leit am gleichnamige Bach, eme Zuafluss vom Kocher, rond faef Kilometer sidlich vo Schwäbisch Hall. D Nochbergmoede vo Michelbach send Schwäbisch Hall, Obersontheim, Gaildorf ond Rosengarten.

Vo dr Gmarkong send 49 % Landwirtschaftsfleche, 34,9 % Wald, 13,3 % Sidlongsfleche ond 2,8 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Michelbach gheret d Derfer Michelbach an der Bilz, Gschlachtenbretzingen, Hirschfelden ond Rauhenbretzingen, dr Weiler Buchhorn, d Hef Einkorn ond Neumühle ond d Wohnblätz Bahnhof Wilhelmsglück, Burgbretzingen, Engelsburg, Hagenhof, Steinbrück ond Ziegelhütte.

## Gschicht
Michelbach ischt zom erschte Mol gnennt worda zwischa 802 ond 817 als *Michelbergere marca*.

## Verwaltong
Michelbach hot mit dr Stadt Schwäbisch Hall ond dr Gmoede Michelfeld ond Rosegarte a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr Schuldes vo Michelbach ischt dr Werner Dörr.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Michelbach ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.michelbach-bilz.de

## Fuaßnota
Michelfeld

**Michelfeld** ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Michelfeld leit em Dal vom Bibers. D Nochbergmoede vo Michelfeld send Schwäbisch Hall, Mainhardt, Pfedelbach ond Waldenburg.

Vo dr Gmarkong send 39,3 % Landwirtschaftsfleche, 50,7 % Wald, 8,7 % Sidlongsfleche ond 1,4 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Michelfeld gheret d Ortsdoel Gnadental ond Michelfeld.

## Gschicht
Michelfeld ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1188 (uusicher).

## Verwaltong
Michelfeld hot mit dr Stadt Schwäbisch Hall ond dr Gmoede Michelbach ond Rosegarte a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr Schuldes vo Michelfeld ischt dr Wolfgang Binnig.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Michelfeld ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.michelfeld.de

## Fuaßnota
Oberrot

**Ewwerroad** (amtlich *Oberrot*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Ewwerroad leit an dr Road, rond 12&nbsp;km sidweschtlich vo Schwäbisch Hall. D Nochbergmoede vo Ewwerroad send Mainhardt, Schwäbisch Hall, Rosengarten, Gaildorf, Fichtenberg, Murrhardt ond Großerlach.

Vo dr Gmarkong send 37,9 % Landwirtschaftsfleche, 51,8 % Wald, 9,4 % Sidlongsfleche ond 0,8 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Ewwerroad gheret d Ortsdoel Hausen an der Rot ond Oberrot.

## Gschicht
Ewwerroad ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 788 als *Raodhaha*

## Verwaltong
Ewwerroad hot sich mit dr Stadt Gaildorf ond dr Gmoede Fichtenberg ond Sulzbach-Laufe zom a Gmoedverwaltongsverband zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Ewwerroad ischt dr Daniel Bullinger.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Ewwerroad ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.oberrot.de

## Fuaßnota
Obersontheim

**Sunthe** (amtlich *Obersontheim*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Sunthe leit em Dal vo dr Bihler, rond 15&nbsp;km vo Schwäbisch Hall. D Nochbergmoede vo Sunthe send Schwäbisch Hall, Vellberg, Frankenhardt, Bühlertann, Bühlerzell, Sulzbach-Laufen, Gaildorf ond Michelbach an der Bilz

Vo dr Gmarkong send 54,5 % Landwirtschaftsfleche, 34,1 % Wald, 9,3 % Sidlongsfleche ond 2,1 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Sunthe gheret d Ortsdoel Mittelfischach, Oberfischach, Obersontheim ond Untersontheim.

## Gschicht
Sunthe ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1002 als *Suntheime* (1345 *Obern Suntheim* ond *Nydern-Suntheim*).

## Verwaltong
Sunthe hot sich mit Bühlertann ond Bühlerzell zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Sunthe ischt dr Siegfried Trittner.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Sunthe ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.obersontheim.de

## Fuaßnota
Rosengarten (Landkreis Schwäbisch Hall)

**Rousegarte** (amtlich *Rosengarten*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Rousegarte leit am Kocher, an dr Mendong vom Bibers. D Nochbergmoede vo Rousegarte send Schwäbisch Hall, Michelbach an der Bilz, Gaildorf ond Oberrot.

Vo dr Gmarkong send 50 % Landwirtschaftsfleche, 36,4 % Wald, 11,7 % Sidlongsfleche ond 1,9 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Rousegarte gheret d Ortsdoel Rieden, Uttenhofen ond Westheim.

## Gschicht
D heitich Gmoed ischt entstanda am. Januar 1972 durch dr Zammaschluss vo Rieden, Uttenhofen ond Westheim.

## Verwaltong
Rousegarte hot mit dr Stadt Schwäbisch Hall ond dr Gmoede Michelbach ond Michelfeld a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr Schuldes vo Rousegarte ischt dr Jürgen König.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Rousegarte ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.rosengarten.de

## Fuaßnota
Kreßberg

**Gräsbärch** (amtli *Kreßberg*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Gräsbärch leit em Oschte vom Landkroes an dr Grenz zua Bayern. D Nochbergmoede vo Gräsbärch send Fichtenau, Crailsheim, Satteldorf, Schnelldorf, Feuchtwangen, Dinkelsbühl ond Stimpfach.

Vo dr Gmarkong send 59,1 % Landwirtschaftsfleche, 29,8 % Wald, 9,9 % Sidlongsfleche ond 1,1 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Gräsbärch gheret d Ortsdoel Leukershausen, Mariäkappel, Marktlustenau ond Waldtann.

## Gschicht
D heitich Gmoed ischt entstanda am 1. Januar 1973 durch dr Zammaschluss vo Waldtann, Marktlustenau, Mariäkappel ond Leukershausen.

## Verwaltong
Gräsbärch hot sich mit Fichtenau zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Gräsbärch ischt dr Robert Fischer.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Gräsbärch ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.kressberg.de

## Fuaßnota
Rot am See

**Roud** (amtlich *Rot am See*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Roud leit nerdlich vo Craalse an dr Brettich. D Nochbergmoede vo Roud send Blaufelden, Rothenburg ob der Tauber, Insingen, Wettringen, Schnelldorf, Wallhausen, Kirchberg ond Gerabronn.

Vo dr Gmarkong send 70 % Landwirtschaftsfleche, 18 % Wald, 10,8 % Sidlongsfleche ond 1,3 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Roud gheret d Ortsdoel Beimbach, Brettheim, Hausen am Bach, Reubach ond Rot am See.

## Gschicht
Roud ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1139, Beimbach 1383, Brettheim 1251, Hausen 1212, Reubach 1329.

## Verwaltong
Roud hot sich mit dr Stadt Kirchberg an der Jagst ond dr Gmoed Wallhause zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Roud ischt dr Siegfried Gröner.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Roud ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.rotamsee.de

## Fuaßnota
Satteldorf

**Saddeldorf** (amtlich *Satteldorf*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Saddeldorf leit an dr Jagscht, rond 4&nbsp;km nerdlich vo Craalse. D Nochbergmoede vo Saddeldorf send Wallhausen, Schnelldorf, Kreßberg, Crailsheim ond Kirchberg an der Jagst.

Vo dr Gmarkong send 64,3 % Landwirtschaftsfleche, 17,7 % Wald, 14,7 % Sidlongsfleche ond 3,3 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Saddeldorf gheret d Ortsdoel Ellrichshausen, Gröningen ond Satteldorf.

## Gschicht
D heitich Gmoed ischt entstanda am 1. Januar 1974 durch dr Zammaschluss vo Satteldorf, Gröningen ond Ellrichshausen. Saddeldorf ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1240, Gröningen scho em 8. Johrhondert.

## Verwaltong
Saddeldorf hot mit dr Stadt Crailsheim ond dr dr Gmoede Frankenhardt ond Stimpfach a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr Schuldes vo Saddeldorf ischt dr Kurt Wackler.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Saddeldorf ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.satteldorf.de

## Fuaßnota
Langenburg

**Langeburch** (amtlich *Langenburg*) ischt a Stadt em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Langeburch leit en dr Haulau an dr Jagscht. D Nochbergmoede vo Langeburch send Blaufelden, Gerabronn, Ilshofen, Braunsbach, Künzelsau ond Mulfingen.

Vo dr Gmarkong send 48,6 % Landwirtschaftsfleche, 41,3 % Wald, 7,9 % Sidlongsfleche ond 2,3 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Langeburch gheret d Stadtdoel Bächlingen ond Langenburg.

## Gschicht
Langeburch ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1226 als *Langenberg Castrum et oppidum*.

## Verwaltong
Langeburch hot mit dr Stadt Gerabronn a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr Schuldes vo Langeburch ischt dr Wolfgang Class.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Langeburch ghert zom Oschtfränkisch.

## Weblink

* www.langenburg.de

## Fuaßnota
Schrozberg

**Schroazbärch** (amtlich *Schrozberg*) ischt a Stadt em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Schroazbärch leit auf dr Haulauer Ebene am Oberlauf vom Vorbach. D Nochbergmoede vo Schroazbärch send Mulfingen, Niederstetten, Creglingen, Rothenburg ob der Tauber ond Blaufelden.

Vo dr Gmarkong send 67 % Landwirtschaftsfleche, 22,8 % Wald, 9,3 % Sidlongsfleche ond 1 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Schroazbärch gheret d Stadtdoel Bartenstein, Ettenhausen, Leuzendorf, Riedbach, Schmalfelden, Schrozberg ond Spielbach.

## Gschicht
Schroazbärch ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1249. Zom 1. Januar 1972 send Riedbach ond Schmalfelden eigmoedet worad, zom 1. April 1972 Spielbach, zom 1. Januar 1973 Leuzendorf ond Bartenstein, zom 1. Januar 1974 Ettenhausen.

## Verwaltong
Schroazbärch ghert zua koem Verwaltongsverband.

D Schuldese vo Schroazbärch ischt d Jacqueline Förderer.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schroazbärch ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.stadt-schrozberg.de

## Fuaßnota
Schwäbisch Hall

**Hall** (amtlich *Schwäbisch Hall*) ischt a Stadt em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Hall leit em Kocherdal an ere alte Salzquelle. D Nochbergmoede vo Hall send Untermünkheim, Braunsbach, Wolpertshausen, Ilshofen, Vellberg, Obersontheim, Michelbach an der Bilz, Rosengarten, Oberrot, Mainhardt, Michelfeld, Waldenburg ond Kupferzell.

Vo dr Gmarkong send 54,6 % Landwirtschaftsfleche, 23,7 % Wald, 20,1 % Sidlongsfleche ond 1,6 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Hall gheret d Stadtdoel Bibersfeld, Eltershofen, Gailenkirchen, Gelbingen, Schwäbisch Hall, Sulzdorf ond Tüngental.

## Gschicht
Hall ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1037.

## Verwaltong
Hall hot mit dr Gmoede Michelbach, Michelfeld ond Rosegarte a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr OberSchuldes vo Hall ischt dr Hermann-Josef Pelgrim.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Hall ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.schwaebischhall.de

## Fuaßnota
Untermünkheim

**Miinge** (amtlich *Untermünkheim*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Miinge leit rond faef Kilometer nerdlich vo Schwäbisch Hall em Dal vom Kocher. D Nochbergmoede vo Miinge send Braunsbach, Schwäbisch Hall ond Kupferzell

Vo dr Gmarkong send 71,3 % Landwirtschaftsfleche, 12,9 % Wald, 13,1 % Sidlongsfleche ond 2,7 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Miinge gheret d Ortsdoel Enslingen, Übrigshausen ond Untermünkheim.

## Gschicht
Miinge ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1216 als *Muncheim*

## Verwaltong
Miinge hot sich mit Braunsbach zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Miinge ischt dr Christoph Maschke.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Miinge ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.untermuenkheim.de

## Fuaßnota
Vellberg

**Felbärch** (amtlich *Vellberg*) ischt a Stadt em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Felbärch leit an dr Bihler zwische Schwäbisch Hall ond Craalse. D Nochbergmoede vo Felbärch send Ilshofen, Crailsheim, Frankenhardt, Obersontheim ond Schwäbisch Hall.

Vo dr Gmarkong send 53,7 % Landwirtschaftsfleche, 31,8 % Wald, 11,8 % Sidlongsfleche ond 2,7 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Felbärch gheret d Stadtdoel Großaltdorf ond Vellberg.

## Gschicht
A *Heinrich vo Vellberg* ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1102.

## Verwaltong
Felbärch hot sich mit dr Stadt Ilshofen ond dr Gmoed Wolpertshause zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

D Schuldese vo Felbärch ischt d Ute Zoll.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Felbärch ghert zom Oschtfränkisch

## Leit
* August Halm (1869-1929), deitscher Kombonischt ond Musikschriftsteller

## Weblink

* www.vellberg.de

## Fuaßnota
Wallhausen (Württemberg)

**Wallhause** (amtlich *Wallhausen*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Wallhause leit rond elf Kilometer nerdlich vo Craalse am Rand vo dr Haulauer Ebene. D Nochbergmoede vo Wallhause send Satteldorf, Kirchberg an der Jagst, Rot am See ond Schnelldorf.

Vo dr Gmarkong send 72,8 % Landwirtschaftsfleche, 12,8 % Wald, 13 % Sidlongsfleche ond 1,4 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Wallhause gheret Wallhausen d Ortsdoel Hengstfeld, Michelbach an der Lücke ond Wallhausen.

## Gschicht
D heitich Gmoed ischt entstanda am 1. Juli 1974durch dr Zammaschluss vo Wallhause, Hengstfeld ond Michelbach. Wallhausen ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1143 als *Walehusen*, Hengstfeld 1230 als *Hengesfeld* ond Michelbach/Lücke 1245 als *Michelnbach*.

## Verwaltong
Wallhause hot sich mit dr Stadt Kirchberg an der Jagst ond dr Gmoed Rot zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

D Schuldese vo Wallhause ischt d Rita Behr.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Wallhause ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.gemeinde-wallhausen.de

## Fuaßnota
Wolpertshausen

**Wolpertshause** (amtlich *Wolpertshausen*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Wolpertshause leit em Bihlerdal, rond 12&nbsp;km nordeschtlich vo Schwäbisch Hall. D Nochbergmoede vo Wolpertshause send Ilshofen, Schwäbisch Hall, Braunsbach ond Gerabronn.

Vo dr Gmarkong send 67,3 % Landwirtschaftsfleche, 18,9 % Wald, 12,3 % Sidlongsfleche ond 1,6 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Wolpertshause gheret s gleichnamig Dorf, d Weiler Cröffelbach, Haßfelden, Hörlebach, Hohenberg Hopfach, Reinsberg, Rudelsdorf ond Unterscheffach ond d Hef Heide ond Landturm.

## Gschicht
Hopfach ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1268 als *Hopfau*, Hörlebach 1126, Reinsberg 1168 als *Reinwoltsberg*, Haßfelden 1090.

## Verwaltong
Wolpertshause hot sich mit dr Städt Ilshofen ond Vellberg zom a Gmoedverwaltongsverbdand zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Wolpertshause ischt dr Jürgen Silberzahn.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Wolpertshause ghert zom Oschtfränkisch

## Weblink

* www.wolpertshausen.de

## Fuaßnota
Charles Friedel

Dr **Charles Friedel** (* 12. Merz 1832 z Stroossburg; † 20. April 1899 z Montauban) isch e französische Chemiker gsi.

Zämme mit sim Fründ James Mason Crafts het er 1877 d Reakzionsarte Friedel-Crafts-Alkylierig und Friedel-Crafts-Acylierig endeggt, wo noch de bäide benennt worde si.

## Si Lääbe
Dr Friedel het vo 1850 aa z Stroossburg Naturwüsseschafte studiert und denn noch ere Pause 1852 an dr Sorbonne witerstudiert. Vo 1856 bis 1870 het er as Konserwator vo dr Mineraliesammlig vo dr École de Mines gschafft. In dere Zit het er sini chemische Kenntniss under em Charles Adolphe Wurtz im Labor vo dr École de Medicine verdieft. 1860 isch er dört im James Mason Crafts begegnet. Noch sinere Promozion 1869 het er 1871 e Stell as Dozänt an dr École Normale aagnoo. 1876 isch er Brofässer für Mineralogii an dr Sorbonne worde und denn 1884  für Organischi Chemii.

Vo 1889 aa isch er Bresidänt von ere Kommission zur Reform vo dr Nomenklatur vo organische Verbindige gsi.

Dr Friedel isch mit dr Emilie Koechlin (1837–1871) verhürootet gsi. Si häi e Soon gha, dr Schorsch (1865–1933), wo Mineralog und Kristallograf worde isch.

## Läistige
* 1857–1866 Strukturklärig vo de Ketone. (Dissertazion)
* Entdeckig vo de sekundäre und terziäre Alkohol, parallel zum Aleksandr Michajlowitsch Butlerow
* 1863–1870 Aarbäite zur chemische Wärtigkäit und Atommasse vom Silicium. In de Joor druf d Herstellig vo suurstofffreie Siliciumverbindige.
* 1872 Glycerinsünthese mit Isopropylalkohol as Usgangsstoff
* 1877 häi dr Friedel und dr Crafts die katalütischi Wirkig vo anorganische Halogenverbindige zur Härstellig vo alkylierte und acetylierten Aromat (Friedel-Crafts-Reakzion) entdeggt.
* Strukturufklärig vo dr Milchsüüri und vom Pinakon (Pinakolon)
* Erstbeschriibige vo de Mineral Wurtzit (1861), Adamin (1866) und Delafossit (1873)

## Fuessnoote


## Litratuur
* W.Pötsch, A.Fischer, W.Müller: *[[Lexikon bedeutender Chemiker]]*, Leipzig 1988, S. 157.
Stimpfach

**Schdempfa** (amtlich *Stimpfach*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Schdempfa leit em dr Haulau, rond 10&nbsp;km sidlich vo Craalse. D Nochbergmoede vo Schdempfa send Crailsheim, Fichtenau, Jagstzell ond Frankenhardt.

Vo dr Gmarkong send 53,5 % Landwirtschaftsfleche, 35,7 % Wald, 9,2 % Sidlongsfleche ond 1,6 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Schdempfa gheret d Ortsdoel Rechenberg, Stimpfach ond Weipertshofen.

## Gschicht
Schdempfa ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1024.

## Verwaltong
Schdempfa hot mit dr Stadt Crailsheim ond dr dr Gmoede Frankenhardt ond Stimpfach a Verwaltonsgmoeschaft vereibart.

Dr Schuldes vo Schdempfa ischt dr Matthias Strobel.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Rechenberg ond Stimpfach ghert zom Schwäbisch, dr Dialekt vo Weipertshofen zom Oschtfränkisch drum hoist die Gmoind und Ort eigentlich net Schdimpfich (Hohenloischfränkisch) sondern Schdempfa (Schwäbisch)

## Weblink

* www.stimpfach.de

## Fuaßnota
Sulzbach-Laufen

**Sulzbach-Laufa** (amtlich *Sulzbach-Laufen*) ischt a Gmoed em Landkroes Hall en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Sulzbach-Laufa leit em Dal vom Kocher. D Nochbergmoede vo Sulzbach-Laufa send Obersontheim, Bühlerzell, Adelmannsfelden, Abtsgmünd, Eschach, Gschwend ond Gaildorf.

Vo dr Gmarkong send 25,4 % Landwirtschaftsfleche, 66,5 % Wald, 6,6 % Sidlongsfleche ond 1,5 % sonschtiche Fleche.

## Gmoedsglidrong
Zua Sulzbach-Laufa gheret d Ortsdoel Laufen ond Sulzbach am Kocher.

## Gschicht
D heitich Gmoed ischt entstanda am 1. August 1971 durch dr Zammaschluss vo Sulzbach ond Laufa. Sulzbach ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1024.

## Verwaltong
Sulzbach-Laufa hot sich mit dr Stadt Gaildorf ond dr Gmoede Fichtenberg ond Oberrot zom a Gmoedverwaltongsverband zammagschlossa.

Dr Schuldes vo Sulzbach-Laufa ischt dr Markus Bock.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Sulzbach-Laufa ghert zom Schwäbisch

## Weblink

* www.sulzbach-laufen.de

## Fuaßnota
Romont

**Romont** isch de Name vo däne Ortschafte:
* Romont FR, e Gmeind u es Städtli im Kanton Fribuorg, Schwiz
* Romont BE, e Gmeind im Bärner Jura, Kanton Bärn, Schwiz
* Romont (Vosges), e Gmaind im Département Vosges, Frankrych

**Varia:**
* Wän vom «Graf vo Romont» d Reed isch, dänn beziet sich da uf s friburgisch Romont.
* S Wort «Romont» spricht me praktisch gliich us, wie d Bezaichnig för en Mänsch, wo i de Romandie wohnt.
Georges Friedel

Dr **Schorsch Friedel** (*Georges Friedel*; * 19. Juli 1865 z Mülhuuse; † 11. Dezämber 1933 z Stroossburg) isch e französische Mineralog und Kristallograf gsi.

## Si Lääbe
Dr Schorsch Friedel isch dr Soon vom berüemte Chemiker Charles Friedel gsi. Er het an dr École Polytechnique z Bariis und an dr École nationale supérieure des mines de Saint-Étienne studiert und isch e Schüeler vom François Ernest Mallard (1833–1894) gsi. 1893 het er e Brofessur an dr École Nationale des Mines überchoo, won er spööter au Diräkter worde isch. Noch em Erste Wältchrieg isch er as Brofässer an dr Uniwersidäät Stroossburg ins Elsass zruggchoo. 1930 isch er us gsundhäitlige Gründ vorzitig in Ruestand dräte. Dr Friedel isch verhürootet gsi und het fümf Chinder gha. Er isch 1933 gstorbe.

## Si wüsseschaftligs Wärk
Grad wie si Leerer Mallard het sich dr Friedel mit de Theorie vom Auguste Bravais abgee. Dr Friedel het die theoretische Grundlaage vom Bravais (Bravais-Gitter) mit Hilf vo Rönggebüügigexperimänt an Kristallgitter chönne noochwiise und het so dr füsikalisch Bewiis gliiferet. Äini vo de wichdigste Entdeckige bi sine Aarbede isch s Friedelsche Gsetz gsi.

Si Soon Edmond Friedel het spööter zämme mit em Louis de Broglie die erste Büügigsexperimänt an Flüssigkristall gmacht. 

### Wichdigi Publikazione
* *Groupements cristallins* (1904)
* *Etudes sur les lois de Bravais* (1907)
* *Les états mésomorphes de la matiere* (1922)

## Weblingg
* Biografii uf www.annales.org (französisch)
* Georges Friedel et les phases mésomorphes de la matière (französisch)
* Digitalisierti Wärk vom Friedel - SICD der Universitäten von Strasbourg
Rega (Fluss)

D **Rega** isch e 168 Kilometer lange Fluss in dr Woiwodschaft Weschtpommern z Pole. Är chunnt us dr Pommersche Seeplatte un mindet in d Oschtsee. 

S Yyzugsbiet vu dr Rega umfasst 2.725&nbsp;km². Si fließt an dr Ort Świdwin (*Schivelbein*), Łobez (*Labes*), Resko (*Regenwalde*), Płoty (*Plathe*), Gryfice (*Greifenberg*) un Trzebiatów (*Treptow an der Rega*) dure in Richtig Norde. Im Berych vu dr Mindig dailt si dr Fluss uf in di Alt Rega, wu dur dr Resko Przymorskie (*Kamper See*) goht, voreb si bi Dźwirzyno (*Kolberger Deep*) mindet, un in di Nei Rega, wu bi Mrzeżyno (*Treptower Deep*) in d Oschtsee mindet.

## Bilder

File:Rega w Świdwinie.jpg|Rega - Świdwin
File:Zakole Regi.jpg|Rega - Łobez
File:Rega bridge Resko 2007-08.jpg|Rega - Resko
File:Rega bridge Ploty 2007-08.jpg|Rega - Płoty
File:Gryfice 2007 bird's-eye view 12.jpg|Rega - Gryfice
File:Trzebiatow Old Town bird's-eye view 2007-10b.jpg|Rega - Trzebiatów
File:East Mrzezyno bird's-eye view 2007-10.jpg|Rega - Oschtsee - Mrzeżyno


## Weblink

## Fuessnoote