Gala Éluard Dalí

D **Gala Éluard Dalí**, bekannt as **Gala**, geboore as *Jelena Dmitrijewna Djakonowa* (russisch ; * 26. Augschtejul./7 Septämbergreg. 1894 z Kasan, Russland; † 10. Juni 1982 z Portlligat, Schbanie) isch e bekannti Muse im 20. Joorhundert gsi. Si het e Hufe Künstler inspiriert, bsundrigs Surrealiste. Zu iine ghööre iiri bäide Manne, dr Dichder Paul Éluard und dr Mooler und Bildhauer Salvador Dalí, und dr Mooler Max Ernst, wo s mit em e Liebesbezieig ghaa het. Si isch fast fuffzig Joor mit em Dalí verhürootet gsi und in dere Zit isch er zum finanziell erfolgriichste Künstler vo siner Generazioon worde, was dä siner Frau au öffentlig dankt het drfür.*

Vo wo iir [[Pseudonym]] *Gala* chunnt, isch nid sicher. Mä dänkt ass es e [[Diminutiv]] vo *Galina* chönnt si, e Vornaame, wo in dr Ukraine wit verbräitet isch. Aber dä wird eender as *Galja* brucht. Dr Naame *Galina* het si vermuetlig vo iirer Mueter überchoo, wääred iire Vater dr Vornaame *Jelena* vorzooge het und dä isch mindestens in de offizielle Dokumänt brucht worde.

== Schrifte ==
; Paul Éluard:
* *Dialogues des Inutiles*, Gedicht 1913
* *L’amour la Poésie*, Gedicht 1929

Im Éluard si Dochter Cécile het [[postum]] sini Liebesbrief an d Gala us de Joor 1924–1948 veröffentligt. Dr Éluard het d Brief vo dr Gala churz vor sim Dood vernichtet. Sini Brief häi zur Erbmasse vo dr Gala ghöört.

; Dalí
* *Das geheime Leben des Salvador Dalí*, Autobiografii 1942
Die [[Autobiografie|Autobiografii]] het dr Dalí illustriert. Si enthaltet 89 Fotografie zu sim Lääbe und Wärk, und 130 Zäichnige. D Widmig lutet uf Hochdütsch übersetzt „Für Gala-[[Gradiva]]-Die Vorwärtsschreitende“. 1961 bis 1963 het er e Nöiuflaag vo *Das Geheime Leben des Salvador Dali. Ballett de Gala* zämmegstellt.
* *Hidden Faces* (uf Dütsch erschiine as *Verborgene Gesichter*), Roman 1944

== Moolerei ==
; Max Ernst:
* *Unruhe meine Schwester*, 1921
* *Beim Rendezvous der Freunde*, 1922 [https://archive.is/20121210044044/forschungsgruppem.files.wordpress.com/2009/06/3232126174_7f79d6c2ce_o.jpg wordpress.com]
* *Die schöne Gärtnerin*, 1923 (Sit 1937  verscholle.)

; Salvador Dalí
* *Portrait of Gala with Two Lamb Chops of Her Shoulder*, 1933 [http://www.flickr.com/photos/32357038@N08/3287354853/ flickr.com]
* *The Angelus of Gala*, 1935
* *Galarina*, 1944
* *Traum, verursacht durch den Flug einer Biene um einen Granatapfel, eine Sekunde vor dem Aufwachen*, 1944, [https://web.archive.org/web/20111105053708/http://www.museothyssen.org/img/obras_descarga/1974.46.jpg museothyssen.org]
* *Die Madonna von Portlligat*, 1949
* *Leda atomica*, 1949
* *Portrait of Gala with Rhinocerotic Symptoms*, [http://buydalipainting.com/wp-content/uploads/2008/09/portrait-of-gala-with-rhinocerotic-symptoms-1954.jpg buydalipainting.com]
* *Gala Contemplating the Mediterranean Sea which at Twenty Meters becomes a Portrait of Abraham Lincoln*, 1976 [http://www.sptimes.com/2005/08/14/Floridian/Gala_Contemplating_th.shtml sptimes.com]
* *Dalí Lifting the Skin of the Mediterranean Sea to Show Gala the Birth of Venus*, 1977 [https://web.archive.org/web/20120211075001/http://www.3d-dali.com/Tour/skin.htm 3d-dali.com]

== Bildhauerei ==
* *Gala Gradiva*, Skulptur vom Dalí
* *Gala Dalí – La Divina*, Büste vom [[Arno Breker]]

== Muusig ==
* *Gala*, Miusikl vom Salvador Dalí (Uruffüerig 1961)
* *Gala, Gala*, Opereäiakter vo dr [[Elke Heidenreich]] (Uruffüerig 2008)

== Litratur ==
* Dominique Bona: *Gala*. Fischer, ISBN 3-596-17059-1
* Herbert Genzmer: *Dalí und Gala*. Rowohlt, ISBN 3-87134-338-2
* Unda Hörner: *Die realen Frauen der Surrealisten*. Suhrkamp, ISBN 3-518-39316-2
* Tim McGirk: *Gala, Dalis skandalöse Muse*. Rowohlt, ISBN 3-499-12780-6
* Annette Seemann: *Gala Dalí*. Econ, ISBN 3-612-26606-3
* Linde Salber: *Salvador Dalí*. Rowohlt, ISBN 3-499-50579-7
* Paul Éluard: *Liebesbriefe an Gala (1924–1948)*, Heyne-Verlag, ISBN 3-453-15015-5
* Salvador Dalí (Autor), Andre Parinaud (Hrsg.): *So wird man Dalí*. Pabel-Moewig-Verlag, ISBN 3-8118-4107-6
* Salvador Dalí: *Das geheime Leben des Salvador Dalí*, Schirmer/Mosel-Verlag, ISBN 3-88814-896-0
* Salvador Dalí: *Verborgene Gesichter''. Fischer, ISBN 3-10-013601-2

## Weblingg
* Wärkuswaal vom Dalí mit Bilder vo dr Gala
* Dr Gala und im Dalí si Huus, hüte e Museum z Portlligat
* Dr Gala iiri Burg, hüte e Museum z Púbol
* NDR-Biidraag zur „Vermarktigsmaschinerii Dalí“

## Fuessnoote