open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gurzelen

**Gurzele** (amtlech *Gurzelen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Gurzele ligt ir Drumlinlandschaft zwüsch em Aare- un em obere Gürbetau. D Gmeindsflächi bsteit us 81,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 12,2 % Waud u 6,2 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Seftige, Üetedorf, Forscht-Länggebüeu, Wattewiu u Burgistei.

## Gschicht
Gurzele isch zum erschte Mal gnennt worde 1230/31 aus *Gurcellun* (1254 *Gurzillon*, 1259 *Gurzelon*, 1272 *Corzellon*, 1337 *Gurzelen*). Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 2 % gläge.

## Religion
88 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 3,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 17,1 %, CVP 0,3 %, EVP 4,2 %, FDP 4,3 %. GLP 2,8 %, GP 8,4 %, SP 9,5 %, SVP 41,8 %, Suschtigi 11,6 %.

Gmeindspresidäntin vo Gurzele isch d Erika Kaufmann (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 711 Ywohner 97,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää un 1,1 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Gurzele ghört zum Hochalemannisch.

## Lüt
* Ferdinand Hodler (1853-1918), Bürger vo Gurzele,  Schwizer Maler
* Hector Hodler (1887-1920), Bürger vo Gurzele, Suhn vom Schwizer Maler, Gründer vom Esperanto-Wäutbund z Gämf (1908)

## Weblink

* www.gurzelen.ch
* 

## Fuessnote
Guttannen

**Gööttanne** (amtlech *Guttannen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Gööttanne ligt ar Strasse zum Grimselpass. D Gmeindsflächi bsteit us 3,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 8 % Waud, 0,5 % Sidligsflächi u 87,6 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Innerkirchen, Gadmen, Obergoms, Minschter, Fieschertau u Grindelwald.

## Gschicht
Gööttanne isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1377 aus *Guotentannon*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Oberhasli ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 7,1 % gläge.

## Religion
86,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,3 %, CVP 0,1 %, EVP 1,9 %, FDP 5,1 %. GLP 1,3 %, GP 10,5 %, SP 8,3 %, SVP 49,2 %, Suschtigi 2,3 %.

Gmeindspresidänt vo Gööttanne isch dr Hans Abplanalp (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,5 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 328 Ywohner 98,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,3 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Gööttanne ghört zum Höchstalemannisch.

## Literatur
* Daniel Wolf, Jost von Allmen: *Ernst E. Anderegg. Ausgewählte Bauten in der Region Interlaken-Oberhasli.* (Schweizerische Kunstführer, Nr.&nbsp;887/888, Serie 89).&nbsp;Hrsg.&nbsp;Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK.&nbsp;Bern 2011, ISBN 978-3-85782-887-4.

## Weblink

* www.guttannen.ch
* 

## Fuessnote
Gsteig bei Gstaad

**Gsteig** (amtlech *Gsteig bei Gstaad*, frz. verautet *Châtelet*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Obersimmental-Saanen im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Gsteig ligt im obere Saanetau. D Gmeindsflächi bsteit us 37,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 34,7 % Waud, 1,5 % Sidligsflächi u 26 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Saane, Louene, Savièse, Ormont-Dessus u Château-d’Œx.

## Gschicht
Gsteig isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1312 aus *Chastelet*, 1453 *Steig*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Saane ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 14 % gläge.

## Religion
83,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 8,9 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 14,5 %, CVP 1,0 %, EVP 1,2 %, FDP 3,1 %. GLP 7,1 %, GP 2,6 %, SP 4,9 %, SVP 61,9 %, Suschtigi 3,7 %.

Gmeindspresidänt vo Gsteig isch dr Martin Marti (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,1 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 911 Ywohner 93,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 2,2 % Französisch u 0,2 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Gsteig ghört zum Höchstalemannisch.

## Weblink

* www.gsteig.ch
* 

## Fuessnote
Habkern

**Habkere** (amtlech *Habkern*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Habkere ligt am Südhang vom Hohgant im Quäuupiet vor Ämmi. D Gmeindsflächi bsteit us 39,5 % langwirtschaftlecher Flächi, 47,8 % Waud, 1,5 % Sidligsflächi u 11,2 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Schangnou, Flühli im Kanton Lozärn, Oberried am Brienzersee, Niderried, Unterseen, Baatebärg u Eriz.

## Gschicht
Habkere isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1275 aus *Habcherron*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Inderlache ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,8 % gläge.

## Religion
92 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 2,7 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 13,5 %, CVP 0,9 %, EVP 1,4 %, FDP 2,6 %. GLP 1,9 %, GP 4,2 %, SP 4,3 %, SVP 65,8 %, Suschtigi 5,4 %.

Gmeindspresidänt vo Habkere isch dr Markus Karlen (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,3 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 624 Ywohner 98,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,2 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Habkere ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:Habkern-Kirche.jpg|Chiuche
Datei:Habkern-Kirchgemeindehaus.jpg|Chiuchegmeindshuus
Datei:Habkern-Matte.jpg|Matte
Datei:2011-07-25-Habkern (Foto Dietrich Michael Weidmann) 075.JPG|Bolsite
Datei:Habkern-Mittelbaeuert.jpg|Mittubüüret
Datei:2011-07-25-Habkern (Foto Dietrich Michael Weidmann) 087.JPG|Mittubüüret


## Literatur
* Melchior Sooder: *Habkern*. Basel 1964

## Weblink

* www.habkern.ch
* 

## Fuessnote
Hagneck

**Hagni** (amtlech *Hagneck*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Hagni ligt uf dr rächte Syte vom Bielersee ar Mündig vom Hagnikanal. D Gmeindsflächi bsteit us 68 % langwirtschaftlecher Flächi, 13,3 % Waud, 11 % Sidligsflächi u 7,7 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Töiffele, Wauperswiu, Sisele u Lüscherz.

## Gschicht
Hagni isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1353 aus *Hagneg*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Nidou ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,5 % gläge.

## Sehenswürdigkeite
Ds autä und ds neue Wasserkraftwerk vor BKW si wohl die zwöi bekantischte Sehenswürdikeite in Hagneck.

## Religion
79 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 20,0 %, CVP 0,3 %, EVP 2,4 %, FDP 7,0 %. GLP 7,9 %, GP 7,3 %, SP 18,9 %, SVP 33,0 %, Suschtigi 3,2 %.

Gmeindspresidänt vo Hagni isch dr Ernest Schweizer (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,2 % gläge.

S het zwöi bikannti Reschtorang, dr Gaschthof «Brücke» und s «Bistro Martin Pêcheur».

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 357 Ywohner 95,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 3,1 % Französisch.

Dr bärndütsch Dialäkt vo Hagni ghört zum Hochalemannisch.

## Literatur
* 
* Andres Moser: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Bern.* Landband 2: *Der Amtsbezirk Erlach, der Amtsbezirk Nidau.* Teil 1. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Wiese, Basel 1998, (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 90). ISBN 3-909164-63-3. S.&nbsp;392–398.

## Weblink

## Fuessnote
Hasle bei Burgdorf

**Hasli** (amtlech *Hasle bei Burgdorf*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Hasli ligt im ungere Ämmitau. D Gmeindsflächi bsteit us 60,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 31,9 % Waud, 6,8 % Sidligsflächi u 0,7 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Rüegsou, Lützeflüe, Rüderswil, Wauggringe, Vechige, Oberburg, Burdlef u Heimiswiu.

## Gschicht
Hasli isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1254/55 aus *Hasela*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,4 % gläge.

## Religion
85,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 20,3 %, CVP 0,8 %, EVP 7,4 %, FDP 5,5 %. GLP 3,5 %, GP 5,8 %, SP 13,1 %, SVP 34,9 %, Suschtigi 8,7 %.

Gmeindspresidänt vo Hasli isch dr Walter Scheidegger (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,8 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2948 Ywohner 95,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,2 % Französisch u 0,3 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Hasli ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.hasle.ch
* 

## Fuessnote
Hasliberg

**Haslibäärg** (amtlech *Hasliberg*, 1834-1923 *Hasleberg*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Haslibäärg ligt über em Aaretau an de Häng vor Bärgchette Gibel-Chingstuel-Glogghüs-Planplatte. D Gmeindsflächi bsteit us 52,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 32,4 % Waud, 2,8 % Sidligsflächi u 12 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Meiringe un Innerkirchen im Kanton Bärn u Chäärns u Lungere im Kanton Obwaude.

## Vercheer
Vo Meiringe fahrt e Luftseilbahn diräkt in Wiler Reuti ueche. Süsch mues me mit em Auto ufe Brünigpass u vo dert dur aui Dörfer vom Haslibäärg bis zhingersch noch Reuti fahre. Im Brünig vore gits de Bahnhof «Brünig-Hasliberg» vo de Zentralbahn, de ehemolige Brünigbahn, wo Luzärn mit Interlake verbindet. Vo dere Stazion us sind d Dörfer vom Haslibäärg mit em Postauto erschlosse.

## Gschicht
Haslibäärg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1358 aus *Hasle an dem berge*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Oberhasli ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 16,3 % gläge.

## Religion
73,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,6 %, CVP 2,0 %, EVP 1,3 %, FDP 5,5 %. GLP 1,2 %, GP 8,0 %, SP 15,2 %, SVP 43,8 %, Suschtigi 6,4 %.

Gmeindspresidäntin vo Haslibäärg isch d Katrin Nägeli-Lüthi (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,6 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1276 Ywohner 89,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,9 % Französisch u 0,5 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Haslibäärg ghört zum Höchstalemannisch.

## Literatur
* Daniel Wolf, Jost von Allmen: *Ernst E. Anderegg. Ausgewählte Bauten in der Region Interlaken-Oberhasli.* (Schweizerische Kunstführer, Nr.&nbsp;887/888, Serie 89).&nbsp;Hrsg.&nbsp;Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK.&nbsp;Bern 2011, ISBN 978-3-85782-887-4.

## Weblink

* www.hasliberg.ch
* 

## Fuessnote
Heiligenschwendi

**Heligeschwändi** (amtlech *Heiligenschwendi*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Heligeschwändi ligt uf ere Terrasse über em rächte Stade vom Thunersee. D Gmeindsflächi bsteit us 50,4 % langwirtschaftlecher Flächi, 42,5 % Waud, 6,8 % Sidligsflächi u 0,2 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Heligeschwändi isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1285 aus *Helgeswendi*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Thun ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 11,3 % gläge.

## Religion
69 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 9,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 12,3 %, CVP 0,5 %, EVP 6,9 %, FDP 3,2 %. GLP 3,9 %, GP 6,2 %, SP 15,3 %, SVP 40,3 %, Suschtigi 11,4 %.

Gmeindspresidänt vo Heligeschwändi isch dr Georg Sommer (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,4 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 707 Ywohner 90,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,6 % Französisch u 1,4 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Heligeschwändi ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.heiligenschwendi.ch
* 

## Fuessnote
Häutligen

**Hütlige** (amtlech *Häutligen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Hütlige ligt über em Aaretau am Wechsthang vom Lochebärg. D Gmeindsflächi bsteit us 69,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 27,6 % Waud u 3,3 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Chonufinge, Frimettige, Diessbech, Wichtrech u Tägertschi.

## Gschicht
Hütlige isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1240 aus *Hutlingen*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1,7 % gläge.

## Religion
91 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 2,7 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,7 %, CVP 1,5 %, EVP 6,3 %, FDP 2,7 %. GLP 3,7 %, GP 5,4 %, SP 3,7 %, SVP 55,8 %, Suschtigi 4,2 %.

Gmeindspresidänt vo Hütlige isch dr Christian Mosimann (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 221 Ywohner 99,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää.

Dr Dialäkt vo Hütlige ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.haeutligen.ch
* 

## Fuessnote
Heimberg BE

**Heemberg** (amtlech *Heimberg*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Heemberg ligt am rächte Stade vor Aare. D Gmeindsflächi bsteit us 31,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 34,3 % Waud, 31,7 % Sidligsflächi u 2,1 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Stäffisbuurg, Tuun, Üetedorf, Uttige, Chise, Bränzikofe u Opplige.

## Gschicht
Heemberg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1146 aus *Heimberc*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Thun ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 8,3 % gläge.

## Religion
74,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,7 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 17,1 %, CVP 1,7 %, EVP 5,7 %, FDP 6,0 %. GLP 3,8 %, GP 5,9 %, SP 15,3 %, SVP 33,9 %, Suschtigi 10,6 %.

Gmeindspresidänt vo Heemberg isch dr Niklaus Röthlisberger (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 5529 Ywohner 93,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,5 % Französisch u 1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Heemberg ghört zum Hochalemannisch.

## Literatur
* 
* 

## Weblink

* www.heimberg.ch
* 

## Fuessnote
Hellsau

**Heusou** (amtlech *Hellsau*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografii
Heusou ligt im Schwizer Mittuland am Nordfuess vom *Grosshouz* im Tau vom *Chrümubach*. D Gmeindsflächi bsteit us 68,2 % langwirtschaftleche Flächi, 23,8 % Waud u 7,9 % Sidligsflächi. D Nachbergmeinde si Seeberg, Auchischtoorf u Höchstette im Kanton Bärn u Drü Höf im Kanton Soledurn.

## Gschicht
Heusou isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1275 aus *Hellesowe* (1353 *Heilsow*, 1377 *Hellsowa*, 1724 *Helsauw*, 1838 *Hellsau*). 

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 2,6 % gläge.

## Religion
85,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Gmeindspresidänt vo Heusou isch dr Markus Aebi (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,1 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 193 Ywohner 97,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,5 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Heusou ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 274.JPG|Freiehof
Datei:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 277.JPG|Wohnhuus z Freiehof
Datei:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 259.JPG|Tafele am Ortsiigang


## Weblink

* 

## Fuessnote
Matsuo Bashō

Dr **Matsuo Bashō** (jap. , *Matsuo Bashō*; * 1644 z Akasaka, Provinz Iga (hüte: Akasaka, Ueno, Iga, Präfektur Mie); † 28. Novämber 1694 z Ōsaka), äigentlig **Matsuo Munefusa** (), isch e japanische Dichder gsi. Er gältet as e bedütende Verdräter vo dr japanische Värsform Haiku. Dr Bashō und sini Schüeler häi d Haikai-Dichdig ernöijeret, wo bis denn humorvoll spiilerisch gsi isch und häi us ere ärnsthafti Litratuur gmacht.

## Im Bashō sini Haiku
D Struktuur vo sine Haiku spieglet d Äifachhäit vo sinere meditative Lääbenswiis. Er het vilne vo sine Värs e müstischi Kwalideet gee und brobiert, die groosse Themene dur äifachi Naturbilder uszdrucke, vom Vollmond im Herbst bis zu de Flöö in sinere Hütte. Dr Bashō het em Haiku e ganz nöiji Aamuet gee. Er het din dr Zen-Gedanke verdieft und het d Poesii as e ganz äigene Lääbensstil (Kado, dr Wääg vo dr Poesii) begriffe. Dr Bashō isch fest überzügt gsi, ass d Poesii e Kwelle vo dr Erlüüchtig chönni sii. Dr Haiku isch dank iim vom ene eender unwichdige Zitverdriib vo dr hööfische Aristokratii zum ene Hauptschaner vo dr japanische Poesii worde.

### S Frosch-Haiku
S so genannte „Frosch-Haiku“ isch s bekanntiste Haiku vom Bashō und ghöört woorschiinlig zu de Haiku, wo am mäiste zitiert wärde:

## Wärk uf Dütsch übersetzt
* Matsuo Bashō, Leiko Ikemura: *111 Haiku*. Ammann, ISBN 3-250-01047-2
* Matsuo Bashō: *Sarumino. Das Affenmäntelchen*. Herausgegeben und aus dem Japanischen übertragen von G.S. Dombrady. Dieterich'sche Verlagsbuchhandlung Mainz, 1994. ISBN 3-87162-034-3
* Matsuo Bashō: *[[Oku no Hosomichi|Auf schmalen Pfaden durchs Hinterland]].* Aus dem Japanischen übertragen sowie mit einer Einführung und Annotationen versehen von G.S. Dombrady. Dieterich'sche Verlagsbuchhandlung Mainz, 1985. ISBN 3-87162-002-5
* *Shōmon. Das Tor der Klause zur Bananenstaude. Haiku von Bashōs Meisterschülern Kikaku, Kyorai, Ransetsu*. Herausgegeben und aus dem Japanischen übertragen von Ekkehard May. Dieterich'sche Verlagsbuchhandlung Mainz, 2000. ISBN 3-87162-050-5
* *Shōmon II. Haiku von Bashôs Meisterschülern: Jōsō, Izen, Bonchō, Kyoriku, Sampû, Shikō, Yaba*. Herausgegeben und aus dem Japanischen übertragen sowie mit einer Einführung und Annotationen von Ekkehard May. Dieterich'sche Verlagsbuchhandlung Mainz 2002. ISBN 3-87162-057-2

## Fuessnoote


## Weblingg
* Udo Wenzel / Gerhard P. Peringer: ''Bashōs Todestag. Bericht über eine Recherche''
* Haruo Shirane: ''Bashō-Mythen in Ost und West''
* Udo Wenzel: ''Der Wurm in der Kastanie. Sieben Haikai von Bashō''
* ''Bashōs Anti-Frosch''. Dr. Robert F. Wittkamp über Bashō
Herbligen

**Heerblige** (amtlech *Herbligen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Heerblige ligt im ungere Chisetau. D Gmeindsflächi bsteit us 48,5 % langwirtschaftlecher Flächi, 40,5 % Waud u 10,9 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Diessbech, Bränzikofe, Opplige u Wichtrech.

## Gschicht
Heerblige isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1302 aus *Herblingen*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,5 % gläge.

## Religion
87,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,2 %, CVP 0,6 %, EVP 5,5 %, FDP 5,9 %. GLP 1,2 %, GP 4,7 %, SP 9,2 %, SVP 37,2 %, Suschtigi 20,5 %.

Gmeindspresidänt vo Heerblige isch dr Samuel Zwahlen (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,2 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 500 Ywohner 98,4 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,6 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Heerblige ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.herbligen.ch
* 

## Fuessnote
Hermiswil

**Heermiswiu** (amtlech *Hermiswil*) isch es Dorf i de politische Gmeind Seebärg vom Verwautigschreis Oberaargou im Kanton Bärn, Schwyz.

## Gschicht
Heermiswiu isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1289 aus *Hermanswile* (1361 *Hermenswile*, 1386 *Hermannswyl*, 1539 *Hermenschwyl*, 1784 *Hermiswyl*). 

Bis zum 31. Dezämber 2009 het Heermiswiu, dennzmau no e eigeständegi politischi Gmeind, zum Bezirk Wange ghört, näher zum Verwautigschreis Oberaargou. Sit em 1. Jänner 2016 isch Heermiswiu wäg ere Fusion e Teil vo de Gmeind Seebärg.

## Geografi
Heermiswiu ligt im Önztau. D Flächi vom 1,1 km² grosse ehemalige Gmeindsgebiet het us 57,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 35,2 % Waud, 6,7 % Sidligsflächi u 1 % süschtigi Flächi bstande. D Nachbergmeinde si Bettehuuse, Ochlebärg u Seebärg im Kanton Bärn u Äschi im Kanton Solothurn gsi.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 7,6 % gläge.

## Religion
87,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 22,4 %, CVP 0,5 %, EVP 3,2 %, FDP 6,5 %. GLP 10,6 %, GP 3,5 %, SP 11,0 %, SVP 26,4 %, Suschtigi 15,9 %.

Gmeindspresidänt vo Heermiswiu isch dr Hans-Ulrich Werren gsi (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,8 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 101 Ywohner 99 % Dütsch aus Houptsprach aaggää.

Dr Dialäkt vo Heermiswiu ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* 

## Fuessnote
Hermrigen

**Hermerige** (amtlech *Hermrigen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Hermerige ligt am Südabhang vom Oberhouz zwüsche Bielersee u Seeland. D Gmeindsflächi bsteit us 50,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 42 % Waud u 7,8 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Bämung, Meerzlige, Chapele, Büeu, Epse, Mörge u Sutz-Lattrige.

## Gschicht
Hermerige isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1249 aus *Hermeringen*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Nidou ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 3,3 % gläge.

## Religion
80 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 6,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 18,7 %, CVP 2,0 %, EVP 0,3 %, FDP 4,9 %. GLP 1,2 %, GP 2,8 %, SP 10,2 %, SVP 57,6 %, Suschtigi 2,3 %.

Gmeindspresidänt vo Hermerige isch dr Robert Dubach (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 260 Ywohner 97,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,2 % Französisch u 0,4 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Hermerige ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.hermrigen.ch
* 

## Fuessnote
Herzogenbuchsee

**Herzogebuchsi** (amtlech *Herzogenbuchsee*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Oberaargou im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Herzogebuchsi isch es Dorf im Önztau. D Gmeindsflächi bsteit us 39,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 35,8 % Waud u 24,9 % Sidligsflächi.

## Gschicht
Herzogebuchsi isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 886 aus *Puhsa*, 1220 *Buchse*, 1301 *Herzogenbuchze*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Wange ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 15,8 % gläge.

## Religion
66,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 16,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 19,4 %, CVP 1,6 %, EVP 3,8 %, FDP 12,1 %. GLP 5,5 %, GP 6,0 %, SP 21,1 %, SVP 25,2 %, Suschtigi 5,3 %.

Gmeindspresidäntin vo Herzogebuchsi isch d Charlotte Ruf-Niederhauser (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 5338 Ywohner 89,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,7 % Französisch u 3,1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Herzogebuchsi ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 154.JPG|Reformierti Chiuche
2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 159.JPG|Orgele vor reformierte Chiuche
2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 192.JPG|Katholischi Chiuche
2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 197.JPG|Orgele vor katholische Chiuche
Herzogenbuchsee Zum Kreuz 1.jpg|Gaschthuus «zum Chrüz»
2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 118.JPG|Hotel du Soleil
2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 125.JPG|Gmeindshuus
2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 108.JPG|Chornhuus


## Literatur
* Walter Gfeller: *Herzogenbuchsee.* (Schweizerische Kunstführer, Nr.&nbsp;841/842, Serie 85).&nbsp;Hrsg.&nbsp;Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK.&nbsp;Bern 2009, ISBN 978-3-85782-841-6.

## Weblink

* www.herzogenbuchsee.ch
* 

## Fuessnote
Heimenhausen

**Heimehuse** (amtlech *Heimenhausen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Oberaargou im Kanton Bärn, Schwyz.

D Gmeind isch entstange am 1. Jänner 2009 dur d Fusion vo Heimehuuse, Röötebach (*Röthenbach bei Herzogenbuchsee*) u Wanzbu (*Wanzwil*).
## Geografi
Heimehuse ligt im Oberaargou im Bärner Mittuland. D Gmeindsflächi bsteit us 53,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 35,5 % Waud, 10,5 % Sidligsflächi u 0,2 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Berke, Grabe, Herzogebuchsi, Niderönz, Inkbu, Wangeried u Waliswiu bi Wange.

## Gschicht
Heimehuse isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1356 aus *Heimenhusen*, Röötebach 1224 aus *Rottenbach*, Wanzbu 1264 aus *Wanzewile*.

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Wange ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 3,5 % gläge.

## Religion
80,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 23,6 %, CVP 0,4 %, EVP 3,5 %, FDP 6,2 %. GLP 4,9 %, GP 4,5 %, SP 12,7 %, SVP 39,6 %, Suschtigi 4,6 %.

Gmeindspresidäntin vo Heimehuse isch d Verena Schertenleib (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,4 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 453 Ywohner 95,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,3 % Französisch u 1,6 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Heimehuse ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.heimenhausen.ch
* 
* 
* 

## Fuessnote
Heimiswil

**Heimiswiu** (amtlech *Heimiswil*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Heimiswiu isch es Buuredorf im Heimiswiugrabe, eme öschtlehe Sitetau vom Ämmitau. D Gmeindsflächi bsteit us 61,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 34,4 % Waud u 4 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Winige, Affoutere, Rüegsou, Hasli u Burdlef.

## Gschicht
Heimiswiu isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1250 aus *Heimoltswiler* (1276 *Heimolswile*, 1327 *Heymolzwile*, 1368 *Hemisswill*, 1456 *Heimiswil*). Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,3 % gläge.

## Religion
86,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 3,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 13,0 %, CVP 0,9 %, EVP 4,7 %, FDP 2,7 %. GLP 2,2 %, GP 6,0 %, SP 11,4 %, SVP 49,4 %, Suschtigi 9,7 %.

Gmeindspresidäntin vo Heimiswiu isch d Erika Leuenberger (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1543 Ywohner 98,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,3 % Französisch u 0,1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Heimiswiu ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.heimiswil.ch
* 

## Fuessnote
Hindelbank

**Hingubank** (amtlech *Hindelbank*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Hingubank ligt im Schwizer Mittuland 12 km nordöschtlech vo Bärn. D Gmeindsflächi bsteit us 62,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 22 % Waud, 15,5 % Sidligsflächi u 0,3 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Chäärneried, Liissach, Mötschwiul, Chrouchtu, Bäriswiu, Matstette u Münchringe.

## Gschicht
Hingubank isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1275 aus *Hundelwanc*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 7,8 % gläge.

## Religion
76,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10,4 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 19,0 %, CVP 2,7 %, EVP 5,8 %, FDP 6,0 %. GLP 5,2 %, GP 6,2 %, SP 14,8 %, SVP 33,2 %, Suschtigi 7,1 %.

Gmeindspresidänt vo Hingubank isch dr Werner Gertsch (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,2 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2000 Ywohner 92,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,2 % Französisch u 0,6 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Hingubank ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.hindelbank.ch
* 

## Fuessnote
Hilterfingen

**Hiuterfinge** (amtlech *Hilterfingen*) isch es Dorf u e Politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Hiuterfinge ligt am rächte Stade vom Thunersee. D Gmeindsflächi bsteit us 10,4 % langwirtschaftlecher Flächi, 47 % Waud, 40,5 % Sidligsflächi u 2,2 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Tuun im Norden u Nordweschte, Heligeschwändi im Nordoschten un Oberhofe im Südoschte.

## Gschicht
Hiuterfinge isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1175 aus *Hiltolfingen*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Thun ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 7,5 % gläge.

## Religion
74,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 12,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,9 %, CVP 2,0 %, EVP 4,0 %, FDP 13,0 %. GLP 6,4 %, GP 9,8 %, SP 17,5 %, SVP 22,3 %, Suschtigi 8,1 %.

Gmeindspresidänt vo Hiuterfinge isch dr Ueli Egger (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 3821 Ywohner 94 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,9 % Französisch u 0,4 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Hiuterfinge ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 375.JPG|Mündig vom Dorfbach i de Tuunersee
Datei:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 358.JPG|Hotel Bellevue
Datei:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 392.JPG|Schloss Hünegg u Dorf
Datei:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 357.JPG|Chiuche


## Literatur
* R. Ganz *Hilterfingen und Hünibach*, 2002
* Hermann von Fischer: Schweizerische Kunstführer GSK, Band 726/727: *Schloss Hünegg, Hilterfingen*, Bern 2002, ISBN 3-85782-726-2

## Weblink

* www.hilterfingen.ch
* 

## Fuessnote
Höchstetten BE

**Höchstette** (amtlech *Höchstetten*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Höchstette isch es Dorf im Schwizer Mittuland, am Nordwechstfuess vom Grosshouz im Tau vom Chrümubach. D Gmeindsflechi bsteit us 72,7 % langwirtschaftlecher Flechi, 20 % Waud, 6,2 % Sidligsflechi u 1,2 % süschtigi Flechi. D Nachbergmeinde si Heusou, Auchischtoorf, Choppige u Wiladinge im Kanton Bärn u Drü Höf im Kanton Solothurn.

## Gschicht
Höchstette isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1360 aus *Hönstetten*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört, sider ghört si zum Verwautigschreis Ämmitau.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 3,1 % gläge.

## Religion
87,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4,7 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 20,8 %, CVP 0,4 %, EVP 1,2 %, FDP 3,6 %. GLP 3,4 %, GP 4,3 %, SP 10,0 %, SVP 54,7 %, Suschtigi 1,6 %.

Gmeindspresidänt vo Höchstette isch dr Hans Rudolf Kummer (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,5 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 255 Ywohner 98 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,8 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Höchstette ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 295.JPG|Gwärbviertel ar Hauptstrass 1
Datei:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 302.JPG|Holzstadel
Datei:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 290.JPG|Ortsiigang ar Hauptstrasse 1
Datei:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 303.JPG|Traditionell Ämmitauer Wohnhuus


## Weblink

* D Website vor Gmeind
* 

## Fuessnote
Homberg BE

**Homberg** (amtlech *Homberg*) isch en Iiwohnergmeind im Verwautigschreis Thun vom Kanton Bärn ir Schwiiz.

## Geografi
Homberg ligt uf dr linke Site vom Zulgtau. D Gmeindsflächi bsteit us 66,4 % langwirtschaftlecher Flächi, 30,1 % Waud, 3,2 % Sidligsflächi u 0,3 % süschtigi Flächi. D Nachbergmeinde si Töiffetaau im Oschte, Heligeschwändi u Tuun im Süde, Stäffisbuurg im Südweschte u im Weschte, Faarni un Unterlangenegg im Norden u Horebach-Bueche im Nordoschte.

## Gschicht
Homberg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1264 aus *Honberch*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Thun ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1 % gläge.

## Religion
90,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 2,9 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 11,4 %, CVP 0,4 %, EVP 4,9 %, FDP 0,8 %, GLP 4,3 %, GP 4,1 %, SP 3,3 %, SVP 56,2 %, Suschtigi 14,6 %.

Gmeindspresidänt vo Homberg isch dr Andreas Wittwer (Stang 2020).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 485 Ywohner 97,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,2 % Französisch u 0,2 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Homberg ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.homberg.ch
* 

## Fuessnote
Horrenbach-Buchen

**Horebach-Bueche** (amtlech *Horrenbach-Buchen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Horebach-Bueche ligt uf dr linke Site vor Zulg un bsteit us dr zwe Ortsteil Horebach u Bueche. D Gmeindsflächi bsteit us 50,4 % langwirtschaftlecher Flächi, 38,2 % Waud, 1,5 % Sidligsflächi u 10 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si im Norden an Unterlangenegg, im Nordosten an Oberlangenegg, im Südwesten an Homberg und im Südosten an Töiffetaau. Der Ortsteil Horrenbach grenzt im Norden und Osten an Eriz, im Südosten an Baatebärg und im Süden und Südwesten an Sigriswil .

## Gschicht
Horebach isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1498 aus *horrenbach in eritz*, Bueche 1322 aus *zer Buochon*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Thun ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 0,8 % gläge.

## Religion
92,3 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 3,6 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 5,1 %, CVP 0,4 %, EVP 1,1 %, FDP 2,1 %. GLP 1,4 %, GP 0,7 %, SP 1,4 %, SVP 80,4 %, Suschtigi 7,4 %.

Gmeindspresidänt vo Horebach-Bueche isch dr Wilhelm Balmer (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,3 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei auui 222 Ywohner Dütsch aus Houptsprach aaggää.

Dr Dialäkt vo Horebach-Bueche ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.horrenbach-buchen.ch
* 

## Fuessnote
Höfen bei Thun

**Höfe** (amtlech *Höfen*, mängmol au *Höfe bi Thun*) isch es Dorf un en ehemalegi politischi Gmeind. Hüt ischs e Teil vo Stocke-Höfe u ghört zum Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Höfe ligt ir Drumlin-Landschaft zwüsche Stocke- un Aaretau. D Gmeindsflächi het us 74,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 15,6 % Waud, 4,6 % Sidligsflächi u 5 % süschtigi Flächi bstange. D Nachburgmeinde si Oberstocke u Röitige im Süde, Zwisubäärg im Oschte, Asudinge im Nordoschte, Übeschi im Nordweschten un Pouere im Weschte gsi.

## Gschicht
Höfe isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1604 aus *ab den Höfen*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Thun ghört. Uf de 1. Jänner 2014 het Höfe mit de Gmeinde Niderstocke und Oberstocke zu de noie Gmeind Stocke-Höfe fusioniirt.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4 % gläge.

## Religion
84,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 12,9 %, CVP 1,2 %, EVP 1,6 %, FDP 2,7 %. GLP 4,6 %, GP 10,5 %, SP 8,4 %, SVP 49,8 %, Suschtigi 8,3 %.

Gmeindspresidänt vo Höfe isch dr Samuel Eicher gsi (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,5 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 398 Ywohner 98,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,3 % Französisch.

Dr bärntütsch Dialäkt vo Höfe ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* 

## Fuessnote
Hofstetten bei Brienz

**Hofstette** (amtlech *Hofstetten bei Brienz*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Hofstette ligt in ere Mueude über em Aaretau. D Gmeindsflächi bsteit us 30,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 44,7 % Waud, 4,5 % Sidligsflächi u 20,1 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Giswil, Lungere, Brienzwiler, Briens u Schwanden.

## Gschicht
Hofstette isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1359 aus *Hofstetten*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Inderlache ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 6,7 % gläge.

## Religion
78,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 22,4 %, CVP 1,5 %, EVP 2,3 %, FDP 7,8 %. GLP 3,2 %, GP 10,3 %, SP 8,1 %, SVP 36,2 %, Suschtigi 8,2 %.

Gmeindspresidänt vo Hofstette isch dr Paul Fuchs (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,5 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 551 Ywohner 95,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,9 % Französisch u 1,3 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Hofstette ghört zum Höchstalemannisch.

## Weblink

* www.hofstetten-ballenberg.ch
* 

## Fuessnote
Iffwil

**Ifwiu** (amtlech *Iffwil*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Ifwiu ligt uf em Rapperswiler Plateau. D Gmeindsflächi bsteit us 55,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 36,6 % Waud, 7,6 % Sidligsflächi u 0,2 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Graferied, Iegischtoorf, Züzwiu, Bangerte, Schüne u Etzukofe.

## Gschicht
Ifwiu isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1148 aus *Iffenwilere*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Froubrunne ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1,9 % gläge.

## Religion
79,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 7,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 29,7 %, CVP 0,7 %, EVP 4,6 %, FDP 5,8 %. GLP 4,3 %, GP 7,6 %, SP 7,7 %, SVP 33,5 %, Suschtigi 6,1 %.

Gmeindspresidänt vo Ifwiu isch dr Heinz Knuchel (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,4 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 413 Ywohner 98,1 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,5 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Ifwiu ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 110.JPG|Gmeindshuus
Datei:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 093.JPG|Bushautsteuu
Datei:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 113.JPG|Riguhuus


## Weblink

* www.iffwil.ch
* 

## Fuessnote
Inkwil

**Inkbu** (amtlech *Inkwil*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Oberaargou im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Inkbu ligt im Oberaargou am Inkbuersee. D Gmeindsflächi bsteit us 50,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 36,7 % Waud, 9,8 % Sidligsflächi u 2,7 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Inkbu isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1262 aus *Inchwile*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Wange ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,4 % gläge.

## Religion
83,3 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 17,2 %, CVP 0,6 %, EVP 4,1 %, FDP 8,0 %. GLP 5,4 %, GP 3,0 %, SP 20,2 %, SVP 29,5 %, Suschtigi 12,0 %.

Gmeindspresidäntin vo Inkbu isch d Martina Ingold (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,4 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 654 Ywohner 98 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,3 % Französisch u 0,2 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Inkbu ghört zum Hochalemannisch.

## Literatur
* T. Käppeli und V. Steingruber: *Bauinventar der Gemeinde Inkwil*. 2002

## Weblink

* www.inkwil.ch
* 

## Fuessnote
Innertkirchen

**Innertchiuche**, im Tialäkt vom Ort **Innerkirchen** (amtlech *Innertkirchen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
D Gmeind ligt im Haslitau im Bärner Oberland u bsteit us de Dörfer Innertchiuche u Gadme. D Flechi vor aute Gmeind Innertchiuche het us 15,5 % langwirtschaftlecher Flechi, 19,4 % Waud, 0,8 % Sidligsflechi u 64,3 % süschtigi Flechi bstange.

## Gschicht
D Gmeind Innertchiuche isch im Jahr 1834 entstange dur d Fusion vo de Büürete Grund, Bottige, Wyler-Schattsite, Wyler-Sunnsite un Äppige. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Oberhasli ghört. Zum 1. Jänner 2014 isch ou no d Nachbergmeind Gadme iigmeindet worde.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 6,4 % gläge.

## Religion
78,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 12,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,8 %, CVP 0,5 %, EVP 1,1 %, FDP 6,6 %. GLP 1,4 %, GP 5,9 %, SP 8,4 %, SVP 55,7 %, Suschtigi 4,6 %.

Gmeindspresidänt vo Innerkirchen isch dr Walter Brog (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 936 Ywohner 95,4 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch u 0,6 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Innerkirchen ghört zum Höchstalemannisch.

## Biuder

Datei:HotelEngstlenalp.JPG|D Engstlenalp mit em Hotel
Datei:Farmhouse Feldweg 6 Wyler Aug 2011.jpg|Es Huus im Wyler Sunnsiten
Datei:Sawmill Mühletal 642b Innertkirchen Aug 2011.jpg|D Sagimüli im Üsere Militau


## Literatur
* Daniel Wolf, Jost von Allmen: *[[Ernst E. Anderegg]]. Ausgewählte Bauten in der Region Interlaken-Oberhasli.* (Schweizerische Kunstführer, Nr.&nbsp;887/888, Serie 89).&nbsp;Hrsg.&nbsp;Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK.&nbsp;Bern 2011, ISBN 978-3-85782-887-4.

## Weblink

* www.innertkirchen.ch
* 

## Fuessnote
Ins BE

**Eiss** (amtlech *Ins*, frz. *Anet*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Eiss isch es Dorf im Grosse Moos im Bärner Seeland. D Gmeindsflächi bsteit us 68,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 21,3 % Waud, 8,2 % Sidligsflächi u 2,3 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Vinelz, Lüscherz, Brüttele, Müntschemier, Mont-Vully, Cudrefin, Gampele, Tschugg u Erlech.

## Gschicht
Eiss isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1009 aus *Anestre*, 1179 *Anes*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Erlech ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 15 % gläge.

## Religion
73,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,7 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 17,2 %, CVP 1,8 %, EVP 1,9 %, FDP 7,9 %. GLP 5,0 %, GP 11,3 %, SP 18,7 %, SVP 30,4 %, Suschtigi 5,8 %.

Gmeindspresidänt vo Eiss isch dr Urs Hunziker (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,5 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2947 Ywohner 91,1 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 3,6 % Französisch u 0,7 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Eiss ghört zum Hochalemannisch.

## Lüt
* Albert Anker (1831-1910), Maler

## Biuder

Datei:2005-Ins-Ankerhaus.jpg|Geburtshuus vom Albert Anker
Datei:Bauernhaus Ins (2).jpg|Buurehuus «Himmelriich»
Datei:Ins Bahnhof Dorf.jpg|Bahnhof


## Literatur
* Andres Moser: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Bern.* Landband 2: *Der Amtsbezirk Erlach, der Amtsbezirk Nidau.* Teil 1. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Wiese, Basel 1998 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 90). ISBN 3-909164-63-3. S.&nbsp;257–302.

## Weblink

* www.ins.ch
* 

## Fuessnote
Ipsach

**Ipse** (amtlech *Ipsach*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Biel/Bienne im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Ipse isch es Dorf am rächte Stade vom Bielersee. D Gmeindsflächi bsteit us 53,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 6,3 % Waud u 40,5 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Nidou im Norde, Poort u Bämung im Oschten un Sutz-Lattrige im Süde.

## Gschicht
Ipse isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1265-66 aus *Ipzacho*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Nidou ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 10,3 % gläge.

## Religion
63,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 20 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 14,0 %, CVP 1,8 %, EVP 2,1 %, FDP 12,5 %. GLP 6,6 %, GP 7,1 %, SP 22,7 %, SVP 29,6 %, Suschtigi 3,6 %.

Gmeindspresidänt vo Ipse isch dr Bernhard Bachmann (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 3266 Ywohner 86,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 8,8 % Französisch u 1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Ipse ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 256.JPG|Ortsiigang
Datei:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 260.JPG|Schlössli Ipse


## Weblink

* www.ipsach.ch
* 

## Fuessnote
Iseltwald

**Iseltwaald** (amtlech *Iseltwald*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Iseltwaald ligt am linke Stade vom Brienzersee. D Gmeindsflächi bsteit us 31,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 45,4 % Waud, 2,5 % Sidligsflächi u 20,5 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Iseltwaald isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1146 aus *Iseltwalt*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Inderlache ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 10,1 % gläge.

## Religion
79,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 8,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 25,0 %, CVP 1,8 %, EVP 3,6 %, FDP 4,5 %. GLP 0,5 %, GP 3,1 %, SP 11,9 %, SVP 42,2 %, Suschtigi 7,4 %.

Gmeindspresidänt vo Iseltwaald isch dr Fritz Abegglen-Hohler (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,5 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 434 Ywohner 97,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,7 % Französisch u 0,7 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Iseltwaald ghört zum Höchstalemannisch.

## Biuder

Datei:Iseltwald oben.jpg|Iseltwaald 
Datei:Iseltwald Seeblick.jpg|vom See uus
Datei:Schneckeninsel Brienzersee.jpg|Schneckeinsle vor Iseltwaald 
Datei:Iseltwald-Halbinsel aus der Luft.jpg|d Iseltwaald-Haubinsle


## Weblink

* www.iseltwald.ch
* 

## Fuessnote