ISO 639

**ISO 639** isch e internationaler Standard, wu Sproche **Sprochkennunge** zuordnet. D Buechschtabekirzel werre in kleine Buechschtabe gschribe.

## Schtruktur

No de ISO-Website sin bislong zwei Teil vun ISO 639 vereffentligt worre:

* ISO 639-1:2002 -- *Codes for the representation of names of languages -- Part 1: Alpha-2 code* (Kurzbezeichnung us jewils zwei Buechschtabe)
* ISO 639-2:1998 -- *Codes for the representation of names of languages -- Part 2: Alpha-3 code* (Kurzbezeichnung us jewils drey Buechschtabe)
* ISO 639-3:2007 -- *Codes for the representation of names of languages -- Part 3: Alpha-3 code for comprehensive coverage of languages*
* ISO/DIS 639-5:2008 -- *Codes for the representation of names of languages -- Part 5: Alpha-3 code for language families and groups*

Witeri Teil befinde sich derzyt noch in de Entwicklung:
* ISO/CD 639-4: ? -- *Codes for the representation of names of languages -- Part 4: Implementation guidelines and general principles for language coding*
* ISO/CD 639-6: ? *Codes for the representation of names of languages -- Part 6: Alpha-4 representation for comprehensive coverage of language variation*

## Biispil
* Fir hitigs Dytsch gits drey Kirzel: `ger` (bibliographischer Code), `deu` (terminologischer Code) un `de`.
*mittelhochdytsch (ca. 1050 - 1500) isch `gmh` (*German, Middle High*), 
*Althochdytsch (ca. 750 - 1050) `goh` (*German, Old High*) un 
*Plattdytsch `nds` (*Low Saxon*). 

Dr offiziell Code fir *„[[Alemannisch]] (im engere Sinn)“* isch sittm 4. Novämber 2005 „gsw“ (ISO 639-3). Des gsw steht fir „german swiss german“. Sit em 5. März 2008 sin au no „Alemannic“ un „Alsatian“ as alternate names (zuesätzlige Nämme) dezuegfiegt worre. S git derzue au no Codes fir s Schwäbisch (swg), Walsertitsch (wae) un dr Dialekt vun de Colonia Tovar (gct).

S werre au Kunschtsproche (z. B. Klingonisch unter `tlh`) in d ISO-Lischt ufgnumme.

## Sproch-Code noch ISO 639 (Lischt/Uuswahl)

## Abgrenzung zur ISO&nbsp;3166 und RFC&nbsp;3066

Derwilscht ISO&nbsp;639 d schprochlig Yteilung definiert, bschribt ISO&nbsp;3166 di geografisch Yteilung. ISO&nbsp;639-1 un ISO&nbsp;3166 verwende dodebi beidi 2-buechschtabigi Kirzel, aber derwilscht die im ISO&nbsp;639-1 us Kleibuechschtabe bschtihn, verlangt d ISO&nbsp;3166 Grossbuechschtabe. In Abwichung vum Standard wird d Sprochkodierung aber vilmol in Grossbuechschtabe ogebe. Des konn zur Verwechslung mit de Geografiikodierung fiehre, wil e paar Länder diglyche Kirzel fir ihri geografischi un schprochligi Yteilung hen, derwylscht ondrersyts s glych Kirzel fyir vellig verschideni Geografie bzw. Schpreche schtihn kinne.

Bispilswis schtihn `DE`/`de` fir Dytschland/dytsch, `FR`/`fr` schteht fir Fronkrich/franzesisch, *aber* `BE`/`be` schteht fir Belgie/wissrussisch.

Ondrersyts lutet d geografisch Yteilung fir Griechelond `GR`, derwylscht d schprochlig Yteilung fir d griechisch Schproch `el` lutet.

S git vil witeri Bispil. S Kirzel `EU`/`eu` schteht einersyts fir d geografisch Yteilung Europäische Union, ondrersyts fir d schprochlig Yteilung Baskisch. S Kirzel `AF`/`af` schteht einersyts fir d geografisch Yteilung Afghanistan, ondrersyts fir d schprochlig Yteilung Afrikaans. Alli Homographe finde sich uf :meta:Language codes/Conflicts (ängl.).

D Yteilung in Geografi un Schproche isch aber sinnvoll: bispilswis werre s Dytsch nit nur z Dytschland un s Franzesisch nit nur z Frônkrich gschwätzt.

In Kombination mit de Geograficodes noch ISO&nbsp;3166 fir Länder erklärt de RFC 3066 (friejer RFC 1766) d Aagabe vun Schprochekirzel wie mer s fir *Locales* brucht, z. B. `en_US` (änglischi Schproch im Gebiet vun de Vereinigte Schtaate vun Amerika; amerikanisch) im Gegesatz zue `en_GB` (änglischi Schproch im Gebiet vum Vereinigte Kinigriich; britisch). D Schprochkirzel werre do durich Kleibuechschtabe symbolisiert, d Länder durich Grossbuechschtabe. Nebem Unterstrich (ängl. *underscore*) kunnt als Trennzeiche au vilmol de Bindestrich zum Ysatz. *Locales* definiere aber nit nur e Londesschproch bzw. Regionalschproch, sundern werre au fir d Lokalisierung gnumme.

## Weblink

* ISO 639-2/RA Änderungsaagabe vu de Library of Congress
* Komplette Codeliste (alphabetisch sortiert)
* Details at Library of Congress website
* RFC 3066, *Tags for the Identification of Languages*, Best Current Practice, Januar 2001
* ISO 639 and the Ethnologue
* XML version of the official ISO 639 HTML data at the Library of Congress
* ISO 639-3-Codes bei der SIL (Online-Version)