Pont-en-Ogoz

**Pont-en-Ogoz** (frankoprovenzaalisch: **Pont** oder **Pon**) isch e Gmeind im Bezirk Greyerz vom Kanton Friburg.

D Gmeind isch afangs 2003 entstande, wo die drü früenere Gmeinde *Avry-devant-Pont*, *Le Bry* und *Gumefens* zsämegleit worde sind. *Le Bry* synersyts isch ane 1970 als Gmeind pildet worde, wo die alte Gmeinde *Pont-en-Ogoz* und *Villars-d’Avry* fusioniert hend. So isch jetz dr alt Gmeindname nach em Underbruch vo 1970 bis 2003 wider ygfüert worde.

## dr Ortsname
Zum inträssante Name *Ogoz* (au: *Ogo*) isch scho vil gschribe worde. Er isch s erschte Mol in ere Kwäle vom Joor 1040 erwäänt. Früener het me deils d Mäinig verträtte, es sig e spöteri Form vomene alte Landschaftsname, wo *Hoch-Gau* gheisse häig. Me bringt en jetz ender mit em alte Name *pagus Ausicensis*, wo scho inere Urkunde vo 930 stoot, in Verbindig. De Albert Samuel Gatschet het ne as bsunderi Form vom Landschaftsname *Üechtland* erklärt und probiert, ne ufene kelteschi Urform zruggzfüere. Do dezue ghöri au de Name vom Ort Château-d’Œx wyter oben i de Bärge, wil nid nur s Greyerzerland, sondern au s *Pays-d’Enhaut,* also s ganz Land am obere Saanelouf das alte Gebiet *Ogo* uusgmacht heg. Es het derno i dr Forschig e Kontrovärse ggä, was gnau under *Ogoz* z verstoo sig. Dä alt Landschaftsname chunt au no im Ortsname vo dr Gmeind Vuisternens-en-Ogoz im Saanebezirk vom Kanton Friburg vor.

Dr Ortsname *Pont-en-Ogoz* bedütet uf jede Fall «bi dr Brugg im Land Ogo».

S Dorf *Avry* isch ane 1177 s erschte Mol erwäänt, s Dorf *Gumefens* ane 1298.

## Geografy
S Gmeindgebiet vo Pont-en-Ogoz lyt am Weschtufer vom Greyerzersee. D Insle *Île d’Ogoz*, wo bim Uufschtaue vom See ane 1948 entstanden isch, und d Halbinsle vo *Vieux Châtel*, sind ufem Gmeindgebiet. Das goot im Weschte bis ganz uf d Kreete vom Gibloux ufe. Dr Bode vo dr Gmeind isch starch kupiert und vo Hügel, Felsrippe und Wälder glideret. Sächs Bech laufe vom Gibloux zum See abe, dr Bach *Le Gérigno*, dr Sagibach oder Malessertbach, dr Bach vo Gumefens, zwöi chlynere Bech und dr Bry-Bach.

D Gmeind Pont-en-Ogoz het d Dörfer *Le Bry, Avry-devant-Pont* und *Gumefens* und d Wyler *Le Villars-d'Avry, Villarvassaux, Le Gérigno, Geneivroz, La Joretta, Fontana, Le Bugnon* und *La Cantine*.

Wisawi vo Pont-en-Ogoz lyt ännet am See d Gmeind Pont-la-Ville.

Vo Boll im Süüde laufe d Kantonsstrooss 12 und d Autobaan A 12 obenam Greyerzersee gäge Norde. D Autobaan het bi Pont-en-Ogoz e ganz en länge Viadukt, wo sogar es Stück wyt höch überem See dure lauft, dr *Viaduc de la Gruyère*, en Dunnel und e Raschtstett, wo *La Gruyère* heisst. Dr Viadukt isch vo 1975 bis 1979 nach Plään vo de Inschniööre Ernst und Albärt Schmid bout worde. Er het uf do höche Stütze en betonierte länge Chaschte und druff di breit Fahrbahn. Er isch öppe zwöi Kilometr lang und ziet sech in elegante Kurve über s steile Port uf dr Weschtsyte vom Greyerzersee. So basst er spektakuläär is Landschaftsbild über em See.

## Gschicht
Vor em Uufschtaue vom See sind uf em Hügel vo Ogoz archeologischi Undersuechige gmacht worde, wo zeigt hend, ass a dere Stell scho sit dr Bronzezyt und bis id Spootantike ine immer Sidlige gsi sind. Spöteschtens im höche Middelalter isch do e Brugg us Holz über d Saane bout worde, wo de Dörfer uf beide Syte vom Fluss de Name ggää hat. 1544 isch d Brugg s erschte Mol solid us Stei bout worde.

Uf em Hügel vo Ogoz isch im 12. Joorhundert d Burg Ogoz bout worde. Die isch bi dem früene Übergang über d Saane gläge und isch es alts Herrschaftszäntrum vom Greyerzerland gsi. Im Spootmiddelalter isch näbe dr Burg e chlyni Stadt mit dr Chappele vom Sankt Theodul gsi. Vo dr Adelsfamilie vo Pont, wo ane 1137 s erschte Mol inere gschichtleche Kwelle erwäänt isch, isch dr Ort im 13. Joorhundert ad Graafe vo Savoye cho. 1482 het d Stadt Friburg d Herrschaft Ogoz vom Anton vo Menthon gchouft und drus e Landvogtei gmacht. 1798 isch Pont-en-Ogoz e Gmeind vom Bezirk Bulle worde und ane 1848 eini vom Bezirk Greyerz.

## s nöi Gmeindwappe
Wo di drü ehemolige Gmeinde ane 2003 zsämeggange sind, isch es nöis Wappe für d Gsamtgmeind gstaltet worde, wo d Elemänt vo de alte Dorfwappe ufgnoo het. Vo Avry-devant-Pont het me dr schreeg gääl Streife ggnoo, vo Bry dr blau Löi, wo schreeg gäge ufe lauft, und vo Gumefens die sächs sänkrächte wysse und rote Streife.

## Yywoner
Quela: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraateel isch 2010 bi 8,8 % gläge.

## Religion
79 % va de Yywoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 8 % evangelisch-reformiert.

## Spraach und Tialäkt
Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 488 Yywoner 90,7 % Franzöösisch aus Hùùptspraach aaggää, 6,7 % Tüütsch ù 2,6 % anderi Spraache.

De aut frankoprovenzalisch Patois hii im Jaar 2000 na iigene Aagabe na 63 va de 1350 Yywohner ggredt.

## Architektur
* d Burg Ogoz
* d Chappele vom häilige Theodul, uf dr Insle bi dr Burg
* d Chile vo Avry-devant-Pont, 1833 im neuklassizistische Styl bout
* s Autobaanrestaurant
* dr Autobaanviadukt (2044 Meter läng)
* dr Autobaandunnel vo Avry (170 Meter läng)
* s Puurehuus, Route de la Tour 35, z Avry-devant-Pont

## Bilder

Les ruines du château de Pont-en-Ogoz.jpg|D Burgruine
2012-04-28-Romandio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 001.JPG|Raschtstett vo dr Autobaan
Datei:Rte de la Tour 35 Pont-en-Ogoz Nov 2011.jpg|Bauernhaus Route de la Tour 35
Church in Pont-en-Ogoz, Canton of Fribourg.jpg|d Theodul-Kapälle
Pont-en-Ogoz, Switzerland - panoramio (5).jpg|d Autobaan


## Literatur
* G. Bourgarel (und anderi): *Pont-en-Ogoz/Vers-les-Tours.* In: Cahiers d'archéologie fribourgeoise 6, 2004, S. 1–465.
* Karl Keller-Turnazzer: *Les fouilles de Pont-en-Ogoz.* In: Ur-Schweiz 12, 1948, S. 1–519.
* Tobie de Raemy: *La chapelle de Pont-en-Ogoz.* In: Annales Fribourgeoises 18, 1930, S. 102–116. 
* Gasser Bernard: *Ogoz, De la cité à l’île.* Association Île d'Ogoz, 2014.
* *Pont-en-Ogoz.* In: Cahiers d’archéologie fribourgeoise, 6, 2004, S. 14–64.
* Johann Ulrich Hubschmied: *Drei Ortsnamen gallischen Ursprungs: Vuisternens-en-Ogoz.* In: Zeitschrift für Deutsche Mundarten, 19, 1924, S. 169–198.

## Weblink

* Website vo dr Gmeind Pont-en-Ogoz
* 
* 
* 
* 
* 
* Website vom Verein für d Insle Ogoz

## Fuessnoote