Chenay (Marne)

**Chenay**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims.

## dr Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch asoo äntwìckelt:

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q920701", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Chenay lììgt äbba 13 Kilomeeter wäscht-nordwäschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims. Umgaa wìrd Chenay vu da Nochberg’mainda Hermonville ìm Norda, Pouillon ìm Nordoschta, Merfy ìm Oschta un Süüdoschta, Châlons-sur-Vesle ìm Süüda so wia Trigny ìm Wäschta.

## G’schìcht
Noh-n-em Äärschta Waltkriag ìsch s’ Dorf vollschtandig zärschteert gsìì. Noh-n-em Kriagsand ìsch d’ G’mainda mìt dr Kriagskriiz 1914–18 üsszaichent worra.

## wia d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Niklàuiskìrìch *()*, wo ìm 12. Joohrhundert bàuija worra-n-ìsch. Ìm Äärschta Waltkriag ìsch s’ Dàch vollschtandig zärschteert worra un dr Glockaturm ìsch zammakäijt. Ìn dr Kìrìch sìnn dräi Màriaschtàtüüta jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann: aina vu dr Màdonna mìt’m Jesüskìnd Schtai vum 15. Joohrhundert, wo fàrwig g’fàsst ìsch, aina vu dr Unbeflackta-n-Ämpfangniss üss vergulda Holz vum 18. Joohrhundert, un a fàrwiga Schtaigruppa vu dr klaina Mària mìt ìhrer hailiga Müatter Anna, wo sììe mìt’ma Büach düat unterrìchta. Zallamols sìnn üsserdam zwai G’mälda vum Jacques Wilbault àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart gsìì: ain vu dr Hailiga Fàmìlia un ain vu dr Mària-Geburt. Baida Warka schtàmma vum Joohr 1816 un sìnn ìn’ma Holzrààhma z’ sah. Àm 1. Àuigscht 2014 hàt m’r ìn dr Kìrìch a näi Glààsfanschter iig’wäijt, wo d’ Miahj vu da Iiwoohner vu dr Champagne ìm Äärschta Waltkriag zaigt.
* d’ Fäschtung Chenay (**' odd’r **'), wo Tail vum Schutzgìrtel um Reims un vum Fäschtungssüschteem Séré de Rivière, womm’r àui „Iisarna Bàrriar“ nännt.
* zwai Wàschhiiser: s’ Aina àm Piza-Plàtz un s’ Àndra àm Grand Rue 46.
* vor dr Kìrìch s’ Kriagerdankmool vum Äärschta Waltkriag, wo-n-ìm Genrààla Verzaichniss vu da Histoorischa Dankmooler iitrajt ìsch. ’S hàt urschprìnglig a Bronzaschtàtüüta g’hàà, àwwer ànna 1930 ìsch d’ Schtàtüüta mìt G’schtai üss Brauvilliers wììder uffbàuija worra. Sa zaigt a trüüriga Fràui mìt’ra Lorwakrànz ìm Hànd. D’ Nàmma vu da G’schtoorwana sìnn uff’ma wiisa Màrmoortààfla-n-iig’schrììwa.
* s’ Dankmool „Kriiz vum Wììderschtànd“ *()*, fìr d’ Soldààta un Wììderschtàndskampfer üss’m Dorf ìm Zwaita Waltkriag eehra. ’S ìsch ànna 1946 iig’wäijt worra. Ànna 2016 hàt’r dr 70. Joohrestààg vum Dankmool g’fiirt.


51145 CHENAY 1 (1).jpg|d’ Niklàuiskìrìch
Église monument 8016.JPG|s’ Kriagerdankmool vor dr Kìrìch
Mairie Chenay 022.JPG|s’ Bìrgermaischteràmt
Abreuvoir 8036.JPG|s’ Wàschhüüs
Le réduit de Chenay en 1997.jpg|d’ Fäschtung Chenay ànna 1999
Façade du réduit de Chenay 2016.jpg|d’ Fàssààda vu dr Fäschtung ànna 2016
Détail du réduit de Chenay.jpg|Owwa àm Iigàng vu dr Fäschtung
Fossé de gorge.jpg|a Grààwa vor dr Fäschtung
Couloir de casernement.jpg|a Gàng ìn dr Fäschtung


## Wìrtschàft
D’ Gmainda Chenay lììgt ìm Wiibàuigebiat Champagne. Ìm G’maindagebiat sìnn ìnsg’sàmt 44,3 ha mìt Raabgàrta gepflànzt, d’runter 38,2 ha mìt dr Raabsorta Pinot Noir, 10,0 ha mìt dr Sorta Pinot Meunier un 10,0 ha mìt Chardonnay (Schtànd: 2024).

## wìchtiga Litt üss’m Dorf
* dr Koomiker Bernard Fresson (1931–2002) hàt z’ Chenay g’laabt.
* dr Opernsanger Jacques Herbillon (1936–2003) hàt z’ Chenay g’laabt un ìsch vu 1965 bis 1980 Bìrgmermaischter gsìì.

## Lìteràtüür zem Dorf

## Lüag àui
* Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Websitta vu dr G’maindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Chenay biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Chenay ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* [Chenay](https://www.geoportail.gouv.fr/carte?c=3.92944444444,49.2988888889&z=0.00010140992&l0=GEOGRAPHICALGRIDSYSTEMS.MAPS::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(1)&permalink=yes) uff dr offiziälla Online-Kàrta Géoportail (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa