Dhaka

**Dhaka** (Bengalisch: , Ḍhākā; friejer anglisiert *Dakka*, *Dacca*) isch d Hauptstadt vu Bangladesch un mit 6.080.671 Yywohner in dr Stadt un 11.490.872 in dr Agglomeration (Stand 1. Jänner 2005) vor Chittagong un Khulna di grescht Stadt vum Land. Si isch au d Hauptstadt vu dr glychnamige Division (Verwaltigsainhait). Dhaka lyt an eme Sytearm vum Fluss Dhaleswari im Härz vu dr greschte Jute-Aaböuregion vu dr Wält. S Biet drumumme isch seli dicht bevelkeret un wird als vu starke Monsun-Iberschwämmige haimgsuecht.

## Geografi
Dhaka lyt am Fluss Buriganga, rund segs Meter iber em Meeresspiegel. S herrscht e tropisch Klima. In dr Monsunzyt vu Mai bis Septämber chenne di stirmische Räägeschuur zum Zämmebruch vu dr Kanalisation un zue riisige Iberschwämmige fiere. Im Summer 2004 sin zum Byschpel noch gwaltige Monsunräägefäll 40 Brozänt vu Dhaka unter Wasser gstande.

## Gschicht
D Gschicht vu Dhaka goht zruck bis in s 7. Johrhundert. Anne 1765 isch d Stadt unter britischi Herrschaft grote. D Bevelkerigszahl vu Dhaka isch vu rund 150.000 anne 1757 uf 30-40.000 bis 1840 aabegange. D Export iber dr Ort sin anne 1787 no bi 3 Mio. Rupie glääge, im Johr 1817 sin si praktisch bi null gläähe. Zue dr glyche Zyt isch d Bedytig vum relativ noch gläägene Kalkutta gstiige. D Ursach doderfir isch in dr De-Induschtrialisierig vu Bengale glääge (un speter vu ganz Indie) dur di britisch Handelsbolitik, wu im Mueterland maschinäll härgstellti Ware dur d Abschaffig vu Zelle massiv beginschtigt het. Doderdur isch in vil indische Handwärcher d Lääbesgrundlag entzoge woren isch. Di mittellos Worene sin uf s Land zruckgange.

Am 6. Augschte 1874 isch dr Grundstai zuen eme großartige Wasserwärch glait wore. Europäer hän Jutesyyferigsmaschine ufgstellt ghaa un mer het sich vum syt 1874 wachsige Inträssi vu dr yyhaimische Bevelkerig fir mechanischi Spinnereie un Wääbereie ne Widerbelääbig vu dr stark zruckgangene Wääberei, wu bishär di änglische Kaliko erfolgryychi Konkurränz gmacht ghaa hän. Bi dr dur Dampfer vermittlete Wasserverbindig mit em Meer het mer fir dr Bezirk e gueti Zuechumft vermuetet; d Yysebahn hert syt em 1. Jänner 1871 an syre Weschtgränze, bi Goalundo am Ganges. 

D Stadt het anne 1881 79.076 Yywohner ghaa. D Bevelkerig het sich zue sällere Zyt zue fascht glyche Dail us Hindu un Moslem zämmegsetzt. Si isch dertemol au ne wichtige Handelsplatz fir Ryys us em Delta gsii, Indigo un Helzer vu Tippera un Tee vu Assam, derzue au unter dr änglische Verwaltig dr Sitz vu vil Beherde un Schuele. E Bsunderhait isch s Elifantedepot gsii.

No dr Dailg vu Indie anne 1947 isch Dhaka zur Hauptstadt vu Oschtbengale wore. 1970 isch d Stadt vum schwäre Bhola Zyklon droffe wore, wu churz derno zum Uusleeser vum Bangladesch-Chrieg zwische Oscht- un Wescht-Pakistan woren isch. As Folg vu dr Unabhängigkait vu Bangladesch noch em Chrieg isch d Stadt zur Hauptstadt vum neie Staat wore.

## Yywohnerentwicklig

Hite lääbe in dr Hauptstadt Dhaka rund 13 Millione Mänsche. Dhaka isch wältwyt di elftgrescht urban Agglomeration. Anne 2015 wird Dhaka knapp 17 Millione Yywohner zelle. Syt dr 1960er Johr erläbt d Stadt, vor allem dur Zuezug vum Land, e uubrämst Wachstum. 30 bis 40 Brozänt vu dr Yywohner lääbe in Eländsviertel. Mit rund 400 Euro lyt in dr Hauptstadt s jehrlig Durschnittsyychuu pro Chopf iber däm im Räscht vum Land. 

D Infrastruktur chaa mit em schnälle Wachstum vu dr Stadt nit mithalte. D Stadt isch vum Verchehr total iberlaschtet. D Luftverschmutzig isch enorm. S chunnt alsfurt zue Uusfäll vu dr Strom- un Wasserversorgig, wel stedtischi Gsamtblään (vu 1959 un 1997) nume halbhäärzig umgsetzt wore sin. Im Summer fiert dr Monsun alsfurt zue große Iberschwämmige, s stedtisch Lääbe stoot still.

## Wirtschaft
Dhaka isch s induschtriäll, wirtschaftlig un administrativ Zäntrum vu Bangladesch un e Handelszäntrum fir Jute, Elsaate, Zucker un Tee. Di wichtigschte Erzyygnis sin Textilie un Jute-Produkt.

## Bildig
In dr Stadt het e baar Universitete, zem Byschpel d University of Dhaka, d Bangladesh University of Engineering and Technology (BUET) oder s Dhaka Medical College and Hospital. Derzue isch Dhaka dr Sitz vu dr Asiatic Society of Bangladesh.

## Verchehr
* Im Norde vu Dhaka lyt dr international Flughafe Zia International Airport
* Dhaka het mehreri Häfe mit Zuegang zum Indische Ozean
* Was mer no vil siht, sin Rikscha-Fahrer.

## Religion
Dr Großdail vu dr Bevelkerig ghert em Islam aa, di maischte dervu sin Sunnite. S git e hinduistischi Minderhait vu knapp 10 Brozänt un e gringi Aazahl vu Buddhischte un Chrischte.

## Zum Aaluege
* Dhakeshwari-Tempel: dr „Tempel vu dr verborgene Gettin“, wu d Stadt villicjht ihre Name dervu het.
* Bara-Katra-Palascht
* Lalbag-Fort: d Feschtig „Rote Garte“ stammt us dr Mogulzyt.
* Jatiya Sangsad Bhaban: Huus vu dr Nationalversammlig
* Ahsan Manzil: „Rosa Palascht“, friejer Residänz, hite Museum
* Bait ul-Mokarram, Nationalmoschee vu Bangladesch
* Bangabandhu National Stadium

## Lyt
* Khawaja Nazimuddin (1894-1964), Bolitiker
* Ritwik Ghatak (1925–1976), indische Filmregisseur
* Mahasweta Devi (* 1926), indischi Schriftstelleri
* Rosy Afsari (1946/47-2007), bengalischi Schauspileri
* Irene Khan (* 1956), sibti internationali Generalsekretäri vu amnesty international (ai)
* Dipu Moni (* 1965), Bolitikeri un Usseminischteri
* Monica Ali (* 1967), britischi Schriftstelleri
* G. M. B. Akash (* 1977), Fotograf / Fotojournalischt

## Fueßnote


## Weblink

* Websyte vu dr Stadt Dhaka
* Nizamuddin Ahmed, Nayma Khan: *[https://www.edgehill.ac.uk/Faculties/FAS/gber/pdf/vol3/issue3/article%202.pdf Evolution of House Form in Dhaka City].* Department of Architecture, Dhaka; Global Built Environmental Review, Vol. 3, No. 3, 2004, S. 38–48