open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bezannes

**Bezannes**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Reims-4. D’ Iiwoohner nänna m’r *Bezannaises*  (fìr d’ Fràuija) bzw. *Bezannais* (fìr d’ Manner) . 

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q663951", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }
S’ Roothüüs vu Bezannes lììgt 5,1 Kilomeeter süüdwäschtlig vum Reimser Mìnschter. Umgaa wìrd Bezannes vu da Gmainda Tinqueux ìm Norda, Reims ìm Norda un Nordoschta, Villers-aux-Nœuds ìm Süüdoschta un Süüda, Sacy un Écueil ìm Süüda un Les Mesneux ìm Wäschta. 

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Màrtinskìrìch *(Saint-Martin)*, üss’m 11. Joohrhundert, schteht zitter 1912 àls Histoorisch Dankmool vu nàzionààler Bediitung. Ìn dr Kìrìch sìnn a Holzkrüzifix üss’m 17. Joohrhundert un a Holzschtàtüüta vu dr Mària àls Histoorischa Dankmooler vu regionààler Bediitung iig’schtuuft. Üsserdam sìnn s’ G’mäld *Oowamàhl* (16. Joohrhundert), d’ Schtaischtàtüüta vu dr Unterwaisung vu dr Mària (17. Joohrhundert) so wia d’ Holzschtàtüüta vum hl. Eligius (18. Joohrhundert) àls Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. D’ Kìrìch ìsch àb 2021 räschtoriart worra.
* s’ Kriagsdankmool vor dr Kìrìch, fìr d’ gschtoorwana Soldààta vum Äärschta un Zwaita Waltkriag so wia vum Indokiina-Kriag eehra.


Bezannes church.jpg|d’ Màrtinskìrìch vum Süüdoschta har gsah
Église Bezannes portail ouest 011.JPG|s’ Wäschtportààl vu dr Kìrìch
Bezannes la nef 016.JPG|s’ Kìrchaschìff
Eloi Bezannes 024.JPG|d’ Schtàtüüta vum Eligius ìn dr Màrtinskìrìch
Église monument aux ports Bezannes 051.jpg|s’ Kriagsdankmol vor dr Kìrìch
Sarcophage en plomb Bezannes Haut Torchant 02326.JPG|Schtaisàrk üss’m 3. Joohrhundert, womm’r àm Ort Haut Torchant uffgfunda hàt
Bezannes ancienne mairie 058.jpg|s’ ehamooliga Rothüüs, wo jetz a Bìldungszäntrum fìr Wìnzer ìsch
Bezannes mairie 006.jpg|s’ hìttiga Rothüüs
Tombe Gérard 09034.jpg|Grààb vum Ìndüschtriiäller Alfred Gérard mìt’ma Torii un ema jàpàànisch Iischrìft


## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik ìwwer d’ Gmainda Bezannes biim INSEE (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Prosper Tarbé

Dr **Louis Hardouin Prosper Tarbé**  (* 24. Àuigscht 1809 z’ Pàriis; 13. Janner 1871 z’ Neuilly-sur-Seine) ìsch a frànzeescher Histooriker, Àltertummforscher un Schrìftschtäller gsìì. Ar hàt vor àllem ìwwer d’ Gschìcht vu Reims un dr Champagne gforscht.

## sii Laawa
Dr Tarbé ìsch Suhn vu’ma Notàri gsìì. Ar ìsch schtällvertrattender keenigliger Schtààtsànwàlt z’ Étampes. Schpeeter ìsch’r Mìtglììd vu dr Académie des inscriptions et belles-lettres z’ Versailles un vu dr Àkàdemii fìr Wìssaschàft, Kunscht un Lìteràtüür z’ Reims worra. Z’ Reims ìsch’r üsserdam Grìndungsmìtglììd vu dr Büachliabhààwer-Gällschàft un vu dr Reimser Nàzionààlàkàdemii gsìì. Ànna 1838 hàt’r ìn dara Schtàdt d’ Caroline Colombe Marguet (1819-1871) ghiiroota; ar hàt àm 154, Rue de Vesle ìm Schtàdtzäntrum gwoohnt.

Noh siim Tood ìsch’r àm 28. Oktoower 1871 ìn dr Àbtailung 9 vum Reimser Nordfrììhoof beardigt worra. Siina Teechter hann ànna 1871 siina Hàndschrìfta un Hàndgsätzla un ànna 1900 siina Biacher ìn dr Schtàdtàrkiiv gaa; d’ Kollekzioon ìsch „Fonds Tarbé“ gnännt.

Dr Tarbé hàt mehrera Biacher ìwwer d’ Gschìcht vu Reims gschrììwa, bsunders ìwwer d’ Gschìcht vu da Schtroossa un Dankmooler vu dr Schtàdt. Ar hàt àui ìwwer d’ mìttelàlterliga Liadermàcher vu dr Champagne gschrììwa. Üsserdam hàt’r d’ Wark vu wìchtiga Àuitoora üss dr Champagne un Frànkrììch wììder loo veräffentliga, wia dia vum Eustache Deschamps, vum Blondel de Nesle, vum Guillaume Coquillart, vum Guillaume de Machaut, vum François Rasse des Neux, vum Huon de Méry, vum Philippe de Vitry un vum Chrétien de Troyes.

## siina Schrìfta (Üsswàhl)
* 
* . Näija Üssgààb vu dr Société des amis de la bibliothèque municipale de Reims ànna 1998.
* 
* 
* 
* 
*  Näija Üssgààb dur d’ Éditions de la Tour Gile, Péronnas, 1994 Online laasa.
* 
* . Näija Üssgààb vu Slatkine z’ Gämf ànna 1980
* 
* , 2 Bander. Näija Üssgààb dur dr Office d’édition du livre d’histoire z’ Pàriis ànna 1995 (Online – Bànd 1, Online – Bànd 2)
* 

## Weblìnks

* dr Prosper Tarbé biim Comité des travaux historiques et scientifiques vu dr École nationale des chartes (frànzeesch)
Heike Heubach

D **Heike Heubach** (* 14. Dezämber 1979 z Rautweil) isch e dytschi Bolitikeri (SPD). Syt Meerz 2024 isch si Mitgliid vum Dytsche Bundesdaag. Si isch di eerscht gheerloos Bundesdaagsabgoordneti.

## Lääbe
D Heike Heubach het ase chlai Chind e Mitteloorentzindig kriegt un isch waarschyys dooderduur uf baide Oore gheerloos woore. Vu 1986 bis 1996 isch si uf Grund- un Hauptschuel gange un het deert dr Hauptschuelabschluss gmacht. Vu 1996 bis 1999 isch si uf d Wiirtschaftsschuel un het mit dr Mittlere Ryyfi abgschlosse. Derno isch si vu 2000 bis 2001 us s Gimnaasium gange un vu 2001 bis 2003 uf d Fachooberschuel z Minche, wu si di Fachhoochschuelryyfi gmacht het.

Vu 2008 bis 2011 het si Induschtrychauffrau gleert bi dr e.on Facility Management GmbH, wu si derno bis 2013 gschafft het. Vu 2013 bis zue irem Yyzuug in Bundesdaag 2024 het si bim Bayernwerk gschafft. 

Ire Gebäärdename isch d Gebärde fir s Lächle. 

Si läbt z Staberga im Landkrais Augschburg, isch ghyroote un het zwoo Deechtere (* 2002 und * 2005).

## Bolitik
Anne 2019 isch d Heike Heubach in d SPD yydrätte un het bi dr Kommunaalwaal 2020 fir dr Stadtberger Stadtroot kandidiert.

Im Februar 2021 isch si zur Bundesdaagswaal as Diräktkandidaati vu dr SPD im Waalkrais Augschburg-Land nominiert woore. Si het uf Blatz&nbsp;24 vu dr Landeslischt vu dr BayernSPD kandidiert un isch uf 14,5 % vu dr Eerschtstimme chuu. Dodermit het si zeerscht dr Yyzuug in Bundesdaag verbasst. Am 20. Meerz 2024 isch si fir dr Uli Grötsch in Bundesdaag noogruggt.

## Weblink
* Offiziälli Websyte
* Biografy bim Dytsche Bundsdaag

## Fueßnote
France Musique

**France Musique**  ìsch a äffentliger frànzeescher Radiosander, wo ànna 1954 grìnda worra-n-ìsch un züa dr Grupp Radio France gheert. Uff dr Schtàzioon ìsch vor àllem Klàssik un Dschäzz z’ loosa. Zär volla Schtunda-n-ìsch üsserdam dr Noohrìchtaprogràmm z’ loosa. France Musique ìsch naawa France Inter un France Culture ain vu da Hàuiptprogràmma vun Radio France.

France Musique düat zamma mìt ainiga Ànschtàlta vun ARD Konzärta mìt klàssischer Müüsik ìwwertrààga. D’ Konzärta waara-n-uff Diitsch un Frànzeesch moderiart. Àn dam Progràmmüsstöisch namma hr2, WDR 3, MDR Kütlüür un SR 2 Kültüürradio, tailwiis àui Diitschlàndradio Kültüür tail.

Zitter 2017 lüütet dr Wàhlschpruch vum Progràmm *France Musique – Vous allez LA DO RÉ* — ’s ìsch a Schproochschpììl mìt dräi Nootanàmma, wo gliich klìnga wia dr frànzeescha Sàtz *Vous allez l’adorer* („Sa waara’s liawa“).

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Le Parisien

**Le Parisien**  („Dr Pàriiser“) ìsch a frànzeescha regionààla Tààgszittung, wo ìn dr Regioon Île-de-France un ìm Département Oise z’ laasa-n-ìsch. Sa wìrd àui unter’m Tìtel **Aujourd’hui en France**  ìn gànz Frànkrììch verkàuift. Ìhr Sìtz hàt d’ Zittung ìm 15. Arrondissement vu Pàriis.

## G’schìcht
D’ Zittung ìsch ànna 1944 vum Émilien Amaury unter’m Titel *Le Parisien libéré*  grìnda worra. Sa ìsch zem äärschta Mol àm 22. Àuigscht 1944 veräffentligt worra. Àm Ààfàng ìsch sa a Zittung vu dr Wììderschtàndsbeweegung geega d’ diitscha B’sätzung vum Frànkrììch ìm Zwaita Waltkriag gsìì. Ànna 1986 hàt sa ìhr hìttiger Tìtel ìwwernumma. D’ nàzionààla Üssgààb *Aujourd’hui en France* ìsch ànna 1994 zem äärschta Mol gedruckt worra.

D’ Zittung hàt z’äärscht zem Unternamma Éditions Philippe Amaury gheert. Zitter 2015 ìsch sa Tail vu dr Grupp LVMH, wo zem bekànnta frànzeescha Milliàrdäär Bernard Arnault gheert. Ànna 2019 hàt d’ Zittung groossa Finànzprobleema ghàà: D’ Grupp LVHM hàt 83 Millioona gschpanda, fìr d’ Schulda-n-üsszààhla. Dànk dr Sunntigsüssgààb ìsch jedoch ìsch *Le Parisien* ànna 2022 aina vu da fìmf frànzeescha Prassatìtel gsìì, wo mehr Examplààra àls ìm Vorjoohr verkàuift hann.

Politisch ìsch *Le Parisien* histoorisch nöitrààl gsìì, àwwer àb da 2020er hàt d’ Laitung ìn dr Redàkzioon a rachtskonsärwàtiiwa Rìchtung wälla duurasätza; d’ Schurnàlìschta hann d’rgeega protäschtiart.

## Ufflààg
Ìn da friahja 1970er Joohra sìnn jeeder Tààg äbba ain Millioon Examplààra vu *Le Parisien* verkàuift worra. Àm 24. Àwrìl 1995, àm Tààg noh dr äärschta Runda vu dr frànzeescha Presidantswààhl, sìnn  Examplààra verkàuift worra. Ìn da Joohra 1995–96 sìnn ìm Durschnìtt jeeder Tààg  Examplààra verkàuift worra.

Ànna 2001 sìnn jeeder Tààg ìm Durschnìtt 485.000 Examplààra vun *Le Parisien* un *Aujourd’hui en France* gedruckt worra. Ìm Joohr druff sìnn jeeder Tààg  Examplààra kàuift worra, drunter  Examplààra vu dr regionààla-n-Üssgààb. Ànna 2014 sìnn ìm Durschnìtt  Examplààra vun *Le Parisien* verkàuift worra, un  Examplààra ànna 2020.

## a pààr Bìlder

LeParisien 1 jnl.jpg|s’ Redàkzioonsgebäi vun *Le Parisien* z’ Saint-Ouen (Seine-Saint-Denis) ìm März 2007
Le Parisien.jpg|a Zittungshissla uff dr Avenue de la République z’ Pàriis
Aujourd'hui en France 2016.png|s’ Logo vun *Aujourd’hui en France* zitter 2016
Tour de France 20130704 Aix-en-Provence 028.jpg|a Wààga Le Parisien–Aujourd’hui en France uff’m Tour de France 2013
Passage de la caravane du Tour de France 2013 à Saint-Rémy-lès-Chevreuse 104.jpg|a Wààga Le Parisien–Aujourd’hui en France uff’m Tour de France 2013


## Lìteràtüür
* 
* 

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta (frànzeesch)
* 

## Ainzelnoohwiisa
Parc Léo-Lagrange

Dr **Parc Léo-Lagrange**  ìsch a 11,8 ha groossa Pàrkààlààg z’ Reims ìn Frànkrììch. Ar lììgt grààd biim Schtadium Auguste-Delaune ìm Schtàdtviartel Courlancy.

Dr Parc Léo-Lagrange ìsch noh-n-em Parc de Champagne dr zwaita äffentliga Gàrta z’ Reims, wo àm maischta b’süacht wìrd.

## wu ’s lììgt
Dr Parc Léo-Lagrange lììgt grààd süüdlig vum Fluss Vesle ìm Schtàdtviartel Courlancy. Umgaa wìrd dr Pàrk àm Norda vu dr Chaussée Bocquaine — wo’na vum Schtadium trännt —, àm Oschta vu dr Avenue Paul-Marchandeau, àm Süüda vu dr Rue de Courlancy un àm Wäschta vu dr Avenue du Général-de-Gaulle.

Àn dr Süüdwäschtäcka vum Pàrk lììgt d’ Schtrossabàhn-Hàltaschtälla Courlancy.

## G’schìcht
Dr Pàrk ìsch ànna 1978 vum Làndschàftsgartner Jacques Sgarty zaichent worra. Ànna 1997 ìsch s’ Fiichtgebiat biim Wäijer ärschtällt worra.

Ànna 2003 ìsch ìm Pàrk ìn Pàtnerschàft mìt dr frànzeescha Vugelschutzliiga-n-a „Vugelwaagla“-n-iig’rìchta worra. Àb 2023 hàt maa-n-ìm Pàrk Hàlsbàndsitticha gsah.

Ìm Friahjoohr 2014 ìsch a  m² groosser Skatepark iig’rìchta worra — d’rfìr hàt d’ Schtàdtverwàltung  Öiro g’schpanda. Ànna 2019 ìsch a 350 Meeter lànger Pumptrack fìr Fààhrradla, Skateboards, Rollschiah un Trotinättla iig’rìchta worra — d’ Àrweta hann  Öiro koschta. Ànna 2021 ìsch dr 1100 m² groossa Schpììlgàrta fìr Kìnder ärfrìscht worra — d’ Àrweta hann  Öiro koschta. Àb 2022 ìsch dr Pàrk ärfrìscht worra. Ìm Dezamber 2023 sìnn ìm Wäijer vum Pàrk zàhlriicha Verschììdablattriga Toisigblatter gsìì; fìr sìe àwaagnamma hàt maa-n-a schpeziäller Schläpper b’nutzt.

## a pààr Bìlder

Parc Léo-Lagrange, Reims.jpg|ìm Pàrk
Parc Léo Lagrange 531.jpg|s’ Bachla
Water and bridge in Parc Léo-Lagrange, Reims.jpg|s’ Bachla mìt’ra Brucka
Parc Léo Lagrange 514.JPG|dr Wäijer
Parc Léo Lagrange - Reims (FR51) - 2024-01-28 - 2.jpg|dr Wäijer mìt’m Schtadium ìm Hìntergrund
Parc Léo Lagrange - Reims (FR51) - 2024-01-28 - 1.jpg|Schpàziarwaag
Parc Léo Lagrange - Reims (FR51) - 2024-01-28 - 4.jpg|Schpàziarwaag
Parc Léo Lagrange - Reims (FR51) - 2024-01-28 - 6.jpg|Schpììlgàrta fìr Kìnder vor’m Schtadium
Parc Léo Lagrange 6517.jpg|Schpììlgàrta fìr Kìnder
FISE parc Léo Lagrange 46778.JPG|Skatepàrk mìt’m Schtadium ìm Hìntergrund


## Weblìnks

* Vorschtällung vum Parc Léo-Lagrange uff dr Websitta vu dr Schtàdt Reims (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Kurt Scheid

Dr **Kurt Scheid** (* 7. April 1907 z Stroßburi; † 2. Novämber 1982 z Zell am Harmerschbach) isch e dytsche Schriftsteller gsii.

## Lääbe
Dr Kurt Scheid isch anne 1907 z Stroßburi uf d Wält chuu. Är isch Buechhändler wore un het speter as Schurnalischt bi große Zytige gschafft. Im Zweete Wältchrieg isch er Soldat gsii. Är het langi Johr z Bade-Bade gläbt. Syni letschte Johr het er z Zell am Harmerschbach gwohnt.

Dr Scheid het scho frie aafange schrybe, het Gedicht, Prosa un Heerspiil verfasst. Im Lauf vu sym Läbe het er ängi Kontakt ghaa zue verschidene Autore, unter anderem Otto Flake, Egon Vietta, Alfred Döblin, Adolf von Grolman un Joachim Freiherr von der Goltz.

Anne 1981 sin syne Gedicht in aim Band uusechuu. Dr Adrien Finck het iber syni Gedicht vum gschribe:

Anne 1982 isch dr Kurt Scheid z Zäll im Alter vu 75 Johr gstorbe. Vergrabe wore isch er uf em Fridhof z Zäll.

## Wäärch
* *Bis sie wiederkam. Eine Liebesgeschichte.v 1948
* *Reise in den Oktober. Erzählungen.* 1949
* *Der verhängte Himmel.* Verlag Moritz Schauenburg, Lahr/Schwarzwald 1977. 179 S. ([[Silberdistel-Reihe]] 125)
* *Murstetter Geschichten. Erzählungen.* 1978
* *Die Eisenwand. Roman.* 1980
* *Schwerer fallen die Schatten der Zeit. Lyrik aus vier Jahrzehnten.* 1981
* *Pariser Zwischenspiel. Roman.* 1983
* *Die Allee: Ausklang einer Zeit und doch keine Wende. Roman.* 1983

== Literatur ==
* A . v. Grolmann: *Badische Literatur der Gegenwart.* 1953
* H. Bischof: *Ein Porträt des Lyrikers und Novellisten.* In: *Badische Heimat'' 44 1964.
Mourmelon-le-Petit

**Mourmelon-le-Petit**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016: Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Mourmelon-Vesle et Monts de Champagne. D’ Iiwoohner nänna m’r *Mourmelonnaises*  (fìr d’ Fràuija) un *Mourmelonnais*  (fìr d’ Manner).

## dr Nàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt dr Nàmma vum Dorf liicht äntwìckelt:

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1103472", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }
Mourmelon-le-Petit lììgt äbba 33 Kilomeeter oschtsüüdeeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims. Umgaa wìrd Mourmelon-le-Petit vu da Nochbergmainda Sept-Saulx ìm Norda un Wäschta, Baconnes ìm Norda un Nordoschta, Mourmelon-le-Grand ìm Oschta so wia Livry-Louvercy ìm Süüda. D’ Nordoschtgranz vum Gmaindagebiat wìrd vu dr Schtrooss D35 gebìlda, d’ Süüdwäschtgranz wìrd vum Fluss Vesle gebìlda.

Uff’m Gmaindagebiat b’fìndet sìch zem Tail a bediitender Truppa-n-iawungsplàtz vu da frànzeescha Schtraitkräfta, wo dr Kaiser Napoleon III. hàt loo grìnda.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Kìrìch Saint-Basle, wo ànna 1846 bàuija worra-n-ìsch. Sa ìsch ànna 1995 vollschtandig ärfrìscht worra.
* dr nàzionààla Soldààtafrììdhoof, wu äbba 1500 frànzeescha Soldààta üss’m Harbschtschlàcht ìn dr Champagne (Septamber–Oktoower 1915) ìm Äärschta Waltkriag beardigt sìnn. Ar ìsch ànna 1915 ààg’lajt un noh-n-em Kriag g’schtàlta worra. Doo ìsch àui a Soldààt vum Zwaita Waltkriag beardigt. Ìm Nochberdorf Mourmelon-le-Grand ìsch eewafàlls a nàzionààler Soldààtafrììdhoof z’ fìnda.
* uff’m Gmaindafrììdhoof ìsch üsserdam a Kriagerdankmool, fìr d’ Soldààta vum da baida Waltkriaga eehra.


Mairie Mourmelon-le-Petit.jpg|s’ Roothüüs
Cimetière Mourmelon-le-Petit.jpg|Iigàng vum Soldààtafrììdhoof
Mourmelon le Petit le 23 juillet 2017 8.jpg|uff’m Soldààtafrììdhoof
Eglise de Mourmelon le petit le 15 novembre 2015.jpg|d’ Kìrìch Saint-Basle
Monument aux morts le 7 septembre 2014 à Mourmelon le petit 2.jpg|s’ Kriagerdankmool uff’m Gmaindafrììdhoof


## Verkeehr
Z’ Mourmelon-le-Petit ìsch a SNCF-Bààhnhàltaschtälla uff dr Bààhnschträcka Châlons-en-Champagne-Reims.


Inauguration de la gare de Mourmelon le petit.jpg|d’ Iiwäijung vum Bààhnhoof dur dr Kaiser Napoleon III.
Gare Mourmelon 8847.JPG|s’ Bààhnhoofsgebäi
La gare de Mourmelon le Petit le 4 juin 2011.jpg|àm Bààhnhoof
Mourmelon le Petit le 23 juillet 2017 22.jpg|àm Bààhnhoof


## Lüag àui
* Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik ìwwer d’ Gmainda Mourmelon-le-Petit biim INSEE (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
MTV Video Music Awards

D’ **MTV Video Music Awards** (kurz **VMAs**) waara zitter 1984 vum US-àmerikàànischa Farnsahsander MTV verlììha. ’S ìsch zamma mìt MTV Europe Music Awards (EMA) d’ wìchtigschta MTV-Priisverlaihung. D’ Verànschtàltung düürt äbba dräi Schtunda un fìndet äntwaader And Àuigscht odd’r Ààfàng Septamber schtàtt. D’ Priisverlaihunga fìnda normààlerwiis z’ Näi York odd’r Los Angeles; a pààr Zeremonia sìnn àui z’ Miami un Las Vegas àbg’hàlta worra. Ànna 2019 hàt d’ Verlaihung zem äärschta Mol z’ Newark (New Jersey) schtàttg’funda; ànna 2023 ìsch nochamol d’ Zeremonii därt àbg’hàlta worra. ’S sìnn äbba 20 Kàtegorii un jeedsjoohr äbba 15 Live-Ufftrìtta vu bekànnta Schtars.

Ànna 2009 hann d’ MTV Video Music Awards ìhr 25-joohrig-Jubileeum g’fiirt. D’ Verànschtàltung ìsch vu dr Britney Spears g’äffnet worra. Dr Pokààl, wo-n-a Ràuimschìfffààhrer dàrschtällt, trajt dr Schpìtznàmma *Moonman*. D’ MTV Video Music Awards sott maa nìt mìt da MTV Movide Awards verwacksla.

Ànna 2020 hann d’ VMAs waaga dr COVID-19-Pàndemii zem äärschta Mol ìn ìhrer G’schìcht ìn dr fräija Luft schtàttg’funda, fìr d’ gsätzliga G’sundhaitsrìchtliinia g’waahrlaischta.

## Ìwwersìcht vu da Verànschtàltunga

## Kìnschtler mìt da maischta Üsszaichnunga
### ìnsgsàmt

### nooh Verànschtàltung

### nooh Müüsikvideo

## Lischta vu da Live-Ufftrìtta

## Weblìnks

* Offiziälla US-àmerikàànischa Websitta (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Bruno Baur

Dr **Bruno Baur** (* 1955 z Saarmischtorf) isch en Schwyzer Biolog un emeritierte Brofässer fir Naturschutzbiology an dr Uniwersitet Baasel. Är laitet dert s Departemänt Naturschutzbiology, wu mit syre Schwärpunktsetzig uf di naturschutzfachlige Aschpäkt vu dr Biology ais vu dr wenige sonige im dytschsprochige Ruum isch.

## Lääbe
Dr Baur het an dr Kantonsschuel Aarau d C-Matura gmacht. Derno het er Zoology an dr Uniwersitet Züri studiert un het anne 1980 mit em Diplom abgschlosse. 1984 isch er mit ere Dissertation iber dr Gfläckt Schnirkelschnäck promewiert wore. Ab 1985 het er an dr Uniwersitet Uppsala gforscht, wn er si 1988 habilitiert het. Vu 1988 bis 1993 het er as Assischtänt am Zoologische Inschtitut vu dr Uniwersitet Baasel gschafft. 1995 isch er dert zum Brofässer fir Naturschutzbiology gruefe wore un het d Laitig vu dr Abdailig Biology vum Inschtitut fir Natur-, Landschafts- un Umwältschutz (NLU) ibernuu. Ändi 2021 isch er emeritiert wore.

Dr Baur het zue dr Fragmäntierig vu Lääbesryym un zue dr Uuswirkige dervu uf di biologisch Vylfalt gforscht. En andere Aschpäkt vu syre Forschig sin Untersuechige zum Yyfluss vum Freizytverhalte uf di biologisch Vylfalt in naturnoche Lääbesryym un di anthropogene Yyfliss uf Reliktbflanze un -dier in dr Felsgebiet vum Nordweschtschweizer Jura gsii. Är het si spezialisiert ghaa uf Untersuechige vu dr Interaktione vu Fläächte un Herbivore.

## Uusgläseni Schrifte
* Mit Klaus C. Ewald, Bernhard Freyer, Andreas Erhardt: * Ökologischer Ausgleich und Biodiversität*. Grundlagen zur Beurteilung des Naturschutzwertes ausgewählter landwirtschaftlicher Nutzflächen (Springer, Basel, 1997. ISBN 978-3-7643-5802-0 
**Biodiversität.* UtB, Stuttgart, 2010. (Uni-Taschenbücher.) ISBN 978-3-8252-3325-9
* Mit Raimund Rodewald: *Wasserfälle: Ökologische und sozio-kulturelle Leistungen eines bedrohten Naturmonumente* Haupt, Bern, 2015. (Bristol Schriftenreihe. 46.) ISBN 978-3-25807949-3
* *Wissen schaffen*. 100 Jahre Forschung im Schweizerischen Nationalpark, Nationalpark-Forschung in der Schweiz. Haupt, Bern, 2021. ISBN  978-3-25847862-3 e-book
* *Naturschutzbiologie.* UtB, Stuttgart, 2021. (Uni-Taschenbücher.) ISBN 978-3825-25416-2

## Weblink
* 
* Publikationslischt 1984–2022
* Baur bi www.conservation.unibas.ch

## Fueßnote
Sept-Saulx

**Sept-Saulx**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Mourmelon-Vesle et Monts de Champagne. D’ Iiwoohner waara *Septemsaliciennes*  (fìr d’ Fràuija) un *Septemsaliciens*  (fìr d’ Manner) g’nännt.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1219955", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Sept-Saulx lììgt äbba 20 Kilomeeter süüdeeschtlig vu Reims àm Vesle. Ìm Wäschta düat dr Aisne-Marne-Kànààl d’ Gmainda kweera. Umgaa wìrd Sept-Saulx vu da Nochbergmainda Val-de-Vesle ìm Norda un Wäschta, Prosnes ìm Nordoschta, Baconnes ìm Oschta, Mourmelon-le-Petit ìm Süüdoschta, Livry-Louvercy ìm Süüda un Süüdoschta, Billy-le-Grand ìm Süüda un Süüdwäschta so wia Les Petites-Loges ìm Wäschta un Süüdwäschta. Dr Hàltapunkt Sept-Saulx lììgt àn dr Bààhnschträcka Châlons-en-Champagne–Reims.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Kìrìch Saint-Basle üss’m 12. Joohrhundert ìsch zitter 1920 àls Histoorisch Dankmol vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart worra. Ìn dr Kìrìch sìnn d’ Schtàtüüta vu dr hl. Barbara, vum hl. Hubertus, vu dr Mària un ìhrer Müatter Anna, so wia dr Retààbel vu dr Wiahnàchtsg’schìcht un dr Uffärschteehung vum Jesüs Krìschtüs àls Objakta bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. D’ Schtàtüüta vum hl. Antonius un s’ Gmäld „D’ lätschta Kommunioon vum hl. Hieronymus“ sìnn bii da Histoorischa Dankmooler vu regionààler Bediitung iitrajt. Üsserdam ìsch zallamols a Schtàtüüta vu dr Sìtzenda Jumpfra gsìì, wo verschwunda-n-ìsch.
* dr frànzeescha Nàzionààlfrììdhoof, wu  Soldààta-n-üss’m Äärschta Waltkriag un 2 Kampfer üss’m Zwaita Waltkriag beardigt sìnn. Ar ìsch ànna 1915 ààg’lajt un ànna 1923 umgschtàlta worra. Ànna 1988 ìsch’r vollschtandig ärfrìscht worra.
* s’ Schloss Sept-Saulx, wo zwìscha 1928 un 1930 bàuija worra-n-ìsch un neerdlig vum Dorf lììgt. ’S ìsch zitter 2000 àls Monument historique vu regionààler Bediitung iig’schtuuft.
* s’ Mausoleum vum Alexandre de Bary, wo ànna 1903 bàuija worra-n-ìsch
* s’ Dankmool àn dr ehamooliga Reemerschtrooss, wo dr Kaiser Napoleon III. hàt loo ärrìchta. ’S schteht àn dr Schtrooss D35 bii dr Granz züa Mourmelon-le-Petit un Baconnes.
* s’ Kriagerdankmool àm Plàtz Édouard-Mignot. ’S ìsch urschprìnglig vor dr Kìrchatììra-n-ärrìchta worra.
* Grinyland, dr ainziga Fräizittpàrk ìm Département Marne


Église st-Basle 475.JPG|d’ Kìrìch Saint-Basle
NeF 8433.JPG|ìm Kìrchaschìff
Nécropole nationale sept saulx 483.JPG|dr Iigàng vum Nàzionààlfrììdhoof
Tombes 8485.JPG|uff’m Nàzionààlfrììdhoof
Photo (50 sur 102).jpg|s’ Schloss Sept-Saulx
Sept-Saulx D35 Voie Romaine Monument Napoléon III.jpg|s’ Dankmool vu dr Reemerschtrooss
Mairie 432.JPG|s’ Roothüüs
Gare sept-saulx 8530.JPG|dr Bààhnhoof Sept-Saulx
Parc Nature6.jpg|ìm Nàtüürpàrk vu Grinyland


## Weblìnks

* Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik ìwwer d’ Gmainda Sept-Saulx biim INSEE (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Cernay-lès-Reims

**Cernay-lès-Reims**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016: Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Reims-8. D’ Iiwoohner nänna m’r *Sarnaisiennes*  (fìr d’ Fràuija) un *Sarnaisiens*  (fìr d’ Manner).

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1216705", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Cernay-lès-Reims lììgt äbba fìmf Kilomeeter eeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims. Umgaa wìrd Cernay-lès-Reims vu da Nochbergmainda Witry-lès-Reims ìm Norda, Berru ìm Oschta un Nordoschta, Nogent-l’Abbesse ìm Oschta un Süüdoschta, Puisieulx ìm Süüda un Süüdoschta, Saint-Léonard ìm Süüda so wia Reims ìm Wäschta.

D’ Otoschtrooss A34 fiahrt dur d’ Gmainda.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Màrtiinskìrìch *(Saint-Martin)* üss’m 12./13. Joohrhundert. Sa ìsch ìm Äärschta Waltkriag zärschteert, ànna 1957 wììder ärrìchta worra. Sa ìsch zitter 1911 àls Histoorisch Dankmool mìt’ra nàzionààla Bediitung klàssifiziart. Zallamols hàt d’ Kìrìch dräi groossa Bronzaglocka ghàà, wo-n-üss dr Reimser Remigiusàbtai g’schtàmmt hann; sa sìnn ànna 1685 gossa un ìm Äärschta Waltkriag zärschteert worra. Sa sìnn bii da Histoorischa Dankmooler mìt’ra nàzionààla Bediitung klàssifiziart gsìì. D’ Màrmorschtàtüüta vu dr Mària mìt Jesüskìnd üss’m 14. Joohrhundert ìsch ànna 1917 geb’schtoohla worra un ìsch zitter 1928 ìm Metropolitan Museum of Art z’ Näi York z’ fìnda. Sa ìsch zwìscha 1908 un 1945 offiziäll àls Histoorisch Dankmool vu nàzionààler Bediitung g’schìtzt gsìì. Hìtt ìsch a Examplààr vu dr Schtàtüüta ìn dr Kìrìch z’ fìnda. Üsserdam ìsch dr Tàuifbäcka-n-üss’m 12. Joohrhundert zitter 1960 àls Histoorisch Dankmool vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. Àm 15. Àuigscht 2022 hàt a junga Fràui ìn dr Kìrìch d’ Schtàtüüta vu dr hl. Theresia vun Lisieux geb’schtoohla, fìr ìhra aigana Kàpall d’ haim z’ Plichancourt ziara. D’ Schtàtüüta ìsch ìm März 2023 vu dr Polizäi wììder uffgfunda worra.
* s’ Roothüüs vu 1881
* s’ Kriagerdankmool, fìr d’ Soldààta vum Äärschta un Zwaita Waltkriag eehra


Église st-Martin et mairie Cernay 167.JPG|d’ Màrtiinskìrìch
Nef Cernay 07535.JPG|ìm Kìrchaschìff
Nef vers portail Cernay 07556.JPG|ìm Kìrchaschìff
Virgin and Child MET DT251113.jpg|d’ Schtàtüüta vu dr Mària mìt Jesüskìnd ìm Metropolitan Museum of Art
Fonts baptismaux détail 07540.JPG|dr Tàuifbäcka
Mairie de Cernay 162.jpg|s’ Roothüüs
Cernay monument au morts 164.jpg|s’ Kriagerdankmool


## Gmaindapàrtnerschàft
Zitter 1981 b’schteeht a Pàrtnerschàft mìt dr diitscha-n-Ortschàft Gauangelloch, ema Ortstail vu dr Schtàdt Leimen ìm Bààda-Wìrttabärg.

## Weblìnks

* Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik ìwwer d’ Gmainda Cernay-lès-Reims biim INSEE (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Berru

**Berru**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016: Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Bourgogne. D’ Iiwoohner nännt m’r *Berruyates*  (fìr d’ Fràuija) un *Berruyats*  (fìr d’ Manner).

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q677826", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Berru lììgt äbba niina Kilomeeter oscht-nordeeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims. Umgaa wìrd Berru vu da Nochbergmainda Caurel ìm Norda, Lavannes ìm Norda un Nordoschta, Époye ìm Oschta, Beine-Nauroy ìm Süüdoschta, Nogent-l’Abbesse ìm Süüda, Cernay-lès-Reims ìm Wäschta un Süüdwäschta so wia Witry-lès-Reims ìm Nordwäschta.

Uff’m Gmaindabooda lììgt d’ Ärheewung Mont de Berru (270 m). Àm Nordrànd vum Hììgel sìnn Raablander vum Wiibàuigebiat Champagne, wu vor àllem Chardonnay gepflànzt wìrd.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Màrtiinskìrìch *(Saint-Martin)* üss’m 12./13. Joohrhundert, wo zitter 1921 àls Histoorisch Dankmool mìt’ra nàzionààla Bediitung klàssifiziart ìsch. Ìn dr Kìrìch sìnn s’ Holzkrüzifix üss’m 16. Joohrhundert so wia dr verguldana Sìlwerkälch üss’m Joohr 1575 àls Objakta bii da Histoorischa Dankmooler mìt’ra nàzionààla Bediitung klàssifiziart. Üsserdam ìsch d’ Holzschtàtüüta vum hl. Màrtiin üss’m 18. Joohrhundert àls Histoorisch Dankmool mìt’ra regionààla Bediitung iig’schtuuft.
* dr diitscha Soldààtafrììdhoof, wu  Soldààta-n-üss’m Äärschta Waltkriag beardigt sìnn. Ar ìsch ìm Àwrìl 1923 vu da frànzeescha Militäärbeheerda-n-ààg’lajt worra.
* s’ Kriagerdankmool, fìr d’ frànzeescha Soldààta vum Äärschta un Zwaita Waltkriag eehra. ’S ìsch àm 8. Nowamber 1931 iig’wäijt worra.
* ànna 2016 hàt s’ Dorf biim Nàzionààla Wattb’warb vu da gebliamta Schtädt un Därfer d’ Üsszaichnung „2 Blüama“ bikumma.
* uff’m Mont de Berru ìsch a Wàchthüüs üss’m Äärschta Waltkriag. ’S ìsch Tail vum B’fäschtigungsnätzwark, wo dr Genrààl Séré de Rivières um d’ Schtàdt Reims hàt loo bàuija.


Église Berru 821.jpg|d’ Màrtiinskìrìch
Eglise - Berru - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00010380.jpg|dr Sìlwerkälch üss’m 16. Joohrhundert
Mairie Berru 831.JPG|s’ Roothüüs
Monument à Berru 832.jpg|s’ Kriagerdankmool


## sunschtigs
Ìn a pààr Nochbergmainda sìnn Schtroossa noh-n-em Dorf Berru g’nännt *(rue de Berru)*: z’ Reims, z’ Witry-lès-Reims, z’ Caurel, un z’ Nogent-l’Abbesse.
 
Noh-n-em Ort ìsch d’ Primààtagàttung Berruvius g’nännt, wo doo ìn dr Cernay-Formàzioon äntdäckt worra-n-ìsch. Sa hàt ìm Paläozään un ìm Eozään (58,7 un 55,8 Millioona Joohra vor unsra Zitt) glaabt.

## Lìteràtüür
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Lüag àui
* Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik ìwwer d’ Gmainda Berru biim INSEE (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Autoroute A 34

D’ **Autoroute A 34** ìsch a frànzeescha Otobààhn, wo z’ Taissy bii Reims ààfàngt un z’ Sedan andet. Sa ìsch 62 Kilomeeter làng. Neerdlig vu Sedan wìrd sa bis àn dr belgischa Granz vu dr Nàzionààlschtrooss 58 verlängert.

Zwìscha Taissy un Charleville-Mézières düat sa sìch mìt da Öiropàschtroossa 46 un 420 däcka. Zallamols ìsch dia Otobààhn „A24 g’nännt gsìì“, wial d’ Otobààhn zwìscha Metz un Schtroossburi schuu dr Nümroo 34 trajt ghàà hàt.

## G’schìcht
* 4. Dezamber 1973: Äffnung Villers-Semeuse - Sedan-Ouest (Àbfàhrt 8 - 4) 
* 1990: Äffnung Acy-Romance - Rethel-est (Àbfàhrt 18 - 15) → (N 51) 
* 1995: Äffnung La Francheville - Yvernaumont (Àbfàhrt 9 - 12) 
* Septamber 1999: Äffnung Witry-lès-Reims - Saint-Léonard (Àbfàhrt 24 - D 944) 
* 31. Mai 2000: Äffnung Yvernaumont - Poix-Terron (Àbfàhrt 12 - 13) 
* 20. Dezamber 2002: Äffnung Poix-Terron - Faissault (Àbfàhrt 13 - 14) 
* 20. Dezamber 2003: Äffnung Faissault - Rethel-est (Àbfàhrt 14 - 15) 
* 2006: Äffnung Saint-Léonard - Reims-Cormontreuil (D 944 - A 4) 
* 1. Dezamber 2009: Äffnung Ardennes (Àbfàhrt 14)

## wìchtiga Schtädt àn dr Otobààhn
* Charleville-Mézières
* Reims
* Sedan

## a pààr Bìlder

A34 cormontreuil.JPG|d’ A34 (N244) biim Dräiäck Cormontreuil
Autoroute A4 française02 2011-05-04.jpg|d’ A34 àm Dräiäck mìt’m A4 süüdeeschtlig vu Reims
Autoroute française A34 sortie 28.JPG|d’ A34 bii Reims
Autoroute A34 Witry-Les-Reims.jpg|d’ A34 bii Witry-lès-Reims
Saulces-Monclin-FR-08-station service de l'autoroute (Woinic)-05.jpg|d’ Iifàhrt vu dr Otobààhnschtätta Ardennes z’ Saulces-Monclin, wu d’ Schtàtüüta vum Woinic ìsch
Saulces-Monclin-FR-08-Woinic-02.jpg|d’ Iisaschtàtüüta vum Woinic, s’ Sìnnbìld vum Département Ardennes


## Weblìnks

* *Autoroute A 34* ìn dr diitscha un frànzeescha Fàssung vum SARATLAS
* Autoroute A 34 uff WikiSara (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Markus Hediger

Dr **Markus Hediger**, wo am 31. März 1959 z Züri uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Übersetzer und Schriftsteller.

## s Lääbe
Dr Markus Hediger het a dr Universität Züri Romanistik und Literaturkritik studiert und denn langi Zyt as Übersetzer gschaffet und hät Romään und Churzgschichte vom Jacques Mercanton, vom Etienne Barilier, vom Yves Laplace, vo dr Alice Rivaz, dr Yvette Z’Graggen und dr Claire Krähenbühl ond andere übersetzt. Er isch z Rynech ufgwachse und isch i die Neui Kantonsschuel Aarau gange.

Sit 1977 schribt er uf Französisch, und zwar Gedicht, wo im Wälsche Verlag Éditions de l’Aire z Vevey erschene und of Dütsch, Italienisch, Spanisch und Arabisch öbersetzt worde send.

## Französischi Wäärch
* *Ne retournez pas la pierre*, romésie (1981–1995), Éditions de l’Aire, Vevey 1996, ISBN 2-88108-437-0.
* *Là pour me souvenir / Qui per ricordare* (traduzione di Alberto Panaro e Grazia Regoli), Uswahl vo 17 Gedicht auf Französisch und Italiänisch. Lietocollelibiri, Faloppio 2005, ISBN 88-7848-154-8.
* *En deçà de la lumière* romésie II (1996–2007), Éditions de l’Aire, Vevey 2009, ISBN 978-2-88108-886-5.
* *Pour que quelqu’un de vous se souvienne*, Alla Chiara Fonte, Viganello Lugano 2013.
* *L’or et l'ombre. Un seul corps*, romésies I-III (1981–2016), Vorwort vom René de Ceccatty, Éditions de l’Aire, L’Aire bleue, Vevey 2017, ISBN 978-2-94058-612-7.
* *Dans le cendrier du temps*, romésie III (2008-2021), Éditions de l’Aire, L’Aire bleue, Vevey 2022, ISBN 978-2-88956-222-0.

## Weblink
* 
* 
* 
* Website vom Markus Hediger
* Porträt vom Markus Hediger uf *viceversaliteratur.ch*
Robert Gleichauf

Dr **Robert Gleichauf** (* 4. April 1914 z Oberndorf am Neckar; † 25. Oktober 1992 au dert) isch e dytsche Bolitiker (CDU) gsii.

## Lääbe un Beruef
Dr Robert Gleichauf isch am 4. April 1914 z Oberndorf am Neckar as Suhn vun ere Arbaiterfamilie uf d Wält chuu. No dr Volksschuel het er Mächaniker gleert. Syter 1928 het er as Mächaniker bi dr Mauser-Werke AG z Oberndorf gschafft un isch dert speter Wärchsmaischter in dr Versuechsabdailig gsii. Zwische dure het er zai Johr lang Wehrdienscht glaischtet.

Syter anne 1946 isch dr Gleichauf Bedribsrotsvorsitzer vu dr Mauser-Werke AG gsii. No dr Demontage vum Bedrib het er syt Oktober 1949 as Aagstellte bim Arbetsamt z Rautweil in dr Näbestell Oberndorf gschafft. Dert het er si dr Dytsche Aagstellte-Gwärchschaftv (DAG) aagschlosse. Am 25. Oktober 1992 isch er in syre Haimetstadt gstorbe.

Dr Robert Gleichauf isch ghyrote gsii un het elf Chinder ghaa.

## Bolitik
Dr Gleichauf isch anne 1947 in d CDU yydrätte, isch Ortsvorsitzer vu dr Chrischtdemokrate z Oberndorf gsii un isch speter zum stellverdrättende Landesvorsitzer vu dr CDU Wirttebärg-Hausezollre gwehlt wore. Är isch vu 1949 bis 1968 Mitglid vum Oberndorfer Gmairot gsii un het bis 1962 as stellverdrättende Burgermaischter vu dr Stadt amtiert. Vu 1948 bis 1968 isch er Mitglid vum Rautweiler Kraisdag gsii. Anne 1952 ischn er as Abgornete in bade-wirttebärgische Landdag yyzoge, wun er sibe Legislaturperiode ohni Unterbrächige bis 1980 aaghert het. Dert isch er vu 1956 bis 1968 Barlemäntarische Gschäftsfierer vu dr CDU-Frakzion gsii. Dr Landdag het en 1954 zum Mitglid vu dr zwoote Bundesversammlig gwehlt, wu 1954 dr Theodor Heuss zum erschte Bundesbresidänt gwehlt het.

Dr Gleichauf isch am 12. Juni 1968 as Finanzminischter in di vum Minischterbresidänt Hans Filbinger gfiert Regierig vum Land Bade-Wirttebärg gruefe un am 11. Mai 1978 zuesätzli zum Stellverdrätter vum Minischterbresidänt ernännt wore. Är isch au unter em Minischterbresidänt Lothar Späth im Amt blibe, bis er am 4. Juni 1980 us dr Landesregierig uusgschiden isch. Derno het er si us persenlige Grind us dr aktive Bolitik zruggzoge.

## Ehrige
* 1978: Großes Verdienschtchryz (1965) mit Stärn (1974) un Agsleband (1978) vu dr Bundesrepublik Dytschland
* 1980: Verdienschtmedaille vum Land Bade-Wirttebärg
* 1980: Ehreburgerschaft vu dr Stadt Märchedol

## Lueg au
* Kabinett Filbinger II
* Kabinett Filbinger III
* Kabinett Filbinger IV
* Kabinett Späth I

## Literatur
* .
*Christine Schmidt: *Gleichauf, Robert (1914–1992). CDU-Politiker und Förderer der Kurverwaltung.* In: *Geschichte(n) aus Bad Mergentheim, Bd. 6: 31 Lebensbilder aus der Zeit von 1914 bis heute*. Geschichtswerkstatt Bad Mergentheim, Bad Mergentheim 2020, S. 89–92.

## Weblink

## Fueßnote
Nogent-l’Abbesse

**Nogent-l’Abbesse**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016: Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Bourgogne. D’ Iiwoohner nännt m’r *Nogentaises*  (fìr d’ Fràuija) un *Nogentais* (fìr d’ Manner) .

## wu dr Nàmma har ìsch
Dr Nàmma *Nogent* schtàmmt üss da gàllischa Wärter *novio-* („näi“) un *-entum* („Dorf“, „Haim“) un bediitet somìt „Näi Dorf“. S’ Wort *L’Abbesse* bediitet uff Frànzeesch „Àbtin“. A wiibliga Kongregàzioon hàt sìch ìm 8. Joohrhundert ìm Dorf nììdergloo. Wahrend dr Frànzeescha Revoluzioon hàt s’ Dorf dr Nàmma *Mont-Nogent* trajt. S’ Wort *Mont* bediitet aifàch „Barg“ uff Frànzeesch.
 
## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1220028", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Nogent-l’Abbesse lììgt äbba niin Kilomeeter eeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims. Umgaa wìrd Nogent-l’Abbesse vu da Nochbergmainda Berru ìm Norda, Beine-Nauroy ìm Oschta, Prunay ìm Süüda, Puisieulx ìm Süüdwäschta so wia Cernay-lès-Reims ìm Wäschta.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Petruskìrìch. Ìn dr Kìrìch sìnn d’ Pietà üss’m 17. Joohrhundert so wia-n-a Grààbmol mìt’ma Kriizigungsrelief bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. Zallamols sìnn àui a Holzschtàtüüta vum Ritter Caprasius üss’m 15. Joohrhundert so wia d’ Glààsfanschter vum hl. Petrus un em hl. Sebastian bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung iitrajt gsìì.
* a Kriagerdankmool, fìr d’ Soldààta vum Äärschta un Zwaita Waltkriag eehra.


Église Nogent l'Abesse 7373.JPG|d’ Petruskìrìch
Nogent l'Abesse monument mairie 7365.JPG|s’ Roothüüs
Pressoir Nogent l'Abesse 7389.JPG|a Kälter ìm Dorfzäntrum


## Lüag àui
* Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik ìwwer d’ Gmainda Nogent-l’Abbesse biim INSEE (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Grundbegriffe der Psychologie von heute

**Grundbegriffe der Psychologie von heute** isch es Sachbuech, wo der Hans Martin Sutermeister 1976 veröffentlicht het. Es basiert uf ere Vortragsreihe a der Volkshochschuel Bärn.

S Ziel vom Sutermeister isch gsi, die populäri Psychologie, wo sich hauptsächlech uf beschribendi Vermögenspsychologie konzentriert het, z kritisiere. Der Sutermeister het Bischpil us em tägliche Läbe gno und dorum isch sis Buech stellewis autobiografisch. Der Neurolog Otto Scrinzi het s Buech globt und d Psychologin Rosemarie Doms hets as „Hilf für e psychologisch Laie“ bezeichnet. D Psychologe Rémy Droz und Hans Szewczyk händs as unfreiwilligi Parodie vo der populärwüsseschaftleche Soziobiologie kritisiert.

## Weblinks
* Volltext i de „e-helvetica“ vo der Schwizerische Nationalbibliothek
* ES 208 (1): Em Sutermeister sis Handexemplar i der Burgerbibliothek Bärn

## Quelle
Annika Knoll

D **Annika Knoll** (* 6. Novämber 1993 z Ditisee-Neistadt) isch e eemoligi dytschi Biathleti.

## Lääbe
D Annika Knoll isch e Dochter vu dr Angela un em Jürgen Knoll, wu z Fridewiler dr Gaschhof Steppacher fiere. Si het im Alter vu acht Johr mit em Biathlonsport aagfange, vorhär het si scho Skilanglauf gmacht. Si startet fir dr *SV Friedenweiler-Rudenberg* un isch syt 2010 uf s Skiinternat Furtwange gange, wu si 2013 mit em bstandene Abitur verloo het. Syt Summer 2013 het si zum Zoll-Ski-Team ghert. Nodäm si zwai Johr lang z Ruhpolding gläbt un im dertige Olympiastützpunkt in dr Chiemgau-Arena trainiert ghaa het, isch si aafangs 2017 wider in Schwarzwald retuurchuu un het z Furtwange mit irem Trainer Roman Böttcher trainiert.

## Karriere
Ire internazional Debüt het d Knoll bi dr Biathlon-Juniorewältmaischterschafte 2012 z Kontiolahti gee, wu si 16. im Ainzel un 15. bim Sprint woren isch. Im Verfolgigsränne het si si mit nume aim Schießfähler hinter dr Grete Gaim un dr Julia Ransom uf dr dritt Blatz verbesseret. Im Stapfleränne bisch si mit dr Luise Kummer un dr Marie Heinrich uf dr fimft Rang chuu. 2013 isch si z Obertilliach 18. im Sprint un 28. in dr Verfolgig wore. Z Presque Isle het d Knoll mit dr Heinrich un dr Kummer dr Titel im Stapfleränne gwunne, het im Sprint hinter dr Jewgenija Pawlowa un dr Galina Wischnewskaja Bronze gwunne un isch derzue Sibti in dr Verfolgig un 17. im Ainzel wore.

Bi dr Biathlon-Europamaischterschafte 2014 z Nové Město na Moravě isch d Knoll zum erschte Mol bin ere internazionale Maischterschaft vu dr Fraue an Start gange. Im Ainzel isch si uf dr 33. Blatz chuu, isch 31. im Sprint un 23. in dr Verfolgig wore un het mit dr Karolin Horchler, dr Vanessa Hinz un dr Maren Hammerschmidt d Silbermedaille im Stapfleränne gwunne. In dr Saison 2013/14 het si bi me Sprintränne z Ridnaun ire Debüt im IBU-Cup gee un het as 31. sofort Pinkt gwunne. Z Ruhpolding isch si e weng speter as Nynti in eme Sprint zum erschte Mol unter di beschte Zeh glofe. Bi dr letschte Wältcupstation am Holmenkollen z Oslo het d Knoll in dr Saison 2013/14 ire Debüt im Biathlon-Wältcup gee, het as 66. vum Sprint aber s Verfolgigsränne verbasst. S het bis zum Jänner 2015 brucht, bis si z Antholz wider im Wältcup zum Yysatz chuu isch. Im Sprintränne isch si uf dr 35. Blatz chuu un het iri erschte Wältcup-Pinkt gwunne. Si het aber wäg dr EM uf d Verfolgig verzichtet. Bi dr Europamaischterschafte het si in dr Stapfle Silber gwunne.

No dr IBU-Cup z Nordamerika isch si zum Wältcupfinale z Chanty-Mansijsk gfloge un isch dert wider im Biathlon-Wältcup yygsetzt wore. Im Sprint isch si uf Blatz 58 chuu, in dr Verfolgig het si si derno uf Blatz 51 verbesseret. Dodermit isch si uf Blatz 88 im Biathlon-Wältcup 2014/15 chuu.

Am 24. Jänner 2019 het si iber iri Facebook-Syte ire Karriereänd verchindet.

## Statischtik
### Biathlon-Wältcup-Blatzierige

## Weblink

* 

## Fueßnote
Model

A **Modäll** (üss’m Anglischa **') odd’r **Mannequin** , àui **Vorfiahrdààma** bzw. **Vorfiahrhärr*', ìsch a Pärsoon, wo sìch üss kìnschtleriga odd’r kommerziälla Grìnda làsst àbbìlda odd’r filma odd’r äbbis presantiart, obwoohl sa dur ìhra Hàndlunga kää bsundera Schäpfungsheecha-n-ärfìllt.

== Modällàgantüür ==
D’ maischta Modälls waara-n-ìwwer Modällàgantüüra vermìttelt, wo d’rfìr a Tail vu dr Vergiatung (ìn Diitschlànd normààlerwiis äbba 20 Prozant, ìn àndra Lander àwwer àui bis züa 50 Prozant (z. B. ìm Frànkrììch)) àls Àgantüürprowisioon (AP) ärhàlta. D’ AP wìrd normààlerwiis züasatzlig zem verainbàrta Modällvergiatung g’rachnet. In Diitschlànd hann sìch ainiga Àgantüüra ìm Verbànd *VELMA* orgànisiart.

== Kritik ==
=== Mààgersucht, Prostituzioon un Drooga ===
M’r wìrft dr Moodaìndüschtrii hüüfig vor, numma sehr schlànka Modälls üssz’wäähla un domìt d’ Mààgersucht z’ färdra. D’ Brancha versüacht, geega dia Vorwurf z’ wìrka.

Ànna 1999 hàt dr Moodaexpert Michael Gross gsajt, àss [[Prostitution]] un [[Droge|Drooga]] ìn vììla öiropäischa un àmerikàànischa Modällàgantüüra verbraita sìnn. Àui àndra Kwalla hann ìwwer d’ Bnutzung vu Drooga ìn dr Moodaìndüschtrii b’rìchta.

=== Ràssìschmus ===
Ìm Harbscht 2007 hàt d’ *New York Times* kritisiart, àss fàscht àlla groossa Moodakonzärna schwàrza Modälls vu da Làuifschtaaga verbànnt häjga. Noch ànna 1988 hàt dr Moodaschäpfer Yves Saint Laurent d’ frànzeescha Moodazittschrìft *Vogue* d’rzüa gezwunga, em schwàrza Modäll Naomi Campbell a Plàtz uff dr Tìtelblàtt vum Moodamàgàziin z’ gaa. Mìt hällhüütiga un -hààriga Fràuija kännta d’ Moodakonzärna waltwitt ainhaitlig un konsärwàtiiv ufftratta. Üsserdam waara woohrshniis d’ schwàrza Modälls weeniger bezààhlt àls wiissa Mannequins.

Noch saltaner àls schwàrza Modälls waara-n-àsiààtischa Modälls vu dr ìnternàzionààla Moodaìndüschtrii gebucht. D’ Filipina Anna Bayle ìsch bis zu hìtt s’ ainziga Modäll üss Àsia, wo-n-uff da ìnternàzionààla Làuifschtaaga Ärfolga-n-ärziilt hàt. Doch zitter’m wìrtschàftliga-n-Uffschtììg vun [[Volksrepublik China|Kiina]] waara-n-ìmmer mehr kineesischa Modälls vu dr ìnternàzionààla Moodaìndüschtrii gebucht — mìt dàs hann d’ Moodakonzärna d’ Hoffnung, ìhra Umsàtz uff’m kineesischa Màrkt z’ ärheecha. 

Ìm Àwrìl 2010 hàt d’ Redàkzioon vu dr [[Indien|ìndischa]]-n-Üssgààb vu *Vogue'' fìmf dunklahüütiga süüdìndischa Modälls uff ìhrem Tìtelblàtt loo ärschììna. D’ ìndischa Meedia hann a positiiwa Reàkzioon g’hàà — dàs ìsch àls a Ààzaicha fìr a Wàndel ìn dr àllgmainliga-n-Iischtällung ààg’lüagt worra.

## Lìteràtüür
; uff Diitsch

; uff Anglisch

; uff Frànzeesch

## Weblìnks

* The Fashion Model Directory (FMD) — a Dààtabànk ìwwer Modälla, Modällàgantüüra un Litt üss dr Moodaìndüschtrii (anglisch)

## Ainzelnoohwiisa
Leonie Walter

D **Leonie Maria Walter** (* 17. Jänner 2004 z Fryburg) isch e dytschi Biathleti un Skilanglaiferi.

## Sportligi Karriere
D Leonie Walter trainiert bim SC St. Peter un dritt bi nordische Skiwettkämpf as sääbehinderti Athletin in dr Startklass B2 mit irem Beglaitlaifer Pirmin Strecker aa. Mitti 2023 het si ire Beglaitlaifer gwägslet, syterhär lauft si mit em Christian Krasmann.

Syt 2019 ghert si em Nazionalkader aa un wird vum Ralf Rombach trainiert. Bi dr Nordische Skiwältmaischterschafte vu dr Behinderte 2021 z Lillehammer het si as beschti Blatzierige im Biathlon iber 12 Kilometer un im Langlauf in dr Stapfle in bode Ränne dr 5. Rang gschafft.

Bi dr Winter-Paralympics 2022 z Peking het si im Biathlonränne iber 10 Kilometer d Goldmedaille gwunne. Iber 6 Kilometer, 12 Kilometer un im Langlauf iber 15 Kilometer het si hinter dr Oksana Schyschkowa un dr Linn Kazmaier drei Mol d Bronzemedaille gwunne. Bi dr Wältmaischterschafte 2023 z Östersund het si zäme mit em Pirmin Strecker zwoo Gold-, zwoo Silber- un zwoo Bronzemedaille gwunne.

Bi dr Biathlon-Wältmaischterschaft 2024 z Prince George (Kanada) het d Leonie Walter zäme mit em Christian Krasman 3 Silbermedaille im Sprint, im Ainzelwettbewärb un im Verfolgigsränne gwunne. Im Team-Sprint hän si Silber gwunne.

## Uuszaichnige
* 2022: Silbernes Lorbeerblatt

## Weblink
* Profil vu dr Leonie Walters uf dr Syte vum dytsche nordische Paraski Team
* Profil vu dr Leonie Walters uf dr Syte vum dytsche Team fir d Paralympics

## Fueßnote
Jonchery-sur-Vesle

**Jonchery-sur-Vesle**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims. D’ Iiwoohner nännt m’r **'  (fìr d’ Fràuija) un **'  (fìr d’ Manner).

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q569262", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

S’ Dorf Jonchery-sur-Vesle lììgt wäschtlig vu dr Schtàdt Reims äntlàng dr Nàzionààlaschtrooss 31 (wo uff Rouen fàhrt). Umgaa wìrd Jonchery-sur-Vesle vu da Gmainda Breuil-sur-Vesle ìm Norda, Prouilly ìm Nordoschta, Courcelles-Sapicourt ìm Süüdoschta, Branscourt ìm Süüda, Vandeuil ìm Süüdwäschta un Montigny-sur-Vesle ìm Nordwäschta. Durs Dorf fliasst d’ Vesle, a Naawafluss vu dr Aisne.

Z’ Jonchery-sur-Vesle ìsch a SNCF-Bààhnhoof uff dr Bààhnschträcka Soissons–Givet. Im Joohr 2022 sìnn äbba  Gascht dur d’ Hàltaschtälla gfààhra.

## wia d’ Beväälkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* dr Pàrk Charles-de-Gaulle àn dr Schtälla vum ehamooliga Schlossgàrta gsìì.
* dr britischa Soldààtafrììdhoof, wu 366 Soldààta (drunter 266 Unbekànnta) beardigt sìnn.
* d’ reemisch-kàthoolischa Kìrìch Saint-Georges. Zallamols ìsch ìn dr Kìrìch a Gmäld vu dr Kriizàbnààhm vum Jesüs Krìschtüs gsìì. S’ Wark ìsch àls Histoorisch Dankmool vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart gsìì, àwwer ’s ìsch ìm Äärschta Waltkriag verloora gànga.
* ìm Dorfzäntrum ìsch a Kriagerdankmool, fìr d’ gschtoorwana Soldààta vum Äärschta un Zwaita Waltkriag eehra.


Jardin de Gaulle 1829.JPG|dr Pàrk Charles-de-Gaulle
Mare du parc 06235.JPG|uff’m ehamooliga Schlossgàrta
JONCHERY-SUR-VESLE BRITISH CEMETERY.jpg|uff’m briitscha Soldààtafrììdhoof
Cimetière militaire 7699.JPG|uff’m britischa Soldààtafrììdhoof
Église Jonchery 1840.jpg|d’ Kìrìch Saint-Georges
Mairie Jonchery 1609.jpg|s’ Roothüüs
Jonchery sur vesle place du marché 7794.JPG|dr Màrktplàtz *()*
Square de Rose 06023.JPG|dr Square Charles-de-Tricornot-de-Rose
Vesle Jonchery 1613.JPG|d’ Vesle z’ Jonchery-sur-Vesle
Gare Jonchery 854.JPG|dr Bààhnhoof


## wìchtiga Litt üss’m Dorf
* dr Histooriker Louis Bréhier (1868–1951) ìsch z’ Jonchery-sur-Vesle beardigt worra.
* dr Ludwig II., Fìrscht vu Monaco, hàt ìm Äärschta Waltkriag àls Fräiwìlliger ìn dr frànzeescha Àrmee z’ Jonchery-sur-Vesle diant. Ànna 2017 ìsch sii Ürgroosskìnd, dr Fìrscht Albert II., ìm Dorf kumma, fìr’na eehra.
* dr Kùmmàndànt Charles de Tricornot de Rose hàt ìm Äärschta Waltkriag ìm 5. Àrmeekorps z’ Jonchery-sur-Vesle diant un ìsch a Pioniar gsìì ìn dr Bnutzung vu da Jààgdflugzigga. Noh siim Tood ànna 1916 ìsch’r ìm Dorf beardigt worra. Vor’m Iigàng vum Gmaindafrììdhoof ìsch a Pàrk noh-n-em gnännt. Ànna 2015 un 2016 sìnn z’ Jonchery-sur-Vesle Fiirlikait gsìì, fìr’na eehra.

## Lüag àui
* Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik ìwwer d’ Gmainda Jonchery-sur-Vesle biim INSEE (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa