Unterrheinkreis

Dr **Unterrhyychrais** (amtli *Unter-Rheinkreis*) isch e Mittelinschtanz vu dr Staatsverwaltig vum Grooßherzogtum Baade gsii, wu s vu 1832 bis 1864 gee het.

## Gschiicht
Zum 1. Mai 1832 sin di bishärige segs Chrais ufgleest woore un us Cheschtespargrind dur vier nei grindeti Chrais ersetzt woore. D Beheerd het derzue au nimi *Kreisdirektion* ghaiße, sundern *Kreisregierung*. Us em Neckerchrais un dr Ämter vum Main- un Tauberchrais sich dr nei Chrais mit em Sitz z Mannem bildet woore.

E jeede vu dr Chrais het e Chraisregierig kriegt, wu ne Regierigs-Diräkter voorgstande isch. Zue dr Chraisregierig hän derzue au Regierigs-Reet un Regierigs-Assessoore gheert.

D Chraisregierige sin fir alli Sachbiet verantworli gsii, wu zue dr Staatsverwaltig gheert hän: Ufsiicht iber d Ämter (Bezirksämter), Ufsiicht iber dr greescht Dail vu dr Lokaal- un Beziirksstiftigfe, Indigenatserdailig (Haimeträächt), Gwäärbskunzessioone, Dienscht- un Stroofbolizei un anderi.

Mit em *Gesetz, die Organisation der innern Verwaltung betreffend* vum 5. Oktoober 1863, wiirksam zum 1. Oktoober 1864, sin di vier *alte Chrais* ufgleest un dodermit di mittler Verwaltigseebeni abgschafft woore. An d Stell vu dr Mittelinschtanze sin d *[[Landeskommissärbezirk]]* as raini Ufsiichtsorgaan drätte. S Biet vum eemoolige Unterrhyychrais isch em *[[Landeskommissärbezirk Mannheim|Landeskommissärbezirk Mannem]]* zuegoornet woore.

## Di baadische Chrais im Verglyych
 
:::Uuszuug us em *Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogthums Baden*. 1834 mit dr Eckdaate vu dr Chrais (Flechi in geograafische Quadraatmyyle; Aazaal vu dr Bezirksämter; Aazaal vu dr Gmaine; Yywooner (Seelezaal), dodervu evangeelisch, kadoolisch, mennonitisch, israelitisch); e geograafischi Quadraatmyyle het 55,06 Quadraatkilemeeter entsproche (7,420439&nbsp;km × 7,420439&nbsp;km).

Dr Unterrhyychrais isch vu dr Flechi här un au vu dr Yywohnerzahl dr drittgreescht vu dr vier Chrais gsii.

## Biet vum Unterrhyychrais
;Landesherrligi Ämter
* Stadtamt Mannem
* Oberamt Haidelberch
* Amt Hoffene (1841 bis 1848)
* Amt Ladeburch (1864 ufgleest)
* Amt Schwetzinge
* Amt Philippsburg (1864 ufgleest)
* Amt Neckarbischofsheim (1864 ufgleest)
* Amt Neckargmend (1857 ufgleest)
* Amt Wiesloch
* Amt Woinem
* Amt Neudenau zu Mosbach (1841 yygriichtet, 1849 ufgleest)
;Standesherrligi Ämter
* Amt Buche
* Amt Werte
* Amt Adelsheim
* Amt Bischem
* Amt Eberbach
* Amt Mosbach (1841 us dr firschtrli-leiningische Ort vu Stadt- un I. Landamt bzw. II. Landamt nei zuegschnitte)
* Amt Sinse
* Amt Walldürn
* Amt Krautheim (ab 1864 „Bezirksamt Boxberg“ dur Verleegig vum Amtssitz uf Boxberg)
* Amt Boxberg (1857 ufgleest, 1864 isch s *Bezirksamt Boxberg* Verleegig vum Amtssitz Krautheim uf Boxberg entstande)
* Amt Gerlachsheim (1864 ufgleest)

## Literatur
* Adam Ignaz Valentin Heunisch: *Geographisch-topographische Beschreibung des Großherzogthums Baden: nach den Bestimmungen der Organisation vom Jahre 1832 größtentheils nach officiellen Quellen : nebst einer ausführlichen Karte des Großherzogthums Baden, nach der neuen Kreis-Eintheilung, mit Zufügung der Nachbarstaaten und mit Angabe der Poststationen und Stundenentfernungen.* Heidelberg 1833. Digitalisat
* ''Eintheilung des Großherzogthums in vier Kreise und Aufstellung von Regierungen betreffend.'' In: Großherzoglich Badisches Staats- und Regierungs-Blatt Nr. IX. vom 18. Februar 1832, S. 133

## Weblink

## Fueßnote