open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Altensteig

**Aldaschdaeg** (amtlich *Altensteig*) ischt a Stadt em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Aldaschdaeg leit am Oberlauf vo dr Nagold, eme Nebefluss vo dr Enz uf dr Oschtseit vom Nordschwarzwald.

D Gmarkong setzt sich zemme ous 30 % Landwirtschaftsfleche, 56,4 % Wald, 12,6 % Sidlongsfleche ond 1,1 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Aldaschdaeg gheret d Stadtdoel Aldaschdaeg, Aldaschdaegdorf, Berneck, Garrweiler, Hornberg, Spielberg, Überberg, Walddorf ond Wart.

## Gschicht
Om 1100 wird zom erscht Mol a Heinrich vo Aldaschdaeg gnennt. S Alt Schloss wird zom erscht Mol gnennt em Johr 1287 als Castrum Altinstage.

## Verwaltong
Aldaschdaeg hot mit dr Gmoede Egahausa ond Semmersfeld a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Aldaschdaeg ischt dr Gerhard Feeß.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Aldaschdaeg ghert zom Schwäbisch.

## Uff d Wält komma
* Friedrich August Köhler (1768 bis 1844), deitscher Pfarrer, Heimatforscher ond Autor vo Sachlitradur

## Litradur
* Kerstin Arnold: *Bauernleben und Herrschaftsstreben. Sozialgefüge, wirtschaftliche Verhältnisse und Herrschaftsstrukturen im Nordschwarzwald (8.–16. Jahrhundert)*. Tübingen 2002.
* Christiane-Herzog-Realschule (Hrsg.): *Die Felle schwimmen davon. Die untergegangene Lebenswelt des Gebereigewerbes im Oberen Nagoldtal*. Nagold 2005.
* Hans Joachim Kern: *Das Kirchspiel Altensteig. Ein Beitrag zur Geschichte der bäuerlichen Waldgenossenschaften*. Stuttgart, 1966.
* Friedrich Kühbauch, Fritz Oechslen, Hans Peter Jäger: *Aus der Geschichte Altensteigs und seiner Stadtteile*. Stuttgart 1987.
* Rudolf Metz: *Mineralogisch-landeskundliche Wanderungen im Nordschwarzwald*. Lahr 1977.
* Dietmar Waidelich: *Heimatgeschichtliches aus Altensteig und Simmersfeld*. Tübingen 1985.

## Weblink

* www.altensteig.de

## Fueßnote
Althengstett

**Hengschdedd** ['heŋʃded] (amdlich *Althengstett*) isch a Gmaende em Landgraes Calb en Bada-Wirddabärg. Zo Hengschdedd ghaered dia drei Flägga Aldhengschdedd, Nuihengschded ond Oddabronn.

## Geografi

Hengschdedd leid enn-ra bråeda Daalfleche, zwischa leichde Hiigl, em Ibergang vom Heggagae zom Nordschwarzwald. D Nåchborgmaendena vo Hengschdedd send Bad Liabazäll, Calb, Gächeng, Oschdlsa ond Semmorza.

D Gmarkong sezzd sich zsẽma aus 42,4 % landwirdschafdlichor Fleche, 36,5 % Wald, 19,3 % Siidlongsfleche ond 1,8 % sonsdichor Fleche.

## Gschiichd
D aersda Erweenong vo (Ald-)Hengschdedd sdammd vo 1120, aus-ra Urkunde vom Klosdor Hirsao. Seid 1303 ghaered Aldhengsdedd ond Oddabronn zo Wirddabärg. Nuihengschdedd isch dor jengsd Ordsdåel, ǎnna 1699 vo Waldensor ãglegd. Die send dåmåls em Herzogtum Wirddabärg uffgnomma wårda. Am Ãfang hend-se irn Flägga no "Le Bourcet" ghåesa, 1711 isch-or aber en Nuihengsdedd omdaefd wårda. Zor gleicha Zeid hådd s seidhäriche "Hengsdedd" dor Nãma "Aldhengsdedd" griagd. Am 1. Oktobor 1974 send dia bis dånã sälbsdendiche Gmaendena Nuihengsdedd ond Oddabronn zo Aldhengsdedd aegmaended wårda. 

## Wirdschafd ond Vorkehr
Hengsdedd hådd a graesors Gwärbegebiid diräggd an dor B295 ond sdåd dådurch finanziäll guad då. Vo Ald- ond Nuihengsdedd kommd-mor mid-m Audo en guad faef Menudda en-d Graessdadd Calb. Ogfär 20 Menudda brauchd-s nåch Bebleng ond Sendlfeng. Wäaga de viile graose Firmena dord isch Hengsdedd a Zuazugsgebiid mid viile Auspendlor dordnã wårda. Guad 10 Menudda send-s nåch Weil dor Sdadd; dord geid-s mit dor S6 on S-Bå-Ãschluss nåch Sduagord; d S-Bā brauchd abor 38 Menudda bis ens Zendrom vo Sduagord. Bis 2020 (Sdand 2018) soll d Eisabãlinie Weil dor Sdadd - Calb, 1983 aegsdelld, ondorm Nãma "Hermann-Hesse-Bahn" widor uffgmachd wärda. 

## Kuldur
En älle drei Ordsdåel geid-s Kendorgäarda ein ausraechendor Zaal, ond jeweils ao a Grondschual. Em Ordsdåel Aldhengsdedd geid-s dorzuanå a graesors Schualzendrum mid Gmaenschafdsschual ond Realschual fir älle Gmaendena vom Vorwaldongsvorband. Zom Dåel ganged ao Schialor vo Calb-Haemada ond Calb-Sdammhaem dordnã. Uff-s Gymansiom gåd-mor nåch Calb-Sdammheam. Älle drei Ordsdåel hend a åegena evangelischa Kirch. D Katholigga ghaered zur katholischa Kirch en Calb-Haemada. 

## Verwaldong ond Wahla
Hengschdedd hådd sich mid Gächeng, Oschdlsa ond Semmerza zom Gmaendevorwaldongsvorband „Althengstett“ mit Sizz en Hengschdedd zsẽmagschlossa. Ennorhalb vom Graes Calb håesd-mor dia Flägga "Gaegmaendena". 

Birgermåesdor vo Hengschdedd isch dor Clemens Götz.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006:  

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

Was d Kommunalwahla ãbedriffd, hådd-mor 2017 d õächda Dåelsordswahl aagschaffd, dui må seid de Aegmaendonga 1974 golda hådd. S ganze Gmaendegebiid isch jezzd a aehaedlichs Wahlgebiid.

## Dialäggd
Dor Dialäggd vo Hengschdedd ghaerd zom Middlschwäbischa. Dromrom hådd-s dåelweis ao scho wäsdschwäbische Flägga. Dia faene Dialäggd-Ondorschiid vorwisched sich aber scho seid Längorem. 

## Weblink

* www.althengstett.de

## Fuasnooda
Bad Herrenalb

**Bad Härraalb** (amtlich *Bed Herrenalb*) ischt a Kurstadt em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Bad Härraalb leit em Nordschwarzwald im obere Albdal. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 14,3 % Landwirtschaftsfleche, 74,9 % Wald, 10,5 % Sidlongsfleche ond 0,4 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Bad Härraalb gheret d Stadtdoel Bad Härraalb, Bernbach, Neusatz ond Rotensol.

## Gschicht
Om 1149 het dr Berthold III. vo Eberstoe s Kloschter Härraalb grendet.

## Verwaltong
Bad Härraalb hot mit dr Gmoed Dobl a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Bad Härraalb ischt dr Norbert Mai.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Bad Härraalb ghert zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.badherrenalb.de

## Fueßnote
Bad Teinach-Zavelstein

**Bad Daenach-Zavlsdoe** (amtlich *Bad Teinach-Zavelstein*) isch a Städdle ond Lufdkurort em Landkroes Calb en Bada-Wirttabärg. S´ "v" vom Ordsnama wird als "f" ausgsbrocha. 

Zo Bad Daenach-Zavlsdoe ghaered d´ Erdla Bad Daenach, Emberg, Kenthaem, Redabach (Rötenbach), Schmii (Schmieh), Sommahaard (Sommenhardt) ond Zavlsdoe (Zavelstein). Gegawärdich zeld d´ ganza Gmaende ogfär 3000 Aewonor. Zom aersda Mål erweend wårda isch Daenach anna 1472. Aber Daenach ond ao Zavlsdoe send mid Sichorhaed vil eldor. 

D´Gmaende ghaerd zor Regio Nordschwarzwald. 

## Geografi
Dor Ordsdåel Bad Daenach leid onda em Daal vo dor Teinach, Zavlsdoe ibor-m Daal uff-ma Bergsporn. D Gmarkongsfleche setzd sich zsẽma aus 25,1 % Landwirtschaftsfleche, 65 % Wald, 9,3 % Sidlongsfleche ond 0,6 % sonsdichor Fleche.

## Tourismus
En Zavlsdoe oba hådd´s a Ruine mid-ma brächdicha Ausbligg uff schir endlose Wälder, en Daenach onda a glaes aber schees Thermalbaad. Dees wird grad (2015) grendlich renovird. Mor kã mid-m Zug vo dor Nagolddaalbã (Nagoldtalbahn) Pforze - Horb ā dor "Station Bad Teinach" aussdeiga ond diräggd mid-m Omnibus d´ räsdliche drei Kilomedor ens Zentrum vo Daenach naefahra. 

Lohna duad-sich on Bsuach en dor evangelisch Kirch vo Daenach mid dor oenzichardiga kabbalisdischa Lärdafl (kabbalistische Lehrtafel) vo dor Wirddabärgischa Prinzässin Antonia. Blos 200 Medor weidor kommd scho d´ Sbrudlfabrigg vom "Bad Teinacher Mineralwassor". Wenn also d´ Erklärong vo dor Lärdafl a bissle drogga gwäa isch, nå kā-mor dees dord glei ausgleicha. 

Ogfär 6 km wägg em Nagolddaal leit Kenthaem, mid dor meglichorweis eldesda Kirch an ganz Siddeidschland, ond dees will äbbes håesa! Dui romanischa Kirch, s´ isch aegendlich a Kirchle, isch scho vor 1100 baud ond bis heid kaom vorendored wårda. 

## Verwaltong
Bad Daenach-Zavlschdoe hot sich mit Bualich ond Nuiweiler zom Gmaendevorwaldongsvorband „Teinachtal“ mit Sitz en Bad Daenach-Zavlschdoe zsẽmagschlossa.

Dor Birgermåesdor vo Bad Daenach-Zavlschdoe isch dor Markus Wendel.

### Wahla
Ergebnis vo de Landdagswahla seid 2006:  

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialäggd
Dor Dialäggd vo Bad Daenach-Zavlsdoe ghaerd zom Schwäbischa. En Daenach ond en Zavlsdoe saed-mor middlschwäbisch "Boe" und "Sdoe", en de glaene Erdla drommromm saed-mor mid-ma wäsdschwäbischa Aeschlag "Boa" und Sdoa".

## Literatur
* Greiner, Karl: *Bad Teinach und Zavelstein. Ein Geschichtsbild vom 13. bis zum 20. Jahrhundert*, Pforzheim 1986;
* Greiner, Karl; Greiner, Siegfried: *St. Candiduskirche in Kentheim*, 5. Aufl., Pforzheim 1985;
* Moersch, Karl: *Im schönsten Wesengrunde. Die Quellen von Bad Teinach*; in: *Kult-Bäder und Bäderkultur in Baden-Württemberg*, hg. v. W. Niess, S. Lorenz, Filderstadt 2004. ISBN 3-935129-16-5

## Weblink

* www.bad-teinach-zavelstein.de

## Fueßnote
Bad Wildbad

**Bad Wildbad** (amtlich *Bad Wildbad*) ischt a Kurstadt em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg.

## Geografi
Bad Wildbad leit em Dal vo dr Enz, eme Nebefluss vom Negger. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 5,2 % Landwirtschaftsfleche, 89,9 % Wald, 4,3 % Sidlongsfleche ond 0,6 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Bad Wildbad d Stadtdoel Aichelberg, Calmbach ond Wildbad em Schwarzwald.

## Gschicht
Bad Wildbad ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1345 als Wiltbade.

## Verwaltong
Bad Wildbad hot mit dr Gmoede Enzkleschderle ond Heefa a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Bad Wildbad ischt dr Klaus Mack.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Bad Wildbad ghert zom Schwäbisch.

## Literatur
* Carl Maximilian Eifert: *Nachrichten zur Geschichte von Calmbach und Höfen*. Stiftungspflege, Calmbach 1850 (Nachdruck, hrsg. und um Lebensdaten Eiferts vermehrt von Fritz Barth, Selbstverlag, Neuenbürg 1993) Inhalt.
* Thomas Eckhard Föhl: *Wildbad. Die Chronik einer Kurstadt als Baugeschichte.* Neuenbürg 1988.
* Karl Greiner: *Bad Wildbad. Seine Geschichte vom 12. bis zom 20. Jahrhundert*. 5. Auflage. Weberdruck, Pforzheim 1995.
* Sabine Holtz: *„Heil’ge Quelle, die tausend Wunder tut!“ Bad Wildbad.* In: W. Niess, S. Lorenz (Hrsg.): *Kult-Bäder und Bäderkultur in Baden-Württemberg.* Markstein-Verlag, Filderstadt 2004, ISBN 3-935129-16-5.
* Justinus Kerner: *Das Wildbad im Königreich Württemberg. Nebst Nachrichten über die benachbarten Heilquellen Liebenzell und Teinach und das Kloster Hirsau*. Hrsg. von Uwe Ziegler. Gengenbach Verlag, Bad Liebenzell 1985, ISBN 3-921841-26-7.
* Götz Bechtle: *Wildbad von A bis Z. Interessantes, Historisches, Wissenswertes – ein Taschenbuch für Wildbadfreunde.* Zeichnungen von Hans K. Schlegel. Selbstverlag, Bad Wildbad 1996.
* Götz Bechtle: *Bad Wildbad. Wildbader Wasser wirken Wunder – seit mehr als sieben Jahrhunderten sprudeln die Thermen.* In: *Die Bäder im Kreis Calw.* Hrsg. v. Kreisgeschichtsverein Calw e. V., H. Schabert u. A. Kiefer. Bad Wildbad 2010, ISBN 978-3-86595-386-5.
* Johannes Wilhelm: *Bad Wildbad: Städtebauliches Beispiel einer Bäderstadt.* In: *Denkmalpflege in Baden-Württemberg* 25., 1996, S. 30–38 (PDF; 10,4 MB).

## Weblink

* www.bad-wildbad.de

## Fueßnote
Dobel

**Dobl** (amtlich *Dobel*) ischt a hoelklimatischer Kurort em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg.

## Geografi
Dobl leit em Nordschwarzwald uf me Rugge zwisch em Enz- ond em Albdal. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 8,4 % Landwirtschaftsfleche, 85,8 % Wald, 5,4 % Sidlongsfleche ond 0,4 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Dobl gheret s Dorf Dobl ond d Ort Eyachmühle ond Lehensägmühle.

## Gschicht
Dobl ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1148.

## Verwaltong
Dobl hot mit dr Stadt Bad Härraalb a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Dobl ischt dr Christoph Schaack.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Dobl ghert zom Schwäbisch.

## Literatur
* Gemeinde Dobel (Hrsg.): *Dobel: Heilklimatischer Kurort im nördlichen Schwarzwald*. 1. Auflage. Dobel 1997, ISBN 3-00-002247-3.
* Fred Scholz: *Dobel – ein aufblühender Kurort im nördlichen Schwarzwald (Geschichte und Entwicklung)*. 1968

## Weblink

* www.dobel.de

## Fueßnote
Ebhausen

**Äbhausa** (amtlich *Ebhausen*) ischt a Gmoed em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Äbhausa leit em Nordschwarzwald am Ibergang zom Heckegäu. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 44,1 % Landwirtschaftsfleche, 41,9 % Wald, 13 % Sidlongsfleche ond 1,1 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Äbhausa gheret d Gmoedsdoel Äbhausa, Eiberschard, Roatfeld ond Wenne.

## Gschicht
Dia heitich Gmoed ischt am 1. Jänner 1975 entstande durch dr Zammeschluss vo dr Gmoede Äbhausa, Eiberschard, Roatfeld ond Wenne. Äbhausa ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1275 als Ebehusen.

## Verwaltong
Äbhausa hot mit dr Stadt Nagold ond dr Gmoed Raordorf a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Äbhausa ischt dr Volker Schuler.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Äbhausa ghert zom Schwäbisch.

## Literatur
* Karl Kempf: *Ebhausen und Wöllhausen.* Jubiläumsschrift zur ersten schriftlichen Nennung von Wöllhausen. Rotfelden 1995, .
* Gertrud Schmidt: *Ebhausen und Wöllhausen, Brauchtum Flur- und Straßennamen.* Ebhausen 1995, .
* Gertrud Schmidt: *Ebhauser Sagen Schwänke Sprüch’ und Versle.* Geiger-Verlag, Horb am Neckar 1995, ISBN 3-89570-070-3.
* Hans Peter Köpf: *Rotfelden – Eine tausendjährige Geschichte 1005-2005.* Anton H. Konrad Verlag, Weißenhorn 2005, ISBN 3-87437-480-7.
* Burkhart Oertel: *Ortssippenbuch Ebhausen.* Selbstverlag, Neubiberg 2006, .
* Burkhart Oertel: *Ortssippenbuch Rotfelden & Wenden.* Selbstverlag, Neubiberg 2003, .
* Burkhart Oertel: *Ortssippenbuch Wart & Ebershardt.* Selbstverlag, Neubiberg 1995, .

## Weblink

* www.ebhausen.de

## Fueßnote
Egenhausen

**Egahausa** (amtlich *Egenhausen*) ischt a Gmoed em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Egahausa leit zwisch em Nordschwarzwald ond em Heckegäu am Fueß vom Kapf. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 54 % Landwirtschaftsfleche, 28,3 % Wald, 15,4 % Sidlongsfleche ond 2,3 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Egahausa gheret s Dorf Egahausa, dr Ort Ölmühle ond dr Wohnblatz Kapf.

## Gschicht
Egahausa ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1353.

## Verwaltong
Egahausa hot mit dr Stadt Aldeschdaeg ond dr Gmoed Semmersfäld a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Egahausa ischt dr Sven Holder.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Egahausa ghert zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.egenhausen.de

## Fueßnote
Enzklösterle

**Enzkleschderle** (amtlich *Enzklösterle*) ischt a Luftkurort em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg.

## Geografi
Enzkleschderle leit em Nordschwarzwald em obere Enzdal. D Nochbergmoede vo Enzkleschderle send d Stadt Bad Wildbad em Norde ond Oschte, Semmersfäld em Sidoschte, Seewald em Landkroes Fraidestadt em Sidweschte ond Gernschbach ond Forbach em Landkroes Raschti em Weschte.

D Gmarkong setzt sich zemme ous 6,1 % Landwirtschaftsfleche, 88,7 % Wald, 4,5 % Sidlongsfleche ond 0,8 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong

Zua Enzkleschderle gheret s Dorf Enzkleschderle, d Weiler Gompelscheuer, Lappach, Mittelenztal, Poppeltal, Rohnbach ond Süßbächle ond dr Ort Hetschelhof.

## Gschicht
Dr Ort hot sich bildet om a Zisterzienserkloschter, wo em Johr 1145 grendet worde ischt. Bis 1826 hot s Dorf zua Wildbad ghert. 1935 hond sich d Gmoede Enkleschterle ond Enzthal zammegschlosse.

## Verwaltong
Enzkleschderle hot mit dr Stadt Bad Wildbad ond dr Gmoed Heefa a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

D Birgermoeschtere vo Enzkleschderle ischt d Petra Nych.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Enzkleschderle ghert zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.enzkloesterle.eu

## Fueßnote
Gechingen

**Gächeng** (amtlich *Gechingen*) ischt a Gmoed em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Gächeng leit em Heckegäu am Bächle Irm (schwäbisch „Sau“). D Nochbergmoede vo Gächeng send Althengstett und Oschdlsa em Norde, Aidlenge em Landkroes Beblenga em Oschte ond Side ond Calb em Weschte.

D Gmarkong setzt sich zemme ous 45,5 % Landwirtschaftsfleche, 37,8 % Wald, 13,8 % Sidlongsfleche ond 2,9 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Gächeng gheret s Dorf Gächeng ond d Ort Berghöfe, Bergwald, Dachtgrubenhöfe ond Waldhof.

## Gschicht
Gächeng ischt als Gaichingen zom erscht Mol gnennt worde en ere Schenkong aus em Johr 830, wo en ere Reichenauer Chronik om 1500 iberlifert ischt.

## Verwaltong
Gächeng hot sich mit Hengschdedd, Oschdlsa ond Semmerza zom Gmoeverwaltongsverband „Althengstett“ mit Sitz en Hengschdedd zammagschlossa.

Dr Birgermoeschter vo Gächeng ischt dr Jens Häußler.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Gächeng ghert zom Schwäbisch.

## Literatur
* Roller, Fritz: *Gechinger Chronik, 1996* (Arbeitskreis Heimatgeschichte im Schwarzwaldverein Gechingen)

## Weblink

* www.gechingen.de

## Fueßnote
Philippe Honoré

Dr **Philippe Honoré**, au aifach **Honoré** (* 25. Novämber 1941 z Vichy; † 7. Jänner 2015 z Paris)  isch e franzesische Cartoonischt gsii.

Dr Honoré het si s Zaichne sälber bybrocht. Sy Stil isch arg duschter gsii, vylmol holzschnittartig.

Är het Karikature un Zaichnige in verschiden Zytige un Magazin vereffetligt, unter anderem in *Sud Ouest*, *[[Charlie Hebdo]]*, *Lire*, *Le Magazine littéraire*, *Libération*, *[[Le Monde]]*, *Globe*, *L'Événement du jeudi*, *Les Inrockuptibles*, *La Vie ouvrière*, *Hara-Kiri Mensuel*, *Le Matin de Paris* un *La Grosse Bertha*.

Dr Honoré isch am 7. Jänner 2015 bim Terroraaschlag uf d Redaktion vu *[[Charlie Hebdo]]* z Paris ermordet wore. Bim glyche Aaschlag sin au dr Charb, dr Cabu, dr Tignous, dr Georges Wolinski, dr Bernard Maris, d Elsa Cayat un fimf wyteri Mänsche, dodrunder zwee Bolizischte, um s Läbe chuu.

## Wärch
;Zaichnige
* 1984: Josette Larchier-Boulanger, *Les Hommes du nucléaire*, pour EDF / GRETS, éd. Sodel, Paris, 16 p.
* 1989: Jean-Jérome Bertolus, Philippe Eliakim, Éric Walther, *Guide SVP de vos intérêts: Argent, consommation, famille, vie pratique*, pour SVP, éd. Jean-Pierre de Monza, Paris, 284 p. ISBN 2-908071-01-0.
* 1990: Laurie Laufer, *Le Paquet volé: Une histoire de saute-ruisseau*, éd. Turbulences, coll. « Histoires vraies », Paris, 119 p. ISBN 2-7082-2745-9.
* 1991: Jean-Pierre de Monza (dir.), *Guide SVP de vos intérêts: 2000 réponses utiles à vos problèmes, famille, argent...*, pour SVP, éd. Jean-Pierre de Monza, Paris, 476 p. ISBN 2-908071-03-7.
* 1994: Brigitte de Gastines, Jean Pierre de Monza, *Guide SVP des particuliers: 2000 réponses indispensables, vie pratique, placements, loisirs, démarches...*, pour SVP, éd. SVP, Paris, 480 p. ISBN 2-909661-03-2.
* 2002: Alexandre Vialatte, *Bestiaire*, textes choisis par Michaël Lainé, éd. Arléa, Paris, 116 p. ISBN 2-86959-555-7; rééd. 2007, coll. "Arléa-poche" (n° 111), 258 p. ISBN 978-2-86959-776-1.
* 2007: Antonio Fischetti, *La Symphonie animale: Comment les bêtes utilisent le son*, éd. Vuibert, Paris, et Arte, Issy-les-Moulineaux, 142 p. + DVD. ISBN 978-2-7117-7145-5.
* 2009: *Le Petit Larousse illustré 2010*, éd. Larousse, Paris. ISBN 978-2-03-584078-3.
* 2012: Will Cuppy, *Comment attirer le wombat*, éd. Wombat, 192 p. ISBN 2-91918-619-1.

;Comicalbe
* 1985: *Honoré*, éd. Un bon dessin vaut mieux qu'un long discours, Paris, 32 p.
* Recueils des rébus publiés dans *Lire*, éd. Arléa, Paris :
** 2001: *Cent rébus littéraires: avec leur question-devinette et leurs solutions*, 200 p. ISBN 2-86959-557-3.
** 2003: *Vingt-cinq rébus littéraires en cartes postales*, 4 × 25 cartes postales: *Livret 1*. ISBN 2-86959-639-1, *Livret 2*. ISBN 2-86959-640-5, *Livret 3*. ISBN 2-86959-641-3, *Livret 4*. ISBN 2-86959-642-1.
** 2006: *Cent nouveaux rébus littéraires: avec leur question-devinette et leurs solutions*, 205 p. ISBN 2-86959-753-3.
* 2011: *Je hais les petites phrases*, éd. Les Échappés 112 p.,. ISBN 2-35766-046-5.

;Comicroman
* 1995: *Ouvert le jour et la nuit*, textes de Rufus, Glénat, coll. « Carton noir », Paris, 48 p. ISBN 2-7234-1826-X.

## Fueßnote
Haiterbach

**Haederbach** (amtlich *Haiterbach*) ischt a Stadt em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Haederbach leit am Weschtrand vom Heckegäu an dr Waldach. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 41,3 % Landwirtschaftsfleche, 41,5 % Wald, 15,5 % Sidlongsfleche ond 1,7 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Haederbach gheret d Stadtdoel Beihingen, Haederbach, Oberschwandorf ond Unterschwandorf.

## Gschicht
Haederbach ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1099.

## Verwaltong
Haederbach ghert zua koenere Verwaltongsgmoeschaft.

Dr Birgermoeschter vo Haederbach ischt dr Andreas Hölzlberger.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Haederbach ghert zom Schwäbisch.

## Literatur
* Karl Kempf: *Beihingen im Waldachtal. 1292-1992. Geschichte und Geschichten aus siebenhundert Jahren.* Mit Beiträgen von Heinz Urbschat, Hermann Graf, Thomas Burkhardt. Geiger-Verlag, Horb am Neckar 1992, ISBN 3-89264-667-8

## Weblink

* www.haiterbach.de

## Fueßnote
Höfen an der Enz

**Heefa** (amtlich *Höfen an der Enz*) ischt a Gmoed em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Heefa leit em Nordschwarzwald em Enzdal. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 3,5 % Landwirtschaftsfleche, 86 % Wald, 8,9 % Sidlongsfleche ond 1,5 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Heefa ghert nur s gleichnamig Dorf.

## Gschicht
Heefa ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1376 als zu dem hofe.

## Verwaltong
Heefa hot mit dr Stadt Bad Wildbad ond dr Gmoed Enzkleschderle a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Heefa ischt dr Holger Buchelt.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Heefa ghert zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.hoefen-enz.de

## Fueßnote
Neubulach

**Bualich** (amtlich *Neubulach*) ischt a Stadt ond Lufkurort em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg.

## Geografi
Bualich ischt a Lufkurort em Nordschwarzwald. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 40,7 % Landwirtschaftsfleche, 44,1 % Wald, 14,5 % Sidlongsfleche ond 0,7 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Bualich gheret d Stadtdoel Aldbualich, Liebelsberg, Martinsmoos, Nuibualich, ond Oberhaugstett.

## Gschicht
Bualich ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1390; Nuibualich 1275, Oberhaugstett 1355; Liebelsberg 1374 Ond Martinsmoos 1423..

## Verwaltong
Bualich hot sich mit Bad Daenach-Zavlschdoe ond Nuiweiler zom Gmoeverwaltongsverband „Teinachtal“ mit Sitz en Bad Daenach-Zavlschdoe zammagschlossa.

D Birgermoeschtere vo Bualich ischt d Petra Schupp.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Bualich ghert zom Schwäbisch.

## Literatur
* Sönke Lorenz, Andreas Schmauder (Hrsg.): *Neubulach – Eine Stadt im Silberglanz.* Neubulach 2003, ISBN 3-935129-12-2
* Wolfgang Werner, Volker Dennert: *Lagerstätten und Bergbau im Schwarzwald.* Freiburg im Breisgau 2004, S. 147–163.
* Friedrich Neuweiler, Georg Ohngemach: *Neubulach Heimatgeschichte.* Neubulach 1977.
* Albert Volz: *Altbulacher Geschichten 1855–1990*, Neubulach 1992.

## Weblink

* Internetpräsenz vo dr Stadt Bualich
* Historische Foto vom Doelort Liebelsberg
* Info zom Doelort Martinsmoos
* Info zom Doelort Oberhaugstett

## Fueßnote
Ostelsheim

**Oschdlsa** (amtlich *Ostelsheim*) ischt a Gmoed em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Oschdlsa leit em Heckegäu am Ibergang zom Nordschwarzwald. D Nochbergmoede vo Oschdlsa send Hengschdedd, Semmerza, Weil dr Stadt, Grafenao ond Gächeng.

D Gmarkong setzt sich zemme ous 51,9 % Landwirtschaftsfleche, 32 % Wald, 13,3 % Sidlongsfleche ond 2,8 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Oschdlsa gheret s gleichnamig Dorf ond dr Ort Sägewerk.

## Gschicht
Em Johr 1357 ischt Oschdlsa zua dr Graufschaft Wirttebärg

## Verwaltong
Oschdlsa hot sich mit Hengschdedd, Gächeng ond Semmerza zom Gmoeverwaltongsverband „Althengstett“ mit Sitz en Hengschdedd zammagschlossa.

Dr Birgermoeschter vo Oschdlsa ischt dr Jürgen Fuchs.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Oschdlsa ghert zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.ostelsheim.de

## Fueßnote
Rohrdorf (Schwarzwald)

**Raordorf** (amtlich *Rohrdorf*) ischt a Gmoed em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Raordorf leit em Heckegäu am Ibergang zom Nordschwarzwald, em Dal vo dr Nagold. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 27 % Landwirtschaftsfleche, 49,6 % Wald, 21,4 % Sidlongsfleche ond 2 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Raordorf ghert nur s gleichnamig Dorf.

## Gschicht
Raordorf ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1285. Vo 1309 bis 1806 hot dr Ort zom Johhaniterorde ghert.

## Verwaltong
Raordorf hot mit dr Stadt Nagold ond dr Gmoed Äbhausa a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Raordorf ischt dr Joachim Flik.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Raordorf ghert zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.gemeinde-rohrdorf.de

## Fueßnote
Neuweiler (Schwarzwald)

**Nuiweiler** (amtlich *Neuweiler*) isch a Gmaende em Landgraes Calb en Bada-Wirttabärg.

## Geografi
Nuiweiler leid uff-ra Haochfleche em Nordschwarzwald zwischa dor Nagold ond dor Enz. D´ Nåchbergmaendena vo Nuiweiler send Bad Wildbad, Oberreichabach, Bad Daenach-Zavlschdoe, Bualich, Aldaschdåeg ond Semmersfäld.

D´ Gmarkong setzt sich zsẽma aus 22,2 % Landwirtschaftsfleche, 71,1 % Wald, 6,3 % Sidlongsfleche ond 0,4 % sonsdichor Fleche.

## Tourismus

Nuiweiler isch bsondors gaegned (geeignet) fir Urlauber, dia må Sdille ond a guada Lufd suached. Wandronga mid scheene Weidbligg (en Bråadabärg uff on graosa Dåel vo dor Schwäbischa Alb, bei klarem Wäddor en Abach sogar uff on glaena Dåel vo de schweizerische Alpa), Ausflig ens graose ond ens glaene Enzdaal (Enztal) ond a guada Gasdronomie vorvollsdendiged d´ Endsbannong ond vordreibed ällen Sdress.

## Gmaendegliderong
Zo Nuiweiler ghaered d´ Flägga Abach (Agenbach), Bråadabärg (Breitenberg), Gaugawald, Nuiweiler, Oberkollwanga ond Zwärbärg (Zwerenberg).

## Aus dor Gschiichd
D´ haeidicha Gmaende isch am 1. Januar 975 endsdanda durch dor Zsẽmaschluss vo de obiche Flägga, dia må vårhär älle sälbsdendich gwäa send. Gaugenwald wird zom aersda Mål anna 1139 erwehnd. 

## Verwaltong
Nuiweiler hådd sich mit Bad Daenach-Zavlschdoe ond Bualich zom Gmaendevorwaldongsvorband „Teinachtal“ mid-m Sitz en Bad Daenach-Zavlschdoe zsẽmagschlossa.

Dor Birgermåeschdor vo Nuiweiler isch dor Martin Buchwald.

### Wahla
Ergebnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialäggd
En Nuiweiler schwäzzd-mor Schwäbisch, en de måesde Ordsdåel uff d´ middlschwäbischa Weis (Boe, Sdoe), en Abach ond Bråadabärg midd-ma wäsdschwäbischa Aeschlag (Boa, Sdoa). 

## Literatur
* Jürgen Rauser: *Neuweiler Heimatbuch*. Herausgegeben von der Gemeinde Neuweiler. Neuweiler 1987.
* Hans Schabert: *Neuweiler gestern und heute. Aus 1000 Jahren Gemeinde- und Kreisgeschichte in Wort und Bild*. Herausgegeben von der Gemeinde Neuweiler. Geiger-Verlag, Horb 2008, ISBN 978-3-86595-289-9.

## Weblink

* www.neuweiler.de

## Fueßnote
Oberreichenbach (Schwarzwald)

**Oberreichabach** (amtlich *Oberreichenbach*) ischt a Gmoed em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Oberreichabach leit em Nordschwarzwald am Reichebach. D Nochbergmoede vo Oberreichabach send Bad Liabazell, Bad Daenach-Zavlschdoe, Bad Wildbad, Calb, Nuiweiler ond Schemmbärg.

D Gmarkong setzt sich zemme ous 19,6 % Landwirtschaftsfleche, 74,5 % Wald, 5,6 % Sidlongsfleche ond 0,3 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Oberreichabach gheret d Gmeodsdoel Igelsloch, Oberkollbach, Oberreichenbach ond Würzbach.

## Gschicht
Di heitich Gmoed isch am 1. Jänner 1975 entstande durch dr Zammeschluss vu dr Gmoede Oberreichabach ond Würzbach. Oberkollbach ond Igelsloch send scho zom 1. Dezember 1974 zua Oberreichabach eigmoedet worde.

Ogfähr vo 1970 bis 1990 hod d Landesregierung vo Baden-Württemberg em ‚Jägerhaus‘ ihran Ausweichsitz für Krisafäll ghed.

## Verwaltong
Oberreichabach hot mit dr Stadt Calb a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Oberreichabach ischt dr Karlheinz Kistner.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Oberreichabach ghert zom Schwäbisch.

## Literatur
* Karl Greiner, *Ortschronik der Gemeinde Oberreichenbach*
* Helga Hagenlocher-Lörcher, *Ortsgeschichte Oberreichenbach*
* Hans Büxenstein, *Igelsloch und Unterkollbach – Eine 800-jährige Schicksalsgemeinschaft*

## Weblink

* www.oberreichenbach.de

## Fueßnote
Schömberg (Landkreis Calw)

**Schemmbärg** (amtlich *Schömberg*) ischt a Luftkurort em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg.

## Geografi
Schemmbärg leit uf ere Hochfleche em Nordschwarzwald zwische Nagold ond Enz. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 16 % Landwirtschaftsfleche, 73,8 % Wald, 9,8 % Sidlongsfleche ond 0,4 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Schemmbärg gheret d Gmoedsdoel Biselsberg, Langenbrand, Oberlengenhardt, Schmemmbärg ond Schwarzenberg.

## Gschicht
Di heitich Gmoed isch am 1. Jänner 1975 entstande durch dr Zammeschluss vu dr Gmoede Schemmbärg, Bieselsberg, Langenbrand ond Oberlengenhardt. Schemmbärg ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1170.

## Verwaltong
Schemmbärg ghert zua koenere Verwaltongsgmoeschaft.

Dr Birgermoeschter vo Schemmbärg ischt dr Matthias Leyn.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schemmbärg ghert zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.schoemberg.de

## Fueßnote
Simmersfeld

**Semmersfäld** (amtlich *Simmersfeld*) ischt a Luftkurort em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg.

## Geografi
Semmersfäld leit uf ere Hochfleche em Nordschwarzwald zwische Nagold ond Enz. D Nochbergmoede vo Semmersfäld send d Stadt Bad Wildbad em Norde, Nuiweiler em Oschte, d Stadt Aldaschdaeg im Sidoschte, Greambach em Side, Seewald em Sidweschte ond Enzkleschderle em Weschte.

D Gmarkong setzt sich zemme ous 19,4 % Landwirtschaftsfleche, 75,6 % Wald, 4,8 % Sidlongsfleche ond 0,2 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Semmersfäld gheret d Gmoedsdoel Aichhalden, Beuren, Ettmannsweiler, Fünfbronn ond Semmersfeld.

## Gschicht
Semmersfäld ischt zom erscht Mol gnennt worde om 1100 als Sigmaresfeld (1303 Sigmarsvelt).

## Verwaltong
Semmersfäld hot mit dr Stadt Aldeschdaeg ond dr Gmoed Egahausa a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.

Dr Birgermoeschter vo Semmersfäld ischt dr Jochen Stoll.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Semmersfäld ghert zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.simmersfeld.de

## Fueßnote
Simmozheim

**Semmerza** (amtlich *Simmozheim*) ischt a Gmoed em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Semmerza leit em Heckegäu an dr B 295. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 42,8 % Landwirtschaftsfleche, 41,3 % Wald, 14,6 % Sidlongsfleche ond 1,3 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Semmerza gheret s gleichnamig Dorf ond s Gheft Büchelbronn.

## Gschicht
Semmerza ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 985.

## Verwaltong
Semmerza hot sich mit Hengschdedd, Gächeng ond Oschdlsa zom Gmoeverwaltongsverband „Althengstett“ mit Sitz en Hengschdedd zammagschlossa.

Dr Birgermoeschter vo Semmerza ischt dr Stefan Feigl.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Semmerza ghert zom Schwäbisch.

## Weblink

* www.simmozheim.de

## Fueßnote
Lara Gut-Behrami

D **Lara Gut-Behrami** (* 27. April 1991 z Sorengo als *Lara Gut*) isch e Schwyzer Skirännfahreri. Si ghert dr Nationalmannschaft vu Swiss-Ski aa un goht im Riiseslalom, Super-G und ir Abfahrt an Start, ihri grössti Sterki ligt im Super-G. D Gut het bishär acht Medallie bi Wältmaischterschafte un e drü Medallie bi Olympische Winterspiil gwunne. Debi isch si 2021 Weltmeischteri im Super-G un im Riiseslalom worde, sowie 2022 Olympiasigeri im Super-G. Im Alpine Skiwältcup het si 2013/14, 2015/16 un 2020/21 d Super-G-Disziplinewärtig chenne gwinne. In dr Saison 2015/16 het si d Gsamtwärtig im Alpine Skiwältcup gwunne. Anne 2008 isch si mit 17 Johr di bishär jingscht Siigeri vun eme Super-G-Wältcupränne gsii.

## Lääbe
D Gut isch z Comano im Kanton Tessin ufgwachse. Ire Vater Pauli Gut stammt us de Dütschschwiz und isch z Airolo ufgwachse. Iri Mueter Gabriella isch us em Jura, dr Vater vu dr Mueter isch vu Zone bi Brescia IT gsii, d Mueter vu Muura z Liachtaschtaa. D Lara Gut schwätzt Italienisch, Franzesisch, Dytsch un Änglisch, dernäbe au ne weng Spanisch. S Gymnasium het si per Färnstudium gmacht un anne 2014 mit dr Matura abgschlosse. Am 11. Juli 2018 het si dr Fuessballer Valon Behrami ghyrote un sidher het si de Doppelname Gut-Behrami.

## Erfolg as Skilaiferi
### Olympischi Spiil
* Sotschi 2014: 3. Abfahrt, 4. Super-G, 9. Riiseslalom
* Pyeongchang 2018: 4. Super-G
* Peking 2022: 1. Super-G, 3. Riiseslalom, 16. Abfahrt

### Wältmaischterschafte
* Val-d’Isère 2009: 2. Abfahrt, 2. Super-Kombination, 7. Super-G
* Garmisch-Partenkirchen 2011: 4. Super-G, 4. Abfahrt, 20. Riiseslalom
* Schladming 2013: 2. Super-G, 7. Riiseslalom, 16. Abfahrt
* Vail/Beaver Creek 2015: 3. Abfahrt, 5. Alpini Kombination, 7. Super-G
* St. Moritz 2017: 3. Super-G
* Åre 2019: 8. Abfahrt, 9. Super-G, 14. Riiseslalom
* Cortina d’Ampezzo 2021: 1. Super-G, 1. Riiseslalom, 3. Abfahrt
* Méribel 2023: 4. Riesenslalom, 6. Super-G, 9. Abfahrt

### Juniore-Wältmaischterschafte
* Altenmarkt 2007: 2. Abfahrt, 44. Riiseslalom
* Formigal 2008: 2. Abfahrt, 4. Super-G, 8. Riiseslalom

### Wältcupwärtige

### Wältcupsiig

### Europacup
Disziplinewärtige:
* Saison 2006/07: 2. Abfahrt
* Saison 2007/08: Gsamtsiigeri, 1. Abfahrt, 1. Super-G, 3. Kombination, 4. Riiseslalom

### Wyteri Erfolg
* 2 Schwyzer Maischtertitel (Super-G 2007 un Riiseslalom 2012)
* 1 Siig im South American Cup
* 2 Siig bi FIS-Ränne

### Ehrige
* Newcomer vum Johr: 2008
* Noowuchsathleti vum Johr: 2007 und 2008

## Literatur
* 

## Weblink

* Websyte vu dr Lara Gut
* 
* 

## Fueßnote
Wildberg (Schwarzwald)

**Wildbärg** (amtlich *Wildberg*) ischt a Stadt em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot  Eiwohner (Stand: ).

## Geografi
Wildbärg leit em Nordschwarzwald em Nagolddal. 

D Gmarkong setzt sich zemme ous 40,1 % Landwirtschaftsfleche, 44,6 % Wald, 13,5 % Sidlongsfleche ond 1,8 % sonschticher Fleche.

## Gmoedsgliderong
Zua Wildbärg gheret d Stadtdoel Effringen, Gültlingen, Schönbronn, Sulz am Eck ond Wildbärg..

## Gschicht
Wildbärg ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1237.

## Verwaltong
Wildbärg ghert zua koenere Verwaltongsgmoeschaft.

Dr Birgermoeschter vo Wildbärg ischt dr Ulrich Bünger.

### Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 

1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke

## Dialekt
Dr Dialekt vo Wildbärg ghert zom Schwäbisch.

## Literatur
* 
* Petra Schad: *Buchbesitz im Herzogtum Württemberg im 18. Jahrhundert am Beispiel der Amtsstadt Wildberg und des Dorfes Bissingen/Enz*. (= Stuttgarter Historische Studien; Bd. 1). Thorbecke, Stuttgart 2002, ISBN 3-7995-5551-X (vollständiges PDF)

## Weblink

* www.wildberg.de

## Fueßnote
Schimmelpilz

As **Schimmelbilz** fasst mä in dr Mikrobiologii e süstematisch heterogeni Grubbe vo filamentöse Bilz (*Fungi*) zämme, wo die mäiste von ene zu de taxonomische Grubbe vo de *[[Ascomycota|Ascomycete]]* (Schluuchbilz) und *[[Zygomycota|Zygomycete]]* (Jochbilz) ghööre. Die mäiste Schimmelbilz lääbe unuffellig as Saprobionte. Es git aber e baar Schimmelbilzarte, z. B. dr Dubakblauschimmel, wo mäldepflichtigi Pflanzechrankhäite si oder wo wil si in bestimmte ökologische Nische lääbe, für e Mensch bsundrigi Bedütig as Human-Parasite häi (z.&nbsp;B. *[[Aspergillus fumigatus]]*), as Erzüüger vo Bilzgift in verdorbene Lääbesmiddel (z.&nbsp;B. Aflatoxine und Patulin), aber au as Naarigsmiddel-Veredler (z.&nbsp;B. as charakteristischi Zuedaat vo Schimmelchääs und Salami), as biologischi Kwelle für Antibiotika (z.&nbsp;B. Penicillin) und cholesterinsänkendi Medikamänt (z.&nbsp;B. Lovastatin).

## Litratuur
* Jürgen Reiß: *Schimmelpilze. Lebensweise, Nutzen, Schaden, Bekämpfung*. 2. Uflaag. Springer, Berlin 1998, ISBN 3-540-63019-8.
* Ulrich Kück, Minou Nowrousian, Birgit Hoff, Ines Engh: *Schimmelpilze. Lebensweise, Nutzen, Schaden, Bekämpfung*. 3. Uflaag. Springer, Häidelbärg 2009, ISBN 978-3-540-88716-4
* Liliane E. Petrini, Orlando Petrini: *Schimmelpilze und ihre Bestimmung*. 3. Uflaag. J. Cramer, Stuttgart 2010, ISBN 978-3-443-50035-1

## Weblingg

* Rechner für Luftfeuchte: Für zum d „aw-08-Tämpratur“ uszrächne, won e Vorussetzig isch, für dass Schimmelbilz Geböid chönne befalle.

## Fuessnoote
Aphrodisiakum

En **Afrodisiakum**  isch e Middel zum d Libido belääbe oder stäigere. Es wirkt spezifisch räizend und aaregend uf s sexuelle Verlange, s sexuelle Lustempfinde und mänggisch au uf d Gschlächtsorgan.  Dr Name chunnt us em griechische und isch vo Aphrodite abgläitet, dr Göttin vo dr Liebi. Dere zu Eere het dr Aphrodite-Kult s Fest Aphrodisia gfiirt und noch ere isch die antiki Stadt Aphrodisias benennt worde. Eme Middel, wo gegesätzlig wirkt, säit mä Anafrodisiakum.

Die mäiste dradizionelle Middeli, wo s au hüte no Lüt git, wo dra glaube, ass si iir Verlange wurde stäigere, nütze nüt. Aber Forscher, wo die wüsseschaftligi Litratur analüsiert häi, si zum Schluss choo, ass zum Bischbil Ginseng, Safran und Yohimbin d Sexualfunkzion verbessere und Muira Puama und Schoggi d Lust bim Mensch chönne stäigere.

Hormon wie z. B. *DHEA* (Dehydroepiandrosteron), *Pheromon*, *Oxytocin*, *PEA* (Phenethylamin), *[[Östrogen|Estrogen]]*, *[[Testosteron]]*, *Serotonin*, *Dopamin*, *Progesteron*, *Prolactin* oder *Vasopressin* beiiflusse s sexuelle Verhalte uf underschiidligi Art, aber en äinzelne Stoff, wo as Afrodisiakum wirkt und alli sexuelle Broblem lööst, git s nit.

## Litratuur
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 

## Weblingg

* Aphrodisiacs and Anti-aphrodisiacs: Three Essays on the Powers of Reproduction by John Davenport.
* Liebespflanzen
* Die Zeit - Die Lust im Kopf
* Kaffee: Lust in der Tasse
* Stimulation der Libido mit natürlichen Mitteln, science.orf.at, 28. März 2011

## Fuessnoote
Metronom (Begriffsklärung)

**Metronom** chan folgendes bedüte:
* de Metronom, en Ufseher för Maass und Gwicht im antike Griecheland
* s Metronom, es Taktgebegrät för Musiker
* d Metronom Ysebaagsellschaft, di groschti Privatbahn vo Dütschland - vorallem im norddütsche Ruum underwägs, mit Sitz z Uelzen, Nidersachse
* s *Metronom Theater*, es Theater för Musicals i de Stadt Oberhuuse, Nordrhy-Westfale, Dütschland
Jörg Fritz

Dr **Jörg Matthias Fritz** (* 25. Jänner 1960 z Düenge) isch e dytsche Bolitiker (Bindnis 90/Di Griene). Är isch vu 2011 bis 2016 Abgordnete im Landdag vu Bade-Wirttebärg gsii.

## Uusbildig un Beruef
Dr Jörg Fritz isch z Düenge un z Nirdenga uf d Grundschuel gange un het am Max-Planck-Gymnasium z Nirdenga s Abitur gmacht. Vu 1981 bis 1982 het er sy Zivildienscht am Kraischrankehuus Nirdenga absolviert. Vu 1982 bis 1987 het er Bolitischi Wisseschafte, Zytgschicht un Germanischtik an dr Eberhard-Karls-Universitet Dibenga studiert, het aber kai Abschluss gmacht. Vu 1988 bis 1990 isch er Birolaiter bi dr Bundesdagsabgordnete Uschi Eid gsii. Vu 1991 bis 2011 het er as freiberueflige Dozänt in dr Erwachsenebildig gschafft.

## Bolitischi Laufbahn
Dr Fritz ghert dr Griene syt ihrer Grindig anne 1979 aa. Vu 1980 bis 1984 isch er Mitglid vum Ortsverband vu dr Griene z Nirdenga gsii. Vu 1984 bis 1989 het er e Mandat im Gmaindsrot vu Nirdenga un im Kraisdag vum Landkrais Esslenga ghaa. Ab 2009 isch er Vorsitzer vum griene Ortsverband z Geppenga gsii.

Bi dr Landdagswahl z Bade-Wirttebärg 2011 isch er im Landdagswahlkrais Geppenga in dr Landdag vu Bade-Wirttebärg gwehlt wore. Dert isch er Mitglid im Uussschuss fir Finanze un Wirtschaft un au im Uusschus fir Wisseschaft, Forschig un Chunscht gsii.

Zue dr Landdagswahl 2016 isch dr Fritz vu syre Bartei nimi ufgstellt wore.

## Sunschtigs Engaschmänt
* Mitglid vum Landeskuratorium vum *Internationalen Bund (IB) in Baden-Württemberg*
* Mitglid vum Byrot fir dr *Schülerwettbewerb des Landtags von Baden-Württemberg zur Förderung der politischen Bildung*
* Mitglid vum Kuratorium vu dr *Landeszentrale für politische Bildung Baden-Württemberg*
* Mitglid vum Kuratorium vu dr *Akademie für gesprochenes Wort*

## Persenligs
Dr Jörg Fritz isch katholisch. Är het zwai Sihn un läbt z Geppenga.

## Weblink
Petra Häffner

D **Petra Häffner** (* 2. Mai 1964 z Schorndorf) isch e dytschi Bolitikeri (Bindnis 90/Di Griene). Syter anne 2011 isch si Abgordneti im Landdag vu Bade-Wirttebärg.

## Uusbildig un Beruef
D Petra Häffner isch z Schorndorf ass dritts vu vier Chinder ufgwachse. Bis anne 1984 het si ne Uusbildig as Sport- un Gymnaschtiklehreri gmacht. Derno het si bis 1992 as Sportlehreri im Christopherusheim z Welze gschafft, eme anthroposophische Internat fir mehfachbehinderti Mänsche. Vu 1992 bis 1994 het si no ne Uusbildig zur Physiotherapeutin an dr Schuel fir Chrankegymnaschtik z Naistadt gmacht, wu si mit em Staatsexamen abgschlosse het. Vu 1994 bis 1998 het si as Physiotherapeutin am Chrankehuus Bethel z Welze gschafft un vu 1998 bis 2001 as freii Mitarbaiterin in ere Physiotherapypraxis. Noch ere Uusbildig zur Hailpraktikeri schafft syt 2001 in ere aigene Privatpraxis mit dr Schwärpinkt Oschteopaty un Homeopaty.

## Bolitischi Laufbahn
Syter anne 2009 isch d Häffner Mitglid vu dr Griene. 

Vu 2004 bis 2014 isch d Petra Häffner Mitglid im Gmaindsrot vu dr Stadt Schorndorf gsii un dert au Mitglid im Verwaltig-Sozial-Uusschuss. Bi dr Landdagswahl z Bade-Wirttebärg 2011 isch si iber e Zwaitmandat im Landdagswahlkrais Schorndorf in dr Landdag vu Bade-Wirttebärg gwehlt wore. Dert isch si Mitglid im Innen- un Wisseschaftsuusschuss un Sprächeri vu ihre Fraktion fir Entwicklingsbolitik un Sport. Bi dr Kommunalwahle 2014 isch si in dr Kraisdag vum Rems-Murr-Krais gwehlt wore, si isch dert Mitglid im Verwaltigs-, Schuel- un Kulturuusschuss.

Bi dr Landdagswahl 2016 het si zum erschte Mol s Diräktmandat fir dr Wahlkrais Schorndorf gwunne un het des Diräktmandat au bi dr Landdagswahl 2021 chenne verdaidige. Bi dr Landdagswahl 2026 dritt si nimi aa.

## Sunschtigs Engaschmänt
* Mitglid vum Ufsichtsrot vu dr *Stadtwerke Schorndorf GmbH*
* stellverdrättendi Ufsichtsreti in dr Rems-Murr-Klinike un in dr Gsundhaitsverwaltig
* Mitglid im Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland (BUND)
* Stellverdrättendi Bresidänti vum „Politik mit Frauen e. V.“ im Rems-Murr-Krais
* Mitglid im Stiftigsrot vu dr *Stiftung Entwicklungszusammenarbeit*
* Mitglid im DLRG-Landesverband Württemberg e. V.
 
## Persenligs
D Petra Häffner läbt z Schorndorf. Si isch verwitwet un het zwai Chinder.

## Weblink

* Websyte vu dr Petra Häffner
* Praxis-Websyte
*
Pragmatie

D **Pragmatie** (vo gr. *pragma*, Sache) bezäichnet e Tüp vo Schrifte vom Aristoteles. Mä säit ene au esoterischi Schrifte, wil si äigetlig nid hätte sötte veröffentligt wärde, (im Geegesatz zu de exoterische Schrifte, wo für e Veröffentligung verfasst worde si). Dr aller grösst Däil vo de überliiferete Schrifte, s Corpus Aristotelicum, bestoot us Pragmatie.
Dr Usdruck chunnt drvo, ass dr Aristoteles ere wüsseschaftlige Thematisierig vom ene bestimmte Sachgebiet *pragmateia* gsäit het.

D Pragmatie si sälte stilistisch usgarbäiteti Teggst und iiri Kennzäiche si grammatikalisch unvollständigi Setz, Gedankesprüng und Dublette. Wägen iirem Stil bezäichnet mä sä mänggisch as Vorlääsigsmanuskript, au wemm mä nid sicher wäiss, ass si daas gsi si. Au dr Inhalt isch schwiirig zum verstoo, wil mä groossi Vorkenntniss vo fremde Teggst und Theorie muess ha, wo d Urheber von ene in vile Fäll nit erwäänt wärde.

Es git aber Gleerti wie dr Eckart Schütrumpf, wo dängge ass wenigstens e Däil vo de Pragmatie (u. a. d *Politik*) stilistisch grad eso guet sige wie d Mäisterwärk vo dr attische Prosa us em 4. Joorhundert.

## Litratuur
* Ralf Lengen: *Form und Funktion der aristotelischen Pragmatie*, Stuttgart 2002, ISBN 3515077987 (Dissertazion 2000, Universität Freiburg) 
* Eckart Schütrumpf: *Form und Stil aristotelischer Pragmatien*. In: Philologus 133 (1989), 177–191.

## Fuessnoote
Gouda (Käse)

**Gouda** (ndl. *Goudse kaas*) isch d Bezäichnig für verschidnigi Schnittchääs, wo noch em Vorbild vom ene Chääs, wo dradizionell us dr niiderländische Stadt Gouda stammt, broduziert wärde. Hüte wird Chääs under em Name Gouda internazional härgstellt, wääred dr *Gouda Holland* sit 2010 as gschützti geografischi Aagoob (g.g.A.) iidräit und gschützt isch.

In de Niiderlande underschäidet mä zwüschen em Goudse boerenkaas (Gouda-Buurechääs), wo dradizionell uf verschiidene Buurehööf härgstellt wird, und em industriell broduzierte Goudse kaas.

## Weblingg
Edamer

Dr **Edamer** (uf Holländisch **Edammer**) isch e Chääs wo us em niiderländische Edam stammt.
Dr Chäas brucht säggs bis acht Wuche zum rif wärde. Z Holland wird dr Chääs mäistens mit ere Naturrinde verchauft, dr Edamer für en Export het mäistens e roti oder gääli Paraffinschicht umenume. Er het e würzigs Aroma und e milde Gschmack, dr Edamer us Roomilch isch aber seer vil würziger und scherfer.

## Weblingg
Rosine

**Wiibeeri** si dröchneti Drüübelbeeri. D Drüübel wärde gärntet, wenn si rif si und denn in dr Sunne oder im Schatte dröchnet, bis iire Wasseraadäil nume no öbbe 15 bis 18 Brozänt isch. Eso wird dr Fruchtzucker konzentriert uf e Ghalt vo öbbe 33 Brozänt. Si häi e honiggääli bis dunkelbruuni Farb. Us vier bis fümf Kilo Drüübel macht mä e Kilo Wiibeeri.

Es git Wiibeerisorte wo en äigene Naame häi, je noch dr Rääbesorte und dr Häärkumft. D Sultanine wärde us dr Sultana-Druube (Thompson Seedless) gmacht, wo wiss, und seer süess isch und e dünni Hut und käni Chärne het. D Sultanine häi e helli goldgääli Farb. Si wärde vor allem in dr Türkei, Kalifornie, Australie und Südafrika broduziert. Korinthe wärde us dr Räbsorte Korinthiaki („Schwarzi Korinthe“; lat. Vitis vinifera apyrena) gmacht. Si häi au käni Chärne, si schwarzbruun bis schwarzblau, d Beereli si chlii und dr Gschmack isch stark. Si chömme mäistens us Griecheland, Australie, Südafrika und Kalifornie.


Datei:Pasas.JPG|Sultanine
Datei:Grape Rasins plus Zante Currants.jpg|linggs kalifornischi Sultanine, rächts Korinthe
Datei:Raisins.jpg|Zibebe


## Weblingg

* Wie Wiibeeri entstöön
Liste der Mitglieder des Landtags von Baden-Württemberg (15. Wahlperiode)

Die Lischt git en Iberblick iber alli **Mitglider vum 15. [[Landtag von Baden-Württemberg|bade-wirttembergische Landdag]]** (2011–2016) mit Fraktionszuegherigkait, Wahlkrais un Stimmenaadail.

Dr 15. Landdag isch am 27. Merz 2011 gwehlt wore. D Wahlperiod het am 1. Mai 2011 aagfange, di konschtituierend Sitzig isch am 11. Mai 2011 gsii.

## Zämmesetzig vum Landdag
No dr Landdagswahl 2011 setzt si dr Landdag vorlaifig eso zämme:

## Abgordnet

## Weblink
* Gwehlti Abgordneti
* Ibersicht Wahlkraisergebnis
* Aktuälli Abgordneti