Nairobi

**Nairobi** isch d Hauptstadt vu Kenia. Dr Name vu dr Stadt chunnt vu *Engare Nyarobie* (Maa-Sproch]), was „chiele Fluss“ haißt. D 2.750.561 Yywohner (Stand 1. Jänner 2005) läbe uf ere Flechi vu rund 693 Quadratkilometer. Nairobi isch au d Hauptstadt vu aire vu dr acht Provinze vum Land.

## Geografi
### Geografischi Lag
Nairobi lyt im Side vu Kenia uf ere durschnittlige Hechi vu  am Fluss Nairobi, eme Näbefluss vu dr Athi. 

### Klima
D Stadt lyt in dr tropische Klimazone, het aber wäg ihre Hechi e weng e milder Klima. Di durschnittlig Johrestämperatur lyt bi 19 Grad Celsius, d Johresniderschlagsmängi bi 1024,2 Millimeter im Mittel. 

Dr wermscht Monet isch dr Merz mit durschnittli 20,5 Grad Celsius, dr cheltscht dr Juli mit 16,8 Grad Celsius im Mittel. Dr maischt Niderschlag gheit im April mit durschnittli 219,4 Millimeter, dr gringscht im Juli mit 17,5 Millimeter im Mittel.

### Stadtglidering
Rund 60 Brozänt vu dr Yywohner vu Nairobi läbe in Slum, wu siber 200 dervu git. Im Nordoschte vu dr Stadt im Mathare Valley lyt s eltscht Slum vu dr Stadt. An dr Yysebahnlinie im Sidweschte lang lyt s Slum Kibera, mit rund 200.000 Yywohner. Friejeri Schetzige, s sei s grescht Slum vu Afrika mit bis zue 1 Million Yywohner, sin mit ere Volkszellig widerlait wore. Anderi Slum sin Korogocho un s Slum z Kariobangi.

Im Side vu Nairobi lyt dr mondän Vorort Karen, gnännt no dr dänische Schriftstelleri un Farmeri Karen Blixen, wu dert vil Johr gläbt het.

## Gschicht
Nairobi isch us eme Yysebahnlager un Versorgigsdepot entstande, wu di britisch Verwaltig vu Uganda anne 1896 im moosige Biet im ääntrum vu Kenia errichtet ghaa het. Ai Johr dervor isch vu Mombasa uus mit em Böu vu dr Yysebahnlinie aagfange wore, wu d Kischte un Uganda hätt solle verbinde. Dää Ort im Hochland, wu vu Massai un Kikuyu bsidlet gsii isch, isch fir s Yysebahnlager gwehlt wore wäg dr Fliss in dr Geegnig un wäg em ginschtige Klima.

Anne 1899 het d Verwaltig vu dr Uganda Railways ihr Hauptquartier uf Nairobi verlait, im nämlige Johr, isch au d Adminischtration vu dr Ukamba-Provinz vu Machakos uf Nairobi zoge. Im Dezämber 1901 het sich e erschte Stadtrot bildet. Um des Zyt het d Ortschaft allmo dr Karakter vun eme riisige Zältlager ghaa, e Beobachter het si as "dr gsetzlosescht un gfehrligscht Ort vu Afrika" bschribe.

Segs Johr speter, 1907, isch Nairobi Hauptstadt vum britische Protektorat Oschtafrika (wie di speter Koloni Kenia bis 1920 ghaiße het), un het dodermit Mombasa abglest. Scho in däre Phase isch si enorm gwagse. Iber 1200 Wyssi hän do in dr Zwischezyt gläbt. Nairobi isch s kommerziäll un kulturäll Zäntrum fir all greßer zahl vu europäische Sidler im noche Hochland gsii un d Basis fir dr Jagdtursimus, wu all mee zuegnuu het. Dr Böu vum greschte Dail vu dr Gebei het dr indisch Chaufmann un Böuunternämmer Alibhoy Mulla Jeevanjee ibernuu, wu sich scho dur e Verdrag mit Uganda Railways iber d Verschiffig vu dr indische Böuarbaiter un d Versorgig vu ene bewehrt ghaa het.

D Stadt, wu aigetli fir do europäische un indische Bewohner vu dr Koloni blant gsii isch, het aber au vil Afrikaner aazoge, wu vu Aafang aa di groß Mehrhait vu dr Bewohner gstellt hän. Näbe afrikanische un indische Bahnarbaiter, wu in aaglaite Barackelager gwohnt sin, hän sich au sudanesischi un somalischi Händler un Soldate aagsildet, Dreger us allne Dail vu Oschtafrika un d Hilfssoldate vu dr Kolonialdruppe, vor allem Massai, Nandi un Baganda us dr Nochberkoloni. Derzue sin e Huffe Kikuyu us em Umland in d Stadt zoge. Si sin an dr Ränder vu dr Stadt gwohnt, in illegale Viertel, wu e Dail dervu schnäll abgrisse wore sin, anderi dergege sin e Zytlang stoo bliibe. Im johr 1921 hän rund 12.000 Afrikaner in acht verschide afrikanische Stadtviertel gläbt, unter anderem Mombasa, Masikini, Kaburini, Kariokor un Kibera, Pumwani un Pangani. In däne afrikanische Viertel sin d Urspring vun ere erschte organisierte antikoloniale Bewegig entstande. Vor allem d Teestube vu Pangani in dr eschtlige Vorstadt un am Sunntig dr Sportblatz vum Viertel sin Dräffpinkt fir bolitisch Aktivi gsii, bis Pangani anne 1938 abgrisse woren isch.

## Yywohnerentwicklig
Die Ibersicht zaigt d Yywohnerzahle noch em jewylige Bietsstand. 

## Sproche
Di am maischte gschwätzte Sproche z Nairobi sin Kiswahili un Änglisch. In dr Slum braitet sich d Jogedsproch Sheng uus.

## Internationals

Nairobi isch e stark international bregti Stadt:
* Nairobi isch aini vu dr Stedt wältwyt mit eme Biro vu dr Verainte Natione (näbe New York, Wien un Gämf)
* S Umwältbrogramm vu dr Verainte Natione (*United Nations Environment Programme*, UNEP), het syy wältwyt Hauptquartier z Nairobi.
* Au s *United Nations Human Settlements Programme* (HABITAT) het syy Wälthauptquartier in dr kenianische Hauptstadt.
* Derzue hän 22 wyteri regionali Biro vu Organisatione vu dr UN oder Stiftige ihre Sitz z Nairobi, z. B. d FAO oder UNHCR. 

## Partnerstedt
*  Denver, USA

## Zum Aaluege
### Böuwärch
*  Nationalmuseum mit ere große sammlig zu dr afrikanische Friegschicht
* s Yysebahnmuseum
*s Barlemäntsgebei
* s Rothuus
* s Gricht
* s Nationaltheater 
* d Nationalbibliothek

### Nairobi-Nationalpark
Dr Nairobi-Nationalpark isch anne 1946 ufgmacht wore. Dr Park isch nume 7&nbsp;km vum Stadtzäntrum ewägt un rund 120&nbsp;km² groß. S het dert e großi Vilzahl vu Dierarte: 80 Suuger- un iber 500 Vogelarte sin noogwiise wore. Unter anderem het s Leebe, Leoparde, Geparde, Hyäne, Massai-Giraffe, Biffel, Buschsei, Thomson- un Grant-Gazelle un e baar vu dr letschte Spitzmuulnasherner. Di hyfigschte Arte im Nairobi-Nationalpark sin Schabrackenschakal, Gnu, Chueantilope un Zebra.

### Langatta Giraffe Center
S Langatta Giraffezäntrum wird vum African Fund for Endangered Wildlife (AFEW) im Stadtdail Langatta unterhalte. Vis-à-vis vum Zäntrum fangt e ca. 1-2&nbsp;km lange Naturwanderwäg aa in eme urspringlige Wald.

### Karen Blixen Museum
S Karen Blixen Museum isch anne 1986 ufgmacht wore im ehmolige Wohnhuus vu dr dänische Schriftstelleri Karen Blixen, wu dur d Verfilmig vu ihrem Roman *Afrika - dunkel lockende Welt* unter em Titel *[[Jenseits von Afrika]]* wältberiemt woren isch. Ihre Haus isch vum kenianische Staat ufgchauft wore un isch syterhär e Museum. 

## Bildig
Z Nairobi git s d *University of Nairobi* (UoN), d *Kenyatta University*, d *Jomo Kenyatta University of Agriculture and Technology* (JKUAT), e Polytechnikum, di Katholisch Universitet vu Oschtafrika un e baar anderi Forschigsinschtitut.

## Lyt
* Richard Dawkins, änglische Zoolog, Etholog un Evolutionsbiolog
* Richard Leakey, Paläoanthropolog
* McDonald Mariga, kenianische Fueßballspiler
* Wangechi Mutu, kenianischi Chinschtleri
* Catherine Ndereba, kenianischi Maratholaiferi un Olympioniki
* Dennis Oliech, kenianische Fueßballspiler
* George Owino, kenianische Fueßballspiler 
* Kiran Shah, kenianische Filmschauspiler un Stuntman
* Simon Shaw, änglische Rugby-Union-Nationalspiler
* Roger Whittaker, britische Sänger un Liedermacher

## Weblink

* Offiziälli Websyte vu Nairobi (änglisch)
* Stadtcharte

## Fueßnote