Les Ponts-de-Martel

**Les Ponts-de-Martel** (frankoprovenzalisch ) isch e Dorf und e bolitischi Gmai vom Kanton Nöueburg.

## Geografi
Les Ponts-de-Martel lyt im Jura uf dr Nordsyte vum *[[Vallée des Ponts|Vallée de la Sagne et des Ponts]]*. Zue Les Ponts-de-Martel ghere näb em glychnamige Dorf d Wyler *Martel-Dernier* (), *Le Voisinage* () un *Petit Martel* (). Dr Bann umfasst 59&nbsp;Prozänt landwirtschaftligi Flechi, 31&nbsp;Prozänt Wald, 6&nbsp;Prozänt Sidligsflechi un öppe 4&nbsp;Prozänt sunschtigi Flechi. D Nochbergmaine vu Les Ponts-de-Martel sin Le Locle, La Chaux-du-Milieu, La Brévine, Val-de-Travers, Brot-Plamboz un La Sagne.

S Wort “Martel” chunt vom latynische *maretillus,* wo «Sumpf» oder «Ried» bedüütet. Es beziet sech uf die grossi Turbelandschaft öschtlech vom Dorf.

Im Süde vom Gmeindbann isch no e grosse Deil vom alte Riet erhalte, es isch s Naturschutzpiet *Bois des Lattes;* das isch eis vo de schönschte Hochmoor vo der Schwiiz. 1998 isch bim Dorf zue en Wääg ufgstellt worde zum s Rietgebiet *Marais Rouges* go aluege.

Bim Dorf versikeret der Fluss Grand Bied im Turbebode und undedra im vercharschtete Chalchfelse.


Martel-Hochmoor-2.jpg|s Hochmoor (*Tourbière*)
Tourbière des Ponts-de-Martel 2.JPG|Turbelandschaft
ETH-BIB-Les Ponts-de-Martel, Torftröckne von Südwest-Dia 247-13926.tif|wie me früener Turbe tröchnet het
Ponts-de-Martel-Bois des Lattes - panoramio.jpg|e Holzwääg dur s Hochmoor


## Gschicht
Les Ponts-de-Martel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1360 as *Martel*. Bis anne 1920 isch au no dr Wyler *Le Joratel* Dail vu dr Gmai gsii, wu hite zue Brot-Plamboz ghert.

1655 isch s Dorf Brot-Dessus zu der Pfarrei vo Martel cho.

Syt 1648 isch Nöueburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöueburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöueburg blibe.

Bis Endi 2017 hät Rochefort zum Bezirk Le Locle gheert.

## Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 8,8&nbsp;Prozänt gläge.

## Religion
48,1&nbsp;Prozänt vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 24&nbsp;Prozänt sin römisch-katholisch (Stand 2000).

## Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 1,4&nbsp;Prozänt, CVP 1,5&nbsp;Prozänt, FDP 30,7&nbsp;Prozänt, Grüeni 11,0&nbsp;Prozänt, PdA 1,0&nbsp;Prozänt, SP 23,5&nbsp;Prozänt, SVP 24,5&nbsp;Prozänt.

## Wirtschaft
Les Ponts-de-Martel isch s regionale Zäntrum vom Taal, wo’s näbe der tradizionelle Landwirtschaft au chly Induschtry git.

Uf Les Ponts-de-Martel goot en Ysebaan vo La Chaux-de-Fonds uus.

S breite Jurataal isch bim Dorf ganz flach. Wil der Chalchfelse im Undergrund so porös isch, versickeret s Wasser vo de Bärgbech. So isch sid der Yschzyt e grossi Ried- und Turbelandschaft entstande; früener het me do im grosse Styl Turbe gstoche. Die *Tourbière* isch hüt es bedüttends Naturschutzpiet vom Jura und e Landschaft, wo s sech loont se go azluege; si ghört deils der Pro Natura.

## Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 1297 Yywohner 91,7&nbsp;Prozänt Franzesisch as Hauptsproch aagee, 2,9&nbsp;Prozänt Dytsch, 1,7&nbsp;Prozänt Italienisch un 3,6&nbsp;Prozänt anderi Sproche.

Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns Ändi 19./Aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn.

## Bilder

Les-Ponts-de-Martel.jpg|Les Ponts-de-Martel
Martel-Grande-Rue.jpg|Grande Rue, Centre
Martel-Temple.jpg|d Chilche
Martel-Promenade.jpg|Rue de la Promenade


## Literatur
* 

## Weblink

* Website vo Les Ponts-de-Martel
* Histoire: Pourquoi “Les Ponts-de-Martel” ?

## Fueßnote