Bass (Stimmlage)

Als **Bass** (vo , ‚reichlich‘; Pl. *d Bäss*) wörd diè düèfschti Gsangsstimmlaag bezeichnét. Èn Sänger i sèllèrè Stimmlaag wörd eifach *Bass* odder au *Basso* benamst. Nu wènnig Bäss hèn è großes Volumè bi zimli düèfè Döön un eim nõch unnè erwittertè Donumfang, hüfig au è dunkli Färbig. Sèbbi Basssänger bezeichnèt mò au als *Dramatischè Basso Profondo* odder umgangsschprõchlich au als *schwarzè Bass*.

D Bezeichnuig hèt sich mit dè Meeschtimmigkeit uusbildèt, wo mò d Stimm, wo dè Cantus firmus ghaaltè hèt, als Tenor gnennt hèt. Diè zweit Männerschtimm hèt als musikalischer Gegèschpiller vum Tenor znägscht dè Nammè *contratenor* chriègt, isch abber am Aafang uugfäär i dè glychè Laag un Tessitur wiè dè Tenor. Spôter isch dè Donumfang vo dè Komposition uff uugfäär zwei Oktavè un d Stimmè übberènand gschichtet worrè, d Gegèschtimmè sin nõch obbè odder unnè uusgwichè un mò hèt zwǜschè ènèrè hochè Gegèschtimm *contratenor altus* un èrè düèfè Gegèschtimm *contratenor bassus* unterschiddè. Uus sèllè Bezeichnigè hèn sich denn au d Bezeichnigè *Altus* un *Bassus* entwicklèt, wo deilwys au *Basis* gheißè hèt.

Dè Donumfang vo dè Bassschtimm gòt uugfäär vom *F* bis *f’*. Mèngi Partiè volangèd au *E* odder *D*, z.&nbsp;B. Osmin us *[[Die Entführung aus dem Serail|D Entfüürig us èm Serail]]* un Baron Ochs us èm *[[Der Rosenkavalier|Rosèkavalyr]]*. È kräftigs *F* wörd im Haydn sim Oratorium  *[[Die Schöpfung|D Schöpfig]]* i dè Ariè *Nun scheint in vollem Glanze* vorgää, woby sich d Stimm gegèm Orcheschter un dè Kontrafagott klanglich durchsetzè söllèd. Dè Mahler Guschtav hèt im Schlusssatz i sinèrè *[[2. Sinfonie (Mahler)|2. Sinfony]]* für d Bassschtimm vum Chor èn Stimmumfang vo *,B* bis *f1’* notyrt.

È baar Bäss vo dè russischè Chör, wo mò *Oktavischtè* nennè duèt (abgleitet vo dè Oktavè, im ängèrè Sinn "ei Oktavè düèfer“), singèd au ei Oktavè düèfer wiè diè übrigè Bäss, also im Kontrabass, un wechslèd nit i s Bass-Regischter. Sèlli Stimmlaag wörd au (zimlich wènnig) solistisch ygsetzt, è baar Komponischtè hèn für sèlli spezièlli Stimmlaag Soloschtüggle gschribbè (u.&nbsp;a. Solopart im Geischtlichè Chorkonzärt no. 21 vom Dmitri Stepanowitsch Bortnjanski).

Statistisch gsää sin 5&nbsp;% vo dè Männerschtimmè Bäss. Profundi Bäss sin seltè. Schu i dè Schulchör vum 17. un 18. Johrhundert sin guèti Bäss Mangelwar gsi. Dè Michael Praetorius hèt 1619 im Syntagma musicum empfollè, d Schwächi vo dè Bäss mit eim Strychbass zu kompensyrè. Au bim Thomanerchor zuè dè Zyt vum Bach hèt bi dè Ufffüürigè vo A-cappella-Wärch immer è Strychinschtrumänt dè Bass mitgschpillt.

;Spezialisyrti Bass-Stimmfächer:
* Hochè Bass, au Basso cantante dauft
* Charakterbass
* seriösè Bass
* Bassbuffo, für heiteri Opèrèrollè
* Bassbariton isch è Fach zwǜschè Bass un Barydon. Er cha sowoll düèfèrè Barydonpartiè (wiè z.&nbsp;B. Scarpia i dè *[[Tosca]]* odder vyr Bösewicht us *[[Hoffmanns Erzählungen]]*) wiè au höcheri Bassrollè (z.&nbsp;B. Bartolo, van Bett odder Kaspar) singè.

;Berüèmti Bass-Rollè in Opèrè un Oratoriè:
* Osmin, *[[Die Entführung aus dem Serail|D Entfüürig us èm Serail]]* vom Wolfgang Amadeus Mozart
* Don Alfonso, *[[Così fan tutte]]* vom Wolfgang Amadeus Mozart
* Leporello, *[[Don Giovanni]]* vom Wolfgang Amadeus Mozart
* Sarastro, *[[Die Zauberflöte|D Zauberflötè]]* vom Wolfgang Amadeus Mozart
* Der Baron Ochs auf Lerchenau, *[[Der Rosenkavalier|Dè Rosèkavalyr]]* vom Richard Strauss
* Don Basilio, *[[Il barbiere di Siviglia]]* vom Gioachino Rossini
* van Bett, Bürgermeischter, *[[Zar und Zimmermann|Zar un Zimmermaa]]* vom Albert Lortzing
* Rocco, *[[Fidelio]]* vom Ludwig van Beethoven
* Kaspar, *[[Der Freischütz|Dè Freischütz]]* vom Carl Maria von Weber
* Boris Godunow, Titelparty us dè glychnamigè Opèrè vom Modescht Mussorgski
* Don Quichotte, Titelparty us dè glychnammigè Opèrè vom Jules Massenet
* Fiesco, *[[Simon Boccanegra]]* vom Giuseppe Verdi
* Philipp II., *[[Don Carlos (Verdi)|Don Carlos]]* vom Giuseppe Verdi
* Gurnemanz, *[[Parsifal]]* vom Richard Wagner
* Hagen, * [[Götterdämmerung|Götterdämmerig]]* us dè Tetralogy *[[Der Ring des Nibelungen|Der Ring vo dè Nibelungè]]* vom Richard Wagner
* Elias, *[[Elias (Mendelssohn)|Elias]]* vom Felix Mendelssohn Bartholdy (Oratorium)

È Aazaal vo bedütendè Bass-Sänger isch uff dè Lischtè vo berüèmtè Sänger vo klassischer Musig uffgfüürt.

## Luèg au
* Bass
* Generalbass
* Basslinniè

## Aamerkigè un Einzelnõchwyys