open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Klösterle

**Klooschter** (amtlich *Klösterle*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Klostertal) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Klooschter lit a da Alfenz im obara Klooschtertal, underhalb vom Arlberg und Flexapass. D Gmuand ischt uftoalt i vier Dörfar; Klooschter uf 1.072 Meter Seehöhe und 409 Iiwohner, a bez witer hunna uf 1.040 m Danöfa met 113 Bewohner, bi da Arbergtunnel domma uf 1.220 m Langa met 57 Iiwohner und uf 1.410 m lit Stuuba met 84 Bewohner und rund 700 Gäschtebett.

Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 3,1 % Landwirtschaftsfläch, 18,6 % Wald, 50,2 % Alpa, 0,2 % Sidlungsfläche und 27,9 % sunschtige Fläche gsi.

## Gschicht
Klooschter ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1218 als *Clösterlin*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Klooschter ischt dr Florian Morscher.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Klooschter khört zum Bodeseealemannisch.

## Persönlichkaita
* Hannes Schneider (1890–1955), 1907 erschta Schiilehrer am Arlberg und 1920 Gründer vo da erschta Schiischual vo Öschtriich
* Kloschtertaler, a volkstümlechi Musiggruppa, wo vo 1976 bis 2010 internazional ufträta isch

## Weblink

* www.kloesterle.at

## Fuaßnota
Krumbach (Vorarlberg)

**Krumba** (amtlich *Krumbach*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Krumba lit öschtlich vom Bodesee uf 732 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 62,9 % Landwirtschaftsfläch, 31,3 % Wald, 1,1 % Sidlungsfläche und 4,6 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Krumba siand Sulzberg, Riefensberg, Hittisau, Langenegg und Doren.

## Gschicht
Krumba ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1249.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Krumba ischt dr Arnold Hirschbühl.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Krumba khört zum Bodeseealemannisch.

## Literatur
* Eva Maria Feurstein: *Der Wälderspitz*. Bucher Verlag, Hohenems, 2007, ISBN 978-3-902525-42-0.

## Weblink

* www.krumbach.at

## Fuaßnota
Langen bei Bregenz

**Lange** (amtlich *Langen bei Bregenz*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Lange lit im Vorarlberg Rhiital. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 40,9 % Landwirtschaftsfläch, 53,7 % Wald, 1,7 % Alpa, 0,7 % Sidlungsfläche und 3,0 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Lange siand Möggers, Scheidegg, Eichenberg, Lochau, Bregenz, Sulzberg, Buch, Alberschwende und Doren.

## Gschicht
Lange 1422 ischt am Hirschberg a Dominikanerinnakloschter gründt worra.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Lange ischt dr Josef Kirchmann.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Lange khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.langen.at

## Fuaßnota
Langenegg

**Langenegg** ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Langenegg lit südöschtlich vom Bodesee. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 58,3 % Landwirtschaftsfläch, 36,9 % Wald, 1,0 % Sidlungsfläche und 3,9 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Langenegg siand Doren, Krumbach, Hittisau, Lingenau und Alberschwende.

## Gschicht
Langenegg ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1249.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Langenegg ischt dr Kurt Krottenhammer.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Langenegg khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.langenegg.at

## Fuaßnota
Laterns

**Latärns** (amtlich *Laterns*) ischt a Gmuand im Bezirk Fealkirch (Region Laternsertal) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Latärns lit im Laternsertal und goht bis zum Furkajoch (1761 m) uffi, wo ma im Summer uf Damülsch dori fahre ka. Vorna im Tal, wämma vu Batschuns ihi kunnt, ischt s Dorf Latärns (amtlich ischt da dä *Wahlsprengel Thal*), dänna kunnt Bonacker, nohär Innerlatärns und gaanz dinna ischt no s Bädle. Z Tal ussi flüsst d Frutz. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 11,6 % Landwirtschaftsfläch, 40,1 % Wald, 46,2 % Alpa, 0,2 % Sidlungsfläche und 1,8 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Latärns siand Dorabira, Damülsch, Blons, Sanggerold, Thüringerbärg, Schnifis, Dünserbärg, Öbersaxa, Rankl und Zwüschawasser.

## Gschicht
Latärns ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1177 als *Montem Clauturni*. Am Aafang vom 14. Johrhundert hond sich Walser aagsidlat.

## Wappa
Im 1936 hot da „Zimbapfarrer" Gebhard Wendelin Gunz för d Gmoand Latärns a Wappa entworfa, wo s Kantoaswappa vom Wallis as Grundlag hot. S ischt s erschta gsii vo dära Art im Voralbäarg und s git a Gnemigung vom Wallisser Staatsrot.

 Wappen at laterns.png|Latärns
 Wappen Wallis matt.svg|Wallis


## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Latärns ischt dr Gerold Welte.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Latärns khört zum Walserdütsch.

## Weblink

* www.laterns.at

## Fuaßnota
Lauterach (Vorarlberg)

**Luterach** (amtlich *Lauterach*) ischt a Marktgmuand im Bezirk Breagaz (Region Rhiital) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Luterach lit südlich vom Bodesee uf 412 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 76,2 % Landwirtschaftsfläch, 0,1 % Wald, 11,8 % Sidlungsfläche und 12,0 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Luterach siand Bregenz, Wolfurt, Dornbirn, Lustenau, Fußach und Hard.

## Gschicht
Luterach ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 853 als *Lutaraha*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Luterach ischt dr Elmar Rhomberg.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Luterach khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.lauterach.at

## Fuaßnota
Lech (Vorarlberg)

**Lääch** (amtlich *Lech*) ischt a Gmääind im Bezirk Bludaz (Region Arlberg) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Lääch liit 1444 Meter hoh. Vo schinem Gmääindsbiet sind im Jåhr 1996 3 % Landwirtschaftsflächi, 10,9 % Wåld, 72,5 % Ålpa, 0,4 % Sidligsflächi und 13,2 % wiiteri Flächi gsi.

## Gschicht
Lääch ischt im 13./14. Jåhrhundert vo Walser gründt worda.

## Wirtschaft
Früander het ma am Lääch puuret. Hüt ischt äs a gäära bsuachta internationala Skisportort. Äs git dött 340 km Skipischta, 200 km Tourenabfahrta und 97 Lift und Sääilbahna.

## Verwaltig
Dr Bürgermääischter am Lääch ischt dr Ludwig Muxel.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Lääch khöört zum Walsertüütsch.

## Lüüt
* Trude Jochum-Beiser (* 1927), Skirännlöuferi

## Weblink

* www.gemeinde.lech.at

## Fuaßnota
Bildstein

**Bildstein** chan folgendes bedüte:
* Bildstein (Vorarlberg), a Gmoand im Vorarlbearg, Öschtriich
* Maria Bildstein, en Wallfahrtsort bi Benke SG, Schwiz
* Bildstein AI, en Alp bi Eggerstande, Bezirk Rüüti AI, Schwiz

**Bildstein** isch de Familiename vo folgende Persone:
* Barbara Bildstein, Geburtsname vo de Barbara Höfler (* 1938), dütschi Ärzti
* Emil Bildstein (* 1931), en dütsche Wasserballspiller
* Irene Bildstein, Geburtsname vo de Irene Vogt (* 1956), öschtriichischi Politikeri (FPÖ)
* Johann Michael Beer von Bildstein (1696–1780), en öschtriichische Baumeischter
* Kurt Bildstein (* 1928), en dütsche Kunstmooler
* Sepp Bildstein (1891–1970), en öschtriichische Skisportler
* Stephan Bildstein (1751–nach 1809), en dütsche Mooler

**Bildstein** haissed folgendi geografische Objekt:
* Burg Bildstein, en ehemolegi Burg uf de „Bildsteinfluh“ i de Nöchi vo Oberbildstein, eme Wyler vom Ortstail Urberg i de Gmaind Dachsberg, Bade-Würtebärg
* Bildstein Pass (705&nbsp;m), i de Gmaind Freiamt, Bade-Würtebärg
* de högschti Uussichtspunkt (1 134&nbsp;m) vom Schluchtestaig im Südschwarzwald, lueg Schluchtestaig, Vierti Etappe

**Lueg au:**
* Bildstein von Priediens, en archäologische Fund
* Gotländische Bildsteine
* Runenstein, wird au als Bildstai bezaichnet
* Bilstein
Lingenau

**Lingenou** (amtlich *Lingenau*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Lingenou lit südöschtlich vom Bodesee uf 685 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 63,4 % Landwirtschaftsfläch, 29,3 % Wald, 1,9 % Sidlungsfläche und 5,4 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Lingenou siand Langenegg, Hittisau, Egg und Alberschwende.

## Gschicht
Lingenou ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1227 als *Lindigenowe*.

## Verwaltig
D Bürgermoascha vo Lingenou ischt da Philip Fasser.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Lingenou khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.lingenau.at

## Fuaßnota
Lochau

**Loche** (amtlich *Lochau*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Leiblachtal) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Loche lit öschtlich vom Bodesee uf 416 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 39,4 % Landwirtschaftsfläch, 47,9 % Wald, 8,8 % Sidlungsfläche und 3,9 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Loche siand Hörbranz und Bregenz.

## Gschicht
Loche ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1186 als "de Lochin" .

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Loche ischt dr Michael Simma.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Loche khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.lochau.at

## Fuaßnota
Lorüns

**Lorüns** ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz z Vorarlberg im Öschtriich.

## Geografi
Lorüns lit uf 583 Meter Höhe zwüschat em Rätikon und em Verwall. Es ischt da erscht Ort, wäm ma vu Bludaz i s Muntafuu ihi fahrt.

## Gschicht
Lorüns ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1430 als *Aruns* (1423 *Arüns*, 1442 *Laruns*, 1522 *Larüns*, 1630 *Lorüns*).

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Lorüns ischt dr Lothar Ladner.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Lorüns khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.loruens.at
Ludesch

**Ludesch** ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Walgau) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Ludesch lit am südöschtliche Ufer vo dr Lutz im Walgau, am Iigang zum Große Walsertal. S Ortszentrum lit uf 555 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 49,6 % Landwirtschaftsfläch, 39,7 % Wald, 0,5 % Alpa, 4,8 % Sidlungsfläche und 5,3 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Ludesch siand Thüringerberg, St. Gerold, Raggal, Thüringen, Bludesch, Nenzing und Nüziders

## Gschicht
Ludesch khört sit 1804 zua Öschtriich.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Ludesch ischt dr Dieter Lauermann.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Ludesch khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.ludesch.at

## Fuaßnota
Mittelberg (Vorarlberg)

**Mittelberg** (amtlich *Mittelberg*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Kloawalsertal) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Mittelberg lit in dr Allgäuer Alpe im Kloawalsertal. A Stroß git s in s Tal nur vo Dütschland her. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 10,7 % Landwirtschaftsfläch, 30,7 % Wald, 37,7 % Alpa, 1,1 % Sidlungsfläche und 19,8 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Mittelberg siand Oberstdorf, Egg, Bezau, Schoppernau, Schröcken und Warth.

## Gschicht
Mittelberg ischt im Johr 1270 vo Walser gründt worra.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Mittelberg ischt dr Andi Haid.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Mittelberg khört zum Walserdütsch.

## Weblink

* gde-mittelberg.at

## Fuaßnota
Möggers

**Meekarsch** (amtlich *Möggers*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Leiblachtal) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Meekarsch lit im Leiblachtal an dr Grenze zua Dütschland. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 53,2 % Landwirtschaftsfläch, 43,4 % Wald, 0,5 % Sidlungsfläche und 2,9 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Meekarsch ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1591 als *Hof zem oggers der Herren von Weiler*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Meekarsch ischt dr Georg Bantel.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Meekarsch khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.moeggers.at

## Fuaßnota
Mellau

**Melle** (amtlich *Mellau*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Melle lit im Breagazerwald uf 688 Meter Höhe an dr Breagazer Ach. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 7,9 % Landwirtschaftsfläch, 36,5 % Wald, 41,2 % Alpa, 0,4 % Sidlungsfläche und 14,0 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Melle ischt us ra Vorsäßsidlig vo Schwarzenberger Buura entstanda, wo im 13. Jh. in dr Au a Kapelle bout hond.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Melle ischt dr Tobias Bischofberger.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Melle khört zum Bodeseealemannisch.

## Literatur
*  

## Weblink

* www.mellau.at

## Fuaßnota
Nüziders

**Nüzigers** (amtlich *Nüziders*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Walgau) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Nüzigers lit uf 562 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 21,2 % Landwirtschaftsfläch, 57,9 % Wald, 12,2 % Alpa, 3,4 % Sidlungsfläche und 5,3 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Nüzigers ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 820 als *Vicus Nezudene*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Nüzigers ischt sit 2006 dr Peter Neier.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Nüzigers khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.nueziders.at

## Fuaßnota
Raggal

**Rakool** (amtlich *Raggal*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Großes Walsertal) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Rakool lit uf 1.015 Meter Höhe im Große Walsertal. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 13,1 % Landwirtschaftsfläch, 36,0 % Wald, 49,6 % Alpa, 0,3 % Sidlungsfläche und 1,0 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Rakool ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1387 als *Rungäl*. Ab ca. 1300 hond si Walser in dr Region aagsidlat.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Rakool ischt dr Hermann Manahl.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Rakool khört zum Walserdütsch.

## Weblink

* www.raggal.at

## Fuaßnota
Rankweil

**Rããnkl** (amtlich *Rankweil*) ischt a Marktgmuand im Bezirk Fealkirch (Region Rhiital) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Rããnkl lit im obere Rhiital uf 468 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 45,7 % Landwirtschaftsfläch, 30,4 % Wald, 15,0 % Sidlungsfläche und 8,8 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Rããnkl siand Koblach, Röthis, Sulz, Zwischenwasser, Laterns, Übersaxen, Satteins, Göfis, Feldkirch und Meiningen.

## Gschicht
Rããnkl ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 842.

## Verwaltig
D Bürgermöaschtre vo Rããnkl ischt d Katharina Wöß-Krall.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Rããnkl khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.rankweil.at

## Fuaßnota
Meiningen (Vorarlberg)

**Moanege** (amtlich *Meiningen*) ischt a Gmuand im Bezirk Fealkirch (Region Rhiital) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Moanege lit uf 425 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 57,4 % Landwirtschaftsfläch, 16,6 % Wald, 11,0 % Sidlungsfläche und 15,1 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Moanege ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1127 als *Maningus*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Moanege ischt dr Thomas Pinter.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Moanege khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.meiningen.at

## Fuaßnota
Reuthe

**Rüte** (amtlich *Reuthe*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Rüte lit südöschtlich vom Bodesee uf 650 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 21,3 % Landwirtschaftsfläch, 51,9 % Wald, 18,9 % Alpa, 0,5 % Sidlungsfläche und 7,4 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Rüte siand Schwarzenberg, Andelsbuch, Bezau, Bizau, Schnepfau, Mellau und Dornbirn.

## Gschicht
D Habsburger händ dr Ort amol vom Tirol und amol vo Vorderöschtriich (Friburg) us regiert. Vo 1805 bis 1814 heat der Ort zua Bayern khört, denn wider zua Öschtriich. Zum Bundesland Vorarlbearg khört Rüte sit dr Gründung 1861. Vo 1945 bis 1955 ischt Toal vo dr französchie Bsatzungszone gsi.

## Verwaltig
D Bürgermoaschtrin vo Rüte ischt d Bianca Moosbrugger-Petter.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Rüte khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.reuthe.at

## Fuaßnota
Röns

**Rös** (amtlich *Röns*) ischt a Gmuand im Bezirk Fealkirch (Region Walgau) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Rös lit uf 610 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 52,1 % Landwirtschaftsfläch, 36,8 % Wald, 6,9 % Sidlungsfläche und 4,2 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Rös ischt zum erschte Mol gnennt worra um 842.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Rös ischt dr Michael Ammann. Er isch vo dr Gmuandsvertreatung vo Röns am 19. Juni 2019 zum Nochfolger vom langjöhriga Bürgermoaschter Anton Gohm gwählt worra.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Rös khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.roens.at

## Fuaßnota
Riefensberg

**Rüüfeschbearg** (amtlich *Riefensberg*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Rüüfeschbearg lit südlich vom Bodesee uf 781 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 50,9 % Landwirtschaftsfläch, 32,2 % Wald, 13,8 % Alpa, 0,6 % Sidlungsfläche und 2,4 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Rüüfeschbearg siand Sulzberg, Krumbach, Hittisau und Oberstaufen.

## Gschicht
Rüüfeschbearg ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1249 in als *rivinsperc*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Rüüfeschbearg ischt dr Ulrich Schmelzenbach.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Rüüfeschbearg khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.riefensberg.at

## Fuaßnota
Nenzing

**Nenzig** (amtlich *Nenzing*) ischt a Marktgmuand im Bezirk Bludaz (Region Walgau) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Nenzig lit uf 533 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 15,5 % Landwirtschaftsfläch, 32,0 % Wald, 39,2 % Alpa, 0,9 % Sidlungsfläche und 12,4 % sunschtige Fläche gsi.

Ortsdoal vo dr Gmuand siand Nenzing-Dorf, Beschling, Latz, Gurtis, Roßnis, Halden, Rungeletsch, Motten, Mariex un Heimat.

## Gschicht
Nenzig ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 826 als *Nancinengos*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Nenzig ischt dr Florian Kasseroler.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Nenzig khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.nenzing.at

## Fuaßnota


yyyy
Röthis

**Röötis** (amtlich *Röthis*) ischt a Gmuand im Bezirk Fealkirch (Region Rhiital) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Röötis lit Vorarlberger Vorderland uf 508 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 34,9 % Landwirtschaftsfläch, 32,7 % Wald, 16,5 % Sidlungsfläche und 15,8 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Röötis siand Klaus, Weiler, Viktorsberg, Zwischenwasser, Sulz, Rankweil und Koblach.

## Gschicht
Röötis ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 842 als *Rautena*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Röötis ischt dr Thomas Bachmann.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Röötis khört zum Bodeseealemannisch.

## Literatur
* Karl Heinz Burmeister (Hrsg.): *Röthis. Geschichte und Gegenwart*. Röthis: Gemeinde Röthis, 1982, 502 S., ISBN 3-85430-017-4

## Weblink

* www.roethis.at

## Fuaßnota
Sankt Anton im Montafon

**Sant Antööni** (amtlich *Sankt Anton im Montafon*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Montafon) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Sant Antööni lit im Montafon. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 17,5 % Landwirtschaftsfläch, 64,9 % Wald, 1,2 % Sidlungsfläche und 16,4 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Sant Antööni ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1412.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Sant Antööni ischt dr Raimund Schuler.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Sant Antööni khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.sankt-anton-im-montafon.at

## Fuaßnota
Sankt Gallenkirch

**Sakalekilke** (amtlich *Sankt Gallenkirch*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Montafon) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Sakalekilke lit im Montafon uf 878&nbsp;Meter Höhe an dr Ill. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 5,9 % Landwirtschaftsfläch, 24,0 % Wald, 58,9 % Alpa, 0,4 % Sidlungsfläche und 10,8 % sunschtige Fläche gsi. 

En Ortsteil isch Gargälle.

## Gschicht
Sakalekilke ischt 1483 a eigenständigi Pfarrei worra.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Sakalekilke ischt dr Josef Lechthaler.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Sakalekilke khört zum Bodeseealemannisch.

## Literatur
* Josef Zurkirchen: *Heimatbuch St. Gallenkirch - Gortipohl - Gargellen.* 2. Auflage 1997. ISBN 3-85430-101-4

## Weblink

* www.gemeinde.stgallenkirch.at

## Fuaßnota
Sankt Gerold

**Klooschterbèrg** (amtlich *Sankt Gerold*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Großes Walsertal) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Klooschterbèrg lit uf 920 Meter Höhe im Große Walsertal. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 16,5 % Landwirtschaftsfläch, 35,7 % Wald, 45,5 % Alpa, 0,5 % Sidlungsfläche und 1,9 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Klooschterbèrg siand Blons, Raggal, Thüringerberg und Laterns.

## Gschicht
Klooschterbèrg ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr Dr erschte Sidler ischt um 950 dr Einsidler Gerold vom Großwalsertal gsi. Über siim Grab ischt a Kloschter entstanda, Propschtei St. Gerold. D Wallfahrtskilcha ischt 1313 gweiht worra. Im 14. Johrhundert hond sich Walser aagsidlat.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Klooschterbèrg ischt dr Bruno Summer.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Klooschterbèrg khört zum Walserdütsch.

## Weblink

* www.st-gerold.at

## Fuaßnota
Schnifis

**Schnüfis** (amtlich *Schnifis*) ischt a Gmuand im Bezirk Fealkirch (Region Walgau) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Schnüfis lit uf 657 Meter Höhe südlich vom Schnifner Berg. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 39,4 % Landwirtschaftsfläch, 38,0 % Wald, 14,8 % Alpa, 4,1 % Sidlungsfläche und 3,7 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Schnüfis ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 820 als *Senobium*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Schnüfis ischt dr Anton Mähr.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schnüfis khört zum Bodeseealemannisch.

## Literatur
*  

## Weblink

* www.schnifis.at

## Fuaßnota
Schoppernau

**Schoppernou** (amtlich *Schoppernau*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Schoppernou lit öschtlich vom Bodesee uf 852 Meter Höhe an dr Breagazer Ach. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 3,8 % Landwirtschaftsfläch, 27,6 % Wald, 45,3 % Alpa, 0,2 % Sidlungsfläche und 23,0 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Schoppernou siand Au, Mittelberg, Schröcken, Bezau und Sonntag.

## Gschicht
Schoppernou ischt zum erschte Mol gnennt worra im im 15. Johrhundert als *Schapernow*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Schoppernou ischt dr Walter Beer .

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schoppernou khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.schoppernau.at

## Fuaßnota
Schröcken

**Schrecke** (amtlich *Schröcken*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Schrecke lit am Tannberg südöschtlich vom Bodesee uf 1269 Meter Höhe, am Fuaß vom Hochtannbergpass. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 3,8 % Landwirtschaftsfläch, 14,9 % Wald, 57,1 % Alpa, 0,3 % Sidlungsfläche und 24,0 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Schrecke siand Schoppernau, Mittelberg, Warth, Lech und Sonntag.

## Gschicht
Schrecke ischt um 1300 vo Walser gründt worra.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Schrecke ischt dr Herbert Schwarzmann.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schrecke khört zum Walserdütsch.

## Weblink

* walsergemeinden.at

## Fuaßnota
Schruns

**Schruu** (amtlich *Schruns*) ischt a Marktgmuand im Bezirk Bludaz (Region Montafon) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Schruu lit uf 690 Meter Höhe im Montafon an dr Litz, eme Neabefluss vo dr Ill. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 25,0 % Landwirtschaftsfläch, 44,8 % Wald, 19,6 % Alpa, 3,2 % Sidlungsfläche und 7,4 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Schruu siand Bartholomäberg, Silbertal, Sankt Gallenkirch und Tschagguns.

## Gschicht
Schruu ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1317 als *Schirun* (1400 *Scherun*, 1410 *St. Josen in Schiruns*, 1430 *Schruns*).

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Schruu ischt dr Jürgen Kuster.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schruu khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.schruns.at

## Fuaßnota
Schnepfau

**Schneapfe** (amtlich *Schnepfau*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Schneapfe lit im hintere Breagazerwald südöschtlich vom Bodesee uf 734 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 19,2 % Landwirtschaftsfläch, 43,4 % Wald, 22,8 % Alpa, 0,4 % Sidlungsfläche und 14,2 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Schneapfe siand Bizau, Au, Mellau und Reuthe.

## Gschicht
Schneapfe ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1280 mit Hirschau als *Hirzowe et Snephowe*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Schneapfe ischt dr Robert Meusburger.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schneapfe khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.schnepfau.at

## Fuaßnota
Schwarzenberg (Vorarlberg)

**Schwarzabearg** (amtlich *Schwarzenberg*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Schwarzabearg lit südlich vom Bodesee im mittleren Breagazerwald uf 696 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 29,7 % Landwirtschaftsfläch, 45,4 % Wald, 20,5 % Alpa, 1,1 % Sidlungsfläche und 3,2 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Schwarzabearg siand Alberschwende, Egg, Andelsbuch, Reuthe und Dornbirn.

## Gschicht
Schwarzabearg ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1270 als *Swa(r)zinberch*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Schwarzabearg ischt dr Armin Berchtold.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schwarzabearg khört zum Bodeseealemannisch.

## Lüt
* Angelika Kauffmann (1741–1807), e Mooleri vom Klassizismus, hät z Schwarzebearg gwohnt

## Weblink

* www.schwarzenberg.at

## Fuaßnota
Schlins

**Schliis** (amtlich *Schlins*) ischt a Gmuand im Bezirk Fealkirch (Region Walgau) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Schliis lit nördlich vo dr Ill am Nordrand vom Walgau uf 502 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 48,4 % Landwirtschaftsfläch, 32,9 % Wald, 11,1 % Sidlungsfläche und 7,6 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Schliis ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 820.

## Verwaltig
D Bürgermoeschtr vo Schliis ischt sit 2020 dr Wolfgang Lässer vo dr ÖVP.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schliis khört zum Bodeseealemannisch.

## Literatur
*  

## Weblink

* www.schlins.at

## Fuaßnota
Schwarzach (Vorarlberg)

**Schwarza** (amtlich *Schwarzach*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Rhiital) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Schwarza lit südlich vom Bodesee uf 433 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 51,1 % Landwirtschaftsfläch, 28,1 % Wald, 13,6 % Sidlungsfläche und 7,1 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Schwarza siand Wolfurt, Bildstein und Dornbirn.

## Gschicht
Schwarza ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1249 *Swarzahe*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Schwarza ischt sit 2019 dr Thomas Schierle vo dr Lischte *FÜR Scharzach*.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Schwarza khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.schwarzach.at

## Fuaßnota
Silbertal

**Taal** (amtlich *Silbertal*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Montafon) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Taal lit im Montafon im Silbertal in dr Verwallgruppe uf 889 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 3,8 % Landwirtschaftsfläch, 30,8 % Wald, 39,1 % Alpa, 0,2 % Sidlungsfläche und 26,1 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Taal siand Bartholomäberg, Dalaas, Klösterle, Schruns, St. Anton am Arlberg, St. Gallenkirch und Gaschurn.

## Gschicht
Bis um 1600 ischt im Tal Silberbergbou betriba worra.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Taal ischt dr Thomas Zudrell.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Taal khört zum Walserdütsch.

## Weblink

* www.silbertal.eu

## Fuaßnota
Sibratsgfäll

**Sibetskfell** (amtlich *Sibratsgfäll*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Sibetskfell lit südlich vom Bodesee uf 929 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 14,6 % Landwirtschaftsfläch, 46,1 % Wald, 33,9 % Alpa, 0,2 % Sidlungsfläche und 5,2 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Sibetskfell siand Hittisau, Egg, Balderschwang und Oberstdorf.

## Gschicht
A ständige Sidlig hot s erscht ab em 18. Jh. gea.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Sibetskfell ischt dr Konrad Stadelmann.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Sibetskfell khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.sibra.at

## Fuaßnota
Reconquista

D **Reconquista** ([] bzw. [], kastilisch und portugiisisch „Zruggeroberig“, katalanisch *reconquesta* [rekoŋˡkesta] bzw. [rəkuŋˡkestə], dütsch sälte *Rekonquista,* ) isch die spanischi und portugiisischi Bezäichnig für d Zruggeroberig vo dr Iberische Halbinsle dur die christlige Noochkomme vo dr Bevölkerig vom Westgoteriich. In dr Zit vo 711 bis 719 häi muslimischi Erooberer us Nordafrika – Araber und Berber – s Westgoteriich vernichdet und fast die ganzi Iberischi Halbinsle erooberet as Däil vo dr Islamische Expansion. 718 het e Rebellion vo Christe gege die muslimischi Herrschaft in Asturie aagfange und mit ere d Reconquista. D Reconquista isch im Joor 1492 z Änd gange, wo s Emirat vo Granada as dr letscht muslimisch Staat gfalle isch, und d Verdriibig vo de Juude us Spanie aagfange het.

Dr Begriff *Reconquista* isch im Middelalter uf dr Iberische Halbinsle nonig verwändet worde; er isch erst in dr Nöizit vo dr französische Forschig iigfüert worde und isch denn au in dr spanische Gschichtsschriibig brucht worde. Mä dänggt, ass dr Begriff im Joor 1080 zum erste Mol vom portugiisische Mozaraber Sesnando Davides in sine strategische Ufzäichnige brucht worde isch.

Die ganzi Epoche vo dr *Reconquista* isch nit nume vo dr Usenandersetzig zwüschen Christe und Muslime brägt gsi, sondern in wite Däil au vo Komflikt innerhalb vo de bäide Laager, mänggisch mit Verbündete vo dr andere Site.

## Litratuur
* Simon Barton, Richard Fletcher: *The world of El Cid: chronicles of the Spanish reconquest.* Manchester University Press, Manchester, 2000, ISBN 0-7190-5225-4
* Alexander Pierre Bronisch: *Reconquista und Heiliger Krieg – die Deutung des Krieges im christlichen Spanien von den Westgoten bis ins frühe 12. Jahrhundert*. Aschendorff, Münster 1998, ISBN 3-402-05839-1.
* Miguel-Angel Caballero Kroschel: *Reconquista und Kaiseridee. Die iberische Halbinsel und Europa von der Eroberung Toledos (1085) bis zum Tod Alfonsos X. (1284)*. Krämer, Hamburg 2008, ISBN 978-3-89622-090-5
* Gottfried Liedl: *Al-Hamra’. Zur spanisch-arabischen Renaissance in Granada.*, Turia+Kant, Wien 1990 und 1993
* Gottfried Liedl: *Al-Farantira: Die Schule des Feindes. Zur spanisch-islamischen Kultur der Grenze.* , Turia+Kant, Wien 1997–2006
* Klaus Herbers: *Geschichte Spaniens im Mittelalter*. Kohlhammer, Stuttgart 2006, ISBN 3-17-018871-2.
* Derek William Lomax: *Die Reconquista. Die Wiedereroberung Spaniens durch das Christentum*. Heyne, Münche 1980, ISBN 3-453-48067-8.
* Philippe Sénac: *La frontière et les hommes (VIIIe – XIIIe siècle), le peuplement musulman au nord de l’Ebre et les débuts de la reconquête aragonaise*. Maisonneuve et Larose, Bariis 2000, ISBN 2-7068-1421-7.

## Weblinks

* ''La Reconquista dans l’histoire ibérique'' vom Historiker Philippe Conrad
* ''El Cid,'' IMDB – die Zeit der Reconquista / Conquista mit der Entscheidungsschlacht von 1212 wird im Film *El Cid* populär thematisiert, dargestellt und aufgearbeitet.

## Fuessnoote
Lex Romana Visigothorum

D ***Lex Romana Visigothorum*** (S römische Gsetzbuech vo de Westgoote) vo 506, au ***Breviarium Alarici(anum)*** (S Brevier vom Alarich), isch e bedütendi Zämmestellig vo Kaisererläss und juristische Erklärige. D *Lex Romana Visigothorum* isch e Zämmefassig vom weströmische Wulgarrächt und het bis in s Hoochmiddelalter in Südwestöiropa Bedütig gha.

## Wie s entstande isch
Si isch am Aafang vom 6. Joorhundert under dr Bezäichnig „Lex“ im Westgooteriich (*Lex Romana Visigothorum*) und im Burgunderiich (*[[Lex Romana Burgundionum]]*) in dr Form vo Uszüüg us eltere juristische Schrifte zämmegstellt worde,  het fast nume römischs Rächt enthalte und isch woorschinlig nume für die romanischi Bevülkerig gültig gsi, wo denn im äigentlige Sinn nüme römisch gsi isch. D Gsetzerlass bzw. d Bestätigunge vom Rächt, wo bis denn gulte het, stöön woorschinlig im Zämmehang mit de chriegerische Usenandersetzige zwüsche de germanische Noochfolgerriich uf em Boode vom ufglööste Römische Riich; as Rächtssicherige isch s iiri Rolle gsi, bi dr katholische Chille und für Understützig bi dr iihäimische Bevölkerig für d Obrikäit z wärbe.

## Dr Inhalt
D *Lex Romana Visigothorum* bestoot us:

* Sächzää Büecher vom *[[Codex Theodosianus]]*
* D Nowälle vom
** Theodosius II.,
** Valentinian III.,
** Markian,
** Majorian und
** Libius Severus,
* D *Institutiones* vom Gaius,
* Fümf Büecher vo de *Sententiae Receptae* vom Iulius Paulus;
* Drizää Kapitel us em Gregorianische Codex
* Zwäi Kapitel us em Hermogenianische Codex
* E Fragmänt vom erste Buech vo de *Responsa* vom Papinian

## Kwelle
* Gustav Hänel: *Lex Romana Visigothorum.* Teubner, Berlin 1849 (Noochdruck: Scientia Verlag, Aalen 1962).

## Weblingg

* Alti Usgoob: Codicis legum Wisigothorum libri XII (1579)
* Die ''lex Romana Visigothorum'' in der '''', Handschriftendatenbank zum weltlichen Recht im Frankenreich (Karl Ubl, Universidäät z Köln).
Zwangstaufe

E **Zwangsdaufi** isch e Daufi gegen e Wille vo däm wo dauft wird. In dr christlige Theologii wird fast vo allne bestritte, ass e Zwangsdaufi gültig isch. Im Lauf vo dr Gschicht vom Christedum isch s aber äinewääg immer wider emol zu Zwangsdaufene cho, sigs us machtpolitische oder us chillepolitische Inträsse.

Öb e Chinderdaufi e Zwangsdaufi sig, isch innerhalb vo de christlige Konfessione und zwüschen ä zum Däil theologisch umstritte. Es git mänggi freichirchligi Grubbe wie die Daufgsinnte, wo sä as Zwangsdaufi ableene, wil si vollzooge wird, ooni dass dr Döifling si usdrücklige Wille erkläärt.

No bis in d Middi vom Joorhundert het mä s z Dütschland und in Ööstriich mit Chinder vo Eltere gmacht, wo zum Bischbil Juude, Baptiste oder Atheiste gsi si und iiri Chinder wäge iirer wältaaschaulige oder religiööse Überzüügig nid häi welle lo daufe.

## Litratuur
* Lutz E. von Padberg: *Christianisierung im Mittelalter.* Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2006, ISBN 3-8062-2006-9.

## Weblingg
* Papst Pius IX. zur Zwangstaufe und Entführung eines jüdischen Jungen (PDF-Datei; 1,21 MB)

## Fuessnoote
Sonntag (Vorarlberg)

**Soontig** (amtlich *Sonntag*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Großes Walsertal) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Soontig lit im Große Walsertal uf 888 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 6,2 % Landwirtschaftsfläch, 27,5 % Wald, 44,7 % Alpa, 0,1 % Sidlungsfläche und 21,5 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Soontig ischt zum im 14. Johrhundert vo Walser gründt worra.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Soontig ischt dr Franz-Ferdinand Türtscher.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Soontig khört zum Walserdütsch.

## Weblink

* www.sonntag.info

## Fuaßnota
Stallehr

**Stallehr** ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz z Vorarlberg im Öschtriich.

## Geografi
Stallehr lit uf 600 Meter Höhe, am Uusgang vom Kloschtertal, korz vor d Alfenz i d Ill mündat. Us historischa Gründ wörd da Ort manchmol o zum Muntafuu grächnat.

## Gschicht
Stallehr ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1355 (1394 *Stallär*, 1497 *Stallör*, 1531 *Stallara*, 1646 *Stallehrs*, 1792 *Stallühr*, 1802 *Stallehr*).

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Stallehr ischt dr Matthias Luger.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Stallehr khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.stallehr.at
Sulz (Vorarlberg)

**Sulz** (amtlich *Sulz*) ischt a Gmuand im Bezirk Fealkirch (Region Rhiital) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Sulz lit uf 495 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 66,1 % Landwirtschaftsfläch, 5,0 % Wald, 13,6 % Sidlungsfläche und 15,3 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Sulz siand Röthis, Zwischenwasser und Rankweil.

## Gschicht
Sulz ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr um 850 als *Sulles*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Sulz ischt dr Karl Wutschitz.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Sulz khört zum Bodeseealemannisch.

## Literatur
* Bernhard Purin: *Die Juden von Sulz. Eine jüdische Landgemeinde in Vorarlberg 1676–1744.* Studien zur Geschichte und Gesellschaft Vorarlbergs 9, Bregenz: Vorarlberger Autorengesellschaft 1991; ISBN 3-900754-11-X.

## Weblink

* www.gemeinde-sulz.at

## Fuaßnota
Hispanien

**Hispanie** (iidütscht) oder **Hispania** isch in dr Antike dr latiinisch Naame für die Iberischi Halbinsle gsi. Au die römisch Browinz dörte und in dr Spootantike d Diözese häi eso ghäisse. 

## Etymologii
Es isch mööglig, ass dr Naame *Hispania* vom fönizische Usdruck *I-Shapan-im* (s Land vo de Schliefer) chunnt, wil d Fönizier d Chüngeli, wo si dört gsee häi, für Schliefer ghalte häi; die het s dört aber nie gee. E römisch-müthologischi Dütig noch em Plinius und em Plutarch säit, ass d Bezäichnig uf e Gott Pan zruggoot, wo zämme mit em Bacchus Iberie erooberet häig und denn vom Bacchus dört as Statthalter zrugggloo worde sig.

En anderi Erklärig macht e Beziejig zum Oobestärn; die Alte Grieche häige für s Land Hispanie, wil s wit äwag am westlige Ändi vom Middelmeer gsi isch, dr Name Hesperia brucht, aagleent an dr Oobestärn Hesperos, wo am westlige Oobehimmel erschint.

## Litratuur
* Walter Trillmich und Annette Nünnerich-Asmus (Hrsg.): *Hispania Antiqua – Denkmäler der Römerzeit.* von Zabern, Mainz 1993, ISBN 3-8053-1547-3

## Weblingg

* HISPANIA: A Map of Roman Spain and Portugal.
* 
*
Sulzberg (Vorarlberg)

**Sùlzbearg** (amtlich *Sulzberg*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Sùlzbearg lit uf em Rugge vom 1041 hoche glichnamige Bearg, im Norde vom Breagazerwald. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 64,8 % Landwirtschaftsfläch, 31,3 % Wald, 0,8 % Sidlungsfläche und 3,2 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Sùlzbearg siand Oberreute und Oberstaufen.

## Gschicht
Sùlzbearg ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1249 als *Sulzeberg* (um 1400 *uff dem Sultzberg*).

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Sùlzbearg ischt dr Helmut Blank.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Sùlzbearg khört zum Bodeseealemannisch.

## Persönlichkeita
*Söhn und Töchtr:*
* Johann Conrad Blank (* 1757 Sulzberg (Vorarlberg); † 1827 z'Wien); österriichischa Abbé, k.k. Rat und Mathematiker.
* Konrad Blank (* 1931), österriichischa Politiker (ÖVP), ehemaliger Landesrat und Landtagsabgeordneter

*Lüt mit nam Bezug zum Ort:*
* Alois Negrelli, Ritter von Moldelbe (* 1799 in Fiera di Primiero; † 1858 in Wien) an österriichischa Ingenieur und Pionier vum Verkehrsbau, der bey da Planungsphase für da Bou vom Suezkanals a entschidene Rolle gspielt hot, war ou Architekt für da Neubou vo da Pfarrkirche vu Sulzberg (1828–1829) im Empirestil.

## Weblink

* www.sulzberg.at

## Fuaßnota
Tschagguns

**Tschagguu** (amtlich *Tschagguns*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Montafon) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Tschagguu lit im Montafon uf ere Höhe vo 650 bis 1.200 Meter. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 10,8 % Landwirtschaftsfläch, 29,3 % Wald, 40,7 % Sidlungsfläche und 19,2 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Tschagguu ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1431.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Tschagguu ischt dr Herbert Bitschnau.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Tschagguu khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.tschagguns.at

## Fuaßnota
Übersaxen

**Übersaaxe** (amtlich *Übersaxen*) ischt a Gmuand im Bezirk Fealkirch (Region Rhiital) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Übersaaxe lit uf 899 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 33,3 % Landwirtschaftsfläch, 51,6 % Wald, 8,7 % Alpa, 3,8 % Sidlungsfläche und 2,6 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Übersaaxe ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1348 als *Übersachsen*.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Übersaaxe ischt dr Rainer Duelli.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Übersaaxe khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.uebersaxen.at

## Fuaßnota
Vandans

**Vandans** ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Montafon) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Vandans lit im Montafon uf 648 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 6,1 % Landwirtschaftsfläch, 26,8 % Wald, 51,8 % Alpa, 0,7 % Sidlungsfläche und 14,5 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Vandans ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1420 als *Fundans*. Ab 1300 hond sich Walser im Biat niderglau.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Vandans ischt dr Burkhard Wachter.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Vandans khört zum Bodeseealemannisch.

## Literatur
* Hans Barbisch: *Vandans. Eine Heimatkunde aus dem Tale Montafon in Vorarlberg.* Universitätsverlag Wagner, Innsbruck 1922.

## Weblink

* www.vandans.at

## Fuaßnota
Viktorsberg

**Viktorschbearg** (amtlich *Viktorsberg*) ischt a Gmuand im Bezirk Fealkirch (Region Rhiital) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Viktorschbearg lit im Vorarlberger Vorderland, uf 879 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 7,8 % Landwirtschaftsfläch, 71,9 % Wald, 15,2 % Alpa, 0,4 % Sidlungsfläche und 4,7 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Viktorschbearg siand Dornbirn, Zwischenwasser, Röthis, Weiler und Fraxern.

## Gschicht
Viktorschbearg ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 842.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Viktorschbearg ischt dr Philibert Ellensohn.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Viktorschbearg khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.viktorsberg.at

## Fuaßnota
Warth (Vorarlberg)

**Wòòrd** (amtlich *Warth*) ischt a Gmuand im Bezirk Breagaz (Region Breagazerwald) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Wòòrd lit uf uf 1495 Meter Höhe am Tannberg.D Gmoad wird noch em Breagazerwald zuagreachnet, lit aber scho im Tal vom Lääch und nüd im Tal vo dr Breagazer Ach. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 7,5 % Landwirtschaftsfläch, 14,2 % Wald, 67,3 % Alpa, 0,2 % Sidlungsfläche und 10,9 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Wòòrd siand Oberstdorf, Steeg, Lech, Schröcken und Mittelberg.

## Gschicht
Wòòrd ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 1059 als Jagdbiat. Um 1280-1300 hond sich Walser im Biat niderglau.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Wòòrd ischt dr Stefan Strolz.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Wòòrd khört zum Walserdütsch.

## Weblink

* www.walsergemeinden.at

## Fuaßnota
Wolfurt

**Wolfert** (amtlich *Wolfurt*) ischt a Marktgmuand im Bezirk Breagaz (Region Rhiital) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Wolfert lit im Rhiital, südöschtlich vom Bodesee uf 434 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 51,3 % Landwirtschaftsfläch, 21,9 % Wald, 11,3 % Sidlungsfläche und 15,5 % sunschtige Fläche gsi. D Nochburgmuanda vo Wolfert siand Kennelbach, Buch, Bildstein, Schwarzach, Dornbirn und Lauterach.

## Gschicht
Wolfert ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr um 1226 .

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Wolfert ischt d Angelika Moosbrugger.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Wolfert khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.wolfurt.at

## Fuaßnota
Thüringerberg

**Türrigerbearg** (amtlich *Thüringerberg*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Großes Walsertal) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Türrigerbearg lit uf 877 Meter Höhe im Große Walsertal. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 26,4 % Landwirtschaftsfläch, 45,2 % Wald, 24,8 % Alpa, 1,3 % Sidlungsfläche und 2,3 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Türrigerbearg ischt im 14. Johrhundert vo Walser gründt worra.

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Türrigerbearg ischt dr Wilhelm Müller.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Türrigerbearg khört zum Walserdütsch.

## Weblink

* www.thueringerberg.at

## Fuaßnota
Thüringen (Vorarlberg)

**Türrig** (amtlich *Thüringen*) ischt a Gmuand im Bezirk Bludaz (Region Walgau) z Vorarlberg, Öschtriich.

## Geografi
Türrig lit am Uusgang vom Große Walsertal uf dr nördliche Talsiite vom Walgau uf 573 Meter Höhe. Vom Gmuandsgbiet siand im Johr 1996 45,9 % Landwirtschaftsfläch, 38,8 % Wald, 9,9 % Sidlungsfläche und 5,5 % sunschtige Fläche gsi. 

## Gschicht
Türrig ischt zum erschte Mol gnennt worra im Johr 842 als "Turingos cum ecclesia".

## Verwaltig
Dr Bürgermoaschter vo Türrig ischt dr Harald Witwer.

## Iiwohner
Quella: Statistik Austria: *Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden.* STATcube

## Dialekt
Dr Dialekt vo Türrig khört zum Bodeseealemannisch.

## Weblink

* www.thueringen.at

## Fuaßnota
E-Artsup

D **E-Artsup** esch e brivati Technischi Hochschuel z Paris, Bordeaux, Lyon, Nantes, Lille, Montpellier und Toulouse (Frànkrich). Si spezialisiert sich uf die digitali Kreatiwidäät und Multimedia. Si het öbbe 700 Studänte, wo 100 von ene jedes Joor s Studium mit eme akademische Grad abschliesse, sig s im dreijöörige Bachelor-Studiegang oder im fümfjöörige Master. 

D Hochschuel isch Mitgliid vo der *IONIS Education Group*.

## Dr Campus
D *E-Artsup* lit zmidzt in dr sogenannte *Campus numérique et créatif* uf em Campus IONIS Education Group.

## Weblink

* www.e-artsup.net (frànzeesch)