Gemeine Alraune

Di **Gmeini Alroune**, latynisch *Mandragora officinarum,* schwyzerdütsch *Alruun, Aleruune, Alaruune, Alaroone, Alanuue, Aluun(e), Maluune, Aruun(e), Ruune,* isch e Pflanzeart us der Gattig Alroune u ghört zur Familie vo de Nachtschattegwächs *(Solanaceae)*. Ihri Wurzle wärde ou Alrounewurzle gnennt. Si isch i der Antike als Zouberpflanze gschetzt gsi u drum i de kulturgschichtleche Traditione ygsetzt worde.

## Beschrybig
### Erschynigsbild u Bletter
Di emeini Alroune isch eini de meh oder weniger stängellose, usduurende chrutige Pflanze. Di fleischig, chräftigi, sech oft i zwöi bis drü Teili spaltendi, Pfahlwurzle, wachst rächt verzweigt dür z Ärdrych. Si chöi sech bis zu 40 Santimeter i tiefi grabe.

Di Bletter stöh in ere grundständige Blattrosette u sy gstilet. D Blattspreite sy behaart bis unbehaart u variert i Form u Grössi. Meischtens isch si aber ellipseförmig bis verchehrt-eiförmig u sy höchstens 45 Santimeter läng. Ds Verhältnis vo der Längi u der Breiti lyt zwüsche 1 : 1,5 u 1 : 10. Der Blattrand isch gwället u lyt offe uf em Bode. D Bletter sy dunkelgrüen u hei e runzeligi Struktur.

### Blüete
D Blüete stöh einzel i der Blattachsle, a Blüetestile, wo i ihrer Längi starch variere. Si wärde aber höchstens 15 Santimeter läng. Di zwittrige Blüede sy radiärsymmetrisch u füfzählig mit doppleter Blüetehülle. Di füf 6 bis 28 Millimeter länge Kelchbletter sy uf em ne Drittel bis zur Helfti vo ihrer Längi verwachse. Die bis zur Fruchtryfi nur meh oder weniger wachsende Chegelzapfe sy 3 bis 15 Millimeter läng u loufe spitz zue. Di für wysslech-grüene bis hellblauen oder violette u zwüsche 12 bis 65 Millimeter länge Chronbletter sy nur a ihrem Grund oder bis zur Helfti vo ihrer Längi gloggeförmig verwachse. D Chornzapfe sy zwüsche 6 u 60 Millimeter läng.

Di füf Stoubbletter sy mit der undere Helfti vo der Chrone verwachse, d Stoubfäde sy zwüsche 7 bis 15 Millimeter läng u di gälbe bis bruune Stoubbüütle hei e längi vo 2,5 bis 4,0 Millimeter. Der Stoubbüütel cha mängisch in ere hellblaue farb uf. Das isch aber eher sälte. Der Griffel isch 8 bis 20 Millimeter läng u isch höcher als der Stoubbüütel. Der Fruchtchnopf isch a syre Basis vom ene drüssige Diskus umfangen u ändet in ere chopfige Narbe.

### Frucht u Same
Di eichammerige Beeri sy chugelig bis ellipsoidisch mit em ne Durchmässer vo 5 bis 40 Millimeter. Bi der Ryfi färbe sech d Beeri gälb bis gälb-orangsch. D Same sy 2,5 bis 6 Millimeter läng, niereförmig u gälb bis hellbruun.

### Chromosomezahl
D Chromosomezahl betreit 2n = 24 oder 96.

## Verbreitig
Di Gmeini Alroune chunnt wild im gsamte Mittelmeerruum vo Portugal bis Griecheland, so wi der Türkei, z Nordafrika u im Nahe Oschte vor. Si wachst im Ödland u bevorzugt trochnigi, sunnigi bis halbschattigi Plätz uf liecht sandigem Bode. Zum Byspil am Wägrand, i Oliveheine oder bi Ruine.

## Syschtematik
D Erschtbschrybig vo der *Mandragora officinarum* isch im Jahr 1753 dür e Carl vo Linné im *[[Species Plantarum]]* erschine. D Herbscht-Alroune vo früecher als eigeti Art *Mandragora autumnalis* Bertol. isch abgränz worde, wird nach kladistische Undersuechige uf morphplpgischer Grundlag abglehnt, si isch nur no es Synonym für di Gmeini Alroune. Wyter wichtigi Synonym für die vilgstaltigi Art sy *Mandragora vernalis* Bertol. u *Mandragora haussknechtii* Heldr.

## Verwändig

*Houptartikel:* Alroune (Kulturgschicht)

D Alroune beinhaltet i gwüsse Teile parasympatholytisch würkendi Alkaloide wi Hyoscyamin u Scopolamin. Die sy früecher als Aphrodisiakum, Narkotikum u Schmärzmittel bruucht worde. Si isch aber ou als halluzinogeni Droge bruucht worde u het als Zouberwurzle dient.

E Vergiftig füehrt zum ne anticholinerge Syndrom, wo Symptom wi Huutrötige, es trochnigs Muul. Unrue, Schläfrikeit u/oder Halluzinatione, Verwirrig, Pupillenerwyterig, Härzrhythmusstörige sowi komatösi Zueständ u Bewusstlosigkeit bis zum Tod wägere Atelämig mit sech bringt.

## Quelle u Literatur

* Stefan Ungricht, Sandra Knapp, John R. Press: *A revision of the genus Mandragora (Solanaceae).* I: *Bulletin of the Natural History Museum. Botany series.* Band 28, Nr. 1, 1998, Syte 17–40, online.
* Hüseyin Fakir, Hasan Özçelik: *Mandragora officinarum L. (Solanaceae): A new record for the flora of Turkey.* I: *African Journal of Biotechnology.* Band 8, Nr. 15, 2009, Syte 3560–3564.
* Jürgen Müller: *Pharmaca diabolica und Pocula amatoria. Zur Kulturgeschichte der Solanaceen-Alkaloide Atropin und Skopolamin.* I: *Würzburger medizinhistorische Forschungen* 17, 1998, Syte 361–373.

## Weblink

* Die Gemeine Alraune bei ''giftpflanzen.com.''
* ''Mandragora officinarum'' bi ''gifte.de.''

## Quelle