Allerheiligen

**Allerheilige** (lat. Festum **Omnium Sanctorum**) isch e katholisch reschpektiv orthodox Fescht, wu *alle [[Heiliger|Heilige]]* dänkt wird – au sonige, wu nit heiliggsproche wore sin – un dr vile Heilige, *wu nieme um d Heiligkeit vun ene weiß wie [[Gott]]*.

In dr katholische Chilche wird Allerheilige am 1.&nbsp;Novämber begange, in dr orthodoxe Chilche am erschte Sunndig no Bfingschte. Allerheilige isch e *[[Hochfest|Hochfescht]]* vu dr remisch-katholische Chilche bzw. e *Principal Feast* vu dr anglikanische Chilche. Di lutherische Chilche fyyre s as *Gedänkdag vu dr Heilige*, ähnli au anderi broteschtantisch Chilche.

## Gschicht

Wel im Lauf vu dr erschte chrischtlige Johrhundert d Zahl vu dr Heilige allmeh aagstigen isch, isch all weniger em, gli gsi, e jedem Heilige am e bsundere Dag z gedänke. Jehrligi Gedänkdag fir Verstorbeni – eb Märtyrer, Heiligi oder eifachi Glaibigi – het s scho im antike Chrischtetum gee. In dr eschtlige Chilche findet mer syt em Aafang vum 4.&nbsp;Johrhundert derno Allerheiligefescht, wu as *Herredag vu allne Heilige* am 1.&nbsp;Sunndig no Bfingschte gfyyrt woren isch. In dr weschtlige Chilche het dr Papscht Bonifatius&nbsp;IV. am 13.&nbsp;Mai 609 oder 610 s heidnisch remisch Pantheon z Rom – dervor s Heiligtum vu dr antike Getterwält – dr Jumpfere Mareje *un allne Märtyrer* gwejt un het e jehrligi Fyyr aagordnet zerscht am Frydig no dr Oschtere. Dr Papst Papst Gregor&nbsp;III. het iber hundert Johr speter e Kapälle in dr Basilika St. Peter allne Heilige gweijt un het wäge däm fir d Stadt Rom dr Fyyrdig uf dr 1. Novämber gleit. Am Änd vum 8. Johrhundert het mer au z Frankryych aagfange dää Fyyrdig z fyyre, dr Termin het sich mit dr Zyt in dr gsamte Weschtchilche uusbreitet, bis dr Papscht Gregor&nbsp;IV. 835 Allerheilige fir di gsamt Weschtchilche uf dr 1.&nbsp;Novämber feschtgleit het. Syt em Änd vum 10. Jahrhunderts isch, vu dr Bendiktinerabtei Cluny uus, am 2. Novämber mit Allerseele zuesätzli e Gedänkdag fir alli Verstorbene ghalte wore.

D Vermuetig, ass d Chrischte mit dr Wahl vum Termin, s keltisch Fescht Samhain ufgriffe hebe, wird vu dr Wisseschaft hite abglähnt, wel wenig bekannt isch iber d Gschicht un d Bedytig vu Samhain gsicheret isch. D Aanahm, s sej s keltisch Nejjohrsfescht gsi, stammt vum walisische Keltolog John Rhys (1840-1915). Di hitig Forschig nimmt aber aa, ass Samhain ender e Fescht gsi isch zum Änd vum Summer.

## Allerheilige as gsetzlige Fyyrdig

Z Eschtryych, im Liechtestaa, in dr katholisch bregte Kanton vu dr Schwyz, dr dytsche Bundesländer Bade-Wirttebärg, Bayern, Nordryy-Weschtfale, Ryyland-Bfalz un Saarland, z Luxemburg, Italie, Frankryych, Spanie, Portugal, Belgie, Pole, Ungarn, Kroatie, Slowenie, Slowakei, Litaue un uf dr sidoschtasiatische Filippine isch Allerheilige e gsetzlige Fyyrdig. Z Schwede un z Finnland lyt dr Fyyrdig am Samschdig zwisch em 31.&nbsp;Oktober un em 6.&nbsp;Novämber. In dr Niderlande isch Allerheilige as gsetzlige Fyyrdig 1960 abgschafft wore.

In dr fimf dytsche Bundesländer isch e Allerheilige e sognännte *stille Fyyrdig*. Des heißt, ass an däm Dag kei Danzveraastaltige derfe durgfiert wäre un luti Musik verbotten isch.

## Allerheilige un Halloween
Am Voroobe, em 31.&nbsp;Oktober, wird z Irland, in dr Vereinigte Staate un hite au in vile Länder z Europa Halloween gfyyrt. S Wort *Halloween* leitet sich us änglische Bezeichnig *All Hallows Eve* (‚Voroobe vu Allerheilige‘) ab. Halloween stammt urspringli us Irland, in dr hite Form, wu us dr USA ibernuu woren isch, het s e stark kommerzialisierti un säkularisierti Form aagnuu.

## Weblink

* Allerheiligen und Allerseelen (www.katholisch.de)
* Allerheiligen (www.kalender2017.de)