Tōhoku-Erdbeben 2011

S **Tōhoku-Ärdbidem 2011** oder **Sendai-Ärdbidem 2011** (jap. *Tōhoku-chihō Taiheiyō-oki Jishin*, 東北地方太平洋沖地震, „Ärdbidem an dr Pazifikkischte vor dr Region Tōhoku“) isch e groß Ärdbidem vor dr Kischte vu dr japanische Region Tōhoku gsii. S het sich am 11.&nbsp;Merz um 14:46:23&nbsp;Uhr Ortszyt (5:46:23&nbsp;Uhr UTC, also 6:46:23 Uhr MEZ) eraignet. S Epizentrum isch rund 370&nbsp;km nordeschtli vu Tokio un 130&nbsp;km eschtli vu Sendai gläge. S giltet as s sterkscht Bidem z Japan syt em Aafang vu dr Ärdbidemufzaichnige in dr Region.

D Sterki vum Ärdbidem isch vu dr automatische Uuswärtig United States Geological Survey mit dr Momente-Magnitude 8,9&nbsp;Mw aagee wore. S Hypozentrum vum Ärdbidem isch no däne in rund 24&nbsp;km Diefi gläge.
No Aagabe vu dr Japan Meteorological Agency het s Bidem e Sterki vu 9,0 Mw gha; fir s Hypozentrum hän si di nämlig Region un di nämlig Diefi aagee. No dr Aagabe vum Pacific Tsunami Warning Centers (PTWC) het s Bidem e Sterki vu 9,1 gha. 

S Ärdbidem het e mehreri Meter hoche Tsunami uusglest, wu bis zue 10 km landyynezues Verwieschtige hinterloo het. 

S Bidem het z Kurihara im Norde vu dr Präfektur Miyagi di maximal Intensität vu 7 uf dr JMA-Skala erraicht. S het zue schwäre Iberschwämmige un zue Havarie bi Chärnchraftwärch im Nordoschte vu Japan gfiert.

Es hed mehreri Nachbäbe med me als 7 uf de Richterskala ghä.

## Tektonischer Iberblick

S Ärdbidem in dr Nechi vu Honshū isch e Folg vun ere Iberschiebig an dr komplizierte Blattegränze zwische dr Pazifische Blatte un dr Nordamerikanische Blatte. In däm Beraich bewegt sich di Pazifisch Blatte mit ere Gschwindigkait vu durschnittli 83&nbsp;mm pro Johr in Bezug uf di Nordamerikanisch Blatte no Weschte.

Die Gschwindigkait vu dr Kontinentaldrift isch e Durschnittswärt, wu bin ere normale saismische Aktivitet dytli niderer lyt, bis d Spannig, wu sich ufböut, zmols dur e Ärdbidem freigee wird. Bim Sendai-Ärdbidem isch no erschte Schetzige zuen ere ruckartige Bewegig vu zmindescht fimf Meter chuu.

Am Japangrabe schiebt sich di Pazifisch Blatte unter dr sidligscht Uuslaifer vu dr Nordamerikanische Blatte un subduziert zämme mit ere swyter no Weschte unter di Eurasisch Blatte. E Dail Saismologe unterdaile die Region in mehreri Mikroblatte, wu in dr Kombination zue dr Bewegige zwische dr Pazifische, Nordamerikanischen un Eurasische Blatte fiere, vor allem di *Ochotskisch Mikroblatte* un d *Amur-Mikroblatte*.

Syt 1973 het s am Japangrabe nyy Ärdbidem gee mit ere Magnitude greßer wie 7. S sterkscht dervu het s im Dezämber 1994 gee mit ere Sterki vu 7,8 mit Epizentrum rund 230&nbsp;km nerdli vum Sendai-Ärdbidem

## Vor- un Noobidem
Em Ärdbidem isch e Serie vu signifikante Vorbidem voruusgange. Aagfange het s am 9.&nbsp;Merz mit eme Ärdbidem mit dr Magnitude 7,2&nbsp;Mw (s Epizentrum isch do rund 40&nbsp;km ewäg gläge vum Epizentrum vum Tōhoku-Bidem), gfolgt vu drei sytere Ärdbidem mit ere Magnitude greßer wie 6,0&nbsp;Mw am nämlige Dag.

S erscht signifikant Noobidem mit ere Magnitude vu 7,2&nbsp;Mw het s am 14:53&nbsp;Uhr Ortszyt gee, gfolgt vu wytere Noobidem mit Magnitude iber 6&nbsp;Mw. Bishär het s iber 400 Noobidem gee.

## Tsunami
S Ärdbidem het dr grescht Tsunami syt 1100 Johr in dr Gschicht vu Japan uusglest, wu ne bis zue 10 km braite Kischtestraifen iber hunderti Kilometer Lengi verwieschtet het. Bedroffe isch di gsamt Nordoschtkischte vu dr Insle Honshū mit dr Präfekture Fukushima, Miyagi un Iwate in dr Region Tōhoku gsi. Schwäri Verwieschtige het s au gee in dr Stedt Hachinohe, Kamaishi, Kesennuma, Minamisanriku, Rikuzentakata, Onagawa un Sendai.

## Folge
Dur s Ärdbidem sälber het s zerscht relativ wenig Doti gee, dur d Uuswirkige vu dr Tsunamis sich d Zahl scho am Frytig zimli aagstige. Gnaui Aagabe lige nonig vor, s wird mit iber 10.000 Dote grächnet.

Derzue sin vil Mänsche verletzt wore un vil wäre no vermisst. Am 13. Merz isch vu rund 400.000 Persone brichtet wore, wu hän chenne flichte odr wu evakuiert wore sin. D Beherde hän am glyche Dag mitdailt, ass iber 3.000 Persone grettet bzw. borge wore sin. 

### Chärnenergiaalage
As Folg vum Ärdbidem isch dr Bedrib in e baar japanische Chärnchraftaalagae beyydrechtigt wore. No Aagabe vu dr Internationale Atomenergi-Organisation (IAEO/IAEA) un vum Japan Atomic Industrial Forum (JAIF) sin elf&nbsp;Reaktorbleck in vier Atomchraftwärch abgschalte wore. Bedroffe gsi sin d Aalage Fukushima I *(Fukushima Daiichi)* mit drei laufende Bleck, Fukushima II *(Fukushima Daini)* mit alle vier Bleck, Tōkai mit aim Block un Onagawa mit alle drei Bleck. No dr Abschaltig sin in fimf vu dr elf Reaktore Sterfäll im Chielchraislauf ufdrätte. In dr Reaktorbleck 1 un 3 vum Chärnchraftwärch Fukushima I isch s zue Wasserstoff-Explosione chuu, wu di usser Hille vu dr Reaktorbleck zerstert hän. D Sicherhaitshille vum Reaktorchärn soll aber in beede Fäll no ganz syy. Fir d Reaktorbleck 1 un 3 vum Chärnchraftwärch Fukushima I wird e partielle Chärnschmelzi aagnuu. S handlet sich in allne Fäll um Siedewasserreaktore.

Di japanisch Regierig het zem erschte Mol in dr Gschicht vu Japan dr *atomar Notstand* uusgruefe.

Wel in dr Umgääbig vu Fukushima I radioaktiv Cäsium un Iod gmässe woren isch, was uf e Beschädigung vum Reaktorchärn hiiwyst, isch di gsamt Bevelkerig im Umchrais vu 20 km evakuiert wore, insgsamt rund 170.000 Mänsche.

## Weblink

* Pacific Tsunami Warning Center
* United States Geological Survey

## Einzelnochwiis