Badische Staatsbrauerei Rothaus

Die **Badisch Staatsbrauerei Rothuus AG** isch e Brauerei mit Sitz z Grafehuuse in Bade-Württemberg.

## Laag

D Rothuus-Brauerei lyt a dè Landschtrõß vo Seebrugg am Oschtzipfel vom Schluchsee uff Bōōdorf. Wèg dè guètè Vofüègbarkeit vo weichèm Brauwasser, gnuèg Holz für s Aaheizè un gnuèg Kälti für s Brauè un Uffbewaarè vom Byr hèn d Kloschterbrüèder vo St. Bläsy lokalschtrategisch gschickt gwäält. S Brauerei isch a nèré Stell hèrrè pflanzt worrè, wo urschprünglich è Gaschthuus gschtandè isch, un sèll Gaschthuus isch am obberè Ènd von èm langè Stich platzyrt, mit wellèm d Landschtrõß vom Obbèrè Mettmadal bim Grõfuusèmer Wyler *Amèrtsfäld* (926 m NHN) uff d Höchi vo 960 m NHN bim Chraisvokeer vor dè Brauerei aaschtygt. Nördlich un obberhalb vo dè Brauerei isch dè Grõfuusèmer Zinkè *Dürrèbüèl* uff knapp übber 1000 m NHN dèheim un öppè 1100 m vo dè Brauerei èwäg. Südweschtlich vo dè Brauerei un nu guèt 300 m èwäg lyt Grõfuusèmer Ortsdeil *Brünnlisbach* a dè obberè linkè Mettmahaaldè. S Heimètmuseum Hüsli, bundeswit bekannt worrè als fingyrtes Woonhuus vom Professor Brinkmaa i dè Fèrnseeseriè D Schwarzwaldklinik lyt uff dè glychè Höchi wiè d Brauerei un öppè 240 m südöschtlich dèvu. D Gmeindehauptort Grõfuusè lyt è bitzeli dǜèfer wiè s Rothuus un 1,4 km südlich dèvu. D Dischtanz vo dè Brauerei bis Seebrugg bedrait knapp 4 km in weschtlicher Richtung, gu Bõõdorf sin s guèt 6,4 km in öschtlicher Richtung.

## Gschichtè

Die Badisch Staatsbrauerei Rothuus AG isch anne 1791 vom Fürstabt vo St. Blasie als Massnahm zu dä Förderung vo de schwarzwälder Wirtschaft gründet worre. Sie liegt im gliichnamige Ort Rothuus (ä Ortsteil vo Grõfuusè) und ghört zur Zitt im Land Bade-Württemberg als Rechtsnoochfolger vom Land Bade. Dem si Vorgänger, s'Grossherzogtum Bade, hät d'Brauerei bi de Säkularisation anne 1803 übernoh.
Hüt isch die Brauerei eine vo de erfolgriichschte und profitabelschte in de ganze Regio und mo kennts au usserhalb vom Ländli. S erfolgriichschte Produkt isch s Tannezäpfle, kurz Zäpfle, wo in ganz Dütschland als Kultbier in Clubs und Discotheke usgschenkt würd. 

Vom erschtè Oktober 2004 bis Juli 2012 isch de Schäuble Thomas de Chef gsi. Ab èm 5. September 2012 isch er krankheitsbedingt vom Uffsichtsrootsmitglied *Gerhard Stratthaus*, èm Ex-Finanzminischter vo Badè-Württèbärg, abglöst worrè. 
Sit èm 1. Juli 2013 wörd s Unternämmè vom Christian Rasch gfüürt. Im Schäuble sin Vorgänger Norbert Nothhelfer sitzt zämmèè mit witerè einschtigè Landesvotreter wiè dè früènerè Landwirtschaftsminischterin Gerdi Staiblin un èm ehemooligè Fryburger Regyrigsbräsident Sven von Ungern-Sternberg im Uffsichtsrõt vom Unternemmè. Uffsichtsrõtsvorsitzendè isch zur Zit (2013) Landwirtschaftsminischter Alexander Bonde (Diè Grüènè).

## Brodukt

Diè folgendè Bièrsortè wörréd in 0,5-Liter-Guttèrè aabotè:
* Pils
* Hefeweizè
* Hefeweizè alkoholfrei
* Märzè Export
* Süèß Gschprǜtzts Pils (Markènammè: *Radler*)

È baar Sortè wörrèd i dè 0,33-Liter-Gütterle aabotè:
* Dannèzäpfle (Pils)
* Alkoholfreis Dannèzäpfle
* Hefeweizè Zäpfle
* Alkoholfreis Hefeweizè Zäpfle
* Eiszäpfle (Märzè Export)
* Süèß Gschprǜtzts Zäpfle (Markènammè: *Radler Zäpfle*)

Im Jubiläumsjohr 2016 (225 Johr Rothuus-Brauerei, 60 Johr Dannèzäpfle) isch s nadurtrüèbe, unfiltryrte Bièr "Schwarzwald Maidle" im 0,33-Liter-Gütterle aabotè worrè. Ußerdèmm hèn è baar Pils-Guttèrè (sowoll d 0,5-Liter-Guttèrè, wiè au s Dannèzäpfle) zum Jubiläum è traditionèlls Etikett (anno 1956) chriègt.

Pils un Hefeweizè git s ußerdèmm in Füüf-Liter-Fässer mit integryrtem Zapfhähnle.
S Pils git s für Großvobruucher (bi Zeltfäschter, Konzärt usw.) au im 20-, 30-, un 50-Liter-Faß. Di sèlli Fässer git s è spezièlls Zapfwärchzüüg, bi größerè Mengè au è Zapfaalaag.
S erfolgrychschte Brodukt isch *Rothuus Pils Dannèzäpfle*, abkürzt s *Dannèzäpfle* odder *Zäpfle*. È Dannèzäpfle isch è Rothuus Pils-Bièr, wo in èm 0,33-Liter-Gütterle abgfüllt wörd, s Gütterle hèt è spezièlls Etikett un im Gegèsatz zuè dè Pils-Guttèrè è goldigi Halskrausè.
Èn gegèsatzlichè Lauf hèt s Rothuus Märzè hinter sich brocht. Nò i dè 1980er Johr isch s Märzè in gringem Maß konsumyrt un sellèwäg au aabotè worrè. Wèg sim mildè ("blondè") Gschmack hèt mò dört scho *Altmännerbièr* zum Märzè gsait. Dè Gschmack vo dè Bièrkonsumèntè isch ab dört in Richtung würzigi, ghopfti Bièr gangè un s Märzè hèt dõdemit am Märkt volorè ghaa. Um s Image vom Märzè uffzpolyrè, hèt d Rothuus-Brauerei s Erfolgsrezèpt vom Pils/Dannèzäpfle kopyrt un s *Eiszäpfle* usèbrocht, è Märzè-Bièr im 0,33 l Gütterle mit grau-silbernem Etikett un èrè silberfarbenè Halskrausè. Abber sèlbscht s rächt glungenè Eiszäpfle-Bièrglas, wo mò extra dèzuè usè brocht hèt, isch geg dè bevorzugte (Pils-)Gschmack vo dè Kundè nit aachò. 

Sit 2009 broduzyrt d Rothuus-Brauerei in Zämmèarbèt mit dè Deschtillery Kammer-Kirsch uss Karlsruè-Müèlburg chlyni Mengè Single Malt Whisky,. Vo sèllèrè Erschtbroduktion hèt mò im Johr 2012 è dreijöhigi Abfüllung als Erschtes in Handel brocht. Wiè jeddè dreijöhrige Whisky hèt allerdings au dè Rothuuser zimli gschpritlèt, dè Alkoholgschmack hèt zimli dominyrt, well d Rothuuser dè Yfluß vom *Angel's Share* uff dè Gschmack vom Whisky nit abgwartet hèn. Vomuètlich um diè Gschmacksybußè z kompensyrè, hèn d Rothuuser irèn jungè Whisky mit Saane vomischlèt un dè Likör als *Rothaus Whiskey Cream* aabotè.

## Etikett

Ufm Etikett vom Zäpfle isch ä blonds, jungs Maidli abglichtet. Sell heißt *Birgit Kraft* und irè Name hèt si von èrè aalte baddischè Wiisheit: *Bièr git Chraft*. Noch eme andere Sprichli heißt si Birgit, wel si *iberall do isch, wo s Bièr git*. S Abbild isch schu sit 1956 uff èm Zäpfle druff, zuè sèllèrè Zit isch s Antlitz vo dé Birgit wiè gmòlt gsi. Sit èm Redesign vom Etikett anno 1972 sièt dè Birgit iri Visage holzschnittartig uus, fascht wiè nè Fasnèt-Larvè. Diè abschtrakti Darschtellung isch nit asè belièbt wiè s konkretèrè Bild vo 1956, sèllèwäg isch s aalte Bild im Johr 2006 für d Jubiläumsetikettè vowendet worrè. Übber dè Birgit isch è Banner mit èm Rothuus-Logo un èm Broduktnammè aabrocht. Unter dè Birgit git s è witteres Banner, wo s Füllungsvolumè un d Volumèbrozènt (dè Alkoholghaalt) sowiè s Haltbarkeitsdatum vom Bièr aagää sin.
Am Guttèrèhals isch è vignetteartigs, chlynes Etikett aabrocht. Uff èm chlynè Etikett isch s Emblem vo dè Brauerei, èn Doppeladler mit èm baddischè Staatswappè i dè Mitti, abbildet. Drunter isch è churzi Beschrybung vom Rothuus-Bièr abdruggt, wo au diè sibbè Quällè uff übber 1000 m Höchi beschriibt, mit wellènè sich d Brauerei mit Brauwasser vosorgt. Gmeint sin d Quällbächle, wo nördlich un nordöschtlich vo Rothuus im Wald als Obberflächèquällè hinnè fürrè chömmèd, un u.&nbsp;a. au d Schlüècht uff d Wält bringèd. Zwüschèm Emblem un dè Beschrybung isch s Logo vo dè Brauerei un dè Broduktnammè abbildet.

## Werbung

D Werbeaktividätè vo dè Brauerei Rothuus deggèd d Bundesländer Baddè-Württèbärg, Rhyland-Pfalz, Nordrhy-Weschtfalè, Hamburg un Hessè ab. Uff Fèrnsee- un Radiowerbung wörd komplètt vozichtet. S Unternämmè sponsert u.&nbsp;a. d Sportvoreine SC Fryburg, KSC, FC Nöttingè, VfR Aalè un d Fryburger Wölf sowiè diversi Voaaschtaltungè im Land. Für sèlli Voaaschtaltungè stellt d Rothuus-Brauerei z.&nbsp;B. stabili Sunnèschirm, Feschtgarniturè, Zapfaalaagè un au komplètti Bièrständ zuè Vofüègung un stärkt dõdemit aktiv d Kundèbindung. Rothuus hèt d Namensrächt a dè Voaaschtaltungshallè vo dè Fridrichshaffèner Messe *(Rothuus Hallè)*, dè Fryburger Messe *(Rothuus-Arena* 2007 bis 2016) un a dè Parkaalaag vo dè Stuègetter Messe *(Rothuuspark)* erworbè. D Brauerei isch Hauptschponsor vom Radschportteam *Rothuus* (dè Vodraag isch 2008 um füüf Johr volängerèt worrè) sowiè dè Titelschponsor vo dè Rothuus Regio-Tour.
Ebbèfalls Hauptschponsor isch d Brauerei vo dè Handballer vom Bundesligischt HSG Konschtanz, wo schu i dè 2. Handball-Bundesliga gschpillt hèn. 

Rothuus isch am Bau vom Rothuus-Zäpfle-Turm Höchèschwand beteiligt. Mit zwei Ysèbaa-Bièrküèlwägè, wo als Dauerwèrbung a dè B 500 un am Ènd vo dè Gleisharfè vom Baanhof Seebrugg uffgschtellt sin, macht d Brauerei an èrè Strõß uff sich uffmèrksam, wo vo vill Tourischtè im Summer un Winter bruucht wörd. Sèll isch sèllèwäg sinnvoll, well d Strõß vo Seebrugg uff Bòòdorf dört abzwygt, s abber kein Sichtkontakt vo Seebrugg bis zuè dè Brauerei uè git.
D Region um d Brauerei ummè mit èm Hauptort Gròòfuusè vomarktet sich sit 2006 unter m Markènammè "Rothauser Land – Meine Ferienregion im Schwarzwald" (isch nur für d Tourischtè hochdütsch gschribbè, heißt im Rothuuser Land nadürlich: "Rothuuser Land - Mini Ferìèregion im Schwarzwald"). Zum Rothuuser Land ghörèd Gmeindè Gròòfuusè un Ühlingè-Birchèdorf. I s Logo vo dè Ferièregion isch dè Schriftzug vo dè Brauerei als Widdererkennungsmerkmòl uffgnõ worrè. Im Fall vo Gròòfuusè zeigt sèll d Straalchraft vo dè Rothuus-Brauerei, well Gròòfuusè suscht nu uff s Label *Hochschwarzwald* im Tourismus gsetzt hèt.

## Ekschterni Syte

* Offizielli Wèbsitte
* Wèbshop Roothuus-Brauerei
* Baddischi Staatsbrauerei Roothuus AG uff zum.de
* Dannèzäpfle i dè Großschtadt, Die ZEIT Nr. 29/2004
* *[https://web.archive.org/web/20081206090939/http://www.tagesspiegel.de/wirtschaft/%3Bart271%2C2229212 Ein Schluck Heimat.]* Linda Behringer im Tagesspiegel vum 26. November 2006, zum Jubliäumsetikètt un dè wǜrtschaftlichè Entwicklung
* *[http://www.spiegel.de/wirtschaft/0,1518,461719,00.html Kultmarke wider Willen.]* Anselm Waldermann bi Spiegel Online vum 27. Januar 2007, mit èm Thema wiè-s Dannèzäpfle dütschi Großschtädt eroberèt hèt
* *[https://web.archive.org/web/20120122005644/http://www.brandeins.de/archiv/magazin/das-marketing-ist-tot-es-lebe-das-marketing/artikel/die-anti-fernsehbiere.html Die Anti-Fernsehbiere]* Mathias Irle im brand eins vum Februar 2008, er erlüterèt wiè drei Bièr ooni düères Marketing erfolgrych sin (PDF)

## Quälle