open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vivisbachbezirk

Dr **Vivisbachbezirk** () Freiburger Patois ) isch ain vu dr sibe Bezirk vum Kanton Frybùrg in dr Schwyz. Hauptort isch Châtel-Saint-Denis. 

## Gmaine
Zum Saanebezirk ghere nyyn Gmaine:
Stand: 1. Jänner 2016

## Veränderige im Bstand vu dr Gmaine

Karte Bezirk Vivisbach Gemeindeveraenderungen 1968.png|Gmaine bis 1967
Karte Bezirk Vivisbach Gemeindeveraenderungen 2004.png|Gmaine bis 2003


* 1968: Fusion *[[La Rougève]]* un *[[Semsales]]*  →  Semsales

* 2004: Fusion * [[Bouloz]]*, *[[Pont (Veveyse)]]* un *[[Porsel]]*  →  Le Flon
* 2004: Fusion *[[Besencens]]*, *[[Fiaugères]]* un *[[Saint-Martin FR|Saint-Martin]]*  →  Saint-Martin
* 2004: Fusion *[[Le Crêt]]*, *[[Grattavache]]* un *[[Progens]]* → La Verrerie

## Weblink

*

## Fueßnote
Bezirk Conthey

Dr **Bizirk Gundis** (dt. *Bezirk Gundis*, fr. *District de Conthey*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwyz. Höiptoort isch Gundis. 

## Gmeinde
Zum Bizirk Gundis gcheerunt füüf Gmeinde:



## Verännrige im Bstand vanu Gmeinde

Karte Bezirk Conthey Gemeindeveraenderungen 1880.png|Gmeinde bis 1879


* 1880: Abspaaltig va *[[Conthey]]* → Vétroz

## Weblink

* 

## Füessnoote
Bezirk Entremont

Dr **Bizirk Entremont** (dt. *Bezirk Entremont*, fr. *District d’Entremont*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Sembrancher. 

## Gmeinde
Zum Bizirk Entremont gcheerunt säggsch Gmeinde:



## Weblink

* 

## Füessnoote
Bezirk Goms

Dr **Bizirk Goms** (fr. *district de Conches*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Mìnschter-Geschine. 

## Gmeinde
Zum Bizirk Goms gcheerend 8 Gmeinde:
Stand: 1. Januar 2017

## Verännrige im Bstand vane Gemeinde

Datei:Karte Bezirk Goms Gemeindeveraenderungen 2001.png|Gmeinde bis 2000
Datei:Karte Bezirk Goms Gemeindeveraenderungen 2004.png| Gmeinde bis 2004
Datei:Karte Bezirk Goms Gemeindeveraenderungen 2009.png| Gmeinde bis 2008


* 1872: Fusioo *[[Niederernen|Nideräärne]]* un *[[Ernen|Äärne]]*  →  Äärne

* 2001: Fusioo *[[Biel VS|Biel]]*, *[[Ritzingen]]* un *[[Selkingen]]*  →  Graafschaft

* 2004: Fusioo *[[Ausserbinn]]*, *[[Ernen|Äärne]]*, *[[Mühlebach VS|Mühlebach]]*  un *[[Steinhaus VS|Steinhaus]]* → Äärne
* 2004: Fusioo *[[Geschinen|Geschene]]* un *[[Münster VS|Mìnschter]]* → Mìnschter-Geschene
* 2004: Fusioo *[[Gluringen|Glüürige]]* un *[[Reckingen VS|Reckige]]* → Reckige-Glüürige

* 2009: Fusioo *[[Obergesteln|Obergeschtle]]*, *[[Oberwald VS|Oberwald]]* un *[[Ulrichen|Ulriche]]* → Obergoms

* 2017: Fusioo *[[Blitzingen|Blitzinge]]*, *[[Niederwald VS|Niderwald]]*, *[[Grafschaft]]*, *[[Münster-Geschinen|Mìnschter-Geschene]]*  un *[[Reckingen-Gluringen|Reckinge-Gluringe]]* → Goms

## Weblink

* goms.ch
* 

## Füessnoote
Bezirk Ering

Dr **Bizirk Ering** (dt. *Bezirk Ering*, fr. *District d’Hérens*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Vex. 

## Gmeinde
Zum Bizirk Ering gcheerunt säggsch Gmeinde:
Stand: 1. Januar 2017



## Verännrige im Bstand vanu Gmeinde

Datei:Karte Bezirk Hérens Gemeindeveraenderungen 1902.png|Gmeinde bis 1901
Datei:Karte Bezirk Hérens Gemeindeveraenderungen 1965.png|Gmeinde bis 1964
Datei:Karte Bezirk Hérens Gemeindeveraenderungen 2010.png|Gmeinde bis 2010


* 1902: Namunsännrig *Mage* → Mase

* 1965: Namunsännrig *Agettes* → Les Agettes

* 2011: Fusioo *[[Mase VS|Mase]]*, *[[Nax]]* und *[[Vernamiège]]* → Mont-Noble

* 2017: Fusioo *[[Les Agettes]]* und *[[Sitten VS|Sittu]]* → Sittu (mit Bizirkswägsel vam Gmeigibiet)

## Weblink
*
*

## Füessnoote
Bezirk Monthey

Dr **Bizirk Monthey** (dt. *Bezirk Monthey*, fr. *District de Monthey*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Monthey. 

## Gmeinde
Zum Bizirk Monthey gcheerunt nin Gmeinde:



## Weblink
*
*

## Füessnoote
Bezirk Östlich Raron

Dr **Bizirk Eschtlich Araro** (dt. *Bezirk Östlich Raron*, fr. *District de Rarogne oriental*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Mèrel-Filett. 

## Gmaine
Zum Bizirk Eschtlich Araro gcheerent säggsch Gmeinde:
Stand: 31. Dezember 2015

## Verännrige im Bstand vane Gmeinde

Datei:Karte Bezirk Östlich Raron Gemeindeveraenderungen 1994.png|Gmeinde bis 1993
Datei:Karte Bezirk Östlich Raron Gemeindeveraenderungen 2003.png|Gmeinde bis Oktober 2003
Datei:Karte Bezirk Östlich Raron Gemeindeveraenderungen 2009.png|Gmeinde bis 2008
Datei:Karte Bezirk Östlich Raron Gemeindeveraenderungen 2014.png|Gmeinde bis 2013


* 1. Januar 1994: Namensännrig *Ried bei Mörel* → Ried-Mörel

* 1. November 2003: Fusioo *[[Goppisberg]]*, *[[Greich]]* un *[[Ried-Mörel]]* → Riederalp

* 1. Januar 2009: Fusioo *[[Filet VS|Filett]]* und *[[Mörel VS|Mèrel]]* → Mèrel-Filett

* 1. Januar 2014: Fusioo *[[Betten VS|Betten]]* und *[[Martisberg]]* → Bettmeralp

## Weblink

*

## Fueßnote
Meienberg

**Meienberg** isch de Name vo däne geografische Objekt i de Schwiz:
* Amt Meienberg, es ehemoligs Amt im Freiamt, hüt Kanton Aargau
* Meienberg AG, es ehemoligs Städtli i de hütige Gmeind Seis, Kanton Aargau
* *Meienberg*, e Hügelterrasse und es Schlossguet uf em Gebiet vo de Gmaind Rappi-Jone, Kanton Sanggalle

**Meienberg** isch de Familiename vo däne Persone:
* Niklaus Meienberg (1940–1993), en Schwizer Journalist und Schriftsteller

**Lueg au:**
* Amtshuus Meiebärg, de ehemolig Verwaltigssitz vom Amt Meiebärg im Schtädtli Meiebärg, Kanton Aargau, Schwiz
Liste der Bischöfe von Konstanz

Die **Lischte vo de Bischöf von Konschtanz** füert d Fürschtbischöf vom Bischtum Konschtanz uf. 

Bsunders für d Früezyt vom Bischtum, wo i s spate 6.&nbsp;Jahrhundert datiert wird, sind d Näme und d Date nid ganz gsicheret.

## d Bischöf vo Konschtanz

## Lueg au
* Lischte vo de Erzbischöf vo Fryburg
* Lischte vo de Bischöf vo Basel

## Literatur
* *Verzeichnisse der deutschen Bischöfe seit dem Jahr 800 nach Chr. Geb.* (Ernst Friedrich Mooyer, Hrsg.), Minden 1854, Digitalisat, S. 30-31.
* 
* 
* 

## Weblink

* Wappe vo de Bischöf vo Konstanz

## Fuessnoote
Bezirk Westlich Raron

Dr **Bizirk Weschtlich Araro** (dt. *Bezirk Westlich Raron*, fr. *District de Rarogne occidental*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Araro. 

## Gmeinde
Zum Bizirk Weschtlich Araro gcheerunt elf Gmeinde:
Stand: 1. Januar 2009



## Verännrige im Bstand vanu Gmeinde

Karte Bezirk Westlich Raron Gemeindeveraenderungen 1923.png|Gmeinde bis 1922
Karte Bezirk Westlich Raron Gemeindeveraenderungen 2009.png|Gmeinde bis 2008


* 1923: *[[Gründen VS|Gründen]]* und Ausserberg →  Ausserberg

* 2009: *[[Hohtenn]]* und *[[Steg VS|Steg]]* → Steg-Hohtenn

## Weblink
* 
* 

## Füessnoote
Bezirk Saint-Maurice

Dr **Bizirk Saint-Maurice** (dt. *Bezirk Saint-Maurice*, fr. *District de Saint-Maurice*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Saint-Maurice. Dr aalt titsch Namu *Sankt Moritz* isch hitu nimme gibrüüchlich, wäder fer du Bizirk nu fer du Oort.

## Gmeinde
Zum Bizirk Saint-Maurice gcheerunt nin Gmeinde:
Stand: 1. Januar 2013



## Verännnrige im Bstand vanu Gmeinde

Karte Bezirk Saint Maurice Gemeindeveraenderungen 1913.png|Gmeinde bis 1912
Karte Bezirk Saint Maurice Gemeindeveraenderungen 2013.png|Gmeinde bis 2012


* 1913: Abspaaltig va *[[Salvan VS|Salvan]]* → Vernayaz

* 2013: Fusioo *[[Mex VS|Mex]]* und *[[Saint-Maurice VS|Saint-Maurice]]* → Saint-Maurice

## Weblink

*

## Füessnoote
Bezirk Siders

Dr **Bizirk Siiders** (dt. *Bezirk Siders*, fr. *District de Sierre*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Siiders (Sierre). 

## Gmeinde
Zum Bizirk Siiders gcheerunt zwelf Gmeinde:
Stand: 1. Januar 2017


## Verännrige im Bstand vanu Gmeinde

Datei:Karte Bezirk Sierre Gemeindeveraenderungen 1905.png|Gmeinde bis 1904
Datei:Karte Bezirk Sierre Gemeindeveraenderungen 1972.png|Gmeinde bis 1971
Datei:Karte Bezirk Sierre Gemeindeveraenderungen 2009.png|Gmeinde bis 2008
Datei:Karte Bezirk Sierre Gemeindeveraenderungen 2017.png|Gmeinde bis 2016


* 1904: Abspaaltig va *[[Ayer (Val d’Anniviers)|Ayer]]* → Vissoie
* 1904: Abspaaltig va *[[Lens VS|Lens]]* → Chermignon, Icogne und Montana

* 1972: Fusioo va *[[Granges VS|Granges]]* und *[[Siders]]* → Siders

* 2009: Fusioo va *Ayer*, *[[Chandolin]]*, *[[Grimentz]]*, *[[Saint-Jean VS|Saint-Jean]]*, *[[Saint-Luc VS|Saint-Luc]]* und *Vissoie* → Anniviers

* 2017: Fusioo va *[[Chermignon]]*, *[[Mollens VS|Mollens]]*, *[[Montana VS|Montana]]* und *[[Randogne]]* → Crans-Montana

## Weblink

* 

## Füessnoote
Bezirk Sitten

Dr **Bizirk Sittu** (dt. *Bezirk Sitten,* fr. *District de Sion*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Sittu. 

## Gmeinde
Zum Bizirk Sittu gcheerunt füüf Gmeinde:
Stand: 1. Januar 2013



## Verännrige im Bstand vanu Gmeinde

Karte Bezirk Sion Gemeindeveraenderungen 1968.png|Gmeinde bis 1967
Karte Bezirk Sion Gemeindeveraenderungen 2013.png|Gmeinde bis 2012
Karte Bezirk Sion Gemeindeveraenderungen 2017.png|Gmeinde bis 2016


* 1968: Fusioo *[[Bramois]]* und *[[Sitten VS|Sittu]]* → Sittu

* 2013: Fusioo *[[Salins VS|Salins]]* und *Sittu* → Sittu

* 2017: Fusioo *[[Les Agettes]]* und *Sittu* → Sittu

## Weblink

* 

## Füessnoote
Bezirk Visp

Dr **Bizirk Vischp** (dt. *Bezirk Visp,* fr. *District de Viège*) isch en Bizirk vam Kanton Wallis iner Schwiz. Höiptoort isch Vischp. 

## Gmeinde
Zum Bizirk Vischp gcheerunt ninzä Gmeinde:
Stand: 1. Januar 2007

## Verännrige im Bstand vanu Gmeinde

Karte Bezirk Visp Gemeindeveraenderungen 1972.png|Gmeinde bis 1971
Karte Bezirk Visp Gemeindeveraenderungen 2007.png|Gmeinde bis 2006


* 1866: Fusioo *[[St. Niklaus Dorf]]* und *[[St. Niklaus Matt]]* → St. Niklaus
* 1870: Fusioo *[[Gasenried]]* und *[[St. Niklaus]]* → St. Niklaus
* 1972: Fusioo *[[Eyholz]]* und *[[Visp]]* → Visp
* 2007: Namunsännrig *Saas Almagell* → Saas-Almagell
* 2007: Namunsännrig *Saas Balen* → Saas-Balen
* 2007: Namunsännrig *Saas Fee* → Saas-Fee
* 2007: Namunsännrig *Saas Grund* → Saas-Grund

## Weblink
* 
* 

## Füessnoote
Region Bernina

D **Region Bernina** (romanisch *Regiun Bernina*) isch a Verwaltigsainhait vum Kanton Graubünda i da Schwiz, wo dur d Gebietsreform uf da 1. Januar 2016 entstanda isch. Hauptort isch Poschiavo.

D Region umfasst s Puschlav. Si isch identisch mit em Bezirk Bernina, wo bis Endi 2015 bestanda hät. D Krais Brusio und Poschiavo sind uf da 31. Dezember 2015 ufglöst worda.

## Iitailig
Zur Region Albula ghörend die Gmainda:Stand: 1. Januar 2016

## Weblink
* 
* 

## Fuassnoota
Region Landquart

D **Region Landquart** () isch a Verwaltigsainhait vum Kanton Graubünda i da Schwiz, wo dur d Gebietsreform uf da 1. Januar 2016 entstanda isch. Hauptort isch Landquart.

Bis uf d Gmaind Haldenstein, wo uf da 1. Januar 2016 i d Region Plessur gwächslat hät, isch d Region mit em Bezirk Landquart identisch, wo bis Endi 2015 bestanda hät. D Krais Füüf Dörfer und Maienfeld sind uf da 31. Dezember 2015 ufglöst worda.

## Iitailig
Zur Region Landquart ghörend die Gmainda:Stand: 1. Januar 2016

## Weblink
* 

## Fuassnoota
Region Maloja

D **Region Maloja** () isch a Verwaltigsainhait vum Kanton Graubünda i da Schwiz, wo dur d Gebietsreform uf da 1. Januar 2016 entstanda isch. Hauptort isch Samedan.

D Region isch identisch mit em Bezirk Maloja, wo bis Endi 2015 bestanda hät. Da Krais Bergell isch uf da 31. Dezember 2015 ufglöst worda, da Krais Oberengadin blibt no bis zum 31. Dezember 2017 für überkommunali Ufgoba witer bestoo.

## Iitailig
Zur Region Maloja ghörend folgendi Gmainda:Stand: 1. Januar 2016

## Weblink
* 
* 

## Fuassnoota
Region Prättigau/Davos

D **Region Prättigau/Davos** () ischt ä Verwaltigsäinhäit vam Kanton Graubündä in dr Schwiiz, wa dür d Gebietsreform uf dn 1. Januar 2016 entstanden ischt. Hauptort ischt Bim Chlooschter.

D Region ischt identisch mit em Bezirk Prättigau-Davos, wa s bis Endi 2015 ggään hed. D Chräisä Jenaz, Bim Chlooschter, Chüblisch, Luzein, Schiersch, Seewis und Tavaas sind uf dn 31. Dezember 2015 ufglööschti choon.

## Iitäilig
Zur Region Prättigau/Davos ghöörend die Gmäindä:Stand: 1. Januar 2021

## Veränderiga im Gmändsbstand

Karte Bezirk Prättigau-Davos Gemeindeveraenderungen 2021.png|Gmäindä bis 2020


* 2021: Änderig vam Name *Klosters-Serneus*  →  Klosters

## Weblink

* d Website va dr Region Prättigau/Davos
* 

## Fuassnoota
Region Plessur

D **Region Plessur** () ischt ä Verwaltigsäinhäit vam Kanton Graubündä in dr Schwiiz, waa dur ä Gebietsreform uf dn 1. Januar 2016 entstandä ischt. Hauptort ischt Khuur.

Bis uf Haaldestai, waa uf dn 1. Januar 2016 zer Region Landquart gwächslät het, ischt d Region Albula mit em Bezirk Plessur identisch, waa s bis Endi 2015 ggän het. D Chräisä Khuur, Karwoolda und Schanfigg sind uf dn 31. Dezember 2015 ufglööscht chon.

## Iitäilig
Zer Region Plessur ghörend diä Gmäindä:Stand: 1. Januar 2021

## Veränderigä im Gmäindsbestand

Karte Region Plessur Gemeindeveraenderungen 2020.png|Gmainda bis 2019
Karte Region Plessur Gemeindeveraenderungen 2021.png|Gmainda bis 2020


* 2020: Fusion *[[Chur|Khuur]]* und *[[Maladers|Malaadersch]]*  →  Khuur
* 2021: Fusion *[[Chur|Khuur]]* und *[[Haldenstein|Haaldestai]]*  →  Khuur

## Weblink

* d Region Plessur uf da Websita vo da Stadt Chur
* d Website vom Regionalgricht Plessur
* 

## Fuässnootä
Melaneus (Bogenschütze)

De **Melaneus** () isch i de griechische Mythologii e grüemte Bogeschütz gsii. Er isch de König vo de Dryoper gsii und e Soo vom Gott Apollon, vo dem hett er au d Chunst vom Bogeschüüsse glernt. Mit sinnere Frau Oichalia het er zwai Chind ghaa, de Eurytos und d Ambrakia. 

Noch de Eroberig vom Epeiros hett er d Stadt Ambrakia noch sinnere Töchter binamst. Spööter isch er uf Messenie zom Perieres cho, wo em s Land bim Karnasische Hain zuegwise hett. D Stadt, wo dai glegen isch, hett de Melaneus denn noch sinnere Frau Oichalia binamst.

## Quellen
* Pausanias, *Raise z Griecheland* 4,2,2; 4,3,10; 4,33,5.
* Antoninus Liberalis 4.3

## Literatur
*
Stocken-Höfen

**Stocken-Höfen** isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun vom Kanton Bärn ir Schwyz.

## Geografii
Stocke-Höfe ligt es paar wenigi Kilometer südweschtlig vo de Stadt Thun. D Gmeind bsteit us mehrere Dörfer im Stocketau u reicht bis ueche uf s Stockhorn, wo  höch isch. Si gränzt knapp an Amsoldingersee, e Teil vom Übeschisee ghört aber drzue. Vor Gmeindflechi si 4,17 km² (417 ha) Waud u 0,1 km² (10 ha) See.

Nachbergmeinde si em Uhrzeigersinn nache u im Nordoschte aagfange; Asudinge, Röitige, hinger em Stockhorn im Simmetau si Erlebach u Däärstette, wider voredra hei mer no Pouere u Übeschi.

## Gschicht
D Gmeind Stocke-Höfe isch uf e 1. Jänner 2014 dur d Fusion vo de bis dertä unabhängige Gmeinde Höfe, Niderstocke u Oberstocke entstange.

## Sprach u Dialäkt
Dr bärntütsch Dialäkt vo Stocke-Höfe ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* d Website vo de Gmeind Stocke-Höfe

## Fuessnoote
Otto-Erich Schilling

Dr **Otto-Erich Schilling** (* 6. April 1910 z Stuegert, wo-nr am 11. Juli 1967 au gschdorba ischt) ischt a deitscher Kombonischt, Musikkridiker ond Publizischt gwäa. 

## Aus seim Leaba
Dr Otto-Erich Schilling (hin ond wiider liist mr d Vornama au ohne Bindestrich) ischt am 6. April 1910 z Stuegert uff d Welt komma. Noch dr Schuelausbildong ond-em Studium vo dr Musik ischt’r 1937 en seira Hoimetstadt Musikkridiker worra. Em Lauf vo seim Leaba hot’r mehrere Ballett-Musika komboniirt, ondr andrem zo *Emil und die Detektive* noch-em gleichnamiga Kender-Roman vom Erich Kästner. Des Ballett ischt et bloß z Stuegert uff d Bihne komma, sondern au z Mincha. Späder hot dr Schilling en de Nachtsendonga vom Zwoida Programm beim domoliga Siddeitscha Rundfunk (heit Sidweschtrundfunk) da Bereich *Neue Musik* betreit. Vo 1960 bis 1963 ischt’r dr Herausgeber vo dr Fachzeitschrift *Opernwelt* gwäa. En dr Zeit vo 1957 bis 1963 hot’r au d Musik zo sechs Film beigschdeiret.

Am 11. Juli 1967 hot dr Schilling en seira Hoimetstadt seine Auge fir emmer gschlossa. Grad amol 57 Johr alt ischt’r worra. Heitzodag isch seller Moo bloß noh e-ma kloina Personakreis an Begriff.

## A Auswahl vo seine Werk
* *Die lustigen Spötter*, a Mennerchor fir viir Stemma
* Musik zo de folgende Film:
** *Nebel* (1957)
** *Der Fall Winslow* (1961)
** *Lockende Tiefe* (1962)
** *Seelenwanderung* (1962)
** *Don Carlos. Infant von Spanien* (1963)
** *Eiche und Angora* (1963)
* *Sechs Liebesgesänge* fir an viirstemmiga gmischda Chor, ondr andrem mit-em Liad *Komm her und laß dich küssen* uff-nen Tekscht vom Otto Julius Bierbaum
* Musik zom Herspiil *Die Dummen* vom Martin Walser

## Quella
* Friedrich Herzfeld: *Das Lexikon der Musik*, Ullstein, Frankfurt am Main – Berlin – Wien (1976), S. 473
* Lueg d Weblink

## Weblink
* Dr Otto-Erich Schilling en dr zwoida ibrarbeideda Ufflag vo dr ''Deutsche Biographische Ezyklopädie''

## Oinzlne Nochweis
Communauté de communes de l’Aulne Maritime

D **Communauté de communes de l’Aulne Maritime** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Arvor ar Stêr Aon*) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 13. Dezämber 2001 grindet un isch us vier Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Le Faou gsii. Bresidänt isch dr Roger Mellouet gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# **[[Le Faou]]**
# Pont-de-Buis-lès-Quimerch
# Rosnoën
# Saint-Ségal 

## Weblink
* 
* https://web.archive.org/web/20170716034019/http://www.cc-aulne-maritime.fr/
Communauté de communes du Pays de Landerneau-Daoulas

D **Communauté de communes du Pays de Landerneau-Daoulas** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Bro Landerne-Daoulaz*)  isch e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 26. Dezämber 1994 grindet wore un bstoht us 22 Gmaine. Dr Verwaltigssitz isch z Landerneau.

## Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:

## Weblink
* 
* http://www.pays-landerneau-daoulas.fr

## Fueßnote
Communauté de communes de la Baie du Kernic

D **Communauté de communes de la Baie du Kernic** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Bae ar C'hernig*) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 31. Dezämber 1993 grindet wore un isch us sechs Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Plouescat gsii. Bresidänt isch dr Jacques Le Guen gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# Cléder
# Lanhouarneau
# **[[Plouescat]]**
# Plounévez-Lochrist
# Tréflaouénan
# Tréflez

## Weblink
* http://www.ccbk.org
Communauté de communes des Monts d’Arrée

D **Communauté de communes des Monts d’Arrée** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Menez Are*) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 15. Dezämber 1994 grindet wore un isch us fimf Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Huelgoat gsii. Bresidänt isch dr Benoit Michel gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# Berrien
# Bolazec
# **[[Huelgoat]]**
# Locmaria-Berrien
# Scrignac

## Weblink
* https://web.archive.org/web/20160731043920/http://www.lesmontsdarree.fr/index1.htm
Communauté de communes du Pays de Châteaulin et du Porzay

D **Communauté de communes du Pays de Châteaulin et du Porzay** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Bro Kastellin hag ar Porzhe*) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 19. Dezämber 2001 grindet wore un isch us elf Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Châteaulin gsii. Bresidänti isch d Gaëlle Nicolas gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# Cast
# **[[Châteaulin]]**
# Dinéault
# Ploéven
# Plomodiern
# Plonévez-Porzay
# Port-Launay
# Quéménéven
# Saint-Coulitz
# Saint-Nic
# Trégarvan

## Weblink
* 
* http://www.cc-chateaulin-porzay.fr
Communauté de communes du Pays des Abers

D **Communauté de communes du Pays des Abers** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Plabenneg hag an Aberioù*) isch e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 17. Dezämber 1993 grindet wore als *Communauté de communes de Plabennec et des Abers* un bstoht us dryzeh Gmaine an dr Côte des Abers. Dr Verwaltigssitz isch z Plabennec..

## Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:

## Weblink
* 
* https://web.archive.org/web/20140629120058/http://www.cc-plabennec-abers.fr/

## Fueßnote
Communauté de communes du Pays Glazik

D **Communauté de communes du Pays Fouesnantais** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Bro-C'hlazik*) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 28. Dezämber 1993 grindet wore un isch us fimf Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Briec gsii. Bresidänt isch dr Hubert Petillon gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# **[[Briec]]**
# Edern
# Landrévarzec
# Landudal
# Langolen

## Weblink
* http://www.glazik.com
Communauté de communes du Pays Léonard

D **Communauté de communes du Pays Léonard** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Bro Leon*) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 19. Oktober 1994 grindet wore un isch us acht Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Saint-Pol-de-Léon gsii. Bresidänt isch dr Nicolas Floch gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# Île-de-Batz
# Mespaul
# Plouénan
# Plougoulm
# Roscoff
# **[[Saint-Pol-de-Léon]]**
# Santec
# Sibiril

## Weblink
* http://www.pays-leonard.com
Poher Communauté

D **Poher Communauté** (bretonisch *Poc'hêr Kumuniezh*; bis 2009 *Communauté de communes Pleyben-Châteaulin-Porzay*, bret. *Kumuniezh kumunioù ar Poc'hêr*)  isch e franzesische Kommunalverband in dr Département Finistère un Côtes-d’Armor in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 31. Dezämber 1993 grindet wore un bstoht us elf Gmaine. Dr Verwaltigssitz isch z Carhaix-Plouguer. Bresidänt isch dr Christian Troadec.

## Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:

## Weblink
* http://www.poher.bzh

## Fueßnote
Communauté de communes de la Presqu’île de Crozon

D **Communauté de communes de la Presqu’île de Crozon** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Gourenez Kraozon*) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 19. Dezämber 1994 grindet wore un isch us sibe Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Crozon gsii. Bresidänt isch dr Daniel Moysan gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# Argol
# Camaret-sur-Mer
# **[[Crozon]]**
# Landévennec
# Lanvéoc
# Roscanvel
# Telgruc-sur-Mer

## Weblink
* 
* http://www.comcom-crozon.com
Communauté de communes de la Région de Pleyben

D **Communauté de communes de la Région de Pleyben** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Bro Pleiben*) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 29. Dezämber 1999 grindet wore un isch us sechs Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Pleyben gsii. Bresidänt isch dr Annie Le Vaillant gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# Le Cloître-Pleyben
# Gouézec
# Lannédern
# Lennon
# Lothey
# **[[Pleyben]]**

## Weblink
* https://web.archive.org/web/20110109094323/http://www.region-de-pleyben.fr/
Italienische Regionen

D **Regione** ( Singular *regione*) z Italie sind di oberschti Ebeni vo de Gebietskörperschafte noch em Staat. Es git 20 Regione und die sind, mit Uusnahm vom Aostatal, i Provinze ''(province)'' bzw. Metropolitanstedt undertailt.

Füüf Regione sind *autonomi Regione* und händ es *Sonderstatut,* nämli Aostatal, Friaul-Julisch-Venezie, Sardinie, Sizilie und Trentino-Südtirol. Di andere 15 Regione sind *Regione mit Normalstatut*.

Will d Region Aostatal för statistischi Zwäck au as Provinz zellt wört, ergit da 107 italienischi Provinze. D Provinze Booze (Südtirol) und Trient (Trentino) nemmid e Sonderstellig ii – si sind *autonomi Provinze* und de italienische Regione gliichgstellt.

Di underschti Ebeni vo de Gebietskörperschafte, aso underhalb vo de Provinze, bilded d Gmainde *(comuni)* und vo däne gits 7'998 (Stand 1. Juli 2016).

## Öbersichtstabälle
* NUTS: NUTS-Code
* Prov.: d Aazahl vo de Provinze, inklusiv Metropolitanstädt
* Gde.: d Aazahl vo de Gmainde
* Sen.: d Aazahl vo de Senatore

 

:Aagobe vom Istituto Nazionale di Statistica, Stand 31. März 2008
:
:
:
:

## Fuessnoote
Communauté de communes du Pays d’Iroise

D **Communauté de communes du Pays d’Iroise** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù Bro an Hirwazh*) isch e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 8.&nbsp;Dezämber 1992 grindet wore un bstoht syt 1997 us 19 Gmaine. Dr Verwaltigssitz isch z Lanrivoaré.

## Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:

## Weblink
* 
* http://www.pays-iroise.com

## Fueßnote
Communauté de communes du Yeun Elez

D **Communauté de communes du Yeun Elez** (bretonisch *Kumuniezh kumunioù ar Yeun Elez*) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 17. Dezämber 1993 grindet wore un isch us acht Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Loqueffret gsii. Bresidänt isch dr Marcel Le Guern gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# Botmeur
# Brasparts
# Brennilis
# La Feuillée
# Lopérec
# **[[Loqueffret]]**
# Plouyé
# Saint-Rivoal

## Weblink
* 
* http://www.yeun-elez.com
Concarneau Cornouaille Agglomération

D **Concarneau Cornouaille Agglomération** (bretonisch *Konk-Kerne Tolpad-kêrioù*)  isch e franzesischi Communauté d’agglomération im Département Finistère in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 30. Juli 1994 grindet wore un bstoht us nyyn Gmaine. Dr Verwaltigssitz isch z Concarneau. Bresidänt isch dr André Fidelin.

## Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:

## Weblink
* http://www.concarneau-cornouaille.fr

## Fueßnote
Eurytos (Oichalier)

De **Eurytos** () isch i de griechische Mythologii e König vo Oichalia. 

## Famli
De Eurytos isch de Soo vom Melaneus und vo de Oichalia oder de Stratonike. Er isch mit zwoo Fraue ghüroote gsii. Die erst - ere Name isch nöd öberliferet - isch vonem d Muetter vo de Dryope. Mit sinnere zwoot Frau Antiope het er mengi Chind ghaa, nämmli de Iphitos, de Argonaut Klytios, de Didaion, de Toxeus, de Molion, de Deioneus und d Iole, wo de Hyllos, e Soo vom Herakles, ghüroote hett.

## s Lebe
De Eurytos isch wie sii Vatter e grüemte Bogeschütz gsii und er söll sii Pfiilboge vom Gott Apollon selber öberchoo haa. Wo sini Töchter Iole is Hürootsalter choo isch, hett er e Wettchampf uusgrueffe und versproche, ass deseeb, wonen und sini Söö im Bogeschüüsse öbertreffi, de söll d Iole as Frau öberchoo. Obwoll de Herakles de Wettchampf gwune hett, hett de Eurytos em d Iole nöd wöle gee, do de Herakles sini früennrigi aigni Frau Megara und Chind ermordet ghaa hett. Zimmli hässig isch de Herakles ewegg gange.

Glii drufabe sind d Stuete vom Eurytos verschwunde, und de hett de Herakles verdööchtigt. De Iphitos isch die Ross goge Sueche go und isch im End uf Tiryns choo, wo de Herakles gwonnt hett. De Herakles hett en uf d Muur vo de Burg gfüert und abegschupft, so ass de Iphitos umchoo isch. Wege dem Mord hett de Herakle as Magd bi de lydische Königi Omphale müsse tiene.

Öber de Tood vom Eurytos gitts zwoo Versione. Nochem Homer hett er sich grüemt, besser as de Apollon z schüsse chöne und isch drumm vom Gott miteme Pfiil töödt wore. Wiener im Sterbe gsii isch, hett er sii Pfiilboge e sim Soo Iphitos vermacht. De hett den de spööter em Odysseus gschenkt, und de Odysseus het mit dem Pfiilboge d Fraier töödt, wo sini Frau Penelope bidrängt hend. 

Noch de jüngere Version isch de Eurytos vom Herakles töödt woore. Us Raach nämmli, well de em sini Töchter Iole nöd hett wöle gee, hett er d Stadt Oichalia eroberet, de Eurytos und all sini Söö töödt und d Iole graubt.

Noch de messenische Öberliferig, söled d Tootebai vom Eurytos im Karnasische Hain bi de messenische Stadt Andania glege haa.

## Quelle
* Homer, Ilias 2,596; 730. Odyssee 21,10ff; 8,223-228

## Literatur
* 
* 
*
Iphitos (Sohn des Eurytos)

De **Iphitos** () isch i de griechische Mythologii de Soo vom Eurytos und ann vo de Argonaute.

De Iphitos isch de Soo vom Eurytos und vo de Antiope, sini Schwöster isch d Iole. Vo sim Vatter het er s Bögeschüüsse glernt und wo de im Sterbe glegen isch, hett er vonem de Pfiilboge gerbt. Uf de Suechi noch Stuete, wo verschwunde sind, isch de Iphitos uf Messenie choo und hett im Huus vom König Ortilochos z Pharai de Odysseus troffe, wo grad Händel mit de Messenier ghaa het, wegeme Veeraub. De Iphitos hett dai em Odysseus de Pfiilboge gschenkt, wo sii Vatter vom Gott Apollon öbercho ha söll. De Odysseus selber hett em Iphitos e Schwert und e Lanze gschenkt. De Iphitos isch denn uf Tiryns choo, wo de Herakles gwonnt hett. De seb isch nämmli verdööchtigt wore, as er d Stuete vom Eurytos gstole hebi. De Herakles hett de Iphitos uf d Muure vo de Burg gfüert und denn abegschupft, so as de Iphitos umchoo isch. De Herakles isch drufabe Waansinig wore und isch zom Neleus ggange, de hett sich aber gwaigeret enn vo dere Bluetschuld z rainige, us Fründschaft zom Huus vom Eurytos und de Herakles hett drum müese as Magd bi de lydische Königi Omphale müsse tiene. 

## Literatur
* 
*
Iole

D **Iole** () isch d Töchter vom König Eurytos vo Oichalia und vo de Antiope.

Wo d Iole is Hürootsalter choo isch, het ere Vatter, de Eurytos, versproche, si a sebem as Frau gee, won en und sini Söö im Bogeschüsse öbertreffi. Wo de Herakles gwune hett, hett er sich gwaigeret, em d Iole z gee, well de nämmli früenner sini aigni Frau Megara zsäme mit de Chind ermordet ghaa hett. De Herakles hett sich aber grächt. Zerst hett er de Iphitos, e Brüeder vo de Iole, vo de Burgmuure vo Tiryns abegschupft und spööter hett er Oichalia eroberet und de Eurytos und ali sini Söö töödt und d Iole graubt. D Deianeira aber, d Frau vom Herakles, isch iifersüchtig wore und hett eres Laid em Kentaur Nessos gchlagt und de seb hett ere e Gwand ggee und gmaint, de Herakles söli da alegge und denn weri er d Iole vergesse. Aber de Nessos het e vergiftets Chlaid ggee und wo de Herakles da aglait hett isch er wegem Gift gstorbe. D Iole hett denn de Hyllos ghüroote, de ältist Soo vom Herakles und vo de Deianeira. D Chind vo dem Paar sind de Kleodaios und d Euaichme.

## Literatur
* 
*
Androkles (Sohn des Phintas)

De **Androkles** (; † 746 v. Chr.) isch e Soo vom messenische König Phintas usem Gschlecht vo de Aipytide. Er isch nochem Tood vo sim Vatter zäme mit sim Brüeder Antiochos König wore.

Wie de Pausanias gschribe hett, ischs ane 746 v. Chr. zo Spanige mit Sparta choo, wo d Usliferig vom Olympiasiiger Polychares verlangte hend, well de us Raach för si Soo meriri Spartaner ermordet hett. Bi de Volksversammlig vo de Messenier hett de Androkles för d Uusliferig plädiert, sii Brüder Antiochos aber degege. Di zwoo Partaie sind anenand groote und de Androkles isch debii töödt wore. Sini Töchter isch denn mitem Grooschind uf Sparta gfloche. Wege demm hend em Androkles sini Noofaare noch de messenische Niderlaag am Grooss Grabe vo de Spartaner Länderaie öbercho.

D Historizität vo de literarisch uusgschmückte Ereignis werd vo de Forschig kritisch biwertet und d Jooresaagoobe bim Pausanias wered as faltsch aglueget, und söttet öppe 40 Joor spööter agesetzt were.

Velicht isch de Androkles identisch mitem messenische Olympiasiiger Androklos, wo i de dritt Olympiade 768 v. Chr. de Stadionlauf gwune hett.

## Ainzelnoowiis


## Quelle
* Pausanias, *Raise z Griechenland* 4,4 f.; 4,14,3

## Literatur
* Nino Luraghi: *The Ancient Messenians: Constructions of Ethnicity and Memory.* Cambridge University Press, Cambridge/ New York 2008, ISBN 978-0-521-85587-7. S. 95.

*
Androkles (Androkleide)

De **Androkles** (, † 682 v.&nbsp;Chr.) isch e Noofaar vom messenische König Androkles usem Gschlecht vo de Aipytide gsii, wo im 8. Joorhundert v. Chr. glebt hett.

De Androkles isch zäme mitem Phintas i de Schlacht am Grooss Grabe umchoo, wo nochem Pausanias ane 682 v. Chr. d Spartaner d Messenier bisigt hend.

D Historizität vo de literarisch uusgschmückte Ereignis werd vo de Forschig kritisch biwertet und d Jooresaagoobe bim Pausanias wered as faltsch aglueget, und söttet öppe vierzg Joor spööter agesetzt were.

## Quellen
* Pausanias, *Raise z Griechenland* 4,16 f.

## Ainzelnoowiis


## Literatur
*
Aipytiden

D  **Aipytide** () sind s Gschlecht vo de Könige vo Messenie gsii. Si hend sich as Noofaare vom Herakles aglueget. De Stammbomm und d Taate vo de Aipytide hett de Pausanias i sinnere Bischriibig vo Messenie öberliferet. Debii sind di erste Vertretter saagehaft, die spöötere mee oder weniger historisch.

## Name
De Name hend d Aipytide vom Aipytos, em Soo vom Herakleid Kresphontes öberchoo. Sii Urgroossvatter uf de müetterliche Sitte isch de arkadischi König Aipytos.

## Saagehafti Aipytide
* Aipytos, Soo vom Kresphontes und vo de Arkaderi Merope.
* Glaukos, Soo vom Aipytos.
* Isthmios, Soo vom Glaukos.
* Dotadas, Soo vom Isthmios.
* Sybotas, Soo vom Dotadas.

## Aipytide i de Messenische Chrieg
D Historizitäät vo dene Aipytide isch i de Forschig umstritte. Daate vo de Liste sind die, wo de Pausanias agitt, noch de moderne Forschig müend die aber um rund vierzg Joor spööter agsetzt were.

* Phintas 2. Hälfti vom 9. Joorhundert v. Chr., Soo vom Sybotas
* Androkles, Soo vom Phintas, † 746 v.&nbsp;Chr.
* Antiochos, Soo vom Phintas, † 745 v.&nbsp;Chr.
* Euphaes, Soo vom Antiochos, 745-732 v.&nbsp;Chr.
* Lykiskos, um 740 v. Chr.
* Aristodemos, 732-724 v.&nbsp;Chr.
* Damis, 724 v. Chr.
* Aristomenes, messenische Fraihaitsheld
* Gorgos, Soo vom Aristomenes

## Androkleide
D Noofaare vom Androkles, em Soo vom Phintas, sind oo Androkleide () gnennt wore:
* Androkles, † 682 v. Chr.
* Phintas, † 682 v. Chr.

## Quelle
* Pausanias: *Raise z Griecheland* 4.3 - 4.17
Aristodemos (Aipytide)

De **Aristodemos** () isch vo 732 bis 724 v.&nbsp;Chr. de König vo Messenie gsii und stammt usem Gschlecht vo de Aipytide. Er isch de Noofolger vom König Euphaes und de Vorgänger vom Damis.

## Lebe
Wo de messenischi König Euphaes im Erst Messenische Chrieg bifole hett, di uugschützte Chliistädt vo Messenie z verloo, demit sich d Messenier am Berg Ithome asidle tüend, het en Orakel verlangt, as e Jungfrau usem Geschlecht vo de Aipytide a de Götter gopferet were söll. Debii isch s Loos uf d Töchter vom Lykiskos gfale. De hett sich aber mit dere usem Staub gmacht und isch uf Sparta gfloche. Do hett de Aristodemos fraiwilig sini Töchter abotte. Doch de Verlobti vo dere isch degege gsii und gsait, as er si gschwängeret heb und si gär ka Jungfrau mee sai. Innere Wüeti het de Aristodemos a sinnere Töchter de Buuch uufgschlitzt und wo d Messenier gsie hend, as si doch no e Jungfrau gsii isch, hend si gmaint, as dodemit s Orakel erfüllt sai.

Nochem Joor 732 v. Chr. isch de Euphaes ooni e männliche Throonfolger im Champf gege d Spartaner gfale und de Aristodemos isch zo sim Noofolger gwäält wore, obwoll di beede Woorseger Epebolos und Ophioneus degege gsii sind, well de sini Töchter töödt ghaa hett. De isch erfolgriich gsii im Chrieg gege d Spartaner und het ene ane 732 v. Chr. a de Ithome e schweeri Niderlaag bibroocht. 

Ane 724 v. Chr. het en Orakel gsait, as Messenie kümpftig a dene ghööre söli, wo zerst em Zeus Ithomatas hundert Draifüess opferid. Well s Hailigtum innerhalb vo de Muure vo de Stadt a de Ithome glegen isch, hend sich d Messenier sicher gfüelt. De Spartaner Oibalos aber hett hundert Draifüess uus Toon gmacht und die i d Stadt gschmugglet und em Zeus gopferet. Wo d Messenier da gmerkt hend und well no anderi Vorzaiche schlechts verhaisse hend, isch ne de Muet abhande cho. Zo alem ane isch em Aristodemos im Tromm sini Töchter erschine, mitem uufgschlitzte Buuch. Si hett em sini Waffe ewegg gnoo, dodeför aber d Tooteinsignie vomene messenische Adlige öbergee. Druf aber hett sich de Aristodemos am Grab vo sinnere Töchter selber umbroocht. As sii Noofolger isch de Aipytid Damis gewäält wore.

D Historizität vo de literarisch uusgschmückte Ereignis werd vo de Forschig kritisch biwertet und d Jooresaagoobe bim Pausanias wered as faltsch aglueget, und söttet öppe 40 Joor spööter agesetzt were.

## Quellen
* Pausanias, *Raise z Griechenland* 4,9-13.
* Diodor, *Griechischi Weltgschicht*, Fragment 8,8.

## Ainzelnoowiis


## Literatur
* 
* Nino Luraghi: *The Ancient Messenians: Constructions of Ethnicity and Memory.* Cambridge University Press, Cambridge/ New York 2008, ISBN 978-0-521-85587-7. S. 97.
Phintas

De **Phintas** () isch noch de messenische Saag de Soo vom messenische König Sybotas usem Gschlecht vo de Aipytide. Möglicherwiis isch er de erst historischi König vo Messenie. Er isch e Zittgnoss vom spartanische König Teleklos (853-814 v. Chr.) gsii.

## Spanige mit Sparta
Wo de Phintas öber Messenie gherrscht het, isches zu Spanige mit Sparta choo, well de König Teleklos im Grenzpiet zo Messenie d Städt Poiaessa, Echeiai und Tragion bisidlet hett, wie de Strabon gschribe hett.

814 v. Chr. isch de König Teleklos im Hailigtum Artemis Limnatis vo Messenier töödt wore. Da Hailigtum isch a de Grenze zwöschet Sparta und Messenie glege und am Kult hend d Messenier und d Spartaner tailgnoo. Wegem Tood vom Teleklos, so hend d Spartaner gsait, as d Messenier sich a d Priesterine vo de Artemis anegmacht hebi um si z schände und de Teleklos sai umchoo, woner die vertaidigt hett. D Messenier degege hend gsait, as de Teleklos Jüngling wo no kann Bart ghaa hend i Frauachlaider gsteggt heb und a dene Dölch gee hebi, demit die d Messenier ermordid. Wo sich de Messenier gwerrt hend sai au de Teleklos umchoo.

## Sustigs
Nochem Pausanias hebid d Messenier underm Phintas zerstmool Opfer und e Manechoor zom Apollon uf d Insle Delos gschiggt.

Wo de Phintas gstorben isch, sind dem sini Söö, de Antiochos und de Androkles König vo Messenie wore.
 
D Historizität vo de literarisch uusgschmückte Ereignis werd vo de Forschig kritisch biwertet und d Jooresaagoobe bim Pausanias wered as faltsch aglueget, und söttet öppe 40 Joor spööter agesetzt were.

## Quelle
* Pausanias, *Raise z Griechenland* 4.4.1-3
* Strabon, 8,4,9 (362)

## Ainzelnoowiis


## Literatur
* Nino Luraghi: *The Ancient Messenians: Constructions of Ethnicity and Memory.* Cambridge University Press, Cambridge/ New York 2008, ISBN 978-0-521-85587-7. S. 95.
Lykiskos (Aipytide)

De **Lykiskos** () isch e messenische Adlige usem Gschlecht vo de Aipytide gsii. Wo de messenischi König Euphaes im Erst Messenische Chrieg d Stadt a de Ithome hett uusbaue loo, isch uf Ghaiss vomene Orakel verlangt wore, as e Jungfrau usem Gschlecht vo de Aipytide gopfert were söll und s Loos isch uf d Töchter vom Lykiskos gfale. Drumm isch de mit dere uf Sparta gfloche und de Aipytid Aristodemos hett fraiwilig sini Töchter as Opfer abotte.

D Historizität vo de literarisch uusgschmückte Ereignis werd vo de Forschig kritisch biwertet und d Jooresaagoobe bim Pausanias wered as faltsch aglueget, und söttet öppe 40 Joor spööter agesetzt were.

## Quelle
* Pausanias, *Raise z Griecheland* 4.9.4-6, 4.10.1

## Ainzelnoowiis


## Literatur
* Nino Luraghi: *The Ancient Messenians: Constructions of Ethnicity and Memory.* Cambridge University Press, Cambridge/ New York 2008, ISBN 978-0-521-85587-7. S. 96f.
Damis (Aipytide)

De **Damis** () isch ane 724 v. Chr. im Erst Messenische Chrieg de Feldherr vo de Messenier gsii. Er stammt usem Gschlecht vo de Aipytide.

Wo ane 724 v. Chr. de messenisch König Aristodemos sich am Graab vo sinnere Töchter selber umbroocht hett, isch de Damis zom Feldherr vo de Messenier gwäält wore. Dozmool isch o de spartanischi König Theopompos gstorbe, wo gege Messenie Chrieg gfüert hett. Demm sii Noofolger, de König Zeuxidamos hett d Messenier a de Ithome bilageret und di bifestigti Stadt noch fööf Mönet iignoo.

E Tail vo de Messenier isch usem Land gfloche. D Noofaare vom eemoolige ermordete messenische König Androkles hend aber vo de Spartaner s Piet Hyameia öberchoo. Im Land um Rhion hend d Spartaner d Asinäer agsidlet, wo churz vorene us de Argolis vertribe wore sind.

D Historizität vo de literarisch uusgschmückte Ereignis werd vo de Forschig kritisch biwertet und d Jooresaagoobe bim Pausanias wered as faltsch aglueget, und söttet öppe vierzg Joor spööter agesetzt were.

## Quelle
* Pausanias, *Raise z Griecheland* 4.10.5, 4.13.5 ff.

## Ainzelnoowiis


## Literatur
* Nino Luraghi: *The Ancient Messenians: Constructions of Ethnicity and Memory.* Cambridge University Press, Cambridge/ New York 2008, ISBN 978-0-521-85587-7. S. 97.
Euphaes (Aipytide)

De **Euphaes** () isch de messenische König vo 745 bis 732 v. Chr. gsii, usem Gschlecht vo de Aipytide. Er isch de Noofolger vo sim Vatter Antiochos. Underem Euphaes isch de Erst Messenisch Chrieg uusbroche. 

Ane 743 v. Chr. hend d Spartaner underem König Alkamenes, em Soo vom Teleklos, di messenischi Bergstadt Ampheia iignoo, wo a de Grenze zu Sparta glegen isch. Si hend d Iiwonner vo dere Stadt töödt und vo do uus Öberfäll i die messenischi Ebni gmacht. De Euphaes hett zom Chrieg grüstet und ane 739 v. Chr. isch di erst Schlacht zwöschet de Messenier und Spartaner gschlage wore. Zwoor hett de Euphaes e Joor druf a de Spartaner e Niderlaag zuegfügt, hett aber trotzdem di ungschütze Stedt ruume loo, demit sich d Biwonner am Berg Ithome asidle tüend, wo scho e chliis Städtli gsii isch, woner uusbaut hett und gröösseri Muure baue loo hett. Ane 732 v. Chr. het de spartanischi König Theopompos d Festig a de Ithome agriffe und de Euphaes isch im Champf umchoo. Well er ka Söö ghaa hett, isch de Aipytid Aristodemos zu siim Noofolger gwäält wore.

D Historizität vo de literarisch uusgschmückte Ereignis werd vo de Forschig kritisch biwertet und d Jooresaagoobe bim Pausanias wered as faltsch aglueget, und söttet öppe 40 Joor spööter agesetzt were.

## Quelle
* Pausanias, *Raise z Griecheland*  4.5.8-4.10.5

## Ainzelnoowiis


## Literatur
* Nino Luraghi: *The Ancient Messenians: Constructions of Ethnicity and Memory.* Cambridge University Press, Cambridge/ New York 2008, ISBN 978-0-521-85587-7. S. 96f.
Antiochos (Sohn des Phintas)

De **Antiochos** (; † 745 v. Chr.) isch de Soo vom messenischen König Phintas usem Gschlecht vo de Aipytide. Nochem Tood vo sim Vatter isch er zäme mit sim Brüeder Androkles König vo Messenie wore.

Nochem Pausanias isches zo Spanige mit Sparta choo, wo d Usliferig vom Olympiasiiger Polychares verlangte hett, well de us Raach för si Soo meriri Spartaner ermordet hett. Bi de Volksversammlig vo de Messenier hett de Antiochos geg d Usliferig plädiert, sii Brüder Androkles aber deför. Di zwoo Partaie sind anenand groote und de Androkles isch debii töödt wore. De Antiochos isch e paar Mönet spööter gstorbe und si Soo, de Euphaes isch König wore.

D Historizität vo de literarisch uusgschmückte Ereignis werd vo de Forschig kritisch biwertet und d Jooresaagoobe bim Pausanias wered as faltsch aglueget, und söttet öppe 40 Joor spööter agesetzt were.

## Quellen
* Pausanias, *Raise z Griecheland* 4,4 f.

## Ainzelnoowiis


## Literatur
* Nino Luraghi: *The Ancient Messenians: Constructions of Ethnicity and Memory.* Cambridge University Press, Cambridge/ New York 2008, ISBN 978-0-521-85587-7. S. 95f.
Polychares

De **Polychares** () isch e Messenier gsii, wo ane 764 v. Chr. de Siig im Stadionlauf a de vierte Olympische Spiil gwune hett. Er söll de Grund för de Uusbruch vom Erste Messenische Chrieg gsii sii.

Sowoll de Pausanias, wie au de Diodor Siculus bischriibet de Striit zwösched em Polychares und em Spartanaer Euaiphnos ()  Denoo isch de Polychares e riiche Maa gsii sii, wo sini Rinder em Spartiat Euaiphons zom hüete ggee hett. De aber hett en bitroge und e paar Rinder verchauft und em Polychares verzellt, Roiber heget em siis Veech gstole. Nochem Diodor het de Euaiphnes nöd nu Rinder sondern o Hirte vom Polychares verchauft ghaa haa, und wo d Chäufer bimene Sturm a de messenische Chüste hend müesse lande, sind die Hirte vom Schiff gfloche und hend em Polychares verzellt, wa passiert isch. De Euaiphnes het denn em Polychares versproche, em s Geld z gee und isch mit demm sii Soo uf Sparta, hett de aber ermordet. De Polychares het denn z Sparta en Achlaag erhobe, isch aber nöd agloset wore. Er het denn us Raach jede Spartaner töödt, wonem bigegnet isch.

D Spartaner hend d Usliferig vom Polychares verlangt. D Messenier sind sich aber nöd ainig gsii und sind zonere Versammlig zämechoo. De König Androkles isch för d Uusliferig gsii, dem sii Brüder Antiochos aber degege. Im End hend d Aahänger vom Antiochos de Androkles töödt und de Polychares isch nös uusgliferet wore.

Wege dem und well scho früenner de spartanischi König Teleklos vo Messenier im Hailigtum vo der Artemis Limnatis töödt woren isch, hend d Spartaner bischlosse Chrieg gege Messenie zmache.

D Historizität vo de literarisch uusgschmückte Ereignis werd vo de Forschig kritisch biwertet und d Jooresaagoobe bim Pausanias wered as faltsch aglueget, und söttet öppe 40 Joor spööter agesetzt were.

## Quellen
* Pausanias: *Raise z Griecheland* 4,4,5 – 4,5,2; 4,5,6
* Diodor Siculus 8.7
* Eusebius vo Caesarea, *Chronikon* zo de 4. Olympische Spiili

## Ainzelnoowiis


## Literatur
* Nino Luraghi: *The Ancient Messenians: Constructions of Ethnicity and Memory.* Cambridge University Press, Cambridge 2008, ISBN 978-0-521-85587-7, S. 81&nbsp;f. 95&nbsp;f.
* Mischa Meier: *Aristokraten und Damoden. Untersuchungen zur inneren Entwicklung Spartas im 7. Jahrhundert v. Chr. und zur politischen Funktion der Dichtung des Tyrtaios.* Steiner, Stuttgart 1998, ISBN 3-515-07430-9, S. 86–87.
*
Morlaix Communauté

D **Morlaix Communauté** (bretonisch *Montroulez Kumuniezh*)  isch e franzesischi Communauté d’agglomération im Département Finistère in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 30. Dezämber 1999 grindet wore un bstoht us 26 Gmaine. Dr Verwaltigssitz isch z Morlaix.

## Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:

### Veränderunga sitt 2017
2019: Füsion *[[Plouigneau]]* un *[[Le Ponthou]]* → Plouigneau

## Weblink
* 
* https://www.morlaix-communaute.bzh/

## Referanza
Quimper Communauté

D **Quimper Communauté** (bretonisch *Kemper Kumuniezh*) isch bis 2016 e franzesischi Communauté d’agglomération im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 28. Dezämber 1999 grindet wore un us acht Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Quimper gsii. Bresidänt isch dr Ludovic Jolivet gsii.

## Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
# Ergué-Gabéric
# Guengat
# Locronan
# Plogonnec
# Plomelin
# Plonéis
# Pluguffan
# **[[Quimper]]**

## Weblink
* http://www.quimper-communaute.fr
Brest Métropole

D **Brest Métropole** (bretonisch *Brest Meurgêr*)  isch e franzesischi Métropole im Département Finistère in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 24. Mai 1973 grindet wore un bstoht us acht Gmaine. Dr Verwaltigssitz isch z Brest.

## Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:

## Weblink
* http://www.brest.fr

## Fueßnote
Communauté de communes Essor du Rhin

D **Communauté de communes Essor du Rhin** ìsch bìs 2016 a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch) gsìì. Sa ìsch àm 19. Dezember 2000 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd han sìwa Gmeina gheert. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Fassene gsìì, Präsidant dr François Beringer. Zum 1. Janner 2017 ìsch sa mìt dr Communauté de communes du Pays de Brisach zum neie Verbànd Communauté de communes Pays Rhin-Brisach füsioniert wore.

## Gmeina
# Blodelse
# **[[Fessenheim|Fassene]]**
# Hìrzfalde
# Mìnkhüse
# Roggehüse
# Rümersche
# Reschehàrt

## Weblink
* http://www.cc-essordurhin.fr
Communauté de communes Ill et Gersbach

D **Communauté de communes Ill et Gersbach** ìsch bìs 2016 a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch) gsìì. Sa ìsch àm 4. Februar 2002 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd han elf Gmeina gheert. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Wàldighoffe gsìì, Präsidant dr André Bohrer. Zum 1. Janner 2017 ìsch sa mìt dr Verband Communauté de communes d’Altkirch, Communauté de communes du Secteur d’Illfurth, Communauté de communes du Jura Alsacien un Communauté de communes de la Vallée de Hundsbach zum neie Verbànd Communauté de communes Sundgau füsioniert wore.

## Gmeina
# Dìrmene
# Granzìnge
# Haiflìnge  
# Müeschbe
# Oberdorf
# Obermüeschbe
# Ropperzwiller
# Rüederbi
# Staisulz
# **[[Waldighofen|Wàldighoffe]]**
# Werenzhüse

## Weblink
* https://web.archive.org/web/20161125220946/http://www.illetgersbach.fr/