Marokko

**Marokko** (Arabisch المغرب , *al-maghrib*), s **Königriich Marokko** (Arabischالمملكة المغربية , *al-Mamlaka al-Maghribīya*), lit im Nordweschte vo Afrika. Er isch s weschtligschd vo de drei Maghrebländer. Im Norde gränzt es an s Mittelmeer, im Weschte an dr Atlantisch Ozean und im Oschte an Algerie.  D Schdrooss vo Gibraltar drennt en vom europäische Kontinänt.

D Südgränze vo Marokko isch international umschdritte wäg em Westsaharakonflikt bis dass dört e Referändum under dr Überwachig vo de Vereinte Natione über die zuekümftigi Zueghörigkeit vo der Weschdsahara abghalte wird.

## D Bevölkerig

Öbbe 80 % vo dr Bevölkerig si Berber, vo deene knapp 60 % arabisierti Berber. Si sin hüte mäistens sässhafti Buure, nume e Minderhäit läbt no as Nomaade oder halbnomaadisch in abgläägene Gebiet vom Middlere Atlas oder uf de Hoocheebene im Oste vom Land. Öbbe 20 % vo de Marokkaner si arabischstämmig. Nordmarokko mit dr alte Metropole Fès isch eender arabisch (34 % vo dr Bevölkerig si Araber, 25 % arabisierti Berber), Südmarokko und däm si Metropole Marrakesch eender berberisch (30 % vo dr Bevölkerig si Berber) brägt. Es lääbe au no öbbe 60'000 Usländer im Land, drunder vor allem Franzoose, Spanier, Italiäner, Tunesier und Algerier.

D Bevölkerig isch in Marokko seer ungliich verdäilt. Zwäi Driddel vo de Iiwooner lääbe uf öbben eme Zäätel vo dr Flechi vom Land im Nordweste oder Weste. Balligsgebiet si d Küstegebiet im Norde und Nordweste und s Sebou-Diefland. Zwar het Marokko en alti Stadtkultur, aber nume 58,2 % (2011) vo dr Bevölkerig lääbe in Stedt. S Land verstedteret langsaamer as anderi afrikanischi Staate. 27,8 % vo de Iiwooner si jünger as fufzääni; d Grubbe vo de Lüt über 65 macht nume 6,1 % us. D Lääbenserwartig isch 75,9 Joor, s Bevölkerigswaggsdum öbbe 1 %. S Durchschnittsalter isch 26,9 Joor (Daate us em Joor 2011).

### Sprooche
Öbbe 90 % vo de Marokkaner schwätze s marokkanische Arabisch, nume öbbe 0,7 %  de Hassania-Dialäkt. Berberischi Marokkaner schwätze verschidnigi Berbersprooche (Taschelhit, Mazirisch, Ghomara, Tarifit, Senhaja de Srair und hüte au no Judäo-Berberisch) – guet d Helfti vo de Marokkaner chan e Berbersprooch.

Die offizielle Sprooche vo Marokko si Arabisch und Mazirisch. Franzöösisch wird im ganze Land as Handels-, Bildungs- und zwäiti Amtssprooch verwändet. Bi dr staatlige Iisebaan *Office National des Chemins de Fer* (ONCF) isch Franzöösisch d Bedriibssprooch. Im Norde vo Marokko, dr Westsahara und um Sidi Ifni wird au no Spanisch brucht. Änglisch bechunnt as Sprooch vo dr bildete Juugend mee und mee Bedütig.

### Religion
D Staatsreligion isch dr Islam. Öbbe 98,7 % vo dr Bevölkerig si Muslim, drvo 90 % Sunnite vo dr malikitische Richdig. 1,1 % vo de Iiwooner si Christe (die mäiste Katholike) und 0,2 %  Juude. In dr Volksreligion het dr Glaube an Gäister – as Erb vo de vorislamische Berber – diefi Wurzle.

### Uswanderig
Vo 1972 – äi Joor bevor e Hufe öiropäischi Länder ufghöört häi, Arbetsmigrante aazwärbe – bis 2005 het sich d Zaal vo de Marokkaner in de wichdige öiropäische Länder (ooni UK und Skandinavie) vernüünfacht. E Hufe Marokkaner lääbe e zitlang im Usland, vor allem in West- und Südöiropa, oder häi iir Land uf dr Suechi noch bessere wirtschaftlige Perspektive für immer verloo. In vile Länder bilde Marokkaner und Marokkanischstämmigi die grösste muslimische Gmäinde. Öbbe 1,2 Millioone lääbe z Frankriich, öbbe 750'000 z Spanie,  500'000 z Italie, 350'000 z Belgie, 330'000 in de Niiderland und 100'000 z Dütschland. Witeri Gmäinde existiere au z Norwääge, Schweede und Groossbritannie. Chliineri Gmäinde vo hööcher kwalifizierte Uswanderer lääbe in de USA (mindestens 100'000) und Kanada (mindestens 78'000). Schetzigswiis 300'000 Marokkaner lääbe in andere Staate vom Maghreb oder in Staate im Noochen Oste.

### Iiwanderig
Wil d Wirtschaft witer waggst, wandere immer weniger Marokkaner in anderi Staaten us. Drfür wird die illegali Zuewanderig vo Schwarzafrikaner *(Subsahariens)* gröösser. Marokko het sich sit dr Middi vo de 1990er Joor zum ene Transitland vor allem für Migrante us Westafrika entwigglet, wo us wirtschaftlige oder politische Gründ iiri Häimet verloo häi; vo dene wäi immer mee für immer im Land bliibe. 2005 häi 25'000 schwarzafrikanischi Migrante legal z Marokko gläbt. Wil d Iiräis uf Öiropa seer vil schweerer gmacht worde isch, blibe vili in Marokko. Näbe de afrikanische Migrante in däm Joor 28'000 Öiropäer im Land gläbt, vor allem in Stedt wie Marrakesch.

## Fuessnoote