Holzschlag (Bonndorf im Schwarzwald)

**Holzschlag** isch mit dé chlynschte Stadtdeil vo dè baddischè Stadt Bõõdorf im nördlichè Landchrais Waldshuèt. Holzschlag isch diè nördlichschte Ortschaft im Landchrais, d Gränz zum Landchrais Hochschwarzwald volauft a dè linkè Haaldè vom Rychèbächle.

## Geography
Holzschlag lyt im Südschwarzwald uff èrè Höchi vo 816&nbsp;m im Dobel vom Rychèbächle, sèll isch èn Sitèarm vo dè Bruchlinniè vom Bõõdorfer Grabbè. S Rychèbächle chunnt vo dè Höchi zwǜschè Bõõdorf un Schluchsee obbè abbè, un gòt bi Holzschlag in èn steilè Dobel übber, wo nõch 2 km i d Wuètèschlucht mündet. Holzschlag lyt z mitts im Schwarzwald zwǜschè Lènzkirch un Bõõdorf. Nördlich vo Holzschlag un ènnèt vom Rychèbächle lyt s Waldgebièt *Saatfäld*, öppis witter vomischlèt sich s Wasser vo dè Haslach un dè Guètach zuè dè Wuètè, dört fangt also d Wuètèschlucht aa.
Südöschtlich vo Holzschlag lyt s größère Nõchbòrdorf Gründelwangè, wo nu öppè 1,75 km èwäg lyt, beidi sin übber B&nbsp;315 mitnand un mit Lènzkirch, Neuschtadt un Bõõdorf vobundè. Sit 1927 ghört dè Wyler Glashüttè zuè Holzschlag, d Glashüttè lyt im Quällberych vom Rychèbächle. Gnau èso lyt s munzige Nõchbòrdörfle Grüèwald i sèllèm Quällberych, Grüèwald isch öppè 2,1 km südweschtich vo Holzschlag èbbèso z mitts im Schwarzwald dèheim.

## Gschichtè
Holzschlag isch è relativ jungi Sidlung un isch uss èrè Holzfällersidlung entschtandè. Bis 1664 isch s hütige Gmarkungsgebièt a beidè Haaldè vom Rychèbächle (un s Saatfäld) komplètt mit Wald bedeggt gsi. Mit èm Übbergang vo dè Rychshèrrschaft Bõõdorf a s Kloschter St. Bläsy hèn d Kloschterbrüèder sèlli Waldschtüggle uff dè Gündelwanger Gemarkung mit èrè Größi vo 150&nbsp;ha anno 1664 abholzè lõ, um è neus Sidlungsgebièt z erschlièßè. S Holz isch zum Deil für dè Huusbau bruucht worrè, zum gröschtè Deil isch Holz a s Iisèhüttèwärch z Äbberfingè vokauft wörrè, sèll Wärch isch vo dè Bappèheimer un èm Chleggauer Grõf bedribbè worrè isch. Für s Abholzè sin Tiroler Holzfäller aagworbè worrè. Uff dè freyè Flächi sin znägscht drei Meierhööf baut worrè, wo im Kloster St. Bläsy lehenspflichtig gsi sin. Wo s Abholzè bi Holzschlag im Johr 1684 fèrtig gsi isch, hèn d Holzfäller für è Bsidlung z St. Bläsy aagfrògt, wa s Kloschter erlaubt hèt. Mit dè Säkularisation un dè dõdemit vobundènè Ufflösung vom Kloschter z St. Bläsy isch Holzschlag a s Großherzogdum Baddè chò un isch mit èm Wyler Glashüttè un èm Klausèhof è selbschtändigi Gmeind worrè.
Am 1. Januar 1975 isch Holzschlag i d Stadt Bonndorf im Schwarzwald ygmeindet worrè.

## Religion
Holzschlag hèt niè è eigèni Kirchè ghaa. Kirchlich hèt Holzschlag schu immer zuè dè Pfarrei Gündelwangè ghört, nu isch sèlli widderum sit èm 1. Januar 2015 dè Seelsorgeeinheit Bõõdorf-Wuètè zuègschlagè worrè.

## Vokeer
Holzschlag wörd am Nordrand vo dè B&nbsp;315 tangyrt. Zwǜschè m Ort un dè B 315 isch bis 1976 d Baanschtreggi Kappel-Bõõdorf voloffè. Sèlli Streggi hèt in èrè großè 180° Kurvè uff èm Rychèbachdamm s Rychèbachdal übberquert. Am Weschtrand vo Holzschlag stòt dè Baanhof vo Gündelwangè. Obwoll dè Baanhof nõch bi Holzschlag glègè isch un d Gmeind Holzschlag dörtzmòls s Gelände für d Trassè unentgèltlich zur Vofüègung gschtellt hèt, hèt d Baandirèktion für dè Baanhof dè Doppelnammè  Gündelwangè-Holzschlag nit gnemmigt.  Hüt wörd Holzschlag durch d Buslinniè Neuschtadt – Boõõdorf im Nòvokeer bediènt.

## Kultur un Züüg zum Aaluègè

Holzschlag bǜètet durch s Rychèbächledal Zuègang zuè dè Wuètèschlucht, wo mò bi dè Stallegger Brugg hèrrè chunnt. Obberhalb vo dè Stallegger Brugg git s zwei witteri Highlights i dè Wuètèschlucht uff èm Holzschläger Abschnitt, sèll sin d Stallegger Dannè un s Chraftwärch Stallegg, s drittälteschte dütsche Flußchraftwärch, mit chlynèm Stausee. Uff dè entwidmètè Baandrassè vo dè Baanschtreggi Lènzkirch-Bõõdorf un dõdemit übber dè nò komplètt erhaaltene Rychèbächledamm, volauft hüt dè Bäänle-Radwäg als Deilschtreggi vom Südschwarzwald-Radwäg. Ußerdèm git s z Holzschlag èn Immè-Leerpfad.

### Regelmäßigi Voaaschtaltungè
Jedes Johr gits z Holzschlag uff èm neu gschtaaltetè Dorfblatz èn Advèntsmärkt. D Blõskapèllè Grüèwald-Holzschlag e.&nbsp;V. isch èn feschtè Bschtanddeil im kulturèllè Läbbè vum Dorf. D Kapèllè hèt è Dracht, wo für dè Schwarzwald nit üblich isch. D Wyber drägèd è Lädder-Jutè-Drachtèrock, d Kärli è Knǜbundhosè uss Hirschlädder mit èm Tyroler Doppeladler als Wappè uff dè Hosèdräger. D Dracht söll a d Tyroler Holzfäller erinnerè, wo durch s Schwendè un Rodè öppis Wichtigs für d Ortgründung bydrait hèn.

## Persönlichkeitè
* Joseph Lukas Meyer (1774–1821), Benediktiner, Leerer, Hischtoriker, Prièschter un Schriftschteller, isch z Holzschlag geborè worrè
* Heinz Renkewitz (1902–1974), Theolog, hèt vo 1967 bis zuè sim Dot z Holzschlag gläbbt

## Literadur
* Helmut Vocke (Hrsg.): *Chronik des Landkreis Waldshut.* 1957.
* Norbert Nothelfer (Hrsg.): *Der Kreis Waldshut.* 1979.
* Waldemar Lutz und Hansjörg Noe (Hrsg.): *Kennzeichen WT Heimatkunde für den Landkreis Waldshut.* Reinhard Caschpers (Mithrsg.), 1989, ISBN 3-12-258330-5.

## Weblinggs

## Einzelnõchwys