Badische VII a

D Faarzüüg vo dè Gattig **X d**, ab 1868 Gattig **VII a** vo dè Badischi Staatsysèbaan sin dreifach kuppleti Güèterzug-Dampfloks. Diè Dütsch Rychsbaan hèt diè no vorhandnè Maschinnè als **Baureiè 53.85** in iren Beschtand übbernõ

Zwischè 1866 un 1891 hèt d Maschinnèbau-Gsellschaft Karlsruè in 17 Liferseriè insgsamt 171 Faarzüüg abgliferet. I dè Liferzit sin diè Maschinnè ständig witerentwicklet worrè. Well diè Grundkonschtruktion seer glungè gsi isch, hèt mo mit chlynerè Aabassigè vo dè einzelnè Liferseriè dè ständig stygendè Aaforderigè vom Betrièb grächt worrè könnè.

## Konschtruktyvi Merkmõl
D Konschtruktion basyrt uff dè Lokomotyvgattig X c. Devo abwychend hèt mo chlyneri Räder vowendet un hèt dōmit dè Kessèl größer konschtruyrt, um trotzdemm s Gwichtslimit uuszschöpfè.  Diè erschtè drei Seriè hèn no èn Crampton-Kessèl mit èm großè Dampfdom übber m Steekessèl. D Seriè 4 bis 17 sin dôgegè mit èm Belpaire-Kessèl uusgschtattet gsi. Sellè isch im Lauf vo dè Entwicklig ständig witer vobessert worrè. Asè isch d Aaordnig vo dè Usschtrömroor sowiè dè Uffbautè uff èm Kessèl variyrt worrè. Bis zum Ènd vo dè Liferzit hèt dè Kesseldruck uff 10 bar gschteigeret wörrè könnè. Spòter ygebauti Ersatzkessèl sin bis 12 bar belaschtbar gsi. Wärend diè Höchi vo dè Kesselmitti bi dè erschtè Baureiè 1.750&nbsp;mm übber dè Schinnèobberkantè gsi isch, hèt mo si ab èm Baujohr 1890 uff 1.891&nbsp;mm erhöht. D Rooschtflächi isch aafänglich nu 1,26 m² groß gsi, im Lauf vo dè Entwicklig isch selli um rund 17 % vogrößeret worrè.

D Maschinnè hèn èn Blechraamè uss durchlaufendè Blèch vo 24 bis 36&nbsp;mm Dicki sowiè yserni Pufferboolè kaa. Alli Lokomotyvè hèn èn innèligendè Stephenson-Stüèrig bsässè. Dè Naßdampf-Zilinder hèt uff diè mittleri Kuppelach gwürkt. Diè Tryb- un Kuppelschtangè sin uss Tygelgußschtaal gfertiget gsi. Diè beidè vorderè Radsätz sin mit obbèligendè Blattfèdèrè abgschtützt gsi. D Fèdèrig vo dè hinterè Achsè isch bis zu dè 9. Liferseriè durch gegènanderligendi elliptischi Zwillingsfèdèrè realisyrt worrè. Ab denn vozichtet mo uff selli Bauwys un voband diè beidè vorderè Achsè mit èm Uusglychshebèl. Domit sin diè Lokomotyvè nu no uff vir Pünkt statt uff sechs abgschtützt. Diè Maschinnè vo dè erschtè Liferseriè hèn übber èn relativ eifach ghaaltenès Füürerhuus vofüègt. Im Lauf vo dè Zit sin selli abber vobesseret worrè. Diè am Aafang vo dè Liferig no vorhandenè Verzyrungè un Vokleidungè sin in spôterè Baujohr wegglôô worrè. D Faarzüüg sin mit Schlepptender vo dè Bauartè 2 T 8, 2 T 12 odder 3 T 13,5 uusgschtattet worrè.

## Ysatz
Diè Lokomotyvè vo dè Gattig VII a hèn bis zu dè Yfüürig vo dè Gattig VII d dè gsamte Güètervokeer vo dè Badischè Staatsbaan bewältiget. Spòter hèt mo si vor allem im Rangyrvokeer ygsetzt. Dört hèn è baar Lokomotyvè Tender mit Retourfüürerhüsli kriègt. Selli Lokomotyvè, wo mit èm Ersatzkessèl uusgschtattet worrè sin, hèn èn 875 t schwèrè Güèterzug i dè Ebeni mit 45&nbsp;km/h un èn 230 t schwèrè Güèterzug an èrè 20 ‰-Stygig mit 20&nbsp;km/h ziè könnè.

1914 sin no 114 Maschinnè im Betrièbsdiènscht z findè gsi. Füüf Lokomotyvè hèt mo 1919 als Reparationsleischtig abgää müèsè. 1925 hèt di Dütsch Rychsbaan als Baureiè 53.85 no 44 Lokomotyvè vo dè Gattig VII a übbernõ. Unter erschterè hèn sich noch drei Lokomotyvè us èm Johr 1866 befundè, welli zu demm Zitpunkt schu 59 Jahre aalt gsi sin un dõdemit diè älteschtè Lokomotyvè im Beschtand vo dè Rychsbaan gsi sin. 

D Uusmuschterig isch bis Endi vo dè 1920er Johr erfolgt. Ygsetzt worrè sin si zum Schluss im Monnèmer Rangyrbaanhof un im Haffè.

## Fuèßnotè


## Literadur
* Hermann Lohr, Georg Thielmann: *Lokomotiv-Archiv Baden.* transpress, Berlin 1988, ISBN 3-344-00210-4
* Manfred Weisbrod, Hans Müller, Wolfgang Petznick: *Deutsches Lok-Archiv: Dampflokomotiven 2 (Baureihen 41 - 59).* transpress, Berlin 1994 ISBN 3-344-70840-6