World Geodetic System 1984

S **World Geodetic System 1984** (**WGS 84**) isch e geodetischs Referänzsüsteem as äihäitligi Grundlaag für Posizioonsaagoobe uf dr Ärde und im ärdnooche Wältruum.

## Bestanddäil
S Süsteem bestoot us: 
* eme Referänzellipsoid, wo in sinere Äifachhäit so guet wir mööglig dr Ärdoberflechi aabasst isch, für Ortsaagoobe noch dr geografische Lengi und Bräiti;
* eme detaijierte Modäll für d Figur vo dr Ärde, wo vo deere idealisierte Form abwiicht, s sogenannte Geoid; aktuell isch das EGM96 (*Earth Gravitational Model 1996*);
* eme Satz vo dreidimensionale Koordinate vo de zwölf Fundamentalstazioone für d Verankerig vo de Modäll oobenooche in dr Chruste vo dr Ärde, wo über d Ärde verdäilt si.

## S Koordinatesüsteem
S Koordinatesüsteem, wo s Referänzellipsoid, s Geoid und d Laag vo de Fundamentalstazioone din definiert si, isch e kartesischs Rächtssüsteem (Z&nbsp;zaigt uf e Nordpool, X&nbsp;in Richdig 0°&nbsp;Lengi und Bräiti, Y&nbsp;noch 90°&nbsp;Ost). Si Definizioon folgt de Vorgoobe vom IERS:
* Es isch uf e Schweerpunkt vo dr Ärde inklusiv d Atmosfääremasse zentriert.
* Sini Lengiskala isch die lokali im Ruum, wo vo dr Masse vo dr Ärde relativistisch krümmt isch.
* D Orientierig vo sine Aggse relativ zur Ärdchruste (Referänzpool und Referänzmeridiaan) het in dr Epoche 1984.0 dere vom IERS (denn BIH) entsproche.
* Die zitligi Entwicklig vo sinere Orientierig folgt global dr Rotazioon vo dr Ärdchruste (d Beweegig vo de Kontinentalblatte isch geegenenander, ooni Nettorotazioon).

D Vermässig vo de Posizioone vo de Fundamentaalstazioone zuenander und iire Aaschluss an s International Terrestrial Reference Frame (ITRF) vom IERS wird regelmäässig über GPS gmacht; aktuell isch dr Station-Set G873 (Epoche 1997.0).

## S Referänzellipsoid
D Wärt für d Gröössi und Abblattig vo dr Ärde und iir Gravitazioonsfäld wärde die ganz Zit prezisiert. Für dass aber s Ellipsoid e stabili Referänz bildet, wärde sini Parameter im WGS84 festgläit uf:
* groossi Halbaggse *a*&nbsp;=&nbsp;6&nbsp;378&nbsp;137&nbsp;Meter,
* Abblattig *f* = 1 / 298,257&nbsp;223&nbsp;563, entsprächend ere chliine Halbaggse *b*&nbsp;=&nbsp;*a*(1−*f*) vo öbbe 6&nbsp;356&nbsp;752,3142 Meter,
* die geozentrischi Gravitazioonskonstante ''G''·''M''<sub>&#x2295;</sub> =  3,986&nbsp;004&nbsp;418·1014 m3/s2 (s Brodukt muess mä gnauer bestimme as d Äinzelfaktoore),
* d Rotazioonsgschwindikäit \omega = 7,292&nbsp;115·10-5 rad/s.

## S Gravitazioonsmodäll
Aktuell gältet s Gravitazioonsmodäll WGS84-EGM96. D Ortsabhängigkäit vom Ärdschweeripotenzial wird beschriibe dur Chugeleflechifunkzioone vo dr zuegordnete Legendrepolynoom. D Entwickligskoeffiziänte Cnm und Snm vo dr Räijenentwicklig si bis zum Graad&nbsp;*n* und dr Ordnig&nbsp;*m* vo 360 vermässe, im Ganze mee as 130'000 Koeffiziänte.

Churzziteffekt, wie d Effekt vo Ebbi und Fluet, won e Verschiebig in dr Hööchi vo bis zu 50&nbsp;cm verursache, wärde nid berücksichtiget, langfristigi Ändrige, wi zum Bischbil die vo dr Kontinentaldrift von e baar Santimeeter pro Joor hingeege scho.

## Wie s Süsteem brucht wird
Im Joor 2000 si 123 lokali Daate an s WGS-84-Ellipsoid abunde gsi, was d Konvertierig vo Posizioonsaagoobe zwüsche de Koordinatesüsteem wääsentlig äifacher gmacht het. D ICAO het 1989 beschlosse, dr Standard *WGS&nbsp;84*  für d Luftfaart z bruuche.

## Weblingg
* NIMA – National Imagery and Mapping Agency: Department of Defense World Geodetic System 1984; Technical Report, TR 8350.2, 3rd edition; January 2000
* EUROCONTROL – European Organization for the Safety of Air Navigation; WGS 84 Implementation Manual, Version 2.4; February 12, 1998
* Get Coordinate, Wikipedia Koordinaten ermitteln und einfügen