Max-Planck-Institut für Intelligente Systeme

S **Max-Planck-Inschtitut fir Intelligänti Sischtem** (dt. *Max-Planck-Institut für Intelligente Systeme*, MPI-IS) isch e usseruniversiteri Forschigsyyrichtig unter dr Dregerschaft vu dr Max-Planck-Gsellschaft mit zwee Standort, z Stuegert un z Dibenga. S Inschtitut drybt vor allem Grundlageforschig uf em Biet vu dr intelligänte Sischtem. Intelligänti Sischtem wären in vyl Lääbesberaich all wichtiger – as virtuäll Sinschtem im Internet oder as cyber-physisch Sischtem in dr realen Wält. Chinschtligi intelligänti Sischtem wäre zem Byschpel in Auto yygsetzt, wu autonom fahre, oder bi dr Diagnos un in dr Behandlig vu Chrankete.

## Gschicht
S Max-Planck-Inschtitut fir Intelligänti Sischtem goht zrugg uf s friejer Max-Planck-Inschtitut fir Metallforschig] (MPI-MF) z Stuegert. S isch draditionäll äng mit dr Universitet Stuegert un däre ire Vorlaiferinschtitution verbunde gsii. S isch anne 1921 z Berlin grindet wore vum Emil Heyn as „Kaiser-Wilhelm-Institut für Metallforschung“ un isch anne 1934 uf Stuegert umzoge. Urspringli hän d Wisseschaftler uusschließli an Metall un ire Legierige gforscht. Allmee hän si aber au nitmetallischi, bsundersch keramischi Materialie unterseucht. Grad bi dr „Hegschtlaischtigskeramike“ hän Forscher am MPI fir Metallforschig unter dr Fierig vum Günter Petzow in dr 1970er un 1980er Johr materialwisseschaftligi Pionierarbet glaischtet. Die wäre unter anderem in dr Luft- un Ruumfahrt, im Automobilböu, in dr Medizintächnik oder as Isolatore in Computer bruucht. Ab dr Johrdöusert isch di Bio-inschpiriert Materialforschig as Schwärpunkt derzue chuu. Im Lauf vu dr Johr het si s Späktrum vu dr Materialforschig eso stark uusgwytet ghaa, ass dr Name "Metallforschig" zum Schluss vor allem vu historischem Wärt gsii isch. Im Merz 2011 het dr Senat vu dr Max-Planck-Gsellschaft d Umnänngi in „Max-Planck-Institut für Intelligente Systeme“ bschlosse. Im Juli 2011 het s eemolig MPI fir Metallforschig sy 90-jehrig Jubiläum unter em Motto „90 Jahre Exzellenz in der Materialforschung“ gfyyrt.

## Forschig
D Wisseschaftler*ne am MPI-IS wän di grundlegende Prinzipie vum Wohrnee, vum Leere un vum Handle in in autonome Sischtem verstoh un us däm Verständnis uuse chinschtligi intelligänti Sischtem entwickle. Si forsche an däne Prinzipie in biologische, hybride un Computer-Sischtem un in Materialie. S Späktrum goht doderby vum Nano- bis zum Makroberaich. Mit ihre stark interdisziplinäre Forschig kombiniere si mathematischi Modäll, Computer- un Materialwisseschaft un Biology mitenander.

### Abdailige
* Autonomi Motorik (kummissarischi Laitig: Bernhard Schölkopf), Dibenga
* Empirischi Inferänz (Diräkter: Bernhard Schölkopf), Dibenga
* Haptischi Intelligänz (Diräkteri: Katherine J. Kuchenbecker), Stuegert
* Modärni Magnetischi Sischtem (Diräkteri: Gisela Schütz), Stuegert
* Perzeptive Sischtem (Diräkter: Michael J. Black), Dibenga
* Physischi Intelligänz (Diräkter: Metin Sitti), Stuegert
* Robotik-Materialie (Diräkter: Christoph Keplinger), Stuegert
* Theory vu inhomogener kondensierter Materie (Stuegert, Diräkter: Siegfried Dietrich)

### Forschungsgruppen
* Autonom Maschinäll Sää (Andreas Geiger), Dibenga
* Autonom Leere (Georg Martius), Dibenga
* Dynamischi Lokomotion (Alexander Badri-Sprowitz), Stuegert
* Embodied Vision (Jörg Stückler), Dibenga
* Intelligent Control Systems (Sebastian Trimpe), Stuegert
* Locomotion in Biorobotic and Somatic Systems (Ardian Jusufi), Stuegert
* Micro, Nano, un Molekulari Sischtem (Peer Fischer), Stuegert
* Movement Generation and Control (Ludovic Righetti), Dibenga
* Organizational Leadership and Diversity (Ksenia Keplinger), Stuegert
* Physics for Inference and Optimization (Caterina De Bacco), Dibenga
* Rationality Enhancement (Falk Lieder), Dibenga
* Statistical Learning Theory (Ulrike von Luxburg), Dibenga
* Smart Nanoplasmonics (Laura Na Liu), Stuegert

## Ferderig vu Noowugswisseschaftler*ne
S Inschtitut ferderet dr wisseschaftlige Noowugs dur e interdisziplinäri Uusbildig uf em Biet vu dr intelligänte Sischtem un dur modärnschti Forschigsmegligkaite. Doktorande*ne us aller Wält spiile ne Schlisselroll in dr Forschigsarbet vum Inschtitut, si stelle rund d Helfti vu dr Wisseschaftler*ne am MPI-IS. Zuesätzli zue dr individuälle Promotionsstipändie mache vyl Doktorande*ne am MPI-IS bi aim vu dr Graduierteprogramm mit, wu s Inschtitut mit Partneruniversitete yygrichtet het. S wichtigschtisch d International Max Planck Research School for Intelligent Systems (IMPRS-IS), wu s Inschtitut 2017 in Partnerschaft mit dr Universitet Stuegert un dr Universitet Dibenga grindet het. Dodriber uuse git s Doktorandeprogramm mit uusländische Universitätspartner: dr ETH Züri, Schwyz, dr University of Cambridge, Großbritannie, un dr Carnegie Mellon University z Pittsburgh, USA.

## Initiative un Netzwärch
S Max-Planck-Inschtitut fir Intelligänti Sischtem un d ETH Züri kooperiere uf em Forschigsbiet "Sischtem wu leere". Zue däm Zwäck hän si s Max-Planck ETH Center for Learning Systems (CLS) grindet. S isch s erscht gmainsam Doktorandeprogramm vu dr ETH Züri un dr [Max-Planck-Gsellschaft. Syt dr Grindig vum Programm anne 2015 sin 112 Doktorande*ne un Postdocs as Fellows oder Associated Fellows ufgnuu wore. CLS zellt zurzyt 50 Diräkter*ne, Profässer*ne un Forschigsgruppelaiter*ne zue syne Mitglider oder assoziierte Mitglider. Im Juli 2019 hän d Max-Planck-Gsellschaft un d ETH Züri veryybart, d Finanzierig vum Programm bis 2025 z verlengere.

Syt Dezämber 2016 isch s Max-Planck-Inschtitut fir Intelligänti Sischtem Dail vum Forschigsnetzwärch Cyber Valley. Partner sin d Universitet Stuegert, d Universitet Dibenga, d Fraunhofer-Gsellschaft, s Land Bade-Wirttebärg un sibe Induschtrypartner: Amazon, BMW Group, Daimler AG, IAV GmbH, Porsche AG, Robert Bosch GmbH un ZF Friedrichshafen AG. Cyber Valley wird derzue vu dr Christian-Bürkert-Stiftig, dr Gips-Schüle-Stiftig, dr Vector-Stiftig un dr Carl-Zeiss-Stiftig unterstitzt.

S 2018 grindet Europäisch Laboratorium für lernende und intelligente Systeme (ELLIS) soll d Roll vu Europa in dr globale KI-Forschig sterke, indem s Wisseschaftler*ne uf em Biet vum maschinälle Leere d Megligkait bietet, Spitzeforschig z drybe. S bietet au modärni Uus- un Wyterbildig im Beraich vum maschinälle Leere. D Zämenarbet zwische Wisseschaftler*ne un Forscher*ne us dr Induschtry schafft e Bode fir Unternämesgrindige un Tächnologytransfer, wu di wirtschaftlig Entwicklig ferderet. D ELLIS-Mitglider fordere dytli hecheri Inveschtitione in d Forschigsinfraschtruktur im Beraich vum maschinälle Leere un dr Ufböu vu mitenander vernetzte ELLIS-Standort in ganz Europa.

## Weblink
* Max-Planck-Institut für Intelligente Systeme (MPI-IS)
* Max Planck Research School for Intelligent Systems (IMPRS-IS)
* Max Planck ETH Center for Learning Systems (CLS)
* Cyber Valley
* European Laboratory for Learning and Intelligent Systems (ELLIS)

## Fueßnote