open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jaberg

**Jaaberg** (amtlech *Jaberg*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Jaaberg ligt am linke Stade vor Aare. D Gmeindsflächi bsteit us 52,3 % langwirtschaftlecher Flächi, 22,7 % Waud, 19,5 % Sidligsflächi u 5,5 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Wichtrech, Chise, Uttige u Chiuterf.

## Gschicht
Jaaberg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1259 aus *Jagberc* (1273 *Jageberc*, 1299 *Jagberg*). Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 2,3 % gläge.

## Religion
75,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 13,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Gmeindspresidänt vo Jaaberg isch dr Hans Bellorini (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,6 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 235 Ywohner 97,4 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,9 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Jaaberg ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.jaberg.ch
* 

## Fuessnote
Kandergrund

**Chandergrund** (amtlech *Kandergrund*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Frutige-Nidersimmetal im Kanton Bärn, Schwyz. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Frutige ghört.

## Geografi
Chandergrund ligt im obere Chandertal. D Gmeindsflächi bsteit us 34,3 % langwirtschaftlecher Flächi, 36,9 % Waud, 3 % Sidligsflächi u 25,8 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Chandergrund isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1352 aus *der Kandergrund*. 

D Gmeind het bis 1850 zue Frutige ghört. Im Jahr 1908 isch dr Ortsteil Chanderstääg e eigeständigi Gmeind worde. 

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,7 % gläge.

## Religion
67,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 8,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 12,7 %, CVP 0,9 %, EVP 2,4 %, FDP 2,4 %. GLP 4,6 %, GP 2,2 %, SP 4,8 %, SVP 65,9 %, Suschtigi 4,1 %.

Gmeindspresidänt vo Chandergrund isch dr Fritz Inniger (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 945 Ywohner 91,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch u 1,5 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Chandergrund ghört zum Höchstalemannisch.

## Weblink

* www.kandergrund.ch
* 

## Fuessnote
Kappelen BE

**Chappele** (amtlech *Kappelen,* frz. *Chapelle*) isch e Ywohnergmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Chappele ligt uf dr linke Site vor aute Aare. Vor Gmeindsflächi si 75,6 % landwirtschaftlech gnutzte Bode, 14,2 % Waud, 9,8 % Sidligsflächi u 0,4 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Arbäärg, Baarge, Wauperswiu, Büeu, Hermerige, Meerzlige, Jens BE, Worbe, Lyss.

## Gschicht
Chappele isch im Jahr 1228 aus *Capella* zum erschte Maau gnennt worde.

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Aarberg ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,2 % gläge.

## Religion
75,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 6 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2019 het s das Ergebnis ggää: SVP 38,9 %, BDP 16 %, SP 11,7 %, GPS 6,8 %, glp 6,2 %, FDP 5,9 %, EVP 2,9 %, EDU 1,7 %, SD 0,7 %

Dr Gmeindspresidänt vo Chappele isch dr Hans-Martin Oetiker (parteilos) (Stang 2021).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,1 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1112 Ywohner 87,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,2 % Französisch u 0,4 % Italienisch.

Dr bärndütsch Dialäkt vo Chappele ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.kappelen.ch
* 

## Fuessnote
Kaufdorf

**Choufderf** (amtlech *Kaufdorf*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Choufderf ligt im Gürbetau. D Gmeindsflächi bsteit us 67,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 14,3 % Waud, 17,6 % Sidligsflächi u 1 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Choufderf isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1148 aus *Cuffedorf*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 9,3 % gläge.

## Religion
77,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,2 %, CVP 1,9 %, EVP 3,8 %, FDP 6,4 %. GLP 4,3 %, GP 10,3 %, SP 20,6 %, SVP 28,3 %, Suschtigi 9,2 %.

Gmeindspresidänt vo Choufderf isch dr Martin Meyer (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 790 Ywohner 95,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,8 % Französisch u 0,1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Choufderf ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.kaufdorf.ch
* 

## Fuessnote
Kehrsatz

**Chäsitz** (amtlech *Kehrsatz*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Chäsitz ligt uf ere Terrasse am Südoschthang vom Gurte. D Gmeindsflächi bsteit us 54,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 22,6 % Waud, 21,4 % Sidligsflächi u 1,1 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Muri, Bäup, Wald u Chüniz.

## Gschicht
Chäsitz isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1270 aus *Cerrisaz* (1277 *Kesaz*, 1281 *Kersaz*, 1293 *Kersatz*, 1574 *Kersertz*, 1577 *Chersatz*). Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 16,9 % gläge.

## Religion
63,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 16,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 14,0 %, CVP 3,3 %, EVP 5,5 %, FDP 10,5 %. GLP 6,3 %, GP 8,0 %, SP 18,8 %, SVP 25,0 %, Suschtigi 8,6 %.

Gmeindspresidänt vo Chäsitz isch dr Thomas Stauffer (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,3 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 3710 Ywohner 86,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 2 % Französisch u 1,9 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Chäsitz ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.kehrsatz.ch
* 

## Fuessnote
Kernenried

**Chäärneried** (amtlech *Kernenried*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Chäärneried ligt ar Urtene. D Gmeindsflächi bsteit us 63,3 % langwirtschaftlecher Flächi, 24,7 % Waud, 11,1 % Sidligsflächi u 0,9 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Froubrunne, Liissach, Hingubank, Münchringe u Zauggenried.

## Gschicht
Chäärneried isch zum erschte Mal gnennt worde 1261-63 aus *Reide*, 1318 *Kerrenriet*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 6,8 % gläge.

## Religion
83,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 6,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 26,6 %, CVP 0,9 %, EVP 2,1 %, FDP 5,2 %. GLP 6,9 %, GP 6,8 %, SP 14,7 %, SVP 33,1 %, Suschtigi 3,7 %.

Gmeindspresidänt vo Chäärneried isch dr Markus Koller (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,6 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 445 Ywohner 98 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,2 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Chäärneried ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* 

## Fuessnote
Kienersrüti

**Chienerschrüti** (amtlech *Kienersrüti*) isch en ehemoligi Politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz. Uf de 1. Jänner 2014 het si mit de Gmeind Uttige fusioniirt.

## Geografi
Chienerschrüti ligt uf ere Terrasse zwüsche Aare- u Gürbetau. D Gmeindsflächi bsteit us 82,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 11,8 % Waud u 5,3 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Chiuterf, Uttige, Üetedorf u Noofle.

## Gschicht
Chienerschrüti isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1676 aus *Kienersrütte*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

## Religion
96,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert (Stang 2000).

## Politik
Gmeindspresidänt vo Chienerschrüti isch dr Urs Rubi (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei auui 52 Ywohner Dütsch aus Houptsprach aaggää.

Dr Dialäkt vo Chienerschrüti ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* 

## Fuessnote
Kallnach

**Chaunech** (amtlech *Kallnach*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Chaunech isch es Strassedorf am Oschtrand vom Grosse Moos. D Gmeindsflächi bsteit us 77,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 13,2 % Waud, 7,3 % Sidligsflächi u 1,6 % süschtigi Flächi (Stang 2018). D Nachburgmeinde si Baarge, Radufinge, Mülibäärg, Wiileroutige, Cherzers FR, Fräschus FR, Treite, Feischterhenne u Sisele.

## Gschicht
Chaunech isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1231 aus *apud Calnachon*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Aarberg ghört.

Zum 1. Jänner 2013 isch Chaunech mit dr Nachburgmeind Niderried fusioniert worde u uf e 1. Jänner 2019 isch Golate us em Verwautigs-Chreis Bärn-Mittuland derzue cho.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 8,4 % gläge.

## Religion
83,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 6,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,6 %, CVP 0,9 %, EVP 2,6 %, FDP 3,7 %. GLP 4,4 %, GP 5,3 %, SP 13,1 %, SVP 41,6 %, Suschtigi 6,8 %.

Gmeindspresidänt vo Chaunech isch dr Fabian Mori (Stang 2025). Dr Gmeindrat besteit ir Legislatur 2025–2028 us vier Mitglieder vor SVP und zwöi vor glp.

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1475 Ywohner 96 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,8 % Französisch u 0,5 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Chaunech ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 194.JPG|Ortsiigang vo Chaunech
Datei:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 206.JPG|Schuee
Datei:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 199.JPG|Riguhuus
Datei:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 201.JPG|Chiuche
Datei:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 202.JPG|Innenaasicht vor Chiuche


## Weblink

* www.kallnach.ch
* 
* 

## Fuessnote
Jegenstorf

**Iegischtoorf** (amtlech *Jegenstorf*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland vom Kanton Bärn ir Schwyz.

## Geografi
Iegischtoorf ligt uf em Rapperswiler Plateau. D Gmeindsflächi bsteit us 65,3 % langwirtschaftlecher Flächi, 20,3 % Waud, 14 % Sidligsflächi u 0,3 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Deisswiu, Graferied, Matstette, Urtene-Schömbüeu, Wiggiswiu, Zauggeried, Züzwiu u Ifwiu. Dür d Exklave vom Gmeindsteil Schüüne gränzt Jegischtorf ou a Etzukofe, Bangerte u Rapperswiu im Kanton Bärn wie ou a Messe im Kanton Soledurn.

## Gschicht
Iegischtoorf isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1131 aus *Igistorf*, 1255 *Jegistorf* (1177 *Egistor*, 1180 *Eigistorf*, 1220 *Jegistorf*, 1223 *Egestorf*, 1229 *Yegistorf*, 1299 *Jegenstorf*).

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Froubrunne ghört.

Uf en 1. Jänner 2010 isch di früecher Gmeind Baumoos, wo im Südweschte glägen isch, per Fusion zu Jegischtorf gschtosse. Äbefaus fusioniert hei di ehemalige Gmeinde Münchringe im Oschte u Schüüne chli witer ewägg im Weschte uf en 1. Jänner 2014 mit Jegischtorf. Dür s Gebiet vo Schüüne het d Gmeind en Exklave bichoo.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 8,5 % gläge.

## Religion
72,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 13,4 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 19,5 %, CVP 2,3 %, EVP 5,6 %, FDP 10,4 %. GLP 6,8 %, GP 8,1 %, SP 18,8 %, SVP 22,8 %, Suschtigi 5,7 %.

Gmeindspresidänt vo Iegischtoorf isch dr Daniel Wyrsch (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 3999 Ywohner 93,6 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,1 % Französisch u 0,9 % Italienisch.

Dr bärntütsch Dialäkt vo Iegischtoorf ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Schloss Jegenstorf General-Guisanstrasse 5 Jegenstorf.jpg|Schloss Iegischtoorf
Gasthof Kreuz Solothurnstrasse 2 Jegenstorf.jpg|Gaschthof Chrüz
Schulhaus Iffwilstrasse 2 Jegenstorf.jpg|Schuelhus näbe der Chiuche


## Weblink

* www.jegenstorf.ch
* 

## Fuessnote
Kiesen

**Chise** (amtlech *Kiesen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Chise isch es Dorf ar Mündig vo Chisen u Rotache i d Aare. D Gmeindsflächi bsteit us 52,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 27,8 % Waud, 16,8 % Sidligsflächi u 2,5 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Wichtrech, Opplige, Heemberg, Uttige u Jaaberg.

## Gschicht
Chise isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1236 aus *Chisun* (1250 *Chison*, 1253 *Kison*, 1305 *Kyson*, 1313 *Kisen*).

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,3 % gläge.

## Religion
79,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,2 %, CVP 2,5 %, EVP 4,8 %, FDP 6,6 %. GLP 6,8 %, GP 5,9 %, SP 13,0 %, SVP 27,9 %, Suschtigi 11,3 %.

Gmeindspresidäntin vo Chise isch d Elsa Meyer (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 742 Ywohner 95,4 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,5 % Französisch u 0,4 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Chise ghört zum Hochalemannisch.

## Literatur
* Heinrich C. Waber: *Kiesen – Texte und Bilder aus Vergangenheit und Gegenwart einer kleinen bernischen Gemeinde.* Hrsg. von der Einwohnergemeinde Kiesen. Stämpfli + Cie AG, Bern 1986

## Weblink

* www.kiesen.ch
* 

## Fuessnote
Kirchlindach

**Lingech** (amtlech *Kirchlindach*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Lingech ligt am rächte Stade vor Aare ir Agglomeration Bärn. D Gmeindsflächi bsteit us 67,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 23,3 % Waud, 8,1 % Sidligsflächi u 0,8 % süschtigi Flächi. D Nachbergmeinde si Schüpfe, Münchebuchsi, Zollikofe, Bremgarte, Bärn, Wole u Meikirch.

## Gschicht
Lingech isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1185 aus *Lindenacho*, dr Ortsteil Herreschwange (*Herrenschwanden*) 1303 aus *Herunswandon*. D Gmeind isch 1917 mit ere Postouto-Linie vo Säriswiu här über d Aare uf Bärn übere erschlosse worde. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Bärn ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,9 % gläge.

## Religion
68,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 15,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 14,2 %, CVP 3,5 %, EVP 2,8 %, FDP 13,1 %, GLP 6,0 %, GP 11,3 %, SP 18,8 %, SVP 25,5 %, Suschtigi 4,8 %.

Gmeindspresidänt vo Lingech isch sit em Ougschte 2012 de Werner Walther (Stang 2019).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2736 Ywohner 92,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 2,2 % Französisch u 0,7 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Lingech ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Kirchlindach Kirche004.jpg|di reformierti Chiuche
Halebrügg.JPG|d Halebrügg
Halen 002.jpg|Hale
Thalmatt1.jpg|Thalmatt


## Literatur
* 
* 
* 
* 
* Peter Eggenberger und Werner Stöckli: *Kirchlindach Reformierte Pfarrkirche.* Staatlicher Lehrmittelverlag, Bern 1983.
* Massimiliano Massaro: *Die Orts- und Flurnamen der Gemeinde Kirchlindach.* Lizentiatsarbeit bei Peter Glatthard, Sommersemester 1997.

## Literatur
* 
* 

## Weblink

* www.kirchlindach.ch

## Fuessnote
Krattigen

**Chrattige** (amtlech *Krattigen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Frutige-Nidersimmetal im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Chrattige ligt uf dr linke Site vom Tuunersee. D Gmeindsflächi bsteit us 41,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 45,6 % Waud, 10,8 % Sidligsflächi u 2,5 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Leissige, Äschi u Spiez u Sigriswil u Baatebärg uf dr änere Site vom Tuunersee.

## Gschicht
Chrattige isch zum erschte Mal gnennt worde um 1300 aus *Krattingen*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Frutige ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,5 % gläge.

## Religion
77,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 8,6 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 33,3 %, CVP 1,3 %, EVP 4,5 %, FDP 4,3 %. GLP 2,4 %, GP 6,5 %, SP 11,2 %, SVP 30,8 %, Suschtigi 5,7 %.

Gmeindspresidänt vo Chrattige isch dr Christian Kummer (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 882 Ywohner 95 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,8 % Französisch u 0,3 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Chrattige ghört zum Höchstalemannisch.

## Weblink

* www.krattigen.ch
* 

## Fuessnote
Kriechenwil

**Chriechwiu** (amtlech *Kriechenwil*, bis 1959 *Dicki*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Chriechwiu ligt uf dr linke Site vor Saane ar Grenze zum Kanton Friburg. Gmeindsflächi bsteit us 54 % langwirtschaftlecher Flächi, 40,1 % Waud, 5,7 % Sidligsflächi u 0,2 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Ferebaum u Loupe im Kanton Bärn u Bösinge, Chlibösinge, Gurmus u Uwmiz im Kanton Friburg.

## Gschicht
Chriechwiu isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1353 aus *Digki*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Loupe ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 3,6 % gläge.

## Religion
85,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 7,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 23,8 %, CVP 1,0 %, EVP 0,8 %, FDP 8,2 %. GLP 6,5 %, GP 4,1 %, SP 12,7 %, SVP 32,9 %, Suschtigi 10,0 %.

Gmeindspresidänt vo Chriechwiu isch dr Hans-Rudolf Lehmann (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,1 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 410 Ywohner 96,6 % Dütsch aus Houptsprach aaggää un 1,7 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Chriechwiu ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 158.JPG|s Schueuhuus
Datei:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 144.JPG|es Riguhuus


## Weblink

* www.kriechenwil.ch
* 

## Fuessnote
Kirchdorf BE

**Chiuterf** (amtlech *Kirchdorf*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland vom Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Chiuterf isch es Dorf uf dr Terrasse zwüsche Aare- u Gürbetau. D Gmeindsflächi bsteit us 70,3 % langwirtschaftlecher Flächi, 17,7 % Waud, 9,5 % Sidligsflächi u 2,5 % süschtigi Flächi. D Nachbergmeinde si Gerzesee, Wichtrech, Jaaberg, Uttige, Üetedorf, Seftige, Burgistei, Tuurne, Rümlige, Choufderf, Toffe u Bäup.

## Gschicht
Chiuterf isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1228 aus *Chilthorf* (1250 *Kyltorf*, 1260 *Chilchtorf*, 1280 *Kiltorf*, 1605 *Kiltdorff*, 1838 *Kirchdorf*).

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.

Uf en 1. Jänner 2018 hed Chiuterf mit de ehmalige Gmeinde Gäuterfinge, Noofle u Mülidoorf zur nöie Gmeind Chiuterf fusioniert. I däm Zämehang hed sich d Gmeind es nöis Wappe gä.

CHE Kirchdorf 2018 COA.svg|s aute Wappe
CHE Kirchdorf COA.svg|s nöie Wappe


## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 3,4 % gläge.

## Religion
85,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,2 %, CVP 1,3 %, EVP 4,4 %, FDP 4,7 %, GLP 5,6 %, GP 9,5 %, SP 11,9 %, SVP 38,3 %, Suschtigi 9,1 %.

Dr erscht Gmeindspresidänt vom fusionierte Chiuterf isch vo 2018 bis Endi Jänner 2019 dr Eric von Graffenried, ehmalige Gmeindspresidänt vo Mülidoorf, gsii. Er isch dr Nachfolger vom Paul Messerli, wo vor de Fusion mit Gäuterfinge, Noofle u Mülidoorf Gmeindspresidänt z Chiuterf gsi isch. Sit Aafangs Februar 2019 isch dr Samuel Moser Gmeindspresidänt.

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,2 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 819 Ywohner 96,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,2 % Französisch u 0,2 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Chiuterf ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.kirchdorf-be.ch
* 

## Fuessnote
Kirchenthurnen

**Chiuchetuurne** (amtlech *Kirchenthurnen*, bis 1860 *Thurnen*) isch es Dorf i de Iiwohnergmeind Tuurne vom Kanton Bärn.

## Geografi
Chiuchetuurne ligt im Gürbetau am Oschthang vom Längeberg. D Flächi vor ehmolige Gmeind hed us 77,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 9,5 % Waud, 11,9 % Sidligsflächi u 0,8 % süschtigi Flächi bstange. D Nachbergmeinde si Rümlige, Gäuterfinge, Mülidorf, Mületurne u Riggisbäärg gsii.

## Gschicht
Chiuchetuurne isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1201 aus *Thornon* (1228 aus *Tornes*, 1262 *Turindon*, 1318 *Turnden*, 1323 *Turndon*, 1349 *Kirchturnden*, 1361 *Thurondeon*, 1373 *Kirchturndon*).

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört. Uf en 1. Jänner 2020 het si zäme mit Mületurne u Looschterf zu Tuurne fusioniert.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 3,3 % gläge.

## Religion
89,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 20,0 %, CVP 0,6 %, EVP 5,7 %, FDP 6,7 %, GLP 1,1 %, GP 4,4 %, SP 8,3 %, SVP 35,6 %, Suschtigi 17,6 %.

Di letschti Gmeindspresidänti vo Chiuchetuurne isch d Barbara Zürcher gsii.

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,2 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 292 Ywohner 97,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää un 1 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Chiuchetuurne ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:Kirche Kirchenthurnen.jpg|di reformierti Chiuche
Datei:Thurnen, Pfarrhaus.JPG|s Pfarrhuus


## Weblink

* 

## Fuessnote
La Heutte

**La Heutte** (frankprovenzalisch [a la høt], alem. *Hütte*, dütsch verautet *Hütte*) isch es Dorf ir politische Gmeind Péry-La Heutte, wo zum Verwautigs-Chreis Bärner Jura vom Kanton Bärn ir Schwyz ghört.

## Geografi
La Heutte ligt im Tau vor Schüss im Jura. D Gmeindsflächi hed us 23 % langwirtschaftlecher Flächi, 67,6 % Waud, 8,6 % Sidligsflächi u 0,9 % süschtigi Flächi bstange. D Nachbergmeinde si Sonceboz-Sombeval, Orvin, Péry, Reconvilier u Tavannes gsi.

## Gschicht
La Heutte isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1393 aus *Hütte*, 1727 *La Heutte*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Courtelary ghört. Uf e 1. Jänner 2015 hei di vormalige Gmeinde La Heutte und Péry zur nöie Gmeind «Péry-La Heutte» fusioniert.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 11,6 % gläge.

## Religion
60,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 26 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 9,3 %, CVP 4,3 %, EVP 1,4 %, FDP 5,9 %. GLP 1,3 %, GP 6,0 %, SP 28,5 %, SVP 32,7 %, Suschtigi 10,6 %.

Gmeindspresidänti vo La Heutte isch vor dr Fusion (2014/2015) d Nelly Schindelholz gsii. Si isch ou Gmeindspräsidänti vor nöie Gmeind worde.

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 488 Ywohner 20,1 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 75,2 % Französisch u 1,6 % Italienisch.

Dr alt frankprovenzalisch Patois vo La Heutte isch wahrschynlech ir erschte Heufti vom 20. Jh. uusgstorbe. 

## Weblink

* www.laheutte.ch
* 

## Fuessnote
La Neuveville

**La Neuveville** (bis 1948 *Neuveville*, frankprovenzalisch [a la vel], bärntütsch **Nöiestadt**, hochdütsch *Neuenstadt*) isch e Ywohnergmeind im Verwautigschreis Bärner Jura im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Nöiestadt ligt zwüsch em Schwizer Jura un em Bielersee. Zue dr Gmeind ghöört ou na dr Willer Schafis (französisch *Chavannes*). D Gmeindsflächi bsteit us 21 % langwirtschaftlecher Flächi, 63,7 % Waud, 15 % Sidligsflächi u 0,3 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Ligerz u Prêles im Kanton Bärn u Lignières u Le Landeron im Kanton Nöieburg.

## Gschicht
Nöiestadt isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1314 aus *Nova-villa,* Schafis 1250/51 aus *locus Chavanes*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Amtsbezirk Nöiestadt ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 16,5 % gläge.

## Religion
50,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 27,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 5,1 %, CVP 2,3 %, EVP 2,4 %, FDP 19,2 %. GLP 3,5 %, GP 13,0 %, SP 29,2 %, SVP 17,4 %, Suschtigi 7,9 %.

Gmeindspresidänt vo Nöiestadt isch dr Roland Matti (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 3445 Ywohner 76,7 % Französisch aus Houptsprach aaggää, 15,7 % Dütsch u 2,9 % Italienisch.

Dr alt frankprovenzalisch Patois vo La Neuveville isch wahrschynlech ir erschte Heufti vom 20.&nbsp;Jahrhundert uusgstorbe.

## Biuder

Datei:La Neuveville Tour de Rive.jpg|Tour de Rive
Datei:La Neuveville1.JPG|Autstadt mit Stadtturm
Datei:La Neuveville2.JPG|Blick uf d Huusdächer vor Autstadt
Datei:La Neuveville3.JPG|Blick dür s Stadttor uf e Gass vor Autstadt


## Weblink

* www.neuveville.ch
* 
* 

## Fuessnote
Lamboing

**Lamboing** (frankprovenzalisch [lɑ̃bwɛː / lɑ̃bwɛ], alem. *Lamlige*, dt. verautet *Lamlingen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärner Jura im Kanton Bärn, Schwyz gsi. Uf dr 1. Jänner 2014 het Lamboing mit Diesse u Prêles zur noie Gmeind Plateau de Diesse fusioniert.

## Geografi
Lamboing ligt uf em Tesseberg un bsteit us dr Wiiler Les Moulins, Derrière-la-Chaux u Les Prés de Macolin-Derrière, weschtlig vo Magglige. D Gmeindsflächi hät us 38,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 54,8 % Waud, 6,5 % Sidligsflächi u 0,1 % süschtigi Flächi bstange. D Nachburgmeinde si Nods, Diesse, Prêles, Twann-Tüscherz, Evilard u Orvin gsi.

## Gschicht
Lamboing isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1179 aus *Lamboens* (Fäuschig, Ändi 12. Jh.), 1235 *Lamboens*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk La Neuveville ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,8 % gläge.

## Religion
62,3 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 18,7 % si römisch-katholisch gsi (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 3,7 %, CVP 1,6 %, EVP 1,3 %, FDP 15,5 %. GLP 3,6 %, GP 6,6 %, SP 26,4 %, SVP 26,2 %, Suschtigi 15,1 %.

Gmeindspresidäntin vo Lamboing isch d Monique Courbat gsi (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,2 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 647 Ywohner 12,4 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 84,2 % Französisch u 0,6 % Italienisch.

Dr alt frankprovenzalisch Patois vo Lamboing isch wahrschynlech ir erschte Heufti vom 20. Jh. uusgstorbe. 

## Weblink

* 

## Fuessnote
Landiswil

**Langiswiu** (amtlech *Landiswil*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Langiswiu ligt im obere Goudbachtau. Zue dr Gmeind ghööre d Dörfer Langiswiu u Obergoudbach un Einzuhöf. D Gmeindsflächi bsteit us 63,3 % langwirtschaftlecher Flächi, 31,4 % Waud, 5 % Sidligsflächi u 0,4 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Lützeflüe, Rüderschwiu, Luperschwiu, Obertau, Arni (BE) u Wauggringe.

## Gschicht
Langiswiu isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1277 aus *Landoloswile* (1374 *Landeswile*, 1380 *Landiswil*, 1550 *Langiswil*). 

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1,6 % gläge.

## Religion
89,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 1,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,0 %, CVP 0,3 %, EVP 3,7 %, FDP 0,9 %. GLP 1,4 %, GP 4,0 %, SP 6,8 %, SVP 61,9 %, Suschtigi 5,0 %.

Gmeindspresidänt vo Langiswiu isch dr Samuel Wittwer (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 655 Ywohner 99,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää.

Dr Dialäkt vo Langiswiu ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.landiswil.ch
* 

## Fuessnote
Langnau im Emmental

**Langnou** (amtlech *Langnau im Emmental*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Langnou ligt im Ämmitau. D Gmeindsflächi bsteit us 50,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 41,2 % Waud, 7,3 % Sidligsflächi u 0,6 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Langnou isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1139 aus *Lanngnouw*, 1246 *Langenowe*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Signou ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,9 % gläge.

## Religion
79,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 7,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,0 %, CVP 1,2 %, EVP 6,0 %, FDP 6,4 %. GLP 3,5 %, GP 9,5 %, SP 19,9 %, SVP 31,0 %, Suschtigi 6,5 %.

Gmeindspresidänt vo Langnou isch dr Bernhard Antener (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 9148 Ywohner 94,1 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch u 0,9 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Langnou ghört zum Hochalemannisch.

## Lüt
* Albert Meyer (1893–1962), Lehrer un Übersetzer
* Ueli Steck (1976–2017), Bärgstyger

## Bilder

Datei:Langnau-Museum.jpg|Museum
Datei:Langnau-Bank.jpg|Auts Amtshius u Bank
Datei:Langnau-Amtshaus.jpg|Amtshuus
Datei:Langnau-Bahnhof.jpg|Bahnhof BLS
Datei:Langnau-Bauernkrieg.jpg|Gedänkstei Klaus Leuenberger


## Weblink

* www.langnau-ie.ch
* 

## Fuessnote
La Ferrière BE

**La Ferrière** (frankprovenzalisch [la fariˈər]) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärner Jura im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
La Ferrière isch e Ströisidlig uf über 1000 m im Schwizer Jura. D Gmeindsflächi bsteit us 61,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 34,6 % Waud, 3,5 % Sidligsflächi u 0,6 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Renan u Sonvilier im Kanton Bärn, Les Bois im Kanton Jura u La Chaux-de-Fonds im Kanton Nöieburg.

## Gschicht
La Ferrière isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1590 aus *les Hautes Montagnes d'Erguël*, 1749 *La Ferriere* oder *Communauté des Montagnes de Saint-Imier*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Courtelary ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 7,7 % gläge.

## Religion
64,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 16,4 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 4,5 %, CVP 0,2 %, EVP 5,1 %, FDP 8,4 %. GLP 0,9 %, GP 11,4 %, SP 13,1 %, SVP 41,9 %, Suschtigi 14,5 %.

Gmeindspresidänt vo La Ferrière isch dr Henri Bärtschi (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,3 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 513 Ywohner 16,6 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 81,5 % Französisch u 1 % Italienisch.

Dr alt frankprovenzalisch Patois vo La Ferrière isch wahrschynlech ir erschte Heufti vom 20. Jh. uusgstorbe. 

## Weblink

* 

## Fuessnote
Lauenen

**Louene** (amtlech *Lauenen*, ) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Obersimmetal-Saane im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Louene isch e Bärggmeind im Talchessel am Wildhornmassiv. Ds Louwenetau wird vom Louwibach vo Süde nach Norde durflosse. Im hingere Tauchessu ligt uf 1379 m dr *Louwenesee*. Dä wird sit 1982 in ere Rockbalade vo de Mundartrockbänd Span besunge. D Gmeindsflächi bsteit us 38,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 24,5 % Waud, 1,2 % Sidligsflächi u 35,7 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Saane, Lenk, Ayent, Savièse u Gsteig.

## Gschicht
Louene isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1296 aus *an der Lowinon*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Saane ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 10,8 % gläge.

## Religion
87,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,9 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 9,9 %, CVP 0,1 %, EVP 2,4 %, FDP 3,8 %. GLP 2,2 %, GP 2,7 %, SP 7,9 %, SVP 65,8 %, Suschtigi 5,2 %.

Gmeindspresidänti vo Louene isch d Ruth Oehrli (Stang 2025).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,4 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 794 Ywohner 93,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää un 1,6 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Louene ghört zum Höchstalemannisch.

## Weblink

* www.lauenen.ch
* 

## Fuessnote
Lauperswil

**Luperschwiu** (amtlech *Lauperswil*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Luperschwiu isch es Dorf ar Ämmi. D Gmeindsflächi bsteit us 57,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 34,5 % Waud, 7,2 % Sidligsflächi u 0,8 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Luperschwiu isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1275 aus *Loperswile*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Signou ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 3,6 % gläge.

## Religion
85,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 17,6 %, CVP 0,6 %, EVP 4,3 %, FDP 3,0 %. GLP 2,5 %, GP 5,7 %, SP 10,0 %, SVP 46,7 %, Suschtigi 9,6 %.

Gmeindspresidänt vo Luperschwiu isch dr Hans-Ulrich Gerber (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,8 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2681 Ywohner 96,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,3 % Französisch u 0,2 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Luperschwiu ghört zum Hochalemannisch.

## Literatur
* *Lauperswil*, Heimatbuch 2003, Gemeindeverwaltung Lauperswil
* Minder Hans: *Die Bürger der Gemeinde Lauperswil*. Lauperswil, 2007

## Weblink

* www.lauperswil.ch
* 

## Fuessnote
Lauterbrunnen

**Luuterbrunne** (amtlech *Lauterbrunnen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Luuterbrunne ligt im Luuterbrunnetau un umfasst d Dörfer Luuterbrunne, Stächelbärg, Wänge, Iseflue (sit 1973), Mürre u Gimmelwald. D Gmeindsflächi bsteit us 23,4 % langwirtschaftlecher Flächi, 16,4 % Waud, 1,3 % Sidligsflächi u 58,9 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Luuterbrunne, Gimmelwald u Mürre si Walserdörfer u sin im Gegesatz zum übrige Bärner Oberland vom Letschutal vom Wallis här bsidlet worde. Luuterbrunne isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1240 aus *in claro fonte*, 1304 *Luterbrunnen*, Wänge 1268 aus *mons Wengen*, Iseflue 1319 aus *Ysenvluo*, Mürre 1257 aus *mons Murren*. 

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Inderlache ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 22,6 % gläge.

## Religion
68,3 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 17,6 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,5 %, CVP 0,6 %, EVP 1,8 %, FDP 14,3 %. GLP 2,7 %, GP 8,0 %, SP 14,6 %, SVP 29,6 %, Suschtigi 6,9 %.

Gmeindspresidänt vo Luuterbrunne isch dr Martin Stäger (Stang 2014).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2914 Ywohner 85,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,4 % Französisch u 1,4 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Luuterbrunne ghört zum Höchstalemannisch.

## Literatur
*  
* Andrea Jund: Im Stächelbärg, Zytglogge Verlag 2003 ISBN 3-7296-0659-X
* Hans Buchs: Schul- und Dorfchronik Stechelberg, Verlag Schlaefli und Maurer, 2005 ISBN 3-85884-012-2

## Biuder

Datei:Lauterbrunnen Staubbach.jpg|Staubbachfall
Datei:Tal Lauterbrunnen.jpg |Luuterbrunne im Luuterbrunnetau
Datei:Lauterbrunnen2.JPG|Blick uf Luuterbrunne mit dr wisse Lütschine
Datei:Image-WAB&BOB Lauterbrunnen Station.jpg|Bahnhof Luuterbrunne
Datei:Wengen-Kirche.jpg|Chiuche Wängi
Datei:Muerren-01.jpg|Mürre
Datei:Stechelberg.JPG|Stächelbärg


## Weblink

* www.lauterbrunnen.ch
* 
* 
* 
* 

## Fuessnote
Lengnau BE

**Längnou** (amtlech *Lengnau*, frz. verautet *Longeau*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Biel/Bienne im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Längnou ligt am Fuss vom Schwizer Jura. D Gmeindsflächi bsteit us 41,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 36,6 % Waud, 20,8 % Sidligsflächi u 1,5 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Gränche, Büüre, Meinisbeerg, Pieterle u Romont BE.

## Gschicht
Längnou isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 983-1002 aus *Lengenach*, 1228 *Longieuva*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Büre ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 18,9 % gläge.

## Religion
63,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 16,4 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 14,9 %, CVP 1,3 %, EVP 1,5 %, FDP 10,9 %. GLP 4,4 %, GP 5,7 %, SP 24,4 %, SVP 31,2 %, Suschtigi 5,7 %.

Gmeindspresidänt vo Längnou isch dr Max Wolf (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 4459 Ywohner 87,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 2,6 % Französisch u 2,3 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Längnou ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 042.JPG|Chiuche Längnou
Datei:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 050.JPG|Dorfzentrum
Datei:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 059.JPG|Sitz vor RADO
Datei:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 022.JPG|Bahnhof
Datei:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 008.JPG|Gaschthof «Bäre»


## Literatur
* *Lengnau – Dorfgeschichte zur 1000-Jahrfeier*, Hornerblätter der Vereinigung für Heimatpflege Büren, 1997

## Weblink

* www.lengnau.ch
* 

## Fuessnote
Leuzigen

**Löizige** (amtlech *Leuzigen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Löizige isch es Dorf am rächte Stade vor Aare am Nordhang vom Buecheggbärgplateau. D Gmeindsflächi bsteit us 46,5 % langwirtschaftlecher Flächi, 40,8 % Waud, 9,7 % Sidligsflächi u 3 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Arch im Kanton Bärn u Bettlach, Bibere, Lüterkofe-Ichertswiu, Nennigkofe, Söuze u Tscheppech im Kanton Solothurn.

## Gschicht
Löizige isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1235 aus *Loxingen*, 1270 *Loexigen*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Büre ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,1 % gläge.

## Religion
76,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 12 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 26,4 %, CVP 1,6 %, EVP 1,1 %, FDP 12,7 %. GLP 3,5 %, GP 4,1 %, SP 13,8 %, SVP 30,2 %, Suschtigi 6,6 %.

Gmeindspresidäntin vo Löizige isch d Margrit Geissbühler (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,5 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1160 Ywohner 96,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,9 % Französisch u 0,6 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Löizige ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.leuzigen.ch
* 

## Fuessnote
Kim Il-sung

Dr **Kim Il-sung** (rev. Rom. *Gim Il-seong*, McCune-Reischauer *Kim Ilsŏng*, koreanisch 김일성, noch dr alte Transkripzioon *Kim Ir-sen*; uf d Wält cho as *Kim Song-chu*; * 15. April 1912 z Mankeidai, denn im Japanische Kaiserriich, im hütige Nordkorea; † 8. Juli 1994 im Chalet Hyangsan in de Myohyang-san-Bärg, Nordkorea; Dr Ort, won er noch dr offizielle nordkoreanische Daarstellig gstorbe sig, isch Pjöngjang) isch e nordkoreanische kommunistische Politiker gsi und vo 1948 bis 1994 dr stalinistisch Diktator vo Nordkorea.

As „Ewige Bresidänt“ gältet er über e Dood uuse as dr De-jure-Staatsschef vo Nordkorea. In dr nordkoreanische Propaganda wird er as „dr Groossi Füerer Gnoss Kim Il-sung“ (fonetisch überdräit: *widae han surjong Kim Il-sung dong dzi*) bezäichnet. Noch sim Dood isch si Soon Kim Jong-il dr obersti Machthaaber in Nordkorea worde. Dä isch 2011 gstorbe und si Soon Kim Jong-un isch Staatsschef worde. Es git soonigi, wo dorum vo dr erste *kommunistische [[Dynastie|Dünastii]]* reede. 

## Weblingg

* 

## Fuessnoote
Kim Jong-un

Dr **Kim Jong-un** (rev. Rom. *Gim Jeong-eun*, McCune-Reischauer *Kim Chŏngŭn*, koreanisch: 김정은; * 8. Januar 1984 z Nordkorea) isch e nordkoreanische Politiker und as Erste Vorsitzende vom Nationale Verdäidigungskomitee vo Nordkorea, Oberbefäälshaaber vo dr Koreanischen Volksarmee und Erste Sekretäär vo dr Partei vo dr Arbet vo Korea sit 2011 dr sogenannti „Obersti Füerer“ vo dr stalinistische Diktatur vo Nordkorea. Er isch dr dritt und jüngst Soon vo sim Vorgänger Kim Jong-il, wo am 17.&nbsp;Dezämber 2011 gstorbe isch.

Sit em Summer vo 2009 het men en as dr Noochfolger vo sim Vater ghandlet. Am 27.&nbsp;Septämber 2010 isch er zum General ernennt worde. Eso het er die gliich Posizioon wie si Vater ghaa, bevor dä vo sim Vater Kim Il-sung gerbt het. Noch dr offizielle Druurzit für si doot Vater isch dr Kim Jong-un am 29.&nbsp;Dezämber 2011 zum Füerer vom Volk, vo dr Partei und vo dr Armee usgrüeft worde.

## Weblingg

* People in DPRK news
* North Korea’s Young Leader on Show – video report by *[[The New York Times]]*
* NSA Archive Kim Jong-Il: The “Great Successor”
* NK Leadrership Tracker

## Fuessnoote
Leissigen

**Leissige** (amtlech *Leissigen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Leissige ligt am linke Stade vom Tuunersee u geit ufe bis zum Morgebärghorn (2249 m). D Gmeindsflächi bsteit us 33 % langwirtschaftlecher Flächi, 48,6 % Waud, 5,6 % Sidligsflächi u 12,8 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Tärlige, Saxeten, Äschi u Chrattige.

## Gschicht
Leissige isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1285 aus *Lensengne*, 1290 *Lenxingen*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Inderlache ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 6,8 % gläge.

## Religion
77,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 9,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,3 %, CVP 1,3 %, EVP 5,5 %, FDP 9,1 %. GLP 7,0 %, GP 5,9 %, SP 14,0 %, SVP 30,3 %, Suschtigi 5,6 %.

Gmeindspresidänt vo Leissige isch dr Daniel Steffen (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,6 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 898 Ywohner 93,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,2 % Französisch u 0,4 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Leissige ghört zum Höchstalemannisch.

## Weblink

* www.leissigen.ch
* 

## Fuessnote
Limpach BE

**Limpech** (amtlech *Limpach*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz gsi. Uf de 1. Jänner 2014 het si mit de Gmeinde Büüre, Etzukofe, Froubrunne, Graferied, Möuchi, Schaluune u Zauggeried zur Gmeind Froubrunne fusioniert.

## Geografi
Limpech isch es Dorf im Limpechtau ar Grenze zum Kanton Solothurn. D Gmeindsflächi bsteit us 71,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 22,3 % Waud, 6,3 % Sidligsflächi u 0,2 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Bätterchinge, Schaluune, Büüre zem Hof u Möuchi im Kanton Bärn un Ungerramsere u Ätige im Kanton Solothurn.

## Gschicht
Limpech isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1276 aus *Limpach*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Froubrunne ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,3 % gläge.

## Religion
89,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 3,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 23,4 %, CVP 1,0 %, EVP 1,1 %, FDP 3,4 %. GLP 2,9 %, GP 6,3 %, SP 5,0 %, SVP 52,6 %, Suschtigi 4,3 %.

Gmeindspresidänt vo Limpech isch dr Ferdinand Messerli (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 316 Ywohner 99,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää.

Dr Dialäkt vo Limpech ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 165.JPG|Reformierti Chiuche
2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 175.JPG|Innenaasicht vor Chiuche
2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 210.JPG|Riguhuus
2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 198.JPG|Houzhuus
2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 208.JPG|Dorfzentrum


## Weblink

* www.limpach.ch
* 

## Fuessnote
Linden BE

**Linge** (amtlech *Linden*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi

Linge isch e Ströisidlig am Fuess vom Churzeberg uf de Talwasserscheidi zwüschet Aare u Ämme mit Wilere u Einzelhöf. D Gmeindsflächi bsteit us 61,4 % langwirtschaftlecher Flächi, 32,4 % Waud, 5,7 % Sidligsflächi u 0,5 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
D Gmeind isch 1946 entstange dür d Fusion vo de Gmeinde Usserbirrmoos, Innerbirrmoos un Otterbach. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.

Sit 1888 ghöre die ehmalige Gmeinde Schöntau u Barschwand zue Usserbirrmoos.

Linge isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1354 aus *Linden*, Otterbach 1236 aus *Ottirbach*, Birrmoos 1298 aus *Birmos*, Schöntau 1299 aus *Schöntal*.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,3 % gläge.

## Religion
81,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 3,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 10,6 %, CVP 0,3 %, EVP 4,4 %, FDP 2,5 %. GLP 2,3 %, GP 3,2 %, SP 6,1 %, SVP 60,4 %, Suschtigi 10,2 %.

Gmeindspresidänt vo Linge isch de Beat Engel (Stang 2022).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,5 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1307 Ywohner 96,6 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,9 % Französisch u 0,2 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Linge ghört zum Hochalemannische.

## Fotine

Linden 02.jpg Linden (BE) – Ortskern.jpg|Linge (BE) – Dorfmitti vo Norde, Usblick vom Aebersold
Linden 03.jpg Linden (BE) – Ortskern mit Kirche.jpg|Linge (BE) – Dorfmitti mit dr Chiuche vo Norde, Usblick vom Aebersold
Linden 04.jpg Linden (BE) – Generalansicht mit Umgebung.jpg|Linge (BE) – Gsamtaasicht mit dr Umgäbig vo Südoschte
Linden 05.jpg Linden (BE) – Ortskern.jpg|Linge (BE) – Dorfmitti vo Südoschte
Linden 06.jpg Linden (BE) – Ortskern mit Kirche.jpg|Linge (BE) – Dorfmitti mit dr Chiuche vo Südoschte
Linden 07.jpg Linden (BE) – Kirche.jpg|Linge (BE) – Chiuche vo Südoschte
Linden 08.jpg Linden (BE) – Ortskern mit Kirche.jpg|Linge (BE) – Dorfmitti mit dr Chiuche vo Süde
Linden 09.jpg Linden (BE) – Ortskern mit Kirche, Stauffen und Hohgant.jpg|Linge (BE) – Dorfmitti mit dr Chiuche, em Schtouffe un em Hohgant von Nordnordweschte
Linden 10.jpg Linden (BE) – Riegbau im Grafenbühl.jpg|Linge (BE) – Riegbou im Grafenbüel vo Süde


## Chartene
* Landeskarte der Schweiz 1:25’000. Blatt 1187, Münsingen
* Landeskarte der Schweiz 1:25’000. Blatt 1188, Eggiwil

## Weblink

* www.linden.ch
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Fuessnote