2009

|}
## Was isch bassiert?
* 1. Jänner: Dr Hans-Rudolf Merz wird Bundespresidänt vu dr Schwyz.
* 19. bis 25. Jänner: 44. Soledurner Filmdäg
* 20. Jänner: Dr Demokrat Barack Obama, wu am 4. Novämber 2011 gwehlt woren isch, wird vum Chief Justice John Roberts as erschte Afroamerikaner zum Bresidänt vu dr USA veraidigt.
* 28. Jänner bis 1. Februar: 39. Wältwirtschaftsforum z Tafaas, Schwyz
* 5. bis 15. Februar: 59. Internationali Filmfeschtspiil Berlin
* 26. Februar bis 1. Merz: Gipfel vu dr ASEAN z Cha-am, Thailand
* 5. bis 15. Merz: 79. Gämfer Auto-Salon
* 10. Merz: Z Sipplenge wird dr Fund vun ere us Lindebascht gflochtene Sandale us dr Zyt um 2900 v. Chr. dr Effetligkait bekannt gee. Archäologe hän des guet erhalte Stuck e baar Wuche dervor in dr Bfohlböubucht im Bodesee entdeckt.
* 11. Merz: Z Wẽnnede bi Stuegert z Bade-Wirttebärg verschießt e 17-jehrige Amoklaifer in dr Albertville-Realschuel zwelf Mänsche un bi dr Flucht dernoo drei Passante. Wun er vun eme Bolizischt aagschosse wird, bringt er sich sälber um dur e Chopfschuss.
* 28. bis 30. Merz: Gipfeldräffe vu dr Arabische Liga z Doha, Katar
* 29. Merz: Friburg-Marathon
* 1./2. April: Gipfeldräffe vu dr G20 z London, Großbritannie
* 5. April: D Tessiner Gmaine Arzo, Capolago, Genestrerio, Rancate un Tremona fusioniere mit Mendrisio.
* 10. bis 12. April: Gipfel vu dr ASEAN z, Pattaya, Thailand
* 17. April: Z Manne wird s Theaterstuck *Waffenwetter* noch em Roman vum Dietmar Dath urufgfiert.
* 26. April: Züri Marathon
* 28. April bis 3. Mai: 63. Tour de Romandie
* 7. Mai: Di Europäisch Union bsigelt z Prag e „Eschtligi Partnerschaft“ mit dr Staate Armenie, Aserbaidschan, Georgie, Moldawie, Ukraine un Wyssrussland.
* 13. Mai: D *Venus vum Hohlefels*, wu im Septämber 2008 im Hohlefels am Sidfueß vu dr Schwebische Alb bi Schelklenge gfunde woren un mit rund 35.000 Johr di eltscht bekannt Mänschedarstellig isch, wird z Dibenge dr Effentligkait vorgstellt.
* 19. bis 24. Mai: 13. fryburger film forum
* 7. Juni: Kommunalwahle z Bade-Wirttebärg
* 10. bis 14. Juni: Art Basel
* 13. bis 21. Juni: 73. Tour de Suisse
* 25. Juni bis 12. Juli: 27. Zelt-Musik-Festival, Friburg
* 1. bis 26. Juli: 16. Stimme-Feschtiwäl z Löörech
* 3. bis 18. Juli: 43. Montreux Jazz Festival
* 8. bis 10. Juli: 35. G8-Gipfel z L’Aquila, Italie
* 22. Juli bis 23. Augschte: 64. Breagazer Feschtspiil
* 8. Augschte: Archäologe vu dr Universität Dibenga finde im weschtsyrische Qatna e 3500 Johr alti Grabchammere us dr Bronzezyt.
* 8. Augschte: Street Parade z Züri
* 2. bis 12. Septämber: 66. Internationali Filmfeschtspiil vu Venedig
* 6. Septämber: Eiropäische Dag vu dr Jidische Kultur
* 8. Septämber: 64 Jahre noch em Änd vum Zweete Wältchrieg erfolgt dur dr Dytsch Bundesdag aistimmig d Ufhebig vu allne Verurdailige wäge „Chriegsverrot“.
* 20. Septämber: Landdagswahl z Vorarlberg
* 24./25. Septämber: Gipfeldräffe vu dr G20 z Pittsburgh, USA
* 27. Septämber: D Angela Merkel gwinnt di 17. Bundesdagswahl gege dr Frank-Walter Steinmeier un wird Bundeskanzleri vun ere schwarz-geele Regierig.
* 8. bis 18. Oktober: 67. OLMA Schweizer Messe für Landwirtschaft und Ernährung
* 23. bis 25. Oktober: Gipfel vu dr ASEAN z Cha-am, Thailand
* 25. Oktober: D Tessiner Gmaine Borgnone, Intragna un Palagnedra fusioniere zue Centovalli. D Gmaine Bruzella, Cabbio, Caneggio, Morbio Superiore, Muggio un Sagno fusioniere zue Breggia.
* 13. Novämber: Schwyzer Verzellnacht
* 29. Novämber: Bi dr Abstimmig iber d Schwyzer Volksinitiativ gege dr Böu vu Minarett stimme 57,5 Brozänt vùu dr Wehler un 19,5 vu dr 23 Kanton fir s Verbot.
* 7. bis 18. Dezämber: 15. UN-Klimakumferänz (COP 15 / CMP 5) z Kopenhagen, Dänemark
* 17. Dezämber: Dr Science-Fiction-Film Avatar – Aufbruch nach Pandora vum James Cameron chunnt in d Kino.

## gstorbe

* 13. Jänner: Mario Fitterer, dytsche Dichter un Essayischt
* 17. Jänner: Oskar Bandle, Schwyzer Sproch- und Literaturwisseschaftler
* 14. Merz: Alain Bashung, franzesische Sänger un Schauspiiler
* 10. Mai: Gerhard Wilhelm, dytsche Dirigänt
* 11. Mai: Hans Hubacher, Schwyzer Architekt
* 30. Mai: Ephraim Katzir, israelische Biophysiker un Bolitiker
* 20. Juni: Neda Agha-Soltan, iranischi Studänti, wu bi Protescht gege d Bresidäntschaftswahl verschosse woren isch
* 25. Juni: Michael Jackson, US-amerikanische Sänger
* 30. Juni: Pina Bausch, dytschi Dänzeri un Choreografi
* 3. Juli: Pio Scilligo, idaliänische Psicholog
* 22. Augschte: Adrien Zeller, franzesische Bolitiker
* 21. Septämber: Georg Salvamoser, dytsche Unternämer
* 5. Oktober: Giselher Klebe, dytsche Komponischt
* Mitti Oktober: Hedwig Rapp, dytschi Mundartautori
* 22. Oktoober: Carole Roussopoulos, Schwyzer Filmregisseuri un Feminischti
* 1. Novämber: Achim Stocker, dytsche Fueßballfunktionär
* 2. Novämber: Peter Fiedler, dytsche Theolog
* 17. Dezämber: Karl Landolt, Schwyzer Moler, Grafiker, Holzschnyder, Litograf und Töpferer

;Datum nit bekannt
* Emilie Kastel, dytschi Dialäktdichteri

## Rund um di alemannische Dialäkt
* 3. Gerhard-Jung-Wettbewerb zur Förderung alemannischer Mundartdichtung
* 28. Februar bis 29. Merz: 34. Reidlenger Mundart-Woche
* 16. bis 18. Merz: 21. Internationale Schopfheimer Mund-Art Literatur-Werkstatt
* 25. Septämber bis 4. Oktober: 14. Alemannischi Wuche, Oberried

### Literatur
* *Chunsch druus?: Schweizerdütsch verstehen – die Deutschschweiz verstehen.*. ISBN 3-19-401001-8
* Peter Eggenberger: *Jechterondoo! Appezeller Gschichte.* Appennzeller Verlag. ISBN 978-3-85882-488-2
* Heinz Gallmann: *Zürichdeutsches Wörterbuch.*. ISBN 3-03823-555-5
* Arthur Gassner: *Der Walserdialekt am Triesenberg.*. ISBN 978-3-906264-67-7
* Markus Husy: *As nüüt eso. Es Wörterbuech für d Mundart vom soledurnische Gäu.*. ISBN 978-3-905848-22-9
* M. M. Jung, H. Wieland, W. Wurth (Hrsg.): *I mag di mog di mig di.*. ISBN 978-3-933765-39-0
* Ernst Meister: *Baaseldytsch – Deutsch.*. ISBN 3-7245-1474-9
* Rudolf Post/Friedel Scheer-Nahor: *Alemannisches Wörterbuch für Baden.*. ISBN 978-3-7650-8534-5
* Viktor Schobinger: *Di Grooss Revoluzioon. D büecher 1 bis 3.*. ISBN 978-3-908105-33-6
* *Sprachatlas von Bayerisch-Schwaben.*. ISBN 3-8253-5611-6
* Ruedi Vieli: *Valserdeutsch».*. ISBN 978-3-85637-367-2
* Bernadette Wecker-Kleiner: *Sprechen nach der Schrift: Die Vorleseaussprache von DialektsprecherInnen in Bayerisch-Schwaben im Spannungsfeld zwischen Dialekt und Orthoepie.*. ISBN 3-86624-414-2
* Fritz Widmer: *Wo geit das hi, wo me vergisst?. Mundarttexte.* Cosmos Verlag 2009. ISBN 978-3-305-00435-5. 127 S.
* Hansfrieder Zumkehr: *Alemannisch isch e schöni Sprooch – Die „Allemannischen Gedichte“ von Johann Peter Hebel.* Vortrag in alemannischer Sprache. Drey-Verlag, Gutach, 2009 ISBN 978-3-933765-48-2
* Peter Zürrer: *Sprachkontakt in Walser Dialekten.*. ISBN 3-515-09358-3

## Weblink