Brot-Plamboz

**Brot-Plamboz** (frankoprovenzalisch ) isch e Gmai vom Kanton Nöieburg.

## Geografi
D Gmai lyt im Jura am Südrand vom Tal *[[Vallée des Ponts]]* weschtlech vom Mont Racine. Zue Brot-Plamboz ghere d Derfer *Brot-Dessus* () un *Plamboz* (, am Westfueß vum Mont Racine) un d Wyler *Vers chez-les-Brandt* (), *Les Petits Ponts* () un *Le Joratel* (). Vom Vallée des Ponts goot der Bärgpass *Col de la Tourne* uf Nöieburg. Dr Bann umfasst 68&nbsp;Prozänt landwirtschaftligi Flechi, 29&nbsp;Prozänt Wald un 3&nbsp;Prozänt Sidligsflechi.

D Gägend vo *Vers chez-les-Brandt* isch bi Naturforscher guet bekant. Si isch es bsunders Karschtgebiet uf em Bode us Jurachalch mit es bar Dolyne; der Bach, wo durs Tal flüsst und au d Gmeindgränze bildet, der *[[Bied (Les Ponts-de-Martel)|Grand Bied]],* verschwindet bi Les Ponts-de-Martel im Bode und chunt erscht vier Kilometer wyter äna als Kwelle bi der Areuse wider us em Felse; s alte frankoprovenzalische Mundartwort *bied* bedüütet «Kanal» und au  «Bach», wie me bim Wälschschwiizer Mundartwörterbuech, em GPSR, vo der Uni Nöieburg cha nochelääse. Im Tal lyt s Naturschutzpiet *Marais de Brot,* wo zäme mit de Riet vo Les Ponts-de-Martel grad näbedra zu de gröschte sötige fiöchte Biotop vo der Schwiiz zelt und wo me no d Spuure vom alte Turbestäche gseht; s Areal isch mit Hilf vo der Pro Natura gschützt worde.

D Nochbergmaine vu Brot-Plamboz sin Les Ponts-de-Martel, Val-de-Travers, Rochefort un La Sagne.

## Gschicht
Brot-Plamboz isch im 19. Jh. entstande dur d Fusion vu dr Derfer Brot-Dessus (wo vorhär zue Brot-Dessous im Val de Travers unde ghert hät) un Plamboz, wu anne 1875 as Yywohnergmai un 1888 as Gietergmai zämmegschlosse wore sin.

Syt 1648 isch Nöieburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöieburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöieburg blibe.

Bis Änds 2017 het Brot-Plamboz zum Bezirk Le Locle ghört; dänn het dr Kanton Nöieburg sini Bezirk ufhobe, un d Gmeinde sind jetz die einzige Verwaltigseinheite vom Kanton.

## Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 17,6&nbsp; Prozänt gläge.

## Religion
42,5&nbsp;Prozänt vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 29,6&nbsp; Prozänt sin römisch-katholisch (Stand 2000).

## Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 1,8&nbsp;Prozänt, CVP 4,4&nbsp;Prozänt, FDP 34,9&nbsp;Prozänt, Grüeni 10,6&nbsp;Prozänt, PdA 1,4&nbsp;Prozänt, SP 24,4&nbsp;Prozänt, SVP 17,1&nbsp;Prozänt.

## Wirtschaft
Im Pier vo Brot-Plamboz isch d Landwirtschaft der wichtigscht Wirtschaftszweig. Sid em 18. Joorhundert het me dört Turbe gwunne.

## Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 255 Yywohner 87,5&nbsp;Prozänt Franzesisch as Hauptsproch aagee, 5,2&nbsp;Prozänt Dytsch, 2,2&nbsp;Prozänt Italienisch un 5&nbsp;Prozänt anderi Sproche.

Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns Ändi 19./Aafangs 20. Johrhundrt uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn.

## Literatur
* 

## Weblink

* d Website vur Gmai

## Fueßnote