Vuelta a España

S Velorenne **Vuelta Ciclista a España**, churz **Vuelta a España** oder nume **Vuelta**  isch eini vo de drei „Grands Tours“ (Grosse Rundfahrte) im Velosport und isch noch der Tour de France und em Giro d’Italia s wichtigste Etapperenne uf der Wält. Vo 2005 bis 2007 het s Renne zur UCI ProTour ghört.

## Organisation
D Vuelta wird vo der Firma Unipublic organisiert. Bis zum Juni 2008 het die spanischi TV-Gruppe Antena 3 alli Aadeil an Unipublic gha. Sit denn het die französischi Vermärtigsfirma ASO, wo d Tour de France und anderi renommierti Renne organisiert, 49% vo de Aadeil.

## Gschicht
Zum erste Mol isch d Vuelta 1935 usdrait worde und sit 1955 git s se se jedes Johr. Si füehrt innerhalb vo drei Wuche quer dur Spanie und s noche Usland und jedes Johr wird d Route gänderet. Zerst het si im Früehlig stattgfunde, in de 1990er isch si uf e Septämber verschoobe worde.

Mit je drei Gsamtsiig bi der Vuelta deile sich der Schwiizer Velorennfahrer Tony Rominger (1992–1994) und der Spanier Roberto Heras (2000, 2003, 2004) der Rekord. Drei Dütschi hai je einisch gwunne: der Rudi Altig 1962, der Rolf Wolfshohl 1965 und der Jan Ullrich 1999. Der Marcel Wüst isch mit 12 Etappesiig der erfolgriichst dütschi Etappejeger. Wie bim Giro d Italiäner dominiere d Spanier d Rundfahrt vo ihrem eigene Land, und hai 28 vo de bishär 60 Uflage vo der Vuelta für sich chönne entscheide. Der Schwiizer Alex Zülle het as zweite Schwiizer s Gsamtklassemänt 1996 und 1997 gwunne; derzue chunnt, ass er meh Däg im Liibli vom Gsamtklassemäntserste gfahren isch as jede andere.

## D Klassemänt
### S Gsamtklassemänt

D Farb vom Liibli vom Erste im Gsamtklassemänt het sich gänderet über d Johr. Es isch e baar Johr orange gsi (1935, 1936), wiiss (1941), wider orange (1942), rot (1945), wiiss mit Franse bis 1950, denn bis 1998 gääl usser im 1977i, wo s orange gsi isch, und denn bis 2009 goldig. Im Johr 2010 isch s wiider rot gsi.
### S Punktklassemänt

Sit 2009 isch s Liibli vom Erste im Punktklassemänt grüen. Es isch emol rot und wiiss gsi, denn vo 2004 bis 2006 blau mit chliine gääle Fischli druf, und 2007 und 2008 isch s rot gsi. Pünggt bechunnt me über bi de *metas volantes*, de Zwüschesprint (6, 4 und 2 Pünggt für dr Erst, Zweit und Dritt respektiv) und bi der Ziilaakumft (25,  20, 16, 14, 12, und denn ei Punggt weniger für jede spöter Blatz).

### S Bärgklassemänt

S Liibli für dr best Chlätterer isch johrelang grüen gsi, 2005 rot, denn orange. Sit 2010 bruucht me für d Liibli, usser für das vom Gsamtklassemänterste, die gliiche Farbe wie bi der Tour de France.

D Bärgaastiig si noch ihrer Schwiirikeit in vier Kategorie iideilt und d Punkverdeilig isch entsprächendé
* 3.Kategorii: 6, 4, 2 und 1 Punkt für die erste vier Fahrer
* 2.Kategorii: 10, 7, 5, 3, 2 und 1 Punkte für die erste sächs Fahrer
* 1.Kategorii: 16, 12, 10, 8, 6, 4, 3, 2 und 1 Punkte für die erste nüün Fahrer
* Kategorii "Especial": 30, 25, 20, 16, 12, 10, 8, 6, 4, 3, 2 und 1 Punkt für die erste zwölf Fahrer

### S Kombinationsklassemänt

S liibli vom Erste in däm Klassemänt isch vor 2005 wiiss gsi, denn goldig und grüen, und 2006 wider wiiss. Das Klassemänt het s zwüsche 1986 und 1993 und denn wider sit 2002.
Der Erst isch dä, wo am wenigste Pünggt het. Es isch e Kombination vo de Blatzierige im Gsamt-, im Punggt- und im Bärgklassemänt. Für en erste Blatz in eim vo dene Klassemänt bechunnt me ei Punggt, für e zweite Blatz zwei usw. und das wird alles zsämmegrächnet.

## Siigerlischt

## Rekord
* Die *meiste Gsamtsiig*: Roberto Heras 4
* Die *meiste Etappesiig*: Delio Rodríguez 39
* Die *meiste Etappesiig in einere Vuelta*: Freddy Maertens 13
* Die *meiste Däg im Liibli vom Gsamtklassemäntserste*: Alex Zülle 45
* Die *meiste Siig im Punktklassemänt*: Sean Kelly und Laurent Jalabert je 4
* Die *meiste Siige im Bärgklassemänt*: José Luis Laguía 5
* Der *grössti Underschiid zwüschen em Siiger und em Zweite*: 30 Minute und 8 Sekunde (1945)
* Der *chliinst Underschiid zwüschen em Siiger und em Zweite*: 6 Sekunde (1984)

## Weblingg

* Die offizielli Website vo der Vuelta (uf spanisch, änglisch und französisch)

## Noowiis