open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gregor III. (Papst)

Dr **Gregor III.** (* Syrie; † 28. Novämber 741 z Rom) isch Papscht vu 731 bis 741 gsii. Är isch dr letscht nit-europäisch Papscht gsii, bis anne 2013 dr Argentinier Jorge Mario Bergoglio as Franziskus zum 266. Papscht gwehlt woren isch.

## Läbe
Dr Gregor III. isch am 18. Merz 731 zum Papscht gwehlt wore. Wie scho unter sym Vorgänger Gregor II. isch s au unter ihm zue schwären Ussenandersetzige mit Byzanz chuu. Nodäm är dr Chaiser Leo III. im Verlauf vum Byzantinische Bilderstryt exkommuniziert gha het, sin d Bischtimer vu Sizilie, Unteritalien un Illyrie vum Chaiser em ökumenische Patriarchat vu Konstantinopel yyglideret wore. Dr Gregor het derno dr Kontakt mit Byzanz abbroche.

Glychzytig sin d Langobarde z Italie wyter vordrunge. Dr Gregor III. het derno as erschte Papscht s Frankerych um Hilf bätte, aber no ohni Erfolg. Ainewäg isch in dr Zyt vum Gregor d Bidnig vu dr Germane an di Katholisch Chilche sterker wore – dr Bonifatius isch anne 732 Erzbischof un 738 päpschtlige Legat fir Germanie wore. Im Johr 732 het dr Gregor III. verbotte, s Flaisch vu Ross z ässe. Unter em Gregor III. isch s Fescht vu allne Hailige fir Rom uf dr 1. Novämber verlait wore.

Dr Gregor III. isch am 28. Novämber 741 gstorbe. Sy katholische Gedänkdag isch dr 28. Novämber.

## Literatur
* Rudolf Schieffer: *Gregor III.* In: *Lexikon des Mittelalters,* Bd. 4 (1989) Sp. 1667.

## Weblink

* 
*
Lando (Papst)

Dr **Lando** (* im 9. Johrhundert eschtli vu Rom; † no 913) isch anne 913 Papscht gsii.

Iber dr Lando isch seli wenig iberliferet. Sy Vater het Taino ghaiße, un är isch nit wyt ewäg eschtli vu Rom uf d Wält chuu. Är isch im Juli oder Augschte anne 913 zum Papscht gwehlt wore un het uugfehr sechs Monet amtiert.

Vum Lando sym Pontifikat sin nume d Ferderige vu sym Haimetbischtum Sabina dur Schänkige un Privilegien iberliferet.

Wahrschyns isch dr Papscht ganz unter dr Kontroll vum remische Stadtherr Theophylakt I. vu Tusculum gstanden isch, wu as erschte Vestarar (päpschtlige Chämmerer) di gsamt Vermegesverwaltig vu dr Chilche kontrolliert gha het un as Doge un Konsul em Senat un dr Miliz vorgstanden isch, un unter dr Kontroll vu dr Mätresseherrschaft, wu vu dr Theodora I. vu Tusculum un ihre Dochter Marozia unter em Sergius III. etabliert woren isch („Pornokrati“).

Dr Lando sich dr letscht Papscht gsii, wu dr Name vun em vu kaim speter Papscht me brucht woren isch, un dr letschte Papscht vor em Franziskus (2013), wu ne neie vorhär no nie bruchte Name gwehlt het. Dr Johannes Paul I. het anne 1978 e neji Kombination us zweee Name aagnuu, wu scho friejer brucht wore sin.

## Literatur
* 
* 

## Fueßnote


## Weblink
Anastasius III. (Papst)

Dr **Anastasius III.** (* z Rom; † November 913) isch vu 911 bis 913 Papscht gsii. Sy Name bedytet „dr Uferstande“ (griech.)

Iber ihn git s eso guet wie kaini Ufzaichnige. Sy Pontifikat fallt in dr Zyt vu dr Herrschaft vu remische Adliger iber Rom, wu ganz unter dr Kontroll vum remische Stadtherr Theophylakt I. vu Tusculum gstanden isch un unter dr Kontroll vu dr Mätresseherrschaft, wu vu dr Theodora I. vu Tusculum un ihre Dochter Marozia unter em Sergius III. etabliert woren isch („Pornokrati“).

## Literatur
* 
* 

## Fueßnote


## Weblink
Spanischer Erbfolgekrieg

Dr **Spanisch Erbfolgchrieg** (1701–1714) isch e Kabinettchrieg gsi, wo s um s Erb vom letschte spanische Habsburger, vom Köönig Karl II. vo Spanie gangen isch. En Allianz, wo die ööstriichische Habsburger und Groossbritannie drzue ghöört häi, het gegen e Chriegskoalizioon kämpft, wo vo Frankriich aagfüert worde isch. Schliesslig isch s Frankriich glunge, dr Bourbon Philipp V. uf e spanisch Droon z setze und die Dünastii stellt hüte no dr spanisch Köönig. Fast alli Mächt, wo in Chrieg verwigglet gsi si, häi am Schluss im Friide vo Utrecht wenigstens e Däil vo iire Ziil erräicht.

## Litratuur
* Siegfried Fiedler: *Kriegswesen und Kriegführung im Zeitalter der Kabinettskriege*. Bernard und Graefe, Koblenz 1986, ISBN 3-7637-5478-4, (Georg Ortenburg (Hrsg.): *Heerwesen der Neuzeit*. 2).
* Eugen von Frauenholz: *Deutsche Kriegsgeschichte*. Hiersemann, Leipzig 1942.
* John A. Lynn: *The French Wars 1667–1714. The Sun King at war*. Osprey Publishing, Oxford 2002, ISBN 1-84176-361-6, (*Essential histories* 34).
* Bernard Law Montgomery, 1. Viscount Montgomery of Alamein, Feldmarschall: *Kriegsgeschichte. Weltgeschichte der Schlachten und Kriegszüge*. Area, Erftstadt 2005, ISBN 3-89996-534-5, (Originaltitel: *A History of Warfare*).
* Heinz Neukirchen: *Seemacht im Spiegel der Geschichte*. Sonderausgabe, Lizenz des Verlages Transpress Berlin. Gondrom, Bayreuth 1988, ISBN 3-8112-0368-1.
* Helmut Pemsel: *Beginn der Seefahrt bis 1850*. Bernhard & Graefe Verlag, Augsburg 1985, (Helmut Pemsel: *Seeherrschaft. Eine maritime Weltgeschichte von den Anfängen der Seefahrt bis zur Gegenwart* 1, ISBN 3-89350-711-6).
* Bernhard von Poten (Hrsg.): *Handwörterbuch der gesamten Militärwissenschaften*. 9 Bände. Velhagen und Klasing, Bielefeld u.&nbsp;a. 1877-1880.
* Elmar B. Potter / Chester W. Nimitz: *Seemacht. Eine Seekriegsgeschichte von der Antike bis zur Gegenwart*. Manfred Pawlak Verlagsgesellschaft mbH, Herrsching 1982. ISBN 3-88199-082-8, (Originaltitel: *Sea Power*).
* Saint-Simon, Louis de Rouvroy Duc de: *Die Memoiren des Herzogs von Saint-Simon*. Hrsg. und übersetzt von Sigrid von Massenbach. 4 Bände. Ungekürzte Ausgabe. Ullstein, Frankfurt am Main 1991, ISBN 3-548-26218-X, (*Bibliothek Ullstein. Ullstein-Buch* 26214-26217), (Originaltitel: *Mémoires*).
* *Memoires du Duc de Villars, Pair de France, Marechal-General des armées de sa Majeste*. 3 Bände. Pierre Gosse, La Haye 1734.

## Weblingg

* Litratuur über e Spanisch Erbfolgchrieg im Katalog vom Ibero-Amerikanisches Institut z Berlin
* 
* Ardikel in dr Enc. Britannica, 1911 (änglisch)
* www.spanishsuccession.nl (änglisch)
* Charte vo de Hauptchriegsschaublätz in Öiropa zwüsche 1700 und 1721
Innsbruck

**Innschbrugg** oder tirolerisch **Innschpruckh** isch d Landeshauptstadt vom Land Tirol z Ööstriich.

## Überbligg
Innsbrugg het  (Stand: ) Iiwooner und isch noch Wien, Graz, Linz und Salzburg die fümftgrössti Stadt vo Ööstriich. Im Balligsruum Innschbrugg lääben öbbe 190'000 Mensche, drzue chömme öbbe 30'000 Studänte und anderi Nääbewoonsitzinhaaber und jeede Daag übernachte öbbe 3000 Stadtturiste doo.

## Geografii
D Stadt liit im Inndaal und am nördliche Endi vo dr Alpe-Transit-Strecki Brenner (Auti- und Iisebaan), wo is Südtirol (Italie) füert. Im Norde vo de Stadt isch d Nordchetti (*Kleiner Solstein* ), di südlichscht Chetti vom Karwendelgebirge. Im Süde liit de Bergisel, en 746 m höche, gschichtsträchtige Hügel, mit de Bergisel-Schanze dobe.

## Naame
Dr Naame chunnt vom Flussname Inn und vom Wort «Brugg» (Brugg über en Inn). 

## Bildig
Sit 1669 gits z Innsbrugg en Uni.

## Litratuur
* Otto Stolz: *Geschichte der Stadt Innsbruck*, Innsbruck 1959.
* Stadt Innsbruck – Stadtplanung (Hrsg.): *innsbruck. stadtgeschichten. stadtplanung, baukultur, lebensqualität*. Studienverlag, Innsbruck 2008, ISBN 978-3-7065-4033-9.
* Franz-Heinz Hye: *Geschichte der Stadt Innsbruck. Gesammelte Aufsätze und Beiträge*, Innsbruck Link Interactive Systems 2001, ISBN 3-85482-002-X, CD-ROM.
* Franz-Heinz Hye: *Innsbruck und seine Stadtteile in historischen Bildquellen: alte Vedouten, Photographien und Ansichtskarten als Quellen der Stadtgeschichte mit Abbildung und Beschreibung aller Stadtteilwappen*. Heimat-Verlag, Budapest 1996.
* Martin Reiter: *Innsbruck, eine kurze Geschichte der Stadt: Ereignisse, Persönlichkeiten, Jahreszahlen*. Ueberreuter, Wien 2004, ISBN 3-8000-7045-6
* Wolfgang Morscher, Berit Mrugalska: *Das Innsbrucker Sagenbuch*. Tyrolia, Innsbruck 2007, ISBN 978-3-7022-2882-8
* Tanja Chraust: *Innsbrucker Luftfahrt*. Sutton, Erfurt 2007, ISBN 978-3-86680-190-5
* *Innsbruck sehen: Stadtbilder einst und jetzt*. StudienVerlag, Innsbruck/Wien/Bozen 2008, ISBN 978-3-7065-4613-3
* Karin Schneider: *Kleine Innsbrucker Stadtgeschichte*. Innsbruck 2008, ISBN 978-3-7022-2975-7
* Michael Forcher: *Die Geschichte der Stadt Innsbruck*. Haymonverlag, Innsbruck 2008, ISBN 978-3-85218-553-8
* Barbara Danzl, Ulla Fürlinger, Katja Laske: *Mit Kindern durch Innsbruck*. Löwenzahnverlag, 2008, ISBN 978-3-7066-2403-9
* Ingrid Bubestinger, Gertraud Zeindl: *Zur Stadtgeschichte Innsbrucks*. Innsbruck 2008, ISBN 978-3-901886-39-3
* Helma Türk: *Filmland Tirol! Eine Reise durch Tirols Filmgeschichte*. 140 Seiten, 117 Abb. Selbstverlag, Innsbruck/Bad Reichenhall 2007
* Stadtarchiv Innsbruck: Bibliotheks-Datebank
* Universität Innsbruck: IZA Innsbrugger Zitigsarchiv

## Weblingg

* d Website vo dr Stadt
* Innsbruck uf geschichte-tirol.com
* Stadtarchiv Innsbruck uf innsbruck.gv.at
* Stadtarchiv Innsbruck: Archiv-Datebank uf stadtarchiv-innsbruck.findbuch.net
*
Clemens XI.

Dr **Clemens XI.** (* 23. Juli 1649 z Urbino im Chillestaat; † 19. März 1721 z Rom) isch vo 1700 bis 1721 Babst gsi.

## Lääbe
Er isch as **Giovanni Francesco Albani** uf d Wält choo, het z Rom alti Sprooche und Rächtswüsseschafte studiert und isch Sekretär vo dr Breve worde.  1690 isch er zum Kardinaldiakon vo dr Ditelchille Santa Maria in Aquiro erhoobe worde. Am 23. Novämber 1700 isch dr Albani zum Babst gweelt worde.

Im spanische Erbfolgchrieg zwüschen Frankriich und Ööstriich isch er uf dr Site vom franzöösische Köönig Ludwig XIV. gsi.

Dr Kaiser Joseph I. het 1706 Parma und Piacenza lo bsetze. 1708 si die Kaiserlige im Chillestaat iigfalle und in Richdig Rom zooge. Dr Clemens XI. het denn am 15. Januar 1709 e Verdraag mit em Kaiser Joseph I. gschlosse und sich din verpflichtet, dr Karl VI., dr Brueder vom Joseph I., as rächtmäässige Köönig vo Spanie zanerkenne und iim s Köönigriich Neapel as Leche z gee.

Dr Philipp V. het denn dr Kontakt zum Clemens XI. abbroche. 1713/14 isch dr Rastatter Friide abgschlosse worde und dr Philipp het uf die franzöösischi Erbfolg verzichdet und isch Köönig vo Spanie bliibe.

Im Friide vo Utrecht het dr Herzog Viktor Amadeus II. vo Sawoje s Köönigriich Sizilie uberchoo, ooni dr Babst z frooge, wo scho sit mee as 500 Joor dr Lechheer drvo gsi isch. Wo dr Viktor Amadeus au die chirchlige Rächt vom Köönig vo Sizilie beaasprucht het, het dr Clemens XI. s Interdikt über Sizilie verhängt. 1720 het denn Habsburg s Köönigriich gege Sardinie usduscht.

Wo sich dr Kurfürst Friedrich III. vo Brandeburg am 18. Januar 1701 z Köönigsbärg sälber zum „König z Pröisse“ het lo chrööne, het dr Clemens XI. drgege brotestiert, wil Pröisse en ehemooligs Land vom Dütsche Orde gsi isch. Für iin isch dr Friedrich III. immer nume dr Markgroof vo Brandeburg bliibe.

## Litratuur
* 
* 

## Weblingg

*
La Resurrezione

**La Resurrezione** (it. *d Uferstejig*) (HWV 47) isch en Oratorium vom Georg Friedrich Händel, au wenn s ere Opere äigentlig äänliger isch as eme Oratorium.

Dr Händel het s „Oratorio per la resurrettione di Nostro Signor Giesù Cristo“ (Oratorium über d Uferstejig vo unserem Heer Jesus Christus) im Joor 1708 z Rom gschriibe, und es isch dört im Palazzo Bonelli vom Marchese Ruspoli am Ostersunndig, 8. April, under dr Läitig vom Arcangelo Corelli urufgfüert worde. Bi deere Uffüerig isch e Frau drbii gsi, d Sängere Margherita Durastante. Im Babst Clemens XI. het das nid gfalle und si isch in de neggste Uffüerige mit em Kastrat Filippo ersetzt worde.

S Libretto isch vom Carlo Sigismondo Capece, und het fümf Rolle gha: Angelo (Engel, Sopran) und Luzifer (Bass), wo über d Bedütig vom Dood und dr Uferstejig vom Christus diskutiere, und drei Mensche, wo um dr Jesus druure: d Maria Magdalena (Sopran), d Maria vom Kleofas (Alt) und dr Jünger Johannes (Tenor).

## Weblingg
* Partitur vo ***La Resurrezione*** (Händel-Wärkusgoob, uusegee vom Friedrich Chrysander, Leipzig 1878)
Universidade Federal do Recôncavo da Bahia

D' **Uni vo Recôncavo da Bahia** (port.: **Universidade Federal do Recôncavo da Bahia**, abkürzt **UFRB**) isch di gröschti Universität vo Cruz das Almas, Bahia, Brasilie. Si isch 2006 gründet worde. D Uni het au Kampus z Amargosa, z Cachoeira, z Santo Antônio de Jesus und sit 2013 z Feira de Santana.

Si bietet 6 Master- und elf Doktoratsprogramm aa. Im Joor 2009 het si 549 Dozänte gha und 8.514 Studänte, drvo 778 Doktorante.

## Weblinks
* Homepage vo dere Universidät
Brienz

**Brienz** isch de Name vo däne geografische Objekt i de Schwiz:
* Brienz BE, e Gmeind im Kanton Bärn
* *Brienz GR*, de alti und dütsch Name vom Dorf und de ehmolige Gmeind Brienz/Brinzauls im Kanton Graubünde (vor 1869 und vo 1884 bis 1996), ghört zu Albula/Alvra
* Brienz-Surava, e ehemoligi Gmaind im Bündnerland (vo 1869 bis 1883)

Lueg au:
* Brienzersee
* Brienzer Rothorn
Johann Wilhelm (Pfalz)

Dr **Johann Wilhelm** Joseph Janaz **vo dr Pfalz** (au „**Jan Wellem**“ gnennt, * 19. April 1658 z Düsseldorf; † 8. Juni 1716 z Düsseldorf) het zur jüngere Nöiburger Linie vo de Wittelsbacher ghöört. Sit 1679 isch er as Johann Wilhelm II. Herzog vo Jülich und Bärg und vo 1690 aa au Erzschatzmäister vom Häilige Römische Riich, Pfalzgroof-Kurfürst vo dr Pfalz und Pfalzgroof-Herzog vo Pfalz-Nöiburg gsi. Er isch zwäimol verhürootet gsi, het aber käini Chinder gha, won en überläbt häi. Si Noochfolger isch si jünger Brueder Karl Philipp gsi.

Im Spanische Erbfolgchrieg isch dr Johann Wilhelm für e Zitli wider in Bsitz vo de früenere kurpfälzische Territorie (Oberpfalz und Groofschaft Cham 1707–1714) choo und het dr Boste vom ene Erztruchsess vom Riich usgfüllt.

## Wärk
* *Zusatz Einiger Ordnungen, und Befelchern, Edicten und Recessen Welche auf gnädigsten Befelch des Durchlauchtigsten Großmächtigsten Churfürsten und Herrn Herrr [!] Johann Wilhelms, Pfalzgrafen bey Rhein … der Gülich- und Bergischen Rechts-, Policey- und Reformations-Ordnung beyzusetzen gnädigst verordnet: neben einem Register der Ordnungen, Befelchen, und Edicten &c.* Stahl, Düsseldorf öbbe 1696. Digitalisierti Usgoob vo dr Universitäts- und Landesbibliothek Düsseldorf
* *Zusatz Einiger Ordnungen, und Befelchern, Edicten und Recessen Welche auff gnädigsten Befelch des Durchlauchtigsten Großmächtigsten Churfürsten und Herrn Hn. Johan Wilhelms, Pfaltzgraffen bey Rhein … der Gülich- und Bergischen Rechts-, Policey- und Reformations-Ordnung beyzusetzen gnädigst verordnet*. Schleuter, Düsseldorf 1697. Digitalisierti Usgoob
* *Von Gottes Gnaden Wir Johann Wilhelm, Pfalzgraf bey Rhein, des Heil. Römis. Reichs … Thun kund und zu wissen, Nachdem wir von Anfang Unserer, in Unserer Chur-Pfältzischen Landen angetrettenen schweren Regierung …*. Düsseldorf 1705. Digitalisierti Usgoob
* *Verordnung die Religionsfreiheit in den kurpfälzischen Landen betreffend*. dat. Düsseldorf, 21. Nov. 1705 (Digitalisierti Usgoob)
* *Zusatz einiger Ordnungen, Befelchern, Edicten und Recessen, welche auff Befehl des Churfürsten Johan Wilhelms, Pfaltzgraffen bey Rhein der Gülich- und Bergischen Rechts-Policey- und Reformations-Ordnung beyzusetzen verordnet*. Weyer, Düsseldorf 1731. Digitalisierti Usgoob

## Litratuur
* 
* 
* Ernst von Schaumburg: *Johann Wilhelm Erbprinz und Pfalzgraf zu Neuburg, 1679–1690*, Düsseldorf, 1873 
* Leo Mülfarth: *Johann Wilhelm von der Pfalz-Neuburg und die jülich-bergischen Landstände 1679–1716*, Köln 1963.
* Otto Wirtz: *Jan Wellem* – Geliebter Verschwender. Erfurt 2004, ISBN 3-89702-665-1
* 

## Weblingg

* 
* Westdeutsche Zeitung – 350 Jahre Jan Wellem – Jan Wellem als Werbeträger
Richard Boyle, 3. Earl of Burlington

Dr **Richard Boyle, 3. Earl of Burlington und 4. Earl of Cork**, PC (* 25. April 1694 in Yorkshire; † 15. Dezämber 1753) isch e britische Aadlige und Archidekt gsi. Er isch äine vo de wichdigste Iniziatoore vom änglische Palladianismus gsi.

## Lääbe und Wärk
Dr Boyle isch dr äinzig Soon vom Charles Boyle, 2. Earl of Burlington und 3. Earl of Cork gsi. Er isch au an Muusig intressiert gsi und het dr Georg Friedrich Händel in sim Woonhuus Burlington House lo woone. Dr Händel het em zum Dank drei Opere gwidmet.

Dr Boyle het im Alter vo zääni si Ditel und groossi Ländereie in Yorkshire und Irland gerbt. Er het drei Grand Tour gmacht, 1714, 1719 und 1726. Er isch uf em öiropäische Kontinänt umegräist und vor allem in Italie. Dört isch er mit dr italiänische Archidektuur in Berüerig choo. D Archidektuur vo dr römische Antike het en kuum intressiert, aber wie sä dr Scamozzi und bsundrigs dr Andrea Palladio interbretiert häi, scho.

Sis erste Brojekt isch 1719 s äigene Woonhuus in Piccadilly gsi, s Burlington House, wo zerst dr James Gibbs dra gschafft het. Wo dr Boyle aber vom Kontinänt zruggchoo isch, het er en entloo und sälber zämme mit em schottische Archidekt Colen Campbell und em Innenarchidekt William Kent am Umbau vom Huus gschafft. Der Hoof vom Burlington House gältet as die ersti Umsetzig vom Nöi-Palladianismus im Veräinigte Köönigriich.

Vor allem mit em William Kent het er lang zämmegschafft: si häi 1726-29 Chiswick House entworfe, e chliini Villa, wo die oktogonali Form vom Palladio sinere Villa Rotonda bi Vicenza (1550 baut) ufgrift. Schloofzimmer oder e Chuchi git s im Chiswick House nit. Es isch nume brucht worde, zum im Burlington si Architekturbibliothek und Sammlig ufbewaare. Dr Garte goot vor allem uf e William Kent und Charles Bridgeman zrugg. Er gältet as s früeste Bischbil für die moolerischi Noochformig von ere antike Landschaft und isch eso e Vorlöifer vom änglische Landschaftsgarde.

In de früeje 1730er Joor het sich dr Palladianismus as dr vorherrschendi Stiil für Landsitz und öffentligi Geböid duuregsetzt.

## Litratuur
Hanno-Walter Kruft: *Geschichte der Architekturtheorie*. Münche 1985, S. 269

## Weblingg
* Richard Boyle uf ''benarco.net''
* Chiswick House
Utrechter Te Deum und Jubilate

S **Utrechter Te Deum und Jubilate** isch e gäistligs Chorwärk vom Georg Friedrich Händel.  Er het s für d Fiir vom Friide vo Utrecht gschriibe, wo 1713 em Spanische Erbfolgchrieg en Änd gmacht het. Sini Teggstgrundlaage si s Te Deum und e *Jubilate* (Psalm 100) uf Änglisch. Dr Händel het sich drbii an früenere Wärk e Vorbild gnoo. Die offizielli Erstuffüerig vom Wärk isch am 13. Juli 1713 gsi im ene Gottesdienst in dr St Paul's Cathedral z London.

## Weblingg
* Partitur des *Utrechter Te Deum*' (Händel-Wärkusgoob, uusegee vom Friedrich Chrysander, Leipzig 1869)
*
Ortsgemeinde

Dr Begriff **Ortsgmaind** stoot för e bestimmti Form von ere Gmaind. Me kännt en z Dütschland im Bundesland Rhiland-Pfalz, z Öschtriich und i de Schwiz. Er werd aber öberall e chli andersch bruucht.

## Schwiz

I de Schwiz chann de Begriff je noch Kanton a anderi Bedütig ha: 
* Im Kanton Thurgau sind d Ortsgmainde näbed de Munizipalgmainde bis Mitti vo de 1990er Joor sälbschtändegi Körperschafte gsi. Sit em Abschluss vo de Gmaindsreform sinds jetzt en Tail von ere politische Gmaind.
* Im Kanton Sanggale händ d Ortsgmainde innerhalb von ere politische Gmaind e gwüssi Sälbschtändigkait. Je noch Ort haisseds *Ortsgmaind*, *Burgergmaind*, *Korporazion* oder au *Rood*. Es git en kantonale Verband vo de Ortsgmainde, wo as Ziil hät, d Autonomii vo de Ortsgmainde z erhalte und z schtärche.
* Im Kanton Glarus sind di politische Gmainde bis Endi 2010 als „Ortsgmainde“ bezaichnet worde.

## Literatur
* 
* 
* 
* J. Petermann: *Die luzernischen Korporationsgemeinden.* 1994.
* P. Caroni: *Le origini del dualismo comunale svizzero.* 1964. 

## Weblink
* ''Verband St. Galler Ortsgemeinden (VSGOG)'' uf ortsgemeinden-sg.ch
* ''Kommunalbrevier Rheinland-Pfalz, Gemeindeordnung (GemO)'' uf kommunalbrevier.de

## Fuessnoote
Instituto Federal da Bahia

S **Instituto Federal da Bahia** (abkürzt **IFBA**) isch di gröschti Universität vo Salvador, Bahia, Brasilie. Si isch 1910 gründet worde.

S Institut het meereri Kampus und het Studiegäng in de Natur- und de Humanwüsseschafte. Es isch e federali Institution, wo diräkt em brasilianische Erzieigsministerium understoot.
Im Joor 2009 het si 8.874 Studänte gha.

## Weblinks
* Homepage vo dere Universidät
Surrey

**Surrey** [] isch e Groofschaft (County) im Süde vo Ängland. Si bestoot us de Distrikt Elmbridge, Epsom and Ewell, Guildford, Mole Valley, Reigate and Banstead, Runnymede, Spelthorne, Surrey Heath, Tandridge, Waverley und Woking. D Groofschaft gränzt an Hampshire, Berkshire, Greater London, Kent, East Sussex und
West Sussex.

Surrey het öbbe äi Millioon Iiwooner. Die dradizionelli Hauptstadt vo dr Groofschaft isch Guildford gsi, wo au d University of Surrey isch. Geegewärtig befindet sich dr Sitz vo dr Verwaltig z Kingston upon Thames, wo sit 1965 nüme in dr Groofschaft lit; es ghöört zu Greater London. Es git Blään, d Verwaltig uf Woking z verlege.

Wil s eso nooch zu London isch, git s in Surrey e Hufe Pändlergmäinde, d Bevölkerigsdichti isch seer hooch und d Bewooner si im Durchschnitt woolhabender as anderi Bürger vom Veräinigte Köönigriich.

E groosse Däil vo Surrey lit im Grüene Gürtel, und wil dr Boode seer sandig isch und er nume begränzt landwirtschaftlig cha gnutzt wärde, git s e Hufe Fuess- und Ritwääg. Dorum isch Surrey riich an Möögligkäite für ländligi Freizitaktividääte. D Garte- und Parkaalaage in dr Regioon si in s European Garden Heritage Network iibunde.

Surrey isch usserdäm d Häimet von e Hufe Star. Musiker wie dr Phil Collins, Eric Clapton, Bryan Ferry und Ringo Starr lääbe in Surrey. Au Färnsee-Star wie d Liz Hurley häi Landhüüser in dr Groofschaft.

## Weblingg
* SurreyProperty.com/photosearch.html Fotene und Luftufnaame vo Surrey
* Fotene vo Guildford
Königreich Großbritannien

S **Köönigriich Groossbritannie** isch am 1. Mai 1707 entstande, wo d Köönigriich Ängland und Schottland im *Act of Union 1707* veräinigt worde si. E gmäinsams Parlamänt und e gmäinsami Regierig in dr City of Westminster häi s Land verwaltet. Schottland und Ängland si scho sit 1603 in Personalunion verbunde gsi. Wales isch mit de Gsetz zur Iigliiderig vo Wales 1535–1542 e Bestanddäil vo Ängland worde.

1707 het e „britischi Monarchii“ die änglische und schottische Monarchie ersetzt. S Parlamänt vo Ängland isch zum Parlamänt vo ganz Groossbritannie erwiteret und s schottische Parlamänt isch ufglööst worde. Bäidi Länder häi Sitz im House of Commons (Underhuus) und im House of Lords (Oberhuus) überchoo. Schottland het aber nume 45 Parlamäntsabgeordneti und 16 Peers ghaa,  weniger as sim Däil vo dr Bevölkerig entsproche het.

Vo 1714 het s e Personalunion mit em Kurfürstedum Braunschweig-Lüneburg („Kurhannover“) gee.

S Köönigriich Groossbritannie isch am 1. Januar 1801 vom Veräinigte Köönigriich vo Groossbritannie und Irland abglööst worde.

## Fuessnoote


## Weblingg

* Britischi Gschicht im 17. und 18. Joorhundert
England (Begriffsklärung)

**England** chan folgendes bedüüte:
* England, en Landestail vom Verainigte Königriich
* umgangssprochlich för d Insle Grossbritannie oder för s Verainigte Königriich
* Königriich England, Vorgänger vom hütige Landestail England (10. Joorhundert bis 1707)

* England, en Ort im Bundesstaat Arkansas i de USA
* England, en Gmaindstail vo de Gmaind Nordstran, Kreis Nordfriesland z Dütschland
* England (Band), e britischi Progressive-Rock-Band

**England** isch de Name vo folgende Persone:
* Anthony Wayne England (* 1942), US-amerikanische Astronaut
* Audie England (* 1972), US-amerikanischi Schauspileri
* Dave England (* 1969), US-amerikanische Stuntman
* Edward England (aigentlich *Edward Seegar*; ?–1720), irische Pirat
* Edward T. England (1869–1934), US-amerikanische Politiker
* George England (1811–1878), englische Lokibauer
* Gordon R. England (* 1938), US-amerikanische Gschäftsmaa und Politiker
* Hannah England (* 1987), britischi Liechtathleti
* Joshua England (* 1986), neuseeländische Bahn- und Strosseradrännfahrer
* Justin England (* 1978), US-amerikanische Strosseradrännfahrer
* Lynndie England (* 1982), US-amerikanischi Soldati
* Michael England (* 1983), australische Strosseradrännfahrer
* Mike England (* 1941), walisische Fuessballspiler und -trainer
* Paul England (* 1929), australische Autorännfahrer
* Richard England (* 1981), australische Radrännfahrer
* Ty England (* 1963), US-amerikanische Country-Sänger

**Lueg au:**
* Engländer
* Neuengland
* Englisch
Argol (Finistère)

**Argol (Finistère)** (bretonisch *Argol*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Argol lyt am Atlantik, 32 km vu Quimper un 20 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 191 m iber Normalnull.

## Gschicht
Argol isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as *Archol* (11. Jh. *Arcol*, 1405 *Argoll*, 1516 *Argol*).

## Verwaltig
 vu Argol isch . Argol ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Argol ghert zem Bretonisch. 

## Böuwärch
* Chilche Saint-Pierre-et-Saint-Paul

## Weblink

* http://www.argol.fr

## Fueßnote
Arzano (Finistère)

**Arzano** (bretonisch *An Arzhanou*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Arzano lyt zwische dr Fliss Scorff un Ellé 51 km vu Quimper un 95 km vu Brest uf ere Hechi zwische 6 m un 97 m iber Normalnull.

## Gschicht
Arzano isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1148 as *Arzennou* (1167 *Arthnou*, 1327 *Arznou*, 1380 *Arzenou*, 1380 *Arzenou*, 1382 *Arzenou*, 1387 *Arznou*).

## Verwaltig
 vu Arzano isch . Arzano ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Arzano ghert zem Bretonisch. 

## Böuwärch
* Chilche Saint-Pierre-aux-Liens

## Partnergmai
*  Arzano, Italie

## Weblink

* http://mairie.arzano.free.fr

## Fueßnote
Audierne

**Audierne** (bretonisch *Gwaien*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Audierne lyt uf ere Halbinsle am Atlantik an dr Mindig vum Goyen uf ere Hechi zwische 0 m un 67 m iber Normalnull, 32 km vu Quimper un 41 km vu Brest.

## Gschicht
Audierne isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1284 as *Kaerhodiern* (1313 *Odierna*, 1347 *Trefgouguen*, 14. Jh. *Lettier Goezian*, 1410 *Le port de Goezian*). Zum 1. Jänner 2016 isch Esquibien yygmaindet wore.

## Verwaltig
 vu Audierne isch . Audierne ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Audierne ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Chilche Saint-Raymond d'Audierne

## Weblink

* http://www.audierne.fr

## Fueßnote
Bannalec

**Bannalec** (bretonisch *Banaleg*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Bannalec lyt m Pays des Genêts uf ere Hechi zwische 22 m un 172 m iber Normalnull, 31 km vu Quimper un 78 km vu Brest. D Nochbergmaine sin Rosporden im Nordweschte, Scaër im Norde, Scaër un Saint-Thurien im Nordoschte, Rosporden im Weschte, Saint-Thurien im Oschte, Pont-Aven im Sidoschte, Riec-sur-Bélon, Le Trévoux im Side un Mellac im Sidoschte.

## Gschicht
Bannalec isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1050 as *Plebs Banadluc* (1160 *Bannadlauc*, 1216 *Banadloc*, 1220 *Banadloc*, 1270 *Banazlec*, 1296 *Banazloc*, 1368 *Banazleuc*).

## Verwaltig
 vu Bannalec isch . Bannalec ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Bannalec ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Allée couverte de l'Chilche Blanche
* Allée couverte de Kermaout
* Dolmen de Cosquériou d'An Traon
* Chilche Notre-Dame-de-Folgoët (16.Jh.)
* Kapäll Sainte-Véronique de la Véronique (1610)
* Kapäll de l'Église Blanche
* Kapäll Saint Jacques (1683) 
* Kapäll Saint-Mathieu, Trégonvel
* Kapäll Saint-Cado (17.Jh.) 
* Kapäll Sainte-Tréphine, Trébalay (15. Jh.) 
* Ruine vum Château de Quimerc'h

## Bilder

Datei:Bannalec église paroissiale.JPG|Chilche Notre-Dame-de-Folgoët
Datei:Bannalec chapelle Saint Jacques.JPG|Kapäll Saint Jacques
Datei:Chapelle Saint Cado Bannalec.JPG|Kapäll Saint-Cado
Datei:Placitre Trébalay Bannalec.JPG|chapelle Sainte-Tréphine de Trébalay (XVe siècle) 


## Weblink

* http://www.bannalec.fr

## Fueßnote
Baye (Finistère)

**Baye** (bretonisch *Bei*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Bei lyt 41 km vu Quimper un 88 km vu Brest uf ere Hechi zwische 13 m un 70 m iber Normalnull.

## Gschicht
Baye isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as *Bei* (12. Jh. *Bei*, 12. Jh. *Beiam plebem*, 1318 *Bey*, 1516 *Bey*, 1536 *Bey*, 1574 *Bey*).

## Verwaltig
 vu Baye isch . Baye ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Baye ghert zem Bretonisch. 

## Bilder

Datei:Baye Eglise.JPG|Chilche
Datei:Mairie de Baye.JPG|Mairie


## Weblink

## Fueßnote
Bénodet

**Bénodet** (bretonisch *Benoded*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Bénodet lyt in dr Cornouaille am Mindigsarm vum Odet in dr Atlantik, 13 km vu Quimper un 63 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 59 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Combrit im Nordweschte, Clohars-Fouesnant un Pleuven im Norde, Pleuven un Fouesnant im Nordoschte, Combrit im Weschte, Fouesnant im Oschte, Île-Tudy im Sidweschte, Archipel des Glénan, Fouesnant im Side un Fouesnant im Sidoschte.

## Gschicht
Bénodet isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1233 as *Benodet* (1529 *Bénaudet*, 1636 *Benaudet*).

## Verwaltig
 vu Bénodet isch . Bénodet ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Bénodet ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Chilche Saint-Thomas-Becket
* Kapäll Sainte-Brigitte de Perguet
* Menhir de Poulquer

## Bilder

Datei:Eglise du port - Bénodet.jpg|Chilche Saint-Thomas-Becket
Datei:Bénodet - Le Minaret.jpg|Le Minaret
Datei:Bénodet- Phare de la Pyramide.jpg|La Grand Phar
Datei:Menhir de Poulquer (Bénodet) -4.jpg|Menhir de Poulquer


## Weblink

* https://web.archive.org/web/20191106023817/https://www.benodet.fr/

## Fueßnote
Anne (Großbritannien)

D **Anne Stuart** (* 6. Februarjul./16. Februargreg. 1665 im St. James’s Palace z London; † 1. Augustjul./12. Augustgreg. 1714 im Kensington Palace, London) isch vo 1702 bis 1707 Köönigin vo Ängland und Schottland gsi und vo 1702 bis 1714 au Köönigin vo Irland. Am 1. Mai 1707 isch d Anne die ersti Herrscherin über Groossbritannie worde, wo Ängland und Schottland mit em Act of Union sich zu äim Köönigriich veräinigt häi. D Anne isch die letschti britischi Köönigin us em Huus vo de Stuarts gsi. Dr Georg I., wo dank em Act of Settlement iire Noochfolger uf em Droon het chönne wärde, het zum Huus Braunschweig-Lüneburg ghöört. 

D Anne het sich kuum um d Regierigsgschäft kümmeret. Wääred iirer Herschaft het sich s britische Kabinettssüsteem afo entwiggle. Im Spanische Erbfolgchrieg isch Groossbritannie Mitgliid in dr antifranzöösische Haager Groosse Allianz gsi. Ängland het e wirtschaftligi und kulturelli Blüetzit erläbt. Mit em Sonderfriide vo Utrecht het Groossbritannie 1713 d Haager Allianz verloo, und aagfange sich uf en Usbau vom britische Empire afo konzentriere.

## Litratuur
* Alexander Gauland: *Das Haus Windsor*. Siedler Verlag, Berlin 1996, ISBN 3-88680-534-4.
* Ulrike Jordan: *Anna (1702–1714)*. In: Peter Wende (Hrsg.); *Englische Könige und Königinnen*. C. H. Beck, München 1998, ISBN 3-406-43391-X.
* Winston Churchill: *Geschichte. Band III. Das Zeitalter der Revolutionen*. Scherz & Coverts Verlag, Stuttgart 1957.
* *Anne, Queen*. In: *Encyclopædia Britannica*. 11. Auflage, Cambridge University Press, London 1911.
* Marita A. Panzer: *Englands Königinnen. Von den Tudors zu den Windsors*. Piper Verlag, München 2003, ISBN 3-492-23682-0.
* Eugène Scribe: Das Glas Wasser. Lustspiel in fünf Akten. 1840.
* David Brontë Green: *Queen Anne*, Scribner, New York 1971.

## Weblingg

* Ardikel in dr Classic Encyclopedia (änglisch)
* William Courthope: Debrett's complete peerage of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, London 1838, Seite LXIV (englisch)
* The London Gazette, Nr. 5247, 31. Juli–3. August 1714, Site 1 (änglisch)
* The London Gazette, Nr. 3623, 29. Juli–1. August 1700, Site 2 (änglisch)
* *Queen Anne's children*, Notes and Queries, Volume s3-X, Heft 239, 28. Juli 1866, Seiten 65–66
* Tripota – Trierer Porträtdatenbank
Wassermusik (Händel)

D **Wassermuusig** vom Georg Friedrich Händel (1685–1759) isch e Sammlig vo orchestrale Wärk. Si wird mäistens in drei Suite (HWV 348, 349 und 350) gliideret, wo underschiidlige Charakter und underschiidligi Bsetzig häi.  Nume die zwäiti Suite cha mä dokumentarisch mit ere Lustfaart vom änglische Köönig Georg I. am 17. Juli 1717 uf dr Themse in Verbindig bringe. S Orchester, wo öbbe fufzig Maa stark gsi isch, isch uf e baar Boot verdäilt gsi und hinder dr köönigliche Barke hindedri gfaare. Im Georg I. het d Muusig so guet gfalle, ass er s Wärk und äinzelni Stück drus e baar Mol het lo widerhoole. D ersti Uffüerig vo de bäide andere Suite cha mä nit genau datiere.

## D Zämmesetzig vom Wärk

**Suite Nr. 1 in F-Dur, HWV 348**

# Uvertüüre (Largo – Allegro)
# Adagio e staccato
# Allegro – Andante – Allegro da capo
# Menuet
# Air
# Menuet
# Bourrée
# Hornpipe
# Allegro

**Suite Nr. 2 in D-Dur, HWV 349**

# Uvertüüre (Allegro)
# Alla Hornpipe
# Menuet
# Lento
# Bourrée

**Suite Nr. 3 in G-Dur, HWV 350**

# Allegro
# Rigaudon
# Allegro
# Menuet
# Allegro

## Litratuur

*Zitigsardikel: Fiske, Roger; Dütschi Übersetzig Stefan de Haan; 1973; HANDEL, THE WATER MUSIC, WASSERMUSIK; Ernst Eulenburg Ltd.; London
*Redlich, Hans Ferdinand; 1976; HÄNDEL, Water Music, Wassermusik; Bärenreiter; Kassel
*Das neue Lexikon der Musik in vier Bänden; 1996; J.B. Metzler; Stuttgart

## Weblingg
*  
* Partitur der ***Water Music*** (Händel-Werkausgabe, hrsg. v. Friedrich Chrysander, Leipzig 1886)
Arzano

**Arzano** stoht fir:

* Arzano, e franzesischi Gmai in dr Bretagne 
* Arzano, en italienischi Gmai z Kampanie
* Kanton Arzano, e franzesische Kanton in dr Bretagne
Friedrich-Glück-Gedenkstätte

A **Friedrich-Glück-Gedenkschdedd** befendet sich em evangelischa Pfarrhaus vo Schornbach (heit a Stadtdoil vo Schorndorf), ond des widerom fendet mr deet zwischa dr Friedrich-Glück-Strôß ond-em Auerbachweag. Des kloine Museom hôt em Eigangsflur a dokumendarischa Ausstellong ibr da Kombonischda ond Gfengenispfarrer vom Hoha-Aschberg, da Friedrich Glück (1793 bis 1840). Dr sell ischt em Jôhr 1829 als Pfarrer nôch Schornbach vrsetzt wôrra. Em Pfarrhaus hôt’r ondr andrem mit de schwäbische Schriftsteller Rudolf Kausler, Hermann Kurz ond Berthold Auerbach Kondakt pfleagt.

Em Friedrich Glück sei bekanndeschda Kombosizioo isch d Vrtonong vom Gedicht *In einem kühlen Grunde, da geht ein Mühlenrad* vom Joseph von Eichendorff. Au jeweils a Gedenk-Dafl am Rôthaus ond uff-em Friidhof erennret am Friedrich Glück sei Leaba ond Wirka en Schornbach.

## Litradur
* Hübner, Götz: *Friedrich Glück. Pfarrer, Bürger, Komponist im Vormärz.* Schorndorf 1983.

## Weblinks
* https://web.archive.org/web/20100228021317/http://www.literaturland-bw.de/museum/info/76/
* D Internetpräsenz vo dr Evangelischa Kirchagmoind Schornbach

## Oinzlne Nôchweis
Anna von Großbritannien, Irland und Hannover

D **Prinzessin Anna, Princess Royal und Brinzässin vo Oranie** (* (* 22. Oktoberjul./2. Novämbergreg. 1709 z Herrenhausen; † 12. Januar 1759 in Den Haag) isch s zwäite Chind und die eltisti Dochder vom britische Köönig und Braunschweiger Kurfürst Georg II. und sinere Frau Caroline vo Ansbach. Si isch d Frau vom erste Erbstatthalter vo de Niiderland, em Wilhelms IV. gsi und het mit em säggs Chinder ghaa, wo aber nume zwäi drvoo erwaggse worde si. Wo iire Maa 1751 gstorbe isch, isch d Anne Regäntin für iire dreijöörig Soon Wilhelm worde.

D Anne isch die zwäiti Brinzässin mit em Ditel Princess Royal gsi, wo die eltist Dochder vom ene britische Monarch cha überchoo, und Brinzregäntin vo Friesland.

## Weblingg
Königreich Irland

**Köönigriich Irland** (ängl: *Kingdom of Ireland,* ) isch sit 1541 dr Naame vom irische Staat gsi, wo vo Ängland beherrscht worden isch. S änglische Parlamänt het beschlosse, d Lordschaft Irland, wo sit 1171 bestande het, mit em Köönigriich z ersetze. Dr änglischi Köönig Heinrich VIII. isch eso au Köönig vo Irland worde und het in Personalunion regiert.

S Köönigriich isch von ere Exekutivbehörde regiert worde, wo under dr Kontrolle vom ene Lord Deputy gstanden isch und spööter vom ene Lord Lieutenant. Es het zwar do und dört au Irländer gee, wo dä Boste überchoo häi, aber die mäiste Lord Deputies si änglischi Aadligi gsi. Es het e Parlamänt mit zwäi Kammere gee, s *House of Commons* (Underhuus) und s *House of Lords* (Oberhuus). Bäidi Kammere häi fast immer z Dublin dagt. D Befuegniss vom irische Parlamänt si dur e Serii vo Gsetz iigschränggt gsi, vor allem s *Poynings’ Law* us em Joor 1492. D Katholike, wo dr grösst Däil vo dr Bevölkerig usgmacht häi, si fast immer vo dr Verdrätig im Parlamänt usgschlosse gsi. Die mäiste Beschränkige si 1782 ufghoobe worde.

S irische Parlamänt het 1800 im *Act of Union* zuegstimmt und 1801 isch s Köönigriich Irland mit em Köönigriich Groossbritannie veräinigt worde und s Veräinigte Köönigriich Groossbritannie und Irland isch entstande. S irische Parlamänt het ufghört z existiere, doch d Exekutive under dr Läitig vom Lord Lieutenant het bis 1922 bestande. Denn häi die 26 südlige Groofschafte dr Irisch Freistaat bildet und si us em Veräinigte Köönigriich usdräte.
Beuzec-Cap-Sizun

**Beuzec-Cap-Sizun** (bretonisch *Beuzeg-ar-C'hab*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Beuzec-Cap-Sizun lyt uf dr Halbinsel Cap-Sizun am Atlantik, 31 km vu Quimper un 35 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 99 m iber Normalnull.

## Gschicht
Beuzec-Cap-Sizun isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1038 as *Buzoc in pago Cabsizun* (11. Jh. *Budoc Cap Sidum*, 11. Jh. *Buduc*, 11. Jh. *Plebs Buzoc*, 1160 *Bodoc Capsithum*).

## Verwaltig
 vu Beuzec-Cap-Sizun isch . Beuzec-Cap-Sizun ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Beuzec-Cap-Sizun ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Chilche Notre-Dame de la Clarté
* Allée couverte de Ty-ar-c'horriket
* Menhir de Luguenez
* Oppidum de Castel-Coz
* Windmihli, Kérouan

## Bilder

Datei:Eglise Saint-Budoc à Beuzec-Cap-Sizun.JPG|Chilche Notre-Dame de la Clarté
Datei:Beuzec-Cap-Sizun Kastel Koz.JPG|Kastel Koz


## Weblink

## Fueßnote
Bohars

**Bohars** (bretonisch *Boc'harzh*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Bohars lyt am Penfeld, 5&nbsp;km vu Brest un 57&nbsp;km vu Quimper uf ere Hechi zwische 3 m un 93 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Milizac im Norde, Guilers im Weschte un Brest im Side un Oschte.

## Gschicht
Bohars isch zum erschte Mol gnännt wore im 14. Jh. as *Botgars* (1467 *Botgarz*, 1543 *Bodhartz*, 1544 *Botzgartz*).

## Verwaltig
 vu Bohars isch . Bohars ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Bohars ghert zem Bretonisch.

## Partnergmai
 Tarporley, Verainigts Chenigrych

## Bilder

Datei:Église Saint-Pierre-aux-Liens, Bohars, Finistère 01.JPG|Chilche Saint-Pierre-aux-Liens
Datei:Monument aux morts - Bohars-29.jpg|Monument aux morts


## Weblink

* http://www.mairie-bohars.fr

## Fueßnote
Bolazec

**Bolazec** (bretonisch *Bolazeg*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Bolazec lyt im Oschte vum Regionale Naturpark Armorique uf ere Hechi zwische 124 m un 268 m iber Normalnull, 63 km vu Quimper un 67 km vu Brest.

## Gschicht
Bolazec isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1448 as *Botglazec* (1536 *Botlasec*, 1536 *Botglasec*, 1591 *Botgasel en Servignac*, 1679 *Botlazec*).

## Verwaltig
 vu Bolazec isch . Bolazec ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Bolazec ghert zem Bretonisch. 

## Weblink

## Fueßnote
Berrien (Finistère)

**Berrien** (bretonisch *Berrien*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Berrien lyt im Regionale Naturpark Armorique an dr Uuslaifer vu dr Monts d'Arrée uf ere Hechi zwische 92 m un 355 m iber Normalnull, 52 km vu Quimper un 55 km vu Brest .

## Gschicht
Berrien isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as *Berriun* (1306 *Beryenn*, 1351 *Berian*, 1368 *Beryan*, 1516 *Berien*, 1536 *Berien*, 1692 *Paroisse de Berien*).

## Verwaltig
 vu Berrien isch . Berrien ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Berrien ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Chilche Saint-Pierre
* Kapäll Sainte Barbe (Ruine syt 1955)
* Menhir de Kerampeulven
* Tumulus du Réuniou

## Bilder

Datei:015 Berrien La mairie.JPG|Mairie
Datei:010 Berrien L'église.JPG|Chilche Saint-Pierre
Datei:018 Berrien Chapelle Sainte Barbe -détruite par la foudre en 1955-.JPG|Kapäll Sainte Barbe
Datei:008 Berrien Le calvaire.JPG|Le calvaire (1515)


## Weblink

## Fueßnote
Bourg-Blanc

**Bourg-Blanc** (bretonisch *Ar Vourc'h-Wenn*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Bourg-Blanc lyt im Nordweschte vu dr Bretagne 63 km vu Quimper un 13 km vu Brest uf ere Hechi zwische 25 m un 98 m iber Normalnull.

## Gschicht
Bourg-Blanc isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1318 as *Le Borg-Blanc* (1336 *de Burgo Albo*, 1363 *Burgum Album*).

## Verwaltig
 vu Bourg-Blanc isch . Bourg-Blanc ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Bourg-Blanc ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Chilche Notre-Dame
* Kapäll Saint-Urfold

## Bilder

Datei:11 Bourg-Blanc La mairie et la médiathèque.JPG|Mairie un Médiathèque
Datei:01 Bourg-Blanc Eglise paroissiale.JPG|Chilche Notre-Dame
Datei:05 Bourg-Blanc ossuaire.JPG|Baihuus
Datei:17 Bourg-Blanc Chapelle Saint-Urfold vue générale.JPG|Kapäll Saint-Urfold


## Weblink

* https://web.archive.org/web/20190908215411/http://www.mairie-bourgblanc.fr/

## Fueßnote
Brasparts

**Brasparts** (bretonisch *Brasparzh*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Brasparts lyt im Regionale Naturpark Armorique (*Parc naturel régional d'Armorique*) an dr Uuslaifer vu dr Monts d'Arrée uf ere Hechi zwische 39 m un 330 m iber Normalnull, 36 km vu Quimper un 41 km vu Brest.

## Gschicht
Brasparts isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as *Bratberth* (1368 *Braspers*, 1376 *Brazberz*, 1395 *Brazperz*, 14. Jh. *Brasperz*, 1406 *Brazperz*, 1516 *Brasperz*).

## Verwaltig
 vu Brasparts isch . Brasparts ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Brasparts ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Alignements d'An Eured Veign
* Chilche Notre-Dame et Saint-Tugen

## Bilder

Datei:Brasparts 06 L'enclos parossial Ossuaire, calvaire, église Saint-Tugen.JPG|
Datei:Brasparts 21 Place principale.JPG|Place principale
Datei:Brasparts 22 Autre place.JPG|Place des Monts d'Arrée


## Weblink

* https://web.archive.org/web/20180430004739/http://www.yeun-elez.com/brasparts.php

## Fueßnote
Brennilis

**Brennilis** (bretonisch *Breniliz*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Brennilis lyt im Regionale Naturpark Armorique (*Parc naturel régional d'Armorique*), an dr Uuslaifer vu dr Monts d'Arrée, 45 km vu Quimper un 47 km vu Brest uf ere Hechi zwische 149 m un 278 m iber Normalnull.

## Gschicht
Brennilis isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1653 as *Brennilis*. Es het dört mol für chürzeri Ziit es Kärnkraftwärk geh.

## Verwaltig
 vu Brennilis isch . Brennilis ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Brennilis ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Chilche Notre-Dame
* Calvaire de Nestavel
* Alignement de Leïtan
* Dolmen de Ty-ar-Boudiged

## Bilder

Datei:Brennilis 02 L'église partie ouest et le clocher.JPG|Chilche Notre-Dame
Datei:Dolmen Ti ar Boudiged.jpg|Dolmen de Ty-ar-Boudiged
Datei:Brennilis 05 Rue principale Maisons et église.JPG|Rue principale


## Weblink

* http://www.brennilis.com

## Fueßnote
Briec

**Briec** (bretonisch *Brieg*) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.

D Gmai ghert zum  un zum Arrondissement .

## Geografi
Briec lyt am Odet uf ere Hechi zwische 44 m un 225 m iber Normalnull, 14 km vu Quimper un 48 km vu Brest.

## Gschicht
Briec isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1038 as *Brisiac* (11. Jh. *Brithiac*, 1160 *Brisiac*, 1220 *Briziac*, 13. Jh. *Brithiac*, 1368 *Brizyac*).

## Verwaltig
 vu Briec isch . Briec ghert zum Kommunalverband .

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Briec ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Château de Trohanet
* Kapäll Sainte-Cécile
* Kapäll Saint-Vennec
* Kapäll Saint-Sébastien, Guernilis

## Bilder

Datei:mairie briec.jpg|Mairie
Datei:Briec Saint Vennec Kapelle04.jpg|Kapäll Saint-Vennec


## Partnergami
|Ruthin, Verainigts Chenigrych

## Weblink

* https://web.archive.org/web/20190617073416/http://www.ville-briec.fr/

## Fueßnote
Brignogan-Plages

**Brignogan-Plages** (au **Brignogan-Plage**, bis 1936 **Brignogan**, bretonisch *Brignogan*) isch e ehmoligi franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. Zum 1. Jänner 2017 isch si mit Plounéour-Trez zue dr *Commune nouvelle* Plounéour-Brignogan-Plages fusioniert wore.

## Geografi
Brignogan-Plages lyt am Atlantik, 76 km vu Quimper un 33 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 25 m iber Normalnull.

## Gschicht
Brignogan-Plages lyt am Ärmelkanal isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1556 as *Breniogan* (1672 *Brignogan*, 1775 *Bricgnogan*, 18. Jh. *Brignaugan*). 
im Westen an die Gemeinde Kerlouan und im Osten und Süden an Plounéour-Trez. Brignogan-Plage liegt am Ärmelkanal.

## Verwaltig
Dr letscht Maire vu Brignogan-Plages isch dr Jean-Clément Zion gsii.

## Bevelkerigsentwicklig

## Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Brignogan-Plages ghert zem Bretonisch. 

## Kultur un Böuwärch
* Calvaire de Pont ar Groas
* Lychtdurm vu Pontusval
* Menhir Men Marz
* Kapäll Pol

## Bilder


Datei:Brignogan-Plages - Anse de Pontusval DSC00020.JPG|dr Hafe bi Ebbe
Datei:4469.Menhir Men Marz - Brignogan Plages - Departement Finistere - Bretagne.JPG|Menhir Men Marz


## Partnergmai
 Breage-Praa Sands, Verainigts Chenigrych

## Weblink