Zug (Stadt)

**Zug** isch en Iiwohnergmeind und dr Hauptort vom Kanton Zug in dr Schwiiz.

## Geographii
### D Lag
D Stadt Zug lit am Zugersee uf ere Höchi vo 425 m ü.M, iibettet zwüschen em nordöstlige Ufer vom Zugersee und em Fuess und de undere Westhäng vom Zugerbärg, in dr Zentralschwiiz, im Schwiizer Mittelland. Si isch 23&nbsp;km südlig vo Züri (Luftlinie).

### Flechenutzig
S Gebiet vo dr Gmeind isch 33,8&nbsp;km² gross und umfasst en Abschnitt am Nordostufer vom Zugersee, am Übergang vom Schwiizer Middelland zur voralpine Hügellandschaft. E chli meh as 12&nbsp;km² vom Gmeindigebiet entfalle uf e Zugersee. D Lengi vom Seeufer vo Zug isch öbbe 11&nbsp;km und goht vo dr Bucht östlig vo Cham bis an Lotebach in dr Nöchi vo Walchwil. Dr Landaadeil vo der Zuger Gemeindiflechi het 1997 zu 23,8 % us Siidligsflechi bestande, zu 35,5 % us Landwirtschaftsflechi, zu 38,1 % us Wald und Ghölz und zu 2,6 % us umbroduktiver Flechi.

### Gwässer
Em Nordufer vom Zugersee nooch isch d Lorzenebeni (mä sait ere au Baarer Ebeni) wo öbbe 1&nbsp;km breit isch uf ere durchschnittlige Höchi vo 420 m ü.M. lit. Das isch e Schwemmebeni, wo noch dr letzte Iiszit dur Erosionsmaterial, wo d Lorze us ihrem obere Iizugsgebiet mitgfüehrt het, ufgschüttet worden isch. Drei Wasserläuf münde us dere Ebeni in dr See, nämlig vo Weste uf Oste dr *Steihuuser Dorfbach*, wo d Westgränze vom Gmeindigebiet bildet, die *Alti Lorze* und die kanalisierti *Lorze*. Dr underi Lorzelauf isch 1976 korrigiert und um meh as 1&nbsp;km ostwärts verleit worde. Während die früehneri Lorzemündig dur e Schwemmcheigel bi dr Chollermüli kennzeichnet isch, mündet dr begradigti Flusslauf bim Erholigsgebiet Brüggli in Zugersee.

## Politik
D Legislative isch de Gross Gmäindrat. Er hät 40 Lüüt, wo all vier Jaar im Proporz gwäält wärded.

D Exekutive isch de Stadtrat. Er hät föif Lüüt und wird au all vier Jaar im Proporz (nöd öppe im  Majorz wie suscht wytumen i der Schwyz) gwäält. Nu de Stadtpresidänt wird im Majorz gwäält.

## Wirtschaft
Uf rund 30'000 Ywoner vo der Stadt chömed öppe 12'000 regischtrierti Firme und öppe 40'000 Arbetsplätz. Vili multinazionali Undernäme händ iri Verwaltigssitz i der Stadt. Daderzue ghööred d Glencore, wo im Roostoffhandel tätig isch, d BASF-Tochter Wintershall und Unilever. Au im Finanzsektor isch vill los. Dezue ane gits vill Holding-Gsellschafte, Domizilgsellschafte – me säit ene gärn Briefchaschtefirme – und Treuhandbüro z Zug. D Siemens-Gebäudetächnik isch mit guet 1900 Agstellte de gröscht Arbetgäber z Zug. De zwäitgröscht Arbetgäber isch de Kanton Zug; däm sini Verwaltig git rund 1'600 Mäntsche en Arbet. Wyteri grossi Arbetgäber sind d V-Zug, d Zuger Stadtverwaltig, d Zuger Kantonalbank, de Coop Zäntralschwyz-Züri und d Argo-Hytos-Gruppe.

Zug hät zwar nidrigi Stüüre, aber s Läben isch tüür.

## Lüüt
* Andreas Blum (1938–2024), Radiojournalist, Radiotiräktor, Schauspiler, Politiker und Spitzensportler
* Peter Dalcher (1926–2010), Sprachwüsseschafter und Läxikograf
* Beat Dittli (* 1955), Nameforscher
* Annelies Häcki Buhofer (* 1954), Sprachwüsseschafteri und Managerin
* Thomas Hürlimann (* 1950), Schriftsteller
* Walo Lüönd (1927–2012), Schauspiler
* Peter Ott (1942–2023), Sprachwüsseschafter, Läxikograf und Hischtoriker
* Gerhard Pfister (* 1962), Politiker
* Simonetta Sommaruga (* 1960), Bundesrääti

## Literatur
* 
* Sibylle Omlin, Christian Raschle, Sonja Stauffer, Josef Wüest: *Zug – Stadt und Kanton.* Balmer, Zug 2002, ISBN 3-85548-048-6.

## Weblink

* Offizielli Website vo de Stadt Zug
* IG ZUGER CHRIESI / Interessengemeinschaft zur Förderung der Zuger Kirsche
* Abbildig vo de Stadt 1572 in ''Civitates orbis terrarum''
* ''Burg Zug'' uf burgenwelt.org

## Fuessnote