Werner Richter (Dichter)

Dr **Werner Richter** (* 10. Februar 1929 z Chränzech; † 16. Merz 2018) isch e dytsche Schuemacher, Buur un Dialäktautor gsii.

## Lääbe
### Usbildung
Dr Werner Richter isch as viert Chind vum Arthur Richter, eme Waldhieter, un syre Frau Herta Richter z Chränzech uf d Wält chuu. Är isch in sym Huus in dr Hebelstroß 6 ufgwachse, wun er au sy Lääbe lang gwohnt het. Im Chrieg het dr Werner im Jungvolk gsii un het mieße Schanzedienscht laischte. Noch em Chrieg het er Schuemacher glehrt, un speter au dr au dr Maischter gmacht. Är het derno in dr Walzefabrik Wetzel gschafft, derzue e weng buurt. Anne 1960 am Johannisdag het er d Yvonne Lederer (1933-2017) ghyrote, d Dochter vum e Beck, wu Schnyderi glehrt het. Si hän si scho um 1950 chännglehrt bi Wandrige vum Schwarzwaldverain. 

### Alemannische Dichter
Noch ere Sportverletzig am Chnyy het er d Arbet mieße ufgee un het ab do vor allem buurt un gschribe. Är het si als „dr letscht Buur vu Chränzech“ gnännt. 

Aafangs het er vor allem fir Verain gschribe, fir d Fasnet un fir Theaterbihne. Syt 1977 het er im Markgräfler Tageblatt as „Ohrechrübler“ e alemannischi Kolumne gschribe, im Lauf vu dr Johr iber 1300 Glosse. Fir dr Sidweschtfunk het er alemanischi Täxt gschribe un isch au as Sprächer vu alemannische Täxt im Radio ufdrätte. Au im Basler Radio Basilisk het er ab un zue Ufdritt ghaa. Är het iber 30 Theaterstuck gschribe, wu vum Mundart-Theaterarchiv vum „Bund Heimat und Volksleben“ verdribe un vu vyl Haimetverain ufgfiert wore sin. Z Chränzech het er au ne Bihne grindet, wu unter anderen Stuck vu ihm ufgfiert het. Anne 1975 het dr Werner Richter sy erscht Buech „Hornfelsewind“ im Lohrer Schauenburg-Verlag publiziert, e Band mit alemannische Gedicht. Im Lauf vu dr Johr het er no elf anderi Biecher mit alemannische Gedicht uusegee un ai Band mit hochdytsche Gedicht („Geträumte Liebeslieder“).

Dr Gerhard Jung het im Vorwort zum zwaite Buech vum Richter, *Erdguu*, iber ne gschribe:

## Mitgliedschafte
Dr Werner Richter isch Mitglid vu dr Muettersproch-Gsellschaft gsii un vu 1986 bis 1993 as Verdrätter vu dr Dichter Mitglid im Vorstand. 

Syter 18 gsii isch, isch dr Richter aktiv Mitglid bim Durnverain Chränzech gsii un langi Johr au bi dr Chränzecher Naarezumft, sy Frau het syt 1950 im Chilchechoor gsunge. Vu 1975 bis 2007 hän s Richters als e Biecherstand uf em Johannismärt z Chränzech gmacht.

## Ehrunge
* Versli vun em uf ere Tafel vum Lehrpfad „Feldberger Dichterwegli“
* 1987: „Hebelplakette“ vu de Gmeinde Huuse
* 1998: Johann-Peter-Hebel-Medaille vu de Gruppe Hegau in de Muettersproch Gsellschaft

## Wäärch
* *Hornfelsewind. Lustigi G'schichtli, ä Handvoll Gedichtli, heiteri Sache zuem Schmunzle u. Lache.* Mit Ill. von W. Zips u. T. Kölbl. Verlag Moritz Schauenburg, Lahr/Schwarzwald 1975 98 S. Ill. (Silberdistel-Reihe 116) ISBN 978-3-7946-0114-1
* *Erdguu. Gedichte und Erzählungen.* Mit einem Vorwort von Gerhard Jung. Verlag Moritz Schauenburg, Lahr/Schwarzwald [1978?] 140 S. Ill. (Silberdistel-Reihe 136) ISBN 978-3-7946-0158-5
* *De Gusti un de Ernst.* Eigenverlag, Lahr
* *Heiter bis bewölkt.* Verlag Moritz Schauenburg, Lahr 1981, 2. Aufl. 1986
* *E Armvoll Freud.* Verlag Moritz Schauenburg, Lahr 1981, 2. Aufl. 1985
* *Früsch vom Faß.* Verlag Moritz Schauenburg, Lahr 1984, 2. Aufl. 1987
* *Vier Wuche am Stuck. oder: Morn fang i aa.* Eigenverlag, 1987
* *Jetz schloots 13.* Eigenverlag, Grenzach 1989
* *Heimeligi Churzwiil.* Eigenverlag, Grenzach 1991
* *Jetz hauts mi um.* Verlag Moritz Schauenburg, Lahr 1992
* *Ohä Liisi, ohä lätz.* Verlag Moritz Schauenburg, Lahr 1995
* *Jetzt hauts mi nomool um.* Verlag Moritz Schauenburg, Lahr 1996
* *Geträumte Liebeslieder.* Eigenverlag, Grenzach 2000
* *Chömmet mit.* Verlag Hinkender Bote, 2001
* *Wenn man an einer Grenze wohnt.* Eigenverlag, Grenzach 2003

Derzue het dr Richter iber 30 Dialäkttheaterstuck verfasst.

## Uuszaichnige
* 1987 Hebelplakette vu dr Gmai Huuse
* Ehrenodle vum Land Bade-Wirttebärg fir Verdienscht im Ehreamt.
* 1998 Johann-Peter-Hebel-Medaille vu dr Muettersproch-Gsellschaft, Gruppe Hegau
* Zwee Bryys fir Mundarttheaterstuck

## Literatur
* *S Werner Richter-Heftli*. In: Alemannisch dunkt üs guet, Heft 2004 1/2 (Online)
* *Autoren aus dem Dreiländereck.* In: Alemannisch dunkt üs guet I/II 2000, S. 42–43

## Weblink
* dr Werner Richter uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft
* Richter, Werner uf LEO-BW
* dr Werner Richter uf dreylanddichterweg.eu
* Am Johannistag haben sie Ja gesagt, Badische Zeitung, 24. Juni 2010 

## Fueßnote