Düdingen

**Düdinge** oder früecher oo **Didinge** isch a Gmiin im Seisebezirk vom Kanton Fryburg i de Schwyz.

## Spraachgeografii
Z Düdinge redt mu a Tialäkt vo de alemannische Spraach, s Seislertütsch, wo iini vo de Dütschfryburger Mundarte isch. Das isch de Ort am wytischte im Nordweschte vom Biet mit högschtalemannische Tialäkt.

D Gmiin ligt a de Spraachgrenza vom dütschfryburgische Kantonstüu zum wäutsche Tüu im Weschte, wo mu sid um Mittuauter der Fryburger Patua und hüt ging mee Französisch redt. Im Fryburger Patua hiisst de Ortsname vo Düdinge  , im Französische siit mu *Guin* . De Name muess im früeche Mittuauter entschtane sy und bedütet vermuetlich *ds Dorf by de Lüüte vom Dudo*. Ds erschta Mau chunt de Name i de Form *Duens* inera Urkunde vom Chloschterarchiiv vo Hauterive vor, wo 1182 gschrübe isch cho. Im Jahr 1258 isch de Name *Tiudingen ds erschta mau imena Dokument vorchoo*.

I de Völcherwanderig im früeche Mittuauter si d Alemanne dur s Schwyzer Mittuland bis a d Saana cho und hii bis dete ines nüe Dörfer agliit. Wyter äne, wo Burgunder und Romane gwoont hii, hed sich di nüi Spraach Frankoprovenzalisch entwickled, wo di hütigi Wäutschschwyzer Patois derzue ghööre. Äne a de Spraachgrenza chunt Tüdinge a di wäutsche Gmiine La Sonnaz, Granges-Paccot und Fryburg.

Zu de Gmiin gchööre näb um Dorf Düdinge d Wiiler *Angschdorf, Balbertschwiu, Ballischwiu, Bruch, Bundtels, Chaschdels, Galmis, Heitiwiu, Jetschwiu, Ottischbärg, Sant Wolfgang* und *Übewiu*.

Anderi Ortsname im Gmiinbann vo Düdinge si no: Auberwiu, Bärischwiu, Birch, Brugera, Briegli, Boccarda, Chaschtuschbärg, Felliwiu, Garmischwiu, Guggerhore, Heitera, Hinderbürg, Horia, Lamprat, Längmatt, Luggiwiu, Luschdorf, Mariahüuf, Mäierisli, Menzischwiu, Räsch, Rippa, Rüüti, Staad, Steinler, Stritacker, Stockera, Schlattli, Schiffene, Schüracher, Waudegg, Warpu, Wilera, Wittebach, Zäug, Zäugli.

## Geografii
Dr Gmiinbann vo Düdinge ligt uf de Oschdsyta vom Schüfenesee, wo a Stousee i de Schlucht vo de Saana isch. D Stoumuur ligt i de Gmiine Düdinge u Chlibösinge. Im Tau vo de Saana verloufe d Bezirksgrenza und au d Spraachgrenza. Zwüü hoii Brügge füere bü Düdinge über s Saanetau u uf Fryburg, de gross Grandfeyviadukt vo de Ysebaan ù d Magdalenabrügg vo de Outobaan A 12.

## Wirtschafd
Im Gmiingebiet vo Düdinge gids um di 2000 Hektare guets Würtschafdsland. Das isch di gröschti Agrarflächi vo n era Fryburger Gmiin. D Puure mache vor allum Veezucht. As gid drü Chääserije i de Gmiin, ini z Düdinge säuber, a anderi z Bundtuus ù no ini im Mariahüuf.

Düdinge hed a grossi Induschtriezoona näbe de Outobaanusfaart, mit Fabrigge ù Gwärbbetriib.

## Gschicht
De Gross Root vom Kanton Fryburg hed im 1922i ds Dorf Schmitte vo de Gmiin Düdinge trennt und zun era igetii Gmiin gmacht.

## Yywoner
Quela: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatüu isch 2010 bi 10,1 % gläge.

## Religion
72,4 % va de Yywoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 16,1 % evangelisch-reformiert.

## Büuder vo Düdinge

Grandfey neu.jpg|dr Grandfey-Viadukt
Montenach Country Estate Balliswil Feb 2011.jpg|Montenach
Dudingen Muttergottes 2011-07-24 18 47 53 PICT3557.JPG|d Wallfaartschapälle z Mariahüuf
MagdalenaEinsiedelei 1.jpg|d Äinsidelei im Sandschteifelse übr dr Saane
Duedingen-Moeser.JPG|d Düdinger Mööser


## Literatur
* 
* 
* *Sensebezirk 1848 1998.* In: Deutschfreiburger Beiträge zur Heimatkunde, Band 64, 1998.
* *Düdingen. Skizze einer Gemeinde.* Düdinge 1982.
* *Düdingen von a bis z.* Düdinge 1995.

## Weblinks

* Website vo dr Gmeind Düdinge

## Amerkige