Wenkerbogen von Bermatingen

Dr **Wenkerboge vo [[Bermatingen|Bermadinge]]** isch e Blatt für di grosse Oufnahm vo dr dütsche Sproch, wo dr Sprochforscher Georg Wenker vo 1852 bis 1911 für de Düütsch Sprochadlas gmacht hod. D Schuele im domolige dütsche Rych hond e Frogeboge übercho mit Muschdersätz, zuem si in lokale Dialäkt z üwersetze. Au im alemannische Sprochgebiet hend d' Gmeindschuele mitgmacht.

## Hiwiis zuem Boge 40781
* Bermadinge het dozemols zuem Amt Iberlinge im Großherzogtum Bade ghöret.
* De Ord liget im Sproochraum vum *[[Bodenseealemannisch|Bodeseealemannische]]/Meersburger Raum*.
* Die vierzig Sätz sin vum Lehrer Friedrich August Singer vo Hedinge, hitt ein Ortsdeil vo Iberlinge notiert worda.
* As Oussproch vom Ortsnamme wird im Boge „Bermatinge“ angeh.
* In Süddischland sinnd d Böge anne 1887 uffgnumme worda, der vo Bermatinge hot d Nummer 40781 griagt.

## Wenkersätz
#Im Winter fliaget die trockene (truckne) Blä(e)tter i der Luft ummenand (rum)
#'s hört gli uf mit schneie, denn (derno) wird s Wetter wieder bésser.
#Thüa Kole in Ofe, daß d'Milch bald afangt z'koche. (oder z'siede)
#Dr guet alt Ma ischt mit em Roß dur's Is broche und i s kalt Wasser ke'it.
#Er ischt vor 4 oder sex Woche g'schtorbe.
#'s Für ischt z'groß gsi, Dünnele isch jo unterhalb ganz schwarz worre.
#Er ißt d' Oier allewil ohni Salz und Pfeaffer.
#D' Füeß to mer weh, i gloub', sie sind ufg'loffe.
#I bi bi der Frou g'si und han nr es g'seit und sie hot g'seit, sie wells au ihrer Tochter sage.
#I will's au numme thue!
#I schla di grad mit em Kochlöffel über d'Ohre, du Aff!
#Wo gohst du hi (eni) solle mer au mit?
#'s sind schlechti Ziete!
#Liabs Kind, blieb do unte stoh, die böse Gäns (Gais) bißet di s tot.
#Du hoscht heut am meischte g'lernet und bischt brav g'si, du derscht früer huem as wie die Andere.
#Du bischt noit groß gnue, um e Fläsche Win us z'trinke, du muescht erscht no meh waxe und größer werra.
#Gang, bis so guet und sag diner Schweschter, sie soll d Kloader für eua Muetter fertig mache und mit der Bürste usputze.
#Hättescht du ihn kennt! denn wär ès andescht kumme, und er thät besser schtoh.
#Wer hot mer min Korb mit Floesch g'schtohle?
#Er hot e so tho, as hättet sie ihn zum dresche b'schtellt; sie hont 's aber sell tho.
#Weam hot er die neu Gschicht verzehlt?
#Me mueß lout schreiè, suscht verstoht er is it.
#Mer sind müed und hont Durscht.
#Wo mer geschter z' Obed huem kumme sind, sind die Andere scho im Bett g'lege und hont fescht g'schlofe.
#Der Schnee ischt hinecht bi uns liege blibe, aber hiet em Morge ischt er gschmolze.
#Hinter uesem (üsem) Hus schtond 3 schöne Epfelbäm mit rote Epfel.
#Könnet er it no en Augeblick uf üs warte, derno gond mer mit eu.
#Ihr derfet kueni so Kindereie tribe.
#Unseri Berg sind it hoh, die euere sind viel höher.
#Wieviel Pfund Würst und wie viel Brot wend ihr?
#I verstand eu it, ihr muend a weng louter schwätze.
#Hont ihr it e Stückle wiße Soipfe für mi uf mim Tisch g'funde?
#Sin Brüeder will zwoe schöni, neui Hüser in euer Garte baue.
#Des Wort ischt em vu Hearze kumme.
#Des ischt reat g'si vunene.
#Wa sitzet do für Vögelin uf dem Mürli?
#Dia Bure hont fünf Oxe (Stieri) und nü Küehi und 12 Schäflin für's Dorf brocht, dia hont sie welle verkaufe.
#D' Leut sind heit alli uf em Feald (Acker) usse und mähet.
#Gang nu, der bru Hund thuet der nunt (nint).
#I bi mit de Leut (Lüt) do hine über d' Wies i s Korn g'fahre,

## Werder im Wenkerboge
* hoaß, nue, blau, grau, houen, Hand, Hampf, Hélm, Flax, er waxt, Bésen (kurz), Pflummen, Brief, Hof, jung, grumm.
* Suntig, Méntig, Dienstig, Mikte, Dunschtig, Fritig, Samschtig.
* älf, fufzeh, sächzeh, fufzg.

## Lueg au do no
* Lischte vo de Wenkerböge
* d Wenkersätz uf Hochditsch

## Wu isches hear
* Digitalisat: Wenkerboge vo Bermadinge

## Fuaßnoda