open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Häusern

**Hüsere** (amtlich *Häusern*) isch e Gmeind im Landchreis Waldshüet, Bade-Württeberg. Si ghört im Gmeindeverwaltigsverband St. Blasie a.

## Lag

Hüsere, als Luftkurort staatlig aerkännt, litt im südlige Hochschwarzwald, sechs Kilometer südlig vom Schluchsee, uff 700 bis 1113 Meter Höchi uff me Höcherucke zwüsche de Däler vo de Alb und de Schwarza.

D Gmeind gränzt im Norde und Oste an d Gmeind Schluchsee (FR), im Süde an Höcheschwand und im Weste an St. Blasie.

## Gmeindeglyderig
Zu de Gmeind Hüsere ghöre s Dorf Hüsere und de Wyler Schwarzabruck. Im Gmeindegebiet litt d Wiestig Wittlisbärg.

## Gschicht
Keimzälle vo Hüsere isch e großer Maierhof uff em Gießbacher Chopf gsi (1087 Meter über NHN), wo im Johr 1087 zum erschte Mol urkundlig erwähnt worre isch. Mit de Zit sin am Füeß vom Bärg no meh Höf dezüecho, wo deno s Dorf Hüsere bildet hän. Vo Afang a hät e ängi Verbindig zum Chloster St. Blasie bstande, wo jo numme güet drei Kilometer entfernt gsi isch. Mit de Säkularisierig vom Chloster (1806) isch d Gmeind zum Großherzogtum Bade cho.

## Wirtschaft und Infrastruktur
D Gmeind isch friehner landwirtschaftlig prägt gsi, hüt läbt si vor allem vo de lokale Industry wie im örtlige Schluchseewerch, private Handwerchsbetrieb oder de Firma Schmidt z St. Blasie; de Tourismus hät in de letschte Johr immer meh an Bedütig verlore. De letscht "Boom" hät Hüsere am Afang vo de 90er-Johr erläbt, wyl sällemols vyli Lüt uss de ehemolige DDR noch de Wändi de Schwarzwald bsüecht hän und Hüsere und sini nöcheri Umgebig als relativ schneesicher golte hät.

In de Gmarchig liige au de Stausee Schwarzabruck und s Bump-Speicherchraftwerch Hüsere, wo s Wasser vom Schluchsee sini Arbet in de Turbine verrichtet. Beidi sin Deil vom Bumpspeicher-Netzwerch vo de Schluchseewerche-AG.

### Verchehr
Hüsere litt an de Bundesstroß 500 zwüsche Titisee-Neustadt und de Chreisstadt Waldshüet-Dienge. E Landesstroß fiehrt uff St. Blasie und anderi Chreisstroße verbinde s Dorf mit de Nochberört.

## Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 

1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke

## Weblink

* Internetufftritt

## Fueßnote
What You Don't Know

"**What You Don't Know**" esch e Pop-Ballade vom dütsche Pop-Trio Monrose. De Song esch gschrebe worde vom Mattias Lindblom, Billy Mann ond em Anders Wollbeck ond esch co-produziert worde vom Produktions-Team Jiant ond de Snowflakers ond esch als dretti ond letschti Single vom zwöite Albom *[[Strictly Physical (Album)|Strictly Physical]]* am 7. Dezember veröffentlecht worde.

## Musigvideo
S Musigvideo vo "What You Don't Know" esch gleitet worde vom Markus Gerwinat ond esch am 13. November in Hamburg dräiht worde, am 23. November esch d Videopremiere gseh bim dütsche Musig-Sänder *VIVA* ide Sändig *VIVA Live!*. Im Video gseht mer am Afang e Frou wo usem Bett gohd, während dem ehre Partner sie aluegt, jedoch ignoriert sie ehn. Denn gseht mer die drüü Froue vo Monrose in Chorzusschnett wo zum Lied sengid. D Bahar gseht mer dörs ganze Video döre, do sie die meiste Strophe sengt, während dem d Senna ufem Hendersetz vomene Taxi esch. D Mandy gseht mer elei. Die Frou vo dere Gschecht läbt ehres Läbe, während dem ehre Maa ehre ständig fougt ond sie nehmt ehn witerhe ned vor. Am Ändi vom Video werd offenbart, dass dä Maa bine Outoomfall oms Läbe cho esch. Sie het ehn emmer no gliebt. Im Maa sine Körper verblasst, wo d Frou d Wohrheit erfahrt ond s Video neigt sech em Ändi zue.

## Promotion
Monrose hend metem Lied "What You Don't Know" zahlriichi Uftrett absolviert. Onder anderem bim Popstars On Stage-Finau (ProSebe), bi KiKa live (KiKa), Viva live (VIVA) , Jetzt wird eingelocht (SAT1), Alles für die Frauen (MDR), The Dome (RTL II) ond veli meh.

## Chart Plazierige
S Lied het d Top Ten in Dütschland ond vo de Slowenische Airplay erreicht. Eventuell hets de Song dor die zahlriche Uftrett 18 Woche ide Dütsche Single Charts gschafft ond esch somet die Single wo am längschte i de Dütsche Single Charts gseh esch.

## Charts

## Songlischte
Das send Ufstellige ond Songlischte vo "What You Don't Know".

### CD single
# "What You Don't Know" (Album Version) - 3:45
# "What You Don't Know" (Candlelight Mix) - 3:49
# "Say Yes" - 3:53
# "What You Don't Know" (Instrumental) - 3:45

## Credits ond Bsetzig
*Gsang: Mandy Capristo, Senna Guemmour, Bahar Kızıl
* Text: Anders Wollbeck, Mattias Lindblom, Billy Mann
*Produktion: Tim Hawes, Pete Kirtley, Christian Ballard, Andrew Murray & Obi Mhondera for Jiant, Snowflake
*Mixing: Dan Frampton

*Gleitet vom: Claus Üblacker
**Beholfe vom: Andrew Lunch & Haniff Williams 
*Ufgnoh worde im Weryton Studio, München

## Referänze
Landkreis Ludwigsburg

Der **Landchrais Ludisburg** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Stuagert im Regierigsbezirk Stuagert. 

Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Haalbrunn, im Oschde an dr Rems-Murr-Chrais ùn im Siide an di chraisfrèi Schdad Stuagert ùn an dr Landchrais Beeblenga. Im Weschde gränzd er an dr Enzchrais im Regierigsbezirk Chaarlsruei.

## Schded ùn Gmaine
Zem Landchrais Ludisburg ghèère 18 Schded ùn 21 Gmaine.

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* - Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band III: Regierungsbezirk Stuttgart – Regionalverband Mittlerer Neckar, Stuttgart 1978, ISBN 3-17-004758-2
* *Der Kreis Ludwigsburg*, hrsg. von Ulrich Hartmann. 2. Auflage, Konrad Theiss Verlag, Stuttgart 1994.
* *Die Naturschutzgebiete im Regierungsbezirk Stuttgart*. Hrsg. von Reinhard Wolf. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2002. ISBN 3-7995-5173-5
* Lutz Reichardt: *Ortsnamenbuch des Stadtkreises Stuttgart und des Landkreises Ludwigsburg*. W.Kohlhammer, Stuttgart 1982 (Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landeskunde in Baden-Württemberg, Reihe B: Forschungen 101)

## Weblink

* Offizielli Internetsyte vum Landchrais

## Fueßnote
Landkreis Heilbronn

Der **Landchrais Haalbrunn** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Haalbrunn-Franke im Regierigsbezirk Stuagert. 

Er gränzd im Noorde an dr Neckar-Oodewald-Chrais, im Oschde an dr Hohlohchrais ùn dr Landchrais Schwebisch Hall, im Siidoschde an dr Rems-Murr-Chrais, im Siide an dr Landchrais Ludwigsburg und im Südwesten an den Enzchrais. Im Weschde gränzd er an dr Landchrais Chaarlsruei ùn dr Ryy-Neckar-Chrais. Haalbrunn lyd as chraisfrèii Schdad im Bied vùm Landchrais Haalbrunn.

## Schded ùn Gmaine
Zem Landchrais Haalbrunn ghèère 17 Schded ùn 29 Gmaine.

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band IV: Regierungsbezirk Stuttgart – Regionalverbände Franken und Ostwürttemberg, Stuttgart 1980, ISBN 3-17-005708-1
* Julius Fekete: *Kunst- und Kulturdenkmale im Stadt- und Landkreis Heilbronn*. Konrad Theiss Verlag, Stuttgart 2002, ISBN 3-8062-1662-2
* *Die Naturschutzgebiete im Regierungsbezirk Stuttgart*. Hrsg. von Reinhard Wolf. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2002. ISBN 3-7995-5173-5

## Weblink

* Offizielli Internetsyte vum Landchrais

## Fueßnote
Hohenlohekreis

Der **Houlouchrais** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Haalbrunn-Frangge im Regierigsbezirk Stuagert. 

Er gränzd im Noorde an dr Neckar-Oodewald-Chrais ùn an dr Main-Tauber-Chrais. Im Oschde ùn Siide gränzd er an dr den Landchrais Schwebisch Hall, im Siidweschde ùn im Weschde an dr Landchrais Haalbrunn.

## Schded ùn Gmaine
Zem Houlouchrais ghèère achd Schded ùn achd Gmaine.

## Literatur
* *Der Hohenlohekreis*. Hrsg. vom Landesarchiv Baden-Württemberg in Verbindung mit dem Hohenlohekreis. Thorbecke, Ostfildern 2006, ISBN 3-7995-1367-1 (*Baden-Württemberg – Das Land in seinen Kreisen*).
* Siegfried Baier: *Das Hohenloher Land*. Baier Verlag, Crailsheim 2001, ISBN 3-929233-13-4.
* Rudolf Schlauch: *Hohenlohe Franken.* Glock und Lutz, Nürnberg 1964.
* Albrecht Gaebele: *Hohenlohe – Der Kreis zwischen Ohrn – Kocher – Jagst*. Kehrer Offset GmbH, Freiburg 2001.
* Gertrud Schubert, Roland Schweizer: *Hohenlohe – Landschaft, Menschen und Kultur*. Mira-Verlagsgesellschaft, Künzelsau 2002, ISBN 3-89222-620-2.
* *Die Naturschutzgebiete im Regierungsbezirk Stuttgart*. Hrsg. von Reinhard Wolf. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2002. ISBN 3-7995-5173-5.

## Weblink

* Offizielli Websyte vum Landchrais

## Fueßnote
Strictly Physical (Lied)

"**Strictly Physical**" esch es Dance-Pop-Lied vom dütsche Pop-Trio Monrose. De Song esch gschrebe worde vom Christian Ballard, Tim Hawes, Pete Kirtley, Obie Mhondera ond em Andrew Murray ond esch co-produziert worde vom Produktions-Team Jiant ond Snowflakers förs zwöite, glichnamige Albom *[[Strictly Physical (Album)|Strictly Physical]]*. Das Lied esch am 14. September veröffentlecht worde.

## Musigvideo
S Musigvideo för "Strictly Physical" esch gleitet worde vom Oliver Sommer ond esch zwöschem 27. Ouguscht ond em 29. Ouguscht ufgnoh worde. D Videopremiere zum Lied esch am 12. September uf de offizielle Hompepage vo de Monrose. Ei Tag spöter hets bim dütsche Musig-Sänder *VIVA* ide Sändig *VIVA live!* Premiere gha. Am Afang vom Video gseht mer d Bahar Kızıl voremene Spiegu, d Senne Guemmour, wo ufmene Bett lyd ond d Mandy Capristo ufmene Stuehl wo vormene Fotograf poosid. D Girls gsähnd onzfred us metem Fotograf ond störmid hässig use ond lönd de Fotograf im Ruum. Nochhär gseht mer d Monrose in schwarz-wysse, männleche Chleider vormene Boxreng. Jetzt wächslid d Girls d Rolle ond wärdid zu Fotografinne met drüü Männer. Zwöschedöre wärdid Felmufnahme vo Monrose zeigt, wo sie in schwar-rote Latex-Outfit performid.

## Promotion
Bi de Show *Oriental Nights 2007* send d Monrose bim dütsche Fährnseh-Sänder *Hamburg1* ufträtte. Osserdem hends en Uftrett bi de *ProSebe*-Show *Schlag den Raab* gha.

## Chart Plazierige
S Lied het d Top Ten in Dütschland ond Pole erreicht. "Strictly Physical" esch in Pole de zwöiti ond no besseri Top Ten-Hit noch "Shame" worde. De Song esch jedoch nor 11 Woche ide Dütsche Single Charts verwylt.

## Charts

## Songlischte
Das send d Ufstellige vo "Strictly Physical":

**Maxi CD**
# "Strictly Physical" (Radio Edit) - 3:41
# "Strictly Physical" (Beathoavenz Cut) - 3:31
# "Strictly Physical" (SK Farshot Remix) - 3:19
# "Strictly Physical" (Instrumental) - 3:41
# "Strictly Physical" (Farshot Remix) - 3:27

**2-Track Single**
# "Strictly Physical" (Radio Edit) - 3:41
# "Strictly Physical" (Beathoavenz Cut) - 3:31

## Credits ond Bsetzig
*Gsang: Mandy Capristo, Senna Guemmour, Bahar Kızıl
* Text: Tim Hawes, Pete Kirtley, Andrew Murray, Christian Ballard, Obie Mhondera
*Produktion: Tim Hawes, Pete Kirtley, Christian Ballard, Andrew Murray & Obi Mhondera for Jiant, Snowflake
*Mixing: Dan Frampton

*Gleitet vom: Claus Üblacker
**Beholfe vom: Andrew Lunch & Haniff Williams 
*Ufgnoh worde im Weryton Studio, München

## Referänze
Landkreis Schwäbisch Hall

Der **Landchrais Schwäbisch Hall** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Haalbrunn-Frangge im Regierigsbezirk Stuagert. 

Er gränzd im Noorde an dr Main-Tauber-Chrais, im Siide an dr Oschtalbchrais, im Siidweschde an dr Rems-Murr-Chrais ùn dr Landchrais Haalbrunn ùn im Weschde an dr Hohelohchrais. Im Oschde gränzd er an an Bayere, an dr Landchrais Ansbach.

## Schded ùn Gmaine
Zem Landchrais Schwäbisch Hall ghèère nyyn Schded ùn 21 Gmaine.

## Literatur
* *Der Landkreis Schwäbisch Hall*. Hrsg. vom Landesarchiv Baden-Württemberg in Verbindung mit dem Landkreis Schwäbisch Hall. Thorbecke, Ostfildern 2005 (Baden-Württemberg – Das Land in seinen Kreisen), ISBN 3-7995-1366-3.
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band IV: Regierungsbezirk Stuttgart – Regionalverbände Franken und Ostwürttemberg, Stuttgart 1980, ISBN 3-17-005708-1.
* *Die Naturschutzgebiete im Regierungsbezirk Stuttgart*. Hrsg. von Reinhard Wolf. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2002. ISBN 3-7995-5173-5.

## Weblink

* Offizielli Internetsyte vum Landchrais

## Fueßnote
Main-Tauber-Kreis

Der **Main-Tauber-Chrais** isch dr nèèrdligschd Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Haalbrunn-Frangge im Regierigsbezirk Stuagert. 

Er gränzd im Noorde ùn Oschde an Bayere. Im Noorde ùn Noordweschde an dr Landchrais Miltenberg ùn dr Landchrais Main-Spessart, im Noordoschde an dr Landchrais Wirzburg, im Oschde an dr Landchrais Neustadt-Bad Windsheim ùn dr Landchrais Ansbach. Im Siide gränzd er an dr Landchrais Schwebisch Hall ùn dr Hohelohchrais ùn im Weschde an dr Neckar-Oodewald-Chrais.

## Schded ùn Gmaine
Zem Main-Tauber-Chrais ghèère elf Schded ùn siibe Gmaine.

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band IV: Regierungsbezirk Stuttgart – Regionalverbände Franken und Ostwürttemberg, Stuttgart 1980, ISBN 3-17-005708-1
* *Die Naturschutzgebiete im Regierungsbezirk Stuttgart*. Hrsg. von Reinhard Wolf. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2002. ISBN 3-7995-5173-5

## Weblink

* Offizielli Internetsyte vum Landchrais

## Fueßnote
Ostalbkreis

Der **Oschtalbchrais** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg, vù dr Flächi här isch er dr dridgreeschd. Är ghèèrd zue dr Oschtwirteberg im Regierigsbezirk Stuagert. 
Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Schwebisch Hall, im Siide an dr Landchrais Hoidna ùn dr Landchrais Geppenga ùn im Weschde an dr Rems-Murr-Chrais. Im Oschde gränzd er an Bayere, an dr Landchrais Ansbach ùn dr Landchrais Donau-Ries.

## Schded ùn Gmaine
Zem Oschtalbchrais ghèère nyyn Schded ùn 33 Gmaine.

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band IV: Regierungsbezirk Stuttgart – Regionalverbände Franken und Ostwürttemberg, Stuttgart 1980, ISBN 3-17-005708-1.
* ´Diethelm Winter (Hrsg.): *Der Ostalbkreis.* Theiss, Stuttgart 1992. ISBN = 3-8062-0891-3.
* *Die Naturschutzgebiete im Regierungsbezirk Stuttgart*. Hrsg. von Reinhard Wolf. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2002. ISBN 3-7995-5173-5
* Lutz Reichardt: *Ortsnamenbuch des Ostalbkreises*. W.Kohlhammer, Stuttgart 1999 (Veröffentlichungen der Kommission für geschichtliche Landeskunde in Baden-Württemberg, Reihe B: Forschungen 139)

## Weblinks

* Offizielli Websyte vum Landchrais

## Fueßnote
Nordschwaben

**Nordschwaben** bezeichnet

* d Landschaft vo dr Landkreis Dillinge/Donau un Landkreis Donau-Ries im Norde von Bayrisch-Schwabe, lueg Nordschwabe (Bayre)
* e Ortsteil vo dr Stadt Rhyfälde, lueg Nordschwaben (Rheinfelden)
Französische Standardsprache

**Französischi Standardsproch** isch e Usdruck für di standardisierti Form vo de Französische Sproch. 'S handelt sich dodeby um d Gmeinsproch vo de französische Sprochvariatione, wo vo de bildete Französisch-Sprächer vo verschydene Natione benutzt wird. 'S isch au Sproch vo (under anderem) de Wörterbiecher, de Präss, em Fernseh, em Radio usw. Mit dem Namme repräsentiert's e Prestige-Dialäkt.

## Definition
Do s Französisch e plurizäntrischi Sproch isch, hät's im Standard-Französisch mehreri Standardvarietäte. D Syntax, d Morphology und d Orthografy vom Französische sin in vyle Grammatikwerch agsproche worre, zum Bispyl in sällem vo de Brieder Bescherelle (Frankrych) oder vom Maurice Grevisse (Belgie).

### Frankrych
Z Frankrych isch s Standardfranzösisch uss de Ussproch und em Vokabular hergleitet, wo im französische Müeterland verwändet wird. Zwar wird's vo de Pariser Ussproch dominiert, allerdings bedient mer sich dört au vo andere Register.

### Kanada
In de Provinz Québec wird s Standardfranzösisch oft mit em *Français international* verwechselt, wyl in de Kultur- und Nochrichtesändige bis in d 1970er-Johr e anderi Ussproch verwändet worre isch. Usserhalb vom französischsprochige Kanada sait mer "Standard" zu de Sproch vo de Dokumänt und de Rede vo de kanadische Regierig. Hützdag wird d Forschig zu dem Thema meh uff di informälle Underschyd vom Québec-Französisch und vom Akadische Französisch usgrichtet. Wyl di kanadische Französischsprächer Werch vo französische und belgische Autore genauso hüfig als Referänz nämme wie sonigi vo Linguiste uss Kanada, blibt e Fazit zum Thema Standardsproch z Kanada bis hütt us.

## Gschicht
Obwohl sit de Festlegig vom Standardfranzösisch scho Johrhunderte vergange sin, isch sich d Allgemeinheit einig, dass für d Standardsproch numme d Entscheidige vo de *Académie française* und em *Office québécois de la lange française* vo Bedütig sin. 'S git au e Hegemony, wo denoch Frankrych traditionällerwis und als Wirkig vom Imperialismus im Vordeil isch. Trotz vyle regionale Abwychige isch s Standardfranzösisch vom Müeterland oft e Modäll für Främdsprochler, wyl si Angscht vor Missverständnis hän.

## Lüeg au
* Französischi Sproch
* Français régional
Herrischried

**Herrischried** isch e Gmeind im Landchreis Waldshüet, Bade-Württeberg.

## Geografischi Lag
Herrischried litt am Vordere Hotzewald, me Südusläufer vom Schwarzwald in de Nöchi vom Hochrhy.

D Gmeind gränzt im Norde an Todtmoos und Ibach, im Oste an Görwihl, im Süde an Rickebach, im Weste an d Stadt Wehr und im Nordweste an de Ortsdeil Gerschbach vo de Stadt Schopfe im Landchreis Lörrach.

## Gmeindeglyderig

Zu de Gmeind Herrischried ghöre d Gmeinde Großherrischwand, Hogschür, Hornberg, Nyderbebischbach, Rütte und Währhalde, wo friehner selbständig gsi sin. Zu de Gmeind Großherrischried ghöre s Dorf Großherrischried und s Hus Jägerhus. Zu de Gmeind Herrischried in de Gränze vo de Gmeindereform in de 1970er-Johr ghöre d Dörfer Herrischried und Lochmatt und d Wyler Miehli, Sägi und Stehle. Zu de ehemolige Gmeinde Hogschür und Rütte ghöre jewyls numme di glychnamige Dörfer. Zu de ehemolige Gmeind Hornberg ghöre d Dörfer Hornberg und Obergebischbach und de Wyler Atdorf. Zu de ehemolige Gmeind Nydergebischbach ghöre s glychnamige Dorf, s Ghöft Maierhöfe und d Hüser Im Murgdal. Zu de ehemolige Gmeind Wehrhalte ghöre d Dörfer Wehrhalde, Gierschbach und Chleiherrischwand, d Sydlig Lochhüser und d Hüser Chlaffebach. Im Gebiet vo de ehemolige Gmeind Großherrischwand litt d Ortschaft Schälleberg, wo in Großherrischwand uffgange isch.

In de Gmeinde, wo friehner selbständig gsi und jetz ygmeindet worre sin, sin Ortschafte no de bade-württebergische Gmeindeordnig mit jewyls me eigene Ortschaftsroot und me Ortsvorsteher als Vorsitzende ygrichet.

## Politik
Herrischried ghört zu de Verybarte Verwaltigsgmeinschaft vo de Stadt Bad Säckige a.

Herrischried underhaltet sit 1978 partnerschaftligi Beziehige zu de französische Gmeind Le Castellet in de Provence.

### Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 

1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke

## Sport
Z Herrischried biete sich di beste Windersportmögligkeite vom Hotzewald. Näbe diverse Skipiste hät s e usdehnti Yshalle.

In de Umgebig werre im Winder vyli Langlaufloipe präpariert.

Im Summer biete sich Velofahre und Wandere a; d Velo- und Wanderwäg sin güet usgschildert.

## Usflüg
Als Usflugszyl eigne sich zum Bispyl de Gugelturm, s Hornbergbecke, d Ödlandkapälle, de Chlausehof oder de Ort Hornberg sälber.

Zu de öffentlige Yrichtige ghört d Yssporthalle. Sälli hät zwüsche Oktober und April uff und stoht au Yshockeyverein zur Verfiegig. Im Gebäude vom Yssportzäntrum hät's au e Hallebad.

## Weblink

* Internetufftritt vo Herrischried

## Fueßnote
Vibrant

Als **Vibrante** bezeichnet mer e Gruppe vo Konsonante wo doodurch entstehe dass d Artikulatore (meischtens d Zung un e bstimmts Deil vum Mund) locker anenander ghalte werre un deno durch de Artikulationsstrom (also de Atem) mehrmools usenander un wiider anenander bloose werre. Meischtens wiiderholt sich die Bewegig uugfäär drei Mool, aber au Vibrante mit weniger oder mit bis zue fümf Zungeschläg sin mögli. Wichtig isch dass d Artikulatore d Vibratione nüt bewusst usfüere sundern dass dr Luftstrom d Bewegig uslöst. Vibrante unterscheide sich doodurch vo de Tap, bimene Tap wird d Bewegig vum Artikulator sälber usgfüert, statt vum Lufstrom usglöst.

Es git drei verschidni Vibrante wo als Phonem i dr mänschliche Sprooch verchömme; d gnaui Ussproch vo denne drei isch allerdings in denne Sprooche wo si vorchömme arg unterschidlich un cha sogar vo Sprecher zu Sprecher e chly andersch sy. 
* - Bilabialer Vibrant 
* - Alveolarer Vibrant 
* - Uvularer Vibrant 

Vibrante chönne nüt überall im Mund artikuliert werre. So isch es z.&nbsp;B. anatomisch unmögli en velare Vibrant z bilde wyl weder s Gaumesegel (Velum) noch s Mittelstugg vo dr Zunge beweglich gnue sin gägenander z vibriere.

De bilabiale Vibrant, wo mit dr Unter- un Oberlippe artikuliert wird, isch arg sälte. Er chunt in e paar Sprooche usem Amazonas (Wari’) un Neuguinea (Kele un Titan) vor. In andri Sprooch wird  au als Zeiche vo Chälti bnutzt oder zume Rösser aatrybe.

De alveolare Vibrant isch umgangssprochlich au als "gerolltes-r" oder "Zungespitze-r" bekannt. Vo de Sprooche vo dr Wält hen zirka 75% en "r-artige" (rhotische) Konsonant un d Mehrheit devo isch en alveolare Vibrant, so au in viilene alemannische Dialäkt. 

Dr aktive Artikulator vum alveolare Vibrant isch zwar älleweg d Zungespitze (d einzig Usnaam wo bekannt isch isch s Tschechische, lueg unte), dr Artikulationsort isch allerdings nüt älleweg alveolar. So findet sich im Spanische je nooch Dialäkt näbem alveolare au en dentale Vibrant. Au postalveolare Konsonante sin mögli, es isch aber kei Sprooch bekannt wo mit Sicherheit dentale, alveolare un postalveolare Vibrante vonenander unterscheidet.

Dr einzig bekannte alveolare Vibrant wo mitem Zungeblatt statt mit dr Zungespitze ussgsproche wird isch eis vo de beide r im Tschechische wie im Name vum Komponischte Antonín Dvořák (IPA: ). De Luut isch usserdäm e Kombination vumene Vibrant gfolgt vumene Frikativ.

De uvulare Vibrant isch eini vo de Ussproochmöglichkeite vum Zäpfli-r im Alemannische un andri weschteuropäischi Sprooche, wo allerdings änder sälte isch. Usserhalb vo Europa chunt er praktisch überhaupt nüt vor. S Abchasische im Kaukasus oder s Lakota vo Nordamerika hen en uvulare Vibrant.

Es isch numme ei Sprooch bekannt wo zwei verschidni Vibrante unterscheidet, un zwar d öschtliche Dialäkt vum Okzitanische wo möglicherwys vo ältri Sprächer de alveolare ( - "gheilt") vum uvulare Vibrant ( - "Eiche") unterschide wird.

## Fuessnote/Quelle
* Ladefoged, Peter & Maddieson, Ian. (1996). The Sounds of the World's Languages. Blackwell Publishing: Oxford, UK. ISBN 0-631-19815-6
Andrew Bond

De **Andrew Bond** (* 1965 z England) isch en Schwiizer Musiker un Theolog. Als Musiker isch er mit sine Chinderliedli sehr erfolgriich.

## Biografii
De Andrew Bond isch z Grossbritannie un im Kongo ufgwachse, bevor er mit zwölfi i d Schwiiz isch cho, em Heimatland vo sinere Muetter. Er het z Züri Theologi schtudiirt un isch au ordiniirt worde, het aber nii als Pfarrer gschaffet.
Er het 17 Johr Musik un Religion an de Oberstuefeschuel z Wädischwil Unterricht gäh un sich in de Us- un Wiiterbilding engagiirt. So isch er zum Bischpil Mitautor vo eme Lermittel für de Religionsunterricht a de Oberstuf («Menschen leben in Religionen und Kulturen»).
Di erschte Mundart-Lieder het er 1998 für sini Chind gschribe. In de Zwischeziit git er vili Konzert in de ganze Dütschschwiiz.

## Musik
Di erscht CD «Zimetschtern han i gern» isch 1998 entschtande. Uf dere CD sin Lieder für de Herbscht un d Adventsziit. De Lermittelverlag vom Kanton Züri het die CD in irs Aagebot übernoo un scho na drü Johr het de Andrew Bond dodefür e goldigi Schallplatte übercho un im Herbscht 2004 eini us Platin.
Di zweit CD isch «Suneschtraal tanz emaal» mit Sommerlieder gsi, di dritt «Maieriisli lüüted liisli» un di viert «Brännti Mandle, Magebroot».
2001 isch d Mitsing*Wienacht usecho, wo mit 24 Mundartlieder d Gschicht vo de Wiehnacht verzält wird. Dodernach isch 2003 «Schternefeischter» un 2004 für Erwachseni «Gränzeloos» veröffentlicht worde.

## Diskografi
* 1998 - *Zimetschtern han i gern* (Platin)
* 1999 - *Suneschtraal tanz emaal* (Platin), *Maieriisli lüüted liisli* (Gold)
* 2000 - *Brännti Mandle, Magebroot* (Gold)
* 2001 - *Mitsing*Wienacht*
* 2003 - *Schternefeischter*
* 2004 - *Gränzeloos* - eine CD für Erwachsene
* 2005 - *En alte Stern*
* 2006 - *Reisefieber* (Gold), *Himmelwiit*
* 2007 - *Musizin*, *Rock Pool Rock*
* 2008 - *Pfoschteschuss*
* 2009 - *Chleiderchischte*, *Zirkus Kokosnuss*
* 2010 - *Chrüsimüsi Chräbs*
* 2011 - *Hyäne lached Träne*, *Heidi - wo bösch du dihei?*
* 2012 - *Chinder-Sächsilüüte*, *Dornrösli - ein MärliMusical*, *Rägebogeziit*
* 2013 - *En neue Kita-Tag*, *De Hans im Schnäggeloch*, *Tierische Weltreise 1+2*
* 2014 - *Alli machet Mischt* - *D Elefante plantsched*
* 2017 - *Ein Tag im Läbe vom Anders Andersson*
* 2017 - *Machs wie de Dachs*

## Anderi Publikatione
* 2002 - Bilderbuech zur *Mitsing*Wienacht* "Di allereerscht Wienacht"
* 2004 - CD-ROM "*Schternefeischter*" mit Spielen für junge Kinder
* 2005 - Kinderroman *Grüne Perlen aus Ulvador*
* 2006 - Kinderroman *Ulvador – Der verkaufte Regenbogen*, Bilderbuech *So ein Kamel*
* 2007 - Kinderroman *Ulvador – Das Lied der Eule*, *Ein Pirat im Internat* (Singspil)
* 2009 - Bilderbuech *Frechspatz Männi*
* 2011 - DVD "Andrew Bond und Band live"
* 2012 - DVD "Mitsing*Wienacht live"
* 2013 - Bilderbuech "Flieg Ringo, flieg!" - Bilderbuch und Singspiel "Benni Ben Baitz" - Liederbuech "Tierische Weltreise"

## Weblink
* D Website vom Andrew Bond
Even Heaven Cries

"**Even Heaven Cries**" esch e Pop-Ballade vom dütsche Pop-Trio Monrose. De Song esch gschrebe worde vom Philip Denker, Lauren Evans, Jonas Jeberg, Jens Lumholt ond em Robbie Nevil ond esch produziert worde vom Jonas Jeberg för ehres Debut-Albom *[[Temptation]]*. De Song esch am 2. März 2007 veröffentlecht worde.
Osserdem esch das Lied för de Grand Prix Vorentscheid, d Voruswahl för de 52. Eurovision Songcontest 2007, gseh. Monrose hend sech 20 Prozänt vo de Stemme ergattert, was öbbe 900'000 Telephon-Stemme entsprecht. Sie hend de zwöiti Platz erreicht.

## Musigvideo
S Musigvideo vo "Even Heaven Cries" esch gleitet worde vo de Katja Stuhl ond esch im Bezirk Spandau, afangs Februar dräiht worde, am 22. Februar 2007 het s Lied offizielle Videopremiere uf de Band ehrere Website gfiiret ond esch erstmous am 23. Februar 2007 ufem dütsche Musig-Sänder VIVA gspöut worde. Am Afang vom Video gseht mer Monrose imene bluemige Garte, d Bahar Kızıl setzt ufmene Ritiseili, wärend d Senna Guemmour vor mene Kerschboum stoht ond d Mandy Capristo werd zeigt, wie sie ufere Bank setzt. Szene wie e Frou wo sech z'deck fühlt ond nochhär e Bande vo Meitschi sie plogid ond omeschöpfid, en Frou wo i de Duschi setzt ond brüelet ond en Bueb, wo di ganz Wohnig met gäuber Farb verschmiert ond de Vater verzwiflet luegt, send ihbout. Gäge Schloss werd offenbart, dass sech d Monrose inere Glaschogele befendet ond i dene vorgstöute Mönsche weder Muet ond Hoffnig möchid. 

## Chart Plazierige
Öbwouh "Even Heaven Cries" bes am 2. März ned offiziell veröffentlecht worde esch, hets das Lied id Düütschi Download Charts ufe Platz 9 im Dezember 2006 gschafft, elei dor digitali Downloads. Im Februar 2007 esch die bestätigt Single ei Woche vor Veröffentlechig ide Düütsche Airplay Charts ufe Platz 36 klätteret. Dennoch hets vier wiiteri Woche brucht, bes de Song sini Höchstplatzierig, Platz 16, erreicht het. 
Am 16. März 2007 esch "Even Heaven Cries" ide Dütsche Single Charts ufe Platz 7, in Östriich ond de Schwiiz ufe Platz 16 iträttet. I de druffolgende Woche esch de Song in Dütschland uf sini Höchstposition, Platz 6, gstege ond Platz 17 in Östriich.  

## Charts

## Songlischte
Das send d Ufstellige vo "Even Heaven Cries":

**CD Single**
# "Even Heaven Cries" (Single Version 2007)
# "Diamonds and Pearls" (gschrebe vo: Vincent Degiorgio, Tony Malm)
# "Butt Butt" (gschrebe vo: Jasmine Baird, Alex James)
# "Even Heaven Cries" (Jeo Mix)
# "Even Heaven Cries" (Instrumental)

**Digitali Single**
# "Even Heaven Cries" (Single Version 2007)
# "Butt Butt" 
# "Even Heaven Cries" (Jeo Mix)

## Credits ond Bsetzig
*Gsang: Mandy Capristo, Senna Guemmour, Bahar Kızıl
* Text: Philip Denker, Lauren Evans, Jonas Jeberg, Jens Lumholt, Robbie Nevil 
*Produktion: J. Jeberg, Thorsten Brötzmann (single version) 
*Mixing: J. Jeberg 

*Gleitet vo: Claudia Macias 
*Ufgnoh worde im Weryton Studio, München

## Referänze
2. Jahrhundert

S **Zwoate Johrhundat** hot durat vom 1. Jänna 101 bis zum 31. Dezember 200 und ghört zur Antike.

## Zeitalter/Epoche
S Römische Riich hot unta da füf Adoptivkaiser Nerva, Trajan, Hadrian, Antoninus Pius und Marcus Aurelius siine Bliatezit: s isch so gross wia no nia und wias o nia meh wera wird: 100 Milliona Iwohna leabend zwüschat m Persischa Golf und Atlantik; s Schtroßanetz isch meh wia 75.000&nbsp;km lang, des isch fasch zwoa Mol da Erdumfang.

## Ereignisse/Entwicklunga

* Da Hadrianswall – hoasst so noch m Kaisa Hadrian – wird fertiggschtellt und soll dia Besitze vo da Röma in Britannia sichra. 
* da Zwoate Dakerkrieg (101 bis 106) zwüscha Röma und Daker, nam Thrakischa Volk
* Markomanne-Kriege (166 bis 180)
* drei Partherkriege
* Hebammena werend im römischa Riich da Ärzt gliichgschtellt (eppa 130)

## Berühmte Lüt
* Hadrian, römischa Kaisa, wo als erschta Sklaveschutzgesetze igführt hot
* Archigenes, römischa Arzt us Syrie. Vata vo da Zahnheilkunde
* Soranos, römischa Arzt us Kleinasie. Vata vo da wisseschaftlicha Frauenheilkunde und Geburtshilfe
* Antoninus Pius, römischa Kaiser, wo Vafolgunga vo Menscha wegat m Glauba vabota hot
* Mark Aurel, römischa Kaisa, wo sine Regierungsmacht mit sinem Bruada toalt hot
* Galenus, Naturforscher und Leibarzt vom Mark Aurel
* Herodes Atticus, griechisch-römischa Redner, Politiker und Mäzen
* Marcus Cornelius Fronto, römischa Grammatika, Redna und Anwalt.
* Ptolemäus, Mathematiker, Aschtronom und Geograph us Ägypte; uf ean gohts geozentrische Weltbild zruck.
* Julianus Salvius, römischa Rechtsgelehrta us Nordafrika
* Ardaschir, persischa König, wo s persische Großriich gründet hot.
* Kalixt I., zersch an römischa Sklave und schpöta Bischof vo Rom
* Caracalla, römischa Kaiser, wo sin Bruada umbrocht hot
* Hua To, Erfinda vo da Narkose

## Des isch entdeckt, erfunda und igführt wora
* Dr Ptolemäus entwicklts geozentrische Weltbild mit da Erde in da Mittevom Weltall
* Z China erfindet da Chinese Cai Lun s Papier.
* Z Rom kut Soafa us Fett, Pottasche und brenntem Kalk uf.
* Z Indie wird Zucker im Urin als Krankheitszoacha feschtgschtellt.
* Afäng vo da wisseschaftlicha Zahnheilkunde um 114.
* Z Alexandria wird da Dampfkochhafe erfunda.
* Dr Kleomedes endeckt um 185, dass d Lufthülle vo da Erde d Sunnastrahla beugt.
90er

## Johr 90
S'Johr 90 (843 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse
#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* um 90: Gründig vum römischen Kastell Biriciana am rätische Limes.

## Johr 91
S'Johr 91 (844 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse

#### Politik un Weltgschähe
##### Ostasie
* D'Chinese besiige d'Hunne in dr Mongolei

## Johr 92
S'Johr 92 (845 a.u.c) isch e Schaltjohr mit 366 Däg gsi.
### Ereignisse

#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* Schlacht in Pannonie (hüt Ungarn): einigi römischi Legione werre vu dr Sarmate vernichtet.
* D'Römer besiige d'Markomanne an dr Donä

## Johr 93
S'Johr 93 (846 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Gstorbe
* 23. August: Gnaeus Iulius Agricola, römischer General (* 40)

## Johr 94
S'Johr 94 (847 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
### Ereignisse
#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* Dr Kaiser Domitian erlosst e Dekret, wo alli Philosophe us Rom verbannt.

## Johr 95
S'Johr 95 (848 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse
#### Politik un Weltgeschehe
* D'Römer fange demit a, d'Legio VI Victrix vu Castra Novaesia (Neuss) nooch Castra Vetera II (in dr Nächi vum hüttige Xante) z'verlege
* D'Offebarig vum Johannes (Apokalypse) entstoht um s'Johr 95 rum
* Dr Quintilian schribt mit sinere „Usbildig vum Redner“ (Institutiones oratoriae libri XII) s'umfassendst Werch iber d'Rhetorik in dr Antike
* Dr Domitian wird 1. Konsul in Rom

### Gstorbe
* Avilius, dritter koptischer Papst in Alexandria

## Johr 96
S'Johr 96 (848 a.u.c) isch e Schaltjohr mit 366 Däg gsi.

### Ereignisse

#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* Dr Nerva wird Noochfolger vum ermordete römische Kaiser Domitian un regiert bis 98
* End vu dr vum Gaius Cornelius Tacitus in sine Annale beschribene Zitt

### Gstorbe
* 18. September: Domitian, römischer Kaiser sit 81 (* 51, ermordet)
* Publius Papinius Statius, römischer Dichter (* um 45)

## Johr 97
S'Johr 97 (850 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse
#### Politik un Weltgschähe
* Dr Evaristus wird dr Noochfolger vum römische Papst Clemens I.
* Dr Gaius Cornelius Tacitus wird Konsul
* Dr römisch Kaiser Nerva adoptiert dr Trajan, setzt ihn als Statthalter in Obergermanie i un macht ihn zue sinem Noochfolger.

### Gstorbe
* Um 97: Timotheus, Schüeler vum Apostel Paulus
* Um 97: Titus, Schüeler vum Apostel Paulus

## Johr 98
S'Johr 98 (851 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse
#### Politik un Weltgschähe
* Dr Trajan wird römischer Kaiser (bis 117)
* Dr Tacitus schribt d' *[[Germania (Tacitus)|Germania]]*.

### Gstorbe
* 27. Jänner: Marcus Cocceius Nerva, römischer Kaiser sit 96 (* um 30)

## Johr 99
S'Johr 99 (852 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
### Ereignisse
#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* Dr Trajan chummt zum erste Mol als Kaiser nooch Rom
39

|}
## Was isch bassiert?
* Dr Caligula isch Kaiser vo Rom.
* 3. November: Dr römisch Dichter Markus Lukan chunt uf d Wält.
* 30. Dezember: Dr römisch Kaiser Titus Flavius Vespasianus chunt uf d Wält.
* Dr König Herodes Antipas vu Judäa stirbt *(öppe anne 39)*.
* Dr römisch Redner Seneca stirbt *(öppe anne 39)*.
* Im Herbscht isch dr Caligula mit der römischen Armee am Rhy im Chrieg mit de Germane.
* Die römischi Armee schickt die beide Legioone XV ''Primigenia'' und XXII ''Primigenia'' a d Gränze vom Rych gäge d Germane.

## Weblink
38

|}
## Was isch bassiert?
* Dr Caligula isch Kaiser vom Römische Ryych.
* Dr Marcus Aquila Iulianus un dr Publius Nonius Asprenas sind Konsule z Rom.
* Dr Caligula tuet der Antiochios dr Vierti als König vo Kommagene ysetze.
* Dr Stachys, eine vo de Jünger vo Jesus Chrischtus, wird noch em Aposchtel Andreas dr zwöit Bischof vo Byzantion.
* Dr Gotarzes dr Zwöiti wird König vu dr Parther.
* Dr Prätorianerpräfekt Naevius stirbt.
* D Drusilla, d Dochter vom Herodes Agrippa, chunt uf d Wält.
* D Drusilla, d Dochter vum Germanicus, stirbt.
* Dr Phaedrus schribt es Buech mit Fable.

## Weblink
36

|}
S Johr 36 vu dr christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 789 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es e Schaltjohr mit 366 Däg gsi.

## Was isch passiert?
* Z Rom git’s e groossi Brunscht.
* Dr Provinzpräfekt Pontius Pilatus wird wäge zue strenger Regierig uf Bitte vu dr Jude us Judäa abberuefe.
* Der Hannas wird jüdische Hoheprieschter z Jerusalem.
* Der chinesisch Gschichtschryber Ban Biao foot s Buech *[[Han Shu]]* über d Gschicht vo de Han-Kaiser a schrybe.
* Dr Kaiser Han Guangwu di vereint ganz China under siner Herrschaft.
* Z Kilikie isch Chrieg.

## Weblink
35

|}
S Johr 35 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 788 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

## Was isch passiert?
* Der Tiridates dr Dritti wird Chönig vom Partherriich.
* Der Universalwüsseschaftler Plinius dr Elter chunt uf Rom.
* Der chinesisch Gschichtschriber Ban Zhao chunt uf d Wält.
*  Der römisch Rhetoriker Quintilian chunt uf d Wält.
* 8. November: Dr römisch Kaiser Nerva chunt uf d Wält.
* Der Epaticcus, der Fürscht vo de Katuvellaune, stirbt.
* Der König Artaxias dr Dritti vo Armenie stirbt.
* Der Lucius Vitellius isch Gouvernöör vo Sürie.

## Weblink
34

|}

## Was isch passiert?
* Dr heilig Paulus und der heilig Barnabas tüend bi de frömde Völker vom Läbe und vo de Ideeè vo Jesus Chrischtus predige.
* Dr Stefan, eine vo de Jünger vo Jesus Chrischtus, wird vom jüdische Hööche Root verurdeilt und gsteiniget; er isch der erscht chrischtlech Märtürer.
* Dr Tiberius isch Kaiser vo Rom.
* Dr Paullus Fabius Persicus und Lucius Vitellius sin Konsule vo Rom.
* Dr römisch Dichter Aulus Persius Flaccus chunt uf d Wält.
* Dr chinesisch Filosoof Zhang Daoling chunt uf d Wält.
* Dr Tetrarch Herodes Philippos stirbt.
* Z Nemausus, em hütige Nîmes z Frankrych, foot me di grossi Wasserleitig a boue.
* Z Dakie isch Chrieg.

## Weblink
33

|}

## Was isch passiert?
* Dr Jesus Chrischtus wird – wie men im nöie Teschtamänt vo dr Bible cha läse – veralosst dur dr Pontius Pilatus amene Fritig im Früelig z Jerusalem gchrüziget. Das isch wärend em jüdische Pesachfescht gsi. Die nöji Forschig het usgrächnet, dass das anne 30 chönt gsi oder ebe wemme andersch rächnet au im Joor **33**.
* Dr Jesus wird im ene Höölegrab abgleit.
* Drüü Dääg spöter stygt er wider us em Grab, wie d Bible seit, und i dr nöchschte Zyt trifft er es bar Mol sini Jünger und d Aposchtel.
* Es bar Wuche drufabe isch sini Himmelfahrt.
* Der Farisäer Saulus, wo die erschte Chrischte i der Gägend vo Jerusalem verfolgt het, het uf em Wääg uf Damaskus en Erschynig: er trifft der uuferstandeni Jesus Chrischtus, und drufabe wird er eine vo däm sine tröischte Glaubenszüüge.
* Dr Tiberius isch Kaiser vo Rom.
* Dr Galba un dr Lucius Cornelius Sulla Felix sin Konsule vo Rom.
* am 12. Septämber git’s e Sunefeischternis im Piet ums öschtleche Middelmeer.
* Em Caligula sini Muetter Agrippina stirbt.
* Dr Caligula hürootet d Junia Claudilla.
* Z China isch Chrieg.

## Weblink
32

|}

## Was isch passiert?
* Dr Tiberius isch Kaiser vo Rom.
* Dr spöter römisch Kaiser Otho chunt uf d Wält.
* Dr Dichter Philo schrybt es Buech, won er drin die erschte Deil vom Alte Teschtamänt tuet erkläre *(öpe anne 32)*.
* Dr chinesisch Gschichtschrybr Ban Gu chunt uf d Wält.
* Dr römisch Dichter Lucius Calpurnius Piso Pontifex stirbt.
* Dr Johannes dr Töifer stirbt *(öpe anne 32)*.

## Weblink
70er

Säller Artikel behandelt d Johre 70 bis 79 vu dr christliche Zittrechnig.

Fer d Johre vu 1970 bis 79 lueg bi 1970er.

## Johr 70
S Johr 70 (823 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse

#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* September: Dr römische Heerfüehrer un später Kaiser Titus vertribt, im Zug vu dr Niderschlagig vum Jüdische Ufstandes, d Jude us Jerusalem un zerstört dr Herodianisch Tempel
* Niderschlagig vume Ufstand vu dr keltisch-germanische Treverer gege d Römer im Moselgebit
* D Bataver schlage d Römer bim Kastell Bonna un vernichte d Castra Vetera

##### China
* Chinesischi Schiffe erreiche s Rote Meer

## Johr 71
S Johr 71 (824 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse

#### Technik
* Z Rom wird s Drillschloss erfunde

## Johr 72
S Johr 72 (825 a.u.c) isch e Schaltjohr mit 366 Däg gsi.

### Ereignisse
#### Architektur
In Rom wird mit em Bau vum Flavische Amphitheater (Kolosseum) agfange.

## Johr 73
S Johr 73 (826 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse

#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* 15. April: D Römer nämme d Bergfestig Masada am Dote Meer i. D Verteidiger begehn, um ere Gfangenahm z entgo, kollektive Selbstmord.

## Johr 74
S Johr 74 (827 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse
#### Politik und Weltgeschehen
##### Römischs Riich
###### hütigi Alemannia
* D Römer baue e Stross vu Argentoratum (Strossburg) yber dr Schwarzwald nooch Rätie

## Johr 75
S Johr 75 (828 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse
#### Kultur
##### Mesopotamie (Irak)
* Dr spätest bekannt Keilschrifttext, e astronomischi Tabelle, wird verfasst.

## Johr 76
S Johr 76 (829 a.u.c) isch e Schaltjohr mit 366 Däg gsi.

### Bore
* Hadrian, römischer Kaiser vu 117 bis 138

## Johr 77
S Johr 77 (830 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse
#### Kunst un Wisseschaft
* Dr Plinius dr Älder veröffetlicht dr erst vu zehe Bänd vu sinere *Naturgschichte ([[Naturalis historia]])*.
* D Römer entwickle e eifachi Destillationsmethode

## Johr 78
S Johr 78 (831 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse

#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* Summer: Dr Statthalter Agricola füehrt im Norde vu dr römische Provinz Britannia Chrieg gege d Pikte un d Kaledonier.

#### Kultur un Wisseschaft
* Dr Plinius dr Älder erchennt d Endlichkeit vu dr Liechtgschwindigkeit

## Johr 79
S Johr 79 (832 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

### Ereignisse

#### Politik un Weltgschähe
##### Römischs Riich
* Dr Titus wird nooch em Dod vu sinem Vadder Vespasian römischer Kaiser

#### Naturkatastrophe
* 24. August: Dr Vesuv in Italie bricht us un zerstört Pompeii un Herculaneum (mehreri Zehdausend Dodi).
31

|}
S Johr 31 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 784 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

## Was isch passiert?
* Dr Tiberius isch Kaiser vo Rom.
* Dr römisch Gschichtschryber Marcus Velleius Paterculus stirbt.
* Es chönt gmäss ere gwüsse Berächnig anne 31 gsi sy, ass z Jerusalem dr Jesus Chrischtus am Chrüüz stirbt; wohrschynlecher sind anderi Rächnige, wo das Ereignis für s Joor 30 oder für 33 agänd.
* Dr Tiberius un dr Lucius Aelius Seianus sin Konsule vom Römische Rych.
* Dr Prätorianerkommandant Sejan z Rom verlüürt sini Macht und chunt ums Läbe.
* Em Sejan sini Frau Apicata macht Sälbschtmord.
* Em Tiberius sini Schwigerdochter Livilla stirbt.
* Dr Naevius Sutorius Macro wird nöie Prätorianerpräfekt.
* D Poppaea Sabina, zwöiti Frou vom römische Kaiser Nero, chunt uf d Wält.
* Dr jüdisch Widerstandskämpfer Judas stirbt *(öppe anne 31)*.

## Weblink
30

|}
S Johr 30 vu de christliche Zittrechnig isch im Römische Riich s Johr 783 ab urbe condita gsi. Nooch em (domols au im Römische Riich gültige) Julianische Kalender isch es e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.

## Was isch passiert?
* Dr Jesus Chrischtus wird – wie men im nöie Teschtamänt vo dr Bible cha läse – veralosst dur dr Pontius Pilatus amene Fritig im Früelig z Jerusalem gchrüziget. Das isch wärend em jüdische Pesachfescht gsi. Die nöji Forschig het usgrächnet, dass das anne 30 gsi isch; nach ere andere Rächnig wäär au s Joor 33 möglech.
* Dr Jesus wird im ene Höölegrab abgleit.
* Drüü Dääg spöter stygt er wider us em Grab, wie d Bible seit, und i dr nöchschte Zyt trifft er es bar Mol sini Jünger und d Aposchtel.
* Es bar Wuche drufabe isch sini Himmelfahrt.
* S römische Legionslager Vindonissa im hütigen Aargau wird vergrösseret *(öppe anne 30)*.
* Z Verona wird s grosse Amfitheater bout.
* S Rych vo Kuschana wird gründet *(öppe anne 30)*.
* 8. November: Dr römisch Kaiser Nerva chunt uf d Wält († 98)
* Dr farisäisch Rabbi Schammai stirbt *(öppe anne 30)*.

## Weblink
Shame (Monrose-Lied)

"**Shame**" esch e Pop-Song vom dütsche Pop-Trio Monrose. De Song esch gschrebe worde vom 
Christian Ballard, Tim Hawes, Pete Kirtley ond em Andrew Murray ond esch produziert worde vom 
Jiant ond de Snowflakers för ehres Debut-Albom *[[Temptation]]*. Das Lied esch am 1. Dezember 2006 veröffentlecht worde.

## Veröffentlechig
"Shame" het am 16. November 2006 bi de zwöitletschte Folge vo *Popstars* Wältpremiere gfiiret, vonere spezielle Performance vo de Bahar Kızıl. Öbwouh s Lied ned aköndigt worde esch, as Debut-Single, esch uf *Amazon.de* onbeabsechtigt es CD-Cover veröffentlecht - met de Katarzyna Zinkiewicz, Mandy Capristo ond de Bahar Kızıl droffe, drü vo de sächs öbrigblebene Finalistinne - ei Tag spöter. Noch dere Panne esch s Cover ersetzt worde ond ProSebe het es Statement gä, dass d Single ond de Bandname *[[Monrose]]* bereits plannt gseh send, jedoch en Betrug esch dementiert worde. 

Dennoch send am Staffel-Finau vom 23. November 2006 drüü verschedeni Konstellatione präsentiert worde, beändet worde vomene gmeinsame Uftrett vo "Shame" vo de Bandmetgleder. I de nochfolgende Täg send verschedni Audi-Rippings vo de Show verbreitet worde.

## Musigvideo
S Musigvideo vo "Shame" esch gleitet worde vom Oliver Sommer ond esch im Berliner Ballhaus Studio ide Woche vom 30. Oktober 2006 dräiht worde.  D Videopremiere zum Lied esch am 24. November 2006 bim dütsche Privat-Sänder *ProSebe* gseh, jedoch hends nor anderhaub minütige Usschnett zeigt. Die voll Version vom Song esch am gliche Tag ufem dütsche Musig-Sänder *VIVA* ide Sändig *Neu* zeigt worde. Es het vierezwänzg Stonde duuret ond d Choreographie esch vom Popstars-Tanz-Coach Detlef D! Soost entstande. Noch Berechte zu Folge esch s Video in zwänzg verschedne Konstellatione gfilmet worde, usem Grond, dass d Band derziit nonig festgstande esch. 

Am Afang vom Video gseht mer wid Bahar Kızıl im Bett ufwacht nochemene Striit met ehrem Frönd, en Nacht vorhär. Denn gseht mer wie d Senna Guemmour is Bad goht ond sehr ufgwühlt esch, sie nehmt im Frönd sins Zahnbörstli ond rüehrts ufe Bode, schliesslech chleidet sie sech imene schöne Dress. Ehre Vorgang werd dor Beldusschnett vo de Mandy Capristo ond de Senna Guemmour abgwächslet, wobii sie bedi die glich Person verkörperid. Gäge Schloss schmeisst d Capristo das ufem Desch deckte Züüg abe ond fohd afo verzwyfle. Am Ändi chonnt de Frönd dor Töre ond entschoudigt sech met Blueme ide Hand.

## Charts

## Songlischte
Das send d Ufstellige vo "Shame":

**Maxi CD**
# "Shame" (radio edit) – 3:29
# "Work It" (gschrebe vo: Richard Kelly, Anthony Little) – 3:49
# "Shame" (video edit) – 3:49
# "Shame" (instrumental) – 3:29

**2-Track Single**
# "Shame" (radio edit) – 3:29
# "Work It" (gschrebe vo: Richard Kelly, Anthony Little) – 3:49

## Credits ond Bsetzig
*Gsang: Mandy Capristo, Senna Guemmour, Bahar Kızıl
* Text: Christian Ballard, Tim Hawes, Pete Kirtley, Andrew Murray
*Produktion: Jiant/Snowflake 
*Mixing: C. Ballard, Ren Swan 
**Zuesätzlechs Mixing: JEO 

*Gleitet vom: Claudia Macias 
*Ufgnoh worde im Weryton Studio, München

## Referänze
Landkreis Augsburg

Der **Landchrais Augschburg** isch e Landchrais z Bayre. Är isch vù dr Yywooner här dr dridgreeschd Landchrais z Bayre ùn ghèèrd zem Regierigsbezirk Schwaabe.

Är gränzd im Noorde an dr Landchrais Donau-Ries, im Oschde an dr Landchrais Aichach-Friedberg, an di chraisfrei Schdad Augschburg ùn an dr Landchrais Landsberg am Lech. Im Siide gränzd er an dr Landchrais Oschtallgai, im Siidweschde an dr Landchrais Unterallgai ùn im Weschde an dr Landchrais Genzburg ùn dr Landchrais Dillenge.

## Schded und Gmaine
Zem Landchrais Augschburg ghèère segs Schded, achd Määrd, 32 Gmaine ùn ai gmaifrei Bied.

## Literatur
* Martin Kluger: *Augsburger Land. Ziele im Landkreis Augsburg.* context, Augsburg 2013, ISBN 978-3-939645-65-8.

## Weblink

* 
* 

## Fueßnote
Hakan Yakin

De **Hakan Yakin** (* 22. Februar 1977 z Basel; türkischi Schriibwiis: **Hakan Yakın**) esch en Schwiizer Fuessballer met törkischer Abstammig. Er esch de Brueder vom Murat Yakin ond de Halbbrueder vom ehemalige Schwiizer Fuessballprofi Ertan Irizik.

Sini gröschte Erfolg send de Gwönn vo de Schwiizer Meisterschaft und de Cup-Siig mit em FC Basel im Johr 2002, d Uszeichnig als Fuessballer vom Jahr in der Schwiiz 2003 ond 2008 ond d Teilnahm a de EM 2004, a de WM 2006 und a de EM 2008 met de Schwiizer Nationalmannschaft. Em Hakan Yakin sine Lieblingsroggenommere esch s 10ni. Sini Spezialitäte sind Freistöss ond "tödlichi Päss".
Momentan spielt är bim FC Lozärn i de Nati A.

## Weblink

* Webpräsenz Hakan Yakin
*
Landkreis Dillingen an der Donau

Der **Landchrais Dillinga** isch e Landchrais z Bayre. Är lyd im Noorde vùm Regierigsbezirk Schwaabe.

Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Donau-Ries, im Oschde an dr Landchrais Donau-Ries, im Oschde ùn Siidoschde an dr Landchrais Augschburg ùn im Siidweschde an dr Landchrais Genzburg. Im Weschde gränzd er an Baade-Wiirdebäärg, an dr Landchrais Hoedne.

## Schded und Gmaine
Zem Landchrais Dillinga ghèère fimf Schded, drèi Määrd ùn 19 Gmaine.

## Weblink

* Internetufdritt vum Landchrais
* 
* 

## Fueßnote