open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Usingen

**Usinge** (amtlich: *Usingen*) isch e Stadt z Hesse.

## Wappe
Scho s erschte bikannte Usingr Stadtsygel – s gäb ältre, aber ihri Luegi isch unbikannt – us de Johr 1277 zigt e quadratische Schild mit vier stygende Löbe (de Goldnen uf Nassau; de Silbern uf Saarbrücken bezoge), da de Stadt domols vo de Grafen vo Nassau-Saarbrücken regiert woorde. Spöötre Sygel zigte kei Schindle un Chrüze in de Felder, doch sii tauchte 1935 wiider uf, wo s derzeitige Wappe verliehe woorde. E ältres Stadtsymbol, e Kleeblatt (Dreipass) isch au de Wappeschild bigfügt.

## Geografy

### Geographische Lag
Usingen ligt an de Usa im Usingr Becken am nordoschtliche Rand vo de Taunus. S isch ca. 30 Kilometer nordlich vo Frankfurt am Main, 27 Kilometer südlich vo Wetzlar un 38 Kilometer nordoschtlich vo Wiesbaden un am Rand vo de Rhein-Main-Gäu.

De Stadtcherne ligt uf öbbe 300 m Höhe über NN, de högscht Erhebig im Stadtteil Usingen isch de „Hohe Berg“ mit 414 m über NN.

### Nachbargemei
Usingen gränzt im Norde un Oschte an de Wetterauchrais (Stadt Butzbach un Gemei Ober-Mörlen), im Südoschte an de Gemei Wehrheim, im Süde an de Stadt Neu-Anspach un de Gemei Schmitte, im Weschte an de Gemei Weilrod un im Nordweschte an de Gemei Grävenwiesbach.

## Weblink

* Offizielle Website vo dr Stadt Usingen

## Quelle
Opfer- und Traumaambulanzen

**Opfr- ond Traumaambulanza** (OTA) braucht s fr Leit, dene a Oglück bassierd isch odr dene Gwalt adoa worra isch. En sottene Fäll muaß ma meglichschd schnell d Leit behandla, drmid se dia seelische Vrledsonga ned feschdsetzad.
So schnelle Behandlong – ond Hilf – isch sooschd ned megle.

## Methoda
En sonara OTA sotted älle mo s brauchd, zsemma schaffa. Des send d Bolizei, Doktr, Psichologa, Soziaalarbeidr ond Rechtsawält. D Pfarrer kommad no drzua.

## Siduazioo en Deidschland
En Bade-Wirdaberg geids Beradongschdella en:
* Übersicht Bade-Wirdaberg
** Aalen: Ostalbklinikum
** Esslingen Klinikum Esslingen
** Karlsruhe
** Offenburg: Klinik Lindenhöhe
** Ravensburg: ZfP Südwürttemberg (Standort Weißenau)
** Reutlingen: PP.rt - Reutlingen (Klinik für Psychiatrie, Psychotherapie und Psychosomatik)
** Schwetzingen:Psychiatrisches Zentrum Nordbaden
** Ulm: Universitätsklinikum Ulm
** Weinsberg: Klinikum am Weissenhof
** Winnenden: Klinikum Schloß Winnenden
** Wiesloch: Psychiatrisches Zentrum Nordbaden Wiesloch

## Siduazioo en dr Schwiz
Dr rechdliche Voraussedsonga sen ogfähr d gleiche wia en Deidschland.
S schweizr Opferjilfegsetz (OHG) gibd en Rahma fir meh als fenfzig Beradongsschdella.D Beradongszahla hend se vo 1993 mid 1.100 Fäll auf 21.100 Fäll en 2008 erhöhd.

* Übersicht Schwiz
** Basel:
*** Allgemeines - Polizeidepartement BB
*** Opferhilfe Beide Basel
** Bern:
*** Medizinische Anlaufstelle für häusliche und andere Gewaltopfer (MAG) City
*** Inselspital Bern
*** Institut für Rechtsmedizin – Anlaufstelle für Gewaltopfer
** Biel: 
*** Männer und Kinder Beratung und Opferhilfe
*** Frauen Kinder
** Solothurn
*** Opferhilfe
** Thun: VISTA
**Winterthur: Integrierte Psychiatrie Winterthur - Zürcher Unterland
** Zürich: Opferhilfeberatung Zürich

## Wo s her isch
Burgunder Einschnitt

Mit **Burgunder Iischnitt** bezeichnet me historisch s Gebiet zwische Biel und Soledurn, wo nördlich von dr Aare dur dä Fluss und dur de Jura iigrenzt wird.

Grund für die Bezeichnig isch, dass um 460 n.&nbsp;Chr. do d Burgunder Land gnoo händ (z. B. au s römische *Castrum* in Soledurn), im ene Gebiet, wo ansonschte durchwegs vo alamannischer Landnahm prägt gsii isch. D Ortsname vom Burgunder Iischnitt sii z.&nbsp;T. klar dur die burgundischi Iiflussnahm prägt, vor allem au d Ortsname mit -ach: Bellach, Selzach, Bettlach oder z. B. au Erlach und Kallnach im Seeland. D Oschtgrenze vom Burgunder Iischnitt het immer s Flüssli Sigger zwische em *hüüt* soledurnische Flumethal und em *hüüt* bärnische Attiswil bildet. 

Über Jahrhunderti weg isch denn dä Burgunder Iischnitt in verschiidene Forme beschtoh bliibe. Prägend isch vor allem d Bischtums-Grenze zwische de Bischtümer Lausanne und Basel gsii, wo im Mittelalter no en politischi Bedüütig ghaa het. Während dr Karolinger Ziit und schpöter isch es zuesätzlich d Grenze zwüschem alemannische Buchsgau und em burgundische Waldgau gsii. Und bsunders bemerkenswärt: Es isch au en churze Grenzabschnitt von dr karolingische Reichsteilig vo Ribemont gsii. Schpöter unter de Ottone denn eine zwischem Herzogtum Schwabe und em Königriich Burgund. Skurril isch: S Soledurner St. Urse-Schtift het damals Grundherrschaft sowohl nördlich wie südlich von dr Aare ghaa, d. h. teilwiis im Königriich Burgund, teilwiis im Herzogtum Schwabe. Schpöter im Mittelalter, bii de Kantons-Bildige, het dr Siggere-Teil vom Burgunder Iischnitt denn d Grenze zwische de Kantön Bärn und Soledurn bildet.

## Literatur
* B. Amiet: *Solothurnische Geschichte*, Band 1
* K.E. Schuppli: *Geschichte der Stadtverfassung von Solothurn*
M

**M** isch dr zwölft Buechschtabe vom klassischen und dr drizäht Buechschtabe vom modärne latinische Alphabet.

S M isch en Konsonant. Es het i tüütsche Teggscht e durchschnittlichi Hüüfigkeit vo 2,53 Prozänt. Dr Buechschtabe ist do drmit de 14.-hüüfigsti im Düütsche.

## Gschicht

Im proto-semitische Alphabet zeigt me de Buechstabe als Wällelinie dar; er schtaht für Wasser. Im phönizische Alphabet isch dadruus de Buechstabe Mem, wo au Wasser bedüütet, worde. Zum en besser chönne schrybe – vo rächts nach linggs – isch di Wällelinie uf dr rächte Syte mit eme Aaschtrich versehe worde. S Mem isch für de Luutwärt [m] gschtande. De Luutwärt vom Buechstabe isch bi allne spötere Übernahme vom Alphabet dur anderi Völcher glych blibe.

S Mem isch i s griächische Alphabet als My übernuu worde. Am Aafang isch es wiä s Mem mit eme Aaschtrich geschribe worde, bis zum klassisch-griächische Alphabet isch denn aber au di linggi Syte nach unne zoge worde. Möglicherwys isch defür de Wächsel vo dr Schrybrichtig uf d form vo linggs nach rächts verantwortlich, doch au en Wächsel vo de Schrybwärchzüg chunt als Ursach i Frag.

I s etruskische Alphabet isch no di früehgriächischi Variante vom Buechschtabe übernuu worden, wo em Mem ähnlich isch. D Latiner hend erscht di etruskischi Variante übernuu.

## Weblink
Remetschwiel

**Remètschwyl** isch dè drittgröschte Ortsdeil vo dè Gmeind Wyylè im Landchrais Waldshuèt z Baddè-Württèbärg. Remètschwyl isch bis zuè dè Gmeindsreform im Johr 1975 e selbschtändigi Gmeind gsi, zuè dèrrè nò Brunnõdèrè ghört hèt. Zu dè ehemòòligè Gmeind Remètschwyl hèt au dè Zinkè *[[Privatbrauerei Waldhaus|Waldhuus]]* ghört.

## Geografy

Remètschwyl lyt im Südschwarzwald i dè Region Hochrhy, 6,9&nbsp;km wescht-nordweschtlich vo Wyylè un obberhalb vo dè Alb. Remètschwyl lyt nördlich vom Gupfè, èm högschtè Buggel vo dè Gmeind Wyylè un ein vo dè Büggele vom Höchèschwander Bärg. S Dorf lyt am Firscht vom Höchèschwander Bärg un wörd am öschtlichè Dorfrand vo dè B 500 tangyrt. Ennèt vo dè B 500 lyt Bannholz, 1,7 nördlich vo Remètschwyl lyt Brunnõdèrè, s Gschpônli vo Remètschwyl. 800 m nördlich vo Remètschwyl lyt d Waldhuus-Brauerei mit èm glychnamigè Zinkè.

## Gschicht
Èrschti Erwäänung findet Remètschwyl urkundlich im Johr 962. 850 Johr lang isch Remètschwyl unter dè Hèrrschaft vom Sankt Bläsy gsi, dè Remètschwyler Meierhof isch zum Grichtssstand für diè ganz Region am *Vorderhaag*, dè Gegend vor èm *Haagwaald*, worrè. Dõmit isch s Remètschwyler Gericht diè letscht Inschtanz vor èm Kammergricht un èm Abt vo Bläsy gsi.
Remètschwyl hèt zum *Vorderhaag* un dè Einig Birndorf ghört, also gègè s Hochrhydal abbè tendyrt.
In geischtlichè Belang isch sit 962 d Pfarrei Waaldkirch für Remètschwyl zuèschtändig gsi.

## Gotteshüser

Im Johr 2002 isch nördlich vum Dorf a dè Strõß gu Brunnõdèrè è Kapellè baut worrè, d St. Forians - Kapellè

## Infraschtruktur

Z Remètschwyl stòt am nördlichè Dorfrand d *Haagwaldhallè*, dirèkt denäbbè stòòt s Füèrweerhuus.

## Vokeersaabindig
Remètschwyl lyt uumittelbar a dè B 500, öppè 800 m südlich vo dè Waldhuus-Brauerei. Gegèübber vo dè Abzwygung a dè B 500, also öschtlich dèvò. lyt dè Wyylemer Ortsdeil Bannholz, wo au d Vobindungsschtrõß uff Wyylè, d K 6551, durrègòt. D K 6551 gòt i diè ander Richtung nördlich uss Remètschwyl usè, macht èn Rank nõch Weschtè un denn gäch i s Loch abbè, um a diè L 154, d Albdalschtrõß, bi dè *Niddermülli* aazschlièßè. Dè Remètschwyler Nõchbòrort Brunnõdèrè lyt a dè K 6552, wo vom Rank èwäg èrscht uff Brunnõdèrè un denn witter a d B 500 gòt.

## Ortsdeil
### Brunnõdèrè
S Dorf Brunnõdèrè lyt 1,5&nbsp;km nordweschtlich vo Remètschwyl. Bis zuè dè Gmeindsreform im Johr 1975 èn Ortsdeil vo Remètschwyl gsi.

### Waldhuus
Dè Zinkè Waldhuus bschtòt nu uss dè Bedrybsgebäude vo Brauerei Waldhuus. D Waldhuus-Brauerei lyt uumittelbar a dè B 500 uff èm Höchèschwander Bärg obbè.

## Weblingg

## Quälle
Club Nacional de Football

Dr **Club Nacional de Football** (spanisch für *Nationale Fuessball Verein*) isch e Sportverein vu Montevideo, wo in dr uruguayische Primera División spiilt. Är isch am 14. Mai 1899 grindet wore dur de Zämmeschluss vum *Uruguay Athletic Club* un *Montevideo Football Club*. Är het dreimol d Copa Libertadores gwunne un dreimol dr Wältpokal, derzue 46 Uruguayische Maischterschafte. Dr Nacional spiilt sini Häimspiil im *Gran Parque Central* (26.500 Sitzplätz).

## Erfolg
* Uruguayische Maischter (49): 1902, 1903, 1912, 1915, 1916, 1917, 1919, 1920, 1922, 1923, 1924, 1933, 1934, 1939, 1940, 1941, 1942, 1943, 1946, 1947, 1950, 1952, 1955, 1956, 1957, 1963, 1966, 1969, 1970, 1971, 1972, 1977, 1980, 1983, 1992, 1998, 2000, 2001, 2002, 2005, 2005/06, 2008/09, 2010/11, 2011/12, 2014/15, 2016, 2019, 2020, 2022
* Klub-Weltpokal (3): 1971, 1980, 1988. 
* Copa Libertadores (3): 1971, 1980, 1988.
* Copa Interamericana (2): 1972, 1989.
* Recopa Sudamericana (1): 1989.

## Bekannti ehmoligi Spiiler
*Luis Suárez
*Diego Godín
*Álvaro Recoba
*Héctor Scarone
*Hugo de León

## Weblink

* Offizielli Website vom Club Nacional de Football
Aitrang

**Aitrang** isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Aitrang leit sidweschtlich vo Kaufbeire an der Kirnach. Vo dr Gmarkung sin 73,8 % Landwirtschaftsfleche, 18,8 % Wald, 6,1 % Sidlungsfleche un 1,3 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Aitrang gheret s Kirchdorf Huttenwang, d Derfer Görwangs, Münzenried, Neuenried, Umwangs, Wolfholz und Wenglingen, d Weiler Binnings und Krähberg, und d Gheft Becherer, Böck, Forster, Glöckler, Hartmann, Hörrmann, Jackel, Moser, Sankt Alban, Sommer, Steigeleböck, Lohbauer und Unger.

## Gschicht
Aitrang isch zum erschte Mol gnennt worda in ere Urkund vom Frankekenig Pippin em Kurza.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 1,5&nbsp;% gleage.

## Religion
89&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 8,1&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Aitrang hot mit dr Gmoande Bidinga, Biessahofa und Ruatshofa a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Aitrang isch dr Michael Hailand.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Aitrang ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.aitrang.de
* 
* 

## Fuaßnota
Baisweil

**Baisbl** (amtlich *Baisweil*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Baisbl leit nordweschtlich vo Kaufbeire am Wörthbach. Vo dr Gmarkung sin 55,5 % Landwirtschaftsfleche, 27,7 % Wald, 12,4 % Sidlungsfleche un 4,4 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Baisbl gheret d Pfarrderfer Baisweil und Lauchdorf und dr Weiler Großried.

## Gschicht
Baisbl isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1130 als *Beizwile*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,2&nbsp;% gleage.

## Religion
95,1&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 3,5&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Baisbl hot mit dr Gmoanda Äggadal und Frieseried a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Baisbl isch dr Stefan Seitz.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Baisbl ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.baisweil.de
* 
* 

## Fuaßnota
Ulrich Ritzel

Dr **Ulrich Ritzel** (* 1940 en Pforzheim) isch a deidschr Journalist und Schriftsteller. 

## Leba
Dr Ulrich Ritzel war als a Kend ond Bua uf dr Schwäbischa Alb ond isch seid 1998 a freir Schriftsteller am Bodasee ond en Laufe.

Dr Ulrich Ritzel hod en Diebenga, Berlin ond Heidelberg Jura schdudiert. Drnoch hod er fir vrschiedene Zeidonga en Mannheim, Kempten, Aichach, Nördlingen, Frankfurt (Frankfurter Rundschau), Friedrichshafen (Schwäbische Zeitung) ond Ulm (leitender Redakteur bei der Südwest Presse) gschrieba. 1980 hodd er da Wächterpreis griagd.

Nach 35 Johr Journalismus – drbei hod er au viele Gerichtsberichd gschrieba – hod er drmid ufghörd. Vo do aa hod er Kriminalroman ond Kriminalerzählungen gschrieba, mo en Bezug zua Blätz ond Persona en Süddeutschland, Berlin, Frankfurt und Mecklenburg-Vorpommern hend.

## Biachr
* *Der Schatten des Schwans*, Roman. Lengwil: Libelle 1999
* *Schwemmholz*, Roman. Lengwil: Libelle 2000; 2002
* *Die schwarzen Ränder der Glut*, Roman. Lengwil: Libelle 2001
* *Der Hund des Propheten*, Roman. Lengwil: Libelle 2003
* *Halders Ruh*, Erzählungen. München 2005
* *Uferwald*, Roman. München: btb 2006
* *Forellenquintett*, Roman. München: btb 2007
* *Beifang*, Roman. München: btb 2009 ISBN 978-3-442-74162-5
* *Schlangenkopf*, Roman. München: btb 2011
* *Trotzkis Narr*, Roman. München: btb 2013
* *Nadjas Katze*, Roman. München: btb 2016

## Breis
* 2001 Deutscher Krimi Preis fir *Schwemmholz*
* 2004 Burgdorfer Krimipreis fir *Der Hund des Propheten*
* 2010 Deutscher Krimi Preis fir *Beifang*.

## Weblink
* ''Ulrich Ritzel'' uf libelle.ch
* ''Ulrich Ritzel'' uf perlentaucher.de
* ''Ulrich Ritzel'' uf randomhouse.de
* Margit Weihrich: ''Der Krimi und das wahre Leben. Gesellschaftskonstruktion im modernen Kriminalroman''. (Rezension über: Stefanie Abt: ''Soziale Enquête im aktuellen Kriminalroman. Am Beispiel von Henning Mankell, Ulrich Ritzel und Pieke Biermann''. Wiesbaden: Deutscher Universitätsverlag 2004.) In: IASL online, 17. Oktober 2005.

## Mo s her isch
Biessenhofen

**Biessahofa** (amtlich *Biessenhofen*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Biessahofa leit sidlich vo Kaufbeire an dr Wertach in dr Neche vom Bachtelsee und vom Bäresee. Vo dr Gmarkung sin 61,6 % Landwirtschaftsfleche, 33,2 % Wald, 4,6 % Sidlungsfleche un 0,7 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Biessahofa gheret d Pfarrderfer Biessenhofen und Ebenhofen, d Kirchderfer Altdorf und Hörmanshofen, dr Weiler Kreen und d Gheft Altmühle, Eberle, Feldwagner, Gennachsäge, Höllenbauer, Kapeller, Lorenzbauer, Marxbauer, Ottilienberg, Schleifer, Thomabauer und Weiß.

## Gschicht
Biessahofa isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 929 als *Villa Buosahoua*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 7&nbsp;% gleage.

## Religion
80,5&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 11,2&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Biessahofa hot mit dr Gmoande Aitrang, Bidinga und Ruatshofa a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Biessahofa isch dr Wolfgang Eurisch.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Biessahofa ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.biessenhofen.de
* 
* 

## Fuaßnota
Buchloe

**Buechla** (amtlich *Buchloe*) isch a Stadt im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Buechla leit im Gennachdal weschtlich vo Landsberg am Lech. Vo dr Gmarkung sin 67,2 % Landwirtschaftsfleche, 11,5 % Wald, 19,8 % Sidlungsfleche un 1,5 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Buechla gheret d gleichnamig Stadt, d Pfarrderfer Honsolgen und Lindenberg, s Kirchdorf Hausen, dr Weiler Schöttenau und d Gheft Koppenhof und Sinkelmühle.

## Gschicht
Buechla isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1150.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,7&nbsp;% gleage.

## Religion
93&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 4,2&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Buechla hot mit em Markt Waul und dr Gmoanda Jinga und Lamerdinge a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Buechla isch dr Josef Schweinberger.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Buechla ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.buchloe.de
* 
* 

## Fuaßnota
Eggenthal

**Äggadal** (amtlich *Eggenthal*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Äggadal leit weschtlich vo Kaufbeire am Wörthbach Vo dr Gmarkung sin 63,5 % Landwirtschaftsfleche, 31,2 % Wald, 4,8 % Sidlungsfleche un 0,6 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Äggadal gheret d Pfarrderfer Eggenthal und Bayersried, d Derfer Romatsried und Stehlings, d Weiler Binkenhofen, Beschaunen, Blumenried, Grub, Mayers, Reichartsried, Schleifmühle, Unter-Webams, Völken, Webams und Wurmannswies und d Gheft Kreuzhof, Lausbihl, Rager, Röhrwang, Schönlings, Sonderhof und Wagner.

## Gschicht
Im Johr 1130 wird zum erschte Mol s Rittergschlecht *Von Eggintale* gnennt.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,6&nbsp;% gleage.

## Religion
91,8&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 5,9&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Äggadal hot mit dr Gmoanda Baisbl und Frieseried a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Äggadal isch dr Harald Polzer.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Äggadal ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.eggenthal.de
* 
* 

## Fuaßnota
Eisenberg (Allgäu)

**Isebeärg** (amtlich *Eisenberg*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Isebeärg leit am Fuaß vom Drachekepfle. Vo dr Gmarkung sin 76,4 % Landwirtschaftsfleche, 15,7 % Wald, 6,6 % Sidlungsfleche un 1,3 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Isebeärg gheret s Pfarrdorf Zell, s Kirchdorf Speide, s Dorf Weizern, d Weiler Baumgarten, Holz, Lieben, Oberdolden, Oberreuten, Osterreuten, Schweinegg, Unterdolden und Unterreuten und d Gheft Gschrift, Hummel, Kögel und Stockach

## Gschicht
Weizern isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1291 *(Dominus Conradus miles de Wizenaeren)*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,6&nbsp;% gleage.

## Religion
90,7&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 6,6&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Isebeärg hot mit dr Gmoanda Hopfrau, Lengawang, Rückholz, Seag und Wald a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Isebeärg isch dr Manfred Kössel.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Isebeärg ghert zum Oschtschwäbisch.

## Literatur
* Albert Guggemos: *Eisenberg im Wandel der Zeit.* Gemeinde Eisenberg, 2006

## Weblink
* 
* www.eisenberg-allgaeu.de
* 
* 

## Fuaßnota
Friesenried

**Frieseried** (amtlich *Friesenried*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Frieseried leit weschtlich vo Kaufbeire am Frieserieder Bach. Vo dr Gmarkung sin 61,6 % Landwirtschaftsfleche, 32,4 % Wald, 5,7 % Sidlungsfleche un 0,4 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Frieseried gheret d Pfarrderfer Frieseried und Blöcktach, s Dorf Salenwang, d Weiler Aschtal, Brandeln, Haid, Röhrwang, Steig und Weite und d Gheft Allersberg, Berghof, Großmederschach, Haslach, Kleinmederschach, Kölberg, Mehl und Weißen.

## Gschicht
Frieseried isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1145 als *Fridrichesriet*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 12&nbsp;% gleage.

## Religion
68,1&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 18,4&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Frieseried hot mit dr Gmoanda Baisbl und Äggadal a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Frieseried isch dr Bernhard Huber.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Frieseried ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.friesenried.de
* 
* 

## Fuaßnota
Füssen

**Fiessa** (amtlich *Füssen*) isch a Stadt im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Fiessa leit am Fuaß vo dr Allgaier Alpe, do wo dr Lech in Forggesee mündet. Uf em Gmaisgebiet sin au dr Hopfesee und dr Weißesea. Vo dr Gmarkung sin 42 % Landwirtschaftsfleche, 25,2 % Wald, 15,8 % Sidlungsfleche un 17 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Fiessa gheret d Stadtdail Bad Faulenbach und Ziegelwies, d Pfarrderfer Hopfen am See und Weißesea, s Kirchdorf Oberkirch, d Derfer Bebele, Benken, Enzensberg, Erkenbollingen, Eschach, Fischerbichl, Moos, Roßmoos, Schwarzenbach, See, Vorderegg und Wiedmar, d Weiler Achmühle, Ehrwang, Heidelsbuch, Hinteregg, Hub, Niederried, Oberdeusch, Oberried, Thal, Vilser, Wies und Wörth und d Gheft Bachthal, Brand, Häusern, Hof, Hubmannsegg, Rohrweiher, Spöttl, Steigmühle und Unterdeusch.

## Gschicht
Fiessa isch zum erschte Mol gnennt worda uf em Grabstui vom Remer Heraclius *praepositus militum fotensium* (Kommandant vo dr Fiessener Truppe). Im remische Staatshandbuach „Notitia dignitatum“ us em 4./5. Johrhundert wird e Militärposchte z *„Foetibus“* bschriba.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 2&nbsp;% gleage.

## Religion
83,8&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 12,2&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Fiessa ghert zua koanere Verwaltungsgmoaschaft. Dr Birgermaischter vo Fiessa isch dr Paul Iacob.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Bilder

Castle_Neuschwanstein.jpg|Schloss Nuischwanstui
Spiegelbild im Forggensee. Stadt Füssen...jpg|Foggesää, Fiessa
FüssenAnsichtAmLech.jpg|Lech, Fiessa
Füssen - Klosterkirche St. Mang2.jpg|St. Mang Basilica


## Dialekt
Dr Dialekt vo Fiessa ghert zum Oschtschwäbisch.

## Bekannte Leit
* Mang vo Fiessa, het im 8. Johrhundert als Eremit bi Fiessa gläbt

## Literatur
* Josef Feistle: *Materialien zur Geschichte der Stadt Füssen*, Füssen 1861.
* Rudibert Ettelt: *Geschichte der Stadt Füssen*, Füssen 1970.
* Rudibert Ettelt: *Geschichte der Stadt Füssen vom ausgehenden 19. Jahrhundert bis zum Jahr 1945*, Füssen 1979.
* Wolfgang Wüst: *Bürger und Räte, Äbte, Pröpste und Vögte in der Residenzstadt Füssen. Städtische Autonomie und stiftsstaatliche Kontrolle im Absolutismus*, in: Reinhold Böhm (Hg.), *1250 Jahre St. Mang in Füssen 750-2000* (Alt-Füssen 1999), S. 104–117.
* Wolfgang Wüst: Artikel *Füssen*, in: Werner Paravicini (Hrsg.): *Höfe und Residenzen im spätmittelalterlichen Reich. Ein dynastisch-topographisches Handbuch*, 2 Teilbde (1: Dynastien und Höfe, 2: Residenzen) (Residenzenforschung 15 I/ 1,2) Ostfildern 2003, Bd. 1, S. 204–205.
* Ingo Seufert: *Kath. Stadtpfarrkirche St. Mang in Füssen*, Lindenberg (Kunstverlag Josef Fink) 2. Aufl. 2011.

## Weblink

* www.stadt-fuessen.de
* 
* 

## Fuaßnota
Bidingen

**Bidinga** (amtlich *Bidingen*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Bidinga leit sideschtlich vo Kaufbeire im Dal vom Hühnerbach. Vo dr Gmarkung sin 63,6 % Landwirtschaftsfleche, 29,6 % Wald, 6 % Sidlungsfleche un 0,8 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Bidinga gheret d Kirchderfer Bernbach, Geislatsried, Ob und Tremmelschwang und d Weiler Geblatsried, Königsried und Weiler, und d Gheft Ambisried, Ebenried, Etzlensberg, Korbsee, Langweid, Mooswirth, Ruderatsried und Zeller.

## Gschicht
Bidinga isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1150 als *Bidigin*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 3,1&nbsp;% gleage.

## Religion
81,8&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 13,7&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Bidinga hot mit dr Gmoande Aitrang, Biessahofa und Ruatshofa a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Bidinga isch dr Franz Martin.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Bidinga ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.bidingen.de
* 
* 

## Fuaßnota
Germaringen

**Obergermaringe** (amtlich *Germaringen*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Obergermaringe leit sibe Kilometer nordeschtlich vo Kaufbeire. Vo dr Gmarkung sin 71,1% Landwirtschaftsfleche, 13,7% Wald, 13,3% Sidlungsfleche un 1,9% sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Obergermaringe gheret d Pfarrderfer Obergermaringe, Untergermaringe und Ketterschwang, dr Weiler Schwäbishofen un s Gheft Georgenberg.

## Gschicht
Obergermaringe isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1295, Untergermaringe 1183.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 2 &nbsp;% gleage.

## Religion
83,8 &nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 12,2 &nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Obergermaringe ghert zua koanere Verwaltungsgmoaschaft. Dr Birgermaischter vo Obergermaringe isch dr Kaspar Rager.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Obergermaringe ghert zum Oschtschwäbisch.

## Literatur
* *Chronik einer Gemeinde: Geschichte und Entwicklung von Obergermaringen, Untergermaringen, Ketterschwang, Schwäbishofen und Riederloh.* Hrsg. von der Gemeinde Germaringen. pro-Literatur-Verlag, Mammendorf 2004

## Weblink
* 
* www.germaringen.de
* 
* 

## Fuaßnota
Görisried

**Gealesried** (amtlich *Görisried*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Gealesried leit am Waldbach eschtlich vom Kempterwald. Vo dr Gmarkung sin 58,5 % Landwirtschaftsfleche, 33,6 % Wald, 5,4 % Sidlungsfleche un 2,5 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Gealesried gheret d Derfer Hasenmahd, Vordersteig und Wildberg, d Weiler Durber, Imnath und Stadels und d Gheft Buchwald, Gunzenreute, Ochsenhof und Wildbergerhof.

## Gschicht
Gealesried isch zum erschte Mol gnennt worda im 12. Johrhundert.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 5,1&nbsp;% gleage.

## Religion
86,5&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 6&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Gealesried hot mit em Markt Thinga und dr Gmoand Kraftisried a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. D Birgermaischtere vo Gealesried isch d Thea Barnsteiner.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Gealesried ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.goerisried.de
* 
* 

## Fuaßnota
Günzach

**Genza** (amtlich *Günzach*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Genza leit sidweschtlich vo Kaufbeire an dr Eschtliche Genz. Vo dr Gmarkung sin 86,2 % Landwirtschaftsfleche, 5,6 % Wald, 6,8 % Sidlungsfleche un 1,3 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Genza gheret d Kirchderfer Genza, Immenthal und Sellthüren, d Derfer Albrechts, Autenried, Mittelberg und Rohr, d Weiler Allgay, Eggenbühl, Rudwarz, Schöllhorn, Stockach und Upratsberg und d Gheft Dillian, Grettler, Grünten, Heimenhalden, Hintersalach, Hirn, Lang, Marxer, Mindel, Ohneberg, Schobermühle, Schübel, Schuster, Steig, Thal und Ziegelhütte.

## Gschicht
Genza Albrechts isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1353 als *Albrechts-Ried*, Autenried 1271 als *Utenried*, Eggenbühl 1368 als *zu Ekkenbuhel*, Immenthal 1394 als *Ymental*, Sellthüren 1451 als *Seltdürren*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 3,1&nbsp;% gleage.

## Religion
86,9&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 8,6&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Genza hot mit em Markt Obergenzburg und dr Gmoand Untrasried a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. D Birgermaischtere vo Genza isch d Wilma Hofer.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Genza ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.guenzach.de
* 
* 

## Fuaßnota
Halblech

**Halblech** isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Halblech leit eschtlich vom Forggesee un weschtlich vom Ettaler Forscht. Vo dr Gmarkung sin 69,5 % Landwirtschaftsfleche, 23,2 % Wald, 7 % Sidlungsfleche un 0,3 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Halblech gheret d Pfarrderfer Bayerniederhofen und Trauchgau, d Kirchderfer Berghof und Buching, d Derfer Eschenberg, Greith, Ried, Stockingen und Unterreithen, d Weiler Birnbaum, Herdweg, Jans, Kniebis, Küchele, Lachen, Oberreithen, Ostern, Pfefferbichl, Schober, See und Thal und d Gheft Ach-Mühle Bruckschmid, Häringen, Hafenfeld, Hegratsried, Helfenwang, Schlöglmühle, Schwaighof, Serra, Zwieselried und Zwingen, dezua d Alpe und Berghitte Bleick-Hütte, Firstberg-Hütte, Grübels-Hütte, Gumpen-Hütte, Hirschwang-Hütte, Hirten-Hütte, Kenzen-Haus, Kenzen-Jagd-Haus, Klügerl-Hütte, Krottenstein-Hütte, Reiselsberg-Haus, Wasserscheid-Hütte und Weit-Alp.

## Gschicht
D Gmoanda Buching un Trauchgau hend sich am 1. Jänner 1976 zur »Halblech« zammagschlossa. Buching isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1275 als *Buchengau*, Trauchgau im 13. Jh. als *Druchgo*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 2,4&nbsp;% gleage.

## Religion
87,7&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 8,2&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Halblech ghert zua koanere Verwaltungsgmoaschaft. Dr Birgermaischter vo Halblech isch dr Johann Gschwill.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Halblech ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.halblech.de
* 
* 

## Fuaßnota
Hopferau

**Hopfrau** (amtlich *Hopferau*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Hopfrau leit am Hopfesee rund 10 km vo dr Stadt Fiessa. Vo dr Gmarkung sin 48,5 % Landwirtschaftsfleche, 44,1 % Wald, 6,8 % Sidlungsfleche un 0,6 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Hopfrau gheret d Derfer Heimen, Hopferried, Schraden und Wiedemen, d Weiler Brandegg, Buchen, Dornach, Gunzenberg, Hafenegg, Haslach, Hinterberg, Hopferwald, Lehern, Oberdill, Reinertshof und Unterdill und d Gheft Bach, Benzen, Riederwies und Urbenthal.

## Gschicht
S Schloss z Hopferau isch im Johr 1468 vom Ritter Sigmund-Friedrich vo Freyberg-Eisenberg baut worda.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 1,3&nbsp;% gleage.

## Religion
89,5&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 7,5&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Hopfrau hot mit dr Gmoanda Isebeärg, Lengawang, Rückholz, Seag und Wald a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Hopfrau isch dr Gregor Bayrhof.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Hopfrau ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.hopferau.de
* 
* 

## Fuaßnota
Kaltental

**Kaltetal** (amtlich *Kaltental*) isch a Markt im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Kaltetal leit eschtlich vo Kaufbeire. Vo dr Gmarkung sin 64 % Landwirtschaftsfleche, 29,1 % Wald, 6,2 % Sidlungsfleche un 0,6 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Kaltetal gheret d Pfarrderfer Aufkirch und Frankenhofen, s Kirchdorf Helmishofen und d Weiler Eldratshofen, Gerbishofen und Hof.

## Gschicht
Kaltetal isch zum1. April 1971 entstanda durch dr Zammeschluss vo dr Gmoanda Aufkirch, Blonhofen un Frankenhofen. Aufkirch isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1287, Blonhofen um 1150 als *Pluwenhofen*, Helmishofen 1180, Altensberg no 1100 als *Altichsberg*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,7&nbsp;% gleage.

## Religion
91,1&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 5,5&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Kaltetal hot mit dr Gmoanda Oberoaschtdorf, Stettwang, Wässdorf und Zell a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Kaltetal isch dr Manfred Hauser.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Kaltetal ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.markt-kaltental.de
* 
* 

## Fuaßnota
Irsee

**Ischa** (amtlich *Irsee*) isch a Markt im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Ischa leit nordweschtlich vo Kaufbeire am Ischer Bach. Vo dr Gmarkung sin 72,4 % Landwirtschaftsfleche, 17,8 % Wald, 8,5 % Sidlungsfleche un 1,2 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Ischa gheret s Dorf Oggenried, d Weiler Eiberg und Wielen, und d Gheft Bickenried und Haslach.

## Gschicht
Um 980 wird zum erschte Mol d Herre vo Ursin gnennt. S Kloschter Ischa isch 1182 grindet worda.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,6&nbsp;% gleage.

## Religion
82&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 12,7&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Ischa hot mit dr Gmoanda Pforze und Riada a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Ischa isch dr Andreas Lieb.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Ischa ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.irsee.de
* 
* 

## Fuaßnota
Jengen

**Jinga** (amtlich *Jengen*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Jinga leit sidlich vo Buchloe an dr Gennach. Vo dr Gmarkung sin 68,2 % Landwirtschaftsfleche, 24 % Wald, 7,5 % Sidlungsfleche un 0,4 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Jinga gheret d Pfarrderfer Jengen, Beckstetten, Eurishofen und Weicht, d Kirchderfer Ummenhofen und Weinhausen und dr Weiler Koneberg.

## Gschicht
Jinga isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1150 *Giengen*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,7&nbsp;% gleage.

## Religion
91,8&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 5,3&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Jinga hot mit dr Stadt Buechla, em Markt Waul und dr Gmoand Lamerdinge a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Jinga isch dr Franz Hauck.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Jinga ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.jengen.de
* 
* 

## Fuaßnota
Kraftisried

**Kraftesried** (amtlich *Kraftisried*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Kraftesried leit an dr B12 weschtlich vo Marktoberdorf. Vo dr Gmarkung sin 80,3 % Landwirtschaftsfleche, 10,8 % Wald, 7,7 % Sidlungsfleche un 1,2 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Kraftesried gheret s Dorf Schweinlang und d Weiler Berleberg, Raiggers und Westerried.

## Gschicht
Kraftesried isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1357.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,3&nbsp;% gleage.

## Religion
92,2&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 6,4&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Kraftesried hot mit em Markt Thinga und dr Gmoand Gealesried a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Kraftesried isch dr Michael Abel.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Kraftesried ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.kraftisried.com
* 
* 

## Fuaßnota
Lengenwang

**Lengawang** (amtlich *Lengenwang*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Lengawang leit sidlich vo Marktoberdorf. Vo dr Gmarkung sin 60,4 % Landwirtschaftsfleche, 26 % Wald, 11,1 % Sidlungsfleche un 2,4 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Lengawang gheret s gleichnamig Pfarrdorf, d Derfer Albisried, Außerlengenwang, Bichel, Enisried, Hennenschwang, Reuthe und Ried und d Weiler Aleuthen, Frödenberg, Luttenried, Pflaubaumen, Sigratsbold und Weg.

## Gschicht
Lengawang isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1386 als *Lengewank*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 1,1&nbsp;% gleage.

## Religion
94,7&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 4&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Lengawang hot mit dr Gmoanda Isebeärg, Hopfrau, Rückholz, Seag und Wald a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Lengawang isch dr Josef Keller.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Lengawang ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.lengenwang.de
* 
* 

## Fuaßnota
Lamerdingen

**Lamerdinga** (amtlich *Lamerdingen*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Lamerdinga leit an dr Staatsstroß 2035 an dr Gennach. Vo dr Gmarkung sin 68,7 % Landwirtschaftsfleche, 14,6 % Wald, 13 % Sidlungsfleche un 3,6 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Lamerdinga gheret d Pfarrderfer Lamerdinga, Dillishausen, Großkitzighofen und Kleinkitzighofen und d Gheft Eschenlohemühle und Nassenwang.

## Gschicht
D Pfarrkirch St. Martin wird zum erschte Mol gnennt im Johr 1067.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 2,3&nbsp;% gleage.

## Religion
91,1&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 4,5&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Lamerdinga hot mit dr Stadt Buechla, em Markt Waul und dr Gmoand Jinga a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Lamerdinga isch dr Konrad Schulze.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Lamerdinga ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.lamerdingen.de
* 
* 

## Fuaßnota
Mauerstetten

**Murstett** (amtlich *Mauerstetten*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Murstett leit rund vier Kilometer eschtlich vo Kaufbeire. Vo dr Gmarkung sin 56 % Landwirtschaftsfleche, 33,9 % Wald, 7,8 % Sidlungsfleche un 2,3 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Murstett gheret d Pfarrderfer Mauerstetten und Frankenried, s Dorf Hausen, d Sidlung Steinholz und s Gheft Moos-Haus.

## Gschicht
Murstett isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 919.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,8&nbsp;% gleage.

## Religion
82,1&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 12,9&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Murstett ghert zua koanere Verwaltungsgmoaschaft. Dr Birgermaischter vo Murstett isch dr Armin Holderried.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Murstett ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.mauerstetten.de
* 
* 

## Fuaßnota
Lechbruck am See

**Lech** (amtlich *Lechbruck am See*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Lech leit am Lechsee. Vo dr Gmarkung sin 77 % Landwirtschaftsfleche, 16,1 % Wald, 6 % Sidlungsfleche un 1 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Lech gheret s Pfarrdorf Lech, s Dorf Helmenstein und d Weiler Dieswag, Klausmen, Leibenberg, Leithen, Reuthen und Wagegg.

## Gschicht
Lech isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1316 als *ze Lech*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 4&nbsp;% gleage.

## Religion
80,4&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 14,8&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Lech ghert zua koanere Verwaltungsgmoaschaft. Dr Birgermaischter vo Lech isch dr Werner Moll.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Lech ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.gemeinde.lechbruck.de
* 
* 

## Fuaßnota
Nesselwang

**Nesselwang** isch a Markt im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Nesselwang leit uf rund 900 m Heche am Fuaß vo Alpspitz (1575 m iber NN) un Edelsberg (1630 m) in dr Neche vo dr obere Wertach. Vo dr Gmarkung sin 69,4 % Landwirtschaftsfleche, 22 % Wald, 8,1 % Sidlungsfleche un 0,5 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Nesselwang gheret d Derfer Attlesee, Bayerstetten, Schwend, Hertingen, Lachen, Niederhöfen, Reichenbach, Rindegg, Schneidbach, Thal und Wank, d Weiler Hammerschmiede, Hörich, Schicken und Voglen und d Gheft Untermühle und Widdumhof, derzua d Alpe und Berghitte Bayerstettner-Alp, Lachner-Hütte, Reichenbach-Hütte und Stellenbichl-Hütte.

## Gschicht
D Nesselburg isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1302.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 4,4&nbsp;% gleage.

## Religion
83,7&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 10,7&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Nesselwang ghert zua koanere Verwaltungsgmoaschaft. Dr Birgermaischter vo Nesselwang isch dr Franz Erhart.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Nesselwang ghert zum Oschtschwäbisch.

## Literatur
* Wilhelm Liebhart (Hrsg.): *Nesselwang. Ein historischer Markt im Allgäu.*. Thorbecke, Sigmaringen 1990, ISBN 3-7995-4126-8.

## Weblink
* 
* https://web.archive.org/web/20160923151555/http://nesselwang-buergerservice.de/
* 
* 

## Fuaßnota
Oberostendorf

**Oberoaschtdorf** (amtlich *Oberostendorf*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Oberoaschtdorf leit nordeschtlich vo Kaufbeire am Hühnerbach. Vo dr Gmarkung sin 68,5 % Landwirtschaftsfleche, 24,7 % Wald, 6,3 % Sidlungsfleche un 0,5 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Oberoaschtdorf gheret d Pfarrderfer Oberoaschtdorf, Gutenberg und Lengenfeld, s Kirchdorf Unteroaschtdorf und d Gheft Berghof und Krämoos.

## Gschicht
Oberoaschtdorf isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 890 als *Ostrindorf*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,9&nbsp;% gleage.

## Religion
92,3&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 4,5&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Oberoaschtdorf hot mit em Markt Kaltetal und dr Gmoanda Stettwang, Wässdorf und Zell a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Oberoaschtdorf isch dr Helmut Holzheu.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Oberoaschtdorf ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.oberostendorf.de
* 
* 

## Fuaßnota
Osterzell

**Zell** (amtlich *Osterzell*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Zell leit eschtlich vo Kauifbeuren am Hühnerbach Vo dr Gmarkung sin 63,5 % Landwirtschaftsfleche, 24,1 % Wald, 9,6 % Sidlungsfleche un 2,9 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Zell gheret d Derfer Zell, Ödwang und Stocken und d Gheft Feldschuster und Salabeuren.

## Gschicht
Scho in dr Mitte vom 8. Johrhundert hend Mench vom Reichskloschter Marienzelle z Stöttwang do a Kloschterzella grindet.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,3&nbsp;% gleage.

## Religion
91,2&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 5,9&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Zell hot mit em Markt Kaltetal und dr Gmoanda Oberoaschtdorf, Stettwang und Wässdorf a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Zell isch dr Johann Strohhacker.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Zell ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.osterzell.de
* 
* 

## Fuaßnota
Pforzen

**Pforza** (amtlich *Pforzen*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Pforza leit nerdlich vo Kaufbeire an dr Wertach. Vo dr Gmarkung sin 36,1 % Landwirtschaftsfleche, 53 % Wald, 6,4 % Sidlungsfleche un 4,5 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Pforza gheret d Pfarrderfer Pforza und Ingenried und d Derfer Hammerschmiede, Irpisdorf und Leinau.

## Gschicht
Pforza isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 897 als *Forzheim*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 1,9&nbsp;% gleage.

## Religion
84,7&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 11,3&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Pforza hot mit em Markt Ischa und dr Gmoand Riada a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Pforza isch dr Herbert Hofer.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Pforza ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.pforzen.de
* 
* 

## Fuaßnota
Rettenbach am Auerberg

**Reatebach** (amtlich *Rettenbach am Auerberg*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Reatebach leit eschtlich vo Marktoberdorf. Vo dr Gmarkung sin 60,2 % Landwirtschaftsfleche, 15,2 % Wald, 18,9 % Sidlungsfleche un 5,7 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Reatebach gheret s gleichnamig Kirchdorf, s Dorf Frankenau, d Weiler Oberlöchers und Unterlöchers und d Gheft Beim Rupprechter, Birkenberg, Höllbauer und Weichberg.

## Gschicht
Reatebach isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1167 als *Roden am Bach*.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 0,5&nbsp;% gleage.

## Religion
95&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 4,3&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Reatebach hot mit dr Gmoand Stötta a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Reatebach isch dr Reiner Friedl.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Reatebach ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.rettenbach-am-auerberg.de
* 
* 

## Fuaßnota
Klaus Wanninger

**Klaus Wanninger**, frieahr au **Klaus Christian Wanninger** (* 1. März 1953 en Karlsruhe, Baden-Württemberg), isch es Pseudonym vo m a schwäbischa Schriftsteller, dem seine Kriminalromaa moischdens en seiner Gegend schbielad. R läbd en dr Gegend vo Stuegert.

## Leba
Wanninger hod an dr Universität Heidelberg evangelische Theologie ond Geographie schdudierd. R isch Studienrat ond schaffd als Religionslehrer an ama Gymnasium en Backnang. Jeds Johr seid 1972 isch r ogfähr 100 000 km mid dr Eisebaa en ganz Europa ondrwegs.

### Thema
Klaus Wanninger schreibd Romaa, Sachbüachr, Reiseführer ond Zeidongsardikl. Sei Pseudonym hod r agnomma, will, wia n r moind, d Jonge ned mid dr Weld vo de Kriminalromaa rommacha sottet – dia sei negativ, moind r. Dodrom mag r sein Nama ned drmid zsemmabrenga – r isch jo Lehrer.

Wanninger isch oinr vo dene Krimiautora mo Romaa mid ama örtlicha Bezug schreibad, wia Manfred Bomm, Manfred Eichhorn, Ulrich Ritzel, Volker Klüpfel odr Michael Kobr.

Seine Stammleser lebad in Baden-Württemberg, wo d Romaa au schbielad.

## Werk <small>(Auswahl)</small>
Die erfolgreichsten Veröffentlichungen von Wanninger sind seine *Schwaben*-Krimis mit den beiden Protagonisten Katrin Neundorf und Steffen Braig vom LKA Stuttgart.

### Schwoba-Reihe
* *Schwaben-Rache*.  KBV, Hamm 2000, ISBN 3-934638-49-X
* *Schwaben-Messe*.  KBV, Hamm 2001, ISBN 3-934638-52-X
* *Schwaben-Hass*.  KBV, Hamm 2001, ISBN 3-934638-97-X
* *Schwaben-Wut*.  KBV, Hamm 2002, ISBN 3-934638-87-2
* *Schwaben-Angst*.  KBV, Hamm 2002, ISBN 3-934638-87-2
* *Schwaben-Zorn*.  KBV, Hamm 2003, ISBN 3-937001-31-X
* *Schwaben-Wahn*.  KBV, Hamm 2004, ISBN 3-937001-40-9
* *Schwaben-Gier*.  KBV, Hamm 2005, ISBN 3-937001-60-3
* *Schwaben-Sumpf*.  KBV, Hamm 2006, ISBN 3-937001-83-2
* *Schwaben-Herbst*.  KBV, Hamm 2007, ISBN 3-940077-20-8
* *Schwaben-Engel*.  KBV, Hamm 2008, ISBN 3-940077-39-9
* *Schwaben-Ehre*.  KBV, Hillesheim 2009, ISBN 978-3-940077-70-7
* *Schwaben-Sommer*.  KBV, Hillesheim 2010, ISBN 978-3-940077-92-9 
* *Schwaben-Filz*.  KBV, Hillesheim 2011, ISBN 978-3-942446-31-0
* *Schwaben-Liebe*. KBV, Hillesheim 2012, ISBN 978-3-942446-71-6
* *Schwaben-Freunde*. KBV, Hillesheim 2013, ISBN 978-3-942446-98-3
* *Schwaben-Finsternis*. KBV, Hillesheim 2014, ISBN 978-3-954411-85-6

### Sonschdige Romaa ond Erzählonga
* *Ottilie und Hermine: ein heiterer Roman aus dem Schwäbischen*. Salzer, Heilbronn 1986, ISBN 3-898082-55-5
* *Berta und ihr Fahrrad*. 1987, ISBN 3-7936-0587-6
* *Hilfe, ich suche eine Frau*. 1991, ISBN 3-7936-0304-0

### Sachbüachr
* *Predigt für Ronald Reagan*. 1984, ISBN 3-88458-074-4
* *Wie’s früher war*. 1986, ISBN 3-7936-0281-8

## Auszeichnonga
* 1985 'Buch des Monats', Deutsche Akademie für Kinder- und Jugendliteratur (Das Inter-Rail-Reisebuch)

## Weblinks
* Klaus Christian Wanninger em „Autoraverzoichnis“ vo dr Literarische Gsellschaft Karlsruhe
Rieden (bei Kaufbeuren)

**Riada** (amtlich *Rieden*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Riada leit nerdlich vo Kaufbeire eschtlich vom Schlingener See. Vo dr Gmarkung sin 64,5 % Landwirtschaftsfleche, 27 % Wald, 8 % Sidlungsfleche un 0,5 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Riada gheret d Pfarrderfer Riada und Zellerberg und s Gheft Büschl.

## Gschicht
Riada isch zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1242.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 8,9&nbsp;% gleage.

## Religion
78,4&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 13,3&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Riada hot mit em Markt Ischa und dr Gmoand Pforze a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. D Birgermaischtere vo Riada isch d Inge Weiß.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Riada ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.rieden-zellerberg.de
* 
* 

## Fuaßnota
Rieden am Forggensee

**Riada am Forggasee** (amtlich *Rieden am Forggensee*) isch a Gmoand im Landkrais Oschtallgai in Bayern.

## Geografi
Riada leit am Forggesee, eme Stausee vom Lech. Vo dr Gmarkung sin 57,5 % Landwirtschaftsfleche, 33,8 % Wald, 5,2 % Sidlungsfleche un 3,5 % sunschtige Fleche.

## Gmoandsdail
Zua Riada am Forggasee gheret s gleichnamig Pfarrdorf, d Derfer Dietringen und Osterreinen und d Gheft Dürracker, Sankt Urban und Schönenried.

## Gschicht
Riada am Forggasee hot zum Hochstift Augschburg ghert un isch mit dr Säkularisation vom Hochstift 1803 zum Kurfirschtetum Bayern komma.

## Eiwohner

Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 3,1&nbsp;% gleage.

## Religion
79&nbsp;% vo dr Eiwohner sind im Johr 1987 remisch-katholisch gwesa, 15,4&nbsp;% evangelisch.

## Verwaltung
Riada am Forggasee hot mit dr Gmoand Rossopte a Verwaltungsgmoaschaft vereibart. Dr Birgermaischter vo Riada am Forggasee isch dr Maximilian Streif.

### Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986: 

## Dialekt
Dr Dialekt vo Riada am Forggasee ghert zum Oschtschwäbisch.

## Weblink
* 
* www.rieden.de
* 
* 

## Fuaßnota