1975

|}
## Was isch bassiert?
Anne 1975 chunnt dr Widerstand gege s blant Atomchraftwärch Wyhl zum Hegschtpunkt. Am 27. Jänner haltet Verwaltungsgricht Friburg e Sitzung z Brisach ab go di erscht Dailgnähmigung z briefe. Am Prozäss sin drei Richter un 45 gladene Sachverständigi derby, Chläger sin d Gmaine Ändinge, Forche, Lohr, Saschbe, Schwanaü, Wisswiil un e baar Privatlyt. Am 17. Februar fange d Böuarbeten aa, am 18. Februar stelle si Mannen un Fraue mit ihre Chinder vor d Böumaschine un bringe die eso zum Stillstand. Mit Hundstapfle un Wasserwärfer ruumt d Bolizei dr Blatz am 20. Februar zum erschte Mol. Noch ere Demonschtration am 23. Februar mit 28.000 Dailnämmer bsetze d Atomchraftgeger dr Blatz zum zwaite Mol, des Mol duurt d Bsetzig nyyn Monet. S Frindschaftshüs wird böue un d Volkshochschuel Wyhler Wald grindet. S Verwaltigsgricht Friburg verfiegt schließlig am 21. Merz, ass d Böuarbete mien vorlaifig yygstellt wäre, was am 14. Oktober 1975 vum Verwaltigsgrichtshof Bade-Wirttebärg z Manne noch eme Yyspruch vu dr Landesregierig unter em Ministerbresidänt Hans Filbinger aber wider ufghobe wird. D Landesregierig verzichtet uf d Ruumig vum Blatz un erklert si berait zue Verhandlige. Im Novämber verleen d Burgerinitiative dr Böublatz. 

* 1. Jänner: Dr Pierre Graber wird Bundespresidänt vu dr Schwyz.
* 28. Jänner bis 2. Februar: 10. Soledurner Filmdäg
* 30. Jänner bis 7. Februar: 5. Europäischs Managemänt-Simposium z Tafaas, Schwyz
* 13. bis 23. Merz: 45. Gämfer Auto-Salon
* 17. April: Di Rote Khmer unter em Pol-Pot marschiere z Phnom Penh yy. Mit ihre Machtibernahm z Kambodscha fangt e Genozid aa, wu bis zum Sturz vum Pol-Pot-Regime am 7. Jänner 1979 no Schetzige bis zue 2 Millione Mänsche um s Läbe cheme.
* 20. April: Kommunalwahle z Bade-Wirttebärg
* 30. April: Mit dr Eroberig vu Sài Gòn dur di Nordvietnamesisch Volksarmee chunnt dr Vietnamchrieg zum Änd.
* 6. bis 11. Mai: 29. Tour de Romandie
* 12. bis 20. Juni: 39. Tour de Suisse
* 13. bis 15. Juni: 16. Eidgnössisch Jodlerfäscht z Aarau
* 18. bis 23. Juni: Art Basel
* 25. Juni: Mosambik wird unabhängig vu Portugal.
* 27. Juni bis 8. Juli: 25. Internationali Filmfeschtspiil Berlin
* 3. bis 20. Juli: 9. Montreux Jazz Festival
* 5. Juli: Kap Verde verchindet d Unabhängigkait vu Portugal.
* 6. Juli: D Komore wäre unabhängig vu Frankrych.
* 12. Juli: São Tomé un Príncipe wäre unabhängig vu Portugal.
* 12. Juli: Im sidbadische Ruescht wird dr Europa-Park, hite dr grescht Freizytpark z Dytschland, ufgmacht.
* 17. Juli bis 18. Augschte: 30. Breagazer Feschtspiil
* 26. Augschte bis 11. Septämber: 34. Internationali Filmfeschtspiil vu Venedig
* 16. Septämber: S UN-Treihandgebiet Papua-Neiginea, wu vu Auschtralie verwaltet wird, wird unabhängig.
* 30. Septämber: Dr Charles Kowal un d Elizabeth Roemer entdecke dr Themisto, e Mond vum Jupiter.
* 9. bis 19. Oktober: 33. OLMA, Schweizer Messe für Land- und Milchwirtschaft
* 10. Oktober: Papua-Neiginea wird Mitglid bi dr Verainte Natione.
* 26. Oktober: Nationalrots- un Ständerotswahle in dr Schwyz
* 6. Novämber: *Griene Marsch*: 350.000 Mänsche folgen em Ufruef vum marokkanische Chenig Hassan II. un bsetze d Koloni Weschtsahara, wu vu Spanie ufgee woren isch.
* 10. Novämber: Mit ihre Resolution 3379 bschließt d UN-Generalversammlig, dass Zionismus e Form vu Rassismus un Rassediskriminierig sei. Am 16. Dezämber 1991 wird die Resolution wider zruckgnuu.
* 11. Novämber: Angola wird unabhängig vu Portugal.
* 15. bis 17. Novämber: G6-Gipfel z Rambouillet, Frankrych
* 22. Novämber: Zwee Däg noch em Dod vum Franco wird dr Juan Carlos zum Chenig vu Spanie proklamiert, was in dr Folg zum Ibergang vum Franquismus zur Demokraty fiert.
* 25. Novämber: Suriname wird unabhängig vu dr Niderlande.
* 29. Novämber: Im Brief an dr Paul Allen brucht dr Bill Gates zum erschte Mol dr Name «Microsoft».
* 7. Dezämber: Nyyn Däg no dr Unabhängigkaiterklerig vu Oschttimor bsetze Druppe vu Indinesie s Biet.

## uf d Wält chuu
* 11. Jänner: Matteo Renzi, italienische Bolitiker
* 11. Jänner: Timbuktu, schwedische Rapper un Reggaemusiker
* 12. Jänner: Alexander Bonde, dytsche Bolitiker
* 19. Februar: Andrea Lindlohr, dytschi Bolitikeri
* 1. Merz: Akrobatik, US-amerikanische Rapper
* 25. Merz: Sabine Timoteo, Schwyzer Schauspileri
* 28. April: Federica Diémoz, italienischi Sprochwisseschaftleri
* 29. April: Gustav, Schwyzer Musiker
* 7. Mai: Michael Kretschmer, dytsche Bolitiker
* 10. Mai: Martin Hannes Graf, Schwyzer Germanischt
* 13. Mai: Andreas Jung, dytsche Bolitiker
* 24. Mai: Fabienne Hadorn, Schwyzer Schauspileri, Sängeri un Dänzeri
* 1. Juni: Frauke Petry, dytschi Bolitikeri
* 4. Juni: Angelina Jolie, US-amerikanischi Schauspiileri
* 7. Juni: Cornelia Boesch, Schwyzer Färnsehschurnalischti
* 19. Juni: Kafi Freitag, Schwyzer Bloggeri
* 23. Juni: Mona Vetsch, Schwyzer Moderatori
* 30. Juni: Kirsten Lehnig, dytschi Bolitikeri
* 6. Juli: 50 Cent, US-amerikanische Rapper
* 7. Juli: Nina Hoss, dytschi Schauspileri
* 23. Juli: Didier Lemaire, franzesische Bolitiker
* 26. Juli: Liz Truss, britischi Bolitikeri
* 18. Augschte: Stephanie Gossger, dytschi Schauspileri
* 27. Septämber: Isabelle Körner, dytschi Färnsehjournalischti
* 17. Novämber: Raphael Golta, Schwyzer Bolitker
* 17. Novämber: Martin O., Schwyzer Musiker
* 14. Dezämber: Stefanie Grob, Schwyzer Spoken Word-Literatin
* 30. Dezämber: Scott Chipperfield, australisch-schwyzerische Fueßballspiler

; Datum nit bekannt
* Ginny Andersen, neiseeländischi Bolitikeri
* Fanny Bräuning, Schwyzer Dokumäntarfilmeri

## gstorbe
* 12. Jänner: Albert Adolf Zehntner, Schwyzer Moler
* 31. Jänner: Traugott Vogel, Schwyzer Schriftsteller
* 3. Februar: Umm Kulthum, ägyptischi Sängeri un Musikeri
* 21. Februar: Jean Georges Baer, Schwyzer Naturforscher
* 5. April: Chiang Kai-Shek, chinesische Bolitker
* 9. April: Karl Pümpin, Schwyzer Buur un Moler
* 14. April: Karl Sättele, dytsche Haimetautor
* 22. Mai: Eugene Black, US-amerikanische Bolitiker
* 24. Mai: Sophie Tschorn, dytsche Journalischti un Autori vu Sachliteratur
* 16. Juni: Felix Hoffmann, Schwyzer Chinschtler
* 28. Juni: Karl Gerok, dytsche Komponischt un Musikpedagog
* 2. Augschte Ruth Blum, Schwiizer Lehreri
* 20. Novämber: Francisco Franco, spanische General un Diktator
* 7. Dezämber: Thornton Wilder, amerikanische Schriftsteller

;Datum nit bekannt
* August Benz, dytsche Haimetdichter

## Rund um di alemannische Dialäkt
* 1. bis 3. Mai: 5. Arbeitstagung alemannischer Dialektologen: «Beiträge zur Semantik». Bezau, Vorarlberg
* 11. Juni: *Mundartdichter lesen aus ihren Werken*, Biberach an der Riß
* 6./7. Septämber: „Alemannisches Wochenende“ z Fryburg
* 30. Septämber: *Mundartdichter lesen aus ihren Werken*, Böblingen
* 24. Oktober: *Mundartdichter lesen aus ihren Werken*, Heilbronn am Neckar
* 26. Novämber: *Mundartdichter lesen aus ihren Werken*, Ludwigsburg
* Z Fryburg wird dr „Alemannische Gesprächskreis“ grindet.
* André Weckmann: *Schang d’sunn schint schun lang.* Association Jean-Baptiste Weckerlin, Strasbourg

## Weblink