Aeschenvorstadt

D **Äschevorstadt** isch e wichdigi Verbindigsstrooss im Baasler Vorstedtkwardier. Si verbindet dr Äscheblatz mit dr Freie Strooss. D Dramlinie 3, 8, 10, 11, 14 und 15 vo dr BVB faare dur d Strooss. D Äschevorstadt isch s Zentrum vom Basler Bankekwardier.

## Gschicht

D Äschevorstadt het iire Naame vom erste Äschedoor überchoo, wo am oberen Ändi vo dr Freie Stross gstande isch und isch emol, wie dr Naame säit, e Vorstadt dusse vor dr Stadtmuure gsi. S Äschedoor, wo spööter as s innere Äschedoor oder dr Äscheschwibbooge bekannt gsi isch, isch 1261 in ere Urkunde as "Eschemarthor" vorchoo, mä nimmt aa noch em Naame vo öbberem, wo dört gwoont het, villicht eme Doorwärter, und nid noch em Dorf Aesch im Birsdaal. 

Im 14. Joorhundert het mä denn die üsseri Stadtmuure baut und us dr Vorstadt isch e Stadtkwardier worde. Für zum d Äschevorstadt z verwalte, isch d Vorstadtgsellschaft zum Rupf gründet worde, wo 1374 zum erste Mol urkundlig beläit isch. Zu iire Ufgoobe häi usser dr Wach au d Füürweer und d Ufsicht über d Stroosse und Brünne ghöört. Vom Ändi vom 16. Joorhundert aa het si au as en Art Friidens- und Bolizeigricht für Schmää- und Schlaaghändel fungiert.

S Gebiet vo dr Äschevorstadt het no lang e ländlige Charakter ghaa, mit Matte, Äcker und Rääbe, und no im spoote 19. Joorhundert het s dört non e chli Landwirtschaft gee, vor allem Ställ für Ross und Vee. E baar Wääg häi zer Vorstadt ghöört, s Brunn-, s Hirsch- und s Stärnegässli und au d Elisabethestrooss, wo im "ze Spittelschüre" s Spiddaal und s Barfüesserkloster Friidhööf gha häi.

Über d Hauptstrooss vo dr Vorstadt, won e Abschnitt von ere antike Armeestrooss gsi isch und schliesslig dr Naame vo dr Äschevorstadt übernoo het, isch dr ganzi Verkeer zum Äschedoor uuse über d Birsbrugg zum Hauestäi und witer gange. Dorum het s dört vil Gwärb gee, wo mit Handel und Verkeer z due gha häi: Bäizer, Schmiid, Kröömer, Wagner und Fuerlüt. Dr Gasthoof «Stärne», wo hüte «Zum Goldige Stärne» häisst und 1973/74 ins Dalbeloch züüglet worde isch, isch scho us dr Middi vom 14. Joorhundert bekannt. Anderi Bäize si dr «Hirze» gsi, wo 1501 die äidgenössische Gsandte bewirtet het, wo zum Bundesschwur uf Baasel cho sin, dr «Bäre», wo 1901 abbroche worde isch zum dört dr «Baslerhof», äins vo de erste Geböid us Iise-Beton z Baasel z baue und non e baar anderi.

D Barzälle dr Äschevorstadt nooch si mäistens schmaal und dief gsi. An dr Strooss si d Woonhüüser gstande, zwäi bis drei Stöck hooch. Hindenooche si d Wärkhööf und Ställ gsi.

Im 18. Joorhundert si denn au gröösseri Aawääse baut worde, dr «Goldig Löi» und s «Huus zum Raab» und im 19. Joorhundert s «Zum Baradiis». D Fassade vom «Goldige Löi» cha mä sit 1965 in dr Dalbe go bschaue und dr «Raab» und s «Baradiis» nääbedraa existiere hüte no.

En anders gschichtligs Bauwärk, won emol in dr Äschevorstadt gstanden isch, isch dr Affebrunne, wo uf en Andreasblatz züüglet worden isch. Dr Jakobsbrunne vor em «Glock», wo scho 1390 erwäänt worde isch, stoot sit 1953 an dr Hermann Kinkelin-Strooss vor em hütige Kirschgarte Gümnasium.

Im 19. Joorhundert het sich d Äschevorstadt afo verändere. 1841 isch dr Schwibbooge abgrisse worde und 1861 s Aeschedoor, wo mä nume 14 Joor vorhäär no renowiert het. An si Blatz isch dr Aescheblatz cho, wo bis hüte äine vo de wichdigste Verkeersknootepünkt in dr Stadt isch.

## Geböid
E baar Geböid an dr Äschevorstadt si dänggmolgschützt, drunder s klassizistische Woonhuus «Zem Baradiis» an dr Nummere 13 und s «Huus zem Raab» nääbedraa.

Datei:Haus Zum Raben - Aeschenvorstadt 15 Basel.jpg|S Huus zum Raab an dr Äschevorstadt 15
Datei:Bankhaus UBS AG.jpg|S Geböid vo dr UBS an dr Äschevorstadt 1, wo s Konzärnarchiv von em as nazionals Kulturguet gältet.

## Fuessnoote