Markus Manfred Jung

Dr **Markus Manfred Jung** (* 5. Oktober 1954 z Zäll im Wisedal) isch e dytsche Dialäktdichter un Schriftsteller. Dr Jung isch hit dr bekanntescht un erfolgryychscht läbig alemannisch Dialäktautor z Sidbade.

## Läbe
Dr Markus Manfred Jung isch z Lörrach in dr Haagenerstroß un speter im Obermattweg z Stette bi Lörrach ufgwagse. Syy Vater, Gerhard Jung, isch Oberamtmann bi dr Boscht gsi un derzue e bekannte Schwarzwälder Dialäktdichter, syy Mueter, Klara geb. Wuchner, Huusfrau. Dr Markus Manfred Jung het zwei Gschwischter, e eltere Brueder, Karlheinz Jung, un e jingeri Schweschter, Sabine verh. Ging, e Musiklehreri. S Abitur het er anne 1974 am Hebel-Gymnasium Lörrach gmacht un derno Skandinavischtik, Germanischtik, Filosofii un Sport z Fryybeg un z Oslo studiert. Dr Markus Manfred Jung het im Johr 1990 d Marion geb. Frischmuth ghyrote, wu zwe Sihn in d Eh mitbrocht het, Yann (* 1980) un Manuel (* 1984). Ändi 2006 hän si sich scheide loo. Us däre Eh stammt e Dochter, Laura Sophia. Anne 2010 het er d Moleri Bettina Bohn (* 1954) ghyrote. Hite läbt dr Jung mit Frau un Dochter z Hohenegg im Chleine Wiisedal. Bis 2018 het er as Studiediräkter un Fachabteiligsleiter Dytsch un Sport am Theodor-Heuss-Gymnasium z Schopfe unterrichtet. 

## Dr alemannisch Dichter
Anne 1976 isch dr Markus Manfred Jung zem erschte Mol as alemanische Dialäktdichter ufdrätte. Mit dr Verzellig "Chötzerig" het er dr 1. Pryys bim Wettbewärb aktion junge mundart vum Regierigspräsidium Sidbade, Fryybeg gwunne. Im Johr 1986 isch derno syy erschti sälbschtändigi Vereffetlichung erschine, dr Gedichtband *rägesuur*, in dr edition Isele

Mit em Dichter Thomas Burth het er 1989 d Internationale Mund-Art Literatur-Werkstatt Schopfheim grindet, wun er 2009 zum 21. Mol gleitet het. 

1995 hän dr Wendelinus Wurth (Verleger), dr Markus Manfred Jung (Lektor) un dr Franz Handschuh (Grafiker) dr Drey-Verlag z Guetach grindet. Die drei häbn si gchännt vu dr regionale Kulturzytschrift *D’Deyflsgiger*, wu si in dr 1980er Johr zäme mitgmacht ghaa hän. Fir syy Programm het dr Drey-Verlag am 18. Jänner 2007 z Charlsrueh "Landespreis für literarisch ambitionierte Kleinverlage" iberchuu, wu mit 12 500 € dotiert isch.

Unter em Namme *Wunderfitz vom Wald* het dr Jung ab 1995 all zwo Wuche di alemannisch Kolumne *Lueginsland* in dr Badische Zytig gschribe. Wu die Kolumne anne 1997 hätt sotte yygstellt wäre, het s e Proteschtwälle dodergege gee, aagfiert vum Kaiserstieler Dialäkautor Harald Noth. Di Badisch Zytig het die Kolumne derno furtgfiert, sogar all Wuche syterhär. Vier Autore hän sich aafangs abwägslet: dr Markus Manfred Jung, dr Harald Noth, dr Philipp Brucker un dr Martin Schley. Ab 2000 het dr Wendelinus Wurth dr Brucker abglest un anne 2007 isch d Ulrike Derndinger di fimft Autori wore. As Noofolger vum Noth schrybt syt aafangs 2017 d Friedel Scheer-Nahor mit, un wu dr Schley 2019 ufghert het, sin d Beate Ruf un dr Martin Wangler derzue chuu.

Syt 2006 isch dr Jung Bresidänt vum Internationale Dialektinschtitut (IDI).

Im Johr 2019 isch er «Burgschreiber zu Laufenburg» gsi.

In syre Laudatio uf dr Jung bi dr Verleihig vu dr *[[Johann-Peter-Hebel-Gedenkplakette]]* vu dr Stadt Huuse het dr Volker Habermaier iber dr Jung gsait:

## Theaterstuck
* *Erlkönig- Der König von Erl*. Uruffierig: 14. Oktober 1995, Theodor-Heuss Gymnasium Schopfe. Reschyy: Wolfgang Dreiser. Musik: Markus Götz 
* *Rotteck-Ring*. Uruffierig: 9. Juli 1999 im Stadttheater Fryybeg. Reschii: Udo Feger. 
* *Verena Enderlin*. Uruffierig: 8. Juli 2001, Klausenhof Herrischried. Reschii: Günther Weber.
* *Salpetererhans*. Uruffierig 10. Juli 2004, Klausenhof Herrischried. Reschii: Günther Weber.
* *Mut der Verzweiflung - Erna Döbele*. Uruffierig: 20. Juli 2009, Klausenhof Herrischried. Reschii: Günther Weber.

## Wärch
* *rägesuur*, edition Isele, Eggingen 1986.
* *halbwertsziit*. Waldkircher Verlag, Waldkirch 1989
* *hexenoodle*, Waldkircher Verlag, Waldkirch 1993
* *E himmlischi Unterhaltig*, Drey-Verlag, Gutach 1995
* *zämme läse*, Drey-Verlag, Gutach 1999
* *verruckt kommod*, Drey-Verlag-Gutach 2001
* *am gääche rank*, Drey-Verlag, Gutach 2004
* *verfranslet diini flügel*, Drey-Verlag, Gutach 2008
* *gopaloni*, Drey-Verlag, Gutach 2012 (111 Glosse und Satire us de Badische Zeitung unterem Stichwort Lueginsland)
* *Schluchten von Licht*, Drey-Verlag, Gutach 2015
* *Angekommen in Laufenburg.* Drey-Verlag, Gutach 2020
* *Wenn i e Rebschtock wär.* Drey-Verlag, Gutach 2020
* *Nebelgischt. Vom Aufbrechen und Ankommen.* Bucher, Hohenems 2021
* *Vom Glück des Findens. 33 Pilzgeschichten in alemannischer und standarddeutscher Version mit 33 Pilzfotos von freundlichen Menschen.* Drey-Verlag, Gutach 2022. ISBN 978-3-948482-06-0

;zweisprochigi Biecher
* *durch lange Schatten- prin Umbre lungi* Gedichtband (dytsch – rumänisch). Ins Rumänisch iberdrait vum Mircea Vaida-Voevod V-V Press, Cluj Napoca 2002
* *Parole come l'erba* (alemannisch- italienisch). In s Italiänisch iberdrait vum Giovanni Nadiani, Verlag Mobydick, Faenza 2004

;Ibersetzunge
* *D Häslischuel*, Edition Tintenfaß, Neckarsteinach, 2012
* *De alemannischi Max un Moritz*, Neckarsteinach, 2014

;CD
* *Ikarus*, www.fuehre.de, CD mit Vertonige vu 22 Gedicht vum Jung dur dr Liedermacher Uli Führe. 2006
* *splitter spiegel sproch*, drei CD mit Gedichter us segs Gedichtbänd vum Jung, mit verschiidene Zwischemusike un Vertonige vum Uli Führe.  

;Herspil
* *Hecker-Rotteck oder Revolution contra Evolution*. Hörspiel. SWR Freiburg 2002

; as Rusgeber
* *[[D Hailiecher|D Hailiecher. Alemannische Anthologie. Junge Mundart]]*, Anthologii. Morstadt, Kehl 1987
* *[[weleweg selleweg]]*, Anthologii, Drey-Verlag, Gutach 1996 (zämme mit em Wendelinus Wurth un em Hanspeter Wieland) 
* *i mag di mog di mig di*, Alemannische Liebesgedichte, Drey-Verlag, Gutach, 2009 (zämme mit em Wendelinus Wurth un em Hanspeter Wieland) 

; Sunschtigi Biecher
* *Norwegen*, Text-Bildband Photograph: Erich Spiegelhalter, Text: Markus Manfred jung. Herderverlag, Freiburg 1992
* *75 Jahre Leichtathletik-Bezirk Oberrhein 1923-1998*, das von Markus Manfred Jung und Clemens Fabrizio verfasst worden war. Drey-Verlag, Gutach 1998
* *80 Jahre Leichtathletik-Bezirk Oberrhein*. Zämme mit em Clemens Fabrizio un em Raimund Huber. Drey-Verlag, Gutach 2003

## Uuszeichnige
* 1976: 1. Pryys bim Wettbewärb aktion junge mundart vum Regierigspräsidium Sidbade, Fryybeg
* 1981: Pryys vum Land Bade-Wirttebärg
* 1985 1. Pryys *[[Jungi Mundart 84|Junge Mundart]]*
* 1989: Sonderpryys fir di bescht Dialäktgschicht bim Erzählwettbewärb *[[Der Oberrheinische Rollwagen]]*
* 1993: Mundartwettbewärb vu dr "Nathan-Katz-Gesellschaft", Elsass.
* 1998: *Dr. Alfred Gruber-Preis* (1. Ferderpryys) bim Wettbewärb *Lyrikpreis von Meran* 
* 1999: *Werkstipendium der Kulturdepartements Basel-Stadt und Basel-Landschaft*
* 1999: Titel "Gedicht des Monats" vu dr *Gesellschaft für zeitgenössische Lyrik*, Leipzig
* 1999: 1. Pryys bim *Landeslyrikwettbewerb im Kreis Waldshut*
* 2001: *Lucian-Blaga-Poesie Pryys* z Klausenburg/ Cluj Napoca, Rumänien fir D Gedicht, wu vum Mircea Vaida-Voevod in s Rumänisch ibersetzt wore sin.
* 2001: Arbetsstipendium vum "Förderkreis deutscher Schriftsteller in Baden-Württemberg". 
* 2004: Ibersetzigsstipendium vum *Förderkreis deutscher Schriftsteller in Baden-Württemberg*
* 2007: *Jahrespreis der deutschen Schallplattenkritik* in dr Kategorii "Grenzgänge der Musik" (zämme mit em Uli Führe)
* 2009: *[[Hebelbund Lörrach#Hebeldankträger|Hebeldank]]* vum *Hebelbund Lörrach*
* 2013: *[[Johann-Peter-Hebel-Gedenkplakette]]* vu dr Stadt Huuse i. W.
* 2019: *Burgschreiber zu Laufenburg*
* 2021: Lohrer Murre, 2. Pryys in dr Kategori Prosa
* 2022: Gerlinger Lyrikpryys

## Weblink
*  
* D Websyte vum Markus Manfred Jung
* dr Markus Manfred Jung uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft
* Porträt vum Markus Manfred Jung uf YouTube: Wurzeln & Triebe, MundArt, Augenblick
* Volker Habermaier: Markus Manfred Jung - Eine Einführung, 8. Dezember 2013
* Künstlerinnen & Künstler uf dr Websyte vum Projäkt „Mundart in der Schule“
* Unsere Autoren uf dr Websyte vu dr Freilichtbühne Klausenhof
* d Kolumne Lueginsland bi dr Badische Zytig
* dr Markus Manfred Jung uf dr Websyte vum IDI
* Wer spricht das schönste Alemannisch 7: Ufnahm vum Markus Manfred Jung
* Markus Manfred Jung uf frsw.de
* Markus Manfred Jung entdeckt sich selbst im Netz (Badische Zeitung, 01.09.2009)
* Auszeichnung für Markus Manfred Jung (Badische Zeitung, 17.05.2009) 
* 21. Internationale Mund-Art-Literatur-Werkstatt z Schopfe Werkstattarbeit und Lesungen (Badische Zeitung, 01.04.2009)
* dr Markus Manfred Jung uf em Wiesentäler Alemannenweg

## Fuessnoote