Ruth Gattiker

D **Ruth Ida Gattiker** (* 22. Mai 1923 z Zür; † 24. Juuli 2021 uf Tafaas) isch e Schwyzer Aneschtesischti gsii. Si isch aini vu dr eerschte Brofässerne fir Mediziin an dr Uniwersiteet Züri gsii.

## Lääbe
D Ruth Gattiker isch di elter vu zwoo Deechtere vum Ingenieur Paul Gattiker (1881–1961) un dr Bertha Gattiker-Frischknecht (1888–1975) gsii un isch z Oerlike am Rand vu dr Stadt Züri ufgwagse. Wel dr Vater dergeege gsii isch, ass si uf s Gimnaasium gangen isch, het si d Handelsschuel vu dr Heechere Deechterschuel vu dr Stadt Züri absolwiert un het 1943 d Handelsmatura abglait. Derno het si duuregsetzt, ass si mit eme Zuesatzjoor an ere Privaatschuel e kantonaali Matura het chenne mache. Si het welle Dokteri gee, aber dr Vater isch dergeege gsii. Au het ere dooderzue di Aidgnessisch Matura gfäält. Anne 1944 hetr si aafange Mathematik studiere an dr Uniwersiteet Züri. Wel si aber alne het welle Dokteri wääre, het si no fimf Joor no häälige di Aidgnessisch Matura gmacht un het si fir Mediziin immatrikuliert. Dr Vater het doodruf sy Wiiderstand ufgee.

Ab 1946 het si Mediziin studiert. Anne 1951 isch si fir ai Semeschter an dr Sorbonne z Paris gsii. 1952 het si s Aidgnessisch mediziinisch Staatsexaame z Züri gmacht un 1953 an dr Uniwersiteet Lausanne promowiert, wu si bis 1955 as wisseschaftlgi Mitarbaiteri gschafft het. Derno isch si an s Chrankehuus vu dr Schwyzerische Bfläägerneschuel Züri as Assischtänzdokteri fir Chirurgy gwägslet. Wel ere di deertig Schefdokteri fir Chirurgy Marie Lüscher – doodmool di ainzig Schefdokteri in dr Schwyz –, het si dr Wunsch ufgee, Chirurgi z gee. Si isch dervu uusgange, ass si as Frau nume gringi Ufstiigsschangse in dr mannedomoinierte Chirurgy het, un het het si derno us doodmool no nei Fach Aneschtesiology kunzäntriert.

Anne 1956 isch si an s Kantoonsspital Züri as Assischtänzdokteri fir Aneschtesy gwägslet, 1960 isch si Ooberdokteri woore. 1961 isch dr schweedisch Häärzchirurg Åke Senning Laiter vu dr Chirurgische Klinik A vum Kantoonsspital Züri woore un d Ruth Gattiker aini vu syne ängschte Mitarbaiter*ne. Si het si in häärzchirurgischer Aneschtesy spezialisiert un dr Senning het iri akadeemisch Karrieere gfeerderet. 1963/1964 het si an dr Mayo Clinic z Rochester (Minnesota) bim John Webster Kirklin gschafft. 1969 isch si bi dr eerschte Schwyzer Häärztransplantazioon mit derbyy gsii, wu dr Åke Senning duuregfiert het. Im nämlige Joor het si iri Habilitazioonsschrift *Anästhesie in der Herzchirurgie* yygee. D Ruth Gattiker isch e Pionieri in irem Fachbiet gsii, s Buech isch zum Standardwäärch woore. 

Anne 1976 isch si Laitendi Dokteri woore un Titulaarbrofässeri an dr Uniwersiteet Züri. Si isch dodermit aini vu dr eerschte Brofässerne an dr Mediziinische Fakulteet gsii un zäme mit dr Augedokteri Anne-Catherine Martenet di eerscht, wu us dr kliinisch Praxis chuu isch un e akadeemischi Karrieere gmacht het. Anne 1986 isch d Ruth Gattiker pänsioniert woore. Vu 1995 bis 2006 het si no Musikwisseschafte un Filosofy an dr Uniwersiteet Züri studiert. Mit ire voormoolige Voorgsetzte, dr Chirurgi Marie Lüscher, isch si, bis zue dääre Dood 1991, 36 Joor lang liiert bliibe. Si isch im Juuli 2021 im Alter vu 98 Joor uf Tafaas gstoorbe.

## Eerige
* 2006: Eeremitgliid vu dr Schwyzerische Gsellschaft fir Aneschtesiology un Reanimazioon (SGAR). 
* Anne 2018 het d SAMW dr Stern-Gattiker-Bryys in s Lääbe gruefe, gnännt no dr Lina Stern, dr eerschte Brofässeri fir Mediziin an dr Uniwersiteet Gämf, un no dr Ruth Gattiker. Mit däm Bryys wääre wyybligi Voorbilder in dr akadeemische Mediziin uuszaichnet.

## Literatur
* Denise Schmid: *Ruth Gattiker. Pionierin der Herzanästhesie.* Hier und Jetzt, Baden 2016, ISBN 978-3-03919-409-4.

## Weblink
* Urs Bühler: *[https://www.nzz.ch/amp/zuerich/aktuell/die-medizinische-karriere-der-ruth-gattiker-wissensdurst-reiner-wein-und-eine-klare-linie-ld.115526 Wissensdurst, Willenskraft und ein paar Gläser Wein].* In: *Neue Zürcher Zeitung*, 8. Septämber 2016
* *[https://www.srf.ch/play/tv/redirect/detail/14e1c97d-731a-42bf-898d-39a36b020620&station=69e8ac16-4327-4af4-b873-fd5cd6e895a7 Ruth Gattiker zu Gast bei Kurt Aeschbacher],* SRF, 13. Oktoober 2016.
* *[https://www.srf.ch/audio/menschen-und-horizonte/ruth-gattiker-pionierin-der-anaesthesie?id=11075041 Ruth Gattiker – Pionierin der Anästhesie],* SRF, 2. April 2017
* *[https://uzhalumni.ch/news/177307 Ruth Gattiker: eine der ersten Medizin Professorinnen].* uf dr Websyte vu dr Alumni vu dr Uniwersiteet Züri, 14. Mai 2015.
* 

## Fueßnote