Romulus Augustulus

Dr **Romulus Augustulus** (äigentlig *Romulus Augustus*; * um 460; † noch 476) isch dr letschti Kaiser vom Weströmische Riich gsi, wo z Italie gherrscht het. Dr letscht weströmisch Kaiser, wo vo Ostrom anerkennt worde isch, isch aber si Voorgänger, dr Julius Nepos gsi.

## Lääbe

Si Vater, dr ''magister militum per Italiam'' Orestes, het dr Romulus am 31. Oktober vom Joor 475 vo de Drubbe zum Kaiser lo usrüefe. Si offiziell Naame und Ditel uf de Münze, wo für en brägt worde si, isch gsi: D(ominus) N(oster) ROMVLVS A(V)GVSTVS P(ius) F(elix) AVG(ustus) = *Unsere Heer Romulus Augustus, dr Frommi, Glückligi, Erhaabeni*. S erste „Augustus“ isch do si Naame und s zwäite si Ditel. Wil er so jung und ooni Bedütig gsi isch, het em die politischi Opposizioon dr Spottname „Augustulus“ („s Kaiserli“) und „Momyllus“ („dr chliini Schandfläcke“) gee.

Dr Romulus isch nume e Marionette in de Händ vo sim Vater Orestes gsi. Dr Julius Nepos, wo vor im dr weströmisch Kaiser gsi isch, isch churz bevor dr Romulus zum Kaiser usgrüeft worden isch, us Rom uf Dalmazie verbannt worde, het aber au im Exil mee Iifluss ghaa as dr Orestes oder dr Romulus, wil er immer no vom oströmische Kaiser offiziell anerkennt worde isch.

Dr Undergang vom weströmische Riich isch dr Abschluss von ere Krise gsi, wo schoi Joorzäänt vorhär agfange het. germanischi Völker si us em Oste vo Öiropa vor de Hunne uf römischs Gebiet gflüchdet in ere Völkerverschiebig, wo män ere d Völkerwanderig säit und wo 375 aagfange het. D Römer häi nüme d Chraft gha, die Völker abzweere uns si häi schliesslig äigeni Riich chönne errichde. D Hunne si e Bedroig bliibe und häi s römische Riich sälber aagriffe. Dorum häi d Römer sich mit de Germane abgfunde und häi sä in iiri Armee ufgnoo. Eso si si mee und mee vo iire germanische Söldner abhängig worde. 

Vor allem Westrom isch im Lauf vom 5. Joorhundert immer mee e Staat worde, wo vo sine Generääl, sig es römischi oder „barbarischi“, beherrscht worde isch, und die die zivili Verwaltig und dr Kaiser häi kuum no reali Macht ghaa. Wo dr General Orestes si Putsch usgfüert het, häi die germanische *[[Foederaten|foederati]]* Land z Italie verlangt. Dr Orestes het nit welle und denn isch am 23. August 476 en offeni Rebellioon usbroche. Dr Orestes isch fümf Dääg spööter gschlaage worde und umchoo. Dr Aafüerer vo de Rebelle isch dr hoochi Offizier Odoaker gsi, dr Soon vom Edekon, wo im Dienst vom Hunneköönig Attila gstande isch. Dr Odoaker sälber het scho under em Ricimer dient. Er het dr Romulus abgsetzt und iin us Ravenna uf e Landguet bi Neapel (*castellum Lucullanum*) verbannt. Denn het er d Kaiserinsignie uf Ostrom gschickt mit dr Bemerkig, mä bruuchi z Italie käi äigene *[[Augustus (Titel)|Augustus]]* me, sondern wurd sich em Kaiser z Konstantinopel understelle. Wil s weströmische Kaiserdum nüme esistiert het, isch dr Romulus – im Gegesatz zu früenere gstürzte Kaiser – käi Gfoor me gsi. Mä het en in Rue glo und iim e jöörligi Pangsioon vo 6'000 ''solidi'' gee. Wenn er denn gstorbe isch, wäiss mä nit. Dr Cassiodor brichtet in sine *Variae* über e Schänkig vom Theoderich em Groosse an e Romulus (zwüsche 507 und 510); es isch aber nid klar, ob es sich drbii um dr Romulus Augustulus ghandlet het.

## S Ändi vo Westrom

Noch dr Absetzig vom Romulus het sich dr Odoaker vo sin vor allem germanische Soldate zum Köönig vo Italie (lat: *rex Italiae*) lo usrüefe und dr oströmisch Kaiser Zenon het en zerst *de facto* as Regänt anerkennt. Dr Julius Nepos, wo dr Zenon immer no offiziell as Kaiser vom Weste aagluegt het, het vo Dalmazie us immer no Iifluss uf s Riich usgüebt. Won er im Joor 480 ermordet worde isch, het niemer em Odoaker d Herrschaft über Italie chönne stritig mache. Erst 488 isch s zum Bruch mit em Zenon choo.

D Absetzig 476 het dr Undergang vom Römische Riich im Weste besiiglet, wie s dr Marcellinus Comes 40&nbsp;Joor spööter gsäit het, aber es isch nit s Ändi vo dr Antike gsi, wie s in dr eltere Forschig vilmol definiert worden isch. Hützudaag nimmt mä as Datum eender dr Dood vom Justinian 565, dr Iifall vo de Langobarde z Italie 568 oder dr Aafang vo dr islamische Expansioon 632. S Römische Riich het witerhin existiert, was au im Weste akzeptiert worde isch. Im Odoaker sini Abgsandte häi noch em dem Gschichtsschriiber Malchus vo Philadelphia em Kaiser z Byzanz usdrücklig gsäit, ass dr *Augustus* im Oste gnüeg sig für s ganze Riich. Dr Odoaker het s nit für nötig ghalte, e Herrscher vo sine Gnaade iizsetze, wi s sini Vorgänger, bsundrigs dr Ricimer, no gmacht häi, sondern het s Amt vom Westkaiser faktisch abgschafft. Er het äifach d Insignie vom weströmische Kaiserdums (d *ornamenta palatii*) uf Konstantinopel gschickt. Eso het er dr Romulus au chönne lo lääbe. 

476 isch dorum s Datum vom Ändi vom weströmische Kaiserdum, öb s aber au s Ändi vo Westrom gsi isch, isch umstritte. S oströmische (byzantinischi) Riich hingeege het d Krise vo dr Völkerwanderig überläbt und isch erst e Joorduusig spööter mit der Eroberig vo Konstantinopel dur d Osmane 1453 undergange.

## Rezepzioon

Dr letschti Kaiser vo Rom isch dr Hauptaktöör in dr „ungeschichtlichen historischen“ Komödie *[[Romulus der Große]]* vom Friedrich Dürrenmatt. Dr Valerio Massimo Manfredi het im Romulus Augustulus d Roman *L’ultima legione* gwidmet, wo im Joor 2007 under em Ditel The Last Legion verfilmt worde isch.

## Liddratuur
* Philip Grierson, Melinda Mays: *Catalogue of late Roman coins in the Dumbarton Oaks Collection and in the Whittemore Collection. From Arcadius and Honorius to the Accession of Anastasius.* Washington 1992, ISBN 0-88402-193-9.
* Dirk Henning: *Periclitans res Publica. Kaisertum und Eliten in der Krise des Weströmischen Reiches 454/5–493.* Stuttgart 1999.
* Adrian Murdoch: *The Last Roman. Romulus Augustulus and the Decline of the West*. Sutton, Stroud 2006, ISBN 0-7509-4474-9, (populärwissenschaftliche Darstellung).
* 
* Marinus Antony Wes: *Das Ende des Kaisertums im Westen des Römischen Reichs*. Staatsdrukkerij, Den Haag 1967, (*Archeologische studïen van het Nederlands Historisch Instituut te Rome* 2, ), (Zugleich: Leiden, Univ., Diss., 1967).

## Weblingg

* 

## Fuessnoote