Bahnhof Immendingen

Dè **Baanhof Immèdingè** isch èn Ysèbaanchnotè, wo als Drènnungsbaanhof uusgfüürt isch. Im Immèdinger Baanhof drôffèd sich zwei Baanstreggè, d Schwarzwaldbaan, wo zèrscht vo Offèbürg gu Konschdanz übber Immèdingè gangè isch, un d Donaudalbaan, wo vo Eschingè gu Ulm gòt. D Donaudalbaan isch èrscht spôter baut worrè un bruucht vo Eschingè bis Immèdingè d Trassè vo dè Schwarzwaldbaan mit. Èrscht z Immèdingè zwygt d Donaudalbaan ab un gòt übber Mööringè bis zum Duttlinger Baanhof, wa abber è gränzübberschrittendi Baan zwǜschè m Baddè un Württèbärg gsi isch. Ußerdèm isch Immèdingè Uusgangspungt für d Züüg uff dè Aitrachdalbaan, wo im ehemòligè weschtlichè Nõchbòrbaanhof Hintschingè vo dè Schwarzwaldbaan abzwygè duèt. D Aitrachdalbaan gòt vo Hintschingè übber dè Bhf. Zollhuus-Blummbärg gu Waldshuèt a dè Hochrhybaan. Dè Abschnitt vom Hintschinger Abzwyg bis Zollhuus wörd sit 2004 (Stilllegung Personèvokeer 1967) als Deil vom Ringzug-Konzèpt widder regelmäßig im Personèvokeer bediènt. Bis zum Bau vo dè Vobindungskurvè Duttlingè–Hattingè im Johr 1934 hèn d Züüg uff dè Gäubaan z Immèdingè Chopfmachè müèsè.

## Gschichtè
Am 15. Juni 1868 hèt diè Baddischi Staatsysèbaan dè Abschnitt vo dè Schwarzwaldbaan zwǜschè Ängè im Hegau un Eschingè uff dè Baar eröffnèt. Immendingè lyt im Obberè Donaudal un a dè Oschtflankè vom Baadnerland un hèt mit dè Schwarzwaldbaan èn Ysèbaanzuègang chriègt. Drei Johr spôter hèn diè Schwôbischi Staatsbaan diè 9,7 km langi Streggi Duttlingè – Immendingè am 26. Juli 1870 ygweiht. Sèlli Streggi im Obberè Donaudal isch letschte Stugg vo dè schwôbischè Obberè Neggarbaan, dõdemit hét s è durchgängigi Vobindung vo Immendingè sowoll übber Eschingè un Offèbürg gu Karlsruè wiè au übber Tübingè gu Stuègètt gää. Immendingè isch Bedrybswèchselbaanhof zwǜschè Baddè un Württèbärg worrè. Èrscht 1873 hèt Baddè dè letscht Abschnitt vo dè Schwarzwaldbaan vo Hausach übber d Baar gu Eschingè fèrtig un d Schwarzwaldbaan durchgängig gmacht. Zuèsätzlichi Bedütung hèt d Donaudalbaan gu Sigmaringè un Ulm chriègt, wo am 26. November 1890 vollschtändig in Bedryb gangè isch, nõchdèm si vom Duttlinger Baanhof uus mit Immèdingè un Eschingè am Aafang vo dè Donau vobundè worrè isch. Dè untere Abachnitt vo dè Donaudalbaan isch 1873 vo Ulm bis Sigmaringè fèrtig gsi. Dè Staatsvodraag übber dè Bau vo dè Donaudalbaan übber schwôbisches un baddisches Gebièt hèn Baddè un Württèbärg schu am 22. Mai 1875 abgschlossè. D Württèbärger hèn dè Bedryb vo dè Donaudalbaan übbernõ, wo uff Höchi vo Stättè unterhalb vo Duttlingè schu mòl un spôter nòmmòl vo Mööringè bis Immèdingè übber baddisches Territorium volaufè duèt. Als vorletschti Streggi vom Baanchnotè Immèdingè isch è baar Mönèt vor dè Donaudalbaan am 20. Mai 1890 diè Strategischi Umgehungsbahn in Bedryb gangè, wo im obberhalb vo Immèdingè glègènè Hintschinger Baanhof vo dé Schwarzwaldbaan abzwygt. Diè zivilè Züüg uff èm öschtlichè Abschnitt vo dè Umgehungsbaan, dè *Aitrachdalbaan*, sin i dè Regèl bis/vo Immèdingè gfüürt worrè. Diè milidäarischè Züüg sin allerdings übber Immèdingè vo/bis Ulm gfüürt worrè. Sit 1890 isch dè Baanhof Immèdingè zämmè mit Eschingè ein vo dè wichtigschtè Ysèbaachnotèpüngt zwǜschè Offèbürg un Konschdanz gsi. Züüg zwǜschè Stuègètt un Züri hèn dõ müèsè Chopfmachè, ußerdèmm isch Immèdingè èn Gränzbaanhof a dè baddisch-württèbärgischè Gränz gsi. Dè Baanhof Immèdingè hèt zwei Lokbaanhööf vo dè Württèbärgischè und dè Baddischè Staatsysèbaan ghaa.

A dè Fungtion vom Baanhof hèt sich znägscht au nüt gänderèt, nõchdèmm dè Übbergang vo dè beidè Länderbaanè a diè Dütschi Rychsbaan anno 1920 vollzogè worrè isch. Èrscht d Hattinger Vobindungskurvè, diè dirèkti Vobindung zwǜschè Duttlingè un Singè in Gschtalt von èrè eingleisigè, 8,2 Kilometer langè Streggi vo Duttlingè nõch Hattingè (Baden), wo am 15. Mai 1934 in Bedryb gangè isch, hèt d Bedütung vom Baanchnotè Immèdingè dütlich gschmälèrèt. D D-Züüg zwǜschè Stuègètt un Züri umgän sit dèmm Immèdingè uff dè Vobindungskurvè. Dè Lokbaanhof Immèdingè, wo zum Baanbedrybswärch Singè ghört hèt hèt dõdemit ebbèfalls a Bedütung volorè, au wenn er wôrend èm Zweitè Wältchrièg temporär zum Baanbedrybswärch hochgschtuft worrè isch.

Dè Ysèbaachnotèpungt hèt übber Johrzeente s wǜrtschaftliche Rügggròt vo dè Gmeind Immèdingè bildèt un hèt für dè wǜrtschaftliche Uffschwung vo dè Gmeind wesèntlichi Impüls gää. D Arbètsblätz hèn sich uff dè Baanhof, d Baanmeischterei un uff uuswärtigi Diènschtschtellè vodeilt. Als Högschtschtand hèt sich dè Aadeil vo dè Ysèbaaner mit irè Famillièaaghörigè yschlièßlich dè Rentner un Pensionär uff fascht 50 % vo dè gsamtè Woonbevölkerung vo Immèdingè uègschruubt.

Im Johr 2003 isch dè Gleisabschnitt zwǜschè Immèdingè un Fridingè i s Ringzug-Konzèpt integryrt worrè. Sit 2004 stòt z Immendingè südweschtlich vom Baanhof è Bedrybswärchschtatt vo dè Hoèzollerischè Landesbaan AG (HzL), wo d Ringzüüg unterhaaltè wörrèd un Uusbildungsunterricht für neui Lokfüürer stattfindè duèt. Dè Standort vom HzL-Bw hèt sich auch durch d Inbedrybnaam vo dè generalsanyrtè Aitrachdalbaan im glychè Johr ergää, wo au i s Ringzugkonzèpt uffgnõ worrè isch. Im Johr 2014 hét diè Dütsch Baan s Immèdinger EG voschteigèrè lõ. Sit dört isch s EG in Privatbsitz, wèm-mò von èm Diènschtruum im Èrdgschoß absièt.

## Aalaagè
Urschprünglich hèt sich bim Baanhof è baddisches Maschinnèhuus mit Uffenthaltsruum, Drèèschiibè, Kollèkran un Lager gää. Ußerdèmm isch è schwôbisches Vowaltungs- un Maschinnèhuus, ebbèfalls mit handbedrybèner Drèèschiibè, vorhandè gsi. Im Johr 1926 isch è elegtrischi Drèèschiibè a dè Gemarkigsgränz mit Zimmèrè inschtallyrt worrè, dõdemit hèn diè beidè aaltè Hand-Drèèschiibè ußer Bedryb gnõ wörrè chönnè. Dè Bau von èm neuè Lokdeport a dÈ Stell vom 1937/38 abbrochènè Lokschuppè hèt sich bis zum Chriègsjohr 1941/42 vozögerèt. Diè gröscht Hallè mit sibbè Yfaartè am weschtlichè Chopf vom Baanhof isch zämmè mit eim Übbernachtungsbau für s Faarpersonal un dè notwendigè Aalaagè uff èm Bann vo Zimmèrè baut worrè. Vo 1946 bis 1953 hèt d Lokhallè als Bedrybswagèwärch diènt.

Für dè Bedryb vom Ringzug hèt dèm sin Bedryber, d HzL, z Immèdingè è Baanbedrybswärch mit èm Huufè neuè Arbètsblätz baut worrè, in dèm inzwǜschè auch d Seehäsle-Züüg vo dè Streggi Radolfzèll–Stockach gwartet wörrèd.

## Vokeer
Es bschtôn Dirèktvobindungè unter anderem bis nõch Ulm, Konschdanz, Karlsruè un Neuschtadt.

### Fèrnvokeer
Dè Baanhof Immèdingè isch mit èm Intercity-Zugpärle „Boddèsee“ mit Zyl Emdè sowiè Konschdanz a s Fèrnvokeersnetz vo dè Dütschè Baan AG (DB) aabundè. Bsunders intensyv wörd sèll Aagebot i dè Summermonèt bruucht, um diè touristischè Regionè Schwarzwald un Boddèsee per Schinnè z erreichè. S IC-Zugpärle „Schwarzwald“ vo Hamburg gu Konschdanz isch im Dezembèr 2014 wègè zuè gringer Passagyrfrequènz ygschtellt worrè.

### Regionalvokeer
Züüg vo dè Schwarzwaldbaan haltèd dõ stündlich je Richtung.

### Busvokeer
Dè Immèdinger Busbaanhof isch a dè Baanhof aagliderèt un hèt vyr Busschteig, a wellèm d Buslinniè 45, 46, 47 un 48 haaltè düèn un dè Baanhof Immèdingè mit Ämmingè-Liptingè, Geisingè, Mööringè, Ippingè, Hattingè un Mauèheim vobindèt.

## Witteri Baanhööf un Haltepüngt z Immèdingè
Näbbè m Baanhof git s z Immèdingè au d Haltepüngt *Immèdingè Mitti* (uff hochdütsch *Immendingen Mitte*) un *Immèdingè Zimmèrè* (hochdütsch *Immendingen Zimmern*). Dè Hp Immèdingè Mitti lyt am Rand vo dè Immèdinger Unterschtadt öppè 200 m vom öschtlichè Baanhofsènd èwäg. Dè Hp z Zimmèrè lyt 1300 m weschtlich vom Immèdinger Baanhof un wörd nù übber s südliche Strèggègleis vo dè Schwarzwaldbaan aagfaarè, um èn Baanschteig am nördlichè Strèggègleis yschparè z chönnè. Beidi Haltepüngt wörrèd uusschlièßlich vo dè Ringzüüg aagfaarè. Ußerdèm lyt dè Bedrybsbaanhof *Hattingè (Baddè)* (hochdt.:*Hattingen (Baden)*) im Immèdinger Bann. Z Hattingè faarèd alli Züüg vo un nõch Immèdingè nu durrè, zwǜschè m Hattinger un Immèdinger Baanhof volauft d Schwarzwaldbaan durch dè *Mööringer Tunnel*.

## Einzelnõchwys