Baskenland (Frankreich)

De frànzeesch Teil vum **[[Baskenland|Baskeland]]** (fr. *pays basque français*) ésch `s vun àlti Zitte har baskischsproochig Gebiet ém üsserschte Südweschte vun Frànkrich.

## Geografii
`S bsteht traditionell üss drei historisch Territorie:

* Labourd (baskisch *Lapurdi*) 
* Soule (frz. öi *Pays de Soule*, baskisch *Zuberoa*, ém lokale Dialekt *Xiberoa*) 
* Nieder-Navarra (frz. *Basse-Navarre*, baskisch *Nafarroa Beherea*, èm dertige Dialekt *Benafarroa* oder *Benabarra*)

`S frànzeesch Baskelànd wurd uff Baskisch àls *Ipar Euskal Herria* (*Nördliches Baskeland*) odr *Iparralde* (*Nordgebiet*) b´zeichnet. `S grenzt ém Süde un Südweschte àn de spanischi Autonomi Gemeinschafte Navarra un Baskelànd, ém Nordweschte ésch de Küscht vum Golf von Biskaya/Golfe de Gascogne, ém Norde `s frànzeesch Département Landes un ém Oschte de historisch Provinz Béarn, wo´s hitzedàjs zsamme mét `s Département Pyrénées-Atlantiques bildt. Diss ésch Teil vun de Region Aquitaine (bask.: *Pirinio Atlantikoak* und *Akitania*). Höiptort ésch Bayonne (bask. *Baiona*) mét e *[[Sous-préfecture]]*.

De einzig urbani Agglomeration vum Ländel bélde de Stedt Bayonne/Baiona, Biarritz (bask. *Miarritze* odr *Biarritz*) un Anglet (bask. *Angelu*) ém Nordweschte vum Gebiet bi dr Méndung vum Adour àn d´Atlantikküscht, wie zsàmme knapp éwwr 100.000 Inwohnr hàn. Àndri wichtigi Orte àn d´Küscht sin Saint-Jean-de-Luz (bask. *Donibane Lohizune*) un de Grenzstàdt Hendaye (bask. *Hendaia*). `S Innere vu Ländel ésch dàgeje zmeischt gànz *agricole*/ländli prägt.

## Gschicht
Én dr Frànzeesch Revolution, 1790 het mr de historisch Provinze aufgleest un de Teil vum Baskeland mét´m Béarn zue-m´e Département vereinicht, wie zeerscht de Nàmme *Basses-Pyrénées* krijt het hit Pyrénées-Atlantiques heisst. De Nàmme vun de historisch Territorie (baskisch *herrialdes*) werde àwwr ém Baskische widdersch verwandt, un se werde àls drei vun de zsàmme séwwe Territorie vum Baskenland ém historisch un kültürell Sinn betrachtet.

## Politik
De regionalistischi baskisch Bewejung ze Frànkrich setzt si in erschter Linie f´r e eijes baskischs Département in un lokali Politikr griffe de Forderung mànichmol uff. Àwwr de Politikr üss dr Region mét nàtional Gwicht vrsueche diss mét`m Vorschlaa vun`m nei Zueschnitt vun de Regione ze zrstreue.Én de kültürelli Domän gibt`s àwwr Zsàmmenarbeit mét`m Béarn un de iwrigi Teile vun de Region Aquitaine, wie zuem okzitanisch Sproochgebiet gheere.

Àm 29. Januar 1997 het dr Präfekt vun Pyrénées-Atlantiques durich "*arrêté préfectoral*" e "Pays Basque" anerkennt, vun dem `s Territorium 2.967&nbsp;km² gross ésch un ungfähr de vun Baske bwohnti Bereiche vum Departement inschliesst.

E "*pays*"  ésch nooch-m´e àls "*loi Pasqua*" bekannte Gsetz vun 1995 e regional Entwicklungsverband untrhalb vun de Départementsebeni un newwe de traditionell Inteilung én Arrondissements un Kantone.

## Lüeg au
* Régions et peuples solidaires

## Perseenlichkeite üss`m franzeesche Baskeland
* Bixente Lizarazu, frànzeeschr Fuessballspéeler
* Pierre Etchebaster, frànzeeschr Real-Tennis-Champion
* Michèle Alliot-Marie, frz. Justiz- und erste Verteidigungsministerin, letzte Vorsitzende des RPR, *gewählte* Abgeordnete des 6. Wahlkreises der Pyr.-Atl. (zuletzt 2007)

## Weblink
* Informatione éwwr`s frànzeesch Baskelànd (frz.)
* Reiseberichte üss`m frànzeesch Baskelànd mét vieli Fotos
* DEMO - "Demokrazia Euskal Herriarentzat"/"Démocratie pour le Pays Basque" - gewaltlos regionalistischi Bewejung ém franzeesche Baskeland