Oberdorf BL

**Oberdorf** (hochdytsch äbeso), au *Obedórf* mit emen nur aghuchte «r» in «ober», isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz.

## Lag
Oberdorf isch es langzoges Bachziledorf im Tal vo dr vordere Fränke (Waldeburgertal) und wird vom Waldeburgerli und dr Hauptstroos Lieschtel-Oberi Hauestei-Soledurn erschlosse. Es liggt uff 493 m. ü. M. Nochbergmeinde sin talabwärts Niiderdorf und talufwärts Waldeburg. Wägem sehr verzettlete Gmeinibann gränzt Oberdorf zuedäm au an Bämbel, Langebrugg, dr Tschoppehof und Ditterte.

## Wappe
S Wappe gitts sit 1938. Es isch schreeg in e blaui und silbrigi Helfti teilt. In gwächselte Farbe isch druff en uffrächte gotische Schlüssel mit emene «O» im Schlüsselgriff abbildet. Dä Schlüssel isch e Attribut vom Patron vo dr Talchile St. Peter, wo am undere Ortstrand vo Oberdorf zwische Ober- und Niiderdorf stoot. D Schregi erinneret an Bärgsturz vo 1295, wo näb dr Chile dure goot und Ober- und Niiderdorf trennt het.

## Gschicht
Scho sitt de Römer isch s Gebiet besiidlet gsi, wie Streufund uss dr Römerzyt und friehmittelalterligi Steiplattegräber zeige. Im friene Mittelalter isch Oberdorf mit Niiderdorf zämme als Onoldswil dr Mittelpunkt vom obere Fränketal gsi. 835 wärde Ober- und Niiderdorf als Honoltesvillare s erschti Moll erwähnt. Dr Name Honolt selli uff dr althochdytschi «Hunwalt» zrugg go, was sich us Hun (Tierkind, jungs Bärli) und waltan (walte, über eppis Macht ha) zämmesetzt. Im 9. Joorhundert hett Onoldswil em elsässische Kloschter Murbach gheert, spöter denn de Froburger. Die hän Leenslyt gha, wo sich «de Onoldswilere» gnennt hän. Im 10. und 11. Joorhundert hett me denn em hyttige Niiderdorf immer hyffiger «de inferiori Onoltzwil» (unters Onoldswil) und Oberdorf witerhin Onoldswil gsait. Durch dr schweri Bärgsturz vo 1295 hett sich d Trennig vo Onoldswil ins hyttige Ober- und Niiderdorf versterkt. Ab öppe 1453 hett me denn em undere Dorfteil «Onoldswil im nidere Dorf» gsait, währenddäm Oberdorf no bis öppe 1600 witer Onoldswil oder «Onoldswil im obere Dorf» gheisse hett. Beidi Siidlige sin um 1400 an d Stadt Basel ko. 1491 isch – näbe Onoldswil – au dr Name Oberdorf s erschti Moll urkundlig erwähnt.

## Sehenswürdigkeite
* Chile St. Peter 
* D Mihli
* alts Schuelhuus 
* Oberdörfer Bad

## Bilder

Datei:Oberdorf BL 292.JPG|Ortsygang wenn mä fo Liedertswil chunnt
Datei:Oberdorf reformita preghejo 337.JPG|Di reformiärti Chile
Datei:Oberdorf BL reformita preghejo 330.JPG|Di reformiärti Chile fo innä
Datei:Oberdorf BL katolika preghejo 324.JPG|Di katholisch Chile
Datei:Vordere Frenke en Oberdorf BL 295.JPG|Di Fordäri Fränke in Oberdorf
Datei:Oberdorf BL 306.JPG|S'alt Schuälhuus


## Perseenligkeite
* Ueli Schaad, z'Basel am 27. Septämber 1653 g'hängt. Är isch eine vo de 7 Rädelsfiehrer vom Baselbieter Buureuffstand gege d Stadt Basel gsi. Grund isch e bitteri Armuet vo de Buure gsi.

## Literatur
* Axel Christoph Gampp, Sabine Sommerer: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft IV. Der Bezirk Waldenburg.* (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 124). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte, Bern 2014, ISBN 978-3-03797-115-4.

## Weblink

* Offizielli Website vo de Gmeind Oberdorf BL
* 

## Fuessnote