Fraunhofer-Institut für Bauphysik

S **Fraunhofer-Inschtitut fir Böuphysik IBM** (dt. **Fraunhofer-Institut für Bauphysik IBP**, churz „Fraunhofer IBP“) isch e Yyrichtig vu dr Fraunhofer-Gsellschaft. S Ischtitut isch anne 1929 grindet wore un het sy Hauptsitz z Stuegert. Zäntrali Ufgab isch di aagändt Forschig uf em Biet vu dr Böuphysik.

## Gschicht
Anne 1929 isch s Inschtitut grindet wore as Verain fir d Ferderig vu dr Aaschtalt fir Schall- un Wermitächnik an dr Materialbriefigsaaschtalt vu dr Tächnische Hochschuel z Stuegert. Noch em Änd vum Zweete Wältchrieg hän di Verantwortlige anne 1947 d Gnähmigung kriegt, ass si s Inschtitut fir Tächnischi Physik (ITP) vu dr Tächnische Hochschuel in dr ehmolige Böubaracke z Stuegert-Degerloch, im Boschtbunker Sillebuech un in dr Forschigsaaschtalt Graf Zeppelin z Ruit chenne fiere. Mit Spände vu dr Induschtry het mer schließli anne 1951 en aigene Inschtitutsneiböu z Stuegert-Degerloch chenne realisiere. Im nämlige Johr isch au dr Standort Holzkirchen mit ere Freilandversuechsstell uf eme ehmolige Flugblatz yygrichtet wore.

Anne 1958 isch s ITP an d Fraunhofer-Gsellschaft aaglideret wore, dr Verain »Institut für Technische Physik« isch ufglest wore. 1971 het s Inschtitut sy jetzige Name »Fraunhofer-Institut für Bauphysik IBP« iberchuu. An hitige Stuegerter Standort, em Fraunhofer-Campus z Vaihenga, isch s Fraunhofer IBP anne 1983 zoge. Do het s näbe vier andere Fraunhofer-Inschtitut e gmainsam Fraunhofer-Verwaltigs- un Heersaalgebei. Mit däm Umzuug het s au ne Uuswytig vu dr Ryym gee – im nämige johr isch s modärn yygrichtet Tächnikum mit 3600 m² Laborflechi in Bedrib gnuu wore. Iber d Johr sin no zuesätzligi Gebei an beede Standort böue wore, wu ne umfangrycheri Forschig uf em Böuphysik mewgli gmacht hän. 2016 isch derzue au no s Fraunhofer-Zäntrum fir energetischi Altbäusanierig un Dänkmolpfläg Benediktbeuern (dt. Fraunhofer-Zentrum für energetische Altbausanierung und Denkmalpflege Benediktbeuern) ufgmacht wore, wu zum Fraunhofer IBP ghert.

## Laitig in Personalunion
Lehrstuel fir Böuphysik vu dr Universitet Stuegert, ab 2016 Inschtitut fir Akuschtik un Böuphysik (IABP):
* 1929–1964: Hermann Reiher (1894–1989)
* 1964–1977: Karl Gösele (1912–2004)
* 1977–1990: Fridolin Mechel (1930–2014)
* 1990–2003: Karl Gertis (* 1938)
* 2003–2014: Klaus Peter Sedlbauer (* 1965)
* syt 2016: Philip Leistner (* 1964)

Lehrstuel fir Bäuphysik vu dr TU München:
* 2004–2014: Gerd Hauser (1948–2015)
* syt 2014: Klaus Peter Sedlbauer (* 1965)

## Forschig un Entwicklig
D Aawändig vu böuphysikalische Grundsätz bildet s Fundamänt vu dr Forschigs- un Entwickligsarbet vum Fraunhofer-Inschtitut fir Böuphysik IBP. Näbe klassische böuphysikalische Theme wie Akuschtik, Energyeffiziänz, Ruumklima, Hygiene un Sensorik, Böustoffrecycling un Hygrothermik forscht s Institut an ere große Bandbraiti an Vorhaa mit ere hoche gsellschaftlige Relewanz. S goht zem Byschpel drum, wie mer Schuele oder Arbetsryym cha integral gstalte, d Mobilitet umwältfryndliger un noohaltiger cha mache oder dodrum s energetisch Potenzial vu ganze Stedt aazluege. Produkt, Prozäss un Dienschtlaischtige unter ekologische, ekonomische, soziale un tächnische Gsichtspinkt z analysiere un ganzhaitlig z bilkanziere, bilde anderi Arbetsschwärpinkt. D Arbetsgruppe *Syschtemintegration vu effiziänte Gebei*, wu an d Abdailig Energyeffiziänz un Ruumklima aaglideret isch, forscht am Standort Nürnberg an ganzhaitlige Lesige fir Gebei mit eme Maximum an Komfort.

Zäme mit Induschtrypartner schafft s Fraunhofer IBP an dr Määrtyyfierig vu neie un umwältverdreglige Böustoff, Böudail un Böusyschtem. Zue dr klassische Chunde zelle Unternäme us dr Böuinduschtry, em Maschine- un Aalageböu, Böudreger*ne un Architäkte*ne, Blaner*ne un Beherde un au effetligi un privati Böuforschigsdreger.

E Dail Labor un Briefyyrichtige un ais vu dr greschte Freilandversuechsgländ am Standort Holzkirchen mache böuphysikalischi Untersuechige megli. Labormässtächnik un Rächemethode solle Bäuprodukt fir dr praktisch Yysatz optimiere. Untersuechige in Modällryym, im Brieffäld un am uusgfierte Objäkt diene em bäuphysikalische Uusbrobierere vu Kumpenänt un Gsamtsyschtem fir dr Neibäu un au fir dr Sanierigsfall.

## Lehr
Am Inschtitut fir Akuschtik un Böuphysik (IABP) vu dr Uniwersitet Stuegert un syter 2004 am Lehrstuel fir Böuphysik an dr TU München vermittle Forscher*ne vum Fraunhofer IBP ire fundiert böuphysikalisch Fachwisse un realisiere in änger Kooperazion mit dr boode Inschtituzione verschideni Forschigsvorhaa. D Promozionskolleg „Climate – Culture – Building“ un „Menschen in Räumen“ solle d Grundlageforschig zum klimagerächte Böue un zue dr Wägselwirkige zwische Ryym un Mänsche ferdere.

## Netzwärch un Kooperazione
S Fraunhofer IBP fiert d Gschäft vu dr Fraunhofer-Allianz Böu. D Gschäftsstell vu dr Allianz isch am Standort Holzkirchen aagsidlet. D Fraunhofer-Allianz Böu lait ire Forschigsschwärpunkt uf Froge zur Noohaltigkait un Ressourcenchonig, aber au uf Gsundhaitsvertdregligkait vum Böue un Wohne un au uf Produkt-, Sischtem- un Prozässoptimierig.

S Fraunhofer IBP isch Mitglid im Fraunhofer-Verbund Wärchstoff, Böudail (VWB). Där Verbund bindlet d Kumpetänze vu dr zwelf materialwisseschaftlig orientierte Inschtitut vu dr Fraunhofer-Gsellschaft.

Anderi Mitglidschafte in dr Fraunhofer-Gsellschaft git s in dr Fraunhofer-Allianz Verchehr. un in dr Fraunhofer-Allianz Energy Derwylscht d Fraunhofer-Allianz Verchehr tächnischi un konzäpzionälli Lesige fir effetligi un induschtriälli Ufdraggeber rund um s Thema Verchehr bietet, bietet d Allianz Energy us aire Hand, was d Induschtry un Energywirtschaft an Forschig un Entwicklig bruuche.

Zue dr Forschigsallianz zum Erhalt vum Kulturerb (FALKE) ghere näb em Fraunhofer IBP no elf anderi Fraunhofer-Inschtitut un segs Forschigsmuseum vu dr Leibniz-Gmainschaft. Zyl vu dr Forschigsallianz sin bedarfsorientierti gmainsami Forschig mit dr Schwärpinkt uf nazionaler un europäischer Ebeni un e schnälleri Oberfierig vu dr gwunnene Forschigsergebnis in dr Määrt.

S Inschtitut isch ain vu dr Grindungspartner vum Energie Campus Nürnberg.

## Akkreditierti Zertifizierigsstell un Brieflabor
S Fraunhofer-Inschtitut fir Böuphysik IBP het e „bauaufsichtlich anerkannte Stelle“ fir d Briefig, Iberwachig un Zertifizierig vu Böuprodukt un Böuarte z Dytschland un z Europa.

Fimf Brieflabor vum Inschtitut hän di flexibel Akkreditierig no DIN EN/ISO/IEC 17025 vu dr Dytsche Akkreditierigsstell GmbH (DAkkS):
* Fyyrstääte, Abgasaalage
* Böuakuschtik, Schallimmissionsschutz
* Wermi-Chännwärt
* Fychti, Mineralischi Wärchstoff
* Emissione, Umwält un Hygiene
Mit däre Akkreditierig derf d Breifstell, neii Briefverfahre entwickle un vorhandeni modifiziere.

## Infrastruktur
Ändi 2019 hän 264 Mitarbaiter*ne (Stammbelegschaft, ohni wisseschaftligi Hilfschreft un Lehrbuebe un -maidli) am Fraunhofer IBP gschafft. Dr Bedribshuushalt isch im Gschäftsjohr 2019 bi 27,8 Millione Euro gläge. Rund 36,4 % vum Bedribshiushalt sin Erdreg us dr Ufdragsforschig vu dr Wirtschaft gsii. Di räschtlige Mittel sin us zwäckbundene Mittel vum Bund un dr Länder chuu un us Mittel vu drb Europäische Union.

## Weblink
* Offiziälli Websyte vum Fraunhofer IBP
* Johresbericht vum Fraunhofer IBP 2019
* Yyrichtige vu dr Fraunhofer-Gsellschaft

## Fueßnote