Landkreis Waldshut

De Landchreis Waldshüet (au Waldshüet-Düengè; Dt. *Waldshut* oder *Waldshut-Tiengen*) isch èn Landchreis im südlichè Gebièt vo Bade-Württeberg. Er ghört zum Regyrigsbezirk Fryburg.

## Geografy
Waldshuet isch ein vo dè süedlichschtè Landchreis vo Dütschland. Er gränzt im Weschtè a dè Landchreis Lörrach, im Norde a dè Landchreis Brysgau-Hochschwarzwald un im Nordoschte un Oschte a de Scharzwald-Baar-Chreis un ußerdem im Südè a dè schwizerische Kanton Schaffhuusè, Züri un Aargau. De östlichschte Deil vom Landchreis bildet zämme mit èm westlichschtè Deil vom Kanton Schaffhuusè s Chläggi.

Zum Landkreis ghört unter anderem de Schwarzwald, de Hotzewald un Deil vom Hochrhy.

## Gschicht
1803 hät de Großdeil vom hüttigè Landchreis Waldshuet zu Vorderöschterych ghört. 1806 isch er zu Bade dezue cho, 1952 zu Bade-Württeberg. Dört sin d Ämter Waldshuet, Bettmedingè, Boohdorf, Klei-Laufèburg, Jeschtettè, Nollèdorf, St. Bläsi, Säckingè, Stüelingè, Schopfè, Düèngè un Währ uffbaut worrè. Diè westlichè Ämter hän zum Wysechreis mit Sitz z Lörrach un spöter zu Fryburg ghört. Di östlichè Ämter hän zum Seechreis (Konstanz) ghört. Bis 1936 hät d Ämterydeilig oft gwechslet un vili Ämter sin uffglöst worrè; 1936 sin numme no d Ämter Neuschtadt im Schwarzwald, Säckingè un Waldshuet übrig blibbè.

## Bvölkerigsentwicklig

## Bolitik
De Landchreis würd vom Chreisdag un vom Landroot vowaltet. De Chreisdag wörd uff füüf Johr gwählt; de Landroot uff acht Johr. Sälle isch gsetzlichè Votrètter vom Landchreis un Vorsitzendè vom Chreisdag. Er hät in dè Gremiè kei Stimmrächt. Sin erschte Stellvotretter isch dè Erschti Landesbeamte.

D Oberamtmänner / Landröt vom Bezirksamt bzw. Landchreis Waldshuet sit 1807:

* 1807–1819: Mathias Föhrenbach
* 1819–1834: Johann Baptist Schilling
* 1834–1846: Joseph Maximilian Dreyer
* 1846–1847: Alois Lang
* 1847–1850: Wilhelm Bulster
* 1850–1853: Anton Jüngling
* 1853–1860: Matthias Schmieder
* 1860–1867: Leopold Richter
* 1867–1871: Gustav Stösser
* 1871–1877: Karl Heinrich Baader
* 1877–1881: Rudolf Freiherr Rüdt von Collenberg-Eberstadt
* 1881–1887: Richard Bensinger
* 1887–1889: Karl Heil
* 1890–1896: Robert Benckiser
* 1896–1902: Johann Wild
* 1902–1909: Franz Keim
* 1909–1912: Otto Seidenadel
* 1912–1920: Hermann Korn
* 1921–1931: Otto Schäfer
* 1932–1942: Camill Hofheinz
* 1942–1945: Waldemar Ernst
* 1945–1947: Joachim Straub
* 1947:   Alfons Oswald (kommissarisch)
* 1947–1949: Georg Beck (kommissarisch)
* 1949–1954: Ludwig Seiterich
* 1954–1971: Wilfried Schäfer
* 1971–1979: Norbert Nothelfer
* 1980–2006: Dr. Bernhard Wütz
* 2006–2014: Tilman Bollacher
* sit 1. September 2014: Martin Kistler

### Wappè un Flagge
S Wappè isch am 11. Dezämber 1973 vom Inneminischterium Bade-Württeberg verlyhè worrè. S isch durch e silbrige Balkè diagonal deilt. D Hälfti rächts obbè hät en grüènè Hintergrund un zeigt èn Abtstab. Untè links isch è goldigs Turbinèrad uff blauem Hintergrund. S Turbinèrad stoht für di elektrischi Energy, wo i de Waldshueter Würtschaft e wichtigi Rollè spylt. De Abtstab repräsentyrt d Chlöschter i dè Region.

D Flagge isch am 8. März 1989 vom Inneminischterium Bade-Württeberg verlyhè worrè.

Datei:Wappen Landkreis Waldshut.svg|Wappè vom Landchreis Waldshuet
Datei:Banner Landkreises Waldshut.svg|Banner
Datei:Flagge Landkreis Waldshut.svg|Hissflagge 


## Würtschaft un Infraschtruktur
De Landchreis isch vo allem vo mittelschtändigè Betryb prägt.

I dè letschtè Johr hät sich dè tertiäre Sektor stark entwicklet. DiÈ wichtigschte Branchè uss em sekundärè Sektor isch d Herschtellig vo Tekschtil-, Automobilzüelyfer-, Papièr- un Möbelinduschtry un d Farbherschtellig. Bis 1990 isch d Chemyindustry wichtig gsi, isch aber hütt gar nümmi dört. Turismus stellt mi im nördlichè Chreisgebièt vo Waldshuet (Süed- bzw. Hochschwarzwald) è wichtigi Ynahmequèllè dar.

2005 sin 11.044 Arbetnämmer Grenzgänger i d Schwiz gsy. D Arbetslosequote isch 2007 ohni Berucksichtigung vo de Grenzgänger bi 4,7% glägè.

### Vokehr
Durch Waldshuet goht d Hochrhystrecki (Basel-Schaffhuusé). Ußerdem git s è Regionalzug-Vobindig uff Winterthur; d SBB hèt im Landchreis drei Stationè, Lottschtettè, Jeschtettè un Altèburg.

D A98 Schaffhuusè-Basel un e baar Bundesstroße wi z. B. d B34 (Lörrach - Waldshuet-Düèngè) un d B500 (Schluchsee - Waldshuet).

## Städt un Gmeindè

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* - Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band VI: Regierungsbezirk Freiburg; Stuttgart 1982, ISBN 3-17-007174-2
* Harald Huber: *Wappenbuch des Landkreises Waldshut*. Südkurier, Konstanz 1982, ISBN 3-87799-018-5.

## Weblink

* Website vum Landchreis Waldshuet

## Fueßnote