Chronisch obstruktive Lungenerkrankung

**Chronisch obstruktivi Lungechranket** (, Abkürzung: ***COPD***, seltener auch , **COLD***, , *'COAD**'') isch e Sammelbegriff für e Grubbe vo [[Krankheit|Chrankäite]] vo dr [[Lunge]], wo d Kennzäiche für sä [[Husten|Hueste]], vil [[Sputum]] und [[Dyspnoe|Ootemnot]] wenn dr Körper belastet wird, si. Vor allem ghööre dr [[Chronische Bronchitis|chronisch-obstruktivi Bronchitis]] und s [[Lungenemphysem|Lungeemfüseem]] drzue. Bäidi Chrankhetsbilder si vor allem drdur kennzäichnet, ass vor allem s Usschnuufe ([[Atmung|Exspiration]]) schweer goot. In dr Umgangssprooch säit mä dr COPD **„Raucherlunge“*' und em Hauptsümptoom „Raucherhueste“.

== Epidemiologii ==
Mä schetzt, ass in [[Deutschland|Dütschland]] drei bis fünf Millione, in de [[Vereinigte Staaten|USA]] öbbe 16 Millione und uf dr ganze Wält öbbe 600 Millione Lüt e COPD häi. Mä muess also vom ene globale Fenomeen reede. In de USA isch d COPD die vierthüfigsti [[Todesursache|Doodesursach]]: Ma cha von ere [[Volkskrankheit|Volkschranket]] schwätze. Vo de zää hüfigste döödlige [[Krankheit|Chrankhäite]] isch si die äinzigi, wo d Hüfigkäit von ere zuenimmt.

Sit 2001 brobiert d Iniziative [[Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease|GOLD]]  vo dr [[Weltgesundheitsorganisation|Wältgsundhäitsorganisazion]] (WHO) und de [[National Institutes of Health]] (NIH), d Diagnose und Behandlig vo dr COPD uf dr ganze Wält z verbessere und d Bevölkerig ufzklääre.

E Studie, wo im Januar 2007 z Salzburg veröffentligt worde isch, säit us, ass e Viertel vo de untersuechte Persone über vierzgi an COPD liidet.

==Ursache==
Die wichdigste Ursache für e COPD si s Rauche und d Umwältverschmutzig, wo s passive Rauche, Dämpf vo Biochraftstoff oder Staubpartikel drzue ghööre. Au wirali Lungenentzündige im Chindesalter, Bakterie und Tuberkuloose chönne zu COPD füere. Au d [[Genetik|Vererbig]] und d Naarig, vor allem Nitrit in Schingge und Würst, chönne sich uswirke.

== Therapii ==
Für zum überhaupt öbbis chönne usrichde, müesse schädigendi Iiflüss usgschaltet wärde: Raucher müesse ufhööre rauche und dr Kontakt mit Schadstoff muess verhinderet wärde. Denn cha mä d Chranket afo behandle. S Ziil isch s, d Verschlimmerig vo dr Situazioon aazhalte oder wenigstens langsamer z mache. Mä setzt doodrfür mäistens Medikamänt ii, wo chönne iigschnuuft wärde und so e diräkte Iifluss uf d Luftwääg und s Lungegwääb chönne haa. Wenn d Chranket vo Bakterie verursacht wird, wärde Antibiotika iigsetzt. Wenn nid gnueg Luft in d Lunge chunnt, cha e Beootmig mit Suurstoff hälfe.
 
Chirurgisch cha mä d Lunge verchliinere, so dass dr Räst vom Lungegwääb sich besser cha usdeene, oder mä dransblantiert äini oder bäidi Lunge, was mä aber nume sälte cha mache, wil bi COPD-Chranke vilmol mee as äi Körpersüsteem chrank isch.

== Litratuur ==

* Roland Kaiser: *Atempause* (= autobiografische Erfahrungen mit COPD). Innsbruck 2009, ISBN 978-3-7081-0507-9.
* Adrian Gillissen (Hrsg.): *Die chronisch-obstruktive Lungenerkrankung.* 3. Uflaag. UNI-MED Verlag, Bremen 2006, ISBN 3-89599-892-3.
* *Luftpost – Zeitschrift für Atemwegskranke.'' Patientenliga Atemwegserkrankungen e. V., AG Lungensport in Deutschland e.&nbsp;V.
* 
* 

## Fuessnoote


## Weblingg

* Lungeninformationsdienst.de – COPD
* Informationsseite der Patientenorganisation Lungenemphysem-COPD Deutschland Symptome, Ursachen, Behandlung, Therapie
* Informationsseite des COPD-Deutschland eV COPD - Lungenemphysem: Symptome, Ursachen, Diagnostik und Therapieoptionen
*  Informationsseite der Patienten-Bibliothek zum Thema COPD COPD - Lungenemphysem: Symptome, Ursachen, Diagnostik und Therapieoptionen
* Effects of smoking on the lungs, video