2024

|}
## Was isch bassiert?
Noch em Copernicus Climate Change Service lyt di global Durschnittstämperatur fir 2024 zum erschte Mol iber 1,5 Grad hecher wie s vorinduschtriäll Niveau.

* 1. Jänner: D Viola Amherd wird Bundespresidänti vu dr Schwyz.
* 1. Jänner: Belige ibernimmt d Rotsbresidäntschaft vu dr EU.
* 1. Jänner: Malta ibernimmt d Bresidäntschaft vu dr OSZE.
* 8. Jänner: Z Dytschland grindet d Sahra Wagenknecht d Bartei Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW). Si isch zäme mit dr Amira Mohamed Ali Vorsitzeri vum Bindnis.
* 8. bis 15. Jänner: Im Rame vun ere Aktionswuche proteschtiere in ganz Dytschland Buure, Spediteur, Handwärcher un anderi Burger gege d Bolitik vu dr Bundesregierig un blockiere Stroße un Uffahrte zue Autobahne.
* 9. Jänner: Z Frankrych wird dr Gabriel Attal neie Bremierminischter.
* 10. Jänner: S Redaktionsnetzwerk Correctiv vereffetligt Recherche zue me Dräffe vu Rächtsextremischte, wu am 25. Novämber 2023 in dr Villa Adlon z Potsdam stattgfunde het. Dert het dr eschtrychisch Rächtsextremischt Martin Sellner e Blan zur Deportation vu Millione vu Yywohner vu Dytschland vorgstellt: Asylbewärber, Uusländer mit Blyberächt un sognännti „nit assimilierti“ Staatsburger, also Dytschi mit eme Migrationshintergrund, vorgstellt. Dischpetiert hän dert iber där Blan Mitglider vu dr AfD, dr Werteunion, dr CDU, dr Identitäre Bewegig un anderi Lyt. Där Blan un d Vernetzig zwische dr AfD un rächtsextreme Gruppe hän zuen ere braite Wälle vu dr Empörig un Entsetze bi Hyfe Verdrätter*ne us Bolitik, Wirtschaft un Kultur gfiert. S chunnt in ganz Dytschland zue Demonschtrazione gege Rächtsextremismus un gege d AfD, am Wuchenänd 20./21. Jänner demonschtriere insgsamt iber ai Million Lyt.
* 15. bis 19. Jänner: 54. Wältwirtschaftsforum uf Tafaas, Schwyz
* 17. bis 24. Jänner: 59. Soledurner Filmdäg
* 15. bis 25. Februar: 74. Internationali Filmfeschtspiil Berlin
* 26. Februar bis 3. Merz: Zum letschte Mol findet dr Gämfer Auto-Salon statt. 
* 3. Merz: Bi dr Volksabstimmig in dr Schwyz stimme 58,24 % vum Stimmvolch un s Mee vu dr Ständ (15:8) fir d Volksinitiative «Für ein besseres Leben im Alter (Initiative für eine 13. AHV-Rente)». D Volksinitiative «Für eine sichere und nachhaltige Altersvorsorge (Renteninitiative)» wird mit 74,72 % Nai-Stimme un em Mee vu dr Ständ (0:23) abglähnt.
* 7. Merz: As Reaktion uf dr russisch Aagrifsschrieg gege d Ukraine wird Schwede s 32. Mitgliid vu dr NATO.
* 7. April: Friburg-Marathon
* 12. April: Dr Dytsch Bundesdag nimmt s *Gesetz über die Selbstbestimmung in Bezug auf den Geschlechtseintrag (SBGG)* aa, wu s transgschlächtlige, intergschlächtlige un nitbinäre Lyt z Dytschland lychter mache soll, ire amtlige Gschlächtsyydrag un ire Vorname ändere z loo.
* 21. April: Züri Marathon
* 23. bis 28. April: 77. Tour de Romandie
* 4. bis 25. Mai: 107. Giro d’Italia
* 7. bis 11. Mai: 68. Eurovision Song Contest z Malmö, Schwede. S Finale gwinnt Nemo us dr Schwyz mit em Lied *The Code*.
* 30. Mai bis 4. Juni: No Duurrääge mit zum Dail dytli iber 100 mm Niderschleg innert 24 Stunde chunnt s in Dail vu Bayern, Bade-Wirttebärg, Vorarlbärg un dr Oschtschwyz zue Hochwasser, an verschidene Bäch un Fliss chunnt s zue Johrhundert-Hochwasser 
* 6. bis 9. Juni: B dr Europawahl wird s chrischtdemokratisch-konservativ Barteiebindnis vu dr Europäische Volksbartei wider sterkschti Chraft. Dytli derzue gwinne dien dernäbe au di rächte bis rächtsextreme Barteie, dytli verliere dien dergege di griene un di liberale Barteie.
* 9. Juni: Kommunalwahle z Bade-Wirttebärg
* 9. Juni: Bi dr Volksabstimmig in dr Schwyz stimme 68,72 % vum Stimmvolch fir s «Bundesgesetz über eine sichere Stromversorgung mit erneuerbaren Energien (Änderung des Energiegesetzes und des Stromversorgungsgesetzes)». D Volksinitiative, wu au driber abstimmt wird, wäre alli drei abglähnt: «Maximal 10 % des Einkommens für die Krankenkassenprämien (Prämien-Entlastungs-Initiative)» 55,47 % Nai-Stimme un s Mee vu dr Ständ (7½:15½), «Für tiefere Prämien – Kostenbremse im Gesundheitswesen (Kostenbremse-Initiative)» 62,77 % Nai-Stimme un s Mee vu dr Ständ (5:18), «Für Freiheit und körperliche Unversehrtheit» 73,73 % Nai-Stimme un s Mee vu dr Ständ (0:23)
* 9. bis 18. Juni: 87. Tour de Suisse
* 13. bis 16. Juni: Art Basel
* 14. Juni bis 14. Juli: Fueßball-Europamaischterschaft vu dr Manne z Dytschland
* 21. Juni: No extreme Uuwätter chunnt s zue Hochwasser un Murgäng in dr Schwyzer Alpe un in dr Nordoschtschwyz.  
* 4. Juli bis 4. Augschte: 30. Stimme-Feschtiwäl z Löörech
* 29. Juni bis 21. Juli: 111. Tour de France
* 5. bis 20. Juli: 58. Montreux Jazz Festival
* 17. Juli bis 4. Augschte: 40. Zelt-Musik-Festival, Friburg
* 17. Juli bis 18. Augschte: Breagazer Feschtspiil
* 26. Juli bis 11. Augschte: Olympischi Summerspiil 2024 z Paris
* 10. Augschte: Street Parade z Züri
* 28. Augschte bis 7. Septämber: 81. Internationali Filmfeschtspiil vu Venedig
* 1. Septämber: Bi dr Landdagswahl z Sachse chunnt d CDU uf 31,9 % (-0,2) un isch dodermit di sterkscht Chraft im Landdag. D AfD chunnt mit 30,6 % (+3.1) uf ire bescht Ergebnis z Sachse un wird zwootsterkschti Bartei. S BSW ziet mit 11,8 % nei in Landdag yy. Au in Landdag verdrätte sin d SPD mit 7,3 % (−0,4) un di Griene mit 5,1 % (−3,4). D FDP blybt mit 0,9 % % (−3,3) an dr Fimf-Brozänt-Hurd hange. 
* 1. Septämber: Bi dr Landdagswahl z Diringe chunnt d AfD mit 32,8 % (+9,4) uf ire bescht Ergebnis z Diringe un wird sterkschti Bartei. D CDU wird mit 23,6 % (+1,9) zwootsterkschti Chraft im Landdag. S BSW ziet mit 15,8 % nei in Landdag yy. Di Linke, wu mit em Bodo Ramelow mit ere churze Unterbrächig syt 2014 dr Minischterbresidänt gstellt hän, cheme mit 13,1 % (−17,9) uf s schlächtscht Ergebnis syt 1990. Au in Landdag verdrätte isch d SPD mit 6,1 % (−2,1). Di Griene (3,2 %, −2,0) un d FDP (1,1 %, −3,9) blybe an dr Fimf-Brozänt-Hurd hange.
* 22. Septämber: Bi dr Landdagswahl z Brandeburg wird d SPD mit 30,9 (+4,7) sterkschti Bartei. D AfD chunnt mit 29,2 % (+5,7) uf ire bescht Ergebnis z Brandenburg. D CDU chunnt mit 12,1 % (−3,5) uf s schlächtscht Ergebnis in eme oschtdytsche Bundesland syt 1990. Di Griene (4,1 %, −6,7), Di Linke (3,0 %, −7,7) un d FDP (0,9 %, −3,5) blybe an dr Fimf-Brozänt-Hurd hange.
* 22. Septämber: Bi dr Volksabstimmig in dr Schwyz stimme 67,12 % vum Stimmvolch gege d Änderig vum 17. Merz 2023 vum Bundesgsetz iber di beruefli Alters-, Hinterlossene- un Invalidevorsorg (BVG). D Volksinitiative «Für die Zukunft unserer Natur und Landschaft (Biodiversitätsinitiative)» wird mit 63,03 % Nai-Stimme un em Mee vu dr Ständ (1½:21½) abglähnt.
* 10. bis 20. Oktober: 81. OLMA Schweizer Messe für Landwirtschaft und Ernährung z Sanggale
* 13. Oktober: Bi dr Landdagswahl z Vorarlberg chunnt d Vorarlberger Volksbartei mit 38,30 % (−5,23) uf s schlächts Ergebnis syt 1945 un d FPÖ mit 28,0 % (+14,07) uf s bescht Ergebnis syt 1945. Di Griene, wu syt 2019 zäme mit dr Volksbartei in dr Landesregierig sin, verliere dytli un cheme uf 12,43 % (−6,46). Au im Landdaag verdrätte sin d SPÖ mit 9,06 % (−0,40) un s liberal NEOS mit 8,93 % (+0,42)
* 5. Novämber: Bi dr US-amerikanische Bresidänschtaftswahle het dr friejer Bresidänt Donald Trump vu dr Republikaner gege d Kamala Harris vu dr Demokrate gwunne. Bi dr Kungrässwahle hän d Republikaner in bode Chammere d Meehait gwunne.
* 6. Novämber: Dr dytsch Bundeschanzler Olaf Scholz (SPD) bittet dr Bundesbresidänt drum, ass dr Bundesfinanzminischter Christian Lindner us syre Regierig entloo wird, un chindet aa, ass er d Verdröuesfrog im Bundesdag stellt. D FDP chindet druf aa, ass si us dr Regierig uusegoht un alli andere Minischter*ne abziet.
* 11. bis 22. Novämber: 29. UN-Klimakumferänz (COP 29 / CMP 19 / CMA 6) z Baku, Aserbaidschan
* 18./19. Novämber: G20-Gipfel z Rio de Janeiro, Brasilie
* 24. Novämber: Bi dr Volksabstimmig in dr Schwyz stimme 52,70  % vum Stimmvolch gege dr Bundesbschluss iber dr Uusböuschritt 2023 fir d Nationalstrosse, 51,58 % gege d Änderig vum Obligationerächt (Mieträcht: Untermieti) un 53,83 % gege d Änderig vum Obligationerächt (Mieträcht: Chindigung wäge Aigebedarf). D Änderig vum Bundesgsetz iber d Chrankeversicherig (Ainhaitligi Finanzierig vu dr Laischtige) wird mit 53,31 % vu dr Stimme aagnuu.
* 4. Dezämber: Dr franzesisch Premierminischter Michel Barnier wird dur e Missdröuesvotum gstirzt.
* 8. Dezämber: Im Burgerchrieg z Syrie wird dr Diktator Baschar al-Assad us em Land gjagt.
* 16. Dezämber: Dr Olaf Scholz verliert d Verdröuesfrog im Bundesdag.

## gstorbe
* 6. Jänner: Lajo Slimák, slowakische Autor un Chinschtler
* 7. Jänner: Franz Beckenbauer, dytsche Fueßballspiler un -trainer
* 7. Jänner: Alexi Decurtins, Schwyzer Romanischt und Wörterbuechredakter
* 10. Jänner: Paul Günter, Schwyzer Bolitiker un Dokter
* 17. Jänner: Wulf Müller, dütsch-schwyzerische Romanischt
* 18. Jänner: Ulrike Barthruff, dytschi Schauspileri un Heerspilsprächeri
* 19. Jänner: Renate Zoepffel, dytschi Althischtorikeri
* 21. Jänner: Helmut Heizmann, dytsche Dialäktdichter
* 26. Jänner: Andreas Blum, Schwyzer Radiojournalischt
* 8. Februar: Erich Schneider, dytsche Bolitiker
* 12. Februar: Paul-Siméon Ahouanan Djro, ivorische katholische Bischof
* 15. Februar: Annemarie Pieper, dytschi Philosophi
* 26. Februar: Bärbel Brüderle, dytschi Dialäktautori
* 11. Merz: Hannelore Gadatsch, dytschi Färnsehjournalischti un -moderatori
* 13. Merz: Klaus Gmeiner, eschtrychische Heerfunk- un Theaterregisseur
* 16. Merz: Roger Pfund, Schwyzer Grafiker
* 1. April: Rosemarie Simmen, Schwyzer Bolitikeri
* 2. April: Michael Studer, Schwyzer Pianischt
* 28. April: Ulrike Ebert, dytschi Schriftstelleri
* 10. Mai: André Simonazzi, Schwyzer Vizebundeskanzler
* 13. Mai: Alice Munro, kanadischi Schriftstelleri
* 18. Mai: Arno Bogenrieder, dytsche Biolog
* 5. Juni: Ben Vautier, schwyzerisch-franzesische Chinschtler
* 6. Juni: Rolf Schäfer, dytsche Chilchehischtoriker
* 23. Juni: Thomas Reis, dytsche Kabarettischt
* 26. Juni: Hans-Martin Gauger, dytsche Romanischt
* 28. Juni: Verena Diener, Schwyzer Politikeri
* 1. Juli: Martin Stern, Schwyzer Literaturwisseschaftler
* 3. Juli: Gerhard Götz, dytsche Räbböufachmann
* 3. Juli: Yvan Pestalozzi, Schwyzer Chinschtler
* 4. Juli: Boris Björn Bagger, dytsche Gitarrischt
* 8. Juli: Moritz Baumgartl, dytsche Moler un Grafiker
* 14. Juli: Ursula Straumann, Schwyzer Psychologi
* 16. Juli: Irène Schweizer, Schwyzer Jazz-Musikeri
* 17. Juliː Marcela Krinke Susmelj, schwyzerisch-tschechoslowakischi Dressurryteri
* 27. Juli: Wolfgang Rihm, dytsche Komponischt
* 18. Augschte: Alain Delon, franzesische Schauspiiler
* 27. Augschte: Friedrich Hechelmann, dytsche Moler un Buechilluschtrator
* 16. Septämber: Robert Dill-Bundi, Schwyzer Radsportler
* 22. Septämber: Gunther Lehmann, dytsche Architäkt un Dialäktautor
* 24. Septämber: Michael Sladek, dytsche Mediziner un Umwältaktivischt
* 27. Septämber: Muriel Furrer, Schwyzer Radrännfahreri
* 1. Oktober: Stephan Dabbert, dytsche Agrarökonom
* 8. Oktober: André Jobin, Schwyzer Comicautor
* 9. Oktober: Christine Tröstrum, dytschi Manageri in dr Filmbranche
* 16. Oktober: Liam Payne, britische Sänger
* 6. Novämber: Daniel Spoerri, Schwyzer Chinschtler
* 9. Novämber: Ram Narayan, indische Sarangispiiler
* 16. Novämber: Ursula Bauer, Schwyzer Wanderbuechautori
* 6. Dezämber: Felix Aschwanden, Schwyzer Mundartforscher
* 2. Dezämber: Martin Schley, badische Kabarettischt
* 17. Dezämber: William Labov, US-amerikanische Sprochwisseschaftler
* 29. Dezämber: Jimmy Carter, US-amerikanische Bolitiker un Bresidänt
* 30. Dezämber: Herbert Burkhardt, dytsche Haimetdichter

## Weblink