2016

|}
## Was isch bassiert?
* 1. Jänner: Dr Johann Schneider-Ammann wird Bundespresidänt vu dr Schwyz.
* 1. Jänner: D Niderlande ibernämme d Rotsbresidäntschaft vu dr EU.
* 1. Jänner: Dytschland ibernimmt d Bresidäntschaft vu dr OSZE.
* 20.–23. Jänner: 46. Wältwirtschaftsforum z Tafaas, Schwyz
* 21. bis 28. Jänner: 51. Soledurner Filmdäg
* 1. Februar: D WHO rieft wäg dr waidligen Uusbraitig vum Zika-Virus dr *international Gsundhaitsnotfall* uus.
* 11. Februar: Dr erscht diräkt Noowys vu Gravitationswälle wird bekannt gee.
* 11. bis 21. Februar: 66. Internationali Filmfeschtspiil Berlin
* 26. Februar: Dr Gianni Infantino wird zum neie FIFA-Bresidänt gwehlt.
* 1. Merz: Dr Nationalrot stimmt fir e Motion, ass s Gsuech vu dr Schwyz vu 1992 fir d Ufnahm vu Bydrittsverhandlige mit dr Europäische Union zrugzoge wird. Am 15. Juni stimmt au dr Ständerot fir die Motion.
* 1. Merz: Super Tuesday 2016 in dr USA: D Hillary Clinton un dr Donald Trump sin bi dr Vorwahle in je sibe Bundesstaate erfolgrych.
* 3. bis 13. Merz: 86. Gämfer Auto-Salon
* 13. Merz: Landdagswahle z Bade-Wirttebärg, z Rhyland-Pfalz un z Sachse-Anhalt
* 21. Merz: Mit em Barack Obama bsuecht zum erschte Mol syt 88 Johr en US-Bresidänt Kuba. Är drifft dert z Havanna dr Bresidänt Raúl Castro.
* 22. Merz: Terroraaschleg z Brüssel
* 24. Merz: S UN-Chriegsverbrächertribunal verurdailt dr Radovan Karadžić, vor allem wäge syre Verantwortig fir dr Genozid vu Srebrenica, noch eme mehjehrige Prozäss zue 40 Johr Haft.
* 31. Merz: Dur e satirische Bydrag vum Jan Böhmermann iber dr tirkisch Bresidänt Erdoğan in ere ZDF-Sändig wird e Affäre mit ussebolitische Implikationen uusglest.
* 3. April: Friburg-Marathon
* 24. April: Züri Marathon
* 26. April bis 1. Mai: 70. Tour de Romandie
* 10., 12. un 14. Mai: 61. Eurovision Song Contest z Stockholm, Schwede
* 22. Mai: Dr Alexander Van der Bellen wird im zweiten Wahlgang zum österreichischen Bundespräsidenten gewählt. Wäge Uuregelmäßigkaite bi dr Uuszellig wird d Stichwahl am 1. Juli 2016 vum eschtrychische Verfassigsgrichtshof aber fir uugiltig erklert un mueß widerholt wäre. D Widerholig am 4. Dezämber gwinnt dr Van der Bellen.
* 26./27. Mai: 42. G7-Gipfel z Ise-Shima, Japan
* 1. Juni: S Gotthard-Basistunäll wird ufgmacht. Am 11. Dezämber wird dr fahrblanmäßig Bedrib ufgnuu.
* 10. Juni bis 10. Juli: 15. Fueßball-Europamaischterschaft vu dr Manne z Frankrych. Europamaischter wird di portugiesisch Fueßballnationalmannschaft, wu dr Gaschtgeber Frankrych im Final z Saint-Denis mit 1:0 n.V. gschlaa un dodermit zum erschte Mol iberhaupt e wichtige internationale Titel gwunne het.
* 12. Juni: Dur e Terroranschlag mit Gaiselnahm stärben in eme Nachtklub z Orlando (Florida) rund 50 Mänschen un iber 50 anderi wäre verletzt.
* 11. bis 19. Juni: 80. Tour de Suisse
* 16. bis 19. Juni: Art Basel
* 23. Juni: Bim Referändum iber dr Verblyb vum Verainigte Chenigrych in dr Europäischen Union stimmt d Meehait (51,9 %) vu dr Wehler fir dr Uusdritt us dr EU.
* 28. Juni: Bi me Terroranschlag chemen am Flughafe Istanbul-Atatürk zmindescht 41 Mänschen um s Läbe un rund 240 wäre verletzt.
* 1. Juli: D Slowakei ibernimmt d Rotsbresidäntschaft vu dr EU.
* 1. Juli: Lettland wird dr 35. Mitglidstaat vu dr OECD.
* 1. bis 3. Juli: Züri Fäscht
* 1. bis 16. Juli: 50. Montreux Jazz Festival
* 2. bis 24. Juli: 103. Tour de France
* 12. bis 31. Juli: 23. Stimme-Feschtiwäl z Löörech
* 13. bis 17. Juli: Hirsebreifahrt
* 13. bis 31. Juli: 34. Zelt-Musik-Festival, Friburg
* 14. Juli: Bi me Terroranschlag am franzesische Nationalfyytig z Nizza stärbe zmindescht 84 Mänsche un zmindescht 47 Lyt wäre verletzt.
* 15. Juli: Dail vum tirkische Militer versueche dur e Butsch, d Regierig un dr Bresidänt Recep Tayyip Erdoğan z stirze.
* 20. Juli: Gipfeldräffe vu dr Arabische Liga z Nouakchott, Mauretanie
* 20. Juli bis 21. Augschte: 71. Breagazer Feschtspiil
* 5. bis 21. Augschte: XXXI. Olympischi Summerspiil z Rio de Janeiro
* 13. Augschte: Street Parade z Züri
* 27./28. Augschte: Aidgnessisch Schwing- un Älplerfescht z Estavayer-le-Lac
* 29. Augschte: Z Kolumbie dritt no 50 Johr Burgerchrieg e Waffestillstand zwische dr Regierig un dr Guerillabewegig FARC-EP in Chraft.
* 31. Augschte bis 10. Septämber: 73. Internationali Filmfeschtspiil vu Venedig
* 4. Septämber: D Mueter Teresa wird z Rom dur dr Papscht Franziskus hailiggsproche.
* 4. Septämber: Eiropäische Dag vu dr Jidische Kultur
* 4./5. Septämber: Gipfeldräffe vu dr G20 z Hangzhou, China
* 6. bis 8. Septämber: Gipfel vu dr ASEAN z Vientiane, Laos
* 22. Septämber: In dr Stuegerter Liederhalle git s SWR Symphonieorchester sy erscht Kunzärt, wu us dr Fusion vum SWR Sinfoniiorcheschter Bade-Bade un Fryburg un em Radio-Sinfoniiorcheschter Stuegert firigangen isch.
* 13. bis 23. Oktober: 74. OLMA Schweizer Messe für Landwirtschaft und Ernährung
* 16. Oktober: Z Stuegert wird s Oratorium *[[Petrus (Oratorium)|Petrus]]* vu dr Manuela Nägele urufgfiert.
* 7. Novämber bis 18. Novämber: 22. UN-Klimakumferänz (COP 22 / CMP 12) z Marrakesch, Marokko
* 8. Novämber: Bi dr Bresidäntschaftswahl in dr USA gwinnt dr Republikaner Donald Trump gege di demokratische Kandidati Hillary Clinton. Är wird im Jänner 2017 dr 45. Bresidänt.
* 11. Novämber: Schwyzer Verzellnacht
* 19. Dezämber: Bi me Aaschlag uf me Wynäächtsmäärt cheme z Berlin 12 Mänschen um s Lääbe un fascht 50 wäre verletzt.

## uf d Wält chuu
* 2. Merz: Oscar vu Schwede, schwedische Prinz
* 19. April: Alexander vu Schwede, schwedische Prinz

## gstorbe
* 1. Jänner: Sigrun Mattes, dytschi Mundartschauspileri un Fasnachteri
* 5. Jänner: Pierre Boulez, e französische Komponist, Dirigänt und Muusigtheoretiker
* 9. Jänner: Robert Naegele, dytsche Schauspiiler un Dialäktschriftsteller
* 10. Jänner: David Bowie, britische Musiker un Schauspiiler
* 15. Jänner: Peter Atteslander, Schwyzer Soziolog
* 16. Jänner: Georgie Lamon, Schwyzer Manager, Autor un Bolitiker
* 16. Jänner: Jean-Noël Rey, Schwyzer Manager un Boltiker
* 17. Jänner: Gottfried Honegger, Schwyzer Chinschtler
* 25. Jänner: Leonz Leuthard, Schwyzer Bolitiker
* 27. Jänner: Artur Fischer, dytsche Erfinder un Unternämer
* 29. Jänner: Aurèle Nicolet, Schwyzer Fletischt
* 31. Jänner: Benoît Violier, franzesisch-schwyzerische Choch
* 3. Februar: Joe Alaskey, US-amerikanische Schauspiiler
* 8. Februar: Kurt Müller, Schwyzer Bolitiker un Schurnalischt
* 10. Februar: Hildesuse Gaertner, dytschi Skilaiferi un Kommunalbolitikeri
* 13. Februar: Peter Leuthold, Schwyzer Eläktroingenieur
* 19. Februar: Umberto Eco, en italiänische Schriftsteller, Kolumnist, Filosoof, Mediewüsseschaftler und Semiotiker
* 19. Februar: Harper Lee, en amerikanischi Schriftstellere und Pulitzer-Briisdräägere
* 6. Merz: Heinz Stauffer, Schwyzer Bfaarer un Dialäktautor
* 8. Merz: George Martin, e britische Muusigbroduzänt
* 12. Merz: Heinz Bühringer, dytsche Bolitiker
* 18. Merz: Lothar Späth, dytsche Bolitker un Minischterbresidänt
* 18. Merz: Guido Westerwelle, dytsche Bolitiker
* 19. Merz: Victor Ruffy, Schwyzer Bolitiker
* 24. Merz: Johan Cruyff, e niiderländische Schutter und Drääner
* 24. Merz: Garry Shandling, en amerikanische Schauspiiler und Komiker, Dräibuechautor und Broduzänt
* 30. Merz: Gianmaria Testa, italienische Liedermacher
* 31. Merz: Hans-Dietrich Genscher, dytsche Bolitiker
* 31. Merz: Zaha Hadid, en irakisch-britischi Archidektin, Archidektuurbrofässore und Disäinere
* 4. April: Johannes Hampel, dytsche Pedagog
* 9. April: Christof Sauerländer, Schwyzer Verleger
* 16. April: Bernhard Hassenstein, dytsche Biolog
* 19. April: Estelle Balet, Schwyzer Snowboarderi
* 21. April: Prince, US-amerikanische Musiker
* 23. April: Marlies Schoch, Schwyzer Gaschtwirti un Bolitikeri
* 11. Mai: Anton Muheim, Schwyzer Bolitiker
* 30. Mai: Peter Marxer, liechtestainische Rächtsaawalt un Bolitiker
* 31. Mai: Rupert Neudeck, dytsche Schurnalischt un Mänscherächtler
* 3. Juni: Muhammad Ali, en amerikanische Boxer und Bürgerrächtler
* 8. Juni: Pierre Aubert, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* 19. Juni: Götz George, dytsche Schauspiiler
* 27. Juni: Bud Spencer, italienische Schauspiiler un Schwimmer
* 2. Juli: Lucie Hirth, dytschi Dialäktdichteri
* 2. Juli: Michel Rocard, franzesische Bolitiker
* 7. Juli: Laura Mancinelli, italienischi Schriftstelleri un Mediawischti
* 19. Juli: Dimitri, Schwyzer Gloon
* 26. Juli: Carl-Henrik Hermansson, schwedische Bolitiker
* 28. Juli: Paul Horn, dytsche Chilchemusiker
* 4. Augste: Dietmar Eisfeld, dytsche Dialäktautor un Liedkomponischt
* 5. Augste: Alphons Egli, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* 17. Augste: Dieter Hagenbach, Schwyzer Verleger
* 24. Augste: Walter Scheel, dytsche Bolitker un Bundesbresidänt
* 30. Augste: Věra Čáslavská, tschechoslowakischi Durneri
* 5. Septämber: Patricia Plattner, Schwyzer Filmmacheri
* 28. Septämber: Schimon Peres, israelische Bolitiker
* 2. Oktober: Neville Marriner, britische Dirigänt
* 21. Oktober: Manfred Krug, dytsche Schauspiiler
* 28. Novämber: Wolfgang Raufelder, dytsche Bolitiker
* 3. Dezämber: Giovanni Orelli, Schwyzer Schriftsteller
* 18. Dezämber: Zsa Zsa Gabor, US-amerikanisch-ungarischi Schauspileri
* 19. Dezämber: Mix et Remix, Schwyzer Cartoonischt
* 28. Dezämber: Max Knecht, Schwyzer Bolitiker
* 29. Dezämber: Ferdy Kübler, Schwyzer Velorännfahrer
* 31. Dezämber: Dietz-Werner Steck, dytsche Schauspiler

Datum nit gnau bekannt
* Septämber: Gabriel Andres, elsässische Musiker un Journalischt

## Rund um di alemannische Dialäkt
* D Muettersproch-Gsellschaft sammlet im Lauf vum Johr iber 12.000 Unterschrifte fir d Petition «Mehr Alemannisch im Radio».
* 4. Loorer Murre
* Unterallgäuer Mundartwettbewärb, veraastaltet vu dr Mindelheimer un dr Memminger Zytig
* 10. Februar bis 15. Merz: 40. Reidlenger Mundart-Woche
* 1. Merz bis 30. Juni: E Friehjohr fer unseri Sproch - im gànze Elsass
* 18. bis 20. Merz: 28. Internationale Schopfheimer Mund-Art Literatur-Werkstatt
* 19. April bis 30. Septämber: Uusstellig «S isch chic de parler l'alsacien», Stroßburi
* 29. April: 37. Haigerlocher Mundarttage, Hoagerloch
* 1. Mai bis 31. Mai: 5. MundartMai (PDF)
* 6. Mai: Mundartnacht «gägäWärt», Soledurn
* 4. Septämber: 5. MundARTdichter- und Bardentreffen, Wanderheim Eschelhof, Sulzbach an der Murr 
* 16. bis 18. Septämber: 19. Internationales Walsertreffen, Arosa
* 16. bis 18. Septämber: 3. Sebastian-Blau-Tage, Rauteburg
* 30. Septämber bis 9. Oktober: 21. Alemannischi Wuche, Oberried
* 16. Oktober: Sebastian-Blau-Preis 2016: Kabarett
* 19. bis 23. Oktober: 2. Woerdz-Festival z Lozärn
* 20. bis 23. Oktober: 3. Mundartwoche zwischen Kupferkesseln, Schwabensause, Brauhaus Zollernalb, Albstadt
* 2. bis 5. Novämber: 6. Mundartfestival All's Dialekt, Hohenems
* 17. bis 23. Novämber: Kabarett- und Mundarttage 2016, Bad Saulgau

### Literatur
* *D’Biwel uf Elsässisch (La Bible en dialecte alsacien).* Ubersetzt von Daniel Steiner und Raymond Matzen. Editions du Signe, Straßburg 2016.
* *Ich wäre überall und nirgends.* Appenzeller Anthologie. Literarische Texte seit 1900. Appenzeller Verlag 2016. ISBN 978-3858827333
* *Värsli: Alte Kinderverse - wiederentdeckt und liebevoll illustriert für Kinder ab drei Jahren.* Illustriert von Dorothee Zürcher-Maass. vatter & vatter 2016. ISBN 978-3-9524408-8-9 
* Ernst Burren: *Dr Chlaueputzer trinkt nume Orangschina.* Cosmos Verlag 2016. ISBN 978-3-305-00418-8
* Heinz Däpp: *Es isch nümm wi aube.* Weber-Verlag 2016. ISBN 978-3-03818-114-9
* Ulrike Derndinger: *Weckli, Deckli, Schleckli.* Drey-Verlag 2016. ISBN 978-3-933765-86-4
* Oscar Eckhardt: *Alemannisch im Churer Rheintal. Von der lokalen Variante zum Regionaldialekt.* Franz Steiner Verlag, Stuttgart 2016 (Zeitschrift für Dialektologie und Linguistik. Beihefte; Band 162). ISBN 978-3-515-11264-2
* Anita Glunk: *Zimmer ääs mit Bergsicht.* Appenzeller Verlag 2016. ISBN 978-3-85882-730-2
* Janosch: *Ooh, wie isch des schön, des Panama. Übertragen ins Alemannische von Carola Horstmann.* Edition Tintenfaß 2016. ISBN 978-3-946190-23-3
* Ida Knobel-Gabriel: *So näbebey gsäid.* Odermatt 2016. ISBN 978-3-907164-43-3
* Marlies Koch: *Geschichte der gesprochenen Sprache von Bayerisch-Schwaben. Phonologische Untersuchungen mittels diatopisch orientierter Rekonstruktion.* (ZDL-Beihefte 164) Frank Steiner Verlag, Stuttgart 2016. ISBN 978-3-515-11401-1
* Margrit Konrad: *ihaaret em Räägeboge.* 2016. ISBN 978-3-033-05831-6
* Pedro Lenz: *Di schöni Fanny. Roman.* Cosmos Verlag 2016. ISBN 978-3-305-00469-0
* Matter Mani: *Was kann einer allein gegen Zen Buddhisten. Philosophisches, Gedichte, Politisches, Erzähltes und Dramatik.* Zytglogge Verlag 2016. ISBN 978-3-7296-0942-6
* Philippe Matter: *Mini-Wolf ùff de Hoch-Kìnnigsbùrri.* Hachette Jeunesse 2016. ISBN 978-2-01-398229-0
* *Mundart im Unterallgäu.* Verlag Hans Högel KG 2016. ISBN 978-3-9818338-0-5
* Sibylle von Olfers: *Öbbis vo de Wurzlechinder. Ins Alemannische übretrait vom Markus Manfred Jung.* Edition Tintenfass 2016. ISBN 978-3-946190-13-4
* Antoine de Saint Exupéry: *Der chlii Prinz.* Übersetzung Valentina Wyssen-Bonora. Editions Favre 2016. ISBN 978-2-8289-1606-0
* Christian Schmid: *Da hast du den Salat.* Cosmos Verlag 2016. ISBN 978-3-305-00451-5
* Peter Schmid: *Oberschwäbisch – Seealemannisch.* Biberacher Verlagsdruckerei 2016. ISBN 978-3-943391-89-3
* Karl Schönweiler: *Schlotzer für a Zehnerle.* Manuela-Kinzel-Verlag 2016. ISBN 978-3-95544-060-2
* Beat Sterchi: *u no einisch. Sprechtexte.* Der Gesunde Menschenversand 2016. ISBN 978-3-03853-020-6
* Barbara Stern: *S'Läwe ìsch schon widersch.* Jérôme Do Bentzinger éditeur. Colmar 2016

## Weblink