8. Jahrhundert v. Chr.

S **8. Jahrhundert v. Chr.** hät am 1. Januar 800 v. Chr. aagfange und isch am 31. Dezember 701 v. Chr. z Änd gange.

## Ziitalter/Epoche
* Zämmeschluss vo Attika im klassische Griecheland.
* d Olmeke z Mittelamerika gründet ihri erschte Schtedt.
* klassischi Ziit vo de frühne mexikanische Schtadtschtaate wie Tlatilco und Cuicuilco.

## Ereignis/Entwicklige
### Vorderasie

* 756 v. Chr. – Gründig vo de Schtadt Kyzikos z Chliiasie dur Grieche uus Milet.
* 747 v. Chr., 26. Februar – Nachem Ptolemäus fangt d Regierigsziit vom babylonische König Nabu-Nasir a. D babylonisch Mathematik wird vo de Nabunasirische Ziiträchnig mit prägt und uuf Tontafle uufgschriibeni Himmelsereignis chönd sich ziitlich iordne.
* 733 v. Chr. – Syrisch-Ephraimitische Chrieg
* 722 v. Chr. – Israel: während de Regäntschaft vom israelitische Chönig Hoschea wird s Nordriich Israel und sini Hauptschtadt Samaria dur de assyrische König Salmanassar V. oder sim Nachfolger em Sargon II. erobert; er laat s Land dur Mänsche uus Babel, Kuta, Awa, Hamat und Sefarwajim bewohne - Das isch s Endi vom israelitische Riich.
* 715 v. Chr. – De medischi Schtaat entschtaht.
* 707 oder 706 v. Chr. – die nüi Residänz und Hauptschtadt Assyrien, Dur Scharrukin, wird iigweiht.

### Mittelmeergebiet

* um 800 v. Chr. – D Phönizier entdecked d Kanare und Madeira und stossed 776 bis Britannie vor.
** Die erschte (schriftlich beleite) Olympische Spiel vo de Antike finde schtatt (D Anfäng vo de Olympische Spiel göhnd uufs 2. Jahrtuusig v. Chr. zruug)
** Aafang vo de älteschte griechische Ziiträchnig, wo uuf de Olympiade basiert.

* erschte Hälfti vom Jahrhundert - Kolonischte uus Paros siidled sich uuf de Insel Thasos a und gründed d Handelsniederlassige am gägeüberliegende Feschtland zwüsche Strymon und Nestos.

* um 770 v. Chr. – Besiidlig vo de Insle Ischia dur griechischi Kolonischte us Chalkis und Eretria.
* 753 v. Chr., 21. April – Di sagehafti Gründig vo Rom dur de Romulus. Das isch de Aafang vom römische Kaländer.
* 751 v. Chr. – Ägypte: Aafang vo de 25. Dynastie
* um 750 v. Chr. – Griechischi Siidler us Ischia ziehnd ufs Festland übere, wo sie Kyme gründe. 
* 735 v. Chr. – (nachem Thukydides) D Gründig vo Naxos wo diä erschti griechischi Kolonie i Sizilien isch. Demit fangt die „Grossi Griechischie Kolonisation“ a. 
* 716 v. Chr. – D Gründig vo Zankle s hütig Messina uf Sizilie.
* um 710 v. Chr. – De Uusbruch vom Lelantische Chrieg zwüsche Chalkis und Eretria.
* 706 v. Chr. – D Gründig vo Tarent
* um 700 v. Chr. – Verwüeschtig vo Lefkandi („Alt-Eretria“) im Lelantische Chrieg.
* Iiwanderigswälle vo Griecheland nach Anatolie: Mehreri Stedt entschtöhnd.
* Keltischi Stämm wandered nach Britannie.

## China
* 771 v. Chr. – Iifall vo de Früehunne (*turuk*) is Chaiserrich China, Ändi vo de Westliche Zhou-Dynastie
* 770 v. Chr. – Mit de Thronbeschtiigig vom Chüng Ping vo Zhou fangt d öschtlich Zhou-Dynastie i China aa.

## Persönlichkeite
* De Jimmu, en mythische japanische Chaiser (* 1. Januar 711 v. Chr., † 11. März 585 v. Chr.) 
* D Würkigsziit vo de Prophete Israel Amos, Hosea, Jesaja und Micha
* De Homer, en griechische Dichter und Sänger, wo Ilias und Odyssee inere Schriftliche Form uufzeinet hät. 
* De Midas, Chüng vom Phrygerriich wo isch Chüng gsi syt em 738 v. Chr. †, wahrschins 696 v. Chr.
* De Sargon II., Chüng vom nüüassyrische Riich vo 721 bis 705.
* Olympos