Goldschmiedeschule mit Uhrmacherschule Pforzheim

D **Goldschmiidschuel mit Uurmacherschuel** (dt. *Goldschmiedeschule mit Uhrmacherschule*) isch e Beruefsschuel mit Sitz un Unterriichtsryym in der St.-Georgen-Steige z Pforze. Si veraint in aim Gebei e Beruefsschuel, Beruefsfachschuele fir Goldschmiid*ene un fir Uurmacher*ne, e Maischterschuel fir Goldschmiid*ene un Graveur*ne, e Beruefskolleeg un e Fachschuel fir Gstaltig im Beraich Schmuck un Gräät. Vu ire Aart häär isch die fachspeziifisch Schuel z Europa ainzigartig, ire Zyyl isch d Vermittlig un d Feerderig vu handwäärchli-tächnischem aber au kreativ-gstalterischem Chenne. UF die chuel cheme au vyyl Schueler*ne us em Uusland.

D Schuel het Goldschmiid-, Silberschmiid-, Graveur-, Eedselstaifasser-, Email- un Uurmacherwäärchstätte, e Fachbiblioteek, un au ne Uustelligshalle un e Aula.

## Gschiicht

D Schuel fiert ire Uusprung uf s Joor 1767 zrugg, wu unter em Maarkgroof Karl Friedrich von Baden-Durlach im Pforzemer Landeswaisehuus e *Zaicheschuel* ufgmacht wooren isch. Chuurz voorhäär het dr Karl Friedrich drei Unternämer us dr Schwyz un vu Frankryych e Privileeg fir d Grindig vn ere Uuremanukatuur in däm Waisehuus bsteetigt. Ufgaab vu dr Schuel isch s gsii, fir di jung Schmuck- un Uureninduschtry vor Oort qualifizierti Noowugschreft uuszbilde, wu näb dr handwäärchlige Leer im Bedriib in dr Zaicheschuel au chinschtlerisch Chenne gleert hän. Anne 1805 isch e Freihandzaicheschuel grindet woore, wu 1833 in *Handwerkerschule*, un scho ai Joor speeter in *Gewerbeschule Pforzheim* umgnännt woore, wu dr Landesheer im Ufdraag vu dr Grooßherzooglige Regierig veroonet et, ass in allne Stedt mit ere greeßere Induschtry Gwäärbschuele hän mieße yygriichet wääre.

Ab dr zwoote Helfti vum 19. Jorhundert isch d Gschiicht vu däre Schuel breegt gsii dur verschiideni Umstrukturierige, Umnännige, Drännige un Zämefierige.

E *Chinschtlerklass*, wu anne 1868 an dr Gwäärbschuel yygfiert wooren isch, isch 1877 sälbschtständig woore as Chunschtgwäärbschuel un Fachschuel an dr Jahnstrooß (*Großherzogliche Kunstgewerbeschule und Fachschule für die Metallindustrie*, e Voorgängeri vu dr Hoochschuel Pforze). E anderi Untergliiderig het s speeter an dr Gwäärbschuel gee, wu zeerscht in zwoo Abdailige untergliideret wooren isch: e Handwäärchsabdailig, wu uf dr Bedaarf vu Chlaibedriib uusgriichtet gsii isch, wu steerker Buechhaltig un chaufmännischi Fächer unterriichtet woore sin, un e Golschmiidabdailig, wu mee uf d Inträsse vu dr Schmuckinduschtry zuegschnitte gsii isch un wu in dr Hauptsach Zaichne un Modelliere vermittler woorten isch. Anne 1892 het si d Gwäärbeschuel (Goldschmiidschuel un chimftigi *Gewerbeschule 3*) vu ire Handwäärcherrabdailig drännt u nun si in eme neie Schuelgebei uf dr Enzinsle, wu s doomool no ghee het, etabliert. As offiziäll Grindigsdatum vu däre *Goldschmiidschuel* git mer s Joor 1905 aa. Siibe Joor speeter het mer s Schuelhuus an dr Jahnstrooß ibernuu, d Chunschtgwäärbschuel isch drus uus- un in d Holzgartestrooß umzooge.

Ab 1940 isch d Gildschmiidschuel wieder mit dr Chunschtgwäärbschuel unter em Name *Staatliche Meisterschule der deutschen Edelmetall- und Schmuckindustrie Pforzheim, angegliedert die Gewerbeschule 3* verainigt gsii, Grund dooderfiir isch d Rezässioon vum Goldschmiidgwäärb wäg dr Wältwiirtschaftskriis, wu zuen ere reduzierte Noofroog no Uusbildigsblätz gfiert het, d Schueler hän si eender andere Beruef wie Staigraveur, Elfebaischnitzer, Emailleur, Glaasschlyfer oder Former zuegcheert. Dr Unterricht isch noch em Luftaagriff uf Pforze am 23. Februar 1945 yygstellt woore, noch em Chrieg het mer dr Unterricht bal wider ufgnuu in provisoorische Ryym. Ab 1949 het mer e Fabrik z Dillstein chenne bruuche, wu läär gstanden isch, ab 1960 e Neiböu an dr St.-Georgen-Steige, wu d Goldschmiidschuel bis hite isch.

Di ändgiltig Drännig vu dr eemoolige Chunschtgwäärbschuel, wu in dr Zwischezyt *Kunst- und Werkschule* ghaiße het, goot uf s Joor 1966, di letscht Umnännig in *Goldschmiedeschule mit Uhrmacherschule* goot uf d Iibernaam vu dr Abdailig Uure un Zytmässtächnik, wu us dr Pforzemer *Gewerbeschule 1* uusgliideret wooren isch, uf s Joor 1973 zrugg.

## Literatuur
* *75 Jahre Goldschmiedeschule Pforzheim.* Sälbschtverlaag, Pforzheim 1980.
* *Goldschmiedeschule mit Uhrmacherschule 1983–1984.* Sälbschtverlaag, Pforzheim 1984.
* Chris Gerbing: *Die Geschichte der Goldschmiedeschule mit Uhrmacherschule. Der Beginn des Berufsschulwesens vor 250 Jahren in Pforzheim.* untitled Verlag, Hamburg 2018.

## Weblink
* Offiziälli Websyte vu dr Goldschmiidschuel mit Uurmacherschuel Pforze

## Fueßnote