Berat

**Berat** (Ussprooch: ; bestimmti Form im Albanische: *Berati*) isch e Stadt in Südalbanie mit öbe 64.000 Ywohner. Si het eini vo de am beschte erhaltene Altstädt vo Albanie, wo vo de UNESCO syt 2008 als Wälterbi anerkannt isch. In Albanie isch Berat au als „die Stadt mit de tuusig Fenschter“ bekannt.

Berat lait uff beide Syte vum Fluss Osum. D Altstadt bestoot uss drüü Stadtdeil: Gorica uff de linke Syte, un uff de rächte Ufersyte Mangalem un d Burg Kalaja, wo au bewohnt isch. Uff de rächte Syte isch au d Neustadt, wo vorallem uss kommunistischi Plattebaute bstoot. Öschtlich vo de Stadt lait s Bergmassiv Tomorr, wo 2,416m hoch isch.

## Gschicht

D Hügel wo hüt d Burg isch, isch im 4. Joorhundert v.&nbsp;Chr. vo de Illyrer zum erschte Mool befeschtigt worde. Spööter isch d Gegend unter de Yfluss vo de Makedonier groote, un Antipatreia gnannt worde. Im 2. Joorhundet v.&nbsp;Chr. isch d Stadt vo de Römer erobret worde.

Noochem Fall vum Römische Rych isch Berat vo de Byzantiner kontrolliert worde, un het *Pulcheriopolis* gheisse. Im 9. Joorhundet hen de d Bulgare d Stadt ygnoo, un in *Beligrad* (wysi Stadt) umbenannt. Uss däm isch schliessli de Name *Berat* entstande.

Im Joor 1018 hen d Byzantiner Berat zruggerobret. Deno isch es je noch däm vo verschidni lokale Despote, de Chönige vo Neapel, Bulgare un Serbe kontrolliert worde. 1274 isch es wider zu de Byzantiner cho. 1345 isch es Deil vum Serbische Rych worde. Im 14. Joorhundert hen sich warschynts au d Albaner in de Gegend niiderglo.

Im Joor 1417 isch Berat zum erschte Mool vo de Osmane erobret worde. Bim Uffstand vum Skanderbeg het s Adelsgschlecht vo de Muzaka, wo in de Gegend vil Yfluss gha het, sich ihm aagschlosse. Im Joor 1450 hen d Osmane d Stadt allerdings zruggerobret, un es isch em Skanderbeg nit glunge si wider yznee. Im Joor 1455 het er bi de Belagerig vo Berat e schweri Niiderlag erlitte.

Ab em 17. Joorhundert het es sich de zumene regionale Handelszentrum entwigglet. Im 19. Joorhundert isch es de Sitz vumene Bey im Vilayet vo Janina gsi.

Berat e grossi Roll in de Rilindja, de albanische Nationalbewegig, im spööte 19. Joorhundert gspiilt. Es isch au e wichtigi Machtbasis für d Unabhängigkeitsbewegig gsi.

1944 het de Anti-Faschistisch Befreiigsroot z Berat e provisorischi Regierig bildet, wo vum Enver Hoxha aagfiert worde isch, un schliessli d Kontrolle über s ganz Land erunge het.

## Sehenswürdigkeite
Berat het e bsunders guet erhalteni Altstadt, wo zum Wälterbi vo de UNESCO ghört. Es zeigt die typischi Architektur vum Balkan uss de Zit vo de Osmane. De Grossdeil vo de Hüüser stammt ussem 18. oder 19. Joorhundert. S Stadtbild zeigt de Yfluss vo de muslimische un orthodoxe Kulture.

D Altstadt gliidret sich in drüü Deil: de Stadtdeil *Gorica* am rächte Flussufer, wo friener s Viirtel vo de Orthodoxe gsi isch, de Stadtdeil *Mangalem*, wo vo Muslime bewohnt gsi isch, un de Burg *Kalaja*, wo näbe de türkischi Garnison vorallem Chrischte gwohnt hen.

Im Mangalem finde isch mehreri beriemti Moschee ussem 16.-18. Joorhundert, e Tekke un s Ethnographischi Museum. Im Museum isch s Läbe zur Zit vo de Türke rekonstruiert.

In de Burg sin Hüüser uss de Türkezit, wo zum Deil hüt no bewohnt sin, un mehreri orthodoxi Chilche z bsichtige. D Burg sälber isch im 6. Joorhundert vum Chaiser Justinian baut worde, un im 13. Joorhundert erneueret worde. De Grossdeil vo de Chilche stammt au ussem 13. Joorhundert. Beriemt sin d Chilche für Freske un Ikone vum Freskemooler Onufri, wo im 16. Joorhundert gläbt het un vo Berat gsi isch. D St. Nicholas Kathedrale isch hüt e Museum über de Onufri.

## Bilder

Datei:Berat.jpg|Hüüser im Stadtdeil Gorica
Datei:Church in Berat Castle, Albania.JPG|e Chilch in de Burg
Datei:Church icon Berat, Albania.JPG|E Ikonemoolerei inere Chilch in de Burg
Datei:Berat house.jpg|s Ethnographischi Museum
Datei:Han in Berat (Albania).jpg|E Herberge uss de Türkezit


## Weblink

## Fuessnote