Burg Kropfenstein

D Ruine vo der **Burg Chropfestei** lit uf em Gebiet vo der Gmeind Waltensburg/Vuorz in der Surselva im schwiizerische Kanton Graubünde. Chropfestei isch näbe dr Jörgebärg, dr Grüenefels und dr Vogelbärg eini vo de ursprünglig vier Burge z Waltensburg.

## Lag
D Burg lit westlig vo de Gmeinde Waltensburg und Brigels, an der Kante von ere Felswand, wo sänkrächt abfallt, und me bruucht vom westlige Ändi vo Waltensburg öppe e Viertelstund zu Fuess für zum anezcho.

## Alag

Me chunnt zum Iigang in dr lange Muure, wo drei Stockwärk hoch isch, nume uf eme steile, schmale Wägli vo Oste her. Das isch in de 1950er Johr währed ere Restaurierig verbreiteret und mit eme Gländer gsicheret worde. Das Projekt isch d Initiative vom Bürger vo Waltensburg Paul Gabriel, wo noch Kanada usgwanderet isch, gsi und au vo ihm finanziert worde.   

Noch dendrochronologische Undersuechige stammt d Alag vom Afang vom 14. Johrhundert us em Johr 1312. Hiwiis druf, ass es e Vorgängerbau ge het, git s nit.

D Innemuure und Deil vom Dach wärde vom überhängende Felse bildet. D Balkelager vom früehjere Zuegang cha me hüt no gseh. Es het es niidrigs Iigansdor wo in d Alag füehrt. In dr Muure über em Dor het s e Viereggfänster und e Schiessluke. Dr östlig Deil vo der Alag isch e schmale Schluuch, wo öbbe 1,5 bis 2&nbsp;m breit isch und dürft wohrschiinlig, wil er so äng isch, as Speicher und zur Verdeidigung bruucht worde si.
D Südwand isch mehrfach broche und em natürlige Verlauf vo der Felswand agliche. Es het dört mehreri Schartefänster zur Belüchtig und Viereggfänster in dr Grössi vo öbbe 70 uf 50 cm.

Im westlige Deil, wo sächs Meter breit isch, si d Wohnrüüm gsi. An de Räste vo de Quermuure, Balkelöcher, Fänster mit Sitznische, eme Aborterker in dr Westwand und eme Schüttstei im zweite Stock cha me die früehjeri Iideilig gseh. E Relief, wo in dr Ruine gfunde worden isch und won e Maa mit eme churze Rock zeigt, isch jetzt im Rätische Museum; e Kopii drvo isch im Waltensburger Ortsmuseum usgstellt.
S Innere vom Baudrakt isch mit zwei Quermuure iideilt gsi, vo dene si no d Fundament übrig. D Holzbalke, wo deilwiis no vorhande si, si abgsägt worde. Vo däm cha me schliesse ass dr Abbruch plant gsi isch und s Holz hätt sötte abtransportiert wärde. Als Dach chunnt e Pultdach in Frog, wo ruggwärts an dr Felse abaut isch.

## Literatur
* Thomas Bitterli-Waldvogel: *Schweizer Burgenführer*. Nr. 374. Basel/Berlin 1995.
* 
* Heinrich Boxler: *Die Burgennamengebung in der Nordostschweiz und in Graubünden.* Huber, Frauenfeld 1976.
* Burgenkarte der Schweiz, Ausgabe 2007, Bundesamt für Landestopografie / Schweizerischer Burgenverein.
* Augustin Carigiet, Jürg Rageth, Lukas Högl, Martin Bundi: *Die Burgruinen Jörgenberg und Kropfenstein in Waltensburg* (=&nbsp;*Schweizerische Kunstführer,* Nr. 749, Serie 75). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK.&nbsp;Bern 2004, ISBN 3-85782-749-1.
* Anton von Castelmur: *Die Burgen und Schlösser des Kantons Graubünden* Band II, Birkhäuser, Basel 1940.
* Otto P. Clavedetscher, Werner Meyer: *Das Burgenbuch von Graubünden*. Zürich / Schwäbisch Hall 1984.
* Lukas Högl: *Burgen im Fels: Eine Untersuchung der mittelalterlichen Höhlen-, Grotten- und Balmburgen der Schweiz*. Olten 1986.
* Fritz Hauswirth: *Schlösser und Burgen der Schweiz*. Band 8. Neptun, Kreuzlingen 1972.
* Werner Meyer: *Burgen der Schweiz*. Band 3. Zürich 1983.

## Weblingg

* Ruine Kropfenstein uf *www.graubuendenkultur.ch*.