Lothringisch (Rheinfränkisch)

S **Lothringisch** isch e dütsche Dialäkt z Lothringe, Frankriich. Es ghört zum Rhiifränkische un wird au im Lothringer Fränkisch züegordnet, au wenn säll kei linguisdische Begriff isch.

## Verbreitig
Di gröschte Stedt, wu s Lothringisch iiheimisch isch, sin St. Avold, Karlingen, Spittel, Oberhomburg, Freimingen-Merlenbach, Kleinrosseln, Forbach, Stieringen-Wendel, Püttlingen, Großblittersdorf, Saargemünd, Saaralben, Rohrbach, Bitsch, Finstingen, Saarburg, Pfalzburg un Dagsburg.

Im Oste verlauft d'Sprochgränze de Nordvogese lang. Uff de andere Site sin s Südfränkisch un s Elsässisch, wu zum Alemannisch ghört, z finde. Als Unterscheidigsmerchmol gältet d'Linie zwüsche *Pund* un *Pfund* (Zweiti Lutverschiebig). S Rhiifränkisch im Chrumme Elsass unterscheidet sich numme liicht vum Lothringisch, sällewääg wird s Lothringisch mänkmol au als Sproch vu Lothringe *un* em Chrumme Elsass bezeichnet. Di beide Regione hänn au lang e gmeinsami Gschicht gha.

Im Weste verlauft d'Gränze öbbe im Fluss Nied lang, dört gränzt s Lothringer Moselfränkisch aa. Säll gränzt sich anhand vu Wörter wie *dat* ab, wu im Rhiifränkische *das* usgsproche were.

Im Süde gränzt de französisch Dialäkt Lothringisch aa. Im Norde goht s Lothringisch in di andere rhiifränkische Dialäkt übber, es zeichnet sich also nit durch e bsunders linguisdischs Merchmol us, sondern ändet an de boliitische Gränze.

## Phonologii
### Vokäl
Im Lothringische were grundeti un uugrundeti Vokäl unterschide; grundeti Vorderzungevokäl gitt's abber im Gegesatz zum Hochdütsche nit (Usnahm: Gränzgebiet zum Elsässisch). Es gitt sechs Vorder-, zwei Zäntral- un fümf Hinterzungevokäl. Abgseh vu de beide Zäntralvokäl chönne si alli churz un lang sii; in de Schrift kännzeichnet mer d'Chürzi vu'me-ne Vokal durch d'Verdopplig vum Konsonant hintedraa.

In de folgende Tabälle wird in eckige Chlammere d'Ussproch noch em phonetische Alphabet widdergee. In Chlammere stoht d'Schriibig noch em GERIPA.

### Diphthong
D'Diphthongierig hät s Gebiet verschide starch erfasst: di meiste Diphthong gitt's im Norde, während de Süde numme wenig hät. Diphthong were noch de Ussproch gschribe.

### Konsonante
Bi de Plosiiv wird zwüsche de Fortes [], de stimmlose Lenes  un de Lenes [] underschide. An Nasal gitt's []. In de gschribene Sproch unterscheidet mer numme Lenes un Fortes,  un  zum Bispil were beidi mit eme *b* widdergee.

Di stimmlose Frikatiiv sin [], ihri stimmhafte Entsprächige []. Wu si Entsprächige im Hochdütsche hänn, schribbt mer si gliich (bis uff s [], wu mit *s* odder *z* gschribe wird); s [] wird mit *jh* widdergee, s [] mit eme *gh*. D'Ussproch vum [] isch nit übberall gliich, in e baar Regione tendiert si zum Lut [].

Ußer de Frikatiiv gitt's no d'Vibrante [] un [] wie au de Lateral [].

## Externi Site
* Lothringisch zum Aalose
* Wörterbüech vu de dütsch-lothringische Mundarte
* Site vum Verein Gau un Griis (Bouzonville)
* Site vum Verein ''Culture et Bilinguisme de Lorraine - Zweisprachig, unsere Zukunft'' mit em Ziil, d'Volchssproch un d'Volchskultur vu Dütschlothringe z pfläge un z fördere un bsunders de Züegang zù de Zweisprochigkeit Französisch/regionali Sproch möglig z mache.