open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Laurent Litzenburger

Dr **Laurent Litzenburger** (* 18. Juni 1974 ds Nancy) isch e französische Historiker.

## Läbe
Er het ab 1993 a der Universität Nancy 2 Gschicht studiert. 2002 het er es DEA (Diplôme d’Études Approfondies en Histoire Médiévale) übercho. 2011 isch sini Dokterarbet agno worde zur Klimagschicht von Metz im Mittelalter (La Vulnérabilité urbaine: Metz et son climat à la fin du Moyen Âge). Sit 1998 unterrichtet er i dr "Éducation nationale" und sit 2005 isch er Assistänzprofässer für Geschicht u Geografie am Lycée Arthur Varoquaux, Tomblaine. Witer isch er assozierte Forscher am universitäre Forschigszäntum "Lorrain d'Histoire" (Université de Lorraine, Nancy).

## Forschigsgebiet
Em Laurent Litzenburger sini Forschigsgebiet si: Stadt-, Klima-, Umwält-, Sozial-, Rächts-, Kultur- und Kultusgschicht.

Als eine vo de erschte in Frankrich het er di historische Klimatologie entwicklet. Dr berühmt Historiker Emmanuel Le Roy Ladurie het ihn derfür i sim Vorwort zur Dissertation globt: es sig es Modell für für witeri zukünftigi Studie.

## Uszeichnige
* 2015: Prix d’histoire de l’Académie Nationale de Metz
* 2015: Grand Prix de l’Académie Lorraine des Sciences
* 2012: Prix spécial du jury au concours de thèse de la Société Française d’Histoire Urbaine

## Publikatione (Uswahl)
* Laurent Litzenburger, Emmanuel Le Roy Ladurie. Une Ville face au climat : Metz à la fin du Moyen Âge (1400-1530). PUN - Éditions Universitaires de Lorraine, pp.487, 2015, Archéologie, Espaces, Patrimoines, Gérard Giuliato, ISBN 978-2-8143-0225-9 (online)
* Laurent Litzenburger: « Histoire et climat ». Alexis Metger (dir.). Le climat au prisme des sciences humaines et sociales, Quae, pp. 52-71, 2021, Collection : Nature et société, ISBN 978-2-7592-3432-5. (online)
* Christian Pfister, Stefan Brönnimann, Andres Altwegg, Rudolf Brázdil, Laurent Litzenburger, et al. « 600 years of wine must quality and April to August temperatures in western Europe 1420–2019 ». Climate of the Past, 2024, 20 (6), pp.1387-1399 ()

### Übersetzige
* Laurent Litzenburger (trad.) : Christian Pfister, Heinz Wanner, Climat et société en Europe. Les mille dernières années, Livreo Alphil, Collection « La République des idées », 2025. ISBN 978-2-88950-259-2 (Original: Christian Pfister, Heinz Wanner: Klima und Gesellschaft in Europa. Die letzten tausend Jahre, Bern, Haupt, 2021).

## Weblink
* CV (Läbeslouf) bi Archive ouverte HAL
* CV bi CRULH

## Fuessnote
Servon-Melzicourt

**Servon-Melzicourt**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne (bis 2017 zem Arrondissement Sainte-Menehould) un zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle.

## wu dr Nàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Nàmma vum Dorf Servon asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:
***' (ànna 1184)
***' (ànna 1254)
***' (ànna 1303/12)

Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Nàmma vum Dorf Melzicourt asoo äntwìckelt:
***' (friahj ìm 11. Joohrhundert)
***' (um 1240)
***' (um 1274)
***', **' (ànna 1303/12)
***', **' (ànna 1389)
***' (ànna 1459)
***' (ànna 1538)

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q631244", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Servon-Melzicourt lììgt àn dr Aisne ìn dr Làndschàft Àrgonna, äbba 50 Kilomeeter wäscht-nordweschtlig vu Verdun. Umgaa wìrd Servon-Melzicourt vu da Noochberg’mainda Condé-lès-Autry ìm Norda, Binarville ìm Nordoschta, Vienne-le-Château ìm Oschta, Saint-Thomas-en-Argonne ìm Süüdoschta, Vienne-la-Ville ìm Süüda, Berzieux ìm Süüda un Süüdwäschta, Malmy ìm Süüdwäschta, Ville-sur-Tourbe ìm Wäschta un Süüdwäschta so wia Cernay-en-Dormois ìm Wäschta un Nordwäschta.

## G’schìcht
D’ G’mainda ìsch ànna 1843 äntschtànda, wu d’ friahjera G’mainda *Servon* un *Melzicourt* füsioniart hann.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Eligiuskìrìch *()* üss’m 13. Joohrhundert, wo friahjer „Unsra Liawafràui vum Troscht“ *()* g’nännt gsìì ìsch. Sa ìsch ìm Äärschta Waltkriag zärschteert worra un ànna 1925 wììder ärrìchta worra. Ìn dr Kìrìch sìnn d’ Holzschtàtüüta vum hl. Rochus üss’m 17. Joohrhundert so wia d’ Holzschtàtüüta vun Unsra Liawa Fràui vu da Siiga *()* üss’m 19. Joohrhundert bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann. Zallamols sìnn àui ìm Gotteshüüs dräi Kunschtwark jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart gsìì, wo-n-a nàzionààla Bediitung g’hàà hann: mehrera Kìrchafanschter üss’m 16. Joohrhundert, a Schtaischtàtüüta vu dr Màdonna mìt’m Jesüskìnd üss’m 16. Joohrhundert so wia d’ Retààwel vu da Sitta-n-àltààra, wo ìm 17. Joohrhundert haarg’schtällt worra sìnn.


51 servon melzicourt.jpg|d’ Eligiuskìrìch


## Lìteràtüür

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Servon-Melzicourt biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Servon-Melzicourt ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
La Chapelle-Felcourt

**La Chapelle-Felcourt**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle un zem Arrondissement Châlons-en-Champagne. 

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Nàmma vum Dorf La Chapelle asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:
***' (ànna 1197)
***' (um 1274)
***' (ànna 1406)
***' (ànna 1508)
***' (ànna 1542)

Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Nàmma vum Dorf Felcourt asoo äntwìckelt:
***' (ànna 1213)
***' (um 1252)
***' (ìn da 1280er Joohra)
***' (ànna 1293)
***' (ànna 1352)
*** (ànna 1794)

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1098033", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Umgaa ìsch La Chapelle-Felcourt vu da Noochberg’mainda Gizaucourt ìm Nordoschta, Voilemont un Élise-Daucourt ìm Oschta, Rapsécourt ìm Süüdoschta, Saint-Mard-sur-Auve ìm Süüdwäschta un Valmy ìm Nordwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Manechildiskìrìch *()* ìm Dorf La Chapelle


LA CHAPELLE FELCOURT (2).jpg|d’ Menechildiskìrìch


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ G’mainda La Chapelle-et-Felcourt biim G’maindaverbànd La Chapelle-Felcourt (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda La Chapelle-Felcourt biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda La Chapelle-Felcourt ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Letzigrund

S **Stadion Letzigrund** isch es Zürcher Fuessball- und Liechtatletikstadion. Es isch s Heimstadion vom FC Zürich, Grasshopper-Club Zürich und em LC Zürich. Es isch de Uustragigsort vo Weltklasse Zürich, eim vo de wältwiit wichtigschte Liechtatletik-Meetings im Rahme vo de Diamond League. Es wird au regelmässig für grossi Open-Air-Konzert gnutzt.

S erschte Letzigrund-Stadion isch vo Mitgliider vom FC Züri bout worde, isch 1925 eröffnet und 2006 abgrisse worde. De Neubou, wo am 30. Auguscht 2007 eröffnet worde isch, isch während de Fussball-Europameisterschaft 2008 Uustragigsort vo drüü Gruppenspiil gsii. Zuesätzlich isch das Stadion als Spiilort für d Fuessball-Europameisterschaft vo de Fraue  2025 vorgsee.

## Weblink

* Website vom Stadion Letzigrund

## Fuessnote
TRENDYone

**TRENDYone** isch e Lifestyle- un Stadtmagazin vu Augschburg. S chunnt all Monet in verschidene regionale Uusgabe fir d Regione Augschburg, Ulm/Neu-Ulm, s Allgai, Nordschwobe un dr Alb-Donau-Krais uuse. Zuesätzli wäre all Dag Noorichte un Bydreeg iber s Online-Portal **trendyone.de** uusegee. S Magazin brichtet iber Theme us de Ressort Lifestyle, Freizyt, Evänt, Gsundhait, Mobilitet, Kultur un Gsellschaft. Rusgeber isch d Ad can do GmbH & Co. KG mit Sitz z Augschburg.

## Iberblick
TRENDYone isch anne 2006 grindet wore. S Magazin chunnt all Monet mit ere Uflag vu 40 000 Exemplar uuse.

D Stadt Augschburg un au d Stadt Neu-Ulm fiere TRENDYone in ire Lischt vu relevante lokale Medien uf. 

No Mediadaten 2025 het TRENDYone im Monet rund 200.000 Läser*ne im Printberaich un rund 100.000 Unique Visitors uf dr Website. Rund 70 % vu dr Läser*ne sin zwische 25 un 54 Johr alt, s Verhältnis vu dr Gschlächter lyt bi 53 % Fraue zue 47 % Manne.  D Altersverdailig isch mit Stand Dezämber 2024 eso: 13,5 % sin 18–24 Johr, 23,7 % 25–34 Johr, 44,2 % 35–54 Johr, 18,6 % iber 55 Johr.

TRENDYone isch ais vu wenige IVW-briefte Printmagazin in sym Verbraitigsbiet. S wird choschtelos verdailt in effetlige Yyrichtige, Gaschtronomybedrib un Ainzelhandelsgschäft un au iber d „Leserkreis Daheim“ (Augschburg/Ulm) un „Stafette Lesezirkel“ (Allgai). Finanziert wird s Magazin in dr Hauptsach iber regionali Wärbeaazaige un Kooperatione.

TRENDYone informiert au iber Instagram, Facebook, LinkedIn, un YouTube.

## Weblink
* Offiziälli Website

## Fueßnote
Épense

**Épense**   ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr  Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle un zem Arrondissement Châlons-en-Champagne.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q648821", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Épense lììgt ìm Oschta vu dr Trockana Champagne, äbba 30 Kilomeeter eeschtlig vu Châlons-en-Champagne. Uff’ma schmààla Heecharucka ìm Wäschta un Süüdwäschta vu dr G’mainda fìndet m’r 17 Wìndkràftànlààga ìn’ra Räihja. Umgaa wìrd Épense vu da Noochberg’mainda Dampierre-le-Château ìm Nordwäschta, Sivry-Ante ìm Nordoschta, Le Vieil-Dampierre un La Neuville-aux-Bois ìm Oschta, Remicourt ìm Süüdoschta, Noirlieu un Somme-Yèvre ìm Süüdwäschta so wia Dommartin-Varimont ìm Wäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Poolibekeehrungskìrìch *()*. Drìnn sìnn dr süüdliga Màària-n-àltààr üss’m 19. Joohrhundert un dr neerdliga Paulusàltààr üss’m 18. Joohrhundert, wo fàrwig g’fàsst sìnn, jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann, grààd soo wia dr Grààbschtai fìr dr Jean Guédon, wo üss’m Joohr 1722 schtàmmt. Üsserdam sìnn dr Tàuifbäcka üss’m schpeetera 15. odder’m friahja 16. Joohrhundert, so wia d’ Bronzaglocka üss’m Joohr 1528, jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann.


51 EPENSE.jpg|d’ Poolibekeehrungskìrìch


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Lìteràtüür zem Ort
* 

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Épense biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Épense ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Épense bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Natascha Gangl

D **Natascha Gangl** (* 31. Mai 1986 z Bad Radkersburg) isch e eschtrychischi Schriftstelleri. Si het anne 2025 dr Ingeborg-Bachmann-Bryys un dr BKS-Bank-Publikumsbryys iiberchuu.

## Lääbe
D Natascha Gangl het an dr Uniwersitet Wien Filisosofy un bim Drama Forum vum Verain *uniT* z Graz szenisch Schryybe studiert. No ne baar Johr z Mexiko un z Spanie isch si uf Wien retuurchuu, wu si syterhär as freii Autori läbt un schafft.

Si schybt unter anderem Theatertäxt, Prosa, Essay un Heerstugg. In dr Spiilzyt 2013/14 isch si Huusautori am Staatstheater Mainz gsii. Mit dr Elektroakuschtik-Band *Rdeča Raketa* (Maja Osojnik un Matija Schellander) het d Gangl dr Klangcomic entwicklet, e Genre vum Heerstugg. Us däre Zämenarbet sin unter anderem *Wendy Pferd Tod Mexiko*, *Die Revanche der Schlangenfrau*, *Einsame Ameisen Amnesie* un *The Cosmic Strips* entstande. Fir *Die Revanche der Schlangenfrau* isch si zäme mit dr Rdeča Raketa im Rame vu dr ORF Heerspiilbryys fir s bescht Originalheerspiil uuszaichnet wore.

Uf Yyladig vu dr Brigitte Schwens-Harrant het si bim Wettbewärb um dr Ingeborg-Bachmann-Bryys 2025 ire Täxt *Da Sta* rund um Chriegsverbräche in dr Gränzregion vu dr Sidoschtsteiermark gläse. Ire isch dr Ingeborg-Bachmann-Bryys 2025 un dr BKS-Bank-Publikumsbryys verliie wore.

## Uusgläseni Wäärch
* 2015: *Wendy fährt nach Mexiko*, Ritter-Verlag, Klagenfurt/Graz 2015, ISBN 978-3-85415-531-7.
* 2016: *Wendy Pferd Tod Mexiko. Ein Klangcomic.* mit Rdeča Raketa, Hörstück, MAMKA Records
* 2019: *Die Revanche der Schlangenfrau. Ein Klangcomic frei nach Unica Zürn.* mit Rdeča Raketa. Hörstück, LP Mamka Records/ORF
* 2020: *Das Spiel von der Einverleibung. Frei nach Unica Zürn* mit Bildern von Toño Camuñas, Starfruit Publications, Fürth 2020, ISBN 978-3-922895-37-4.
* 2021: *Pick mich auf. Ein Low-Tech-Spektakel*, Spitzwegerich, Theater am Werk, Wien
* 2021: *Einsame Ameisen Amnesie. Ein Klangcomic frei nach Anestis Logothetis* mit Rdeča Raketa. Hörstück, Wien Modern/ORF
* 2022: *La manzana mexicana oder Burros in Mexiko. Ein Radioessay*, mit A. Castelló, SWR/ORF
* 2023: *Öffnungen. Eine Mexiko-Archäologie*, SWR
* 2024: *Zwei Millionen Zeichen. Begegnungen mit dem Schriftsteller Peter Waterhouse*, SWR
* 2024: *staub … a little mindblow**, Spitzwegerich, Theater am Werk, Wien
* 2024: *The Cosmic Strips. Klangcomics frei nach Matta* mit Rdeča Raketa. Kunstforum Wien
* 2025: *Frische Appelle & andere Sprechtexte*, Ritter-Verlag, Klagenfurt/Graz 2025

## Uusgläaseni Uuszaichnige un Stipändie
* 2011: Literaturferderigsbryys vu dr Stadt Graz
* 2018: Hauptbryys vum Berliner Heerspiilfeschtiwäl fir dr Klangcomic *Wendy Pferd Tod Mexiko* zäme mit d r Rdeča Raketa
* 2019: Heimrad-Bäcker-Ferderbryys
* 2020: ORF-Heespiilbryys fir s bescht Originalheerspiil mit dr Rdeča Raketa fir *Die Revanche der Schlangenfrau*
* 2024/25: Projäktstipändium vum BMKÖS
* 2025: Ingeborg-Bachmann-Bryys un BKS-Publikumsbryys
* 2025/26: Chunschtruum-Steiermark-Stipändium

## Weblink

* Offiziälli Websyte
* 
* 

## Fueßnote
Tilloy-et-Bellay

**Tilloy-et-Bellay**  ìsch a G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle.

## wu dr G’maindanàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Àltfrànzeesch un schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Daa Nàmma schtàmmt vum Oïl-Wort **' odd’r **' — mìt dam Wort nännt m’r a Ort, wu d’rìnn Lìnda gepflànzt sìnn.

Un ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Nàmma vum Wiiler *Bellay* asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Mìt dam Nàmma hàt m’r friahjer uff Àltfrànzeesch a Ort g’nännt, wu Bìrka d’rìnn gepflànzt sìnn.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1224251", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Tilloy-et-Bellay lììgt äbba 19 Kilomeeter oscht-nordoeeschtlig vu Châlons-en-Champagne. Umgaa wìrd Tilloy-et-Bellay vu da Noochberg’mainda Saint-Remy-sur-Bussy ìm Norda un Nordwäschta, La Croix-en-Champagne ìm Nordoschta, Auve ìm Oschta so wia Somme-Vesle ìm Süüda un Wäschta.

Dur d’ G’mainda fiahrt d’ Otoschtrooss A4.

## G’schìcht
Ànna 1835 sìnn d’ Ortschàfta *Tilloy* un *Bellay* zammag’schlossa, fìr d’ hìttiga G’mainda Tilloy-et-Bellay bìlda.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Màriakìrìch *()*


TILLOY ET BELLAY.jpg|d’ Màriakìrìch


## wìchtiga Litt üss’m Dorf
* dr evànggeelischa Theoloog Louis Cappel (1585–1658), hàt siina Kìndhait z’ Tilloy verbroocht, wu sii Vàtter Härr gsìì ìsch.

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Tilloy-et-Bellay biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Tilloy-et-Bellay ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Marson

**Marson**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-3.

## wu dr Nàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Dr Nàmma schtàmmt vum làtiinischa Vornàmma **. Dr saalwa Ürschprung hann d’ G’maindanàmma vu Marçon (ìm Département Sarthe) un vu  Marson-sur-Barboure (ìm Maas-Département).

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q657443", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Marson lììgt äbba älf Kilomeeter oscht-süüdeeschtlig vu Châlons-en-Champagne. Umgaa wìrd Marson vu da Noochberg’mainda Courtisols ìm Norda, Poix ìm Nordoschta, Coupéville un Saint-Jean-sur-Moivre ìm Oschta un Süüdoschta, Dampierre-sur-Moivre ìm Süüda un Süüdoschta, Francheville ìm Süüda, Vésigneul-sur-Marne ìm Süüdwäschta, Saint-Germain-la-Ville ìm Wäschta un Süüdwäschta so wia Chepy ìm Wäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Niklàuiskìrìch *()*, wo zitter 1915 bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart ìsch, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann. D’rìnn ìsch dr Schtairelief vu dr „Màdonna mìt’m Jesüüskìnd un mìt dräi Schtìfter, wo züa ìhra Fiasser düan batta“ (15. Joohrhundert) àls Ainzelwark bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann.
* uff’m Frììdhoof ìsch a Kriagerdankmool, fìr d’ Soldààta üss’m Dorf eehra, wo ìm Äärschta un Zwaita Waltkriag ums Laawa kumma sìnn


Église Saint-Nicolas de Marson 1.JPG|d’ Niklàuiskìrìch mìt’m Frììdhoof d’rumm umma
Tour nord et ouest Marson 11479.jpg|dr Glockaturm vum Nordwäschta haar g’sah
Église Saint-Nicolas de Marson 2.JPG|a àndra Sìcht vum Glockaturm
Portail sud Marson 11483.jpg|s’ Süüdtoor vu dr Niklàuiskìrìch
Choeur Marson 11423.jpg|ìm Choor vu dr Niklàuiskìrìch mìt’m Hàuiptàltààr
Orgues Marson 11468.jpg|dr Orgel ìn dr Niklàuiskìrìch
Chapelle sud Marson 11413.jpg|d’ Süüdkàpall ìn dr Niklàuiskìrìch
Vitrail chapelle nord Marson 11453.jpg|a Glààsfanschter ìn dr Nordkàpall
Vitrail marson 11404.jpg|a ànder Glààsfanschter ìn dr Nordkàpall
Vitrail marson 11411.jpg|a ànder Glààsfanschter ìn dr Nordkàpall
Monument aux morts Marson 11484.jpg|s’ Kriagerdankmool
Mairie Marson 11487.jpg|s’ Roothüüs


## Lìteràtüür zem Dorf
* 
* 
* 
* 
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ Websitta vu dr G’maindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Marson biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Marson ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Marson bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Omey

**Omey**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-3.

## wu dr Nàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

D’ Dorfbewoohner nännt m’r **'  (fìr d’ Fràuija) un **'  (fìr d’ Manner) uff Frànzeesch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q546442", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Omey lììgt äbba 17 Kilomeeter süüd-süüdeeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Châlons-en-Champagne àm Fluss Marne, wo d’ G’mainda ìm Süüdwäschta begranzt. Umgaa wìrd Omey vu da Noochberg’mainda Pogny ìm Wäschta un Norda, Francheville ìm Nordoschta so wia La Chaussée-sur-Marne ìm Oschta un Süüda.

Dur d’ G’mainda fiahrt d’ Nàzionààlschtrooss 44.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Petrüskìrìch *()*. D’rìnn sìnn dräi Kunschtwark jewills zitter 1976 àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann: D’ Schtàtüüta vu dr Màdonna mìt’m Jesüskìnd üss’m 17. Joohrhundert d’ vergulga Holzschtàtüüta vum hl. Petrüs üss’m 17. Joohrhundert so wia s’ G’mäld vum Krìschtüs siinera Kriizigung.


51415 OMEY 1 (2).jpg|d’ Petrüskìrìch


## Wìrtschàft
Zitter’m 20. Joohrhundert wìrd z’ Omey a Schtaigrüawa b’nutzt, fìr Kàlziumkàrbonààt üssgrààwa. Mìt dam schtällt m’r Glààskìtt un Fàrbkriida haar.


Omya in Omey France.jpg|d’ Omaya-Fàwrìk vor dr Schtaigrüawa


## Lìteràtüür zem Ort
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ Websitta vu dr G’maindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Omey biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Omey ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Omey bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Champigneul-Champagne

**Champigneul-Champagne**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 29,66&nbsp;km² un  Iiwoohner (ànna ). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne, zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-2 so wia zem G’maindaverbànd Communauté de communes des Paysages de la Champagne.

## wu dr Dorfnàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma vu Champigneul asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Daa Nàmma schtàmmt vum Schpeetlàtiinischa Wort **' mìt dr Noohsìlwa **' — mìt daara Wortbìldung nännt m’r a Làndschàft, wo mìt klaina Eewana bedäckt ìsch.

Un ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Nàmma *Champagne* asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Daa Nàmma schtàmmt vum àltfrànzeescha Wort *canpayne*, wo üss’m 11. Joohrhundert schtàmmt. Mìt dam Wort nännt m’r a groossa Eewanalàndschàft.

D’ Iiwoohner vu dr G’mainda nännt m’r **'  (fìr d’ Manner) un **'  (fìr d’ Fràuija), odd’r àui **'  (fìr d’ Manner) un **'  (fìr d’ Fràuija).

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q640744", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Champigneul-Champagne lììgt àn dr Somme-Soude ìn’ra Làndschàft, wo sunscht fàscht wia-n-a Schtäppa üsssììht. Umgaa wìrd Champigneul-Champagne vu da Noochberg’mainda Jâlons ìm Norda, Matougues ìm Oschta, Saint-Pierre un Thibie ìm Süüdoschta, Pocancy ìm Süüdwäschta so wia Athis ìm Nordwäschta.

## G’schìcht
Ànna 1845 hàt m’r d’ G’mainda Champigneul un Écury-le-Petit zammag’schlossa, fìr d’ näija G’mainda Champigneul-Écury-le-Petit bìlda. Ànna 1852 hàt d’ G’mainda Champigneul-Écury-le-Petit mìt dr G’mainda Champagne füsioniart un zamma hann sa d’ hìttiga G’mainda Champigneul-Champagne gebìlda.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Remigiuskìrìch *()*
* eeschtlig vum Dorf gìtt’s s’ Schloss Saint-Georges üss’m 16. odder’m 17. Joohrhundert. ’S ìsch zitter 1976 bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann.


(01) Le Menhir. Place du 28-août-1944.jpg|d’ Remigiuskìrìch mìt’ma Schteehschtai vornadràà
Eglise - Clocher - Champigneul-Champagne - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00028273.jpg|wia dr Glockaturm friahj ìm 20. Joohrhundert üssg’sah hàt
Eglise - Façade - Champigneul-Champagne - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00028274.jpg|wia s’ Wäschttoor friahj ìm 20. Joohrhundert üssg’sah hàt
Eglise - Nef vue de l'entrée - Champigneul-Champagne - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00028275.jpg|wia dr Kìrchaschìff friahj ìm 20. Joohrhundert üssg’sah hàt


## Lìteràtüür zem Ort
* 
* 
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Champigneul-Champagne biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Champigneul-Champagne ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Champigneul-Champagne, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Nannette Stengel

D **Nannette Stengel** (26. Merz 1858 z Schtõẽne as Nannette Boßhard; † 11. Jänner 1919 z Guede) isch e dytschi Dialäktdichteri gsii.

## Lääbe
D Nanette Stengel isch z Wirttebärg ufgwagse un speter uf Amerika uusgwanderet, wu si ne dytschstämmige Brofässer ghyrote het, wu dytli elter gsii isch wie sii. Wu ire Mann gstorben isch, isch d Stengel wieder uf Dytschland retuurchuu un isch uf Guede zoge, wu Ändi 19. Johrhundert um dr Wilhelm Hasemann un dr Curt Liebich d Guedemer Molerkoloni entstanden isch. 

Z Guede het si s Huus „Bei den Höfen“ böue loo un si fir s haimisch Bruuchdum, d Draacht un dr Dialäkt yygsetzt. Si het Gedicht un Theaterstugg im Guedemer Dialäkt gschriibe. E Uuswahl isch anne 1907 unter em Titel „Der Lichtgang“ uusechuu. Verschideni Gedicht vun ere sin in dr Regionalzytig *Der Kinzigthäler* publiziert wore.

D Stengel het si au im Verain *Badische Heimat* engaschiert.

## Wäärch
* *Der Lichtgang. Sittenbild in 1 Aufzug. Gedichte in Gutacher Mundart.* Engelberg, Haslach 1907. 67 S.

## Weblink
* Marijana Babic: Schwäbin findet in Gutach Heimat, Schwarzwälder Bote, 22. Augschte 2011
* d Nanette Stengel uf LEO-BW
Gerhard Seiler

Dr **Gerhard Seiler** (* 21. Oktober 1930 z Charlsrue; † 1. Juli 2025) isch e dytsche Bolitiker (CDU) un Brofässer fir Volkswirtschaftslehr un Finanzwisseschaft gsii. Är isch vu 1986 bis 1998 Oberburgermaischter vu Charlsrue gsii.

## Lääbe
### Beruef
Dr Seiler het anne 1958 an dr Wirtschaftshochschuel Mannem (hite Uniwersitet Mannem) bromewiert mit ere Dissertation iber *Annahmen und Aussagen eines ökonometrischen Konjunkturmodells*, sy Habilitationsschrift (Charlsruhe 1972) drait dr Titel: *Optimierungsprobleme der kommunalen Investitionsplanung*. Är het an dr Fakultet fir Wirtschaftswisseschafte vu dr Uniwersitet Charlsrue gleert, anne 1972 het er dr Titel Brofässer iberchuu, 2005 d Ehredokterwird vu dr Uniwersitet.

Dr Seiler isch syt 1959 in syre Haimetstadt as Hafediräkter, Stadtchämmerer, vu 1977 bis 1983 as Burgermaischter un vu 1983 bis 1986 as Erschte Burgermaischter im Dienscht gsii. Anne 1986 isch er zum erschte Mol un 1994 zum zwaite Mol zum Oberburgermaischter vu dr Stadt Charlsrue gwehlt wore. Zum Uusschyde us sym Amt as Oberburgermaischter 1998 isch ihm s Groß Bundesverdienschtchryz un d Ehreburgerschaft vu Charlsrue verlihe wore. As neie Oberburgermaischter isch sy Barteikolleg Heinz Fenrich gwehlt wore. Ab 2005 isch dr Seiler au Ehreburger vum Charlsruer Inschtitut fir Tächnology (KIT) gsii.

Vu 1980 bis 1984 isch dr Seiler Abgornete vum bade-wirttebärgische Landdag gsii. Anne 1995 isch er fir zwai Johr zum Bresidänt vum Dytsche Stedtedag gwehlt wore.

### Bresidänt vum Karlsruher SC
Dr KSC-Bresidänt Detlef Dietrich het in ere usserordelige Mitgliderversammlig am 22. Februar 2002 sy Ruggdritt verchindet. Dr KSC isch dodmol vor dr Insolvänz gstande. Am 27. Februar het dr Gerhard Seiler verchindet, ass er as *Notbresidänt* d Fierig wett iberneh, dur syni bolitische un wirtschaftlige Kuntakt het er dr KSC vor em finanziälle Uus grettet. Am 27. Novämber 2002 isch dr Hubert Raase mit 293 zue 25 Stimme as Noofolger vum Gerhard Seiler, wu us gsundhaitlige Grind zruggdrätten isch, zum Bresidänt gwehlt wore.

### Familie
Är isch vu 1957 bis zue sym Dod mit syre Frau Trudi ghyrote gsii, si hän zäme vier Chinder ghaa.

## Ehrige
* DRK-Ehrezaiche (1983)
* Bundesverdienschtchryz 1. Klass (1984)
* Verdienschtmedaille vum Land Bade-Wirttebärg (1995)
* Groß Bundesverdienschtchryz (1998)
* Ehreburgerwird vu dr Stadt Charlsrue (1998)
* Ehreburger vum KIT (2005)

## Literatur
* Klaus E. R. Lindemann (Hrsg.): *Gerhard Seiler.* Info-Verlagsgesellschaft, Karlsruhe 2000, ISBN 3-88190-257-0.

## Weblink
* 
* 

## Fueßnote
Thibie

**Thibie**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 10,56&nbsp;km² un  Iiwoohner (). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-2.

## wu dr Nàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

D’ Dorfbewoohner nännt m’r **' (fìr d’ Manner) un **' uff Frànzeesch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q951512", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Thibie lììgt ìm Zäntrum vum Département Marne. Umgaa wìrd Thibie vu da Noochberg’mainda Champigneul-Champagne ìm Norda, Saint-Pierre ìm Nordoschta, Villers-le-Château ìm Süüdoschta, Cheniers ìm Süüda, Vélye ìm Süüdwäschta, Germinon ìm Wäschta un Pocancy ìm Nordwäschta.

Z’ Thibie hàt dr Fluss Gironde siina Kwalla. Ar mìndet àls lìnker Naawafluss ìn dr Marne z’ Saint-Gibrien.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Sümforiàànuskìrìch *()*, wo üss’m 12. Joohrhundert schtàmmt. Sa ìsch zitter 1911 bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann. D’rìnn ìsch dr Hàuiptàltààr mìt siim Àltààrtìsch üss Màrmoor un Holz mìt siim Tàbernààkel (üss’m 18. Joohrhundert) zitter 1977 àls Ainzelobjakt bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann.


Église Thibie 519.JPG|d’ Sümforiàànuskìrìch
Eglise - Clocher et abside, au nord - Thibie - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00026811.jpg|wia d’ Sümforiàànuskìrìch ànna 1914 üssg’sah hàt
Chapelle latérale sud 418.JPG|d’ Süüdkàpall ìn dr Sümforiàànuskìrìch
Thibie - église - boîte à livres.jpg|a „Büachkaschtla“ vor dr Kìrìch
Maison commune de Thibie 410.JPG|s’ Roothüüs


## Lìteràtüür zem Dorf
* 
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Thibie biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Thibie ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Francheville (Marne)

**Francheville**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-3.

## wu dr Nàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

D’ Dorfbewoohner nännt m’r **'  (fìr d’ Manner) un **'  (fìr d’ Fràuija) uff Frànzeesch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1214891", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Francheville lììgt ìn dr kraidiga Champagne äbba 15 Kilomeeter süüdeeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Châlons-en-Champagne. Umgaa wìrd Francheville vu da Noochberg’mainda Marson ìm Norda, Dampierre-sur-Moivre ìm Oschta, La Chaussée-sur-Marne ìm Süüda un Süüdwäschta, Omey ìm Süüdwäschta so wia Pogny ìm Wäschta un Süüdwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Niklàuis-un-Geràldus-Kìrìch *()* üss’m 12. Joohrhundert. Sa ìsch zitter 1937 bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a regionààla Bediitung hann. Ìn dr Kìrìch sìnn viar Kunschtwark jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann: s’ Holzkrüzifix üss’m friahja 18. Joohrhundert, dr Schtairetààwel vum Hàuiptàltààr (üss’m 15. Joohrhundert) mìt da Schtàtüüta vu da zwälf Àposchtel d’ruff, a Schtaischtàtüüta vu dr Màdonna mìt’m Jesüskìnd üss’m 18. Joohrhundert so wia-n-a Kìrchafanschter üss’m 13. Joohrhundert. Üsserdam ìsch dr Màrmoor-Tàuifbäcka üss’m 18. Joohrhundert àls Ainzelobjakt bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann.


Église Saint-Nicolas-et-Saint-Gérald de Francheville 1.JPG|d’ Niklàuis-un-Geraldus-Kìrìch
Église Saint-Nicolas-et-Saint-Gérald de Francheville 2.JPG|a Blìck uff dr Glockaturm


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schàtistik züa dr G’mainda Francheville biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Francheville ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Francheville, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)
* [a Online-Kàrta vu Francheville](https://www.geoportail.gouv.fr/carte?c=4.5425,48.8908&z=5.070496E-5&l0=GEOGRAPHICALGRIDSYSTEMS.MAPS.SCAN25TOUR.CV::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(1)&permalink=yes) bii *Géoportail* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Le Châtelier

** Le Châtelier **  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle.

## wu dr Dorfnàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch, Àltfrànzeesch un schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Daa Nàmma schtàmmt üss’m Oïl-Wort **chasteler* odd’r **chastelier*, wo wia-n-em Pikàrdischa (**casteler* ‚Schloss‘) klìngt un äbbis wia „b’fäschtigt Härrahüüs“ bediitet.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q750263", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Le Châtelier lììgt ìn dr Làndschàft Àrgonna ìm Oschta vum Département Marne, grààd àn dr Granz zem Maas-Département. S’ G’maindagebiat lììgt uff’ra Heecha vu 160 bis 192 Meeter ìwwer’m Meer — ’s ìsch ìm Oschta vum Wàld ** gedäckt.

Umgaa wìrd Le Châtelier vu da Noochberg’mainda Givry-en-Argonne ìm Norda, La Neuville-aux-Bois un Les Charmontois ìm Nordoschta, Belval-en-Argonne ìm Oschta, Sommeilles ìm Süüdoschta, Possesse ìm Süüda so wia Saint-Mard-sur-le-Mont ìm Wäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Mària-Geburt-Kìrìch *()*


51 LE CHATELIER.jpg|d’ Mària-Geburt-Kìrìch
CP Le Chatelier 08648.JPG|d’ Ziagelbàckaräij vu Le Châtelier uff’ra àlta Ààsìchtskàrta üss’m Ààfàng vum 20. Joohrhundert


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Le Châtelier biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Le Châtelier ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Le Châtelier, wo düü ufflààda kààsch bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)
* [a Online-Kàrta vu dr G’mainda Le Châtelier](https://www.geoportail.gouv.fr/carte?c=4.9039,48.9383&z=5.070496E-5&l0=GEOGRAPHICALGRIDSYSTEMS.MAPS.SCAN25TOUR.CV::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(1)&permalink=yes) bii *Géoportail* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Marina (Kroatien)

**Marina** (kroaatisch; uff Itàliaanisch **' odd’r àui friahjer **' un **) ìsch a kroaatischa Verbàndsg’mainda (Općina) ìn dr histoorischa Regioon Dàlmaatia mìt  Iiwoohner (ànna 2021). Dr nàmmensgliicha Hàuiptort lììgt àn dr Adriakìschta äbba 12 Kilomeeter wäschtlig vu Trogir, wo-n-em siina Àltschtàdt zem UNESCO-Waltkültüüräärwa g’heert.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1027927", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Marina lììgt àn dr Adriakìschta zwìscha Rogoznica un Trogir. Sa ìsch d’ wäschtligschta G’mainda vu dr G’schpàànschàft Split-Dàlmààtia un granzt àn d’ G’schpàànschàft Šibenik-Knin. D’ G’mainda lììgt àn dr Schtrooss D8, em längschta Tail vu dr Adriaatischa Kìschtaschtrooss, un glììdert sìch ìn 15 Ortschàfta, unteràndrem Poljica, Sevid un Vinišće.

S’ G’maindagebiat vu Marina ìsch  km² grooss.

## Verwàltungsglììderung un Beveelkerung
Zitter’m 19. Joohrhundert hàt sìch d’ Beveelkerung vu dr Verbàndg’mainda asoo äntwìckelt:

Biim Zänsüs ànna 2011 hàt d’ G’mainda Marina  Iiwoohner zeehlt. Sa hàt 15 Ortstaila *()* zeehlt:

Biim Zänsüs ànna 2011 sìnn  Prozant vu da Iiwoohner iihaimischa Kroàta gsìì. D’ G’mainda wìrd vor àllem vu Kàtholika b’woohnt (95,6 Prozant) — bii da Iiwoohner gìtt’s àui gottloosa Litt (1,18 Prozant) un Litt, wo aifàch kää Religioon hann (1,04 Prozant).

## wàs doo z’ sah ìsch

Drid Marina.jpg|a Blìck uff dr Hàuiptort Marina
Marina - Flickr - jns001 (2).jpg|a Blìck uff dr Hààfa mìt’m Weehrturm

Marina, Marina (HR) - panoramio.jpg|dr Weehrturm àm Hààfa
Marina, Hrvatska 004.jpg|dr Weehrturm àm Hààfa
Turm Marina.jpg|dr Weehrturm vum Meer haar g’sah
Boats in Marina, Croatia.jpg|a pààr Schìffer àm Hààfa
Marina, Croatia v2.jpg|wämm’r àm Hààfa làuift
Marina, Hrvatska 010.jpg|wämm’r àm Hààfa làuift
Općina Marina, Croatia - panoramio (4).jpg|a Blìck uff d’ Kìschtawoohnunga z’ Marina vum Meer haar
Marina - panoramio (2).jpg|a Blìck uff d’ Kìschtawoohnunga z’ Marina vum Meer haar
Marina vom Meer.jpg|a Blìck uff d’ Kìschtawoohnunga z’ Marina vum Meer haar
Crkva sv. Ivana Krstitelja s ostacima Citadele.jpg|d’ Kìrìch vum hl. Johànnis em Taifer ìm Hàuiptort Marina (kàthoolisch)
Marina Crkva sv Jakova a.jpg|d’ Jàkobskìrìch ìm Hàuiptort Marina (kàthoolisch)
Marina Crkva sv Marine c.jpg|d’ Màriinakìrìch ìm Hàuiptort Marina (kàthoolisch)
Crkva sv. Mihovila u Mitlu.jpg|d’ Michaeliskìrìch ìm Dorf Mitlo (kàthoolisch)
Poljica Gorac Crkva sv Josipa.jpg|d’ Josefkìrìch z’ Poljica (kàthoolisch)
Poljica Crkva sv Luke.jpg|d’ Lukàskìrìch z’ Poljica (kàthoolisch)
Crkva sv. Marije u Blizni Gornjoj.jpg|d’ Màriakìrìch z’ Blizna Gornja
Marina, Croatia - panoramio (2).jpg|d’ Kàpall züa dr hl. Jumfra àm Schnee
Vrsine c.jpg|a àlt Schtaigebäj z’ Vrsine 


## wìchtiga Litt üss dr G’mainda
* dr dàlmàtiinischa Bìldhàuijer Giovanni Dalmata (um 1440–1514), ìsch ìm Dorf Vinišće uff d’ Walt kumma.

## Weblìnks

* d’ Websitta vu dr G’maindaverwàltung (kroaatisch)
* d’ Websitta vum Främdaverkeehrsàmt Marina (hoochdiitsch, kroaatisch, anglisch, polnisch)

## Ainzelnoohwiisa
La Croix-en-Champagne

**La Croix-en-Champagne**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle un zem Arrondissement Châlons-en-Champagne. 

## wu dr Nàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Dr frànzeescha Wort **' bediitet ‚Kriiz‘ uff Diitsch — ’s ìsch naamlig s’ Kriiz vum [[Jesus Christus|Krìschtiliida]]. Waahrend dr [[Französische Revolution|Frànzeescha Revolüzioon]] hàt m’r s’ Dorf zittawiis ànna 1793 ìn ''Belair''  un schpeeter ìn ''Montbourg''  umtaift — d’ Revolüzionäära hann ìn da Ortsnàmma àlles wälla läscha, wàs a religiöösa Bediitung hàt.

== wu ’s lììgt ==
<mapframe text="s’ Gmaindagebiat vu La Croix-en-Champagne" latitude="49.06712" longitude="4.66232" zoom="11" width="200" height="200" align="left">
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q738735", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }</mapframe>

D’ G’mainda La Croix-en-Champagne lììgt ìnmìtta vu dr [[Champagne#|Trockana Champagne]] äbba 258 Kilomeeter nordeeschtlig vu [[Châlons-en-Champagne]]. Umgaa ìsch La Croix-en-Champagne vu da Noochberg’mainda [[Somme-Tourbe]] ìm Norda, [[Somme-Bionne]] ìm Nordoschta, [[Valmy]] ìm Oschta, [[Auve]] ìm Süüdoschta, [[Tilloy-et-Bellay]] ìm Süüdwäschta un [[Saint-Remy-sur-Bussy]] ìm Wäschta.

D’ Dorfbewoohner nännt m’r hìtt **'  (fìr d’ Manner) un **  (fìr d’ Fràuija) uff Frànzeesch.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Silwiinuskìrìch *()*. D’rìnn ìsch a fàrwiga Holzschtàtüüta üss’m 17. Joohrhundert àls Ainzelobjakt bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann.


France, Marne, La Croix-en-Champagne.jpg|d’ Silwiinuskìrìch
LA CROIX EN CHAMPAGNE (1).jpg|d’ Silwiinuskìrìch


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda La Croix-en-Champagne biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda La Croix-en-Champagne ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda La Croix-en-Champagne bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)
* a Vorschtällung vu dr G’mainda La Croix-en-Champagne biim Pôle d’équilibre territorial et rural Pays de Châlons-en-Champagne (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Association sportive Illzach Modenheim

Dr **Sportverein Illzach-Modenheim** (odder ASIM) isch e französische Fùssbàllclub, wu 1932 gründt wor isch. Dr Club spielt die Sàison in dr Régional 1.

## Gschìcht
Dr Verein isch 1932 unter em Nàmme AS Modenheim grindt worre. Am 15. Mai 1966 isch d’Mannschaft in d’Ehrendivision (Division d’Honneur) vun dr Elsass-Liga ufgstieje. Am 2. Juli 1966 het e usserordentligi Generalversammlig bschtimme, dass dr Nàmme vum Club zu AS Illzach Modenheim ändret wird, will Modenheim e Quartier vu Illzach isch un me wott d’ganzi Gmeind i dr Nàmme mit eibinde.

Im Joor 2000 isch d’ASIM zum erschte Mol Elsass-Meister worre, un het e Saison in dr CFA2 (2000-2001) gspielt. E neuer Titel isch 2006 dozukomme, mit em Ziel sich im Frühjohr 2007 in dr CFA2 z’halte.

In dr Sàison 2016-2017 isch dr Verein leider letschti in dr CFA2 worre un isch wieder abgstieje in d’DH (Régional 1). Sit där Zit spielt dr Club in dr Régional 1.

## Referanz
Les Grandes-Loges

**Les Grandes-Loges**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (bis 2015 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne). D’ G’mainda g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-2.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:
**Villa que Logias dicitur* (1103)
**Logiæ* (1132)
**Loogiæ* (1134)
**Les Grans-Loges* (1420)
**Les dictes Loges* (1483)

Dr Nàmma ìsch a Zammasätzung vum Aigaschàftswort *grandes* (‚grooss‘ ìm Plurààl) un vum Subschtàntiiv **' (‚Hìttla‘, ‚Bràcàka‘).

D’ Dorfbewoohner nännt m’r **'  (fìr d’ Manner) un **  (fìr d’ Fràuija) uff Frànzeesch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q774938", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Les Grandes-Loges lììgt äbba 29 Kilomeeter süüdeeschtlig vu Reims un zwelf Kilomeeter nord-nordweschtlig vu Châlons-en-Champagne. Umgaa wìrd Les Grandes-Loges vu da Noochberg’mainda Livry-Louvercy ìm Norda, Bouy ìm Norda un Nordoschta, La Veuve ìm Oschta un Süüdoschta, Juvigny ìm Süüda, Vraux ìm Süüda un Süüdweschta, Aigny ìm Weschta un Süüdweschta so wia Vaudemange ìm Weschta un Nordweschta.

Ìn dr G’mainda b’fìndet sìch s’ Otobààhndräijäck vu dr Otoschtrooss A4 mìt dr Otoschtrooss A26. Witterscht fiahrt d’ Nàzionààlschtrooss 44 dur d’ G’mainda.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* a reemisch-kàthoolischa Kìrìch üss’m 18. Joohrhundert.


Église grande loges portail occidental coté sud 3592.JPG|s’ Weschtportààl vu dr Dorfkìrìch
Église GLoges abside 3588.JPG|d’ Àpsis vu dr Dorfkìrìch
Mairie Grandes Loges 587.JPG|s’ Roothüüs vu Les Grandes-Loges


## wìchtiga Litt üss’m Dorf
* dr Brigààdagen’rààl Nicolas Philippe Xavier Spital (1766–1803), wo ìn dr Frànzeescha Revolüzioon kampft hàt, ìsch z’ Les Grandes-Loges uff d’ Walt kumma.

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Les Grandes-Loges biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Les Grandes-Loges ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Les Grandes-Loges, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (fràzneesch)

## Ainzelnoohwiisa
Michel Bampély

Dr **Michel Bampély** (* 8. Oktober 1974 z Kiew) isch e französische Soziolog, Sänger, Poet und Musikproduzent. Er isch besser bekannt unter em Künstlername **Saint-Michel**. Si Arbet bewegt sich zwüsche sozialer Forschung, Musik und mündlicher Dichtkunscht.

## Läbe
### Herkunft und Bildung
Michel Bampély isch z Kiew uf d Wält cho, wo i säbere Zit zur Sowjetunion ghört het, und het kongolesischi Wurzle. Är isch dr Änkel vum Michel Mongali, e ehemalige Minister für Jugend und Sport im Kongo in de 1960er Johr. Si Onkel Maxime Mongali isch e bekannte Komponist in dr kongolesische Rumba gsi.

Er isch z Paris uufgwachse, wo er mit dr Hip-Hop-Kultur in Kontakt cho isch. Später het er moderne Literatur und Soziologii studiert und het sin Doktorgrad an dr EHESS unter dr Leiting vum Jean-Louis Fabiani gmacht.

### Musikalischi Karriere
Am Änd vu de 1990er het er d Gruppe *La Troupe* gründet. Si erst Album, *La fête des fous*, isch 2000 uusecho. 2011 het er *Les Rillettes du Mans* veröffentlicht, e Mischung us Slam und französische Chansons.

2023 isch s Afro-Jazz-Projekt *Grand Enfant (Afro-Jazz Vol.1)* bi Universal Music Africa usecho.

### Öffentlichs Engagement
Im Juni 2024 het Michel Bampély mit über 4000 Wissenschaftlerinne und Wissenschaftler en offene Brief unterschribe, wo si gäge dr Rassemblement National gstellt het und vor dr Bedrohig für akademischi Freiheite gwarnet het. Dr Aufruf isch u.&nbsp;a. publiziert worde im L’Obs und vum Kollektiv Scientifiques en rébellion.

### Privatläbe
Sit 2022 isch er verhüratet mit dr Künstlerin und Poetin Mademoiselle Éférie. Zämme hend si zwei Chind und träte als Duett uf, zum Beispil mit dr Chanson *Le Bal Blomet*.

## Diskografie
* *La fête des fous* (2000)
* *Les Rillettes du Mans* (2011)
* *Grand Enfant (Afro-Jazz Vol.1)* (2023)
* *Les Infinis (Soul Jazz Poetry)* (2025)

## Weblink
* Michel Bampély bi dr EHESS
* Artikel uf Afrik.com
* Artikel uf Africultures

## Referenze
Berzieux

**Berzieux**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Dr Nàmma *Berzil* (ànna 1074) hàt üss’m Àltfrànzeescha ** g’schtàmmt, wo „Schoofschtàll“ bediitet.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q733515", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Berzieux lììgt äbba 60 Kilomeeter eeschtlig vu Reims, unmìttelbààr weschtlig vu da Argonna ìm neerdliga Tail vu dr Trockana Champagne.

Umgaa wìrd Berzieux vu da Noochberg’mainda Malmy ìm Norda, Vienne-le-Château ìm Nordoschta, Vienne-la-Ville ìm Oschta, La Neuville-au-Pont ìm Süüdoschta, Dommartin-sous-Hans ìm Süüda, Courtémont ìm Süüdwäschta so wia Virigny ìm Wäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Bartholomäuskìrìch *()*


BERZIEUX (2).jpg|d’ Bartholomäuskìrìch


## wìchtiga Litt üss’m Dorf
* dr Bìldhàuijer Barthélémy Prieur (1536–1611), wo ìn dr Rönässans g’wìrkt hàt, ìsch z’ Berzieux uff d’ Walt kumma.
* dr Politiker Joseph-Alexandre-Benjamin Hurault (1750–1812) ìsch àui doo uff d’ Walt kumma.
* dr kàthoolischa Priaschter un Theoloog Jean Anselme Tilloy (1824–1903) ìsch àui doo uff d’ Walt kumma.

## Lìteràtüür zem Dorf
* 
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* a Vorschtällung vu dr G’mainda Berzieux uff dr Websitta vum G’maindaverbànd L’Argonne champenoise (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Berzieux biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Berzieux ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Berzieux, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Grafikkarte

E Grafikkartä, früener au Videoadapter gnennt, steuert i eme Computer d Grafikusgab im bruuchtä Videomodus. Wärd es Programm uusgführt, denn rechne dr Prozessor d Date, leitet die wiiter a d Grafikkartä, und die wandlet d Date so um, dass dr Monitor oder dr Beamer das als Bild azeige cha. Grafikkartä sind entweder als Erwitterigskartä für dr PC über es Bussystem (wie PCIe – früener au AGP, PCI, VLB oder ISA) mit dr Hauptplatin (Mainboard) verbunde, oder sie sind scho i öpperä vo de Komponente uf dr Hauptplatin ine, zum Bispiel im Chipsatz oder grad direkt im Hauptprozessor (CPU), bzw. als Teil vo eme System-on-a-Chip.

D wichtigste Komponente vo modernä Grafikkartä sind: d GPU, dr Grafikspeicher, dr RAMDAC und d Aaschlüss für externi Gerät (z. B. für de Monitor oder es Grafiktablett). Zum unterschidä, öb es sich um e separati oder e integrierigti Grafikkartä handelt, redt me au vo „dGPU“ für dedizierti und „iGPU“ für integrierigti Grafikeinheitä. Es git au externi Grafikkartä, wo me meischter mit „eGPU“ (für s englischi *external GPU*) bezäichnet.

D GPU sött me aber nöd mit dr ganze Grafikkartä verwechsle, au wenn „GPU“ vilmol as Synonym für d Grafikkartä bruucht wird.

## Weblink

## Quälleangabe