Norwegische Sprache

Die **norwäägischi Sprooch** (Äigebezäichnig: ***norsk*** , wo die bäide Standardvarietääte *bokmål*  und *nynorsk*  umfasst) ghöört zum skandinavische/nordgermanische Zwiig vo de indogermanische Sprooche. Norwäägisch wird vo öbbe fümf Millioone Norwääger as Muetersprooch gschwätzt, wo dr gröscht Däil von ene z Norwääge läbt. Dört isch es d Amtssprooch.
Es isch au en Arbets- und Vercheerssprooch im Nordische Root.
S Norwäägische isch im Lauf vom 19. und 20.&nbsp;Joorhundert in vier Varietääte standardisiert worde, vo deene si hüte zwäi amtlig anerkennt:

***[[Bokmål]]*** (dt. „Buechsprooch“), bis 1929 **Riksmål**:
* offizielli Standardvarietäät
* basiert zum grösste Däil uf em Däänische und zum e chliinere Däil uf bestimmte urbane norwäägische Dialäkt

***[[Riksmål]]***  (dt. „Riichssprooch“) im *hütige Sinn* isch e Variante vom Bokmål:
* ooni offizielle Status
* e konservativi Varietäät, wo us historische Gründ no sterker am Däänische orientiert isch als *Bokmål* 

***[[Nynorsk]]*** (dt. „Nöinorwäägisch“), bis 1929 **Landsmål**:
* offizielli Standardvarietäät
* basiert vor allem uf ländlige norwäägische Dialäkt

***[[Høgnorsk]]***  (dt. „Hoochnorwäägisch“):
* ooni offizielle Status
* e konservativs *Nynorsk,* wo sterker an dr ursprünglige Standardisierig, so wie si dr Ivar Aasen gschaffe het *(Landsmål),* orientiert isch

*Bokmål* wird vo öbbe 85 bis 90&nbsp;Brozänt vo dr norwäägische Bevölkerig gschriibe. Es het sich drbii ursprünglig um e Varietäät vom Däänische ghandlet, wo jorhundertilang au z Norwääge Schriftsprooch gsi isch. Es isch aber – bsunders in dr erste Helfti vom 20.&nbsp;Joorhundert – no di noo uf dr Basis vo dr bürgerlig-stedtische Umgangssprooch norwägisiert worde.

S *Riksmål* isch en elteri Varietät, wo hüte amtlig nid understützt wird. Es isch eme konservative *Bokmål* äänlig. Es isch dr däänisch-norwäägische literaarische Dradizioon verpflichtet und in dr Rächtschriibig weniger norwäägisiert.

*Nynorsk* hingeege isch e Sintheese us de autochthone norwäägische Dialäkt und het dorum mee Gmäinsamkäite mit de westskandinavische Sprooche Färöisch und Isländisch as *Bokmål,* Däänisch und Schweedisch. Es wird vo öbbe 10 bis 15&nbsp;Brozänt vo dr norwäägische Bevölkerig gschriibe.

*Høgnorsk* schliessli wird nume in seer chliine Kräis pflägt.

## Litratuur
; Grammatike:
* Jan Terje Faarlund, Svein Lie, Kjell Ivar Vannebo: *Norsk referansegrammatikk*. Universitetsforlaget, Oslo 1997. (3.&nbsp;Ufflaag 2002, ISBN 82-00-22569-0) (Bokmål und Nynorsk).
* Olav T. Beito: *Nynorsk grammatikk. Lyd- og ordlære.* Det Norske Samlaget, Oslo 1986, ISBN 82-521-2801-7.
* Kjell Venås: *Norsk grammatik. Nynorsk.* Universitetsforlaget, Oslo 1990. (2.&nbsp;Ufflaag au dert 2002, ISBN 82-13-01972-5).
* Åse-Berit Strandskogen, Rolf Strandskogen: *Norsk grammatikk for utlendinger.* 6.&nbsp;Ufflaag Gyldendal Norsk Forlag, Oslo 1991, ISBN 82-05-10324-0.
; Leerbüecher:
* Eldrid Hågård Aas: *Langenscheidts Praktischer Sprachlehrgang Norwegisch*. Langenscheidt Verlag, München/Berlin 2009, ISBN 978-3-468-80373-4.
; Wörterbüecher:
* *Bokmålsordboka* und *Nynorskordboka,* usegää vo dr Avdeling for leksikografi ved Institutt for lingvistiske og nordiske studier (ILN) ved Universitetet i Oslo, in Zämmenarbet mit em Språkrådet, vil Ufflaage; digital: Bokmålsordbok | Nynorskordboka.
* *Norsk Ordbok. Ordbok over det norske folkemålet og det nynorske skriftmålet.* Oslo 1965–2016 (12 Bänd).
* *Norsk Riksmålsordbok,* 1. Ufflaag. 1937–57 (vier Bänd). Noodruck 1983 (sächs Bänd), Supplement 1995 (2 Bänd), Nöibiarbeitig sit 2002.
* K.&nbsp;Antonsen Vadøy, M.&nbsp; Hansen, L.&nbsp; B.&nbsp;Stechlicka: *Thematisches Wörterbuch Neu-Norwegisch – Deutsch / Deutsch – Neu-Norwegisch.* Ondefo-Deutschland 2009, ISBN 978-3-939703-49-5.
* K.&nbsp;Antonsen Vadøy, M.&nbsp;Hansen, L.&nbsp;B.&nbsp;Stechlicka: *Tematisk Ordbok Nynorsk – Tysk / Tysk – Nynorsk*. Ondefo, Hagenow 2009, ISBN 978-3-939703-49-5.
; Verschidnigs:
* Egil Pettersen: ''Die Normierungsarbeit des norwegischen Sprachrats (Norsk Språkråd).'' In: Robert Fallenstein, Tor Jan Ropeid (Usegäber): *Sprachpflege in Europäischen Ländern.* Schriften des Germanistischen Instituts der Universität Bergen, Bergen 1989, ISBN 82-90865-02-3.

## Weblingg

* Rat für Norwegische Sprache (norwäägisch, au Informazioon uf änglisch, dütsch, franzöösisch)
* ''bokmål'' im *Store norske leksikon*
* ''nynorsk'' im *Store norske leksikon*
* Ivar Aasen-tunet (Zentrum für Nynorsk)
* Dütsch-Norwäägischs Wörterbuech, au Forum und Churzgrammatik
* Dütschs Online-Wörterbuech und Grammatik für Norwäägisch
* Liste vo unregelmäässige Wärbe im Bokmål