Schönau (Odenwald)

**Schönau** (pfälzisch *Schääna*) isch e Stadt im Rhy-Necker-Chrais z Bade-Wirttebärg. D Stadt het  Iiwohner (Stand: ). Syt 2022 fiert d Stadt dr Zuesatz *Klosterstadt*. Si ghert zue dr Metropolregion Rhyy-Necker (bis 20. Mai 2003 *Region Unterer Neckar* un bis 31. Dezämber 2005 *[[Region Rhein-Neckar-Odenwald|Region Rhyy-Necker-Odewald]]*).

## Geografi
Schönau lyt am Sidhang vum Odewald im Dal vu dr Steinach, eme rächte Zuefluss vum Necker. Dr Baan bstoht us 9,1 % Landwirtschaftsflechi, 81,2 % Wald, 9,1 % Sidligsflechi un 0,6 % sunschtiger Flechi.

Nochbergmaine vu Schönau (Odenwald) sin Heiligkreuzsteinach, Heddesbach, Hirschhorn, Neckarsteinach, Neckargemünd, Wilhelmsfeld un Heidelberg.

## Gmaigliderig
Zue Schönau ghere d Stadtdail Altneudorf (mit dr Derfer Oberdorf un Unterdorf) un Schönau (mit dr glychnamige Stadt, d Ortschaft Bei Altneudorf, Landheim Lessingschule (Lochmühle) un Lindenbach un em Wohnblatz Hasselbacherhof. Uf em Baan vu Schönau lyt d Wieschtig Bauerländerhof.

## Gschicht
D Gschicht vu dr Gmai fangt aa mit dr Grindig vum Zischterzienserchloschter Schönau dur s Bischtum Worms anne 1142 *(Schonaugia).* S Chloschter isch no im 12. Jorhundert unter d Schirmherrschaft vu dr Kurbfalz chuu un isch Huuschloschter un Grablegi vu dr Bfalzgrofe bi Rhyy wore. In dr Reformationszyt isch d Kurbfalz broteschtantisch wore un d Mench sin anne 1558 dur dr Kurfirscht Ottheinrich verdribe wore. Di herrschaftlige Rächt sin d Bfläg Schönau gange. Wu d Burg Waldeck im Dryssgjehrige Chrieg gschlisse woren isch, isch dr Verwaltigssitz vu dr Kellerei Waldeck uf Schönau glaid wore.

Wu d Kurbfalz anne 1803 im Rame vum Rychsdeputationshauptschluss säkularisiert woren isch, isch Schönau an s Kurfirschtedum Bade chuu, ab 1806 an s Großherzogtum Bade. Im Badische isch Schönau aafangs e aige Stabsamt gsii un ab 1807 Dail vum Bezirksamt Heidelberg, wu anne 1939 dr Landchrais Heidelberg drus woren isch.

Im Rame vu dr bade-wirttebärgische Chraisreform isch 1973 dr Landchrais Heidelberg ufglest wore un Schönau isch zum neie Rhy-Necker-Chrais chuu.

Altneudorf isch anne 1316 as *Nuendorf* zum erschte Mol gnännt un isch 1357 zur Kurbfalz chuu. Zum 9. Mai 1975 isch Altneudorf zue Schönau yygmaindet wore.

### Yywohnerentwicklig

## Verwaltig
Schönau het sich mit dr Gmaine Heddesbach, Heiligkreuzsteinach un Wilhelmsfeld zuen eme Gmaiverwaltigsverband mit Sitz z Schönau zämmegschlosse.

; Burgermaischter vu Schönau
* 1975–1983 Klaus Hafendörfer
* 1983–2007 Philipp Krämer (SPD)
* 2007–2019 Marcus Zeitler (CDU)
* syt 2020 Matthias Frick

## Kultur un Böuwärch
* Evangelischi Stadtchilche (um 1230, spotromanisch) 
* Evangelischi Chilche Altneudorf
* Chloschterdor (um 1200)
* *Hühnerfautei* (um 1250, romanisch, ehmolig Chloschtergebei, hite Stadtmuseum un Kulturzäntrum)
* Wallonehuus (Fachwärchhuus vu 1588)


Schoenau-Rathaus.jpg|Rothuus Schönau
Schoenau-Ev-Kirche.jpg|Evangelischi Stadtchilche
Schoenau-Posthaus.jpg|di alt Boscht
Schönau-Altneudorf - Evangelische Kirche 2016-04-10 16-31-42.JPG|Chilche Altneudorf
Schönau-Altneudorf - Rathaus 2016-04-10 16-30-34.JPG|Rothuus Altneudorf


## Dialäkt
Dr Dialäkt vu Schönau ghert zum Pfälzisch.

## Lyt
* Adam Remmele (1877–1951), badische Bolitiker, uf d Wält chuu in dr Miili z Altneudorf

## Literatur
* Andreas Cser: *Schönau in kurpfälzischer Zeit*. Stadt Schönau (Hrsg.) 2012. ISBN 978-3-89735-743-3.
* Staatl. Archivverwaltung Baden-Württemberg in Verbindung mit d. Städten u.d. Landkreisen Heidelberg u. Mannheim (Hg.): * Die Stadt- und die Landkreise Heidelberg und Mannheim: Amtliche Kreisbeschreibung*.
** Bd. 1: *Allgemeiner Teil*. Karlsruhe 1966.
** Bd. 2: *Die Stadt Heidelberg und die Gemeinden des Landkreises Heidelberg*. Karlsruhe 1968.
* Friedrich Bossert: *Aus der Geschichte von Schönau bei Heidelberg*. Lautenschläger, Schönau 1950.
* Friedrich Bossert: *Schönau bei Heidelberg in der Vergangenheit*. O.V., Neckargemünd 1938.
* Andrea Liebers: *Eine Frau war dieser Mann. Die Geschichte der Hildegund von Schönau.* eFeF, Zürich 1989, ISBN 3-905493-06-3.
* Kreisarchiv und Referat für Öffentlichkeitsarbeit des Rhein-Neckar-Kreises in Verbindung mit der Stadt Schönau und dem Verein Alt-Schönau e.&nbsp;V. (Hrsg.): *Kloster und Hühnerfautei Schönau*. Rhein-Neckar-Kreis, Heidelberg 2002. ISBN 3-932102-08-8.

## Weblink

* Websyte vu Schönau
* Schönau uf LEO-BW
* Schönau Altgemeinde uf LEO-BW
* Altneudorf uf LEO-BW

## Fueßnote