Amur

Dè **Amur** [] odder **Heilong Jiang** (, ) isch èn 2824&nbsp;Kilometer langè Stròm z China un z Russland, wo i dè nördliche Pazifik mündè duèt.

## Etǜmology
*Amur* uff ewenisch *Tamur* für *Großè Fluss*; *Heilong Jiang* vo  für *Fluss vum Schwarzè Drachè*.

## Volauf
Dè Fluss entschtòt 61 Kilometer weschtlich vo Mohe durch dè Zämmèfluss vo dè Argun un dè Schilka.

Nõch sèllèrè Flusshochzit flǜeßt dè Amur uff knapp 2000 Kilometer Längi als Gränzfluss zwǜschè Russland am linkè Ufer un China am rächtè Ufer gu Südoschtè. Er nǜmmt s Wasser vom Bureja, Huma He, Seja un Songhua Jiang (Sungari) uff. Vor èm Sichote-Alin („Küschtègebirge“) knickt er im chinesisch-russischè Dǜèfland gu Nordoschtè ab. Obberhalb vo Chabarowsk mündet dè Ussuri y, dè Amur isch ab dört kein Gränzfluss mee un fließt bis zuè dè Mündung nu uff russischem Gebièt. Uff èm Wäg zuè dè Mündung nimmt er s Wasser vum Amgun uff.

Dè Amur mündet lycht öschtlich vo Nikolajewsk i dè Tartarèsund, è Meeresschtrõß zwǜschè m Ochotskischè un èm Japanischè Meer am Nordwescht-Rand vum Pazifik. D Flussmündung lyt witter öschtlich un gegèübber vum nördlichè Änd vo dè Inslè Sachalin.

## Schifflefaarè
Uff èm Amur cha mò uff sinèrè gsamtè Längi mit èm Schiff faarè.

D Wassermèngè, wo bi Komsomolsk gmessè worrè sin (im März durchschnittlich 984&nbsp;m³/s, im Septembèr dègegè 20.702&nbsp;m³/s; langjöhrigè Schnitt 9.819&nbsp;m³/s) chömmèd us ènèm Yzugsgebièt vu 1.730.000&nbsp;km².

## Flusssischteem vum Amur
Zämmè mit èm linkè Quällfluss vum Amur, dè Schilka, un èm rächtè Quällfluss, èm Onon, entschtòt dè 4411 Kilometer lange Flusslauf *Onon-Schilka-Amur*; zämmè mit èm rächtè Amur-Quällfluss Argun git s dè 4444 Kilometer lange Flusslauf *Argun-Amur*. Am Argun lyt Hailar (hüt: Stadtbezirk vu Hulun Buir) un öppè 150 Kilometer weschtlich dèvu lyt dè Hulun-See (Hulun Nur), wo eigèntlich kein Kontagt zum Argun hèt un vo ym us gsää witter öschtlich flǜèßè duèt. In bsunders rägèryché Johr lauft sèllè See, wo normalerwys abflusslos isch, mèngmòl a sim Nordufer übber, um nõch öppè 30 Kilometer i dè Argun innè z gò. Sèllèwäg chriègt dè Cherlen (Kerulen), wo i sèbbè See mündè duèt, è Vobindung zum Argun. Dè Argun isch vo sèllèrè Stell aa a sim Unterlauf uff 944 Kilometern Längi èn Gränzfluss zwǜschè China un Russland un gòt aaschlièßend i dè Amur übber, dotal git s asè dè 5052 Kilometer lange Flusslauf *Kerulen-Argun-Amur* zämmè.

Dè vohürõtete *Amur*-Fluss isch öppè so lang wiè d Donau. Dè *Kerulen-Argun-Amur*-Flusslauf isch dè sibtlängschte vo dè Ärde.

## Ortschaftè am Fluss
* Mohe – Gränzort am chinesischè Ufer
* Blagoweschtschensk – Gränzort un Oblaschthauptschtadt z Russland
* Heihe – bezirksfreyi Stadt z China
* Aigun – Chinesischè Gränzort
* Sijiazi – mandschurischi Gränzgmaind z China
* Tongjiang – chraisfreyi chinesischi Stadt
* Chabarowsk – Russischi Regionalhauptschtadt, wo dè Gränzvolauf oppè 20 km obberhalb gu Südè abbogè isch
* Komsomolsk am Amur – Großschtadt z Russland
* Nikolajewsk am Amur – Russischi Stadt

## Gschichtè
I dè ärschtè Voybarung vom chinesischè Kaiserrych, wo mit èrè europäischè Macht droffènè worrè isch, im Vodraag vo Nertschinsk, hèt Russland am 6.&nbsp;Septembér 1689 s Gebièt uff beidè Sitè vum Amur als chinesischs Hoheitsgebièt reschpektyrt. Anno 1858 isch mit èm Vodraag vo Aigun dè Amur Gränz zwǜschè de beidè Staatè worrè. Allerdings hèt s i sèllèm Gränzabschnitt i dè (jüngerè) Vogangèheit meereri Gränzkonfligt gää.

## Nadur
S Amurbeggi, wo die Nòdelwälder vu dè Taiga uff d Busch- un Sumpflandschaft vu dè Tundra drôffèd, isch è Region mit èrè großè Biodiversidät. Dõ git s èbbèso Sibirischi Tiger, Wölf, Luchs, Bruubärè un Elch wiè Reh, Amurleopardè, Chragèbärè, Mandarinäntè un Asiatischi Paradysschnäpper. S isch ußerdèmm è wesèntlichs Gebièt für diè asiatischè Kranich, un all Johr machèd i sèllèrè Region sechs voschiddèni Kranichartè Station. Ußerdèmm brütèd dõ dè Mandschurèkranich un dè Wyßnackèkranich.

## Luèg au
* Transsibirischi Ysèbaa – diè wichtigschti russischi Ysèbaalinniè

## Weblinggs

* Amur bi Komsomolsk – hǜdrographischi Datè uff dè Websitè vo dè UNESCO

## Einzelnõchwys