open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arthur Brauss

Dr **Arthur „Art“ Brauss** (* 24. Juuli 1936 in Augsburg; † 29. Augschte 2025 z München) isch e dytsche Schauspiiler un Sinkroonsprächer gsii.

## Lääbe
Dr Arthur Brauss isch e Suun vun eme Gäärtnermaischter gsii. In syre Juuged isch er e taläntierte Staabhoochgumper gsii un isch 1954 z Ludwigsburg mit iibergumpte Heechi vu 3,60 m dytsche Juugedmaischter woore. Im nämlige Joor het er an eme Augschburger Gimnaasium sy Abituur gmacht. Noch ere chaufmännische Leer in ere Böumaschiinefabrik het dr Brauss vu dr University of Wyoming (USA) e Stipändium iiberchuu un het deert Matematik un Volkswiirtschaft studiert. An dr deertige Studäntebiini het er au sy Inträssi fir d Schauspiilerei entdeckt.

Anne 1960 isch er uf Dytschland retuurchuu un het zeerscht bi Infratest un bi Radio Free Europe gschafft. Im Joor 1963 het er unter dr Reschy vum Rolf Hädrich s Kinodebüt im Film *Verspätung in Marienborn* gee. In dr ZDF-Chinderseerie *Timm Thaler* (1979) isch dr Arthur Brauss as Eerschte Offizier uf eme Schiff ufdrätte.

As Sinkroonsprächer het dr Brauss unter anderem em Dennis Hopper, em Brian Dennehy, em Max von Sydow, em Stephen McHattie un em Robbie Coltrane sy Stimm gleent.

Bundeswyt het me ne chännegleert as Bolizeibeamte *Richard Block* in dr Fäärnseeseerie *Großstadtrevier* vum Jürgen Roland. Näbe syne internazionaale Aarbete het dr Brauss unter anderem in verschiidene Rolle in Fäärnseeseerie mitgspiilt, ellai in nyyn *Tatort*- un zee Folge vu *Der Alte*. Gaschtufdritt het er unter anderem in *Café Meineid*, *Münchner Geschichten*, *Das Kriminalmuseum]', *Siska*, *Auf Achse*, *Wolffs Revier*, *Ein Fall für TKKG*, *Derrick*, *Ein Fall für zwei*, *Polizeiinspektion 1*, *Kottan ermittelt*, *Der Kommissar*, *Balko*, *Polizeiruf 110*, *SOKO München* un *Der Staatsanwalt* ghaa. Dr Brauss het in iiber 190 Film- un-Fäärnseebrodukzioone mitgwiirkt.

Anne 2014 het si dr Arthur Brauss fascht ganz us em dytsche Fäärnsee zruggzooge un het druf in dr Hauptsach am Theater gschafft. 2009 het er d Roll vum Götz von Berlichingen bi de Buurgfeschtspiil [[Jagsthausen]] ibernuu. Är isch no iiber 50-jeeriger Paartnerschaft syt 2024 mit dr Schauspiileri Marie Poccolin ghyroote gsii un het iiber 40 Joor lang im Münchner Stadtdail Schwabing gwoont. Dr Brauss, wu am Änd Bflääg bruucht het, isch im Augschte 2025 im Alter vu 89 Jahren in syre Münchner Woonig gstoorbe.

== Uusglääseni Filmografy ==


== Literatur ==
* Hermann J. Huber: *Langen Müller’s Schauspielerlexikon der Gegenwart. Deutschland. Österreich. Schweiz*. Albert Langen • Georg Müller Verlag GmbH, München • Wien 1986, ISBN 3-7844-2058-3, S.&nbsp;112.
* Kay Weniger: *Das große Personenlexikon des Films. Die Schauspieler, Regisseure, Kameraleute, Produzenten, Komponisten, Drehbuchautoren, Filmarchitekten, Ausstatter, Kostümbildner, Cutter, Tontechniker, Maskenbildner und Special Effects Designer des 20. Jahrhunderts.* Band 1: *A–C. Erik Aaes – Jack Carson.* Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2001, ISBN 3-89602-340-3, S.&nbsp;540 f. als *Art Brauss''.

## Weblink
* 
* 
* Interview mit em Arthur Brauss uf dr Website vum Terrorverlag (2002)

## Fueßnote
Anna Hartnagel

D **Anna Auguste Hartnagel** (* 8. Februar 1900 z Haidelberch; † 19. Juuni 1991 au deert) isch e dytschi Verleegeri un Bolitikeri (FDP/DVP) gsii.

## Lääbe
No dr Volksschuel un dr Heechere Midlischuel het d Hartnagel s Leererneseminaar  absolviert, wu si mit em Exaamen abgschlosse het. Derno het si im Verlaagswääse gschafft un speeter as Prokurischti bim Alfred-Hüthig-Verlaag z Haidelberch. In dr Zyt vu dr Weimarer Republik isch si vu 1927 bis 1933 Mitgliid vu dr Dytsche Volksbartei (DVP) gsii. Noch em Zweete Wältchrieg isch si anne 1946 sälbschtständigi Verleegeri un Bsitzeri vum Ähren-Verlaag z Haidelberch, wu s bis 1959 gee het.

D Hartnagel isch syter anne 1946 Mitgliid vu dr Demokraatische Volksbartei (DVP) z Wiirtebäärg-Baade gsii, wu im Oktoober 1952 dr Landesverband vu dr FDP Baade-Wiirtebäärg drus fiirgangen isch. No dr Waal vum Theodor Heuss zum Bundesbresidänt isch si am 13. Oktoober 1949 fir sälle as Abgoorneti in Landdaag vu Wiirtebäärg-Baade noogruggt, wu si bis 1952 aagheert het. Vum 24. Novämber 1954, wu si fir dr gstoorbe Abgoornete Friedrich Herrmann noogruggt isch, bis 1956 isch si Abgoorneti im baade-wiiretbäärgische Landdaag gsii.

## Literatuur
* Landtag von Baden-Württemberg (Hrsg.): *MdL. Die Abgeordneten der Landtage in Baden-Württemberg 1946–1978.* Stuttgart 1978, ISBN 3-12-911930-2, S. 127.
* Ina Hochreuther: *Frauen im Parlament. Südwestdeutsche Abgeordnete seit 1919.* Theiss, Stuttgart 1992, ISBN 3-8062-1012-8, S. 137.
Hedwig Jochmus

D **Hedwig Jochmus** (* 22. Juuni 1899 z Kassel; † 25. Juuli 1993 z Haidelberch) isch e dytschi Bolitikeri (CDU) gsii. Si isch Mitgliid vum Bundesdaag vu 1953 bis 1957 un vum Landdaag vu Baade-Wiirtebäärg vu 1960 bis 1969 gsii.

## Lääbe
D Hedwig Jochmus isch z Kassel as Doochter vum Buurgermaischter Hermann Jochmus uf d Wält chuu. Si isch uf di Städtische Studienanstalt der realgymnasialen Richtung zu Cassel gange un het deert anne 1918 ire Abituur gmacht. Mit *Untersuchungen über ungesättigte Ketone* isch si 1926 an dr Uniwersiteet Halle-Wittenberg in Chemy bromewiert woore. Derno het d Jochmus as Cheemikeri bi dr IG&nbsp;Farbenindustrie z Ludwigshafen un noch em Chrieg bi dr BASF gschafft. Si isch Mitgrinderi vum Bund vu aagstellte Akadeemiker in dr IG&nbsp;Chemy gsii.

## Bolitik
D Hedwig Jochmus isch Mitgliid vu dr CDU gsii. Vu 1956 bis 1966 isch si Bundesvoorsitzeri vu dr Fraueverainigung vu dr CDU gsii.

D Hedwig Jochmus het em Dytsche Bundesdaag vu 1953 bis 1957 aagheert. Si isch iber d Landeslischt vu dr CDU z Baade-Wiirtebäärg gweelt woore. Vu 1960 bis 1968 isch si Abgoorneti vum Waalkrais Haidelberch-Stadt im Landdaag vu Baade-Wiirtebäärg gsii.

## Eerige
Am 21. April 1979 isch im Schloss Ludwigsburg an d Hedwig Jochmus dr Verdienschtoorde vum Land Baade-Wiirtebäärg verliie woore.

Im Haidelbercher Stadtdail Kirchheim isch d Hedwig-Jochmus-Strooß noch ere gnännt woore.

## Literatuur
* Ina Hochreuther: *Frauen im Parlament – Südwestdeutsche Abgeordnete seit 1919*. Im Auftrag des Landtags herausgegeben von der Landeszentrale für politische Bildung. Theiss-Verlag, Stuttgart 1992, ISBN 3-8062-1012-8, S. 199–200.

## Fueßnote
Aline Lahoud

D’ **Aline Lahoud** (uff Àrààwisch  **; * ànna 1981 z’ Beirut) ìsch a libàneesischa Sangera.

## ìhr Laawa un Kàrriar
D’ Aline Lahoud schtàmmt vun’ra Kìnschtlerfàmìlia, wo vììl Ärfolg g’hàà hàt. Sa ìsch d’ Tochter vu dr Sangera Salwa Al Katrib un vum Produzänt Nahi Lahoud. Üsserdam g’heert ìhr Unkel Romeo Lahoud bii da wìchtigschta Kùmponìschta vu dr Àrààwischa Walt. D’ Lahoud hàt ìm Àlter vu dräi Joohra fànga àà sìnga. Ànna 1997 hàt sa ìhr äärscht Konzärt gaa mìt’ra Band zamma mìt dräi àndra Maidla. Ànna 1999 hàt sa ìhra Làuifbààhn àn dr Schüal schlussg’màcht un hàt s’ libàneesischa wia àui s’ frànzeescha-n-Àbitüür b’schtànda. Doo d’ruff hàt sa Kommunikàzioonswìssaschàfta àm Ìnschtitüüt fìr Szäänischa un Audiowisüälla Schtüüdia àn dr Üniwärsiteet St. Josef z’ Beirut g’schtüdiart.

Ànna 2004 hàt sa s’ Libànoon mìt’m Liad *It’s Over* biim Mediterranean Song Contest „Megahit 2004“ ìn dr Dìrkäi vertratta. Biim Wättb’warb hàt sa dr FIDOF-Priis g’wunna. Ìm Janner 2005 ìsch sa àls Tàlant vum Joohr 2004 mìt’m Murex d’or üsszaichnet worra. Ìm Rààhma vu dr Priisverläihung ìsch sa mìt’m Liad *Main dans la Main* (‚Hànd ìn Hànd‘) ufftratta. Ànna 2005 hàt d’ Lahoud biim Eurovision Song Contest z’ Kiew mìt’m Liad *Quand tout s’enfuit* (wo dr Jad Rahbani un dr Romeo Lahoud uff Frànzeesch g’schrììwa hann) solla ufftratta. Àwwer ’s ìsch a Üssanàndersätzung gsìì mìt’m libàneesischa Farnsahsander Télé Liban gsìì, àlso hàt s’ Libànoon d’ Tailnamma z’ruckgezooga.

Ànna 2014 hàt d’ Lahoud àn dr frànzeescha Wärsioon vu dr *The Voice* mìtg’màcht. Ufftratta ìsch sa ìn dr drìtta Schtàffel ìn dr Mànnschàft vum Florent Pagny. Doo hàt sa amol s’ Liad *Khedni Maak* vun ìhrer Müatter Salwa Al Katrib g’sunga. Sa ìsch jedoch bii da „Battles“ vu dr Stacey King g’schlààga worra. Sa ìsch d’ drìtta Libàneesa gsìì, wo àn Sandung tailg’numma hàt.

D’ Lahoud kààt ìn àcht Schproocha reeda un sìnga.

## ìhra Diskogràfii
; Àlba
* 2005: *11 heures et quart*

; Sìnggel (Üsswààhl)
* 2004: *It's Over*
* 2005: *Quand Tout S’enfuit*
* 2008: *Habouke Ayouny*
* 2009: *I’m Willing Lord*
* 2009: *Enta Ana* (zamma mìt’m Jean-Marie Riachi)
* 2011: *Zakerne bi esmak*
* 2011: *Khedni Maa'k*
* 2011: *Tal Lsahar* (zamma mìt’m Tony Hanna)
* 2013: *Baashak Rouhik* (zamma mìt’m Marwan Khoury)
* 2013: *Bakkir Traktini*
* 2014: *Mesh Hon*
* 2017: *Ya A'eni Aalek*
* 2019: *Shayyalo*

; Filmogràfii
* 2008: *Al Taer el Maksour: The Broken Bird* (Farnsahseeria)
* 2008: *Dr. Hala * (Farnsahseeria)
* 2012: *Stars Bel Saff * (Farnsahseeria)
* 2014: *The Voice* (Farnsahseeria)

## Weblìnks

*a Àrkiiv vun dr Aline Lahoud ìhrer Websitta (anglisch)
*
*
*
*

## Ainzelnoohwiisa
Gerda Schlayer-von Puttkamer

D **Gerda Elisabeth Rosine Margarethe Schlayer-von Puttkamer**, geb. *von Puttkamer* (* 20. Februar 1901 z Kiel; † 22. Novämber 1953 z Fryburg) isch e dytschi Mediziineri un Bolitikeri (SPD) gsii. Si isch Mitgliid im Baadische Landdaag vu 1947 bis 1952 gsii.

## Lääbe
D Gerda Schlayer-von Puttkamer isch as Doochter vum Kieler Bolizeibresidänt Bernhard von Puttkamer (1858–1941) uf d Wält chuu. Si isch e Änkeli vum preußische Bolitiker Robert Viktor von Puttkamer (1828–1900) gsii.

Noch em Abituur 1920 het d Schlayer-von Puttkamer Gschiicht un Filosofy an de Uniwersiteete z Berlin un z Haidelberch studiert. Anne 1927 het si an dr Haidelbercher Uniwersiteet zum Dr. phil. bromewiert un het im nämlige Joor dr Fiisiker Karl Schlayer (1900–1987) ghyroore, wu si si 1943 wider het schaide loo vun em. Im Joor 1932 het si ne Zwaitstuudium in Mediziin an dr Uniwersiteet Fryburg aagfange, wu si 1938 mit em Mediziniische Staatsexaame (Approbation) abgschlosse het. Si het druf as Braktischi Dokteri gschafft, bis si 1946 e aigeni Braxis z Fryburg ufgmacht het, wu uf Chinderhailkund spezialisiert gsii isch.

## Bolitik
Anne 1946 isch d Schlayer-von Puttkamer in d SPD yydrätte un isch Stadtreeti z Fryburg woore. Vu 1946 bis 1947 isch si Mitgliid vu dr Berootende Landesversammlig vum Land Baade un vu 1947 bis 1952 Abgoorneti vum Baadische Landdaag gsii. Deert het si em Huushaltsuusschuss, em Gsuech- un Beschwäärdeuusschuss un em Sozialuusschuss aagheert.

## Wäärch
* *Papst Innocenz IV. Versuch einer Gesamtcharakteristik aus seiner Wirkung.* Helios, Münster i. W. 1930 (Universitas-Archiv 30).

## Literatuur
* Landtag von Baden-Württemberg (Hrsg.): *MdL. Die Abgeordneten der Landtage in Baden-Württemberg 1946–1978.* Stuttgart 1978, ISBN 3-12-911930-2, S. 174
* Maik Bozza: *Puttkamer, Gerda Rosine Elisabeth Margarethe von (verh. Schlayer).* In: *Stefan George und sein Kreis. Ein Handbuch.* 3 Bd. Hrsg. v. Achim Aurnhammer, W. Braungart, St. Breuer u. U. Oelmann. Berlin u. Boston 2012, Bd. 3, S. 1580–1583.
* Ina Hochreuther: *Frauen im Parlament. Südwestdeutsche Parlamentarierinnen von 1919 bis heute.* Stuttgart 2002, ISBN 3-923476-15-9, S. 123.
Remicourt (Marne)

**Remicourt**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle un zem Arrondissement Châlons-en-Champagne. 

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

D’ Dorfbewoohner nännt m’r hìtt **'  (fìr d’ Manner) un **'  (fìr d’ Fràuija) uff Frànzeesch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1219570", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Remicourt lììgt àn’ra Flussschlaifa vu dr  Ante àm Süüdwäschtrànd vu da Argonna. Sa ìsch umgaa vu da Noochberg’mainda La Neuville-aux-Bois ìm Nordoschta, Givry-en-Argonne ìm Oschta, Saint-Mard-sur-le-Mont ìm Süüda, Noirlieu ìm Wäschta so wia Épense ìm Nordwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Niklàuiskìrìch *()*


51 REMICOURT - Copie.jpg|d’ Niklàuiskìrìch


## wìchtiga Litt üss’m Dorf
* dr Verlaager Léon Hayard (1850–1903), wo z’ Pàriis taatig gsìì ìsch, ìsch z’ Remicourt uff d’ Walt kumma. Sii Vàtter ìsch Bìrgermaischter vum Dorf gsìì.

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Remicourt biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Remicourt ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Remicourt ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Remicourt, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)
* [a Online-Kàrta vu Remicourt](https://www.geoportail.gouv.fr/carte?c=4.875,48.951388&z=5.0E-5&l0=GEOGRAPHICALGRIDSYSTEMS.MAPS::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(0.8)&l1=ADMINISTRATIVEUNITS.BOUNDARIES::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(1)&l2=HYDROGRAPHY.HYDROGRAPHY::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(0.5)&permalink=yes) bii *Géoportail* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Recy

**Recy**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (bis 2015 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-2.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q634969", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Recy lììgt äbba 37 Kilomeeter süüdeeschtlig vu Reims un viar Kilomeeter nordwäschtlig vu Châlons-en-Champagne ìm Flusstààl vu dr Marne. Dr Ort salbscht lììgt àm Marne-Sittakànààl. Umgaa wìrd Recy vu da Noochberg’mainda Juvigny ìm Norda un Nordwäschta, La Veuve ìm Norda, La Neuville-au-Temple ìm Nordoschta, Saint-Martin-sur-le-Pré ìm Oschta un Süüdoschta, Fagnières ìm Süüda, Saint-Gibrien ìm Süüdwäschta so wia Matougues ìm Wäschta.

Dur dr Wäschta vu dr G’mainda verlàuift d’ Otoschtrooss A26, dur dr Nordoschta d’ Nàzionààlschtrooss 44.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Mària-Hìmmelfààhrts-Kìrìch *()*
* a Kriagerdankmool


Entrée Recy1294.jpg|àm wäschtliga Ortsiigàng mìt’m Wàsserturm hìnterdràà



51453 RECY 2.jpg|d’ Kìrìch Mària-Hìmmelfààhrt
Recy église 02357.jpg|a àndra Sìcht vu dr Màriakìrìch
Recy église 02365.jpg|noch a àndra Sìcht vu dr Màriakìrìch
ReCy monument aux morts 02243.jpg|s’ Kriagerdankmool
Gare Recy 01295.JPG|dr ehamooliga Bààhnhoof
École Recy 02240.jpg|d’ Dorfschüal


## Lìteràtüür zem Ort
* 
* 
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ offiziälla Websitta vu dr G’maindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Recy biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Recy ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Recy, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)
* d’ G’mainda Recy ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* [a Online-Kàrta vu Recy](https://www.geoportail.gouv.fr/carte?c=4.3125,48.989444&z=5.0E-5&l0=GEOGRAPHICALGRIDSYSTEMS.MAPS::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(0.8)&l1=ADMINISTRATIVEUNITS.BOUNDARIES::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(1)&l2=HYDROGRAPHY.HYDROGRAPHY::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(0.5)&permalink=yes) bii *Géoportail* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Rosa Kamm

D **Rosa Kamm**, geb. *Baumhauer* (* 26. Juuli 1907 z Gmend; † 4. Jänner 1996 z Schorndorf) isch e dytschi Bolitikeri (SPD) gsii.

## Familie, Uusbildig un Beruef
D Doochter vun eme Schriftsetzer isch uf di Heecher Deechterschuel gange un het bi re Silberwaarefabrik in ire Gebuurtsstadt Gmend Chauffrau gleert. Anne 1925 het di dr Gottlob Kamm ghyroote, wu si bim Spoort chännegleert ghaa het. Dr Gottlob isch speeter au in dr Bolitik engaschiert gsii, unter anderem as Buurgermaischter vu Schorndorf un Landesminischter fir bolitischi Befreiig. Dur d Hochzyt isch d Rosa Kamm uf Schorndorf chuu, deert hän d Eelyt en Verchaufsstand am Schorndorfer Baanhoof ibernuu. Mit em Aafang vum Zweete Wältchrieg anne 1939 het d Rosa Kamm där mieße ufgee un het e Lääbesmittelgschäft z Cannstatt ibernuu. Derzue isch si vyyl Joor Mitgliid vum kadoolische Chilchchoor gsii.

D Kamm het mit irem Mann vier Chinder ghaa, zwoo Deechtere un zwee Siin. Dr eltscht Suun, dr Bertold Kamm, isch speeter au in Bolitik gange. Iri letscht Ruestätt hetb d Rosa Kamm uf em neie Friidhoof z Schorndorf gfunde.

## Bolitik
In ire Juuged het d Kamm de Falke aagheert, speeter isch si dr SPD byydrätte. Anne 1946 isch si zur Voorsitzeri vum SPD-Oortsverain Schorndorf gweelt woore. Im Joor 1947 isch si, zäme mit irem Mann, in di Verfassiggeebend Landesversammlig vu Wiirtebäärg-Baade gweelt woore. Im nämlige Joor isch si in Schorndorfer Stadtroot yyzooge, wu si bis 1953 un nomool vu 1975 bis 1977 aagheert het. Derzue isch si vu 1973 bis 1984 Mitgliid vum Kraisdaag vum Rems-Murr-Krais gsii.

## Gsellschaftli Engaschmänt
D Kamm het si au usserhalb vu dr Bolitik in dr Gsellschaft engaschiert. Si isch e baar Joor lang Voorsitzeri vum Ortsverain vu dr AWO gsii. 1965 het si dr Spiilblatzverain grindet, wu ghulfe het dr eerscht Chinderspiilblatz z Schorndorf böue. Bim Spoortverain SKV Schorndorf (mittlerwyyli ufgangen in dr SG Schorndorf) isch si langi Zyt Hauptkassiereri un gschäftsfierendi Voorsitzeri gsii. Derzue het si deert d Fueßball-Junioore-Mannschafte au materiäll unterstitzt, uf sii isch d Grindig vu dr Fraue-Handball-Abdailig zruggange. Me het d Kamm au as „Chauffeuri“ gchännt, si het zeerscht ire Mann, wu im Chreig e Bai verloore gaa het, un speeter au Junioore-Fueßballer un Behinderte gfare.

## Eerige
* 1970: Bundesverdienschtchryz 1. Klass
* 1987: Verdienschtmedaille in Gold vu dr Stadt Schorndorf

## Literatuur
* Ina Hochreuther: *Frauen im Parlament. Südwestdeutsche Parlamentarierinnen von 1919 bis heute.* Stuttgart 2012, ISBN 978-3-923476-16-9, S. 113

## Weblink
* Eine mutige Frau, die heute 100 würde, Artikel us de Schorndorfer Nachrichten vum Hans Pöschko vum 26. Juli 2007
* Frieder Stöckle erinnert an Rosa Kamm Reed vum 26. Juli 2007 zum 100. Gebuurtsdaag vu dr Rosa Kamm
Rapsécourt

**Rapsécourt**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (bis 2015 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne (bis 2017 zem Arrondissement Sainte-Menehould), zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle so wia zem G’maindaverbànd Argonne Champenoise, wo ànna 2014 grìnda worra-n-ìsch.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

D’ Dorfbewoohner nännt m’r hìtt **'  (fìr d’ Manner) un **'  (fìr d’ Fràuija) uff Frànzeesch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1219803", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Rapsécourt lììgt 36 Kilomeeter oscht-nordeeschtlig vu Châlons-en-Champagne un äbba 60 Kilomeeter oscht-süüdeeschtlig vu Reims àm Fluss Yèvre. Umgaa wìrd Rapsécourt vu da Noochberg’mainda La Chapelle-Felcourt un Voilemont ìm Norda, Élise-Daucourt ìm Oschta un Nordoschta, Braux-Saint-Remy ìm Oschta, Dampierre-le-Château ìm Süüda, Herpont ìm Süüdwäschta so wia Saint-Mard-sur-Auve ìm Wäschta un Nordwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Laurenziüskìrìch *()*


51 RAPSECOURT.jpg|d’ Laurenziüskìrìch


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Rapsécourt biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Rapsécourt ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Rapsécourt, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)
* d’ G’mainda Rapsécourt ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Poix

**Poix**  ìsch a klaina frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne so wia zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle.

## wu dr Dorfnàmma haar ìsch
Dr Dorfnàmma schtàmmt woohrschiinsig üss’m Làtiinischa **', em Lokàtiiv Plurààl vu **' (‚Tànna‘). Ìm Làuif vu dr G’schìcht ìsch s’ Dorf asoo uff Àltfrànzeesch un schpeeter uff Frànzeesch g’nännt gsìì:
***' (ànna 1178)
***' (ànna 1183)
***', **' (ànna 1263)
***' (ànna 1383) ; **' (ànna 1474)

D’ Dorfbewoohner nännt m’r hìtt **'  (fìr d’ Manner) un **'  uff Frànzeesch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1103538", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda lììgt äbba 20 Kilomeeter eeschtlig vu Châlons-en-Champagne. Umgaa ìsch sa vu da Noochberg’mainda Somme-Vesle ìm Norda, Moivre ìm Süüdoschta, Coupéville ìm Süüda, Marson ìm Süüdwäschta so wia Courtisols ìm Wäschta.

Àn dr neerdliga G’maindagranz verlàuift d’ Départementsschtrooss D994, àwwer fìr ìns Dorf iinafààhra müass m’r uff d’ D254 fààhra.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Hippolitüskìrìch üss’m 12. un 16. Joohrhundert
* grààd bii dr Kìrìch schteeht a Kriagerdankmool
* süüdlig vum Dorf lììgt dr Hììgelgrààb „Tombeau de Théodoric“, wo vìlliicht äbbis mìt’m gootischa Keenig Theoderich I. z’ tüa hàt. Ar ìsch zitter 1965 bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann.


51 POIX.jpg|d’ Hippolitüskìrìch mìt’m Kriagerdankmool vornadràà
Tombeau de Théodoric (Poix).JPG|dr Hììgel, wumm’r dr Theodoricusgrààb g’funda hàt


## Lìteràtüür zem Ort
* 
* 
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Poix biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Poix ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Poix, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)
* d’ G’mainda Poix ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* [a Online-Kàrta vu Poix](https://www.geoportail.gouv.fr/carte?c=4.6258,48.9636&z=5.070496E-5&l0=GEOGRAPHICALGRIDSYSTEMS.MAPS.SCAN25TOUR.CV::GEOPORTAIL:OGC:WMTS(1)&permalink=yes) bii *Géoportail* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Flurin Jecker

**Flurin Jecker** (* 1990 in Bern) isch ä Schwiizär Outor u Journi.

## Läbä
Dr Flurin Jecker het zersch ä Bachelor in Biologie ar Uni Bärn abgschlossä u nächär vo 2013 bis 2016 Literarisches Schriibä am Schwiizerischä Literaturinstitut in Biu studiärt. Är het aus Journi bim *[[Der Bund|Bund]]*  ir Lokalredaktion gschaffet, git jetzä Workshops zum literarischä Schriibä u läbt aus freiä Schriftsteuer u Mentor in Bärn.

## Wärch

* Lanz. Nagel und Kimche, Zürich 2017, . 
* Ultraviolett. Haymon Verlag, Innsbruck-Wien 2021, . 
* Sante Tereza. Nagel  und Kimche, Zürich 2025, ISBN 978-3-312-01360-9

## Uszeichnigä

* 2017: Weiterschreiben-Stipendium vor Stadt Bärn
* 2017: Kröte des Monats für Lanz
* 2018: Kranichsteiner Jugendliteratur-Stipendium vom Deutschen Literaturfonds für *Lanz*
* 2018: Aufenthaltsstipendium des Literarischen Colloquiums Berlin
* 2023: Bärner Schriibstipendium vom Kanton Bern

## Weblinks

* 
* 
* Website von Flurin Jecker

## Beleg
Felix Banaszak

**Felix Banaszak** [] (* 24. Oktober 1989 in Duisburg) isch ä dütschä Politikür (Bündnis 90/Di Grüänä) u sit Novämbär 2024 Bundesvorsitzändür vo sirä Partei. Är isch vo 2018 bis 2022 Landüsvorsitzendür vo Bündnis 90/Di Grüänä in Nordrhii-Weschtfalä u ghört sit 2021 aus Abgordnötür äm Dütschä Bundestag a.

## Läbä und Politischi Karrierä
Dr Felix Banaszak isch in Duisburg ufgwachsä u het nachem Abitur Kulturantropologie u Politikwüssäschaftä in Berlin studiärt u mitemnä Bachelor abgschlossä. Sit 2009 isch är Mitglid bi dä Grüänä u 2017 het är s'erschtä mau fürä Bundestag kandidiärt. 2021 isch är i Bundestag gwäut wordä u am 16. Novämbär 2024 isch är zämme mit dr Franziska Brantner i Bundesvorstand vo dä Gruänä gwäut wordä. 2025 isch är widr i Bundestag gwäut wordä.

## Weblink

* Website vom Felix Banaszak
* 
* 

## Einzunachwiisä
Sarry (Marne)

**Sarry**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-3.

## zem Dorfnàmma
Vor’m 16. Joohrhundert hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

D’ Iiwoohner nännt m’r hìtt **'  un **'  uff Frànzeesch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q774409", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Sarry lììgt äbba viar Kilomeeter süüdeeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Châlons-en-Champagne àm Marne-Sittakànààl un àn dr Marne, wo d’ G’mainda ìm Wäschta begranzt. D’ Noochberg’mainda sìnn Châlons-en-Champagne ìm Norda un Nordwäschta, Saint-Memmie ìm Norda un Nordoschta, Courtisols ìm Nordoschta, Moncetz-Longevas ìm Oschta un Süüdoschta, Sogny-aux-Moulins ìm Süüda, Écury-sur-Coole ìm Wäschta un Süüdwäschta, Coolus ìm Wäschta un Nordwäschta so wia Compertrix ìm Nordwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ gootischa, reemisch-kàthoolischa Juliàànuskìrìch *()*, wo ànna 1200 bàuija worra-n-ìsch, un wo zitter 1911 àls Histoorisch Dankmool klàssifiziart ìsch, wo-n-a nàzionààla Bediitung hàt
* d’ Raschta vum àlta Schloss


Église st-Julien 0879.JPG|d’ Juliàànuskìrìch
Memmie 0959.JPG|dr hl. Memmius uff’ma Glààsfanschter ìn dr Juliàànuskìrìch
Philomène 0939.JPG|d’ hl. Filomeena uff’ma Glààsfanschter ìn dr Juliàànuskìrìch
Vitrail du bras nord du transept.jpg|s’ Glààsfanschter ìm neerdliga Kweerschìff
Histoire de la ville de Châlons-sur-Marne 44761.jpg|s’ Schloss Sarry
Mairie cimetière église Sarry (MArne).jpg |s’ Roothüüs
Voie verte du canal latéral à la Marne près du pont de Sarry.jpg|d’ „griana Schtrooss“ biim Marne-Sittakànààl bii dr Brucka z’ Sarry


## Lìteràtüür zem Dorf
; àllg’mainliga G’schìcht vum Dorf
* 
* 
* 

; zem voorg’schìchtliga un àltertìmmliga Fundort

; züa dr Dorfkìrìch
* 
* 

; zem Schloss Sarry

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ offiziälla Websitta vu dr G’maindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Sarry biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Sarry ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Sarry ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Sarry, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Sigrid Emmenegger

D **Sigrid Emmenegger** (* 4. Oktoober 1976 z Fryburg) isch e dytschi Jurischti un syt 2021 Riichteri am Bundesverwaltigsgriicht z Leipzig. Am 10.&nbsp;Septämber 2025 het d SPD si as Kandidaati fir s Riichteramt am Bundesverfassigsgriicht voorgschlaa.

## Lääbe
### Uusbildig
D Sigrid Emmenegger het Räächtswisseschaft un Euroculture an dr Uniwersiteet Fryburg studiert. Noch em Abschluss vum Stuudium isch si anne 2006 mit dr Dissertazioon *Gesetzgebungskunst. Gute Gesetzgebung als Gegenstand einer legislativen Methodenbewegung in der Rechtswissenschaft um 1900* bromewiert woore. Ire Doktervater isch dr Andreas Voßkuhle gsii, s Zwaitguetachte im Rame vum Bromozioonsverfaare het dr Alexander Hollerbach verfasst.

### Beruef
Im Februar 2007 isch d Emmenegger bim Verwaltigsgriicht Koblenz as Riichteri uf Broob in Juschtizdienscht vum Land Rhyyland-Bfalz yydrätte. Derno het si an de Verwaltigsgriicht Mainz un Neustadt gschafft. Um des Zyt isch si au zur Riichteri uf Lääbeszyt am Verwaltigsgriicht Mainz ernännt woore. Vu Mai 2009 bis Juuni 2013 isch si as wisseschaftligi Mitarbaiteri fir ire Doktervater Andreas Voßkuhle an s Bundesverfassigsgriicht z Chaarlsrue abgoornet woore. Vu Juuli 2013 bis April 2014 isch si an s Ooberverwaltigsgrii0cht Rhyyland-Bfalz z Koblenz abgoornet woore. Derno isch si zur Riichteri am Ooberverwaltigsgriicht ernännt woore un het des Amt bis Juuli 2019 ghaa. Näb dr Aarbet as Riichteri isch d Emmenegger wisseschaftligi Mitarbaiteri am Verfassigsgriichtshoof Rhyyland-Bfalz gsii un Leerbeufdraiti an dr Justus-Liebig-Uniwersiteet Gießen.

Am 5. Juuli 2019 isch d Emmenegger zur Viizebresidänti vum Verwaltigsgriicht Koblenz ernännt swoore. 

Am 8. Oktoober 2020 isch d Emmenegger vum Riichterwaaluusschuss zur Riichterin am Bundesverwaltigsgriicht z Leipzig gweelt un am 4.&nbsp;Jänner 2021 ernännt woore. S Bresidium vum Bundesverwaltigsgriicht het d Emmenegger zeerscht em 4. Revisioonssenaat vum Bundesverwaltigsgriicht zuegwiise, wu u.&nbsp;a. fir s Böu- un Booderäächt, s Räächt vum Uusböu vu Energylaitige, s Räächt vum Aaleege un Bedryybe vu Fluugblätz, s Dänkmoolschutzräächt un s Natuur- un Landschaftsschutzräächt zueständig isch. 2024 isch si Mitgliid vum 11. Revisioonssenaat vum Bundesverwaltigsgriicht woore, wu „Sachen aus dem Gebiet des Rechts des Ausbaues von Energieleitungen einschließlich von Genehmigungen nach dem Bundes-Immissionsschutzgesetz für Anlagen, die dem Betrieb von Energieleitungen dienen“ zuegwiise sin un „Streitigkeiten, die Vorhaben zur Errichtung und zur Anbindung von Terminals zum Import von Wasserstoff und Derivaten betreffen, mit Ausnahme von Streitigkeiten nach dem LNG-Beschleunigungsgesetz“.

Am 10. Septämber 2025 het d SPD-Bundesdaagsfrakzioon d Sigrid Emmenegger fir d Waal vu Riichter*ne vum Bundesverassigsgriicht voorgschlaa. 

## Uusglääseni Schrifte
* 
* 
* 

## Weblink
* 

## Fueßnote
Stade de Suisse

Ds **Stadion Wankdorf** (bis Juni 2020 **Stade de Suisse Wankdorf Bern**) isch äs Fusbaustadion, wo im Wankdorffäudquartiär vor Schwiizer Stadt Bärn im gliichnamigä Kanton ligt. Äs isch ds Heimatstadion vom Schuttverein BSC Young Boys und isch nachem St. Jakob Park in Basu ds zweitgröschtä Stadion vor Schwiiz, mit 31'500 Zuäschouer Plätz bim Schuttä u bis zu 44'500 für anderi Events.

## Gschicht
Äs isch nachem Abriss vom autä Wankdorfstadion zwüschä 2001 und 2005 bout wordä. Näbem Stadion enthautet ds Gebäude o äs Ichoufszäntrum, mehreri Wohnigä und ä Schuäl. Mehreri Gruppäspiu vor EM 2008 hei im Wankdorfstadion stattgfungä. Dazuä isches o dr Ustragigsort vor Frouä Fussbau EM 2025 gsi wo drü Gruppäspiu u eis Viertufinau im Wankdorf  hei stattgfungä. 

## Einzunachwiis
Charlie Kirk

Dr **Charles James „Charlie“ Kirk** (* 14. Oktober 1993 z Arlington Heights, Illinois; † 10. Septämber 2025 z Orem, Utah) isch e rächtspopulistische US-amerikanische Podcaster, Autor und Aktivist gsii. Er isch Gründer vor Organisation Turning Point USA gsii und Mitglid vom Council for National Policy us em Umfäld vor Republikanische Partei. Är het als änge Verbündete vom Donald Trump gulte. Im Septämber 2025 isch er anerä Verastautig in Utah in Orem bimnä Attentat i Hals gschossä wordä und druf gstorbä.

## Weblink

* Offizielli Website vom Charlie Kirk
Landschulwoche

Ä **Landschuelwuche** isch ä mehrtägigi Schulreis bzw. äs Schullager usserhaub vom Schulortes.

Sie cha z.&nbsp;B. aus Sport- oder Kreativwuche oder zur Vertiefig bischpiuswiis vom Geografie- und Biologieunterrichts gstautet wärdä. Für d'Ungerbringig vo dä Schüler stö – vor aum in Urloubsregionä – Schullandheimä oder geeignete Gasthöf und Sportheimä, aber o Jugendhärbärgä, Vereinsungerkünft, Luftschutzchäuer oder Jugendgaschthüüser zur Verfügig. Deu Gmeindä bietä o Formä vo Schuäl am Buurähof a.

## Einzunachwiisä
Utah

**Utah** (änglischi Ussprach ) isch ä Bundesstaat vo dä Vereinigtä Staatä vo Amerika. D'Houptstadt vo Utah isch Salt Lake City. D'Abkürzig vo Utah isch UT u dr Binamä luutet *The Beehive State* (dütsch: Biänästockstaat). In Utah machä d'Mormonä über 60% vo dr Bevölkerig us, was Utah zum Zäntrum vo dä Mormonä i dr USA u o international macht.

## Etymologi
Dr Namä Utah leitet säch vom Indianer-Volk vo dä *Ute* ab, wo näbä einigä anderä Vöuker bis hüt in Utah läbä. D Mormonä hättä eigentläch wöue das dr Bundestaat *Deseret* heisst, das het d US Bundesregierig wäg dr Trennig vo Chiuchä u Staat nid akzeptiärt.
Salt Lake City

**Salt Lake City** [] isch d'Houptstadt vom US-Bundesstaat Utah u mit 199.723 Iwohner (Census 2020) o di gröschti Stadt im Staat. Im Balligsraum läbä über 1,25 Millionä Mönschä. D'Stadt liegt im Salt Lake County und isch Verwautigssitz vom County.

Die Stadt isch 1847 vo 148 Mormonä gründet wordä. O hütno giutet d'Stadt aus Zäntrum vo dr *Chiuchä Jesu Christi vo dä Heilligä vo dä letzschtä Täg.*

## Bevölkerig
Lutem Zensus vo 2020 hei ir Stadt fasch 200'000 Lüt gwohnt. 75.1% vor Bevölkerig si Wiis, 2.7% Afroamerikaner, 1.2% Indianer, 4.4% Asiaten u dr Räscht Anderi. Im Gägesatz zum Bundestaat steue d Mormonä ir Stadt nid di absoluti Mehrheit.
Kaminfeger

**Chemifäger** (o *Schornsteifäger*) isch ä Handwärksbruäf, wo säch mit dr Reinigung u Kontrouä vo Chemi, Abgasalagä, Füürstäätä, Ruuchableitigä, Lüftigsalagä u ähnlichem befasst. Dazu mässe si zum Teil o d Gränzwärtä vor Abgasä. 

## Gsetzläch

### Schwiiz
Ir Schwiiz hei über d Häufti vo dä Kanton ds sogenanntä Kaminfäger-Monopol abgschafft, das heisst da Verantwortig für d Reinigung vo Chemi bi dä Eigetümer ligt u dass si chöi säuber wähle welä Betrieb si wei beuftragä. In Kantön mit Monopol entscheidet das d'Gmeind.

Rächtsgrundlag für Chemifäger si dr Art. 54 vom Gsetz überä Füürschutz usem Jahr 1968, ds Gsetz über d Füürpolizei u ds Füürwehrwäse vo 1978, d Verordnig überä vorbügendä Brandschutz (VVB vo 2004 u d Verordnig über d Reinigung vo Füürigsalagä u periodisch Kontrouä vo Gasapparatä u Installationä..

### Usbildig

D'Usbildig in Dütschland, Öschtrich u dr Schwiiz duret 3 Jahr u erfougt im dualä Usbildigsystem a Brufschuälä u in Usbildigsbetrib. Drr Lehrberuf heisst ir Schwiiz *Kaminfeger – EFZ*.

## Glücksbringer
Dr Chemifäger giut i wiitä Teilä vor Wöut voukstümläch aus Glücksbringär. Mä seit dass wär ihn berüährt het Glück (im nöiä Jahr). Ds chunnt vermuetlech drvo dass d'Chemifäger früener d Mönschä vo dä Risikä vo verstopftä Chemi und vo Füür gschützt hei.

## Weblink

* Bundesverband vom Chemifägerhandwärch (Dütschland)
* Schwiizerischer Chemifägermeischter-Verband
* Website der Wärmetechnische Gsellschaft vor Chemifäger (Öschtriich)

## Fuessnote
Piratenpartei Schweiz

D’**Piratäpartei Schwiiz** (**PPS**) (hochdütsch Piratenpartei Schweiz (PPS), , , ), isch ä politischi Partei ir Schweiz.

D’Piratäpartei positioniärt säch aus «Humanistisch, liberau, progressiv». Si isch Mitglid bi *dä Pirate Parties International* udr *Europäischä Piratäpartei*.

## Parteiprogramm
D’Chärnaliigä vor Partei si gmäss Statutä:

* dr frei Zuägang zum Wüssä u Kultur förderä
* dr Schutz vor Privatsphärä u di informationelli Säubschtbeschtimmig vor Bevölkerig stärkä
* Mediäverbot u Zensur bekämpfä
* ä transparäntä Staat förderä
* schädlächi Monopou ischränkä
* d’Mönschärächt stärkä
* für Laizismus u humanistischi Wärt ischta

## Gschicht
D’Partei isch am 12. Juli 2009 in Züri-Affouterä i Alänig a di schwedischi Piratpartiet gründet wordä. Dr Denis Simonet isch zum erschtä Präsidänt gwäut wordä.

2025 het säch d PPS im Abstimmigskampf gäg d’E-ID igsetzt. Nach Meinigsverschidäheitä innerhaub vom Nei-Lager u vor Partei het säch ä Teil vor Partei abgschpautet u wett jetz ä nöi Partei gründe, wo *Digitale Integrität Schweiz* heisst. Co-Präsidäntä vo derä nöiä Partei söuä d’ Nicole Rüegger u dr Jonas Sulzer wärdä.

## Weblink
* Website vor Piratäpartei Schwiiz

## Fuessnote
Wismar

D’Hansestadt **Wismar** (plattdütsch: *Wismer*) liigt ar Oschtseeküschtä im Landkreis Nordweschtmeckläburg im dütschä Bundesland Meckläburg-Vorpommern am südlächä Ändi vor dürd d'Insu Poel gschütztä Wismarer Bucht. Si isch di sächstgröschti Stadt i Meckläburg-Vorpommern u het ä historischi Autstadt vo Teil vor Wäuterblischtä vor UNESCO isch.

Wismar isch ä Kreisstadt und Sitz vor Hochschuäl Wismar. Dank ihrer Lag ar Oschtsee, irer kulturhistorischer Bedütig u dr Autstadt isch Wismar äs hüüfig bsuächts Ziu für Tourischtä, zuänähmend o für Chrüzfahrtä. 

## Bevölkerig
D’Iwohnerzau vo Wismar het 1989 mit über 58'000 irä Höchschtstand erreicht. Sit dr Uflösig vor DDR isch si dütläch zrüggangä. 

## Weblink

* 
* Literatur über Wismar ir Landesbibliographie MV
* Internetpräsenz vor Hansestadt Wismar
* Website vor Hansestädte Stralsund u Wismar zum UNESCO-Wäutärbi
* Websitä mit historischä Biuder vo Wismar
* Stadtplan vo Wismar vo 1770

## Fuessnote
Davor Solter

Dr **Davor Solter** (* 22. Meerz 1941 z Zagreb, Cheenigryych Jugoslaawie) isch e US-amerikaanische Entwickligsbioloog un eemoolige Diräkter vum Max-Planck-Inschtitut fir Immunbiology z Fryyburg.

## Lääbe
Dr Davor Solter het anne 1965 en M.D. gmacht, 1968 en Master un 1971 e Ph.D. in Biology an dr Uniwersiteet Zagreb, wun er au eerschti Leerverbfliichtige ghaa het. Anne 1973 isch er an s Wistar Institute gwägslet, en unabhängig biomediziinisch Foorschigsinschtitut z Philadelphia, Pennsylvania. 1981 het er zuesätzlig e Brofässuur an dr University of Pennsylvania iiberchuu. 1991 isch er Mitgliid vu dr Max-Planck-Gsellschaft un Diräktor vum Max-Planck-Inschtitut fir Immuunbiology z Fryyburg woore, ne Posizioon, wun er bis 2006 ghaa het. Vu 2008 bis 2013 het er im Rame vun er eKooperazioon mit dr Duke University *(Duke-NUS Graduate Medical School Singapore)* e Brofässuur an d Nazionaaluniwersiteet Singapur (NUS) z Singapur ghaa. Syter 2014 isch er Gaschtbrofässer an dr Mediziinische Fakulteet vu dr Mahidol-Uniwersiteet in dr Neechi vu Bangkok, Thailand.

Syt 2024 zellt dr Meediekunzäärn *Clarivate* iin wäg dr Zaal vu dr Zitazioon zue dr Favorite uf e Nobelbryys (Clarivate Citation Laureates).

## Wiirke
Dr Davor Solter het wiichtrig Byydreeg zue dr Entwickligsbiology vu dr Saiger chenne laischte. Doderzue gheere d Differänzierig vu dr Chyymbletter, d Roll vu Molekiil uf dr Zällooberflechi bi dr Regulazioon vu frieje Entwickligsschritt, d Biology un Geneetik vu Teratokarzinoom, d Biology vu embryonaale Stammzälle, geneetisch Imprinting un Klonierig. Neieri Aarbete sin zue geneetische un epigeneetische Mechanisme, wu d Entwicklig vu Muus-Embryone in dr Prä-Implantazioonsfaas reguliere dien, un zue dr Umbrogrammierig vu mänschlige embryonaale Stammzälle.

## Uusglääseni Uuszaichnige
* 1992 Mitgliidschaft in dr Academia Europaea
* 1994 Mitgliidschaft in dr American Academy of Arts and Sciences
* 1994 Mitgliid vu dr European Molecular Biology Organization
* 1998 March of Dimes Prize in Developmental Biology
* 2007 Rosenstiel Award
* 2018 Canada Gairdner International Award
* 2022 Mendel Medal vu dr Genetics Society
* 2026 Paul-Ehrlich-un-Ludwig-Darmstaedter-Bryys

## Weblink
* Lääbeslauf un Schrifte (PDF, 166 kB, Stand 2014) bi dr Academia Europaea (ae-info.org)

## Fueßnote
Linz

**Linz** isch d' Landeshouptstadt vom öschtrichischä Bundesland Oberöschtrich. Mit sinä 214'064 Iwohner (Stand 2025) isch Linz o di gröschti Stadt in Obröschtrich u nach Wiän u Graz die drittgröschti vo ganz Öschtrich. D'Stadt Linz isch ds Zäntrum vom obröschtrichischä Zentrauruum u het ä Flächi vo 95.99 km².  

### Bevöukerig
Sit 2001 isch d'Bevölkerig um 16.7% gstigä u sit 2011 um 12.7%. Dr Usländerateil vor Stadt isch 2025 30.2% gsi. Vo dä 64'714 Usländer si di meischtä us Rumäniä (6'417), Bosniä u Herzegowina (5'757) u Kroatiä (4'430) cho. Linz isch ds Zäntrum vor europäischä Metropouregion Linz mit über 780'000 Iwohner. 

### Gschicht
Im hütigä Stadtgebiät vo Linz sidle Mönsche vermuetläch sit 400 v. Chr. Erschmau wird Linz vo dä Römer aus *Lentia* erwähnt, vermuetläch chunnt dä Namä vom keltischä *Lentos,* was so öppis wiä biägsam oder gchrümmt bedütet. Speter het Linz zersch zum bairischä Härzogtum ghört u nächer über d Habsburger zu Öschtriich. 1938 isch Linz mit Öschtriich vo Dütschland annektiärt wordä. In Linz im Hotel Weizinger het dr Hitler ds Aschlussgsetz ungerzeichnät.

## Einzunachwiis
Gummiball

**Gumpibäu** (hochdütsch Flummis oder Gummibälle) si Chinderspiuzüg wo us Kunstoffmassä gmacht wärdä.

### Physikalischi Eigeschaftä
Dür d'Eigeschaftä vom Materiau hei Gumpibäu ä chlini Elaszität aber ä höchi Sprungkraft, ähnlech wi Baskettbaubäu. Das heisst, si verliärä bim Uf- und Abprau nur ä chlinä Teil vo ihrärä kinetischä Energi a inneri Verformigs- oder Riibigsvorgäng und behautä dadurch ihri Gschwindigkeit fasch vouständig. Das Verhautä chunnt am physikalischä Konzäpt vom Elastischä Stosses rächt nöch.

### Gebruuch
Vo Ching wärdä Gumpibäu meischtens zum Rüehrä gägä feschti Widerständ benutzt, dadurch entstöh Konstellationä us Sprungchraft aus Fougi vor Elastizität u dr Änderig vom Dräihimpuls bi jedem Kontakt. Drzue wärdä grösseri Gupibäu o bim Jongliärä brucht. Scho dr Kolumbus het Lüt im hütigä Haiti beobachtet wo mit Bäu us Gummi gspiut hei.

= Einzunachwiis =
Compertrix

**Compertrix**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-1.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

D’ Dorfbewoohner nännt m’r hìtt **'  (fìr d’ Manner) un **'  (fìr d’ Fràuija) uff Frànzeesch.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q667355", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Compertrix lììgt ìm Nordoschta vu Frànkrììch ìn dr Làndschàft Champagne. Sa ìsch a Vorort süüdwäschtlig vu Châlons-en-Champagne àm Uufer vu dr Marne. Umgaa wìrd Compertrix vu da G’mainda Châlons-en-Champagne ìm Norda un Oschta, Sarry ìm Süüdoschta, Coolus ìm Süüda, Villers-le-Château ìm Wäschta un Nordwäschta so wia Fagnières ìm Nordwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Niklàuiskìrìch *()*


Église cimetière COmpertrix.jpg|d’ Niklàuiskìrìch
Église Compertrix 1101.jpg|a àndra Sìcht vu dr Niklàuiskìrìch
Lever de soleil sur l'église Saint-Nicolas de COMPERTRIX.jpg|d’ Niklàuiskìrìch biim Sunna-n-uffgàng
Compertrix 1106.jpg|s’ Gebäj vu’ma Wiihandler


## Lìteràtüür zem Dorf
* 
* 
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Compertrix biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Compertrix ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Compertrix biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Compertrix, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Alfred Heer

Dr **Alfred «Fredi» Marius Heer** (* 12. Oktoober 1961 z Züri; † 19. Septämber 2025 au deerte; haimetberäächtigt z Glaris) isch e Schwyzer Bolitiker (SVP) gsii. Är isch vu 2007 bis zue sym Dood Mitgliid im Nazionaalroot gsii.

## Familie, Uusbildig un Beruef
Dr Heer isch e aidgnessische Diploomchaufmann gsii. Zäme mit em Mauro Tuena isch er Gschäftsfierer vu dr *C and E GmbH* gsii. Är isch Bresidänt vum SVP-nooche Bund vu dr Styyrzaaler un Bresidänt vu dr Audiatur-Stiftig z Züri gsii. 

Dr Heer isch bis 2003 mit ere Italieneri ghyroote gsii un het e erwagseni Doochter. Är isch schwyzerisch-italienische Doppelbuurger gsii un het zletscht z Züri gwoont. Dr Heer isch in dr Naacht zum 19. Septämber 2025 gstoorbe.

## Bolitik
Dr Chlaiunternämer het vu 1994 bis 1998 em Gmairoot vu Züri aagheert un vu 1995 bis 2008 em Kantoonsroot vum Kanton Züri. Syt de Waale 2007 isch er Mitgliid im Nazionaalroot gsii. Vu April 2009 bis April 2016 war er Bresidänt vu dr SVP vum Kanton Züri gsii. Syt 2011 isch er Mitgliid vu dr Schwyzer Delegazioon im Europaroot gsii, vu 2016 bis 2018 as Bresidänt vun ere. D Christina Neuhaus het in dr NZZ derzue gschriibe, ass d Schwyzer unter sym Bresidium ire Kampf geege Filz un Korrupzioon nomool intensiviert heebe. Syt 2015 isch er Mitgliid vu dr Gschäftsbriefigsdelegazion (GPDel) gsii, syt 2020 (bis un mit 2021) as Bresidänt vun ere. Mit Stand 2020 isch er au Mitgliid in dr Gschäftsbriefigskumissioon NR un Bresidänt vu dr Unterkummissioon EJPD/BK NR gsii.

## Weblink

* 
* dr Alfred Heer uf dr Websyte vum Europaroot

## Fueßnote
Gertrud Frühschütz

D **Gertrud Frühschütz** (* 16. April 1906 z Stuagert as *Gertrud Mink;* † 16. Juuli 1990 z Sankt Bläsi) isch e dytschi Bolitikeri (KPD) gsii. Si isch vu 1946 bis 1950 Mitgliid im Landdaag vu Wiirtebäärg-Baade gsii.

## Familie, Uusbildig un Beruef
D Gertrud Mink isch scho ase jung in dr kummenistische Beweegig aktiiv gsii. Si isch in dr Chinderorganisazioon un im Juugedverband vu dr KPD organisiert gsii. Ab 1921 het si Kunterischti an dr Handelsschuel Gander z Stuagert gleert un Oobekiirs bim Stenograafeverain Stuagert gmacht. Vu 1930 bis 1932 het si as Biroaagstellti im *Verein für Kinder-Ferienheime* gschafft. Anne 1933 isch si zue irem Verlobte Fritz Rau uf Halle gange. Wu si as Kummenischti vu dr Gestapo gsuecht wooren isch, het si illegaal zeerscht z Halle gläbt, speeter z Berlin. Wu dr Fritz Rau, wu as Redakter vu dr KPD-Zytig gschaft ghaa het, verhaftet wooren isch, het si dr Ufdraag iiberchuu, z Siiddytschland am Wiiderstand mitzschaffe. 1933 isch dr Fritz Rau vu dr Gestapo ermoordet un d Gertrud Mink isch z München-Stadelheim inhaftiert woore. Speeter isch si in s KZ Moringen un ins KZ Lichtenburg verlait woore. Wu si 1938 us dr Haft entloo woore isch, het si zeerscht as Kunterischti in dr Wäärchstatt Theodor Krafft z Stuagert gschafft. Vu 1943 bis 1945 isch si as Kunterischti bi dr Siemens-Halske AG gsii. Si het dr Georg Frühschütz chännegleert, wu us em KZ Dachau entloo wooren isch, un het iin 1943 ghyroote. Dr Georg Frühschütz het noch em Chrieg s Amt fir Wiiderguetmachig z Stuagert mitufböue un isch Regierigsroot wooren, isch aber anne 1949 an de Folge vu dr KZ-Haft gstoorbe. D Gertrud Frühschütz het ab 1945 as Sekreteeri bi dr Beziirkslaitig vu dr KPD gschafft.

D Gertrud Frühschütz isch in speetere Joor Mitgliid bi de Natuurfrynd un bi dr AWO gsii.

## Bolitischi Aarbet
D Frühschütz het ab 1946 dr Vorlaifige Volksverdrättig fir Wiirtebäärg-Baade aagheert, wu vu dr amerikaanische Bsatzigsmacht yygsetzt wooren isch. Am 30.&nbsp;Juni 1946 isch si in di Verfassiggeebend Landesversammlig Wiirtebäärg-Baade gweelt woore. No dr Landdaagswaal 1946 het si bis 1950 em Landdaag vu Wiirtebäärg-Baade aagheert. Wu d KPD bi dr Landdaagswahl 1950 an dr Fimf-Brozänt-Huurd hange bliiben isch, isch si us em Landdaag uusgschiide. Vu 1945 bis 1958 isch si Mitgliid  vum Gmairoot vu dr Stadt Stuagert gsii, bis 1956 fir d KPD, wu die verbote wooren isch, fir d Stuagerter Weelerverainigung.

## Weblink
* 
* d Gertrud Frühschütz uf Leo-BW
* d Gertrud Frühschütz uf dr Websyte vum Landdaag Baade-Wiirtebäärg

## Literatuur
* Ina Hochreuther: *Frauen im Parlament. Südwestdeutsche Parlamentarierinnen von 1919 bis heute.* Stuttgart 2002. ISBN 3-923476-15-9, S. 112 f.

## Fueßnote
Claudia Cardinale

__NOTOC__

D **Claudia Cardinale** (* 15. April 1938 as *Claude Joséphine Rose Cardinale* z Tunis, Franzeesisch Protektoraat Tuneesie; †&nbsp;23. Septämber 2025 z Nemours, Frankryych) isch e italiäänischi Schauspiileri gsii. Si het zue dr wiichtigschte Filmdive vu irem Land zellt un het Haupt- un Nääberolle in Filmklassiker wie *Achteinhalb* (1963), *Der Leopard* (1963), *Spiel mir das Lied vom Tod* (1968) un *Fitzcarraldo* (1982) gspiilt.

Fir ire Lääbeswääerch as Daarstelleri het d Claudia Cardinale verschiideni Uuszaichnige iiberchuu, doodrunter verschiideni Verdienschtoorde vu dr Italiäänische Republik un e Hufe Filmbryys wie Guldeni Leeb vu de Filmfeschtspiil vu Venedig (1993), dr David di Donatello (1997), dr Guldene Eerebäär (2002) vu dr Berlinale un den Bryys fir s Lääbeswäärch vum Locarno Film Festival (2011).

## Uusglääseni Filmografy

## Literatur
* Alberto Moravia: *Claudia Cardinale. Ein etwas ungewöhnliches Gespräch.* Schirmer/Mosel, München 2010, ISBN 978-3-8296-0517-5 (Originaltitel: „Intervista a Claudia Cardinale“).

## Weblink

* 
* 
* 
*