Hochschule für Jüdische Studien Heidelberg

D **Hoochschuel fir Jiidischi Studie Haidelberch** (HfJS) isch e 1979 grindeti privaati, staatli anerkännti Hoochschuel z Haidelberch. Si wird vum Zäntraalroot vu dr Juude z Dytschland drait un dur Bund un Länder finanziert. Si kooperiert äng mit dr Ruprecht-Karls-Universiteet un stoot uf fir Bewäärber*ne us allne Kunfessioone.

## Gschiicht
Scho anne 1971 het dr doomoolig Baadisch Landesrabbiner, dr Nathan Peter Levinson, d Idee ghaa, ne Uusbildigsstätt fir Rabbiner, Kantoore un Religioonsleerer yyzriichte. S Inschtitut het in dr Dradizioon vu dr „Leeraaschtalt fir d Wisseschaft vum Juudeduum“ z Berlin solle stoo un di jiidisch Gleersamkait z Dytschland wider nei etabliere.

Ai Joor druf het dr Ooberroot vu dr Israelite vu Baade ne Memorandum erloo, wu Haidelberch din as Sitz vu dr Yyriichrtig un glyychzitig e Kooperazioon mit dr Ruprecht-Karls-Universiteet vorgschlaa wooren isch. Dr Zäntraalroot vu dr Juude z Dytschland het d Idee ufgriffe, aber bschlosse, iber di kunfessionäll Uusriichtig uuse ne wisseschaftlige Stuudiegang yyzriichte, wu fir alli Inträssierte so ufstoo.

Anne 1979 schließli, noch eme Bschluss vum Zäntraalroot vu dr Juude z Dytschland, isch d Hoochschuel fir Jiidischi Studie Haidelberch grindet woore, mit aafangs 16 Studänte*ne. As akadeemischi Yyriichtig kunzipiert, isch s iire erkleert Ziil – doodmool wie au hite – ire jiidische un nitjiidische Studänte*ne, „die Vielschichtigkeit und Faszination des Judentums zu vermitteln und wissenschaftliche Akzente zu setzen“. Zwai Joor noo dr Grindig isch d Hoochschuel staatli aanerkännt woore un 1995 het si s Promozioonsräächt iiberchuu. Dodriiber uuse isch si syter 2007 Mitgliid vu dr Hoochschuelräkterkumferänz un isch anne 2009 dur dr Wisseschaftsroot inschtituzionäll akkreditiert woore. In dr Zyt vum Ufböu in dr 1980er Joor hän Profässer*ne vu andere Universiteete gleert. Hite het d Hoochschuel fir Jiidischi Studie Haidelberch elf Professuure un glyych vyyl Assischtänzstelle. Mit grooßer Bitterkait het dr Landesrabbiner Levinson 1996 in syne Memoire iber d Hoochschuel fir Jiidischi Studie Haidelberch gurdailt, si sei ne „Rabbinerseminar für Christen“ woore, zue kaire Zyt sei ne Orientierig uf Rabbineruusbildig äärnschthaft glunge.

Si isch s europäisch Kumpetänzzäntrum in irem Fach un dient as Aasprächpaartner fir Bolitik, Meedie, Chilche un Schuele.

Di Jiidische Stuudie wääre hite z Haidelberch in ere Vylzaal vu Daildiszipliine unterriichtet. Die decke nit nume dr Chäärnberaich vu dr Jiidische Stuudie ab, nai, si leere au Chunscht, Bolitik, Literatuure, Sproochwisseschaft, Religioon un d Stuudie vum Nooche Oschte.

D Hoochschuel bietet derzue au ne europawyt ainzigaartig intensiivi Sproochuusbildig in allne Sproochstapfle vum Hebräisch un verwandte Sprooche aa.

D HfJS unterhaltet wisseschaftligi Bezieige mit uusländische Universiteete z Israel, z Eeschtryych un z Schweede. Si organisiert wisseschaftligi Daagige un git e wisseschaftligi Zytschrift uuse, d Trumah.

## Stiftigsleerstiel

;Ignatz-Bubis-Stiftigsleerstuel fir Gschiicht, Religioon un Kultuur vum europäische Juudeduum.

Där Leerstuel isch anne 2001 yygriichtet woore un foorscht zue allne Facette vum europäische Juudeduum vu dr Antiiki bis zur Geegewaart unter Yyschluss vu dr Diaschpora vu europäische Gmaine z Iibersee.

D Schwäärpinkt liige bi Faase bolitischer, soziaaler un kulturäller Transformazioon un bi dr verschiidene gaischtig-religieese Beweegige, wie si dr wägselvoll Verlauf vu dr jiidische Gschiicht z Europa eso karakteristisch sin. Näbe dr reguleere Leeraagebot wäre im Rame vu dr Stiftigsprofessuur reegelmääßig Voordreeg, Workshop, Kumferänze un anderi Veraastaltige duurgfiert. Derzue isch dr Leerstuel fir d Koordinazioon vu Stuudieprogramm mit dr Filosoofische Fakulteet vu dr Ruprecht-Karls-Universiteet zueständig.

Dr Leestuel isch anne 2001 yygriichtet woore un isch em Maane an dr langjeerig Voorsitzer vum Zäntraalroot vu dr Juude z Dytschland, dr Ignatz Bubis (1927–1999), gwidmet. Syter 2002 isch dr Leerstuelinhaaber dr Johannes Heil.

; Ben-Gurion-Stiftigsleerstuel fir Stuudie vu Israel un em Nooche Oschte
Där Stiftigsleerstuel, wu vum Land Baade-Wiirtebäärg finanziert wiird, bscheftig si in Foorschig un Leer mit em Staat Israel as Dail vu dr Regioon vum Voordere Oriänt. As Bruggeprofessur zwische dr Hoochschuel fir Jiidischi Studie Haidelberch un dr Universiteet Haidelberch riichtet si d Leer grundsätzli an alli Studänte*ne vum Hoochschuelstandoort Haidelberch.

## Anderi Leerstiel an dr HfJS
* Biibel un Jiidischi Biibeluusleegig
* Talmud, Codices un Rabbinische Literatuur
* Gschiicht vum jiidische Volk
* Hebräischi Sproochwisseschaft
* Jiidischi Filosofy un Gaischtesgschiicht
* Jiidischi Literatuure
* Jiidischi Chunscht
* Jiidischi Religioonsleer, -pedagoogik un -didaktik

## Hoochschuelrabbinaat

An dr HfJS git s en Hoochschuelrabbiner un e Beth Midrasch.

## Stuudiegänge

* Bachelorstuudiegäng
** B.A. „Jiidischi Stuudie“, 75 %, 50 % oder 25 % meegli, in Kumbinazioon mit eme Fach an dr Universiteet Haidelberch
** B.A. „Jiidischi Religioonsleer“ (Leeramtsopzioon) kompatiibel mit dr Leeramtsstuudiegäng vu dr Universiteet Haidelberch
** B.A. „Praktischi Jiidischi Stuudie“, 100 %, as Voorberaitig uf d Aarbet in jiidische Gmaine un Inschtituzioone
* Masterstuudiegäng
** M.A. „Jiidischi Stuudie“, konsekutiiv no mind. 50 % B.A. Jiidischi Stuudie
** M.A. „Jiidischi Stuudie – Gschiicht vu jiidische Kultuure“ as Joint Degree mit dr Karl-Franzens-Universität Graz, nit konsekutiiv
** M.A. „Jewish Civilizations“ in Kooperazioon mit em Paideia-Institute z Stockholm, nit konsekutiiv
** M.A. „Jiidischi Museology / Jewish Museology“ nit konsekutiiv
** M.A. „Haidelbercher Mittelalter Master“, interdisziplineere Stuudiegang im Verbund mit dr Universiteet Haidelberch, nit konsekutiiv
** M.A. „Ernst Robert Curtius fir allgmaini un verglyychendi Literatuurwisseschaft“ im Verbund mit dr Universiteet Haidelberch, nit konsekutiiv

## Kooperazioone
* Universiteet Haidelberch.
* Centrum für Jüdische Studien vu dr Karl-Franzens-Universität Graz (gmainsaam Joint-Degree-Masterprogramm „Jiidischi Stuudie – Gschiicht vu jiidische Kultuure“ )
* Hebräischi Universiteet z Jerusalem
* Fachhoochschuel Haidelberch
* Pedagoogischi Hoochschuel Haidelberch
* Orthodoxi Rabbinerkumferänz Dytschland (ORD)
* Zämntraalarchii fir d Erfoorschig vu dr Gschiicht vu dr Juude z Dytschland
* Ben-Gurion-Universiteet z Be’er Scheva

## Literatur
* Michael Graetz, Gerd Biegel (Hrsg.): *Vom Mittelalter in die Neuzeit. Jüdische Städtebilder.* Hochschule für Jüdische Studien, Heidelberg 2000, (Ausstellungskatalog).
* *Trumah: Zeitschrift der Hochschule für Jüdische Studien Heidelberg.* .
* Johannes Heil / Daniel Krochmalnik (Hrsg.): *Jüdische Studien als Disziplin – die Disziplinen der Jüdischen Studien.* Festschrift der Hochschule für Jüdische Studien Heidelberg 1979–2009. Heidelberg 2010, ISBN 978-3-8253-5687-3 (= *Schriften der Hochschule für Jüdische Studien Heidelberg*, Band 13).

## Weblink
* Websyte vu dr Hoochschuel fir Jiidischi Studie Haidelberch

## Fueßnote