Skorbut

Dr **Skorbut** isch e Vitaminmangelchranket, wo ufdrätet wenn wäärend zwäi bis vier Möönet e Person nid gnueg Vitamin C zue sich gnoo het. Bi Buschi wird d Chranket au as **Möller-Barlow-Chranket** oder **Möller-Barlow-Sündrom** bezäichnet, noch em Sir Thomas Barlow (1845–1945) und Julius Otto Ludwig Möller (1819–1887).

## Sümptom und Beschwärde
D Sümptom, wo bi deere Mangelchranket erst meereri Möönet noch em Aafang vom Mangel an Vitamin C ufdräte, si:

* Bluete vom Zaanfläisch und Wuecherig vom Zaanfläisch (Gingivahyperplasie) und spööter Zeen gheie us
* Mä wird aafällig für Infekzioonschrankeite
* Erschöpfig und Müedikäit
* Wunde häile schlächt
* Hutbrobleem (Ekchymose, Hyperkeratose) und Hutentzündige und Hutbluetig (Petechie) und Bluetige in de Hoorfollikel (perifollikuläri Hämorrhagii)
* Muskelschwund
* Chnoche düen wee wäge Bluetige under dr Chnochehut (subperiostal), mänggisch fot dr Paziänt afo hinke, schränkt sini Beweegige ii oder het e Haltig zum sich schoone.
* Glänkentzündige
* hoochs Fieber
* starke Durchfall
* plötzlige Schwindel

D Läistigsfähigkäit und d Arbetschraft löön stark nooch. Skorbut cha zum Dood dur Härzschwechi füere.

Die mäiste Sümptom vom Skorbut chämme von ere feelerhafte Biosünthese vom Kollagen. S Vitamin C isch e wichdige Cofaktor bi dr Modifizierig vo de Aminosüüre Prolin und Lysin zu Hydroxyprolin und Hydroxylysin (Hydroxylierig). Wenn s käi Hydroxylierig git, wärde nume schadhafti Kollagenmolekül bildet, wo iiri Funkzioon as Strukturprotein nit chönne erfülle.

D Depression, wo bi schweerem Skorbut ufdrätet, hängt villicht mit dr gstörte Bildig vo Noradrenalin, sekundär Adrenalin und Serotonin zämme, wil deren iiri Sünthese dur d Dopamin-β-Hydroxylase (im Fall vom (Nor-)Adrenalin) bassiert, wo vom Vitamin C abhängig isch.

In Röntgenufnaame gseet mä dütlig, wie sich d Chnochehut dur Bluetige (subperiostali Hämorrhagie) uflüpft, bsundrigs an de Metaphyse. Bi Chinder und Jugendlige si d Waggsdumsfuege verbräiteret und unregelmäässig, vilmol mit ere zuesätzlige wisse Linie metaphysär (Frankl-Linie) und ere hypodense „Drümmerfäld“-Zoone drunder, die sogenannti „Skorbut-Linie“.  S Chnochenalter isch mäistens äins oder zwäi Joor hinder em biologische Alter hindedrii.

## Ursache und Behandlig
D Ursach vom Skorbut isch dr Mangel an Vitamin C. Mä behandlet d Chranket wemm mä em Paziänt Vitamin C git, zum Beschbil as Vitamindablette, Saft us Zitrusfrücht, vil Obst oder Gmües.

Stoffwäggsel-Undersuechige mit Vitamin&nbsp;C, wo mit 14C-markiert isch, zäige, ass dr dääglig Umsatz bim Mensch unabhängig drvo wivil Vitamin C er zue sich nimmt, öbbe 20&nbsp;mg isch. D Fachinformazion vom Bundesinstitut für Arzneimittel und Medizinbrodukt (BfArM) git für Vitamin C e dääglige Gsamt-Turnover vo öbbe 1 mg/kg Körpergwicht aa. Die Dütschi Gsellschaft für Ernährig empfiilt eme Erwaggsene jeede Daag 100&nbsp;mg Vitamin C zue sich z nää.

## Fuessnoote


## Litratuur
* Léger D: *[http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?pubmedid=9059387 Scurvy: reemergence of nutritional deficiencies.]* Can Fam Physician. 2008 Oct;54(10):1403-6. Review. PMID 18854467
* S. Streller, K. Roth: *[http://www3.interscience.wiley.com/journal/121681121/abstract Von Seefahrern, Meerschweinchen und Citrusfrüchten. Der lange Kampf gegen Skorbut.]* Chemie in unserer Zeit, Volume 43 Issue 1, Pages 38–54. 2009

## Weblingg