Theresia Rohner

D **Theresia Rohner Mattmüller** (* 1954), isch e Schwyzer Fraueräächtsaktivischti. Si het si no dr Yyfierig vum Frauestimmräächt uf Bundeseebeni fir s Frauestimmräächt im Kanton Appezäll-Innerrhode yygsetzt., wu no gfäält het. D Innerrhoder Fraue verdanke dr Rohner d Yyfierig vum kantonale Stimm- un Waalräächt anne 1990.

## Wiirke

S Frauestimmräächt isch in dr Kanteen ab 1959 zeerscht in dr Westschwyz un speeter au andere dail vu dr Schwyz yygfiert woore. Wu am 7. Februar 1971 s Frauestimmräächt uf Bundeseebeni bschlosse wooren isch, hän d Fraue in fascht allne Kanteen s Waalräächt scho ghaa oder im glyyche Zuug iberchuu. Z Appezäll Usserrhode het anne 1989 e knapp Mee an dr Landsgmai zuegunschte vum Frauestimmräächt entschiide. Nume dr Fraue z Appezäll Innerrhode isch s Waalräächt nit gwäärt woore.

D Theresia Rohner, Mueter vu zwoo Deechtere, Bsitzeri vun ere Haafnerwäärchstatt un Yywooneri vu Appezäll, het des nit verstande un si im April 1989 an d Standeskummissioon vu dr Landsgmai griichtet, go an däre ire negschte Zämechumft aktiv dailnee z chenne. Unterstitzig het si zue däm Zytpunkt fir des Aaliige nit kriegt. Wäge däm het si si an s Bundesgriicht z Lausanne gwändet. S hegscht Schwyzer Griicht het d Entschaidig aber an Kantoon Appezäll Innerrhode retuur delegiert. Wäg dr diräkte Demokraty hän aber nume di waalberäächtige Buurger, uusschliessli Manne, iber s Frauewaalräächt fir dr Kantoon deerfe entschaide. Im April 1990 hän di waalberäächtige Manne s Aasinne, dr Fraue s kantonaal Stimmräächt z gee, wiider abgläänt. Ganzi 28 Sekunde isch d Abstimmig geege s Frauestimmräächt gange.

D Theresia Rohner het die Entschaidig nit welle akzeptiere un het per Zytigsaazaig 100 Fraue un Manne gfunde, wu im Kantoon gwoont hän un gmainsam mit iire bim Bundesgriicht Beschwäärde yyglait hän. As Privaatpersoon isch d Rohner jetz massiive aagfyndet un anonym bedroot woore un isch wäg däm unter Bolizeischutz gstande. Am 27. Novämber 1990 het s hegscht Schwyzer Griicht mit em Frauestimmräächt-Entschaid aistimmig entschiide, ass d Reegle, wu s z Appezäll Innerrhode het, e Verstooß geg di aidgnessisch Bundesverfassig sei un dr Fraue s kantonaal Waalräächt zuestiend. Zee Joor no dr Yyfierig vum Glyychberäächtigungsartikel in dr aidgnessische Verfassig isch där Entschaid uumissverständli gsii. Di internazionaal un d Schwyzer Präss het iber s Uurdail gjuzget, derwyylscht s d Geegner z Appezäll Innerrhode as Niiderlaag aagluegt hän un mediaal iber d Fraue häärzooge hän. Wu im April 1991 d Fraue s eerscht Mool z Appezäll Innerrhode hän chenne weele, sin vu villicht 4000 Waalberäächtigte, wu doo gsii sin, rund ai Drittel Fraue gsii.

No dr mediaale Ufmeerksamkait het si d Theresia Rohner us dr Effetligkait zrugzooge. Im Juuni 2017 het si zum eerschte Mool wider in eme effetlige Gsprääch Yyblick in iri bolitisce Erfaarige gee.

D Theresia Rohner Mattmüller läbt hite z Inderlache un fiert e Praxis fir Cranio-Sacral-Therapiy.

## Literatur
* Juristinnen Schweiz (Hrsg.): *40 Frauen, die bewegen – 40 Jahre Frauen in Bewegung.* Editions Weblaw, Bern 2011, ISBN 978-3-905742-92-3.
* Isabel Rohner/Rebecca Beerheide (Hrsg.): *100 Jahre Frauenwahlrecht. Ziel erreicht … und weiter?* Ulrike Helmer, Sulzbach/Taunus 2017, ISBN 978-3-89741-398-6.

## Weblink
* ''Es gibt keine Demokratie ohne die Beteiligung von Frauen.'' In: *Frankfurter Hefte*, 1. März 2018
* 10 Jahre Frauenstimm- und Wahlrecht auf Bundesebene in *Echo der Zeit*, Schweizerische Nationalphonothek

## Fueßnote