Schweizer Minarettstreit

D’**Schwizzer Volksinitiative gege de Bau vù Minarätt vùm 29. Novämber 2009** isch e Volksinitiative gsìì, wùù d'Schwizzer Partäie SVP ùn EDU lanciert hän mìt em Ziil, de Bau vù Minarätt ìn de ganze Schwiz fǜr verfassigswììdrig z erchläre. Am 29. Novämber 2009 hän di Wahlberächtigte ìn de Schwiz ǜber de Vorschlaag chönne abstìmme; s Ergèèbnìs isch e doppelts Ja gsìì, 57,5 Brozänt vù de Wähler ùn 19,5 vù de (23) Kantön hän fǜr s Verbott gstìmmt.

## Vorgschicht

Vù de Schwizzer Bevölcherig (ca. 7,4 Mìllione) sìn ca. 340'000 Persone Muslim, d. h. si mache 4,3 Brozänt vù de Iiwohner uss. Doodemìt isch de Islam ìn de Schwiz d'Rèligion mìt de drìttgröschte Aazahl vù Aahänger, wie s Bundesamt fǜr Statistik bi-n-ere Volkszällig ìm Johr 2000 festgstellt hät. 2006 sìn ene ǜber 120 Gebättsstätte zùr Verfiegig gstande, wùù ìm Allgemeine islamischi Kulturzändre gsìì sìn.

2007 hän vier Moschee ìn de Schwizz e Minarätt ghaa, nämlig sälli z Gämf, z Winterthur, z Wange bi Olte ùn d'Mahmud-Moschee z Zǜri, wo vo dr Ahmadiyya in de 1960er Johr baut worden isch, ohni dass vil dra kritisiert worde wer. Kei einzigs devùù hät e Muezzin ghaa, wie's ìn vile andere Länder gängig isch.

## D'Initiative
Sächzäh Schwizzer Bolitiker, wùù 14 devùù Mitglììder vù de SVP sìn, hän sich z Flaach zämmegschlosse ùn am 1. Mai 2007 d'Volksinitiative lanciert. Sälli hät vorgseh, zùm 72. Artikel vù de Bundesverfassig e drìtte Abschnìtt dezüezfiege mìt em Tekscht „Der Bau von Minaretten ist verboten“.

Am 8. Juli 2008 hät di Schwizzerischi Bundeschanzläi 114'137 Underschrifte iigreicht griegt; am 28. Juli sìn 113'540 devùù fǜr gültig erchläärt worre.

### Stellignahme
Schù sitt d'Initiative iigreicht worre isch, hät de Pascal Couchepin ìm Name vùm Bundesroot d'Bevölcherig dezüe ùfgrüefe, si abzlähne. De Bundesroot hät ì'me-ne Verbott vù Minarätt e Iischränkig vù de Fräiheit vù de muslimische Iiwohner gseh ùn e Verletzig vùm Rächt zùr Ussiebig vù ihrer Rèligion. Säll säi nìt vereibar mìt de Wärt vù-n-ere diräkte Demokrati. Au d'Bundesrötì Eveline Widmer-Schlumpf hät bi-n-ere Brässkomferänz gsait, dass d'Initiative d'Religions- ùn d'Meinigsfräiheit wie au d'Gliichberächtigung verletzt ùn de religiös Frììde gföhrdet.

Wùù d'Debatte bi de beide Kammere vù de Nationalversammlig ìm Merz 2009 ùfgnùù worre sìn, hän di Linke de Tekscht zrùckgwììse mìt de Begründig, er däät „d'Demokrati gföhrde“ (Andreas Gross), „s international Rächt ùn d'Grundwärt vù de Schwiz verletze“ (Carlo Sommaruga) ùn „de Wääg zù me-ne nöie Rèligioonschrieg fräimache“ (Antonio Hodgers). De Hans Fehr vù de SVP degege lüegt d'Minarätt als „Bajonätte vùm Islam“ aa.

### D Kampagne

De SVP-Nationalroot Ulrich Schlüer vù Zǜri, wùù, wie de Walter Wobmann, Mìtglììd vùm Komitee vù de Initiative isch, siht ìm Minarätt e „Symbol fǜr de Aaspruch ùf bolitischi ùn religiösi Macht, wùù anderi Persone ìn ihre Grundrächt iischränkt“. Sii Partäikolleg Oskar Freysinger gìt z bedänke, dass es „kei Garanti gääb, dass d Praxis vùm muslimische Glaube akzeptiert werre cha ùn keini Rächt vù iiheimische iischräkt“. S Minarätt säi e bolitischs Symbol ùn de Voorbott vù de Iifiehrig vù de Scharia als nöis Rächtssystem, wiil s jo ohni Muezzin kei kulturälli Funktion haa chönnt. Er understriicht au, dass s Minarätt vùm Koran nìt vorgschrììbe wird zùm de Glaube ussiebe.

Di erschti Meinigsùmfroog hät zeigt, dass d Lütt tendenziäll gege s Verbott sìn. De Nationalroot Peter Spuhler hät sinni Angscht voor-e-me Boykott vù de Schwiz bi-n-ere Aanahm bekanntgee, de SVP-Bundesroot Ueli Maurer meint, de Gsetzentwurf chönnt falsch verstande werre, nämlig als feindligi ùn wenig dìfferenzierti Kampagne gege Ussländer.

De Andreas Gross hät d Initiative als verfassigswììdrig ùn als Verletzig vù de Mänscherächt gseh. Au de Antonio Hodgers hät de Mänscherächt (kulturälli Fräiheit) de Voorzùùg gee ùn argumentiert, dass mer de religiös Frììde ìn de Schwiz mießt ùfrächt erhalte. Er strittet e bolitischi Bedüttig vùm Minarätt ab, befürchtet e Verlust vùm Aasehe vù de Schwiz ìm muslimische Ussland ùn erìnnert an di sognännte Ussnahmeartikel, wùù am Änd vùm 19. Johrhundert ùfgstellt worre sìn gò d Schwiz voor eme Iiflùss vùm Vatikan schǜtze ùn wùù ìm Lauf vùm 20. Johrhundert starch ùmstrìtte gsìì sìn.

### Blakat
Während de Kampagne hät e Wahlblakat Ùfseh erreegt, wùù vù de Initiante entworfe worre isch. Es zeigt e Frau mìt ere schwarze Burka voor ere Reihe vù schwarze Minarätt ǜber ere Schwizzer Fahne. Dass es ìn einzelne Gmeinde verbotte worre isch zùm Ùssenandsetzige vermide, hät s Komitee vù de Initiative als Zensur aaglüegt, wiil ihr Blakat „ùf jurisdischer Ebeni iiwandfräi“ säi. Am 22. Okdober hät d'SVP e witters Wahlblakat veröffentligt, wùù e Schwizzer Fahne zeigt ùn d'Ùfschrifte „Zensur“ ùn „Trotzdem: Ja zum Minarettverbot“ drait.

### Reaktione ùs em Ussland
Ùf de Internetsitte vù de arabische Fernsehgsellschaft Al Jazeera isch vù „Schwizzer Extremiste“ berichtet worre, wùù de Bau vù Moschee wän verbiete, obwohl d'Initiative nùme d'Minarätt bedrìfft. Internetnùtzer hän doodrùfhìì voorgschlaa, d'Schwizzer Banke usszschließe. De Journalist Tamer Abul-Enein bedoont degege, dass au e Deil Schwizzer gege d'Initiative isch.

D’*Organisation der islamischen Konferenz*, e Organisation, wùù unabhängig vù de Regierige di muslimische Länder verbindet, hät ihri Beunrüeigung ǜber e möögligi Aanahm vù de Initiative ussgsproche.

## Abstìmmig

Obwohl Ùmfroge e Ablähnig vù de Initiative vermüete loo hän, isch sälli am 29. Novämber 2009 mìt eme Doppelte Ja aagnùù worre. 57,5 Brozänt vù de Wähler ùn 19,5 Kantön (alli usser Basel-Stadt, Nöieburg, Waadt ùn Gämf) sìn defǜr gsìì.

Doo di offiziälle Ergèèbnìss:
* Stìmme defǜr: 1'534'054 (57,5 %)
* Stìmme degege: 1'135'108 (42,5 %)
* Wahlbedeiligung: 53,4 %

### Reaktione ìn de Schwiz
De Bundesroot hät, obwohl er gege d'Initiative gsìì isch, ìn ere Mìtdeilig bekannt gee, dass er d'Wahlergèèbnìss wott akzeptiere ùn dass sälli e Zeiche vù allgemeine Ängscht voor em Islam zeige, wùù ernscht gnùù werre mießte.

De Oskar Freysinger vù de SVP hät am Daag nooch de Abstìmmig sinni Ǜberraschig ab de Aanahm bekundet. Er hät vù nöiem understriche, dass d'Initiative kei Kampagne gege de Islam ìm Allgemeine, sundern nùme sii „bolitisch-militärische“ Flǜǜgel säi ùn dass d'Muslim ihri Rèligion witterhìì chönnte ussiebe. De ehemolig Bundesroot Christoph Blocher hät aakündet, dass di nöchste Schrìtt vù sinner Partäi ùf d'Burka ùn anderi „Symbol vù de Mìssachtig vù de Frauerächt“ abzile däte.

Di französischsproochigi Schwizzer Zittig *Le Temps* hät festgstellt, dass d'SVP sälber vù de Ergèèbnìss ǜberrascht schiint. Obwohl d'Partäi d'Initiative understǜtzt hätt, gääb's Mìtglììder, wùù d'Aanahm vù de Initiative beröie. Säll soll zùm Bispiil ùf de Hannes Germann züedräffe, wùù mìt ere Züestìmmig vù 49 Brozänt zfrììde gsìì wäär.

Erschte Analyse zfolg sìn d'Ergèèbnìss ùf e Anscht voor em Islam zrùckzfiehre, bsunders voor einzelne Voorschrifte wie de Burka, em Chopfdüech odder de Scharia. D'Schwizzer solle also nìt gege d'Schwizzer Muslim gstìmmt haa, sundern nùme gege de radikal Islam, wùù-n-ene Angscht macht ùn di ǜberdrììbene Fantasiie nährt.

De Alain Grash bezeichnet d'Abstìmmig als Sììg vù de Islamophobi ǜber d'Vernumft. De grien Bolitiker Ueli Leuenberger erchläärt d'Aanahm mìt ere „exdrem geziilte Bropaganda, wùù ùf d'Voorùrdeil spììlt“.

### Reaktione ìn de rästlige Wält
Schnäll hän sich Reaktione ùf de ganze Wält bemerkbar gmacht; di islamische Länder ùn islamisdischi Organisatione hän sich verständnìslos ùn ǜberrascht ab de Ergèèbnìss zeigt.

Z Europa hän mehreri nationalisdischi Partäie de Schwizzer Bevölcherig zù ihrem Entscheid gratuliert. Soo hät di belgischi *Vlaams Belang* s Minarättverbott mìt em „Champf vùm Wilhelm Tell gege d'Voorherrschaft vù de Habsburger“ vergliche. Z Holland hät de Geert Wilders, Abgordnete vù de *Partij voor de Vrijheid*, s „fabelhaft Ergèèbnìss“ begrießt ùn hät sii Wunsch, ìn sinnem Land öbbis Ähnligs z mache, bekanntgee. Au de Vizebräsidänt vù de französische *Front national* Marie Le Pen hät sich zfrììde zeigt ùn e „nationali Volchsabstìmmig zù Iiwanderig ùn Kommunitarismùs“ z Frankriich gfordert. De idaliänisch Justizminister Roberto Castelli hät festghalte, es däät sich (bi de Islamisierig) ùm e „heftige Aagrìff gege unseri Identität durch e intoleranti Rèligion“ handle. Au de Ööstriicher Bolitiker Heinz-Christian Strache nännt s Rèsultat „hocherfreulich“ ùn gìt z bedänke, dass s christlig Erbe vù Europa mießt gschǜtzt werre. Er siht ìn de Schwizzer Initiative e Voorbild fǜr Ööstriich.

Z Indonesie, ìm gröschte muslimische Land vù de Wält, hät di islamischi Organisation Nahdatul Ulama ìn de Volchsinitiative e Zeiche vù Hass ùn Intoleranz erkännt, gliichzittig abber d'Muslim ùfgrüefe, „bi ihre Reaktione nìt z ǜberdribe“.

## Witeri Links
* Minarett-Strit: Schritt vo beidne Site gfrogt.. (Artikel uf Dütsch)
* ''Moschee ohni Minarett: SVP und EDU wänd der Bau mit ere Volksinitiative verhindere'', NZZ-Artikel uf Dütsch, 3. Mai 2007.
* ''Leeri Kirche und volli Moschee: Neui Zahle zur Religionszueghörigkeit'', NZZ-Artikel uf Dütsch, 21. Dezember 2004.
* Artikel über d'''Angst vor ere islamische Parallelgesellschaft'', Artikel uf Dütsch.
* S'Minarett - En Art Siegessüüle; Uusgab 19 / 2007, uf Dütsch .

## Fuessnoote