Straßenbahn Reims

D’ **Schtroossabàhn Reims** (uff Frànzeesch  ) ìsch a Schtroossabàhnsüschteem ìn dr frànzeescha Schtàdt Reims, wo ’s zitter’m 16. Àwrìl 2011 gìtt. ’S fàhrt uff zwai Linia fìr a Gsàmtlänga vun äbba 11 Kilomeeter mìt 23 Hàltaschtälla.

Vu 1881 bis 1939 ìsch schuu-n-a Schtroossabàhn gfààhra; sa ìsch üss’m Pfardabüssanätzwark äntschtànda, wo’s zitter 1872 gaa hàt.

## Pfardabüs un Schtroossabàhn bis 1939
Ìm Jüüni 1872 hàt maa d’ äärschta zwai Linia vum Pfardabusnätz ìn Betribb gnumma. Ain Joohr schpeeter hàt maa-n-a drìtta Linia ìn Betribb gnumma. Ànna 1875 hàt dr Gmaindaroot bschlossa, s’ Nätz z’ modärnisiara un a normààlschpüariga Schtroossabàhn mìt ìnsgsàmt viar Linia z’ bàuija. D’ Bàuiàrweta hann ànna 1878 ààgfànga; ànna 1881 hàt maa d’ äärschta dräi Kilomeeter ìn Betribb gnumma. Ànna 1899 sìnn näija Umbàuiàrweta gsìì, d’ Schtroossabàhn ìsch uff Meeterschpüar umg’schpüart un eläktrifiziart worra. D’ äärschta eläktrischa Bààhna sìnn ìm Jüüni 1900 gfààhra. Kurz vor’m Äärschta Waltkriag sìnn 10 Millioona Fàhrgascht uff säcks Linia gsìì.

Wahrem Äärschta Waltkriag ìsch s’ Nätz vollschtandig zärschteert worra. ’S ìsch bis 1920 zem greeschta Tail wììder uffbàuija worra. Ìn da 1920er Joohra hàt d’ Reimser Schtroossabàhngsällschàft *(Compagnie des tramways de Reims)* d’ Fàhrzigga un s’ Nätz loo modärnisiara un ärwittera. Ànna 1937 hàt d’ Schtàdtverwàltung bschlossa, s’ Schtroossabàhnnätz schtìllz’leega un uff Büsbetribb umz’schtälla. Bis Nowamber 1939 hàt maa dàs bii àlla Linia umgsätzt.

## Gschìcht
Ànna 1984 sìnn äärschta Plàànunga gsìì, fìr a näij Schtroossabàhnnätz bàuija; dia Plàànunga sìnn ànna 1986 ìn dr Äffentligkait vorgschtällt worra. Àm 14. Janner 1991 hàt àwwer dr Bìrgermaischter Jean Falala s’ Projakt gschtoppt, wial d’ Ainzelhandler vu dr Ìnnaschtàdt d’rgeega haftig protäschtiart hann. Ìm Falala sii Nohfolger Jean-Louis Schneiter hàt àb Oktoower 2003 d’ Plàànunga nochamol uffgrìffa: s’ Projakt ìsch vu da Politiker un da Beheerda àbgschtìmmt worra un zwìscha Septamber 2004 un Janner 2005 ìn dr Beväälkerung vorgschtällt worra. Protäschtiart hann nochamol d’ Ainzelhander, àwwer àui dàsmol d’ konsärwàtiiwa Pàrtäija so wia d’ Gwarkschàft vu da Büsfààhrer. D’ Gwarkschàft hàt gfurchta, àss vììla Àrwetsplatz àbbàuija waara. Àm 28. Hornung 2005 hàt dr Gmaindaroot a Grundsàtzäntschaidung zem Bàui vu dr Schtroossabàhn getroffa. Bii da Kommünààlwààhl vu 2008 hann sìch d’ B’fìrworter unter dr näija Bìrgermaischter Adeline Hazan duuragsätzt.

Fìr d’ Schtroosabàhn finànziara ìsch ìm Àwrìl 2005 d’ Trànschportschtiir „Versement transport“ vu 1,0 uff 1,8 % gschtaigert worra. Àm 10. Oktoower 2006 ìsch dr Vertrààg mìt’m Konsortium Mobilité Agglomération Rémoise (MARS) unterzaichent worra. Veràntwortlig ìsch MARS fìr d’ Finànziarung, d’ Üssfiahrungsplàànung, dr Bàui un fìr dr Betribb vum Schtroossabàhnsüschteem bis 2041; züadam hàt s’ Konsortium ìm Janner 2008 dr Busverkeehr z’ Reims ìwwernumma. D’ Hàuiptààtailsaigner vu MARS sìnn dr Schììnafàhrziggharschtäller Alstom (17 %), s’ Trànschportunternamma Transdev (17 %) so wia s’ schtààtliga Fìnànzìnschtitüüt Caisse des Dépôts (30 %). Dur d’ Bìldung vum Konsortium solla Konflikta zwìscha da Bàui- un da Betribbsfirma vermaida waara. Domìt ìsch z’ Reims s’ äärschta frànzeescha Schtroossabàhnnätz gsìì, wo ìn’ra äffentlig-prìwààta Pàrtnerschàft äntschtànda-n-ìsch. Dàs Orgànisàzioonsmodäll ìsch àui schpeeter biim Rhônexpress, dr Flughààfabààhn z’ Lyon, ààgwandt worra. Dr Uffgààwatraager fìr dr Noochverkeehr ìsch dr Kommünààlverbànd Reims Métropole — hìtt Grand Reims —, wo fìr d’ Priispolitik, d’ Äntschaidung ìwwer Üssbàuimààssnààhma un d’ Kontrolla vu MARS züaschtandig ìsch.

Fìr dr Bàui vu dr Schtroossabàhn hàt maa ìnsgsàmt 338 Millioona Öiro ààg’lajt; wittera 75 Millioona Öiro hàt maa fìr Plàànungs- un Finànziarungskoschta so wia d’ Ìwwernààhma vum Büssbetribb. S’ Konsortium MARS hàt äbba 60 Prozant bzààhlt. 


Phase0-LiberationEmprises.JPG|Uffràuimung uff dr Avenue de Laon
Phase1-Excavation.JPG|Üssgrààbung uff’m Cours Jean-Baptiste Langlet
2009 06 01 Reims.jpg|Üssgrààbung
Phase2-Preparation.JPG|Vorberaitung uff dr Avenue Kennedy
Phase3-AppitrackBeton.JPG|doo wìrd d’ Betungplàtta uff dr Avenue de Laon gossa
Phase3bis-DalleBeton.JPG|d’ äärschta Betungplàtta àm Wìnkel vum Cours Jean-Baptiste-Langlet un dr Rue Carnot
Phase4-AppitrackSupports.JPG|doo waara d’ Glaisatraager uff dr Avenue de Laon g’lajt
2009 09 07 Reims.jpg|doo waara d’ Glaisatraager uff dr Rue de Vesle g’lajt
Phase5-PoseRail.jpg|doo waara d’ Glaisa uff dr Avenue de Laon g’lajt
Phase6-SoudureRail.JPG|doo waara d’ Glaisa uff dr Avenue Eisenhower verschwaisst
Phase7-Voirie.JPG|doo wìrd d’ Schtroossa-n-unterhàlt àm Place des Belges umgschtàlta


## Schträckanätz
S’ Schtroossabàhnnätz ìsch ìnsgsàmt 11,2 Kilomeeter làng. ’S b’schteht üss’ra Nord-Süüd-Schträcka, wo d’ Ìnnaschtàdt duurakweert, un era Zwaigschträcka zem TGV-Bààhnhoof Bezannes. D’ Schträcka fàngt ìm Norda ìm Schtàdttail Orgeval àà — bii dr Granz vu La Neuvillette —, fàhrt d’rnooh dur d’ Iikàuifsschtrooss Avenue de Laon, wu mehrera Hàltaschtällta z’ fìnda sìnn. D’rnooh fàhrt sa äntlàng em Owwertail vu da Promenades un halt vor’m Reimser Hàuiptbàhnhoof. Dur d’ Rue Thiers fàhrt sa ìn dr Cours Jean-Baptiste-Langlet, pàssiart s’ Mìnschter un fàhrt d’rnooh uff dr gànza Rue de Vesle. ’S ìwwerkweert dr Fluss Vesle un dr Aisne-Marne-Kànààl un hàlt àn dr Schtälla vor dr Comédie de Reims, em Leo-Lagrange-Schtàdtpàrk un em Auguste-Delaune-Schtadium. Dräi wittera Hàltaschtälla lììga àn’ra groossa Prìwààtklinik ìm Viartel Courlancy, vor’m Bàhnhoof Franchet-d’Esperey un vor’m Pàrk Saint-John-Perse. Schliasslig fàhrt d’ Bààhn ìn dr Schtàdtviartel Croix-Rouge un schtoppt vor dr Üniwärsiteet. Noh dr Hàltaschtälla Arago ìsch a Schpàltung: D’ Linia A fàhrt bis zem Regionààlschpitààl Robert-Debré, un d’ Linia B fàhrt bis zem TGV-Bàhnhoof z’ Bezannes.

Ìnsgsàmt sìnn 23 Hàltschtälla bàuia worra. Ìm Iizugsbraich laawa 70.500 Litt un schàffa 26.500 Litt.


Reims tram 2023 07.jpg|d’ Nord-Andhàltaschtälla Neufchâtel ìm Viartel Orgeval
Tramway de Reims - IMG 2413.jpg|àn dr Hàltaschtälla Boulingrin, wo hìtt „Schneiter“ haisst
Tram Reims paars 2011 I.jpg|àn dr Hàltaschtälla Gare Centre vor’m Hàuiptbàhnhoof
Reims tram 2023 11.jpg|àn dr Hàltaschtälla Gare Centre
Tram Reims 2011 6.jpg|uff’m Cours Jean-Baptiste-Langlet ìm Schtàdtzäntrum
Reims tram 2023 03.jpg|àm Wìnkel vum Cours Jean-Baptiste-Langlet
Reims IMG 0084.jpg|àn dr Hàltaschtälla Opéra àm Ààfàng Rue de Vesle
Tram Reims 2011 8.jpg|àn dr Hàltaschtälla Opéra
Reims tram 2023 02.jpg|ìm Owertail vum Rue de Vesle vor’m Opera
Alstom Citadis 302 — tramway de Reims.5.jpg|àn dr Hàltaschtälla Vesle
Tram Reims geelgroen 2011.jpg|ìm Untertail vu dr Rue de Vesle
Station Comédie Tramway Reims - Reims (FR51) - 2024-01-28 - 1.jpg|d’ Hàltaschtälla Comédie uff dr Vesle-Brucka
CITURA Abri Tram.JPG|Wàrtahiisla àn dr Hàltaschtälla Comédie
CITURA Tête Station Tram.JPG|Tààfla àn dr Hàltaschtälla Comédie
Station Courlancy Tramway Reims - Reims (FR51) - 2024-01-28 - 3.jpg|d’ Hàltaschtälla Courlancy uff dr Avenue-du-Général-de-Gaulle
Tramway de Reims - IMG 2417.jpg|d’ Glaisa


Ìm Schtàdtzäntrum düat d’ Schtroossabàhn uff 1,9 ohna Owwerlaitung verkeehra. Schtàttdässa wìrd dr Schtroom ìwwer Schììna noh-n-em APS-Süschteem versorgt: fìr d’ Füassganger nìt gfahrda, wìrd d’ Schììna numma unter Schtroom gsätzt, wänn d’ Schtroossabàhn uff’m Schträcka-n-àbschnìtt düat fààhra. Dia Schtroomversorgung gìtt’s àui, fìr s’ Schtàdtbìld ìm B’raich vum Mìnschter nìt — zitter 1991 gheert s’ Mìnschter züa dr Waltkültüürärwa.

## Fàhrzigga
Dr Fàhrziggpàrk b’schteht üss 18 Citadis 302 Triibwààga. Dr äärschta Zuug ìsch àm 26. März 2010 ìn Reims ààglììfert worra; àb Oktoower 2010 ìsch s’ gsàmta Schträckanätz fìr Proobafàhrta b’nutzt worra. D’ Citadis-Tribbwààga sìnn 32,4 Meeter làng un 2,4 Meeter brait; do drìnn känna bis zu 205 Fàhrgaschta-n-iischtaiga. D’ Zììg hàt dr Schwiizer Designer Ruedi Baur gschtàlta. Dr Fronttail sììht wia-n-a Schàmpàànierglààs üss. Zììg gìtt’s ìn mehrera Fàrwa. Ìwwer d’ Fààrwa un d’ Gschtàltung vu da Fàhrziggkepfa kann d’ Bìrger känna àbschtìmma. 


CITURA Citadis Fuchsia 2.JPG | Fuchsia
CITURA Citadis Lavande.JPG | Lavande
CITURA Citadis ligne A.jpg | Azur
CITURA Citadis Pistache.JPG | Pistache
CITURA Citadis Mandarine.JPG | Mandarine
CITURA Citadis Ecarlate.jpg | Écarlate
CITURA Citadis Turquoise.jpg | Turquoise
Tramway de Reims pres de la gare DSC 0252.JPG | Citron
CITURA Citadis Gris.jpg | Gris
Maquette Tram Reims 6.JPG | àm Ìnnera (Fàrb Pistache)
Intérieur_du_tramway_de_Reims,_France_-_Lavande.jpg | àm Ìnnera (Fàrb Lavande)


## Lìteràtüür
* Christoph Groneck: *Reims: „Champagner-Straßenbahn“ vor der Eröffnung.* In: Stadtverkehr 12/2010 (55) , S. 18–23.
* 
* *Connaissance du Rail* Nr. 216–217 (französisch).

## Weblìnks

* Websitta vum Konzessionäärkonsortium MARS (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa