Portugiesische Sprache

Di **portugysischi Sproch** (Eigebezeichnig: *português;* Ussproche:  z Europa,  oder  z Brasilie) ghört bi de Romanische Sproche zum iberoromanische Zwyg und isch e Wältsproch.

## Verbreitig
Portugysich isch z Portugal, Brasilie, Mosambik, Angola, Guinea-Bissau und Äquatorialguinea Amtssproch. Ußerdem git s z Florida, Frankrych, Dütschland, in de Schwiz, z Luxeburg und Belgie nennenswerti Bevölkerigsgruppe, wo Portugysisch chönne; in e baar südostasiatische Länder git s zudem portugysischi Kreolsproche.

Portugysisch isch e offiziälli Sproch vo de EU, vom Mercosul, vo de Afrikanische Union und e paar meh Organisatione.

## Gschicht
Yfluss hän uff em Wäg zum hüttige Portugysisch gha:
* d Römer (154 v. Chr.), wo di Iberischi Halbinsle erobert hän
* d Germane (409 n. Chr.). Ihri Invasione hän zu de Ähnligkeit zu de Germanische Sproche gführt.
* d Maure (711 n. Chr.), wo zwar vor allem z Spanie, aber au z Portugal ydrunge sin.

Noch em Zerfall vom Römische Rych sin verschydeni Dialekte entstande, wo sich noch und noch zu de hüttige Sproche entwickelt hän. Sälli sin allerdings numme gschwätzt worre; Schriftsproch isch für langi Zit witerhin Latyn gsi. Di erschte Beleg für Portugysischi Schrifte stamme uss em Johr 1100.

Im Entdeckigszitalter (14.–16. Johrhundert) hät sich di Portugysischi Sproch z Amerika, Afrika und Asie ußbreitet. In e baar Gebiet vo Südamerika isch s Portugysische erhalte blybe; z Indie und in andere Regione vo Asie hän sich Kreolsproche entwickelt.

## Orthografy und Ussproch
Uff Portugysisch git s 9 Vokal, 5 Nasalvokal und 25 Konsonante.

### Betonig
D Betonig liegt d Betonig vo Wörter uff *-a, -e, -m, -o* oder *-s* ende, uff em vorletschte Vokal; wenn de letschte Büchstab uff *i, u* oder uff Konsonante (meistens *l, r, z*) endet, ligt si uff de letschte Silbe. Abwychige vo derre Regel werde durch de Akzent Akut oder Zirkumflex usdruckt. Silbe mit nasale Vokal sin betont, wenn kei anderi Silbe e Vokal mit Akut oder Zirkumflex hät.

### Vokal
Für di portugysischi Orthografy gilt di folgendi Lut-Büchstabe-Züeordnig:

### Nasalvokal
D Nasalvokal werre durch s Ahänge vo me *m* bzw. *n* an de Vokal realisiert. Deilwis schribt mer au *ã* statt *an / am* und *õ* statt *on / om*.

### Konsonante
D Konsonante *b, d, f, k, m, n, p, t, v* werre meistens glych usgsproche wie im Dütsche und Alemannische. D Abwychige bi de andere Konsonante:

* *c:* [] vor e und i, sunscht []
* *ç:* []
* *g:* [] vor e und i, sunscht []
* *h:* [-] wird nit ußgsproche
* *j:* []
* *l:* [] am Wortænd, sunscht []
* *lh:* []
* *qu:* [] vor e und i, sunscht []
* *r:* [] am Wortænd, sunscht []
* *s:* [] am Wortænd, [] numme wenn vor und noch em *s* e Vokal stoht, sunscht []
* *x:* [], []
* *z:* []

## Grammatik
* Verbe ende in de Grundform uff *-ar, -er* oder *-ir*. S git wie im Dütsche e Konjugation, Indikativ, Imperativ und e em Konjunktiv ähnlichi Form. Di zweiti Person Singular (du) isch numme z Brasilie gebrüchlig.
* Nome sin männlig oder wyblig und stönn in de Einzahl oder im Plural. Adjektive und Zahlwörter werde in Genus und Numerus em Nome apasst.

## Alphabet

D Konsonante sin die glyche wie im Dütsche, s wird aber nie Gebruch vo *k, w* und *y* gmacht.

Züesätzlig zu de Vokal *a, e, i, o, u* git s di folgende Sunderzeiche: *Á, Â, Ã, À, Ç, É, Ê, Í, Ó, Ô, Õ, Ú, Ü*.

## Weblink