Datenkompression

**Dadakombressio** isch en dr heidicha Enformadsionsdechnik a Sammelbegriff fir dechnische Verfahra, wo probierd wird, dia fisikalisch Aazahl vo Enformadsionsoehaeda (en dr Digidaldechnik: Bytes), zom verrengera, ohne dass d'oegendlech Enformadseo verlaure gohd.
Zom des bewerkschdellicha geids onderschiadliche Aasädz:

## Ousschalda vo Redundanz
### Lengakodierong
Säll isch s'oefachschde verfahra: Mr suachd em Dadahoufa noch gleiche Muschdr ond paggd sälle an bloß no oenere Schdell zamma, ond iebrall wo mr vorher des Muschdr ghed hod, wird a Ersadsmuschdr oegfiagd, wo a Enformadsio endheld, wia ofd a dere Schdell des Muschdr vorkomma ischd. Beischbiel für solche Verfahra sen dr "Byte Run"-Algoridmus oder s sognannde "Run Length Encoding" (RLE).

### Muschdrbaem
Andere Verfahra zom Wiedrholonga erkenna ond ausschalda send Dadaschdruktura, die zom Beischbiel d'Schdrugduur von ema Tegschd oder Doel drvo (Block) in ama Suachboom schboechered, so dass mr henderher sälle Schdrugduur wiadr herschdella ka. Oe Verfahra von dera Ard isch zom Beischbiel s'Huffman-Verfahra.

## Weglao was mr ed sied odr haerd
En viele Fäll langds ao, wenn die Enformadsio am End nemme genaoso widr hergschdelld wera ka, wie se vor dr Dadakombressio gwäa isch.
Säll isch zwar fir gschriebene Tegschd oder so ed grad erwenschd, aber fir Bildr, Film odr Donufzoechnonga langd des. Dr Mensch siad ufema Bild sowiso ed älles, ond ao in Film on teen schdeggad an Houfa Dada, die mr ed sied odr haerd. Selbschd wemmr schdickla weglaod, wo mr oegendlich kedd wohrnemma, dichded sich dr menschlich Wohrnemmungsabbarad die fealende Enformadsiona drzua, so dass mr moeschdens ed mergd, wenn äbbes fääld. Säll hoeßd mr *[[Interpolation]]*.

Drzua geids ao widr mehrere dechnische Verfahra.

### D'Enformadsio mademadisch bschreiba, ond bloß no d'Bschreibong schboechera
Enformadsiona wia Bildr, Film ond Teen ka mr zom Beischbiel mid era Disgreeda Furiee-Dransformadsio bschreiba. Am End brouchd mr bloß no dia Baramedr vo dera Dransformadsio abschboechara, no ka mr henderdrae dia Enformadsio gnao gnuag widr herschdella. Viele moderne Muldimedia-Kombressiona send so: JPEG, MPEG-1, -2, -3

### D'Enformadsio objegdoriendierd bschreiba, ond henderdrae sälle Objegd widr zammasedsa
Mr ka ao zerschd d'ganz Enformadsio analisiara ond en oenzelne Objegd zerlega. Am End wered no dia andere Verfahra aagwended, wo uf dera Seid bschriaba send, ond bei dr Dekombressio werad dia Objegd widr so zammagsedsd, wia se vor dr Kombressio gwäa send.
Dr heid zemlich beliebte MPEG-4 (also ao DivX oder XVid) duad säll.

### Dada ferdlao, wo ausem Zammahang exdrahierd wera kennad
Wemmr woeß, in wellem Zammehang d'Enformadsio henderdrae aagwend wird, ka mr ao älles weglao, was im Zammahang scho do isch. So duad mr zom Beischbiel bei Software-Akdualisierunga bloß dia Doel vom Programmdegschd oepagga ond em Aawender iebers Neds schigga, wo jedz nei send. Bsonders bekannd isch do bei Programm, wo mr dr Quelldegschd hod, des diff-patch Verfahra. Drbei duad der, wo äbbes ama Quelldegschd genderd hod, mid em "diff"-Progremmle audomadisch a Dadei erschdella, wo dr Onderschiad zwischam urschprenglicha Tegschd ond em neia Tegschd mid soene Enderonga denna schdood. Dr Awender laod henderdrae mid em "patch"-Progremmle sälle Dadei ieber soe Exemblar vom alda Tegschd driabr. Des Progremmle duad no dia alde Versio mit de Enderonga vermischa, so dass am End d'neie Versio rouskommd.