Ettenheim

**Äddene** (dt. *Ettenheim*) isch e Stadt im Ortenaugrais z Bade-Wirtteberig. Si het  Iiwohner (Stand: ).

## Geografi
Äddene litt am Ettebach am Iwergang vun dr Rhineweni zum Schwarzwald. Dr Bann bstoht us 41,4 % Landwirtschaftsflechi, 43,4 % Wald, 12,4 % Sidlungsflechi un 2,8 % sunschtiger Flechi.

Nochbergmaine sin Kibbennä im Norde, Mohlburig im Nordweschte, Kabbl-Groffähuusä im Weschte, Rinsä un Härwelze im Side un Schudderdoal im Oschte.

Rund acht Kilometer weschtlig vun Äddene litt dr Europa-Park bi Ruäscht.

## Gmaindsgliiderung
Zue Äddene ghere d Ortsdail *Aldorf* (dt. 'Altdorf'), *Äddenäminschder* (dt. 'Ettenheimmünster'), *Ättenewiiler* (dt. 'Ettenheimweiler'), *Minchwiir / Minnichwiir* (dt. 'Münchweier') un *Wallburg* (dt. 'Wallburg').

### Ingmaindunge
* 1. Juli 1971: Wallburg
* 1. Dezember 1971: Minnichwiir un Äddenäminschder
* 1. Januar 1975: Aldorf

### Wappe vun dr Ortsdail

Datei:Wappen Ettenheimmuenster.png|Äddenäminschder
Datei:Wappen Muenchweier.png|Minnichwiir
Datei:Wappen Altdorf-Ettenheim.png|Aldorf
Datei:Wappen Wallburg.png|Wallburg


## Gschicht
Äddene isch zum erschte Mol gnännt worre im 9. Jh. Sitt em Mitelalter het Äddene zum Hochstift Stroßburi ghert als Amtstadt vun dr Stroßburger Bischef. Mit dr Säkularisation durich dr Richsdeputationshaäptschluss isch Äddene 1803 zum Kurfirschtedum Bade kumme.

## Verwaltung
Äddene het mit dr Stadt Mohlburig un dr Gmaine Kabbl-Groffähuusä, Ringsä un Ruäscht e Verwaltungsgmainschaft verinbart. 

Dr Burgermaischter vun Äddene isch dr Bruno Metz.

### Gmaindsrot
Ergebnis vun dr Kommünalwahl vum 26. Mai 2019:

### Bartnerschafte
* Benfeld, Elsiss, Frankrich, sit 1970
* Avelgem, Flandere, Belgie, sit 1976
* Castelló d’Empúries, Katalonie, Spanie, sit 2000

## Dialäkt
Dr Dialäkt vun Äddene ghert zum Owerrhinalemannisch. Dr Emil Schwendemann het dr Wortschatz vum Dialäkt vun Minnichwiir in umfangriche Werterbiecher dargstellt.

## Kültür un Boiwärik
* Barockkirich St. Bartholomäus
* Grischtuskirich


Ettenheim 07.jpg|Rothüüs Äddene
Ettenheim 5516.jpg|Barockkirich St. Bartholomäus
Ettenheim, Christuskirche 2.jpg|Grischtuskirich
Katholische Kirche Münchweier.jpg|Kirich Minchwiir


## Bildung
* August-Ruf-Bildungszentrum Äddene mit Grund-, Haüpt- un Realschuel
* Haimschuel St. Landolin mit Gymnasium, Wirtschaftsgymnasium, Sozialwisseschaftligm Gymnasium un Realschuel
* s stedtisch Gymnasium
* Grundschuele het s z Äddenäminschder, z Minchwiir un z Altdorf

## Lit
* Fritz Broßmer (1891-1963), Grafiker un Dialäktdichter
* Emil Schwendemann (1907-2008), Oberlandwirtschaftsrot un Haimetautor
* Martin Winterhalter (* 1940), Lehrer un Dialäktdichter

## Literatur
* Albert Köbele, Klaus Siefert: *Ortssippenbuch Münchweier, Ortenaukreis, Baden.* Lahr-Dinglingen: Albert Köbele Nachfolger 1996, 3. Uflag (= Badische Ortssippenbücher 9)
* Albert Köbele, Hans Scheer: *Ortssippenbuch Altdorf. Stadt Ettenheim, Ortenaukreis in Baden.* Grafenhausen: Köbele 1976 (= Badische Ortssippenbücher 37)
* Emil Schwendemann: *Ortenauer Wortschatz. Ein Bezeichnungswörterbuch in der Mundart von Ettenheim-Münchweier. Lahr 1992. 2 Tle. X, 235 S.; ΙΠ, 60 S.
* Emil Schwendemann: *Ortenauer Wortschatz. Ergänzungen zum Wörterbuch in der Mundart von Ettenheim-Münchweier. Masch, vervielf. Murg 1993. II, 31 Bll.
* Emil Schwendemann: ''Ortenauer Wortschatz. Ein Wörterbuch in der Mundart von Ettenheim-Münchweier. Dritter Teil. Masch, vervielf. Murg 1993. III, 134 S. + 7 S. Anhang.

## Weblink

* http://www.ettenheim.de

## Fueßnote