open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pierre Jobert-Lucas

Dr **Pierre Marie Jobert-Lucas** (* 24. Àwrìl 1766 z’ Reims, Prowìnz Champagne; † 27. Mai 1841 z’ Pàriis) ìsch a frànzeescher Politiker gsìì. Ar ìsch Bìrgermaischter vu Reims un schpeeter Mìtglììd vu dr Àbgoordnetakàmmer àn dr Zitt vu dr Räschtoràzioon gsìì.

## sii Laawa
Dr Jobert-Lucas ìsch Fàwrìklaiter gsìì. Àn dr Zitt vum Diraktoorium hàt’r s’ Wark vu Bazancourt grìnda, un ànna 1816 hàt’r d’ äärschta Schpìnnaräi vu Reims grìnda. Ar ìsch àm 23. Àuigscht 1819 àls Mìtglììd vum Genrààlroot vu da Fàrwìka worra un ìsch schpeeter Vorsìtzender vum Hàndelsg’rìcht so wia vum Àrwetsg’rìcht worra.

Dr Jobert-Lucas ìsch zwaimol Bìrgermaischter vu Reims gsìì: z’äärscht vu 1796 bis 1797 un d’rnooh vu 1800 bis 1805. Doo d’ruff ìsch’r zem äärschta Mol vum 13. Mai bis àm 13. Jüüli 1815 Àbgoordnet’r üss’m Département Marne worra. Ar hàt a zwaita-n-Àmtszitt vum 1. Oktoower 1821 bis àm 24. Dezamber 1823 üssiawt, a drìtta vum 17. Nowamber 1827 bis àm 16. Mai 1830, a viarta vum 12. Jüüli bis àm 22. Dezamber 1830 — doo ìsch’r z’rucktratta, dänn’r hàt a schlaachta G’sundhait g’hàà. Ìn dr Àbg’oordnetakàmmer ìsch’r Mìtglììd vu dr Mìtta-Lìnks-Fràkzioon gsìì. Em hàt dr Gustave Louis Chaix d’Est-Ange noohg’folgt.

Dr Jobert-Lucas ìsch dr Suhn vum Jean Charles Olivier un vu dr Marie Leroy gsìì. Ar ìsch g’hiiroota gsìì mìt dr Marguerite Lucas (1765–1829), dr Wìttwa vum Claude Charles de Récicourt.

Nooh siim Tood ànna 1841 ìsch’r ìm Reimser Nordfrììdhoof beardigt worra. Nooh-n-ema ìsch z’ Reims a Schtrooss g’nännt, wo mìt dr Avenue de Laon verbunda-n-ìsch.

## Lìteràtüür
*

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da Bìrgermaischter vu Reims

## Weblìnks
* dr Pierre Jobert-Lucas ìn dr *Base Léonore* vu dr frànzeescha Nàzionààlàrkiiv (frànzeesch)
* dr Pierre Jobert-Lucas ìn dr *Base Sycomore* vu dr frànzeescha Nàzionààlversàmmlung (frànzeesch)
Saint-Jean-sur-Tourbe

**Saint-Jean-sur-Tourbe**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle ìm Arrondissement Châlons-en-Champagne.

## wu dr Dorfnàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

S’ Dorf ìsch nooh-n-ema krìschtliga Hailiga g’nännt.

Waahrend dr Frànzeescha Rewolüzioon hàt m’r d’ G’mainda zittawiis ìn **'  un **'  umtaift.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q776544", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda lììgt àn dr Tourbe, ema Naawafluss vu dr Aisne. Umgaa ìsch sa vu da Noochberg’mainda Laval-sur-Tourbe ìm Norda, Berzieux un Courtémont ìm Nordoschta, Dommartin-sous-Hans un Hans ìm Oschta, Somme-Bionne ìm Süüdoschta, Somme-Tourbe ìm Süüda so wia Somme-Suippe ìm Wäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa vum hl. Johànnis em Taifer siinera Geburt *()*, wo àb’m 11. Joohrhundert bàuija worra-n-ìsch. D’rìnn sìnn zwai Kunschtwark je àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann: dr Tàuifbäcka üss Gussiisa vum 18. Joohrhundert mìt siinera Däckel un dr Schtàtüüta vum hl. Johànnis dr Taifer, so wia d’ Holzschtàtüüta vu dr Màdonna mìt’m Jesüskìnd üss’m 18. Joohrhundert, Üsserdam sìnn d’ baida Holzschtàtüüta vum hl. Antoonius un vum Profeet Elias üss’m 18. Joohrhundert jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann.


51491 SAINT JEAN SUR TOURBE 1 (1).jpg|d’ Dorfkìrìch


## wìchtiga Litt üss’m Dorf
*dr Genràll Jean-Armand de Joyeuse (1631–1710), wo Màrschàll wo Frànkrììch worra-n-ìsch, ìsch z’ Saint-Jean-sur-Tourbe uff d’ Walt kumma.
*dr Schtarnakundler Jean Baptiste Aimable Gaillot (1834–1921) ìsch àui doo uff d’ Walt kumma.

## Lìteràtüür zem Ort
*
*

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Saint-Jean-sur-Tourbe biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Saint-Jean-sur-Tourbe ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Saint-Jean-sur-Tourbe biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Saint-Martin-aux-Champs, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Coole

**Coole**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Vitry-le-François un zem G’maindaverbànd Vitry, Champagne et Der.

## wu dr Dorfnàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Dr Nàmma vum Fluss Coole sott vu dr gàllischa Wurzla *coslo-* schtàmma, wo „Hààselnussabaimla“ bediitet.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1216591", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Coole lììgt ìnmìtta vu dr Trockana Champagne, äbba 14 Kilomeeter wäschtlig vu Vitry-le-François. S’ G’maindagebiat, wo äbba 30 km² grooss ìsch, ìsch gànz un gààr bàuimloos, un m’r sììht numma andloosa Falder. Ìm Dorf Coole äntschprìngt dr nàmmensgliicha Fluss Coole. Umgaa wìrd Coole vu da Noochberg’mainda Faux-Vésigneul ìm Norda, Pringy ìm Nordoschta, Maisons-en-Champagne ìm Süüdoschta, Sompuis ìm Süüda so wia Soudé ìm Wäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Memmiuskìrìch *()*
* a Wàsserturm


Eglise Coole.jpg|d’ Wäschtfàssààda vu dr Memmiuskìrìch
CP 07884 Coole.jpg|a àlta Poschtkàrta üss Coole mìt’m Hoof vum Huufschmììd


## Lìteràtüür zem Ort
*

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Coole biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Coole ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Coole biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Coole bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Ambohitrolomahitsy

**Ambohitrolomahitsy** ìsch a Ort ìm Norda vu Màdàgàskàr. Ànna 2001 hann därt äbba  Litt g’laabt.

## wu ’s lììgt
Ambohitrolomahitsy lììgt ìm Dischtrikt Manjakandriana ìn dr Regioon Analamanga.

D’ Hàuiptschtàdt Antananarivo lììgt 26 Kilomeeter süüdlig vu dr Schtàdt.

## d’ Wìrtschàft un Ìnfraschtrüktüür
D’ Iiwoohner vun Ambohitrolomahitsy laawa züa 90 % vu dr Làndwìrtschàft un düan vor àllem Riis, Siasshardäpfel, Boohna un Maniok pflànza un arnta. Wittera 10 % schàffa ìm Dianschtlaischtungssäktoor.

## Ainzelnoohwiisa
Vauclerc

**Vauclerc**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 6,20&nbsp;km² un  Iiwoohner ().

## wu dr Dorfnàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Dr Dorfnàmma schtàmmt vum Oïl-Wort *vau* (‚Tààl‘) un vum Aigaschàftswort *clerc* (‚klààr‘). Mìt dam Nàmma maint m’r dr Bàch, wo durs G’maindagebiat fliasst.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1219613", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Vauclerc lììgt fìmf Kilomeeter süüdeeschtlig vu Vitry-le-François. Sa g’heert offiziäll züa dr Làndwìrtschàftsregioon Perthois. Umgaa wìrd sa vu da Noochberg’mainda Reims-la-Brûlée ìm Norda, Favresse ìm Nordoschta, Écriennes ìm Süüdoschta un Luxémont-et-Villotte.

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Saint-Louvent, wo ìm 15. Joohrhundert bàuija worra-n-ìsch. Sa schteeht zitter 1922 bii da Histoorischa Dankmooler, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann.
* àn dr Kriizschtrooss *()* schteeht a Waagakriiz, wo üss’m 17. odder’m friahja 18. Joohrhundert schtàmmt. Sa schteeht zitter 1927 bii da Histoorischa Dankmooler, wo-n-a regionààla Bediitung hann.


Mairie Vauclerc.JPG|s’ Roothüüs
Vauclerc Croix (4).JPG|s’ Waagakriiz
Vauclerc Croix (1).JPG|wàs àm Füass vum Waagakriiz ìsch
Vauclerc Croix (5).JPG|dr Owwertail vum Waagakriiz


## Lìteràtüür zem Ort
* 
*

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ Vanault-les-Dames uff dr Websitta vum Nàzionààla Geogrààfischa Ìnschtitüüt (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Vauclerc biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Vauclerc ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Vauclerc biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Vauclerc, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Saint-Martin-aux-Champs

**Saint-Martin-aux-Champs**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne). Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Châlons-en-Champagne-3.

## wu dr Dorfnàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

S’ Dorf ìsch nooh-n-em krìschtliga Hailiga Màrtiin vu Tours g’nännt.

Waahrend dr Frànzeescha Rewolüzioon hàt m’r s’ Dorf zittawiis ànna 1793 ìn *Marat-aux-Champs*  un ànna 1794 ìn *Issonval*  umtaift.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1221115", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Saint-Martin-aux-Champs lììgt àn dr Marne, äbba 19 Kilomeeter süüd-süüdeeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Châlons-en-Champagne. Umgaa wìrd Saint-Martin-aux-Champs vu da Noochberg’mainda Cheppes-la-Prairie ìm Norda un Wäschta, La Chaussée-sur-Marne ìm Oschta un Nordoschta, Ablancourt ìm Süüdoschta so wia Songy ìm Süüda.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Màrtiinskìrìch *()*. D’rìnn ìsch dr Kommünioontìsch üss Gussiisa vum 19. Joohrhundert zitter 1976 àls Ainzelobjakt bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann. Üsserdam sìnn zwai Kunschtwark jewills zitter 1977 bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann: D’ Holzschtàtüüta vu dr Màdonna mìt’m Jesüskìnd üss’m 18. Joohrhundert so wia-n-a schtainiga Ärrìnnerungstààfla àn a Massschtìftung dur dr Pierre Joly, wo üss’m Joohr 1626 schtàmmt.
* s’ Kriagerdankmool, fìr d’ Soldààta üss’m Dorf eehra, wo ìm Äärschta Waltkriag ums Laawa kumma sìnn.


Église 01238.JPG|d’ Màrtiinskìrìch
Mairie 01240.JPG|s’ Roothüüs vu Saint-Martin-aux-Champs
Monument aux morts 01242.JPG|s’ Kriagerdankmool


## Lìteràtüür zem Dorf
*

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Saint-Martin-aux-Champs biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Saint-Martin-aux-Champs ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Saint-Martin-aux-Champs biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Saint-Martin-aux-Champs, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Larzicourt

**Larzicourt**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 16,86&nbsp;km² un  Iiwoohner ().

## wu dr Dorfnàmma haar ìsch
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q385751", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Larzicourt lììgt ìm Süüdoschta vum Département àm Norduufer vum See Der-Chantecoq. Sa g’heert offiziäll züa dr Làndwìrtschàftsregioon Perthois.

Umgaa wìrd Larzicourt vu da Noochberg’mainda Orconte ìm Norda, Perthes (ìm Département Haute-Marne) ìm Nordoschta, Hauteville ìm Oschta, Écollemont un Sainte-Marie-du-Lac-Nuisement ìm Süüdoschta, Giffaumont-Champaubert ìm Süüda, Arrigny ìm Süüdwäschta, Isle-sur-Marne ìm Wäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Georgiuskìrìch *()*, wo àb’m 12. Joohrhundert. Sa ìsch zitter 1989 bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann. Ìn dr Kìrìch sìnn dräi Kunschtwark jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann: D’ fàrwiga Holzschtàtüüta vum hl. Niklàuis, dr Schtairelief vum hl. Hubertus siinera hailiga Ärschiinung üss’m 16. Joohrhundert so wia dr Konsooltìsch üss Holz un Màrmoor üss’m 18. Joohrhundert.
* s’ Kriagerdankmool, fìr d’ Soldààta üss’m Dorf eehra, wo ìm Äärschta Waltkriag ums Laawa kumma sìnn


Eglise de Larzicourt1.JPG|d’ Georgiuskìrìch
Larzicourt - Eglise 20.jpg|a àndra Sìcht vu dr Georgiuskìrìch
Larzicourt - L'église 27.jpg|vor dr Georgiuskìrìch
Larzicourt - Eglise 26.jpg|a Blìck uff dr Glockaturm
Larzicourt - Eglise 29.jpg|a ànder Blìck uff dr Glockaturm
Larzicourt - Eglise - Caquetoire B.jpg|vor’m Wäschtportààl vu dr Georgiuskìrìch
Larzicourt - Le caquetoire de l'église.jpg|wämm’r vor’m Wäschtportààl vu dr Kìrìch làuift
Larzicourt - Eglise 22.jpg|wia s’ Wäschtportààl üsssììht
Eglise de Larzicourt2.JPG|ìn dr Kìrìch ìsch a Àltààr zem Jesüs siim Hailigschta Harz
Larzicourt - La place du monument.jpg|s’ Kriagerdankmool vor dr Kìrìch
Larzicourt - Le monument aux morts- noms A.jpg|a Nàmmatààfla àm Füass vum Kriagerdankmool
Larzicourt - Le monument aux morts- noms B.jpg|a Nàmmatààfla àm Füass vum Kriagerdankmool
Larzicourt - La mairie 2024 A.jpg|s’ Roothüüs


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ G’mainda Larzicourt biim G’maindaverbànd Perthois-Bocage et Der (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Larzicourt biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Larizcourt ìn dr Dààtabànk vu LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Larzicourt biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Larzicourt, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Albanisch-schweizerische Beziehungen

D **albanisch-schwizerische Beziehunge** (albanisch: *Marrëdhëniet shqiptaro-zviceriane;* franzeesch: *Relations albanaises-suisses;* italienisch: *Relazioni albanesi-svizzere;* rätoromanisch: *Relaziuns albanes-svizzers*) beschriiwe s politische, wirtschaftliche, gesellschaftliche un kulturelle Verhaltnis zwische Albanie un dr Schwiz.

## Bilaterale Zammearwet
Beide Staate gheere zum Europarat un zu dr Organisation fer Sicherheit un Zammearwet in Europa.

Zitter 1935 gitt's in Bern e albanische Botschaft – grinde als Konsulat, dr Botschafter isch dr Mustafa Nano (zitter 2023). Züesatzlich amtet d Ravesa Lleshi als ständige Vertretere vu Albanie bi de Vereinte Natione in Genf. Zitter 1991 gitt's e Schwizer Botschaft in Tirana, d Botschaftere zitter 2022 isch d Ruth Huber.

D Schwiz gheert scho zitter em Afang vu de 1990. Johre zu de wichtigschte bilaterale Entwicklungspartner vu Albanie.

## Gesellschaft un Kültür

In Albanie lawe – lütter Schwizer Botschaft (2019) – 71 Schwizer. In dr Schwiz lawe – lütter Bundesamt fer Statistik (2021) – 2921 albanische Staatsbirger. Doch d Zahl vu de etnische Albaner (üs Kosovo, Nordmazedonie, Montenegro un Serbie) isch viel heecher: im Johr 2022 han in dr Schwiz 293&nbsp;000 Mensche wo Albanisch rede glabt.

## Wirtschaft
Albanie un d Schwiz besitze zitter 2010 e freihandels- un e Landwirtschaftsabkomme. Zitter 2000 gitt's e Doppelbestiirungsabkomme, un anne 1993 isch e Investitionsschutzvertrag unterzeichnet worre.

Anne 2018 hat d Schwiz War fer a Wert vu 92 Millione Franke noh Albanie exportiert. In dr andere Richtung isch War fer e Wert vu mehr as 27 Millione Franke in d Schwiz importiert worre.

## Weblinks

### Offiziell
* «Switzerland and Albania»: Internetpräsenz vu de Eidgenössische Departements fer üswärtige Angelegenheite (englisch)
* Lischte vu de weltwitter Vertretunge vu de albanische Aussenministeriums (englisch)
* Internetpräsenz vu de schweizerische Botschaft in Tirana
* Diplomatische Dokumente vu dr Schwiz DODIS: Albanie

### Kultur
* Internetpräsenz vum Verein «Gesellschaft Schweiz-Albanien» in Zürich
* «Albanien.ch»: Internetpräsenz vum Verein «newsletter Albanien» in Zürich
* Internetpräsenz vum Verein «Schweizerklub Albanien» in Tirana

### Wirtschaft
* Albanisch-schweizerische Handelskammer «ALSWISS» mit Sitz in Genf
Brandonvillers

**Brandonvillers** ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 11,73&nbsp;km² un  Iiwoohner (). Sa g’heert zem Arrondissement Vitry-le-François so wia zem Kàntoon Sermaize-les-Bains.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q680744", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda lììgt bii dr Kwalla vum Meldançon, äbba 14 Kilomeeter süüdlig vu dr Schtàdt Vitry-le-François un zeehn Kilomeeter wäschtlig vum See Der-Chantecoq, wo dr greeschta Schtàuisee ìn Frànkrììch ìsch. Umgaa wìrd Brandonvillers vu da viar Noochberg’mainda Gigny-Bussy ìm Norda, Drosnay ìm Oschta, Margerie-Hancourt ìm Süüda so wia Lignon ìm Süüdwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Brandonvillers biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Brandonvillers ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Vernancourt biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Brandonvillers, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Marco Ganci

Dr **Marco Ganci** (* 16. Mai 1976 z’ Catanzaro, Kàlàbria) ìsch a itàliaanischer reemisch-kàthoolischer Priaschter un Bootschàfter vum Hailiga Schtüahl.

## sii Laawa un Kàrriar
Dr Marco Ganci ìsch ànna 1976 z’ Catanzaro ìn dr Regioon Kàlàbria ìn Süüditààlia uff d’ Walt kumma. Ar ìsch därt ìn dr Pfàrräi Hl. Johànnis em Taifer taift worra. Ànna 1982 ìsch’r Mìtglììd vu dr „Àpostoolischa Beweegung“ *()* worra, era Laijabeweegung, wo ànna 1979 z’ Catanzaro grìnda worra-n-ìsch. Àm 16. Dezamber 2000 ìsch’r ìm Bìschtumm Catanzaro-Squillace zem Priaschter g’wäijt worra. Sii Brüader Andrea ìsch eewafàlls Priaschter worra. Ar hàt àn dr Theoloogischa Ìnschtitüüt vu Kàlààbria „St. Piüs X.“ g’schtudiart un hàt därt ìm Nowamber 2002 siina Lizanz vu dr Gotteslehr b’schtànda — d’rfìr hàt’r a Àrwet ìwwer d’ Soziààllehr g’schrììwa. Ar ìsch d’rnooh àn d’ Pàpschtliga Làteràànüniwärsiteet z’ Rom gànga ge schtüdiara un hàt därt ìm Nowamber 2004 a Lizanz vum Kìrcharacht un schpeeter ìm Mai 2006 a Dokterwìrda ìn dr saalwa Fàch b’schtànda. Siina Dokteràrwet hàt’r ìwwer „dr Hailiga Schtüahl un d’ Mänscharaachtskonwanzioona“ g’schrììwa.

Dr Ganci ìsch àm 1. Jüüli 2006 ìns Bootschàftsdianscht vum Hailiga Schtüahl iitratta. 13 Joohra làng hàt’r dr Hailiga Schtüahl ìn Bolivia, Griachalànd, dr Öiropäischa Unioon z’ Brüssel so wia ìn Kenia vertratta. Àm 1. Jüüli 2011 hàt’na dr Pàpscht Benedikt XVI. zem Kàplààn vu siinera Hailigkait ärnännt. Àm 21. Septamber 2019 hàt’na dr Pàpscht Frànsisküs zem schtaandiga Beobàchter vum Hailiga Schtüal biim Öiropàroot z’ Schtroossburi. Sii äärscht Traffa àn daara Schtälla ìsch àm 13. Nowamber gsìì. Ar ìsch àui Mìtglììd worra vu dr Verwàltungsroot vu dr Äntwìcklungsbànk vum Öiropàroot z’ Pàriis.

Ìm Janner 2020 hàt’r a Kongrass g’laita, wo dräi Joohra làng düürt hàt, fìr dr 50. Joohrestààg vu dr Presanz vum Hailiga Schtüahl biim Öiropàroot fiira — dr Kongrass hàt sii Vorganger Paolo Rudelli orgànisiart. Ìm Jüüni 2021 ìsch’r z’ Ìwwerburnhaipt ìm Owerelsàss kumma ku d’ hailiga Mass àm Liawahärrgottstààg fiira. Ànna 2022 hàt’r bii’ma Interview g’sajt: „M’r brüücht Zwaig’schpraach zwìscha da Religioona, fìr a Kültüür vum Frììda so wia d’ Grundwarta vum Öiropàroot b’fäärdra, wo oft mìt dr Àkzioon un d’ Leehr vu dr kàthoolischa Kìrìch ìwweraischtìmma, wia Frììda, Bìldung, G’raachtikait un Verseehnung.“

Dr Ganci reedet naawa-n-em Itàliaanischa noch Anglisch, Schpàànisch un Frànzeesch.

## Weblìnks
*
*dr Marco Ganci uff dr Websitta vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch ìn Frànkrììch (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Merlaut

**Merlaut**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa 5,17&nbsp;km² un  Iiwoohner (ànna ).

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

D’ Dorwbewoohner nännt m’r **'  (fìr d’ Manner) un **'  (fìr d’ Fràuija) ìm Frànzeescha.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q683774", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Merlaut lììgt süüdlig vum Département Marne un g’heert offiziäll züa dr Làndwìrtschàftsregioon Perthois.

Umgaa wìrd Merlaut vu da Noochberg’mainda Changy ìm Nordoschta, Outrepont ìm Oschta, Plichancourt ìm Süüdoschta, Vitry-en-Perthois ìm Süüdwäschta so wia Saint-Quentin-les-Marais ìm Nordwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìkckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Màrtiinskìrìch *()*. D’rìnn sìnn dräi Kunschtwark jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann: S’ fàrwiga Holzkrüzifix üss’m 17. Joohrhundert, d’ Schtaischtàtüüta vu dr Màdonna mìt’m Jesüskìnd üss’m 16. Joohrhundert, so wia d’ vergulda Holzschtàtüüta vu’ma Angel üss’m 17. Joohrhundert.


Merlaut7.jpg|a Blìck uffs Dorf Merlaut
Merlaut12.jpg|a ànder Blìck uffs Dorfzäntrum
Merlaut1.jpg|wämm’r ìns Dorf iinafààhrt
Merlaut2.jpg|d’ Hàuiptschtrooss mìt dr Màrtiinskìrìch
Merlaut4.jpg|d’ Wäschtfàsààda vu dr Màrtiinskìrìch
Merlaut11.jpg|ìm Dorfzäntrum
Merlaut6.jpg|ìm Dorfzäntrum
Merlaut3.jpg|s’ Roothüüs
Merlaut10.jpg|d’ Brucka ìwwer d’ Chée
Merlaut9.jpg|d’ Chée z’ Merlaut
Pont sur la Saulx entre Merlaut et Plichancourt (Marne).jpg|d’ Brucka ìwwer d’ Chée zwìscha Merlaut un Plichancourt
Merlaut13.jpg|wämm’r üss’m Dorf üssafààhrt


## Lìteràtüür zem Dorf
*

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ Websitta vu dr G’maindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Merlaut biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Merlaut ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Merlaut biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Merlaut, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Felix Eitner

Dr ** Felix Eitner** (* 27. Februar 1967 z Fryburg; † 8. Novämber 2025 z Memminga) isch e dytsche Schauspiler gsii.

## Lääbe
Scho as 14-Jehrige isch dr Felix Eitner fir d Chinderserie *Schau ins Land* vor dr Kamera gstande. Sy Schauspiiluusbildig het er an dr Folkwang-Hochschuel z Essen, an dr Otto-Falckenberg-Schuel z München un an dr École de Théatre Jacques Lecoq z Paris iberchuu. Är het Theaterengaschmänt z München, z Konschtanz, z Züri, z Bärn un z Baasel ghaa. E braiter Publikum het en dur dr Film *Nur über meine Leiche* vum Rainer Matsutani chänneglehrt, syterhär het er in e Hufe Färnsehproduktione mitgwirkt.

In *Samstags, wenn Krieg ist* (Reschy: Roland Suso Richter; Buech: Klaus-Peter Wolf) us dr Raie *Polizeiruf 110* het dr Eitner 1994 d Roll vum gaischtig behinderete jingere Brueder Yogi gspilt, wu Zyyg vun eme Mord wird un – zerscht vu syre Umgebig uuverstande, wel sprochlos – s traumatisch Erläbnis dur sy Verhalte versuecht z signalisiere.

Fir d Darstellig vum „TS“ in *Brüder auf Leben und Tod* vum Friedemann Fromm het dr Eitner 1996 dr Max-Ophüls-Bryys as beschte Noowugsschauspiler iberchuu. In dr vylfach premierte Färnsehproduktion *Der Tunnel* (2001) het er näb em Heino Ferch un em Sebastian Koch d Roll vum schlaue Fluchthälfer Fred von Klausnitz gspilt, wu sogar gschafft het, d DDR-Beherde churzzytig fir s Glinge vum Fluchtprojäkt z funktionalisiere. Fir sy sensibl Darstellig vum Brueder Fritz Steiff 2005 im bryysgchrente Färnsehdrama *[[Margarete Steiff (Film)|Margarete Steiff]]* het er zäme mit dr Heike Makatsch en Bambi iberchuu.

Von 2006 bis 2009 war er in der Krimireihe *[[Polizeiruf 110]]* als aus Wismar stammender Schweriner Kriminalhauptkommissar Markus Tellheim neben Uwe Steimle im Einsatz. 2008 spielte er in Doris Dörries Kinofilm *[[Kirschblüten – Hanami]]* die Rolle des Klaus Angermeier. 

Von 2012 bis 2017 hatte er in der komödiantischen Krimiserie Alles Klara eine Hauptrolle als Hauptkommissar Kleinert.

Vu Jänner 2024 bis 2. Novämber 2025 isch er mit Unterbrächige mit em Stugg *Eingeschlossene Gesellschaft* (Buech: Jan Weiler) uf Theatertournee gsii.

## Uusglääseni Filmografy

## Heerspiil
* 1993: Michael Koser: Jonas – *Der letzte Detektiv* Folg *28: UFU* (Amos) – Reschy: Werner Klein (Hörspiel – BR)
* 2004: Agnieszka Lessmann: *Cobains Asche*; Reschy: Walter Adler (SWR)

## Literatur
* Manfred Hobsch, Ralf Krämer, Klaus Rathje: *Filmszene D. Die 250 wichtigsten jungen deutschen Stars aus Kino und TV.* Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2004, ISBN 3-89602-511-2, S.&nbsp;111 f.

## Weblink
* 
* 
* 

## Fueßnote
L’ultim Rumantsch

**L'ultim Rumantsch** isch ä Schwiizer Seriä wo vo Shining Nice u vor Schau GmbH für d'SRG produziärt isch wordä. D'Serii spiut im Kanton Graubündä u isch teils uf Schwiizerdütsch u teils uf Rätoromanisch. Zum Teil wird sogar i Sätz zwüschä dä zwöi Sprachä gwächslet. Im Oktober 2025 isch di zwöiti Stafflä am ZFF usächo.

## Handlung
D'Serii handlet vom fiktivä Mediäimperium Medias Grischunas wo ar Familiä Durisch ghört. Nachem Tod vom Familiäoberhoupt GP u dr Vererbig vo sim Imperium chunnts zu Konflikt u Intriginä.

## Einzelnachweise
Matteo Mancuso

Dr **Matteo Mancuso** (* 22. November 1996 z Palermo) isch e italienische Jazz- un Rockgitarrist. Er gilt as eine vo de innovativschte Gitarriste vo sinere Generation.

## Läbe
Dr Mancuso isch z Palermo ufgwachse. Si Vatter, dr Musiker un Produzent Vincenzo Mancuso, het sini musikalisch Laufbahn früe gfördert. Scho mit zehn Jahr het er a de Gitarre agfange un schnell es ussergwöhnlichs Talent zeigt.

Er studiert Jazzgitarre am Konservatorium vu Palermo un het dank em Stipendium bim *Umbria Jazz Festival* au Kürs am Berklee College of Music chönne bsueche.

## Musikstil
Spezifisch für dr Mancuso isch sini ussergwöhnligi Rechts-Hand-Technik. Er spilt meischtens ohni Plektrum un brucht Griff- un Aaschlagtechnike, wo me eher vo dr klassische Gitarre oder em Flamenco kennt. Das git sim Sound e sehr eigeni, klaari Artikulation un e virtuosi Rhythmik.

Si Stil het viu Loob vo weltbekannte Gitarriste kriegt, zum Bispiil vo Steve Vai, Al Di Meola un Joe Bonamassa.

## Karriere
Dr Mancuso het scho jung uf grosse Bühne gstande. Ufmerksamkeit het er vor allem dur Online-Videos un Live-Performance kriegt, wo sini Technik un Musikalität weltwit bekannt gmacht hend.

Er tritt international uf – i Jazzclubs, uf Festivals un mit verschidene Formatione.

## Diskografii
* **The Journey** (2023), Studioalbum
* **Moonlight** (mit Drift Lab, 2023)
* **THE EVENT – Live in Lugano** (mit PFM, 2022)

## Bedütig
Dr Mancuso gilt as Talent, wo d Rolle vo dr E-Gitarre im moderne Jazz un Fusion wyterentwicklet. D Mischig us klassische Technik, Rock-Energii un Jazz-Harmonik macht ihn zun eme ussergwöhnliche Künstler.

## Weblink
* Offizielli Websiite
* YouTube-Kanal

## Fuessnoote
Herznach-Ueken

**Herznach-Üeke** isch e Gmeind im Bezirk Laufeburg vom Kanton Aargau. Si isch uf de 1. Jänner 2023 durch e Fusion vo de bishärige Gmeinde Herznach und Üeke entstande.

## Geografy
D Nochbergmeinde vo Herznach-Üeke sind Frick, Gipf-Oberfrick, Bööztal, Wölflischwyl und Zäje im Bezirk Laufeburg und Däischbere im Bezirk Aarau.

## Weblink

* Website vo dr Gmeind Herznach-Üeke

## Fuessnoote
Sapignicourt

**Sapignicourt**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Vitry-le-François un ìsch Mìtglììd vum G’maindaverbànd Communauté d’agglomération du Grand Saint-Dizier, Der et Vallées.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

D’ Dorfbewoohner nännt m’r *Sapignicourtois*  (fìr d’ Manner) un *Sapignicourtoises*  (fìr d’ Fràuija) ìm Frànzeescha.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1224505", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Sapignicourt lììgt äbba zeehn Kilomeeter weschtlig vu dr Schtàdt Saint-Dizier àn dr Marne un em Marne-Saône-Kànààl. Umgaa wìrd Sapignicourt vu da Noochberg’mainda Perthes ìm Norda, Hallignicourt ìm Oschta (baida ìm Département Haute-Marne), Ambrières ìm Süüdoschta so wia Hauteville ìm Süüdwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Àlpiinuskìrìch *()* üss’m 13. Joohrhundert
* üsserdam sìnn ìm Dorf vììla Blüama z’ sah. Ànna 2024 hàt d’ G’mainda d’ Üsszaichnung „Aina Blüama“ bikumma, wo vum Nàzionààla Root fìr d’ geblüamta Schtädt un Derfer ìm Rààhma vum joohrliga Wättb’warb verlììha worra-n-ìsch.


Sapignicourt - Mairie.jpg|s’ Roothüüs
Sapignicourt - Église Saint-Alpin 4.jpg|d’ Àlpiinuskìrìch
Sapignicourt - Église Saint-Alpin 1.jpg|a àndra Sìcht vu dr Àlpiinuskìrìch
Sapignicourt - Église Saint-Alpin 2.jpg|noch a àndra Sìcht vu dr Àlpiinuskìrìch
Sapignicourt - Église Saint-Alpin 3.jpg|s’ Wäschtportààl vu dr Àlpiinuskìrìch


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* d’ offiziälla Websitta vu dr G’maindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr G’mainda Sapignicourt biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Sapignicourt ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Sapignicourt biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
* Schtàtistischa Dààta züa dr G’mainda Sapignicourt, wo düü kààsch ufflààda bii *data.gouv.fr* (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Internationaler Tag zur Beseitigung von Gewalt gegen Frauen

Dr **Internazionaal Daag fir d Abschaffig vu Gwalt geege Fraue**, au *Internazionaal Daag geege Gwalt an Fraue*, dytsch *Internationale Tag zur Beseitigung von Gewalt gegen Frauen*, franzeesisch *Journée internationale pour l'élimination de la violence à l'égard des femmes*, änglisch *International Day for the Elimination of Violence against Women*, isch e Maandaag fir dr Kampf geege Dischkriminierig un Gwalt gewege Fraue un Maidli, wu all Joor am 25. Novämber abghalte wiird.

D Faarb Oraasch simbelisiert doo ne Zuechumft ooni Gwalt geege Fraue. Si isch im Zuug vu dr *Orange-the-World*-Kampagne, wu vu dr Verainte Nazioone iniziiert wooren isch, feschtglait woore.

## Gschiicht
Syt 1981 organisiere Mänscheräächtsorganisazioone wie z.&nbsp;B. Terre des Femmes oder Zonta International all Joor zum 25. Novämber Veraastaltige, wu d s Yyhalte vu Mänscheräächt gegeniiber Frau un Maidli zum Teema hän. Zyyl isch d Steerkig vu Fraueräächt. Im Mittelpunkt steen vor allem Teemene wie Zwangsproschtituzioon, säxuälle Missbruuch, Säxturismus, Vergwaltigung, Bschnyydig vu Frauen, hyylig Gwalt, Zwangshyroote, gschläächtsselektiivi Abdryybig, wyybligi Armuet, Femizid usw. Derzue soööe Brogramm unterstitzt wääre, wu si fir d Glyychstellig vu Frauen yysetze, u. a. bi Eerbräächt, Bildig, Privaataigeduum, bi aktiivem un passiivem Waalräächt, Kreditwiirdigkait, Räächtsfähigkait, Zuegang zur Juschtiz un bi nit zaalte Aarbet.

Hintergrund fir däär Akzioonsdaag isch dr Fall Mirabal gsii. D Schweschtere Mirabal, Mitgliider vu dr Movimiento Revolucionario 14 de Junio, sin am 25. Novämber 1960 in dr Dominikaanische Republik vum Militeer vum Diktaator Rafael Trujillo verschlaipft un dood gschlaa woore. 1981 isch bi me Dräffe vu latyynamerikanische un kariibische Feminischtene dr 25. Novämber zum Maandaag vu dr Opfer vu Gwalt an Fraue uusgruefe woore *(Dia Internacional de la No Violencia Contra la Mujer)* un 1999 offiziäll dur di Verainte Nazioone (Resoluzioon 54/134) ufgriffe woore. D UN-Kampagne „Orange The World“ macht syter 1991 uf Gwalt ufmeerksam, vum Internazionaale Daag fir d Abschaffig vu Gwalt geege Fraue am 25. Novämber bis zum 10. Dezämber, em Daag vu dr Mänscheräächt. Si isch syter 2008 Dail vu dr „UNiTE to End Violence against Women“ Kampagne vum UN-Generaalsekreteer, wu vu UN Women duuregfiert wiird.

## Weblink

* Partnerschaftsgewalt, Bundeskriminalamt
* unwomen.de, UN Women
* Mehr Schutz bei häuslicher Gewalt – Information zum Gewaltschutzgesetz Bundesministerium der Justiz, 2010 (pdf; 1&nbsp;MB)
* Internationaler Tag zur Beseitigung von Gewalt gegen Frauen, Bundeszentrale für politische Bildung

## Fueßnote
Lignon (Marne)

**Lignon**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 7,47&nbsp;km² un  Iiwoohner (). Sa g’heert zem Arrondissement Vitry-le-François, zem Kàntoon Vitry-le-François-Champagne et Der so wia zem Kommünààlverbànd Vitry, Champagne et Der.

## zem Dorfnàmma
S’ Dorf ìsch ànna 860 ìm Làtiinischa mìt’m Nàmma **', schpeeter ànna 1203 mìt’m Nàmma **' g’nännt worra. Ànna 1262 hàt m’r ’s ìm Àltfrànzeescha ** g’nännt.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1219591", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda lììgt 16 km süüdwäschtlig vu Vitry-le-François, 47 km nordeeschtlig vu Troyes un 161 km eeschtlig vu dr frànzeescha Hàuiptschtàdt Pàriis. Umgaa wìrd Lignon vu da Noochberg’mainda Gigny-Bussy ìm Norda, Brandonvillers ìm Oschta, Margerie-Hancourt ìm Süüda, Somsois ìm Wäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Remigiuskìrìch *()*. D’rìnn ìsch d’ Holzschtàtüüta vum Krìschtüs ìn dr Ràscht üss’m 16. Joohrhundert àls Ainzelobjakt bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann. Üsserdam sìnn ìn dr Kìrìch mehrera Kunschtwark jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann: dr raachta Sitta-n-àltààr üss’m 19. Joohrhundert, d’ fàrwiga Holzschtàtüüta vum hl. Remigius üss’m 18. Joohrhundert, d’ fàrwiga Holzschtàtüüta vum hl. Maurus üss’m 16. Joohrhundert, d’ fàrwiga Holzschtàtüüta vu dr hl. Veronika üss’m 16. Joohrhundert so wia s’ G’mäld vum Jesüs Krìschtüs siinera Daifata üss’m 18. Joohrhundert.


51322 LIGNON 1.jpg|d’ Remigiuskìrìch


## Lìteràtüür zem Dorf
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Lignon biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Lignon ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Lignon biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Lisse-en-Champagne

**Lisse-en-Champagne**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 8,29&nbsp;km² un  Iiwoohner (). Sa g’heert zem Arrondissement Vitry-le-François, zem Kàntoon Sermaize-les-Bains so wia zem G’maindaverbànd Côtes de Champagne et Val de Saulx.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:
**Licia* (ànna 1142)
**Lices* (ànna 1240)
**Lice* (ànna 1303)
**Lisses* (ànna 1378)
**Lissez* (ànna 1462)
**Lisse lez ledit Saint-Lumyer* (ànna 1563)
**L'Isle lez Saint-Lumier-en-Champagne* (ànna 1633)

Un ànna 1977 ìsch s’ Dorf *Lisse* ìn *Lisse-en-Champagne* umtaift worra.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q772592", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Umgaa wìrd Lisse-en-Champagne vu da Noochberg’mainda Vanault-le-Châtel ìm Norda, Bassu ìm Nordoschta, Bassuet ìm Süüdoschta, Saint-Lumier-en-Champagne ìm Süüdwäschta so wia Saint-Amand-sur-Fion ìm Wäschta.

## G’schìcht
Ìm Äärschta Waltkriag hann d’ diitscha Truppa àm 5. Septamber 1914 s’ Dorf ààgezunda.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìkckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Michaeliskìrìch *()*


Eglise et mairie de Lisse en Champagne.jpg|d’ Michaeliskìrìch mìt’m Roothüüs vornadràà


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Lisse-en-Champagne biim INSEE
* Informàzioona züa dr G’mainda Lisse-en-Champagne ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Lisse-en-Champagne ìm Portààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Marolles (Marne)

**Marolles**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 4,38&nbsp;km² un  Iiwoohner (). Sa g’heert zem Arrondissement Vitry-le-François, zem Kanton Vitry-le-François Champagne et Der so wia zem G’maindaverbànd Vitry, Champagne et Der.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

Dr Dorfnàmma schtàmmt vum gàllischa-n-Aigaschàftswort *maros* (‚grooss‘) mìt dr Noohsìlwa *-ialon* (‚Liachtung‘, ‚gekläärta Eewana‘ un somìt ‚Dorf‘).

D’ Dorfbewoohner nännt m’r hìtt **'  (fìr d’ Fràuija) un **'  (fìr d’ Manner) ìm Frànzeescha.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1220142", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Marolles lììgt ìm Süüdoschta vum Marne-Département ìm eeschtliga Vorort vu Vitry-le-François. Sa g’heert offiziäll züa dr Làndwìrtschàftsregioon Perthois. Umgaa wìrd Marolles vu da Noochberg’mainda Vitry-en-Perthois ìm Norda, Reims-la-Brûlée ìm Nordoschta, Luxémont-et-Villotte ìm Süüdoschta, Frignicourt ìm Süüdwäschta so wia Vitry-le-François ìm Wäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Mària-Hìmmelfààhrts-Kìrìch *()*


Eglise - Ensemble nord-ouest - Marolles - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00017165.jpg|wia d’ Hìmmelfààhrtskìrìch ànna 1915 üssg’sah hàt


## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Marolles biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Marolles ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Marolles biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Claudia Martin

**Claudia Martin** haiße die Lyt:

* Claudia Martin (Politikerin, 1970) (* 1970), dytschi Bolitikeri (AfD/CDU)
* Claudia Martin (Politikerin, 1978) (* 1978), Schwyzer Bolitikeri (SVP)
Chapelaine

**Chapelaine**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 9,2&nbsp;km² un  Iiwoohner (). Sa g’heert zem Arrondissement Vitry-le-François so wia zem Kàntoon Vitry-le-François-Champagne et Der.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q650255", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Chapelaine lììgt ìm Süüdoschta vum Département Marne. Umgaa wìrd Chapelaine vu da Noochberg’mainda Somsois ìm Norda, Lignon ìm Oschta, Margerie-Hancourt ìm Süüdoschta, Saint-Utin ìm Süüda, Corbeil ìm Süüdwäschta so wia Saint-Ouen-Domprot ìm Nordwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Eusebiuskìrìch *()*, womm’r ìm 12. Joohrhundert bàuija hàt. Sa schteeht zitter 1931 bii da Histoorischa Dankmooler, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann. D’rìnn sìnn dr Wäihwàsserbäcka üss Gussiisa üss’m 16. Joohrhundert so wia dr vegulda Holzrelief vu da Zwai Angelskäpf üss’m 18. Joohrhundert jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft, wo-n-a regionààla Bediitung hann.


Église Saint-Eusèbe.png|d’ Eusebiuskìrìch


## Lìteràtüür zem Dorf
* 

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Chapelaine biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Chapelaine ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Chapelaine ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Erwin Jutzet

Dr **Erwin Jutzet** (* 7. Mai 1951 z Fryybùùrg; haimetberäächtigt z St. Silvester; † 29. Novämber 2025) isch e Schwyzer Jurischt un Bolitiker (SP) gsii. Är isch Grooßroot und Staatsroot vum Kanton Fryybùùrg un au Nazionaalroot gsii. Anne 2011 isch er Fryybùùrger Staatsrootsbresidänt gsii.

## Lääbe
Dr Erwin Jutzet het z Fryybùùrg Räächtswisseschafte studiert un as Jurischt im kantonaale Departemänt fir Gmaine un Bfarreie gschafft. Speeter isch er  Griichtsschryyber am Beziirksgriicht See un Ersatzriichter am Kantonsgriicht un am Bundesgriicht gsii.

Vu 1981 bis 1995 isch er im Grooße Root vum Kanton Fryybùùrg gsii. Deert het er si erfolgryych derfiir yygsetzt, ass Dytsch un Franzeesisch as glyychberäächtigti Amtssprooche anerkännt woore sin; syy Mozioon het 1990 zur Revisioon vum Sproochenartikel vu dr Fryybùùrger Kantoonsverfassig gfiert.

Druf isch er in Nazionaalroot gwägslet un het vu de Waale 1995 bis am 4. Meerz 2007 sy Kantoon z Bärn verdrätte. Är isch Bresidänt vu dr Ussebolitische Kummissioon, vu dr Delegazioon EFTA/Europäisches Parlament un vu dr Kumissioon fir d Voorberaitig vu dr Waal vu dr Bundesriichter gsii. Derzue isch er au Mitgliid vu dr Räächtskummissioon. Wäg sym Inmträssif fir Afrika het er e Delegazioon vu dr Ussebolitische Kummissioon uf Mosambik glaitet.

Vu 2007 bis 2016 isch er Mitgliid vum Staatsroot un deert Sicherhaits- un Juschtizdiräkter gsii. Im Joor 2011 isch er Staatsrootsbresidänt gsii.

Dr Jutzet het Schmitte gläbt, är isch ghyroote gsii un Vater vu vier Chinder.

## Literatuur
* 

## Weblink
* dr Erwin Jutzet uf dr Website vum Staatsroot vum Kanton Fryybùùrg
* 

## Fueßnote
Songy

**Songy**  ìsch a frànzeescha G’mainda ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa hàt a Flächa vu 15,16&nbsp;km² un  Iiwoohner (). Sa g’heert zem Arrondissement Vitry-le-François so wia zem Kàntoon Vitry-le-François-Champagne et Der.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:
* *Songeium* (ànna 1131/42)
**Songeyum* (ànna 1239)
**Soyg[n]ei*, *Songi* (um 1252)
**Songey* (ànna 1306)

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q745985", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

Umgaa wìrd Songy vu da Noochberg’mainda Saint-Martin-aux-Champs ìm Norda, Ablancourt ìm Nordoschta, Soulanges ìm Süüdoschta, Pringy ìm Oschta, Faux-Vésigneul ìm Wäschta un Cheppes-la-Prairie ìm Nordwäschta.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ romàànisch-gootischa, reemisch-kàthoolischa Moritzkìrìch *()*, wo üss’m And vum 12. Joohrhundert schtàmmt. Sa g’heert zitter 1931 bii da Histoorischa Dankmooler, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann.
* d’ Hàlla, wo üss’m Joohr 1735 schtàmma
* s’ Kriagerdankmool, fìr d’ Soldààta üss’m Dorf eehra, wo ìm Äärschta Waltkriag ums Laawa kumma sìnn


La fille sauvage église 01228.JPG|tràdizionälla Dorfhiiser vor dr Moritzkìrìch
Songy (Marne, Fr) church and timberframe house.JPG|a ànder Blìck uff d’ Moritzkìrìch
Église 01214.JPG|d’ Wäschtfàssààda vu dr Moritzkìrìch
Eglise - Vue intérieure de la nef vers le choeur - Songy - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00017494.jpg|wia dr Hàuiptschìff ànna 1915 — àlso vor dr Litürgiireform vum Konziil Vàtikàànum II — üssg’sah hàt
Eglise - Vue intérieure du transept nord et du choeur - Songy - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00017495.jpg|wia dr Choor vu dr Moritzkìrìch ànna 1915 — àlso vor dr Litürgiireform vum Konziil Vàtikàànum II — üssg’sah hàt
Mairie 01235.JPG|s’ Roothüüs
Monument aux morts 01224.JPG|s’ Kriagerdankmool
Halle 01229.JPG|d’ Hàlla


## wìchtiga Litt üss’m Dorf
* s’ Wolfskìnd Marie-Angélique le Blanc (1712–1775) hàt nooh ìhrem Uffenthàlt ìn Näifrànkrììch z’ Songy g’laabt
* dr Àdmirààl Alexandre Franquet (1828–1907) ìsch z’ Songy uff d’ Walt kumma.

## Lìteràtüür zem Dorf
*
*
*
*
*
*

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Songy biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Songy ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Songy biim Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
NEOMA Business School

D’ **NEOMA Business School** ìsch a frànzeescha Wìrtschàftshoochschüal mìt Schtàndorta z’ Reims, Rouen un Pàriis. Àn dr Schüal sìnn äbba  Schtüdanta iig’schrììwa, wo üss verschììdana Lander kumma. Doo wìrd uff Frànzeesch un Anglisch g’leehrt.

## ìhra G’schìcht
D’ NEOMA Business School ìsch ànna 2013 äntschtànda, wumm’r d’ zwai Wìrtschàftshoochschüala Reims Management School un Rouen Business School zammag’schlossa hàt.

D’ Reims Management School ìsch ànna 1928 grìnda worra gsìì — dàs hàt d’ Schtàdtverwàltung Reims wälla, fìr laitenda-n-Ààg’schtällta ìm B’raich vum Verkàuif, vum Hàndel un vu dr Üssfiahrung vu Schàmpàànier — em Produkt vu dr Regioon um Reims umma, womm’r àm bäschta kännt — bìlda.

D’ Schüal Rouen Business School ìsch ànna 1871 vu dr Hàndelskàmmer Rouen grìnda worra. Sa ìsch domìt nooh dr ESCP Europe (grìnda ànna 1819) d’ zwaitäältschta Wìrtschàftshoochschüal ìm Lànd gsìì.

## Plàtziarung
Ànna 2020 ìsch d’ NEOMA Business School mìt ìhrem *Master in Management* àm Plàtz 6 ìn dr Plàtztàball vu da frànzeescha Hàndelsschüala gsìì. Ànna 2022 ìsch dia Maischterpriafung lüüt dr *Financial Times* àm 32. Plàtz waltwitt gsìì.

## d’ Schtüdanta un Leehrer
Nooh-n-em Wìrtschàftsmàgàziin *Challenges* hann 79 % vu da Schtüdanta-n-a Üssbìldung bii da frànzeescha Vorb’raitungsklàssa g’hàà, un 76 % Prozant vu da Leehrer sìnn Üsslander. Waahrend dr Üssbìldung mian d’ Schtüdanta 12 Moneeta ìm Üsslànd bliiwa, un nooh-n-em Àbschluss fàngt a Drìttel ìm Üsslànd àà schàffa.

## Weblìnks

* d’ offiziälla Websitta vu dr NEOMA Business School (frànzeesch, anglisch)
* s’ Alumni-Nätzwark vu dr NEOMA Business School (frànzeesch, anglisch)
* d’ NEOMA Business School ìm Schanghai-Plàtztàball vu da Hoochschüala (anglisch)
* d’ NEOMA Business School biim Heechschta Root fìr d’ Üsswartung vu dr Forschungs- un Leehrànschtàlta HCÉRES (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Vouillers

**Vouillers**  ìsch a frànzeescha G’mainda mìt  Iiwoohner (Schtànd: ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Vitry-le-François un ìsch Mìtglììd ìm G’maindaverbànd Communauté d’agglomération du Grand Saint-Dizier, Der et Vallées.

## zem Dorfnàmma
Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeesch äntwìckelt:

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q1224684", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ G’mainda Vouillers liicht äreecht zwìscha da Taaler vum Orconte ìm Norda un vu dr Marne ìm Süüda, äbba zeehn Kilomeeter nordwäschtlig vu Saint-Dizier àn dr Granz zem Département Haute-Marne. Sa g’heert offiziäll züa dr Làndwìrtschàftsregioon Perthois. Umgaa wìrd Vouillers vu da Noochberg’mainda Saint-Vrain ìm Wäschta un Norda, Trois-Fontaines-l’Abbaye ìm Nordoschta, Saint-Eulien ìm Oschta so wia Perthes ìm Süüda.

## wia sìch d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Petrüskìrìch *()*
* dr Wàsserturm

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Schtàtistik züa dr G’mainda Vouillers biim INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr G’mainda Vouillers ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)
* d’ G’mainda Vouillers ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa