Ascona

**Ascona** (lombardisch *Scona*, dytsch veraltet *Aschgunen* bzw. *Aschonen*) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Isole im Bezirk Locarno.

## Geografi
Dr Kurort lyt am Nordstade vum Langesee, weschtli vum Maggia-Delta. Zue Ascona ghere d Ortsdail Gerbi, Monescie, Monte Verità, Moscia un Saleggi.

## Gschicht
Ascona isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1224 as *burgus de Scona*.

S isch lang nummen es Fischerdorf gsi. 1900 aber isch uf dem Hoger denäbe, de Monescia, en alternativi Naturhailaastalt aaglait wore: de Monte Verità – und isch Ascona biriemt wore. Noch em Zwaite Wäldchrieg isch des Ort rasant gwachse, nid zletscht, wil sich dert vyyl ryychi Dytschi nidergloo hen.

## Verwaltig
Dr Gmaindsbresidänt (Sindaco) vu Ascona isch dr Luca Pissoglio.

## Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

## Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Ascona ghert zum Ticinese.

## Kultur
Uf em Monte Verità („Wohretsbärg“) bi Ascona isch in dr erschte baide Johrzehnt vum 20. Jh. e läbensreformerischi Chinschtlerkoloni entstande, wu sich dr Widerstand gege di patriarchal militaristisch Kultur un Gsellschaft vu dr Zyt gsammlet het un wu ne Zäntrum gsii isch fir vili neie Bewegige wie Pazifismus, Anarchismus, Theosophi, Anthroposophi, OTO, Psychoanalyse, Vegetarismus, Naturismus, Uusdrucksdanz un andere.

All Summer findet z Ascona s *JazzAscona-Feschtival* statt.

D *Fondazione Marianne Werefkin* het ihre Sitz z Ascona.

* *Museo communale d’arte moderna Ascona*
* *Museo Epper*
* *Teatro San Materno*

## Böuwärch
* *Casa Serodine,* um 1620 böue vum Cristoforo un em G. Battista Serodine
* *Collegio Papio* (1585) mit Renaissancehof un Flachrelief
* Chilche *Santa Maria della Misericordia* (1519) mit eme spotgotische Freskezyklus un eme Fligelaltar im Renaissancestil vum Antonio de Lagaia
* Chilche *Santi Pietro e Paolo* (1599–1630) mit Altarbild vu dr *Chrenig vu Maria* vum Giovanni Serodine
* Chilche *San Michele* (17. Johrhundert), am Blatz vun ere frienere Burg
* *Castello dei Griglioni,* di letscht vu de vier mittelalterliche Burge vu Ascona
* *Teatro San Materno,* 1927/1928 vum Architäkt Carl Weidemeyer im Stil vu de klassische Modärni böue


Datei:Kirche-in-ascona.jpg|Chilche *Santi Pietro e Paolo*
Datei:Cà Serodine.jpg|Casa Serodine
Datei:Ascona San Michele 2011-07-10 15 01 29 PICT3246.JPG|Chilche *San Michele*
Datei:Ascona musee communal 2011-07-10 14 27 53 PICT3229.JPG|Museo communale d’arte moderna Ascona
Datei:Ascona musee Epper 2011-07-10 15 47 32 PICT3260.JPG|Museo Epper
Datei:Ascona San Materno 2011-07-10 17 08 31 PICT3276.JPG|Teatro San Materno


## Lyt
* Antonio Abondio, gnännt Asconio (um 1500), Schepfer vu dr Karyatide an dr Chilche vu San Celso z Mailand
* Charlotte Bara (1901–1986), Uusdrucksdänzeri
* Gotthard de Beauclair (1907–1992), Verleger, Buechgstalter un Lyriker
* Pietro Berno (1552–1583), as Märtyrer seliggsprochene Jesuit un Indiemissionar
* Ivan Desny (1922–2002), Schauspiler
* Dimitri Jakob Müller (1935–2016), Clown
* Miranda Graf (* 1969), 1. Minigolf-Wältmaischteri (1991)
* Brigitte Helm (1906–1996), Schauspileri
* Karl Kerényi (1897–1973), klassische Philolog un Religionswisseschaftler
* Emil Ludwig (1881–1948), Schriftsteller
* Pietro Francesco Pancaldi (1739–1783), Chilchemoler
* Gaetano Matteo Pisoni (1713–1782), Architekt
* Paolo Antonio Pisoni (1738–1804), Architekt
* Giovanni Serodine (1600–1631), Barockmoler
* Robert Siodmak (1900–1973), dytsche Filmregisseur, Draibuechautor un Filmproduzänt
* Carl Weidemeyer (1882–1976), Chinschtler un Architekt
* Marianne von Werefkin (1860–1938), Chunschtmoleri
* Hannes Wettstein (1958–2008), Induschtridesigner
* Mary Wigman (1886–1973), Dänzeri, Choreografi un Danzpedagogi
* Helmut Zacharias (1920–2002), Musiker

## Impressione us Ascona

Datei:Ascona.JPG|
Datei:Ascona.jpg|
Datei:Ascona street market.jpg|
Datei:Ascona IMG 1319.jpg|
Datei:Ascona IMG 1301.jpg|
Datei:Ascona IMG 1640.jpg|


## Literatur
* 
* Robert Landmann: *Ascona – Monte Verità, Auf der Suche nach dem Paradies*. Benziger, Zürich 1973; Huber, Frauenfeld 2000, ISBN 3-7193-1219-4
* Erich Mühsam: *Ascona und Wiedersehen mit Ascona. Vereinigte Texte aus den Jahren 1905, 1930 und 1931*. Sanssouci, Zürich 1979, ISBN 3-7254-0333-3
* Curt Riess: *Ascona, Geschichte des seltsamsten Dorfes der Welt*. Europa, Zürich 1964
* Marianne Werefkin: *Impressionen von Ascona*. Galleria via Sacchetti, Ascona 1988
* Michela Zucconi-Poncini: *Ascona*. GSK, Bern 2003, ISBN 3-85782-744-0 (Schweizerische Kunstführer, Band 744/745)

## Weblink

* http://www.ascona.ch

## Fueßnote