open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kanton Lauterburg

Dr **Kànton Lüterburi** ìsch bìs März 2015 e Untereinheit vum Arrondissement Wisseburi im Département Bas-Rhin ìm Elsàss z Frànkrich gsin.

## Gschìcht
Dr Kanton ìsch àm 4.&nbsp;März 1790, we z Frànkrich d Départements ingricht worre sìn, àls Teil vum domolige *Dischtrikt Wisseburi* grindet worre.

We àm 17.&nbsp;Februar 1800 d Arrondisements ingericht worre sìn, ìsch dr Kànton àls Teil vum *Arrondissement Wisseburi* nej züegschnitte worre.

Vun 1871 bìs 1919 hàt des Gebiet zem *Kreis Wisseburi* ghert.

Zitter em 28.&nbsp;Juni 1919 ìsch dr Kànton e Teil vum nej grindete *Arrondissement Wisseburi*.

Zum 22. März 2015 ìsch dr Kànton ufglest wora.

## Geogràfi
Dr Kànton hàt ìm Norde àn Ditschlànd mìt em Làndkreis Germersche ìm frejere Regierungsbezirk Rhinhesse-Pfàlz z Rhinlànd-Pfàlz granzt, ìm Oschte àn dr ditsch Làndkreis Ràstàtt ìm Regierungsbezirk Kàrlsrüeh z Bade-Wirttebari, ìm Side àn dr Kànton Selz un ìm Weschte àn dr Kànton Wisseburi.

## Gmeine
D grescht Gmein vum Kànton ìsch Lüterburi mìt 2.269 Inwohner ànne 1999 gsin.

Ìnsgsàmt hàt s ìm Kànton Lüterburi 5 Gmeine ghet:
Charibert I.

Dr **Charibert I.** (* um 520; † 567) isch e Frankekönig us em Gschlächt vo de Merowinger gsi. Er het regiert vo 561 bis 567.

Dr Charibert isch dr dritteltist Sohn vom König Chlothar I. und dr Königin Ingund gsi.  dr Chlothar, ein vo de Söhn vom Riichsgründer Chlodwig I., het s Frankeriich, won er 511 mit drei Brüeder deilt het, zletzt noch em Dod vo siine Brüeder under siner Herrschaft wider vereinigt. Wo dr Chlothar 561 gstorbe isch, si die beide eltiste Söhn vo dr erste Frau Ingund scho dod gsi; gläbt hai no ussem em Charibert zwei jüngeri Söhn vo dr Ingund, dr Guntram I. (Gunthchramn) und dr Sigibert I., und dere ihre Halbbrueder Chilperich I. us dr spötere Eh vom Chlothar mit dr Schwöster vo dr Ingund, dr Arnegund.

Die vier Erbe hai s Riich underenander ufdeilt. Jede het e Deil Riichskärngebiet zwüschem Rhii und dr Loire und e Deil vo de Gebiet, wo dr Chlodwig eroberet het südlig vo dr Loire. Dr Charibert het as dr eltist d Residänzstadt Paris und dr Hauptdeil vo de Gebiet im Süde übercho, drunder Bordeaux, Limoges, Cahors, Poitiers und Albi, im Norde under anderem Chartres, Rouen, Tours, Angers, Nantes. 

Dr Charibert het vier Fraue gha. Die ersti isch d Ingoberga gsi, wo s usgseht wie wenn sie us ere vornähme Familie stammi. Mit ihr het er e Dochter, d Bertha gha, won er mit em heidnische König Ethelbert vo Kent (Aedilberct) verhürotet het. Spöter het er sich vo dr Ingoberga drennt und d Merofled, ere Dochter vom ne Wullekämmer (*artifex lanarius*) us em Gsind vo dr Ingoberga ghürotet, denn s Theudogild, ere Dochter vom ene Schofhirt und schliesslig noch 562 no mit dr Schwöster vo dr Merofled, dr Marcoveifa. D Chronologii isch nit eidütig klärt; es het sich offebar nit um e Konkubinat ghandlet, sondern um richtigi Hürote, denn d Fraue si as Königinne bezeichnet worde. D Marcoveifa isch vorhär e Nonne gsi; dorum isch s Päärli vom Bischof Germanus vo Paris exkommuniziert worde. Das Problem het sich mit em Dod vo dr Marcoveifa glöst.

Won er 567 gstorbe isch, het dr Charibert kei Sohn hinderlo. Dorum hai sini Brüeder dr Guntram I., dr Sigibert I. und dr Chilperich I. siis Riich underenander ufdeilt.

Näbe dr Bertha het dr Charibert no meh Chinder gha: d Berthefled, wohrschiinlig e Dochter vo dr Merofled, wo noch 589 gstorben isch, e Sohn vo dr Theudogild, wo grad noch dr Geburt gstorben isch, und e Dochter, wohrschiinlig au vo dr Theudogild, Chrodieldis, wo zerst in Sainte-Croix z Poitiers ins Chloster gangen isch, das aber spöter verlo het und noch 590 gstorben isch.
PJ Harvey

D **Polly Jean Harvey** ìsch am 9. Oktober 1969 uf d Wält choo ùn ìsch en änglischi Musikere ù Liedermachere. 

## Läbe
Si ìsch ìm chliine Dörfli Corscombe ìm süüdlechen Ängland ufgwachse ù het als Jugendlechi zäme mìt em Schlagzüger Rob Ellis ùn em Bässeler Ian Olliver (wo speeter dǜre Steve Vaughan ersetzt worden ìsch) d Band *PJ Harvey* ggrǜndet.

Ds Trio het 1992 ìres erschten Album *Dry* veröffentlecht. Dr Rob Ellis ù dr Steve Vaughan hei de aber d Band nach em zwöiten Album *Rid Of Me* (1993) verlaa ù d Polly Jean Harvey het drufabe uf di eiget Pfuuscht witergmacht.

Si het 2001 dr Mercury Music Prize gwùnne ùn ìsch scho meermaals fǜr d BRIT Awards ù fǜre Grammy Awards nominiert worde gsìì. Ds Musigheftli *Rolling Stone* het se 1992 als beschti nöiji Kǜnschtlere, 1995 als beschti Kǜnschtlere vom Jaar bezeichnet ù zwöi vo ìrnen Albene ìd Liischte vo de 500 beschten Albene vo allne Ziten ufgnoo. Irenen Umfraag vom Heftli *Q* ìsch si 2002 zùr beschte Rock-Musikere gwäält worde.

D PJ Harvey seit vo sech sälber, das si lieber Konzärt gìt als Stǜck z schribe ùn ufznää: 
*«If I had to put in order of preference, writing, recording or performing, I think, without a shadow of a doubt, that I would say performing because that is for me where the music makes sense.»*

## Diskografii
### Albene
* *Dry* (1992)
* *Rid of Me* (1993)
* *4-Track Demos* (1993)
* *To Bring You My Love* (1995)
* *Dance Hall at Louse Point* (mìt em John Parish) (1996) 
* *Is This Desire?* (1998)
* *Stories from the City, Stories from the Sea* (2000)
* *Uh Huh Her* (2004)
* *The Peel Sessions 1991-2004* (2006)
* *White Chalk* (2007)
* *A Woman A Man Walked By* (mìt em John Parish) (2009)
* *Let England Shake* (2011)
* *The Hope Six Demolition Project* (2016)
* *I Inside the Old Year Dying* (2023)

### Zämestellige
* *The B-Sides* (1995)
* *iTunes Originals* (2004
* *The Peel Sessions 1991–2004* (2006
* *iTunes Session* (2011)

### DVDs
* *Reeling with PJ Harvey* (VHS, 1994)
* *PJ Harvey On Tour: Please Leave Quietly* (2006)
* *Let England Shake: 12 Short Films by Seamus Murphy* (2011)

## Weblink

* Offizielli Website (änglisch)
* Offizielle dütschi Website
* PJ Harvey bi *Indiepedia.de*
* 
* 
* 

## Fuessnote
Sigibert I.

Dr **Sigibert I.** (au Sigebert; * um 535; † November/Dezember 575 z Vitry) isch e Frankekönig us em Huus vo de Merowinger gsi. Er het vo 561 bis 575 z Reims im Deilriich Austrasie gherrscht. 

## Läbe
Dr Sigibert isch dr fünft und jüngst Sohn vo dr erste Frau vom König Chlothar I., dr Ingund, gsi. Si Halbbrueder Chilperich vo dr Schwöster vo dr Ingund, dr Arnegund, isch e chlii elter gsi as är, wil dr Chlothar au noch siiner Hürot mit dr Arnegund witer es Verhältnis mit dr Ingund gha het. 

Wo dr Chlothar 561 gstorben isch, si no vier vo siine Söhn am Läbe gsi, und die hai noch fränkischer Art s Riich under sich ufdeilt: D Söhn vo dr Ingund, dr Charibert I., Guntram I. (Gunthchramn) und Sigibert,  hai die grösste Deilrich übercho, währed dr Chilperich I. nume e chliis Königriich im Norde gha het. Dorum isch dä nit zfriide gsi und het siis ganze Läbe lang mit siine Halbbrüeder gstritte.

Dr Sigibert het dr nordöstlig Riichsdeil mit em Königssitz Reims übercho; dozue hai usser dr Champagne (iischliesslig Laon) alli fränkische Gebiet östlig vom Rhii und südlig vo dr Donau ghört. Däm Riichsdeil het me sit dr zweite Helfti vom 6. Johrhundert Austrasie gsait. Usserdäm hai em Sigibert im Süde d Auvergne und e Deil vo dr Provence mit Marseille ghört.

Dr Sigibert isch 575 uf d Astiftig vo der Frau vom Chilperich, dr Fredegund, ermordet worde.
## Fuessnote
Sigibert III.

Dr **Sigibert III.**, (*au:* Sigebert III.), (* 630; † 1. Februar 656), isch e fränkische König  us em Gschlächt vo de Merowinger gsi, dr Sohn vom Dagobert I. vo siner Näbefrau Ragnetrudis. Er isch dr erst Merowinger, wo as *roi fainéant* beschriibe worden isch.

## Läbe
Uf Druck vom Adel isch dr Sigibert III. scho dreijöhrig König vo Austrasie worde, und si Vormund isch dr Huusmeier Pippin dr Elteri gsi. Er het nie d Herrschaft über s ganze Frankeriich gha, sondern het sich d Macht mit siim Bruder Chlodwig II., wo z Neustrie und Burgund König gsi isch, müesse deile. Au in siim Deilriich het er nit alles guet in dr Hand gha. Dr Herzog Radulf vo Thüringe het sich ihm nit welle underwärfe und noch ere Niiderlag 641 an dr Unstrut isch Thüringe faktisch unabhängig worde. Schliessli isch dr Sigibert zwunge gsi, dr Childebert, dr Sohn vo siim Huusmeier Grimoald, wo as Huusmeier dr Nochfolger vo siim Vater Pippin dr Elteri gsi isch, z adoptiere und het so d Erbfolg us dr Hand ge.

Dr Sigibert isch dr Stifter vo de zwei Chlöster Malmedy und Stablo. Er het im Remaclus, wo denn Abt vom Chloster Solignac gsi isch, dr Ufdrag ge se z gründe. 

Dr Sigibert isch 656 gstorbe. Dr Sigebert vo Gembloux het si Vita verfasst. 

## Familie
De Sigibert isch mit de alemannische Herzogstöchter Fridiburga verlobt gsii. Die isch aber nochere Chrangget is Chloster ggange, so as die Ehi nöd z stand cho isch. Dr Sigibert het denn noch 646 d Chimnechild ghürotet. E Sohn, dr Dagobert II., isch 652 uf d Wält cho, aber im Johr 679 sibzähjöhrig gstorbe. D Dochder Bilchilde († 675), het 662 ihre Cousin Childerich II. ghürotet und isch 675, wie ihre Ma, ermordet worde.

## Rezeption
Für siini Chlostergründige, Chille- und Spittelbaute isch er vo dr katholische Chille heilig gsproche worde. Am Grab in St. Martin z Metz wird er sit em 11. Johrhundert verehrt. Sit em 13. Johrhundert git s e Sigibert-Verehrig au in de Chlöster Stablo und Malmedy. Er isch dr Stadtheilig vo Nancy

## Literatur
* Eugen Ewig: *Die Merowinger und das Frankenreich.* Verlag W. Kohlhammer Stuttgart Berlin Köln 1993
* Pierre Riché: *Die Karolinger.* Deutscher Taschenbuch Verlag München 1995
* Reinhard Schneider: *Königswahl und Königserhebung im Frühmittelalter.* Anton Hirsemann Stuttgart 1972
* Karl Ferdinand Werner: *Die Ursprünge Frankreichs bis zum Jahr 1000.* Deutscher Taschenbuch Verlag München 1995

## Weblingg
* *[[Allgemeine Deutsche Biographie]]*: [Bd. 34, S. 244-246](http://mdz.bib-bvb.de/digbib/lexika/adb/images/adb034/@ebt-link?target=idmatch(entityref,adb0340246))
Childebertus adoptivus

Dr **Childebert dr Adoptiert**, hüfig latinisch **Childebertus adoptivus**, het as Childebert III. gregiert, sött aber nit verwächslet wärde mit em Childebert III. in de offizielle Liste. Er isch e Franke-König z Austrasie gsi vo 656 bis wohrschiinlig 662. Er het nit zum Herrschergschlächt vo de Merowinger ghört, sondern isch wohrschiinlig e Sohn vom Huusmeier Grimoald I. us em Gschlächt vo de Pippinide, de spötere Karolinger gsi.  Er isch vermuetlig 662 gstorbe.

## Läbe
D Quellelag isch schlächt, aber es wird agno, ass dr Huusmeier Grimoald dr Sigibert III. (* 633 - † 1. Februar 656), wo denn no kei Sohn gha het, drzue brocht het, si eigene Sohn as Nochfolger z adoptiere, so wie s mit dr Adoption vom Childebert II., won eso Burgund übercho het,  gangen isch. Im Grimoald si Bueb het dr merowingisch Name Childebert agnoh—si Geburtsname isch unbekannt. Denn het dr Sigibert 651 wohrschiinlig doch en eignige Sohn, dr spöter Dagobert II., übercho. Dr Grimoald isch mächdig gnug gsi, drfür z sorge, ass si Sohn Herrscher worden isch und ass dr Bischof Desiderius oder dr Dido vo Poitiers dr Dagobert in e Chloster z Irland gsteggt het. Dr Grimoald het also dr Dagobert nit lo umbringe, für zum en as Konkuränt uszschalte, wie das öfters in merowingische Ziite bassiert isch (lueg z. B. dr gwaltsami Dod vom Dagobert siim Neveu Childerich II.). Z Neustrie het men em Grimoald dr Prozäss gmacht und no im gliiche Johr (656/657) isch er hiigrichdet worde. Dr Childebert het sächs Johr gregiert, was wohrschiinli bedütet. ass d Adoption akzeptiert worden isch, vor allem villicht au, wil so Neustrie vo Austrasie unabhängig bliibe isch.

Es isch aber au möglich, ass dr Dagobert bis zum Johr 661 gherrscht het und dr Childebert erst denn für e Johr König worden isch. Vo dere Version dänggt me hüt im Allgemeine as si unwohrschiinlig siig.
## Nochfolg
Noch em Ändi vo dr Regierigsziit vom Childebert isch nit dr Dagobert II. as König igsetzt worde, sondern dr minderjöhrig Neustrier Childerich II., dr Sohn vom Chlodwig II. und dr Balthild, wo mit em Sigibert und dr Chimnechild ihrer Dochter Bilichild verlobt worden isch; Regäntin für ihn isch d Chimnechild gsi. Dr Dagobert II. het noch em Childerich II. gregiert.
Childerich II.

Dr **Childerich II.** (* um 655; † Herbst 675, ermordet), isch e merowingische Frankekönig gsi, vo 662 bis 675 z Austrasie, vo 673 bis 675 im ganze Riich. 

## Verwandtschaft
Dr Childerich isch dr jünger Sohn vom Frankekönig Chlodwig II. und dr Balthild gsi. Zwüschen em 18. Oktober und em 9. Dezember 662 het er d Bilchild, d Dochter vom König Sigibert III. ghürotet. Das het im Bischof Léger d'Autun, wo im Childerich si spirituelle Beroter gsi isch, nit gfalle. Er het 674 dr König kritisiert und dä het en im Chloster Luxeuil iigsperrt. Öbbe im Johr 670 hai si zwei Söhn, dr Dagobert und dr Chilperich II. gha. 

## Läbe
Noch em Dod vom Pippinid Childebertus adoptivus im Johr 662 isch dr Childerich II. zum König im Oste vom Merowingerriich (Austrasie) erhobe worde; allerdings isch er under dr Vormundschaft vo sinere Dante und spötere Schwiigermueter Chimnechild, dr Witwe vom Sigibert III. und vom Huusmeier Wulfoald gstande. Dr Wächsel isch friidlig vor sich gange, die Grosse im Riich hai villicht s Ändi vom Intermezzo vo de Pippinide begrüesst. Uf jede Fall was nochäne bassiert isch, d Schänkige und Verfüegige si rächt eideutig gege d Pippinide und d Arnulfinger grichdet gsi. 

Wo si Brueder Chlothar III., dr König vo Neustrie, 673 gstorben isch, het die neustrischi Opposition dr Childerich anstatt si Brueder Theuderich III., wo vom Huusmeier Ebroin usgruefe worden isch, noch Neustrie iiglade. Dr Childerich het sich duregsetzt, dr Ebroin und dr Theuderich si ins Chloster verbannt worde, und s Riich isch no einisch für e churzi Ziit au faktisch vom ene Merowinger gregiert worde. 

Doch scho churz druf, im Herbst 675, isch dr Childerich s Opfer vom ene Mordkomplott worde, zsämme mit siner schwangere Frau und siim Sohn Dagobert. Dr Grund isch dr Striit zwüsche dr neustrische und dr austrasische Partei am Königshof gsi, wo dr König dr Adlig Bodilo ungrächt het lo schlo. Em Childerich si zweit Sohn, dr Chilperich, wo denn öbbe fümfi gsi isch, het me wie s denn gang und gäb gsi isch, in e Chloster gsteggt, won er as „Brueder Daniel“ bekannt gsi isch, bis er 715 vo Gegner vo de Arnulfinger usegholt und as Marionette uf e Merowingerdron gsetzt worden isch. 

Dr Childerich isch, wie au si Frau und dr chlii Dagobert in St. Germain-des-Prés z Paris begrabe worde.

## Literatur
* Eugen Ewig: *Die Merowinger und das Frankenreich*. Kohlhammer, Stuttgart 2001, ISBN 3-17-017044-9.
* Pierre Riché: *Die Karolinger. Eine Familie formt Europa*. Deutscher Taschenbuch Verlag GmbH & Co. KG, München 1991.
* Rudolf Schieffer: *Die Karolinger.* 4. Auflage, Kohlhammer Urban, Stuttgart, 1992. ISBN 3-17-010759-3. 
* Reinhard Schneider: *Königswahl und Königserhebung im Frühmittelalter*. Anton Hirsemann, Stuttgart 1972.
* Karl Ferdinand Werner: *Die Ursprünge Frankreichs bis zum Jahr 1000*. Deutscher Taschenbuch Verlag, München 1995.
* Erich Zöllner: *Geschichte der Franken bis zur Mitte des 6. Jahrhunderts*. Verlag C. H. Beck, München 1970.

## Weblingg
*
Chlodwig II.

Dr **Chlodwig II.** (* 634; † zwüschen em 11. September und em 16. November 657) isch e Frankekönig im Deilriich Neustrie und Burgund us em Gschlächt vo de Merowinger gsi. Er wird as *roi fainéant* bedrachdet.

## Läbe
Dr Chlodwig isch 639 König vo Neustrie und Burgund worde, fümf Johr nochdäm si Brueder Sigibert III. dr Dron vo Austrasie bestiige het. Si Herrschaft isch ziitwiis under em Iifluss vo de Huusmeier Aega und Erchinoald (oder Archambaud), und siner Mueter Nantechild bis zu ihrem Dod 642 gstande. 

## Familie
Öbbe 650 het er d Bathilde, en änglischi Aristokratin, ghürotet, wo in d Sklaverei im Frankeriich verchauft worden isch. Si het em Chlodwig siim Huusmeier, em Ebroin, ghört gha, wo se im König ge het, für zum in siis guete Buech z cho. Mit ihr het er drei Söhn gha, wo noch siim Tod König worde si, dr Chlothar III. z Neustrie, dr Childerich II. z Austrasie und denn au z Neustrie und im Burgund und dr Theuderich III. zerst z Neustrie, denn im ganze Riich.

Dr Chlodwig II. isch wie si Vater in dr Basilika Saint-Denis begrabe.

## Weblingg
*
Chlodomer

Dr **Chlodomer** (* 494/495; † 21. Juni 524 bi Vézeronce) isch dr dritteltist Sohn vom Frankekönigs Chlodwig I., dr zweiteltist vo dr Chrodechild. Er het vo 511 bis 524 in däm Deil vom Riich gherrscht, won em bi dr Riichsdeilig vo 511 zuegfallen isch.

Dr Chlodomer het en eltere Halbbrueder, dr Theuderich I., und no drei Brüeder gha, wo dr eltist von ene, dr Ingomer, scho as Chind gstorben isch. Die beide andere si dr Childebert I. und dr Chlothar I. gsi. Noch em Dod vom Chlodwig im Johr 511 hai dr Theuderich, dr Chlodomer, dr Childebert und dr Chlothar s Riich underenander ufdeilt. Dr Chlodomer het Deil vo de Chilleprovinze Sens und Tours und dr Norde vo Aquitanie übercho. Si Residänz isch Orléans gsi. 523 het er zsämme mit siine Brüedern Childebert I. und Chlothar I. d Burgunde überfalle, wo denn wägem e Chrieg mit de Ostgote gschwecht gsi si. Zerst hai si Erfolg ha,  denn isch er am 21. Juni 524 in dr Schlacht bi Vézeronce dur e List in d Gfangeschaft vo de Burgunde gfalle, won en umbrocht hai.

Siini Brüeder hai druf dr burgundisch Fäldzug abbroche und hai si Riichsdeil underenander ufdeilt. Dr Chlothar het im Chlodomer si Witwe Guntheuca ghürotet. Vo de drei Söhn vom Chlodomer het dr Chlothar I. die beide eltere, dr zähjöhrig Theudoald und dr siibejöhrig Gunthar,  umbrocht für zum ihri Erbasprüch uszschalte; dr jüngst, dr Chlodoald (Chlodowald), isch gflüchtet und het überläbt und isch in dr geistlig Stand iidräte. Er isch Abbé vo Nogent und spöter as Saint-Cloud heilig gsproche worde.

## Literatur
* Eugen Ewig: *Die fränkischen Teilungen und Teilreiche (511-613)*. Wiesbaden 1953
* Reinhard Schneider: *Königswahl und Königserhebung im Frühmittelalter*. Stuttgart 1972
* Erich Zöllner: *Geschichte der Franken bis zur Mitte des 6. Jahrhunderts*. München 1970

## Weblingg
* genealogie-mittelalter.de

## Fuessnote
Theuderich I.

Dr **Theuderich I.** (* vor 484; † 533) war von 511 bis 533 e fränkische König im Oste vom Riich gsi, wo spöter als Austrasie bezeichnet worden isch.

## Läbe

Dr Theuderich isch dr eltist Sohn vom Merowingerkönig Chlodwig I. gsi. Si Mueter isch en unbekannti Fränkin gsi, wo dr Gschichtsschriiber Gregor vo Tours as Konkubine bezeichnet het. Vermuetlig het si zur Sippe vo de Kölner König ghört. Die andere Chinder vom Chlodwig si alli vo siiner Frau Chrodechild gsi. Vo de Söhn us dere Eh si dr Chlodomer, dr Childebert I. und dr Chlothar I. bim Dod vom Chlodwig im Johr 511 no am Läbe gsi. Mit dene drei Halbbrüeder het dr Theuderich s Frankeriich ufdeilt. Är het dr östlig Deil übercho, wo d Champagne, d Auvergne, Deil vo Aquitanie und die rächtsrhiinische Gebiet umfasst het. D Residänz siig Reims gsi; das isch allerdings nit mit Quellezügnis gsicheret. Jede vo de vier Brüeder het e Deil vo dr *Francia* (em Kärngebiet vom Riich zwüschen em Rhii und dr Loire) und e Deil vo de Gebiet südlig vo dr Loire, wo dr Chlodwig eroberet gha het, übercho. Die komplizierti Deilig het uf em Stammesrächt, dr *[[Lex Salica]]*, basiert; die sait, ass alli Söhn gliichberechtigt siige bim Erbe. Die Erbregelig het bis ins 10. Johrhundert die fränkischi Gschicht bestimmt und het wäsentlig drzue biidrait, wie die europäische Riich im Hochmittelalter usgseh hai.

Dr Theuderich isch bim Dod vom Vater dr einzig erwachseni Sohn gsi und isch so zum Garant für e Bestand vom Riich in de Gränze vo 511 worde. 531 het er mit dr Hilf vo siim Brueder Chlothar I. s Königriich Thüringe eroberet. Siis Verhältnis zum Halbbrueder Childebert I. isch gspannt gsi, wil dä im Johr 531, eme Grücht noh, ass dr Theuderich gfalle siig, brobiert het, däm siis Riich z überneh.

## Familie
Em Theuderich si ersti Frau isch d Suavegotta gsi, d Mueter vo siine beide Chinder. Si zweiti Frau isch d Dochder vom burgundische König Sigismund gsi; ihre Name weiss me nit. Wäge dere Hürot het dr Theuderich nit mitgmacht bim Chriegszug vo siine Brüeder gege Burgund. Noch em Dod vom Theuderich het si Sohn Theudebert I. (* um 500, † 548) sis Erb gege si Unggle chönne verdeidige.

Usser däm Sohn het dr Theuderich non e Dochter, d Theudechild, gha,  wo vor 579 gstorben und z Saint-Pierre-le-Vif bi Sens begrabe worden isch, in ere Chille, wo si sälber het lo baue. Si isch zerst mit em Warnekönig Hermegisclus verhürotet gsi, denn mit däm siim Sohn Radigis und isch spöter, wo sich dr Radigis von ere drennt het, in ihri Heimet zruggange.

## Literatur
* Matthias Springer: Artikel *Theuderich I.*, in: *[[Reallexikon der Germanischen Altertumskunde]]* 30 (2005) S. 459-463 
* Eugen Ewig: *Die Namengebung bei den ältesten Frankenkönigen und im merowingischen Königshaus*, in: *Francia* 18/1 (1991) S. 21-69 (mit Stammtafel S. 48 und ausführlichen Angaben zur Prosopographie der Königsfamilie)
* Ian N. Wood: *The Merovingian Kingdoms*. London 1994

## Weblingg
* genealogie-mittelalter.de
Theudebert I.

Dr **Theudebert I.** (* wohrschiinlig zwüsche 495 und 500, † Ändi 547 oder Afang 548) isch e merowingische König vo de Franke gsi. Er het vo 533 bis zu seinem Dod in däm Riichsdeil gherrscht, wo spöter as Austrasie bezeichnet worden isch, und het z Reims gresidiert.

## Läbe
Scho as junge Ma under siim Vater, het dr Theudebert bewiise, ass er e fähige Chrieger siig. Öbbe 516 het er d Armee vom dänische König Chlochilaich, wo ins nördlige Frankeriich iigfalle gsi isch, besigt. Si Ruef isch no grösser worde wäge siine Chriegszüg im Süde gege d Gote.

Noch em Dod vo siim Vater hai em Theudebert siini Unggle, dr Childebert und dr Chlothar, siis Riich welle under sich ufdeile, so wie si s mit däm vom Chlodomer gmacht gha hai, aber dr Theudebert het sich verdeidigt und schliesslig het dr Childebert si Friide mit em gmacht und ihn adoptiert as si Erb. Zsämme hai si dr Chlothar agriffe, aber nochdäm ihri Armee Schade gnoh het im ene Sturm, hai si mit em Friide gmacht. Dä het aber nume churz duurt und dr Theudebert het Gäld vom byzantinische Kaiser Justinian I. übercho, für zum em in siim Kampf gege d Ostgote z Italie z understütze. D Franke hai s Gäld gnoh, si aber mit eignige Ziil uf Italie zoge, wo si s Land usblünderet hai. Schliesslig hai d Byzantiner nit nume gege d Gote sondern au no gege d Franke z kämpfe gha.

Dr Theudebert het ussepolitisch Grosses vorgha. Brief von em zele d Länder uf rings um siis Rich, won er Aspruch druf erhobe het, drunder au byzantinische Bsitz. D Franke hai historisch d Hegemonii vo Ostrom anerkennt gha, aber dr Theudebert het si Unabhängikeit understriche mit allem, won er gmacht het. So het er Goldmünze mit siim eigene Bild lo präge, was e kaiserligs Privileg gsi isch, wo vor ihm vo de Franke akzeptiert worden isch. D Byzantiner hai, noch em Chronist Agathisa, afo vermuete, ass dr Theudebert sogar d Invasion vo Thrazie wurd plane.

Dr Theudebert isch in siim vierzähnte Regierigsjohr (Ändi 547 oder Afang 548) gstorbe, und si Sohn vo dr Gliebte Deuteria, dr Theudebald, isch unagfochte Herrscher worde.

Nit nume berüehmt as Chrieger, isch dr Theudebert vo siine Ziitgenosse für si Understützig vo dr gallische Chille globt worde, so vom Gregor vo Tours, wo mit keim Wort uf siini Undate igoht, und au dr Fortunatus erwähnt si Frömmikeit.

## Familie
Wie anderi fränkischi Herrscher au, het dr Theudebert mehreri Fraue gha. Er het sich 531 mit dr Wisigard, dr Dochder vom König vo de Lombarde Wacho, verlobt. Vo 532 bis 637/8 aber het er mit ere verhürotete Galloromanin, dr Deuteria, e Verhältnis gha, wo dr Sohn Theudebald uf d Wält brocht het. Er het se müesse verstosse, wil siini fränkische Chrieger us irgend eme Grund d Deuteria nit hai möge. Denn het er d Wisigard doch no ghürotet. Die isch aber churz druf gstorbe, und dr Theudebert het e Frau ghürotet, wo me dr Name von ere nit weiss. Si hai zsämme e Dochter, d Berthoara, gha.
## Fuessnote
Gundowald

Dr **Gundowald**, **Gundoald**, **Gundovald**, odr **Gondovald** (uf französisch, *Gombaud*), au **Ballomer**, isch en Usurpator im Frankeriich gsi, wo sich 584 oder 585 zum König vo Aquitanie het lo usrüefe.

Dr Gundowald het behauptet, er siig en unehelige Sohn vom Köng Chlothar I.. Er isch finanziell vom oströmische Kaiser Maurikios (Kaiser vom 13. August 582 bis 27. November 602) understützt worde. Er het im Süde vom Frankeriich e baar Stedt underworfe, drunder Poitiers und Toulouse, wo em König vo Burgund Guntram I. ghört hai. Dr Guntram, e ligitime Sohn vom Chlothar, het von em nume as Ballomer, dr Sohn vom ene Müller, gredet. Er isch mit ere Armee gegen en zoge, und dr Gundowald isch noch Comminges gflüchtet. Dr Guntram het d Stadt afo belagere, het se aber nit chönne stürme. Schliesslig hai im Gundowald siini Druppe ihn im Guntram usgliiferet und dä het en umbrocht.
Pest (Begriffsklärung)

S Wort **Pest** bezeichnet
* e Infektionschrankhet; 
** über d Pandemy z Europa im 14. Johrhundert lüeg Schwarze Dod
* eini vo de drei Urstädt vo Budapest
* e ungarischi Verwaltigseiheit
* e schwedischi Black-Metal-Band

in dr Kultur
* «Die Pest», im Originaal *La Peste*, e Roman von Albert Camus

in Zämmesetzige
* Wasserpest, e Wasserpflanze 
* Ölpest, wenn Wasser dur Ööl verdräckt wird
Badener Tagblatt

S **Badener Tagblatt** isch e Zitig gsi, wo z Bade im Aargau erschine-n-isch. Si het im November 1996 mim Aargauer Tagblatt fusioniirt un heisst sither Aargauer Zitig. Sit em 31. Oktober 2014 erschiint d Ziitig z Bade und in de Gmeinde in de Umgäbig wider unter em Titel Badener Tagblatt

## Gschicht
S Badener Tagblatt isch im Johr 1856 vom Joseph Zehnder gründt worde. Im Johr 1896 het sin Enkel, de Otto Wanner d Zitig übenoh, wo bis zu de Fusion im Johr 1996 im Bsitz vo de Familie Wanner blibe-n-isch.

Zerscht het d Zitig de Näme *Tagblatt der Stadt Baden* gha, aber ab em Johr 1870 het si *Badener Tagblatt* gheisse. S Verbreitigsgebiet vo de Zitig isch aber grösser gsi wi d Region Bade. Au s Freiamt het derzu ghört, wo Regionalusgabe erschine sin, nämlich s *Bremgartner Tagblatt* u s *Freiämter Tagblatt*.
Wil d Region Bade am End vom 19. Johrhundert en induschtrielle Ufschwung erläbt het, wo bsunders mit de Aasidlig vo de BBC verbunde isch gsi, het au s Badener Tagblatt e immer grösseri Uflag übercho, wo zwischezitlich bi me wi 50'000 Exemplar isch gsi.
D politischi Usrichtig vo de Zitig isch am Freisinn orientiirt gsi.

Nach em Wegfall vom Titel durch d Fusion vom November 1996, het de Verlag s Badener Tagblatt Endi Oktober 2014 wider noi lanciirt und bringt in 31 Gmeinde in de Region Bade wider e Zitig mit dem traditionsriiche Name uf de Märt.

## Weblink
*

## Einzelnochwiis
Childerich III.

Dr **Childerich III.**  (* öbbe 720; † öbbe 755) isch der letzt Merowingerkönig (743 bis 751) gsi. Er isch dr Sohn vom Frankekönig Chilperich II. gsi. 

Noch em Dod vom Theuderich IV. im Johr 737 het dr karolingisch Huusmeier Karl Martell, wo dr wirklig Herrscher im Frankeriich gsi isch, dr Erb Childerich im Chloster Sithiu (die spöteri Abtei Saint-Bertin) iigsperrt und und het dr merowingisch Dron vorläufig leer glo. Erst wo im Karl Martell si Sohn Karlmann im Früehlig 743 non emol e Schattekönig us em Gschlächt vo de Merowinger bruucht het, het me dr Childerich freiglo und inthronisiert. D Gründ drfür si nit ganz klar, aber es schiint, ass d Rächtmässigkeit vom König e Vorussetzig gsi isch für d Königsherrschaft,  machtpolitisch si d Merowinger scho lang bedütigslos gsi. Me darf au anäh, ass die andere Adlige sich dr Inthronisierig und dr Legitimisierig vo dr Macht vo de karolingische Huusmeier widersetzt hai. Drzue isch cho, ass dr Huusmeier in däm Johr en entscheidende Chrieg gegen dr Herzog vo Bayre het welle füehre, und das het er, wie s schiint,  gege die Grosse vom Riich nume chönne duresetze, wenn e legitime König si agfüehrt het.

Dr Childerich III. isch fast ganz unbekannt, und berüehmt isch er nume wäge siiner Absetzig worde. Me het en gschore und zwüschen em 31. Oktober 751 und em 23. Januar 752 het er müesse in s gliiche Chloster Sithiu idräte, won er vorhär gfange gsi isch. Dr Pippin het sich zum erste König vo de Karolinger krönt, vo de Merowinger het me nie meh öbbis ghört.

Dr Childerich III. het e Sohn hinderlo. Usser siim Name Theoderich weiss me nüt von em.

## Literatur
* Dieter R. Bauer u. a.: *Mönchtum – Kirche – Herrschaft 750–1000*. Jan Thorbecke Verlag, Sigmaringen 1998.
* Pierre Riché: *Die Karolinger. Eine Familie formt Europa*. Deutscher Taschenbuch Verlag GmbH & Co. KG, München 1991.
* Rudolf Schieffer: *Die Karolinger*. Verlag W. Kohlhammer, Stuttgart Berlin Köln 1992.
* Reinhard Schneider: *Königswahl und Königserhebung im Frühmittelalter*. Anton Hirsemann, Stuttgart 1972.
*
Lex Salica

D **Lex Salica** isch e Sammlig vo mündlige Gsetz vo de salische Franke wo dr Merowingerkönig Chlodwig I. befohle het ufzschriibe. Si isch zwar nit s eltiste germanische Gsetzbuech, aber doch s wichdigste vo alle *leges barbarorum* (Barbaregsetz).

S Gsetzbuech isch zum erste Mol öbbe 507 bis 511, spot in dr Regierigsziit vom Chlodwig, verfasst worde. D Nochfolger vom Chlodwig hai s no zweimol usege und under de Karolinger isch s abgänderet und systematisiert und uf Althochdütsch übersetzt worde.

D Gsetz si mündlig überdrait worde, lähne sich aber kuum an die römischi Gsetzgäbig aa, wo d Franke in Kontakt cho si drmit, wo si s römische Gallie hai afo erobere und sich mit dr gallo-romanische Bevölkerig hai afo vermische. Si si, wie die früehnere Westgotische und Burgundische Gsetzbüecher uf Latiinisch verfasst worde, aber nit wie die si si nit vo christligem Gedankeguet beiiflusst worde. Si gen eim e fast unverfelschte Iiblick in die alti, pagani germanischi Kultur. 
## D Gsetz
D Lex Salica isch vor allem e Strofgsetzbuech mit lange Liste vo Buesse (*compositio*) und Strofe für verschiideni Verbräche und Gsetzesüberdrätige und het grichtligi Prozedure festgleit. D Mensche si nit gliich gsi vor em Gsetz. Die Freie si im Allgemeine nume büesst worde, währed die Unfreie mt Körperstrofe und sogar em Dod gstroft worde si. Au dr Stand vom Opfer het Iifluss gha uf s Strofmass: wenn dr Gschädigt e freie Frank gsi isch, sich d Strof herter usgfalle as zum Bispil bim ene Gallo-Roman. 

Dr Zivilrächtlig Deil isch ehnder churz. Eins vo de Gsetz mit ere grosse gschichtlige und kulturelle Dragwiiti isch das, wo d Döchder vom Erbe vo Land usschliesst. Das Gsetz, zsämme mit em Bruuch ass alli Söhn gliichvil erbe, het uf dr einte Siite zun ere Verstückelig vom Erb gfüehrt, uf dr andere-wil d Chance gross gsi isch, as e männligi Linie wurd usstärbe und so s Erb zruggfallt an dr nöchst männlig Erb-isch s Erb wider vereint worde.
## Dynastischi Erbfolg
Wenn me hüt vom Salische Gsetz redet, meint me fast immer s Gsetz vo dr agnatische Erbfolg in ere Monarchii.
In dr Merowinger- und Karolingerziit hai die alterdümlige germanische Brüüch und Gsetz zu widerholte Riichsdeilige und -vereinigunge gfüehrt, wo hüfig vo Bruederchrieg, z. B. dr Merowingisch Bruederchrieg, begleitet gsi si. Die agnatischi Erbfolg isch scho under em Chilperich I. öbbe 570 abgschwecht worde, so dass au Döchder salischs Erbland hai chönne erbe, wenn kei Sohn überläbt het, aber in vile europäische Adelsfamilie wird s Erb immer no noch em ursprünglige salische Gsetz ghandhabt. Spöter, zum Bispil im Heilige Römische Riich in dr Goldene Bulle vo 1356, het me, für zum de Staate dynastischi und nationali Stabilitet z ge, s Erstgeburtsrächt igfüehrt, das heisst dr eltist Sohn het alles übercho. Fraue, z. B. d Elisabeth I. vo Ängland, hai au afo dr Dron bestiige, wenn kei männlige Erb ume Wäg gsi isch. Hützudag hai vili Monarchie die agnatischi Erbfolg abgschafft.

## Quelle
* Dr Ardikel "Salic Law." in dr *Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite*. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2009.
Teilkönigreich Paris

S **Deilkönigriich vo Paris** isch in dr Ziit von 511 bis 567 eins von e baar fränkische Deilriich gsi und het si Name vo dr Residänz vom König übercho. Die Deilriich si entstande, wenn s Riich under de Söhn vom ene fränkische König ufdeilt worde si. In dr früehje Merowingerziit hai d Deilriich no kei historischi Identitet gha. S Deilriich Paris isch dorum, nochdäm s im widervereinigte Riich ufgangen isch, nüme widerbeläbt worde. Im Gegesatz zum Deilriich Paris hai die spötere Deilriich Austrasie, Burgund und Neustrie en eigeni Identität aufbaut und hai die moderni Staatenornig in Middeleuropa beiiflusst.

In de Riichsdeilige vo 511 und 561 si jedes Mol vier Deilriich entstande: Paris, Metz, Soissons und Orléans.
## König vo Paris

*511 - 558 Childebert I.
*558 - 561 Chlothar I., in Personalunion
*561 - 567 Charibert I.
Reich von Metz

S **Riich vo Metz** isch e Nochfolgriich vom Salfränkische Riich gsi und e Vorläufer vo Austrasie.
Es het vo 486 bis 584 existiert. D Herrscher vom Riich hai alli dr Titel *König* gha. D Deilrich si entstande, wil noch fränkischem Bruuch s Erbland under de Söhn vom König ufdeilt worden isch. Die andere Riich wo bi de Deilige vo 511 und 561 entstande si, si s Riich vo Paris, s Riich vo Soisson und s s Riich vo Orléans gsi.

## List vo de König vom Riich vo Metz

* 511–524 Theuderich I.
* 524–548 Theudebert I.
* 548–555 Theudebald
* 555–561 Chlothar I. (*in Personalunion*)
* 561–567 Sigibert I.
## Lueg au
*S Riich vo Paris
*S Riich vo Soisson
Reich von Orléans

S fränkische Deilkönigriich vo Orléans isch im Lauf vom 6. Johrhundert zweimol in underschiidliger Grössi und Zsämmesetzig bin ere Riichsufdeilig under d Söhn vom ene König entstande. D Idde bi dr Ufdeilig isch nit gsi, e neue Staat z gründe, sondern jedem Sohn e Deil vom fränkische Erbland z ge. D Deilriich s en integrale Deil vom Fränkische Riich bliibe und hai erst mit dr Erschaffig vo Austrasie, Neustrie und Burgund e politischi und historischi Identitet übercho. 

S Deilkönigriich Orléans het si Name vo dr Residänz übercho. Die andere Deilriich, wo bi de Deilige vo 511 und 561 entstande si, si s Deilriich vo Paris, s Deilriich vo Soissons und s Deilriich vo Metz gsi. Dr Titel wo d Herrscher vo dene Deilriich gha hai isch "König" gsi.

## König vo Orléans
*511–524 Chlodomer, als König
*524–561 Chlothar I., als König, in Personalunion
*561–592 Guntram I., als König, in Personalunion
Reich von Soissons

S **Riich vo Soissons** isch i der Spootantike e Riich im Norde vom hütige Frankriich um Soissons ume gsi. Es het im 5. Joorhundert as unabhängigs Köönigriich bestande und im säggste Joorhundert zwäimol e Zitli as Däilriich vom Frankeriich.

## s römische Köönigriich

Dr Aafang vom **Köönigriich vo Soissons** isch vom Kaiser Majorian (457–461) gmacht worde, won er dr Aegidius zum *[[magister militum]]* vom römische Gallie ernennt het. Wo dr Majorian im Joor 461 vom Ricimer umbrocht worde isch, het dr Aegidius si Heerschaft über e groosse Däil vom Norde vo dr Browinz chönne festige und us em isch s Köönigriich vo Soissons worde. Er isch mit de salische Franke verbündet gsi und het sis Riich gege d Wisigote im Süde verdäidigt. Dr Aegidius isch im Joor 464 oder 465 gstorbe. 

Si Soon Syagrius isch si Noochfolger worde. Är sälber het sich nid as Köönig sondern as *dux* bezäichnet, sini Noochbere häi em aber Köönig vo de Römer gsäit. Noch em Dood vom Frankeköönig Childerich (öbbe 481), wo mit em Riich vo Soissons verbündet gsi isch, het sich dr Chlodwig I. gege sini ehemoolige Verbündete gwändet. Im Joor 486 het dr Syagrius d Schlacht vo Soissons gegen e Frankeköönig verloore und sis Riich isch Däil vom Frankeriich worde. Dr Syagrius isch zu de Wisigote gflüchdet, die häi en aber im Chlodwig usgliiferet und dä het en 486/7 lo umbringe.

## die fränkische Deilriich

Die fränkische **Deilriich vo Soissons** si entstande, wo 511 noch em Dod vom König Chlodwig I. und 561 noch em Dod vom Chlothar I. s fränkische Königriich under de Königssöhn ufdeilt worden isch. Bi dr zweite Deilig isch s Riich vo Soissons an Chilperich I. gfalle. Es isch denn vo alle Deilriich bi wiitem s chliinste gsi. Dr Chilperich het das as unrächt empfunde und brobiert, mit alle Mittel si Adeil am königliche Erb z vergrössere. Dä Bruederstriit isch bis 613 gange, wo alli Merowinger Erbe usser em Chlothar II. dod gsi si. Die andere drei Riich bi dene zwei Deilige si s Riich vo Paris, s Riich vo Metz und s Riich vo Orléans gsi.

## d Herscher vo Soissons
### vom ''de facto'' unabhängige Köönigriich
* Aegidius (461-464)
* Syagrius (464-486)
### vom fränkische Däilriich
* Chlothar I. (511-524)
* Chilperich I. (561–584)
* Chlothar II. in Personalunion
Chlothar III.

Dr **Chlothar III.** (* wohrschiinlig 650/651; † 673 noch em 10. März) isch e Frankekönig us em Huus vo de Merowinger gsi. Wo si Vater Chlodwig II. 657 gstorben isch, isch er as dr eltist vo drei Söhn si Nochfolger im Königriich Neustrie und Burgund worde. Wil er zu dere Ziit nume achti gsi isch, het si Mueter Bathilde s Riich gregiert und isch 658 understützt worde vom Huusmeier Ebroin. D Herrschaft vo dene beide isch aber sehr zentralistisch usgrichtet gsi, was zu Protest vo der Bevölkerig gfüehrt het, doch d Ufständ si bluetig zsämmegschlage worde. 664 isch d Bathilde wäge Spannige vo ihrem Amt zruggdräte und het d Macht formell ihrem Sohn überge, aber in Wirklichkeit het dr Ebroin bestimmt. E Händel mit em Huusmeier het zum ene Grichtsprozäss gfüehrt, churz druf isch e Bürgerchrieg usbroche, und dr Chlothar isch 673 ermordet worde. Er isch im Chloster Chelles begrabe, wo siibe Johr spöter au si Mueter gstorben isch.

Dr Chlothar III. het für e churzi Ziit zum letzte Mol s fränkische Riich vereinigt, het aber scho 662 si jüngere Brueder Childerich II. as König z Austrasie müesse isetze. Si Regierigsziit isch en andere Schritt uf em Wäg zum e Königtum ohni Macht gsi, und vo denn a hai immer öfter d Huusmeier die wirkligi Macht usgüebt.

Churz noch siim Dod, im Johr 675 oder 676, isch dr Chlodwig, agäblig e Sohn vom Chlothar, zum König usgrüeft worde.
Pyrenäen

D **Pyrenäe** (uf Spanisch *Pirineos*, uf Französisch *Pyrénées*, uf Baskisch *Pirinioak*, uf Katalanisch *Pirineus*, uf Aragonesisch *Perinés* nd auf Gaskognisch *Pirenèus*) si e Gebirgschetti zwüsche dr Iberische Halbinsle und Middeleuropa. Si si öbbe 430 Kilometer lang. Si ziehn sich vom Atlantischen Ozean im Weste, vom Golf vo Biscaya, zum Golf de Roses im Mittelmeer im Oste.  Dr höchst Gipfel, dr Pico de Aneto, isch 3404 Meter hoch.

D Staatsgränze zwüsche Frankriich und Spanie lit mehr oder weniger uf em Gebirgskamm. Zmidst in de Pyrenäe liit au dr Zwärgstaat Andorra.
Charibert II.

Dr **Charibert II.** (* öbbe 614; † 8. April 632), isch vo 629 bis 632 e merowingische Underkönig vo Aquitanie gsi und het si Sitz z Toulouse gha.

## Läbe
Dr Charibert II. isch e Sohn vom fränkische König Chlothar II. gsi. Noch em Dod vo siim Vater 629/630 isch s Frankeriich nit wie s bis denn gängig gsi isch under de beide Söhn ufdeilt worde, sondern dr Dagobert I., dr elter vo beide, het s ganze Riich gerbt. Under em Druck vo neustrische Adlige agfüehrt vom Brodulf, siim Unggle müeterligersiits, het dr Charibert en Underkönigriich z Aquitanie übercho. Zu siim Riich hai d Stedt Toulouse, Cahors, Agen, Perigueux und Saintes ghört. Vo dört us het er mit Erfolg d Baske in dr Gascogne bekämpft. 

Si Unggle Brodulf, won en understützt het, isch im Johr 630 bi dr Daufi vom Sigibert III., em Bueb vom Dagobert und dr Ragnetrude, drbi gsi und isch vom Dagobert z Saint-Jean-de-Losne im Burgund ermordet worde.

## Si Dod und dr Dod vo siim Sohn Chilperich
Dr Charibert isch am 8. April 632 z Blaye gstorbe, me dänggt er siig vo siim Halbbrueder Dagobert ermordet worde. Churz noch siim Dod isch s Underkönigriich wider ufglöst worde, wil si Sohn *Chilperich* churz noch ihm gstorben isch. Dr Fredegar verzellt, ass er no as Buschi gstorbe siig. Er isch mögligerwiis vom Dagobert I. ermordet worde, so dass er Aquitanie wider wurd zruggübercho.

Dr Charibert II. isch in dr Chille St. Romain z Blaye an der Gironde begrabe worde.


Baptême de Sigebert III.jpg|D Daufi vom Sigibert III., wo im Charibert si Unggle Brodulf s Buschi über em Daufstei ghebt het(Us dr Chronik vom Guillaume Crétin, 16. Jh.)
Deilig vom Frankeriich-628.png|S Frankeriich under em Dagobert I. und em Charibert II.


## Literatur
* Dahn, Felix: *Die Franken*. Emil Vollmer Verlag 1899.
* Schneider, Reinhard: *Königswahl und Königserhebung im Frühmittelalter.* Anton Hirsemann Stuttgart 1972.
* Karl Ferdinand Werner: *Die Ursprünge Frankreichs bis zum Jahr 1000.* Deutscher Taschenbuch Verlag München 1995
Aquitanien

**Aquitanie** (franz. *Aquitaine* []) isch e historischs Gebiet, wo hüte zur Region Neu-Àquitània im Südweste vo Frankriich ghört.

## Geografii
Aquitanie wird im Süde von de Pyrenäe und im Weste vom Atlantik begränzt. Es umfasst dr grösst Deil vom aquitanische Becki, e Landschaft wo rächt flach und geologisch jung isch; si wird hauptsächlig vo dr Garonne, dr Adour, dr Dordogne, dr Charente und ihri Näbeflüss entwässeret. Die Flüss hai sehr jungi Sedimänt aglageret. Nume im üsserste Nordoste und im Süde het s hügligi oder gebirgigi Gegende: Am Nordostrand vo der Region lit die ersti Steilstufe vom Zentralmassiv, an dr Gränze zu Spanie erhebe sich d Pyrenäe, wo dört scho meh wie 2000 m hoch si. Zwüschen em Zentralmassiv und em Kärngebiet vom aquitanische Becki befinde sich usdehnti, relativ niidrigi Chalchplateaus mit Usläufer bis grad vor Bordeaux.

S Klima isch – abgseh vo de Hochlage – s ganze Johr duure mild. An dr Atlantikküste bedräit d Johresdurchschnittstämpratur über 15&nbsp;°C, z Bordeaux öbbe 14&nbsp;°C, an dr Gränze zum Limousin immer no 11&nbsp;°C. Die Underschiid siis Resultat vo de milde Winter in dr Nöchi vo dr Küste. D Niiderschleg si relativ hoch und nähme gege Süde zue immer meh zue. Si falle vor allem im Winterhalbjohr.

D Bodebeschaffeheit isch vilfältig: D Flussniiderige si meistens sehr fruchtbar, au s Vorland vo de Pyrenäe. Zwüschen ihne isch dr Bode aber meistens arm: d Chalchböde im Nordoste si guet für e Wiibau und spezialisierti Kulture wie Drüffle, Nüss und Obst, si aber wäge ihrer Durchlässigkeit nit geignet für en Ackerbau.
Alain Bashung

Dr **Alain Bashung** ìsch a frànzeescher Sanger, Liaderschriiwer un Schàuispìeler. Ar ìsch àm 1. Dezamber 1947 z Pàris uf d Walt kumma un àm 14. März 2009 z Pàris gstorwa, an Lungakrabs. Si rìchtiger Nàma ìsch Baschung, dr Nàma vu sim Stiafvàter, a Elsasser.

## Gschìcht
Dr Alain Bashung verbrìngt sina Kìndheit bi sina Großeltra z Wìngerscha ìm Elsàss. Mìt 5 Johr àlt entdeckt er d Müsik: Kurt Weil, Strauss, Wagner.

Ànna 1959 kummt er uf Pàris, wo n'er Rock'n Roll entdeckt, durch d Sanger Gene Vincent, Buddy Holly, Elvis Presley.

Ìn sinra Jugend stellt dr Alain Bashung a Grupp uf. As wara mehrera Singles produziart: dr erscht ànna 1966 *"Pourquoi rêvez-vous des États-Unis?"*. Àwer 's ìsch noch kèi rìchtiger Erfolg.

Ànna 1980 wìrd andlig eins vu sina Liader a Schlàger: *Gaby, oh Gaby*, wo làng ìn dr frànzeesche Hit-Parade blibt.

Ànna 1998, dr LP *Fantaisie militaire* wìrd àls bescht Album vu da zwànzig letschta Johra gschätzt; ar zeigt d nèia Iistellung vu sinra Kunscht, mehr poétisch.

Àm 28. Hornung 2009, àn da "Victoires de la musique" seht me'na s letschta Mohl ìn da Media; do bikummt er drèi Priisa. Àn dara Glagaheit kàt ma leider àui sah wia n'er schwächer worra ìsch, vu sim Kàmpf gegem Krabs.

Àm 14. März 2009 stìrbt dr Alain Bashung, ìm Saint-Joseph Spitàl z Pàris.

## Kìnstlerischer Laweslàuif

### Studio Albums

### Singles

### Live Albums
* 1985: *Live Tour 85*
* 1992: *Tour novice*
* 1995: *Confessions publiques*
* 2004: *La Tournée des grands espaces*
* 2009: *Dimanches à l'Élysée*

### Àls Schàuispìeler
* 1981: *Nestor Burma, détective de choc* vum Jean-Luc Miesch
* 1981: *Le Cimetière des voitures* vum Fernando Arrabal
* 1991: *Rien que des mensonges* vum Paule Muret
* 1992: *L'Ombre du doute* vum Aline Issermann
* 1994: *Ma sœur chinoise* vum Alain Mazars
* 1995: *Le Jeu de la clé* vum Michel Hassan
* 1998: *Mon père, ma mère, mes frères et mes sœurs...* mìt dr Charlotte de Turckheim
* 1999: *Je veux tout* vum Patrick Braoudé
* 2000: *La Confusion des genres* vum Ilan Duran Cohen
* 2000: *Retour à la vie* vum Pascal Baeumler (mìt dr Emmanuelle Laborit)
* 2000: *Félix et Lola* vum Patrice Leconte
* 2000: *L'Origine du monde* vum Jérôme Enrico
* 2002: *La Bande du drugstore* vum François Armanet
* 2003: *Le P'tit Curieux* vum Jean Marbœuf
* 2006: *Arthur et les Minimoys* vum Luc Besson (Stìmm vum M Le maudit)
* 2007: *J'ai toujours rêvé d'être un gangster* vum Samuel Benchetrit

### Àls Liadschriiwer
* 1981: *Nestor Burma, détective de choc* vum Jean-Luc Miesch
* 1985: *Le Quatrième Pouvoir* vum Serge Leroy
* 1986: *Le Beauf* vum Yves Amoureux
* 1992: *Le Jeune Werther* vum Jacques Doillon
* 1994: *Pigalle* vum Karim Dridi
* 1999: *Ma petite entreprise* vum Pierre Jolivet

## Externa Lìnks

* Offizieller Website
* 

## Referanz
Sigibert II.

Dr **Sigibert II.** (* 602; † 613) isch dr eltist Sohn vom Frankekönig Theuderich II. gsi. Er isch scho as Chind vom Chlothar II. ermordet worde.

## Läbe
Dr Sigibert isch im Johr 602 uf d Wält cho. Er isch öbbe zähni gsi, wo si Vater, dr Theuderich II., si eignig Brueder, dr Theudebert II., im Johr 612 umbrocht het und zum eleinige Herrscher vo Austrasie und Burgund worde isch und im Johr 613 bald noch siim Driumph in siiner Residänz Metz   überraschend im Alter vo 25 gstorben isch. D Urgrossmueter Brunichild het sofort dr unmündig Sigibert uf e Dron gsetzt.

Dr Brunichild isch s aber nit glunge, sich gege die austrasische Adlige agfüehrt vom Huusmeier Warnachar II. und de Burgunder under em burgundische Huusmeier Rado, wo gege ihri Regäntschaft gsi si, durezsetze. Wo im Sigibert si Armee bi dr Aisne uf em Chlothar II. siini neustrische Druppe gstossen isch, si dr Patrizier Aletheus und d Herzög Rocco und Sigwald desertiert und d Brunichilde und dr chlii König hai müesse flüchte. Si si bis zur Orbe bim Neueburger See cho, wo si im Chlothar siini Manne gfange hai. Dä het dr Sigibert und si Brueder Corbus no im gliiche Johr (613) lo umbringe und churz druf au d Brunichild, wo zerst z Renève im Burgund wäge vile Verbräche und Königsmord vor Gricht gstellt,  drei Däg lang gfolteret und denn vierdeilt worden isch. Vo denn a het dr Chlothar d Herrschaft über s ganze Frankeriich gha.

## Lueg au
* Dr Merowingisch Bruederchrieg


*Noch em Ardikel "[[:de:Sigibert II.|Sigibert II.]]" uf dr dütsche, em Ardikel "[[:en:Sigebert II|Sigebert II]]" uf dr änglische, em Ardikel "[[:es:Sigeberto II|Sigeberto II]]" uf dr spanische und em Ardikel "[[:fr:Sigebert II|Sigebert II]]" uf dr französische Wikipedia.*