1966

## Was bassiert isch
### Politik

* In dr Volksrepublik China foot d Kulturrevoluzioon aa.
* Im Summer: Die Roote Garde wärde bildet, wo d Revoluzioon aafüere.

#### Januar

* 1. Januar: Dr Hans Schaffner wird Schwizer Bundesbresidänt
* 7. Januar: Die dütschi Bundesregierig understützt dr Iidritt vo dr USA in Vietnam-Chrieg.
* 19. Januar: D Indira Gandhi wird die ersti Brömieeministere vo Indie.
* 20. Januar: Dr Harold Holt wird Brömieeminister vo Australie.

#### Februar

* 1. Februar: Z Frankriich bechömme d Fraue die volli juristischi Gliichberächtigung.

#### Merz

* 4. Merz: Dr John Lennon säit im e Interwiuu, ass d Beatles beliebter sige ass dr Jesus, was in de USA e Skandal uslööst.
* 11. Merz: Dr General Hadji Mohamed Suharto dr indonesisch Bräsidänt Sukarno.
* 31. Merz: D Labour Party gwünnt d Parlamäntswaale in Groossbritannie.

#### April

* 8. April: Dr Leonid Iljitsch Breschnew wird Generalsekretär vo dr KPdSU.

#### Mai

* 26. Mai: Guyana wird unabhängig.

#### Juni
* 13. Juni: Grundsatzurdäil vom Oberste Grichtshof vo dr Veräinigte Staate, ass d Bolizei de Verdächtige muess uf iiri Rächt ufmerksam mache (Miranda Warning)
* 26. Juni: Dr Schwizer Kanton Basel-Stadt füert s Frauewaalrächt ii.

#### Juli

* 2. Juli: Frankriich macht e nukleare Test uf em Mururoa-Atoll.
* 6. Juli:  Malawi wird e Republik im Commonwealth

#### August

* 19. August: D Kulturrevoluzioon z Chine chunnt ins Rolle.

#### Septämber

* 6. Septämber: Dr Hendrik Frensch Verwoerd, wo z Südafrika d Apartheid iigfüert het wird ermordet.
* 13. Septämber: Dr Balthazar Johannes Vorster wird Ministerbresidänt vo Südafrika
* 30. Septämber: Dr südafrikanische Staat Botswana wird unabhängig.

#### Oktober

* 4. Oktober: Lesotho wird unabhängig.

#### Novämber

* 8. Novämber: Dr Ronald Reagan wird Guwernöör vo Kalifornie.
* 20. Novämber: Dr Schwizer Kanton Züri stimmt gege s Frauewaalrächt.
* 30. November: Barbados wird unabhängig.
* 30. November: Dr Bundeskanzler Ludwig Erhard drätet zrugg.

#### Dezämber

* 19. Dezämber: UNO-Menscherächtverdrääg über bürgerligi, politischi, wirtschaftligi, soziali und kulturelli Rächt

### Wüsseschaft und Technik

* 3. Februar: Luna-Programm: D *Luna 9* landet uf em Mond.
* 3. Februar: En amerikanische Wettersatellit wird gstartet.
* 1. März: Die russisch Venus 3 chunnt bi dr Venus aa.
* 16. März: D Astronauten Neil Armstrong und David Scott mache s erste Kuppligsmanöver im Wältall.
* 21. April: D Universität Konstanz nimmt de Lehrbetrib uf.

* 23. August: D Mondsonde *[[Lunar Orbiter]] 1* schickt en ersts Bild uf d Ärde.
* 28. Novämber: D Sowjetunion startet en ersts ''Sojus''-Ruumschiff.

* Dr Farbstofflaser wird erfunde.
* Dr Weizenbaum entwicklet dr erst Chatbot, wo ELIZA häisst.

### Wirtschaft
* 1. Januar: Z Australie wird dr Australisch Dollar iigfüert und s metrische System.
* 10. bis 20. Merz: 36. Gämfer Auto-Salon
* 13. bis 23. Oktober: 24. OLMA, Schweizer Messe für Land- und Milchwirtschaft

### Kultur
* 20. Januar: Uruffüerig vom Schauspiil „Der Meteor“ vom Friedrich Dürrenmatt z Züri.
* 28. bis 30. Jänner: 1. Soledurner Filmdäg
* 8. März: Z Dublin sprängt d IRA d Nelsonsüüle.
* 16. Mai: Im Bob Dylan si Album Blonde on Blonde chunnt in de USA uuse.
* 8. Juni: Z Frankfurt am Main wird im Peter Handke si Theaterstück *[[Publikumsbeschimpfung]]* urufgfüert.
* 21. Juni: D Uniwersidäät Konstanz wird eröffnet.
* 24. Juni bis 5. Juli: 16. Internationali Filmfeschtspiil Berlin
* 22. Juli bis 21. Augschte: 21. Breagazer Feschtspiil
* 13./14. Augschte: Aidgnessisch Schwing- un Älplerfescht z Frauefäld
* 18. August: Aafang vo dr *[[Kulturrevolution|Groosse Proletarische Kulturrevoluzioon]]* in dr Volksrepublik China.
* 28. Augschte bis 10. Septämber: 27. Internationali Filmfeschtspiil vu Venedig
* 29. August: Dr letscht Uftritt vo de Beatles z San Francisco.
* 8. September: TV-Brömieere vo dr Serii Star Trek in de USA.
* 16. September: Uruffüerig vo dr Opere Antony and Cleopatra vom Samuel Barber an dr Metropolitan Opera z Nöi York.
* 15. November: Uruffüerig vo dr Opere Puntila vom Paul Dessau an der Dütsche Opere Berlin.
* 20. November: Uruffüerig vom Miusikel Cabaret am Broadhurst Theatre z Nöi York
* Im Carl Zuckmayer si Autobiografii *[[Als wär’s ein Stück von mir]]* chunt bi S. Fischer z Frankfurt/Main uuse.
* Dr Marlen Haushofer iire Roman *[[Himmel, der nirgendwo endet]]* chunnt bi S. Mohn z Gütersloh uuse
* D Avangardeband Red Crayola wird gründet.

### Religion
* 30. April: Church of Satan wird gründet

### Sport

* 29. März: Boxe: dr Muhammad Ali verdäidigt si WM-Ditel im Schwergwicht gegen e George Chuvalo.
* 26. April: Fur die Olympische Summerspiil 1972 entschäidet sich Internazionale Olympische Komitee (IOC) für Münche.
* 5. Mai: Borussia Dortmund gwünnt dr Öiropagöp vo de Göpsiiger.
* 12. bis 15. Mai: 20. Tour de Romandie
* 21. Mai: Dr Muhammad Ali vertäidigt si Box-WM-Ditel gegen e Henry Cooper.
* 12. bis 19. Juni: 30. Tour de Suisse
* 30. Juli: Ängland wird zum erste Mol Wältmäister im Schutte.

### Katastrofe

* 17. Januar: Vier amerikanischi Plutoniumbombe falle noch eme Flugumfall uf d Gegend vo Palomares in Südspanie.
* 24. Januar E Boeing 707 vo dr Air India fliegt in Mont Blanc iine. 177 Dooti.
* 4. Februar: 133 Lüt stärbe won e Boeing 727 vo dr Nippon Airways churz vor Tokio, Japan abstürzt.
* 5. März: 124 Dooti bim Absturz von ere Boeing 707 vo dr BOAC am Bärg Fuji.
* 26. April: En Ärdbeebe  in dr usbekischen Hauptstadt Taschkent mit 300'000 Obdachlose.
* 19. August: En Ärdbeebe bi Varto, Türkei, öbbe 2'520 Dooti.
* 3. November: Wirbelstürme im Golf vo Bengale mit mee as 1'000 Doote.
* 8. Dezember: E griechischi Fääri goot uf der Fahrt vo Kreta uf Piräus under mit 241 Doote.

## Nobelbriis
* Füsik: Alfred Kastler
* Chemii: Robert S. Mulliken
* Medizin: Peyton Rous und Charles Brenton Huggins
* Litratuur: Samuel Agnon und Nelly Sachs
E Friidensnobelbriis isch nit vergee worde.

## Muusig
* Dr Udo Jürgens gwünnt am 5. Merz z Luxeburg für Ööstriich dr Eurovision Song Contest mit em Lied *Merci Chérie*.

## uf d Wält chuu
* 2. Jänner: Muhterem Aras, dytschi Bolitikeri
* 20. Jänner: Peter Tschentscher, dytsche Bolitikeri
* 22. Jänner: Uwe Wassmer, dytsche Fueßballer
* 1. Februar: Heidi Z’graggen, Schwyzer Bolitikeri
* 23. Februar: Didier Queloz, Schwyzer Aschtronom
* 23. Februar: Sonja Wiesmann, Schwyzer Bolitikeri
* 27. Februar: Miriam Butt, dytschi Sprochwisseschaftleri
* 18. Merz: Adrienne Braun, dytschi Journalischti
* 18. Merz: Anne Will, dytschi Färnsehjournalischti
* 21. Merz: Yvonne Feri, Schwyzer Bolitikeri
* 21. Merz: Christoph Landolt, Schwyzer Sprochwisseschaftler
* 23. Merz: Silke Krebs, dytschi Bolitikeri
* 25. Merz: Michael Schneider, dytsche Logoped
* 4. April: Stefan Mappus, dytsche Bolitiker
* 4. April: Petra Mayer, dytschi Wyychenigi 1988/89
* 7. April: Michela Figini, Schwyzer Skirännfahreri
* 15. April: Samantha Fox, britischi Sängeri
* 23. April: Lukas Kundert, Schwyzer Theolog un Bfaarer
* 3. Mai: Katrin Göring-Eckardt, dytschi Bolitikeri
* 5. Mai: Andreas Clemens, dytsche Mediziner
* 5. Mai: Axel Fischer, dytsche Bolitiker
* 24. Mai: Elke Zimmer, dytschi Bolitikeri
* 22. Juni: Khadim Hussain Rizvi, pakischtanische Prediger
* 7. Augschte: Jimmy Wales, US-amerikanische Unternämmer un Grinder vu dr Wikipedia
* 7. Septämber: Lutz Heilmann, dytsche Bolitiker
* 8. Oktober: Tabea Zimmermann, dytschi Musikeri
* 31. Oktober: Gottfried W. Locher, Schwyzer Theolog und refermierte Chilefunktionär
* 8. Novämber: Heike Hennig, dytschi Choreografin un Regisseuri
* 29. Novämber: Beate Böhlen, dytschi Bolitikeri
* 29. Dezämber: Christian Kracht, Schwyzer Schriftsteller

*Dag un Moned nid bikannt:*
* Mirjam von Arx, Schwyzer Regisseuri
* Sabine Boss, Schwyzer Regisseuri
* Markus Gasser, Schwyzer Sproochwüsseschaftler und Dialäktoloog
* Eva Grebel, dytschi Aschtronomi
* Matthias Grünert, Schwyzer Romanischt
* Andreas Kohm, dytsche Schriftsteller
* Dorothea Lüddeckens, dytschi Religionswisseschaftleri
* Carla Lia Monti, Schwyzer Filmmacheri
* Salome Pitschen, Schwyzer Filmmacheri
* Luzia Schmid, dytsch-schwyzerischi Dokumäntarfilmeri
* Elmar Vogt, dütsche Bankchaufmann, Kommunalbolitiker un Haimetforscher
* Michel Mettler, Schwyzer Schriftsteller

## gstorbe
* 5. Jänner: Fridolin Tschudi, Schwyzer Schriftsteller
* 9. Jänner: Rose Woldstedt-Lauth, elsässischi Schriftstelleri
* 6. Februar: Emil Balmer, Schwyzer Mundartautor und Volchskundler
* 15. Februar: Albert Thomas, US-amerikanische Bolitiker
* 12. Merz: Victor Brauner, rumänisch-franzesische Moler
* 6. April: Emil Brunner, Schwyzer Theolog
* 14. Mai: Johann Ulrich Hubschmied, Schwyzer Romanischt und Nameforscher
* 4. Juni: Chang Myon, sidkoreanische Bolitiker
* 7. Juni: Hans Arp, elsässische Moler, Bildhauer un Dichter
* 14. Juli: Erhart Ermatinger, Schwyzer Komponischt
* 22. Juli: Rudolf Stark, dytsche Sprochwissenschaftler 
* 28. Septämber: André Breton, franzesische Dichter
* 15. Dezämber: Walt Disney, amerikanische Filmproduzänt un Erfinder vu Micky Mouse

## Rund um di alemannische Dialäkt
* 10./11. Juni: 2. internationale Tagung für alemannische Mundartwissenschaft, Friburg im Brisgau

## Weblingg

* dhm.de: Lebendiges virtuelles Museum Online 
* www.bundesarchiv.de: Die Kabinettsprotokolle der Bundesregierung (1966)

## Fuessnoote