Koreanisches Alphabet

S **koreanische Alphabet** (한글 *Hangeul*, Hangul, 조선글 *Chosŏn’gŭl*) isch e Buechstaabeschrift, wo für die koreanisch Sprooch verwändet wird. Es handlet sich weder um e logografischi Schrift wie bi de chinesische Zäiche no um e Silbeschrift wie die japanische Hiragana oder Katakana. S modärne koreanische Alfabet bestoot grundsätzlig us 14 Konsonante und 10 Vokal. Die äinzelne Buechstaabe wärde zu Silbe zämmegfasst, so dass jedi Silbe im en imaginärs Kwadrat basst. S koreanische Alfabet isch im 15. Joorhundert erschaffe worde und isch mit chliine Verändrige hüte immer no die offizielli Schrift für s Koreanische in Nordkorea, Südkorea und dr Volksrepublik China.

## Form
Die modärni alfabetischi Räijefolg vo de koreanische Buechstaabe und iiri Nääme si in Nordkorea und in Südkorea e chli andersch.

### Konsonante
In dr Dabälle unde nooche si d Konsonantebuechstaabe u.&nbsp;a. mit dr McCune-Reischauer- (MR), dr Yale- und dr so genannte „rewidierte Romanisierig“ (RR) vom südkoreanische Kultur- und Turismusministerium ufgfüert. D Räijefolg und d Nääme si Nordkoreanisch. Im Südkoreanische het s meereri verschidnigi Räijefolge.

### Vokal
D Vokalbuechstaabe und -Buchstaabekombinazione häi käni bsundrgi Nääme. D Lengi vo de Vokal isch im Koreanische bedütigsunderschäidend; in dr koreanische Schrift wird aber nit zwüsche lange und churze Vokal underschiide.

### Silbeblöck

Die äinzelne Buechstaabe wärde zu mee oder weniger kwadratische Blöck zämmegsetzt, wo jede ere Silbe entspricht. In jeder gschribnige Silbe git s drei Posizione: Aalut, Nukleus und Uslut. Bi Silbe, wo mit eme Vokal aafönge, wird die ersti Posizion mit em Zäiche  gfüllt. In dr zwäite Posizion stoot e Vokal- oder Difthong-Buechstaabe. Die dritti Posizion wird äntwääder mit eme Konsonantebuechstaabe gfüllt oder blibt leer.

Je noch dr Form vo de Buechstaabe wärde die gschribnige Silbe underschidlig zämmegsetzt:

Bi ‹›  und de Vokalzäiche, wo drvo abgläitet si, stoot s Zäiche für en Aalutkonsonant linggs.Bischbil – ‹›, ‹›, ‹›:

Bi ‹›  und de Vokalzäiche, wo drvo abgläitet si, stoot s Zäiche für en Aalutkonsonant oobe.Bischbil – ‹›, ‹›, ‹›:

Bi de Difthong-Zäiche, wo e lange woogrächte und au e lange sänkrächte Strich häi, stoot s Zäiche für en Aalutkonsonant linggs oobe.Bischbil – ‹›, ‹›, ‹›:

D Zäiche für en Uslutkonsonant stöön drunder.Bischbil – ‹›, ‹›, ‹›:

D Buechstaabe verändere bi dr Zämmesetzig iiri Form e chli, so dass d Silbe öbbe in e Kwadrat basst.

### D Richdig vo dr Schrift
D Silbeblöck si ursprünglig so wie bi dr chinesische Schrift in Spalte vo oobe uf unde gschriibe worde und d Spalte vo rächts uf linggs. Büecher si doorum us öiropäischer Sicht „vo hinde“ glääse worde. Bi modärne Druckerzüügniss isch d Schribrichdig aber eso wie bi öiropäische Sprooche vo linggs uf rächts in Ziile vo oobe abwärts.

## Litratuur
* Young-Key Kim-Renaud (Hrsg.): *The Korean alphabet. Its History and Structure*. University of Hawaii Press, 1997.
* Gari Keith Ledyard: *The Korean Language Reform of 1446. The Origin, Background, and Early History of the Korean Alphabet*. University of California Press, 1966. (Neuauflage: Singu Munhwasa, 1998)
* S. Robert Ramsey: *The Invention and Use of the Korean Alphabet*. In: Ho-min Sohn (Hrsg.): *Korean language in culture and society*. University of Hawaii Press, 2006, S. 2–30.

## Weblingg

* ''Korean'' uf Omniglot (änglisch)
* Digital Hangeul Museum (koreanisch und änglisch)
* Virtuelle koreanische Tastatur. Koreanischi Schriftzäiche onläin schriibe (änglisch)

## Fuessnoote