open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rüschlikon

**Rüeschlike** (amtlich *Rüschlikon*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Horge im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Rüeschlike isch e Agglomerationsgmäinds uf de lingge Siite vom Zürisee. S Piet vo de Gmäind umfasst 17,8 % landwirtschaftlichi Flèchi, 21,9 % Wald, 45,5 % Sidligsflechi, 14 % Vercheersflechi und 0,7 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Rüeschlike isch zum eschte Mal gnamset worde 1153-55 als *Rouslinchoven*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 26,5 % (Stand 2011).

## Religion
31,9 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 27,7 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,0 %, CVP 6,5 %, EDU 0,8 %, EVP 2,9 %, FDP 27,6 %. GLP 9,5 %, GP 9,0 %, SP 10,5 %, SVP 28,8 %, Suschtigi 1,4 %.

Gmäindspresidänt isch de Bernhard Elsener (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,9 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Rüeschlike ghört zue de Seemundarte.

## Persone
* De Ivan Glasenberg läbt sit em 1994 z Rüeschlike und isch im 2010 hiir iibürgeret worde.

## Bilder

Image:Bruppacher_Rüschlikon.jpg|Rüeschlike 1794, Stich vom Heinrich Brupbacher
Datei:KircheRüschlikon.JPG|Chile Rüeschlike 
Datei:Blick_vom_Zürichsee_auf_Rüschlikon_(2009).jpg|Blick vom Zürisee


## Literatur
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943.

## Weblink

* www.rueschlikon.ch
* 

## Fuessnote
Russikon

**Russike** (amtlich *Russikon*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Pfäffike im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Russike liit in ere Muelde uf em Hööchezug zwüschet Töss und Chämpt. S Piet vo de Gmäind umfasst 50,2 % landwirtschaftlichi Flèchi, 36,1 % Wald, 8,8 % Sidligsflechi, 3,5 % Vercheersflechi und 0,1 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Russike isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1247 als *Rusinchon*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 11,5 % (Stand 2011).

## Religion
50,8% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 21,4% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 5,3 %, CVP 2,4 %, EDU 3,2 %, EVP 6,5 %, FDP 10,6 %. GLP 9,7 %, GP 9,4 %, SP 11,1 %, SVP 41,6 %, Suschtigi 0,2 %.

Gmäindspresidänt isch de Hans Aeschlimann (Stand 2021).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,6 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Russike ghört zue de Oberländer Mundarte.

## Literatur
* Hans Martin Gubler, *Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich Band 3: Die Bezirke Pfäffikon und Uster.* Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1978 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 66). ISBN 3-7643-0991-1. S.&nbsp;246–267.
* Hans Keller, *Chronik der Gemeinde Russikon, Teil 1: Urzeit bis 1798* Herausgeber Gemeinde Russikon
* Fritz Hauswirth, *Chronik der Gemeinde Russikon, Teil 2: 1798 bis 1997* Herausgeber Gemeinde Russikon

## Weblink

* www.russikon.ch
* 

## Fuessnote
Rüti ZH

**Rütti** (amtlich *Rüti*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Hiiwiil im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Rütti liit am Zämmefluss vo de Joone un em Bach Schwarz. Zue de Gmäind ghööred au na d Wiiler Weid, Moos, Weier und Fägschwiil (*Fägswil*). S Piet vo de Gmäind umfasst 34,6 % landwirtschaftlichi Flèchi, 33,9 % Wald, 21,9 % Sidligsflechi, 7,6 % Vercheersflechi und 0,8 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Rütti isch zum eschte Mal gnamset worde zwüschet 950 und 954 als *Riutin*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 21,5 % (Stand 2011).

## Religion
33,2% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 31,8% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,7 %, CVP 10,8 %, EDU 8,1 %, EVP 5,8 %, FDP 9,6 %, GLP 8,5 %, GP 7,8 %, SP 17,2 %, SVP 28,1 %, Suschtigi 0,4 %.

Gmäindspresidänt isch de Anton Melliger (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 4,7 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Rütti ghört zue de Seemundarte.

## Bilder

Datei:Rüti - Gemeindeverwaltung IMG 4398 ShiftN.jpg|Gmäindshuus
Datei:Rüti - Kloster Rüti - Amthaus - Kirche IMG 3208 ShiftN.jpg|Eangelisch-reformierti Chile
Datei:Rüti - Friedhof IMG 3582.JPG|Krematorium
Datei:Rüti - Tann - Bachtel IMG 1665.jpg|Römisch-katholischi Chile z Tann, im Hintergrund de Bachtel


## Literatur
* Gemeindechronik Rüti (Hrsg.): *Gestatten, Rüti! : in 1200 Jahren vom Weiler Fakisesvilari zum städtischen Rüti.*. Gemeindechronik, Rüti 2007, ISBN 978-3-033-01127-4.
* Urs Amacher: *Die Prämonstratenser und Prämonstratenserinnen in der Schweiz.*,  Helvetia sacra Band IV/ 3, bearbeitet von mehreren Autoren, redigiert von Bernard Andenmatten und Brigitte Degler-Spengler, Basel 2002. Rüti ZH, Prämonstratenser, *S. 501–531*.
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943.

## Weblink

* www.rueti.ch
* 

## Fuessnote
Johanniterbrücke

D **Johanniterbrugg** isch die dritteltisti Rhiibrugg in dr Schwizer Stadt Basel. Iire Naame chunnt vom Johanniterhuus, wo öbbe dört am Rhiiuufer gstande isch.

## Die ersti Brugg
Im ene Volksentschäid isch im Juni 1877 dr Bau von ere dritte, dr undere Rhiibrugg, beschlosse worde. D Brugg us Iise isch innerhalb vo zwäi Joor fertig worde und mä het sä am 15. Juli 1882 chönne eröffne. Si isch nit so hooch glääge wie dr ooberi Rhiiübergang am Harzgraabe, d Wettstäibrugg.
Si isch 225,32 Meter lang gsi, het e Bräiti vo 12,60 Meter ghaa und isch uf vier chreftige Pfiiler us Laufener Chalchstäi gstande. En eligants Gländer und Ladärnedrääger häi die imposanti Brugg gschmückt. 

Vo 1924 bis 1968 isch au ei dobbelspuurigi Drämlilinie über d Brugg gange, zwüsche 1968 und 2004  e Drollybusslinie. 

## Die zwäiti Brugg
1964 het dr Groossi Root beschlosse, d Johanniterbrugg nöi z baue. Zwüsche 1965 und 1967 het mä linggs und rächts vo der alte Brugg die nöiji Spannbetonbalkebrugg baut, denn die alti Brugg abbroche und die nöiji uf die zwäi nöije Strompfiiler gschoobe. Es isch die ersti groossi Brugg in dr Schwiz gsi, wo im Freivorbau baut worden isch. D Hauptöffnig het e Stützwiti vo 137,3 Metern. Über die nöiji Brugg faare käini Drämli mee, aber d Dram-Iniziative vo 2009 het das welle ändere.
## Fuessnoote

## Weblingg
Rheinau ZH

**Riinòu** (amtlich *Rheinau*) isch e Gmäind im Bezirk Andelfinge im Kanton Züri.

## Geografi
Riinòu isch es Landstedtli am Rii, zää Kilometer underhalb vo de Stadt Schaffuuse.

S Piet vo de Gmäind umfasst 26,3 Prozänt landwirtschaftlichi Flèchi, 54,8 Prozänt Wald, 7,6 Prozänt Sidligsflechi, 4 Prozänt Vercheersflechi und 7,1 Prozänt Gwässerflechi.

Übere Rhy goot bi Rhinou en alti Holzbrugg.

## Gschicht
Bi Rhinou sind groossi Sidlige i der vorrömische Zyt gsi.

S Chlooschter Riinòu isch uf ere Inslen im Rhy im spoote 8. Joorhundert gründet worde. D Stadt Züri hät’s anne 1862 ufghobe und d Büecher vo der Chlooschterbiblioteek und vom Archiv uf Züri gholt.

S Dorf sälber isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1241 als *ante portam ville, que dicitur Rinowe*.

Im Süde vo der Ortschaft isch es Psüchiatryzäntrum.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 18,5 % (Stand 2011).

## Religion
38,9 Prozänt vo de Ywooner sind evangelisch-reformiert, 32,0 Prozänt sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 2,9 %, CVP 10,6 %, EDU 1,6 %, EVP 0,5 %, FDP 5,6 %. GLP 12,7 %, GP 14,4 %, SP 20,6 %, SVP 29,9 %, Suschtigi 1,2 %.

## Wirtschaft
Anne 1957 isch s Chraftwärch Rhynou fertig gsi.

## Tieläkt
D Wiiländer Mundart vo Riinòu ghöört zue de Oschtschwiizer Tieläkt.

## Bouwärch
* Chlooschter Riinòu


Datei:Rheinau_Klosterkirche.jpg|d Chloschterchile
Datei:Rheinau The Abbey.jpg|d Chloschterchile
Datei:RheinauKzentrum.JPG|s Gmäindszentrum vo de Chilegmäind
Datei:Hochrhein bei rheinau.jpg|de Hoochrii bi Riinòu
Datei:Rheinau ZH Kirche.JPG|d Bèèrgchile Sankt Niklaus
Datei:Rheinau The Little Chapel.jpg|d Kapälle


## Literatur
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich.* Band I: *Die Bezirke Affoltern und Andelfingen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 7). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1938

## Weblink

* 

## Fuessnote
Schlieren

**Schliere** (amtlich *Schlieren*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Dietike im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Schliere liit uf de lingge Siite vo de Limmet zwüschte Züri und Dietike. S Piet vo de Gmäind umfasst 17,6 % landwirtschaftlichi Flèchi, 29,2 % Wald, 40,7 % Sidligsflechi, 11 % Vercheersflechi und 1,5 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Schliere isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 828 als *Sleiron*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 44,2 % (Stand 2011).

## Religion
17,7% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 38,4% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 1,4 %, CVP 6,8 %, EDU 1,0 %, EVP 4,7 %, FDP 15,6 %. GLP 4,0 %, GP 7,2 %, SP 25,1 %, SVP 32,7 %, Suschtigi 1,4 %.

Gmäindspresidänt isch de Toni Brühlmann-Jecklin (Stand 2012).

## Wirtschaft
Z Schliere häds vil Gwärbbetriib und grossi Firmene, zum Byschpiil d Druckerei vo dr NZZ un d Schwiizer Hauptsitz vo dr Mercedes-Benz und vo de Sony.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Schliere ghört zue de Unterländer Mundarte.

## Lueg au
* Schlieremer Chind
* Dominic Oppliger

## Bilder

Datei:Schlieren Gaswerk Turm-2.jpg|Turm vom Gaswèrch
Datei:Schlieren Alte Kirche.JPG|alti Reformierti Chile
Datei:Schlieren Stürmeierhuus.JPG|Stürmeierhuus


## Literatur
* Karl Grunder: *Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich Band 9: Der Bezirk Dietikon.* Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern  1997 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 88). ISBN 3-909164-57-9. S.&nbsp;188–264.

## Weblink

* www.schlieren.ch
* 
* Statistische Daten Gemeinde Schlieren
* Gasimuseum

## Fuessnote
Schlatt ZH

**Schlatt** (bis 1999 *Schlatt bei Winterthur*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Wintertuur im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Schlatt liit am Fuess vom Schauebèèrg zwüschte Öulach- und Tösstaal. Zue de Gmäind ghööred d Döörffer Unter- und Oberschlatt, Waltschte (*Waltenstein*) und Nussbèèrg (*Nussberg*). S Piet vo de Gmäind umfasst 46,6 % landwirtschaftlichi Flèchi, 45,6 % Wald, 3,6 % Sidligsflechi, 2,9 % Vercheersflechi und 0,7 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Schlatt isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 754 als *Sclatte*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 7,9 % (Stand 2011).

## Religion
59,4% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 12,9% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 6,3 %, CVP 1,0 %, EDU 4,8 %, EVP 6,8 %, FDP 2,1 %. GLP 9,9 %, GP 9,5 %, SP 11,5 %, SVP 45,3 %, Suschtigi 2,8 %.

Gmäindspresidänt isch de Urs Schäfer (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,7 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Schlatt ghört zue de Winterthurer Mundarte.

## Bilder

Datei:Schlatt preghejo 181.jpg|Chile
Datei:Oberschlatt 174.jpg|Oberschlatt


## Literatur
* Hans Martin Gubler, *Kunstdenkmäler der Schweiz Band 76 "Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich Band 7 Der Bezirk Winterthur Südlicher Teil"* Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK Bern 1986 ISBN 3-7643-1786-8 S. 240–266.

## Weblink

* www.schlatt-zh.ch
* 

## Fuessnote
Schleinikon

**Schliinike** (amtlich *Schleinikon*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Tielschtoorf im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Schliinike liit im Weentel am Nordhang vo de Lägere. Zue de Gmäind ghööred d Ortstäil Schliinike, Tachslere (*Dachslern*) und Wase (*Wasen*). S Piet vo de Gmäind umfasst 49,2 % landwirtschaftlichi Flèchi, 43,5 % Wald, 4,2 % Sidligsflechi, 2,5 % Vercheersflechi und 0,4 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Schliinike isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1113 als *Schlinikofen (um 1150 Slininchofa)*, Tachslere 897 als *Thahssanarra*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 8,2 % (Stand 2011).

## Religion
57,1 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 20,9 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 1,4 %, CVP 2,9 %, EDU 8,8 %, EVP 2,4 %, FDP 6,8 %. GLP 10,3 %, GP 12,6 %, SP 14,6 %, SVP 40,0 %, Suschtigi 0,2 %.

Gmäindspresidänt isch de Gabor Magyarovits (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,0 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Schliinike ghört zue de Unterländer Mundarte.

## Bilder

Datei:Schleinikon Zythuesli 088.jpg|Ziithüüsli
Datei:Schleinikon vilagheniro 078.jpg|Schliinike
Datei:Surb en Schleinikon 089.jpg|d Surb


## Literatur
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943.

## Weblink

* www.schleinikon.ch
* 

## Fuessnote
Schönenberg ZH

**Schöneberg** (amtlich *Schönenberg*) isch en Ortschaft im Gebiet vo dr Stadt Wädischwil im Bezirk Horge im Kanton Züri.

## Geografi
Schöneberg liit im Süde vom Zimmerberg i dr ghögerige Moränelandschaft öschtlech vo dr Syl. I de Tuele zwüschet de Höger hät s Rietflechine; der Sagibach flüsst ad Syl abe, bim Wyler *Mülistalde* sind am Aabach au no alti Weier, und näbem Chräbsbach isch dr Golfplatz vom *Golf & Country Club Schönenberg*.

S Tobel zu de Syl abe hät es stotzigs Bort und me chan gar nöd überal uf em Wanderwäg em Fluss naa duregaa. Dört une isch s Chraftwerch Waldhalde, wo na im 19. Jaahrundert uf d Iniziatyve vo de Wädischwiler Fabrikante Walter und Jakob Treichler vo dr Firma *AG Elektrizitätswerk an der Sihl* bout worden isch zum Stroom für Wädischwil, Horge und Thalwil z lifere. Um 1908 hät d EKZ s Werch übernoh. Drfüür hät men im Süüde vom Dorf dr Tüüfebachweier als Uusgliichsbecki baut. 1907 und nomal 2009 hät s EKZ das Werch modernisiert.

S Gebiet vo de ehemalige Gmäind hät 76,5 Prozänt landwirtschaftlichi Flächi und naturnööchi Flechi und Biotoop, 11 Prozänt Wald, 8 Prozänt Sidligsflechi, 2,2 Prozänt Vercheersflechi und 1,5 Prozänt Gwässerflechi umfasst; das ghört jetz alles zu Wädischwil.

De Naturschutzverein Schöneberg lueget für d Artevilfalt im südleche Teil vo dr Landschaft am Zimmerbèèrg.

## Gschicht
Schöneberg isch zum eschte Mal im ene dokumänt erwäänt im Jaar 1637 als *Geissferen,* anno 1703 dänn als * Schönenberg*.

Bis Änds 2018 isch Schöneberg en eigeti Gmeind gsi; dänn hät s sech uf en eerscht Januar 2019 – so wie au d Nochbergmeind Hütte – mit dr Stadt Wädischwil zämetaa.

## Bilder

Schönenberg mit Zürichsee.jpg|d Landschaft z Schöneberg
Das Chaltenbodenried von Nordwesten.JPG|s Chalteboderied
Sihl, Schweiz, Wasserkraftwerk Waldhalde.jpg|s Chraftwèèrch Waldhalde uf ere alte Foti
Teufenbachweiher Schönenberg Dia 247-14967.jpg|dr Tüüfebachweier


## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 10,2 % (Stand 2011).

## Religion
48,8 Prozänt vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 30,6 Prozänt sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 5,2 %, CVP 6,7 %, EDU 1,6 %, EVP 2,9 %, FDP 12,9 %, GLP 7,3 %, GP 7,6 %, SP 11,2 %, SVP 43,8 %, Suschtigi 0,7 %.

## Wirtschaft
Schöneberg isch es Buuredorf. Und es hät dört di bekanti Tirggelfabrigg Suter. D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,6 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Schöneberg ghört zue de Seemundarte.

## Lüüt
* Johann Jakob Scherer (1825–1878), Bundesrat

## Literatur
* 
* Peter Ziegler: *Schönenberg.* Wädenswil 2008.
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943.

## Weblink

* Dorfverein Schönenberg

## Fuessnote
Schwerzenbach

**Schweerzebach** (amtlich *Schwerzenbach*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Uschter im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Schweerzebach liit am nördliche Änd vom Griifesee. S Piet vo de Gmäind umfasst 37,6 % landwirtschaftlichi Flèchi, 6,4 % Wald, 31,2 % Sidligsflechi, 10,2 % Vercheersflechi und 0,8 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Schweerzebach isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1064 als *Swerzenbach*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 21 % (Stand 2011).

## Religion
35,2 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 28,2 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 7,5 %, CVP 4,5 %, EDU 1,7 %, EVP 3,0 %, FDP 11,2 %. GLP 15,2 %, GP 7,3 %, SP 18,6 %, SVP 29,0 %, Suschtigi 2,0 %.

Gmäindspresidänt isch de Benno Hüppi (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 3,9 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Schweerzebach ghört zue de Oberländer Mundarte.

## Literatur
* Hans Martin Gubler: *Kunstdenkmäler der Schweiz Band 66 "Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich Band 3: Die Bezirke Pfäffikon und Uster"* Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK Bern 1978 ISBN 3-7643-0991-1 S. 510–521.
* Beat Frei: *Schwerzenbach.* Eine lange Geschichte. Gemeinde Schwerzenbach, Schwerzenbach 2004, ISBN 3-03-300285-4.

## Weblink

* www.schwerzenbach.ch
* 

## Fuessnote
Seegräben

**Seegrebe** (amtlich *Seegräben*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Hiiwiil im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Seegrebe liit uf de südweschtliche Siite Pfäffikersee. Zue de Gmäind ghööred au na d Wiiler Ootel (dt. *Aathal*), Sack, Aretschhalde (dt. *Aretshalden*), Ottehuuse (dt. *Ottenhausen*) und Woobrg (dt. *Wagenburg*). S Piet vo de Gmäind umfasst 48,3 % landwirtschaftlichi Flèchi, 16,7 % Wald, 10,6 % Sidligsflechi, 5,6 % Vercheersflechi und 11,1 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Seegrebe isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1219 als *Segrebre*. Im Jahr 2019 ischs 800-Jahr-Jubiläum vo Seegrebe mit mehrernä Marktständ gfirät worde.

Vo 1901 bis 2004 isch d Spinnerei Streif eini vo dä gröschte Firmä z Seegrebe gsi. Als letschti Textilfabrik im Züri-Oberland hät si us Chostägründ müesä schlüsse.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 17 % (Stand 2011).

## Religion
46,3% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 21,0% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 5,5 %, Mitte 3,5 %, EDU 3,6 %, EVP 6,1 %, FDP 10,4 %, GLP 11,5 %, GP 8,5 %, SP 12,6 %, SVP 36,8 %, Suschtigi 1,5 %.

Di letschte Gmeindsratswahle häts im Jahr 2022 ggeh; all Kandidate sind inärä stillä Wahl gwählt worde.

Gmäindspresidänt isch de Marco Pezzatti (FDP) (Stand 2022).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,6 % gläge.

Dä Juckerhof isch aktuell einä vo dä gröschte Firmenä z Seegräbä. Er betriibt mehräri Burähöf mit Hofrestaurant. Bekannt isch er dank de Chürbisusstellig, wo jedä Herbst stattfindet. D Chürbisustellig wird vo Firmänä gmiätet, unter anderem em Europapark.  

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Seegrebe ghört zue de Oberländer Mundarte.

## Literatur
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich.* Band II: *Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943.
* Brunhild Hammer: *Pestalozzihaus Schönenwerd der Stadt Zürich in Aathal-Seegräben.* Hochbauamt, Zürich 1976.
* Edwin Messikommer: *Geschichte der Gemeinde Seegräben.* NZN Buchverlag, Zürich 1973.  
* 
* Markus Steinmann: *Siedeln in Seegräben.* Diplomarbeit, Architekturabteilung ETH Zürich, 1980.
* Natalie Streiff: *Faser zu Faden, Die Produktion von Baumwollgarn in der letzten Spinnerei des Zürcher Oberlandes.* Spinnerei Streiff AG, Seegräben 2010.

## Weblink

* www.seegraeben.ch

## Fuessnote
Seuzach

**Söizi** (amtlich *Seuzach*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Wintertuur im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Söizi isch es Doorff nördlich vo de Stadt Winterthur. Zue de Gmäind ghööred au na d Sidlige Ober- und Unterooringe (*Ohringen*). S Piet vo de Gmäind umfasst 43,4 % landwirtschaftlichi Flèchi, 25 % Wald, 21,3 % Sidligsflechi, 9,7 % Vercheersflechi und 0,5 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Söizi isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1263 als *Sözach*, Ooringe 1125 als *Horringen*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 12,1 % (Stand 2011).

## Religion
49,8% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 26,6% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,1 %, CVP 4,7 %, EDU 2,4 %, EVP 8,6 %, FDP 16,7 %. GLP 8,3 %, GP 5,7 %, SP 11,8 %, SVP 37,7 %, Suschtigi 0,9 %.

Gmäindspresidäntin isch d Katharina Weibel (Stand 2015).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,0 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Söizi ghört zue de Winterthurer Mundarte.

## Literatur
* Hans Martin Gubler: *Kunstdenkmäler der Schweiz*. Band 79: *Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich*. Band 8: *Der Bezirk Winterthur Nördlicher Teil*. Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK, Bern 1986, ISBN 3-7643-1812-0, S. 88–117.
* Adolf Greuter: *Erinnerungen an das frühere Seuzach.* Greuter (Selbstverlag), Seuzach 1995
* Otto Sigg, Markus Brühlmeier: *Seuzach*. Vom Bauerndorf zur modernen Wohngemeinde. Chronos, Zürich 2011, ISBN 978-3-0340-1077-1.

## Weblink

* www.seuzach.ch
* 

## Fuessnote
Stäfa

**Schtääfe** (amtlich *Stäfa*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Meile im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Schtääfe liit uf de rächte Siite vom Zürisee. Zue de Gmäind ghööred au na d Ortstäil Öötike (*Ötikon*), Oberhuuse (*Oberhausen*), Üülike (*Uelikon*), Redlike (*Redlikon*), Chäälhoof (*Kehlhof*) und Üürike (*Uerikon*). S Piet vo de Gmäind umfasst 41,8 % landwirtschaftlichi Flèchi, 18,2 % Wald, 31 % Sidligsflechi, 7,7 % Vercheersflechi und 0,3 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Schtääfe isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 972 als *Steveia*, Öötike 809 als *Otinchova*, Üürike 965 als *Urinchova*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 17,5 % (Stand 2011).

## Religion
41,4% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 25,1% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,2 %, CVP 3,5 %, EDU 3,4 %, EVP 2,2 %, FDP 16,6 %. GLP 16,1 %, GP 8,6 %, SP 17,8 %, SVP 28,2 %, Suschtigi 0,4 %.

Gmäindspresidänt isch de Karl Rahm (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 3,5 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Schtääfe ghört zue de Seemundarte.

## Literatur
* Beat Frei: *Stäfa: wohnen, arbeiten, mitreden, leben*. Lesegesellschaft, Stäfa 2007, ISBN  978-3-033-01269-1.
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943.

## Weblink

* www.staefa.ch
* 

## Fuessnote
Stallikon

**Schtalike** (amtlich *Stallikon*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Affoltere im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Schtalike liit im mittlere Reppischtaal. Zue de Gmäind ghööred d Döörfer Schtalike und Selebüüre (*Sellenbüren*), d Wiiler Aumüli, Gamlike (*Gamlikon*) und Tägerscht (*Tägerst*)), de Üetlibèèrg und d Buechenegg. S Piet vo de Gmäind umfasst 38,1 % landwirtschaftlichi Flèchi, 49,8 % Wald, 8,2 % Sidligsflechi, 2,9 % Vercheersflechi und 0,2 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Schtalike isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1124 als *Stallinchoven*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 18,2 % (Stand 2011).

## Religion
36,2 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 25,8 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 10,2 %, CVP 2,7 %, EDU 1,3 %, EVP 3,3 %, FDP 16,9 %. GLP 11,8 %, GP 7,7 %, SP 12,9 %, SVP 33,0 %, Suschtigi 0,1 %.

Gmäindspresidänt isch de Walter Ess (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 3,0 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Schtalike ghört zue de Ämtler Mundarte.

## Literatur
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band I: Die Bezirke Affoltern und Andelfingen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 7). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1938.

## Weblink

* www.stallikon.ch
* 

## Fuessnote
Sternenberg ZH

**Schtèèrnebèèrg**, elter *Schtèènebèèg* (amtlich *Sternenberg*), isch es Doorf i de politische Gmäind Baume im Bezirk Pfäfike im Schwizer Kanton Züri.

## Geografii
Schtèèrnebèèrg liit im Züri-Oberland, im Hügelland nordweschtlich vom Hörndli, uf rund 900&nbsp;m ü.&nbsp;M. und isch dodemit di högschtglägni Gmäind vom Kanton gsii. S Piet vo der ehemolige Gmäind hät 39,1 % landwirtschaftlichi Flèchi, 56,1 % Wald, 2,7 % Sidligsflèchi, 1,7 % Vercheersflèchi und 0,1 % Gwässerflèchi umfasst.

## Gschicht
Schtèèrnebèèrg isch zum eerschte Maal im Jaar 1706 als *Sternenberg* gnamset woorde. Uf de 1.&nbsp;Januaar 2015 hät sich Schtèèrnebèèrg de Naachbersgmäind Baume aagschlosse.

## Bevölkerigsentwicklig
Quäle: Bundesamt für Statistik 2005

De Ussländeraatäil liit bi 6 % (Stand 2011).

## Religion
55,6 % vo de Iiwoner sind evangelisch-reformiert, 16,2 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsrootswaale 2011 hät s das Ergebnis ggèè: BDP 0,6 %, CVP 0,8 %, EDU 1,6 %, EVP 11,2 %, FDP 0,8 %, GLP 1,5 %, GP 6,9 %, SP 38,6 %, SVP 37,8 %, Suschtigi 0,3 %.

Gmäindspresidäntin isch vo 2002 bis 2014 d Sabine Sieber gsii.

## Wirtschaft
D Aarbetsloosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,8 % gläge.

## Tieläkt
De züritütsch Tieläkt vo Schtèèrnebèèrg ghöört zu den Oberländer Mundaarte.

## Literatur
* 
* Hans Martin Gubler, *Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich.* Band 3: *Die Bezirke Pfäffikon und Uster.* Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1978 (Kunstdenkmäler der Schweiz, Band 66). ISBN 3-7643-0991-1. S. 331–339.

## Weblink

* 
* d Website vom Vercheerverain Schtèèrnebèèrg

## Fuessnote
Lindau

**Lindau** isch de Name vo folgende Ort und Gebiet:

* Lindau (Bodensee), e Stadt im Landkreis Lindau (Bodesee), z Bayern
** Landkreis Lindau (Bodensee), en Landkreis im bayerische Regierigsbezirk Schwabe
** Lindau (Insel), e Insle im Bodesee, wo d Altstadt vo Lindau druf isch
* Lindau (bei Kiel), e Gmeind im Kreis Rendsburg-Eckernförde, z Schleswig-Holstei
* Lindau ZH, e Gmeind im Kanton Züri

Ortsteil z Dütschland:
* Lindau (Böbing), en Ortsteil vo de Gmeind Böbing, Landkreis Weilheim-Schongau, Bayern
* Lindau (Heideland), en Ortsteil vo de Gmeind Heideland, Saale-Holzland-Kreis, Thüringe
* Lindau (Ibach), en Ortsteil vo de Gmeind Ibach, Landkreis Waldshut, Bade-Würteberg
* Lindau (Passau), en Ortsteil vo de kreisfreie Stadt Passau, Bayern
* Lindau (Ruhstorf an der Rott), en Ortsteil vo de Marktgmeind Ruhstorf an der Rott, Landkreis Passau, Bayern
* Lindau (Schönsee), en Ortsteil vo de Stadt Schönsee, Landkreis Schwandorf, Bayern
* Lindau (Thurmansbang), en Ortsteil vo de Gmeind Thurmansbang, Landkreis Freyung-Grafenau, Bayern
* Lindau (Trebgast), en Ortsteil vo de Gmeind Trebgast, Landkreis Kulmbach, Bayern
*Lindau (Katlenburg-Lindau) en Ortsteil vo de Gmeind Katlenburg-Lindau, Landkreis Göttingen, Nidersachse

Ortsteil z Öschtriich:
* Lindau (Gemeinde Bad Ischl), e Ortschaft i de Stadtgmeind Bad Ischl, Oberöschtriich
* Lindau (Gemeinde Raabs), en Ortsteil i de Stadtgmeind Raabs a de Thaya, Nideröschtriich

als dütsche Name:
* Lendava, e Gmeind z Slowenie
* Lipětín, e ehemoligs Dorf z Tschechie

**Lindau** isch de Familiename vo folgende Persone:
* Arvid Lindau (1892–1958), schwedischer Pathologe
* Dietrich Wilhelm Lindau (1799–1862), dütsche Moler und Zeichner
* Eugen Lindau (1883-1960), dütsche Admiral
* Friedrich Lindau (1915–2007), dütsche Architekt
* Gustav Lindau (1866–1923), dütsche Mykolog und Botaniker
* Hieronymus II. Lindau (1657–1719), Abt vo de Riichsabtei Ochsehause
* Jakob Lindau (1833–1898), badische Katholikefüerer und Politiker
* Karl Lindau (1853–1934), öschtriichische Schauspiler und Schriftsteller
* Paul Lindau (1839–1919), dütsche Schriftsteller, Dramatiker und Theaterleiter
* Philip Lindau (* 1991), schwedische Radrennfahrer
* Uwe Lindau (* 1950), dütsche Künstler
* Wilhelm Adolf Lindau (1774–1849), dütsche Jurist, Übersetzer und Schriftsteller

**Lindau** bezeichnet:
* Lindau (2006), e Passagierschiff uf em Bodesee
Bahnhof Basel SBB

Dr **Baanhoof Basel [[Schweizerische Bundesbahnen AG|SBB]]** (mäistens *Basel SBB*, sältener **Centralbahnhof** oder *Schwiizer Baanhoof*) isch dr grösst Gränzbaanhoof in Öiropa. Züüg vo Basel in d Schwiz (und Italie), die allermäiste Färnzüüg und e baar Regionalzüüg uf Dütschland, die mäiste TGV uf Bariis und e baar Regionalzüüg ins Elsass faare vom Baanhoof Basel SBB us. Witeri Züüg uf Frankriich faare vom Basel SNCF, em elsässische Baanhoof, won em Baanhoof SBB aagliideret isch, wo aber en äigene Empfangsruum und äigeni Perrons het. D Regionalzüüg vo dr Dütsche Baan faare übligerwiis vom Baadische Baanhoof, em zwäitgrösste Baanhoof z Basel, und au do und dört e Färnverbindig.

Dr Baanhoof isch e representativs Geböid mit ere neobarocke Fassade und isch zwüsche 1905 und 1907 vom Emil Faesch und vom Emanuel La Roche baut worde. Er isch uf dr Liste vo de Kulturgüeter vo nazionaaler Bedütig.

## D Laag
S Baanhoofareal lit am südlige Stadtrand im ene langzoogene Gebiet zwüschen em Zolli im Weste und dr Brüglinger Ebeni im Oste. Bim Baanhoofareal chömme d Gränze vo vier Kwardier zämme; noch em Statistische Amt wird s Areal aber uf zwäi Stadtdäil ufdäilt: dr Baanhoof sälber befindet sich im Gundeli, die mäiste Gläis im Oste (Güeterbaanhoof) und dr Centralbahnblatz vor em Baanhoof (dr BIZ-Durm iibezooge) ghööre zum Dalbe-Kwardier. D Elisabethenaalaag vor em Centralbahnblatz ghöört scho zu de Vorstedt, wäärend d Määrthalle wisawii vom franzöösische Baanhoof Däil vom Ring-Kwardier isch.

## Litratuur
* Werner Stutz: *Bahnhöfe der Schweiz: Von den Anfangen bis zum Ersten Weltkrieg*. Neuausgabe bei Orell Füssli, Zürich 1983, ISBN 3-280-01405-0.
* Fritz Kunz: *Der Bahnhof Europas: 125 Jahre Centralbahnhof Basel, 1860–1985.* Basler Schriften, 29. Pharos, H. Schwabe, Basel 1985, ISBN 3723002218.
* Dorothee Huber: *Bahnhof Basel SBB*. Schweizerische Kunstführer, Serie 76, Nr. 754. Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte, Bern 2004, ISBN 3-85782-754-8.
* Roland W. Scholz, Michael Stauffacher, Sandro Bösch, Pius Krütli (Hrsg.): *Bahnhöfe in der Stadt Basel: Nachhaltige Bahnhofs- und Stadtentwicklung in der trinationalen Agglomeration.* Rüegger, Zürich 2005, ISBN 978-3-7253-0831-6.

## Weblingg

* https://web.archive.org/web/20121003090611/http://www.sbb.ch/bahnhof-services/am-bahnhof/bahnhof/railcity-basel.html
* SBB öV-Bahnhofplan Basel (PDF, 1.4 MB)
* SBB Shopping-Bahnhofplan Basel (PDF, 5.4 MB)
* ETH-UNS Fallstudie «Nachhaltige Mobilität in der Stadt Basel: Dynamiken der Bahnhofs- und Stadtentwicklung»
Stadel bei Niederglatt

**Schtadel** (amtlich *Stadel bei Niederglatt*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Tielschtoorf im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Schtadel liit im Zürcher Unterland am Fuess vom Schtadlerbèèrg. Zue de Gmäind ghööred au na d Döörfer Windli (*Windlach*), Raad (*Raat*) und Schüpfe (*Schüpfheim*).

S Piet vo de Gmäind umfasst 57,3 % landwirtschaftlichi Flèchi, 30,5 % Wald, 8,6 % Sidligsflechi, 2,7 % Vercheersflechi und 0,5 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Schtadel isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1044 als *Stadalan* (1173 *Stadilin*), Schüpfe 1301 als *Schuffon*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 11,2 % (Stand 2011).

## Religion
55,2% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 15,5% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,3 %, CVP 1,8 %, EDU 6,6 %, EVP 1,9 %, FDP 7,2 %. GLP 8,8 %, GP 8,8 %, SP 8,9 %, SVP 52,8 %, Suschtigi 0,1 %.

Gmäindspresidänt isch de Peter Bernhard (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,9 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Schtadel ghört zue de Unterländer Mundarte.

## Bilder

Datei:Stadel preghejo 186.JPG|Chile
Datei:Lago de Stadel 156.JPG|Schtadlersee
Datei:Stadel vilagha puto 181.JPG|Dorfbrunne
Datei:Stadel restoracio Brauerei 170.JPG|Restaurant «Zur Brauerei»


## Literatur
* G. Binder: *Geschichte der Gemeinde Stadel im einstigen Neuamt*. Verlag der Gemeinde Stadel, Stadel 1939.
* H. Guggenbühl: *Stadel. Raat, Schüpfheim, Stadel und Windlach. Entwicklung einer Gemeinde*. Hrsg. Gemeinde Stadel, Stadel 1994.
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943.

## Weblink

* www.stadel.zh.ch
* 

## Fuessnote
Schöfflisdorf

**Schöfflischtoorf** (amtlich *Schöfflisdorf*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Tielschtoorf im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Schöfflischtoorf isch es Doorff im Weentel am Südhang vo de Egg. S Piet vo de Gmäind umfasst 42,4 % landwirtschaftlichi Flèchi, 45,9 % Wald, 8,5 % Sidligsflechi, 3 % Vercheersflechi und 0,3 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Schöfflischtoorf isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1285 als *Schephelstorf*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 15,6 % (Stand 2011).

## Religion
49,1% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 21,9% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,8 %, CVP 3,1 %, EDU 7,6 %, EVP 1,8 %, FDP 11,6 %. GLP 12,0 %, GP 10,5 %, SP 9,5 %, SVP 40,0 %.

Gmäindspresidänt isch de Alois Buchegger (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,9 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Schöfflischtoorf ghört zue de Unterländer Mundarte.

## Literatur
* Heinrich Hedinger: *Ortsgeschichte von Schöfflisdorf*. Schöfflisdorf, 1965

## Bilder

Datei:Schoefflisdorf preghejo 067.jpg|Brunne
Datei:Schöfflisdorf faktrabdomo 061.jpg|Rigelhuus
Datei:Schöfflisdorf vilagha puto 062.jpg|Brunne Ussertoorf


## Literatur
* Heinrich Hedinger: *Ortsgeschichte von Schöfflisdorf*. Schöfflisdorf, 1965
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943. 

## Weblink

* www.schoefflisdorf.ch
* 

## Fuessnote
Thalheim an der Thur

**Taalhäim a de Tuur** (amtlich *Thalheim an der Thur*, bis 1878 ** Toorlike**, dt. *Dorlikon*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Andelfinge im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Taalhäim a de Tuur isch es Huuffedoorff im Zürcher Wiiland. Zue de Gmäind ghöört au na d Ortschaft Güetickuuse (*Gütighausen*) südlich vo de Thur. S Piet vo de Gmäind umfasst 65,5 % landwirtschaftlichi Flèchi, 21,4 % Wald, 5,4 % Sidligsflechi, 3,6 % Vercheersflechi und 3 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Taalhäim a de Tuur isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1166 als *Torlinchovin* (1257 *Torlinkon*).

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 10,6 % (Stand 2011).

## Religion
58,7 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 11,1 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 6,3 %, CVP 0,3 %, EDU 2,3 %, EVP 2,3 %, FDP 7,4 %. GLP 4,9 %, GP 9,8 %, SP 7,0 %, SVP 59,3 %, Suschtigi 0,4 %.

Gmäindspresidäntin isch d Caroline Hofer Basler (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,9 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Taalhäim ghöört zue de Winterthurer Mundarte.

## Literatur
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band I: Die Bezirke Affoltern und Andelfingen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 7). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1938.

## Weblink

* www.thalheim.ch
* 

## Fuessnote
Trüllikon

**Trülike** (amtlich *Trüllikon*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Andelfinge im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Trülike liit im Norde vom Zürcher Wiiland. Zue de Gmäind ghööred au na Döörffer Ruedelfinge und Wildischpuech (*Wildensbuch*). S Piet vo de Gmäind umfasst 61,7 % landwirtschaftlichi Flèchi, 29,3 % Wald, 6,1 % Sidligsflechi, 2,6 % Vercheersflechi und 0,1 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Trülike isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 858 als *Trullinchova*. Bis 1878 hät au d Naachbergmäind Truttike zue Trülike ghöört.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 6,4 % (Stand 2011).

## Religion
64,1 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 14,3 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 12,1 %, CVP 1,7 %, EDU 2,6 %, EVP 2,2 %, FDP 7,4 %. GLP 5,4 %, GP 12,8 %, SP 13,2 %, SVP 41,2 %, Suschtigi 1,3 %.

Gmäindspresidänt isch de Thomas Gmür (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,5 % gläge.

## Tieläkt
D Wiiländer Mundart vo Trülike ghöört zue de Oschtschwiizer Tieläkt.

## Bilder

Datei:Truellikon fakttrabdomo 053.jpg|Rigelhuus z Trülike
Datei:Trüllikon-Rudolfingen 2011-09-20 14-44-30.jpg|Ruedelfinge
Datei:2011-04-03 15-20-03 Switzerland Kanton Zürich Wildensbuch.jpg|Wildischpuech


## Literatur
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band I: Die Bezirke Affoltern und Andelfingen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 7). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1938. 

## Weblink

* www.truellikon.ch
* 

## Fuessnote
Truttikon

**Truttike** (amtlich *Truttikon*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Andelfinge im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Truttike liit im Norde vom Zürcher Wiiland. S Piet vo de Gmäind umfasst 64,8 % landwirtschaftlichi Flèchi, 28,4 % Wald, 4,1 % Sidligsflechi und 2,3 % Vercheersflechi.

## Gschicht
Truttike isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 858 als *Truttaninchova*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 6,6 % (Stand 2011).

## Religion
56,9 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 17,5 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 12,7 %, CVP 0,5 %, EDU 6,5 %, EVP 5,1 %, FDP 7,6 %. GLP 5,7 %, GP 8,8 %, SP 12,6 %, SVP 39,9 %, Suschtigi 0,7 %.

Gmäindspresidäntin isch d Jolanda Derrer-Hofmann (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,8 % gläge.

## Tieläkt
D Wiiländer Mundart vo Truttike ghöört zue de Oschtschwiizer Tieläkt.

## Literatur
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band I: Die Bezirke Affoltern und Andelfingen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 7). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1938.

## Weblink

* www.truttikon.ch
* 

## Fuessnote
Turbenthal

**Tuurbetaal** (amtlich *Turbenthal*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Wintertuur im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Tuurbetaal liit im obere Tösstaal an de Grenze zum Kanton Thurgau. Zue de Gmäind ghööred au na d Döörfer Hutzike (*Hutzikon*), Oberhofe (*Oberhofen*), Nöibrunn/Nüübrunn (*Neubrunn*), Seelmatte (*Seelmatten*) und Tablet (*Tablat*) und d Wiiler Sitzbèèrg (*Sitzberg*) und Ramschpèèrg (*Ramsberg*). S Piet vo de Gmäind umfasst 34,7 % landwirtschaftlichi Flèchi, 57,3 % Wald, 4,7 % Sidligsflechi, 2,5 % Vercheersflechi und 0,4 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Tuurbetaal isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 825 als *Turbatuntale* (829 *Turbatun*, 1330 *Turbaten*).

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 18,2 % (Stand 2011).

## Religion
47,3% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 19,9% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,9 %, CVP 2,0 %, EDU 3,1 %, EVP 9,9 %, FDP 4,5 %. GLP 5,4 %, GP 12,9 %, SP 14,6 %, SVP 42,8 %, Suschtigi 0,9 %.

Gmäindspresidänt isch de Georg Brunner (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 3,6 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Tuurbetaal ghört zue de Oberländer Mundarte.

## Literatur
* Hans Martin Gubler, *Kunstdenkmäler der Schweiz Band 76 "Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich Band 7 Der Bezirk Winterthur Südlicher Teil"* Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK Bern 1986 ISBN 3-7643-1786-8 S. 24–111.

## Weblink

* www.turbenthal.ch
* 

## Fuessnote
Kloster Fahr

S **Chlooschter Fahr** isch es Benediktinerinnechlooschter bi Underäigschtrige im Limettal.

## wo s isch
S Areal vom Chlooschter ghört zu de politische Gmaind Würelos im Kanton Aargau. Es isch e chlini Enklave im Kanton Züri, ringsume isch de Gmeindsbann vo Nideräischtrige.

D Hüüser vom Chlooschter stönd am Fuess vom ene Abhang unden a de Autobahn A1H (Zuebringer Hardturm) am Rand vo de Limetebeni. Am südliche Chlooschterareal noo lauft de Bach *Müligiesse,* wo en chlini Sitearm vo der Limet isch.

## d Gschicht
Es isch en Freiherr vo Rägeschbärg gsi, wo s Chlooschter anne 1130 gstiftet hät. De Name chunt devo, as döt scho denn e Fähre über d Limet gsi isch. Sone Fähre gits a däre Stell no hüt, es isch d Fähre «Mauritius» vom Wasserfahrverein Schliere und der Seepfadi Züri.

S Chlooschter ghört sit sinere Gründig zum Chlooschter Äisidle und isch früener dur en Probst verwalted worde. De Abt vo Äisidle isch ofiziell au grad de Abt vo Fahr. D Chlooschterfraue wähled amigs sälber e Priorin. Sit 2003 isch da d Irene Gassmann.

Am 22. Jänner 2009 hät de damalig Abt vo Aisidle, de Martin Werlen, em Fahr es neus Konväntsigel öbergee. Mit dere Sigelgwalt isch es de Benediktinerinne z Fahr noch 879 Johr Abhängigkait wider mögli, sälber rächtlechi Gschäft abzschlüüsse. En erschti Urkund mit eme alte Sigel isch us em Johr 1130.

Em Chlooschter Fahr isch vo 1944 bis ane 2013 e Pürinneschuel aagschlosse gsii.

Bis Endi 2007 hät s Areal vom Chlooschter gnau gnoo zu kainere Gmaind ghöört. Erscht 2008 isch es ofiziell em Gmaindsbann vo Würelos agschlosse worde.

Em Chlooschter ghööre öppe füfzg Hektare Kulturland und füfedrissg Hektare Wald.

## de Konvänt
D Chlooschterfraue tüend ires Läbe noch em Evangelium und de Regle vom Heilige Benedikt gstalte. Näbed de tägliche Gebätszite beschäftiged sich d Schwöschtere au mit Landwertschaft und Räbbau, und dezue psunders au mit de Herstellig vo liturgische Gwänder, de *Paramänt*.

As Schriftstelleri isch d Schwöschter Maria Hedwig (1919–2011) under em Name Silja Walter bekant. Si hät au Mundartwärch gschribe.

Im Johr 2016 hät sich s Chlooschter idiell am Projekt Chile mit* de Fraue betailigt. Do dezue hät e Pilgerreis ghört, wo d Priorin Irene Gassmann de Wäägabschnitt vo Assisi bis uf Rom mitgloffe isch.

## d Hüüser vom Chlooschter
S Chlooschter Fahr isch wien es chlises Dorf. Mit sine Konvänthüüser näbed de Chile und de andere Geböid innerhalb vo de Chlooschtermuur. Grad näbedra häts alles, wo für s Läbe vo de Gmeinschaft nötig gsi isch. Die schöni alti Bougruppe stoot im Bundesinventar vo de schützenswärte Ortsbilder ISOS.

A de Muure vo der Chlooschterchile cha me grossi farbigi Moolereie gseh und de Chileruum innen isch riich usgschmückt.

Bim Chlooschter sind öppe zwänzg Näbehüüser, so wie d Propschtei, s St.-Anna-Chapeli, s Wirtshuus, die alti Müli, e Trotte, s Schuelhuus vo de ehmolige Pürinneschuel und no meh. Do devo stönd es paar uf zürcher Bode.

## Literatur
* 
* Susann Bosshard-Kälin, Christoph Hammer: *Im Fahr.* 2019.

## Weblink

* d Website vom Chlooschter Fahr

## Fuessnoote
Uitikon

**Üüdike** (amtlich *Uitikon*) isch e politischi Gmäind im Bezirk Dietike im Kanton Züri, Schwiiz.

## Geografi
Üüdike liit im untere Reppischtaal am Übergang ins Limmettaal, an de Weschtsiite vom Üetlibèèrg. Zue de Gmäind ghöört au na de Wiiler Ringlike (*Ringlikon*). S Piet vo de Gmäind umfasst 36,5 % landwirtschaftlichi Flèchi, 32,6 % Wald, 24,9 % Sidligsflechi und 5,9 % Vercheersflechi.

## Gschicht
Üüdike isch zum eschte Mal gnamset worde vor 1227 als *Uetinchon, 1259 Utinchon*.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Uusländeraatäil liit bi 14,1 % (Stand 2011).

## Religion
39,9% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 26,5% sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 1,8 %, CVP 4,3 %, EDU 1,8 %, EVP 0,8 %, FDP 28,8 %. GLP 9,0 %, GP 11,0 %, SP 8,4 %, SVP 33,3 %, Suschtigi 0,9 %.

Gmäindspresidänt isch de Victor Gähwiler (Stand 2012).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,3 % gläge.

## Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Üüdike ghört zue de Ämtler Mundarte.

## Bilder

Datei:Herrliberger Uitikon.jpg|Schloss Üüdike 1742. Radierig vom David Herrliberger
Datei:Uitikon01.JPG|Reformierti Chile vo 1625
Datei:ViergemeindensteinZH.jpg|Viergmäindestäi Altstette-Schliere-Urdorf-Uüdike


## Literatur
* 
* Karl Grunder: *Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich. Band 9: Der Bezirk Dietikon.* Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1997 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 88). ISBN 3-909164-57-9, S.&nbsp;265–294.

## Weblink

* Offizielle Website der Gemeinde Uitikon

## Fuessnote
Unterstammheim

**Underschtamme** (amtlich *Unterstammheim*) isch en Ortschaft i de Gmaand Stamme im Kanton Züri.

## Geografii
Underschtamme isch es Doorff im Zürcher Wiiland. S Piet vo de früenerige Gmaand umfasst 51,6 % landwirtschaftlichi Flèchi, 36,5 % Wald, 6,9 % Sidligsflechi, 4,4 % Vercheersflechi und 0,3 % Gwässerflechi.

## Gschicht
Underschtamme isch zum eerschte Mòòl gnamset worde im Jòòr 761 als *Stamhaim* (1212 *Stamheim … et inferiori*). Bis Ändi 2018 isch Understamme en aagni politeschi Gmaand gsii. Uf de 1. Jänner 2019 hät si sich mit de früenere Gmaande Oberstamme und Waltelinge zu de Gmaand Stamme zametue.

## Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

De Ussländeraatäil isch bi 8,4 % gläge (Stand 2011).

## Religion
70,9 % vo de Iiwoner sind evangelisch-reformiert, 9,5 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).

## Politik
Bi de Kantonsròòtswaale 2011 hät s das Ergebnis ggèè: BDP 3,2 %, CVP 1,1 %, EDU 2,3 %, EVP 4,2 %, FDP 25,9 %, GLP 7,1 %, GP 8,4 %, SP 8,7 %, SVP 39,2 %.

## Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jòòr 2010 bi 2,2 % gläge.

## Tieläkt
D Wiiländer Mundart vo Underschtamme ghöört zue de Oschtschwiizer Tieläkt.

## Bilder

2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 262.JPG|d Chile
2011-09-10-Vinlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 256.JPG|s Gmaandshuus
Unterstammheim - Hof Girsperger, Kellhofstrasse 8, 10 2011-09-16 14-46-08 ShiftN.jpg|de Hof Girschperger
Turm-Stammerberg.JPG|de Uussichtsturm «Vorderhütte» uf em Stammerbèèrg


## Literatur
* 
* Hermann Fietz: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band I: Die Bezirke Affoltern und Andelfingen.* (= *Kunstdenkmäler der Schweiz.* Band 7). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1938.

## Weblink

* www.unterstammheim.ch

## Fuessnote