Die Weltwoche

**D Wältwuche** isch e Schwiizer Wuchezytig, wo 1933 ggründet worden isch. Syt 2002 chunnt si als Wuchemagazin use. Chefredakter und Verleger isch de Roger Köppel.

## Gschicht
### 1933 bis 1964
1933 hend de Manuel Gasser und de Karl von Schumacher d *Wältwuche* nach em Vorbild vo französische Wuchezytige ggründet. Si isch antikommunistisch und aafänglich de Frontebewegig, em Nationalsozialismus und em Faschismus gägenüber positiv yygstellt gsi. Aber scho 1934 und 1935 hend d Usegäber aagfange au kritisch über e Nationalsozialismus und de Faschismus z brichte. De Gasser isch no bis 1937 es Mitgliid vo de Frontiste gsi. Im Zweite Wältchrieg sind Leitartikel und Lagebricht vom Karl von Schumacher erschine und de Jean-Rodolphe von Salis het si bi synere in ganz Europa beachtete Wältchronik fürs Radio Beromünster berücksichtigt. Churzi Zyt isch en Cousin vom Karl von Schumacher, de Felix von Schumacher-Nager, als Usslandkorrespondent z London gsi. Nach em Tod vom Karl von Schumacher im Jahr 1957 het sy Brüeder Pierre von Schumacher d Leitig bis zu sym Tod 1964 übernuu. Under em Chefredakter Lorenz Stucki (1954–1962) het d *Wältwuche* im Chalte Chrieg e starch prowestlichi Position yygnuu.

### 1964 bis 2001
1964 isch de Rolf R. Bigler Chefredakter worde, denn 1968 de August E. Hohler, wo 1970 vom Hans O. Staub abglöst worden isch. In dere Zyt, vor allem under em Bigler, isch d *Wältwuche* zunere Plattform für nonkonformistischi Positione worde.

Vo 1980 bis 1994 sind de Rudolf Bächtold und de Jürg Ramspeck Chefredaktore gsi. D *Wältwuche* het i dere Zyt zum Jean Frey Verlag ghört, wo mereri Mal d Bsitzer gwächslet het. 1987 isch de Verlag vom Spekulant Werner K. Rey übernuu worde, wo d Jean Frey AG und d Druckery Winterthur bhalte het, bis si im April 1991 im Nachlassverfahre vo synere Omni Holding AG verchauft worde sind. Nächste Bsitzer isch de Detailwarehändler Beat Curti worde. 1993 isch d *[[Basler Zeitung|Basler Zytig]]* i syni Curti Medien Holding AG 1993 yygstige und het 1996 d Aktiemehrheit übernuu. Interimistisch isch de Felix E. Müller Chefredakter worde. D Uflaag vo de Wuchezytig isch zu säbere Zyt bi über 100'000 Exemplar gläge.

Vo 1997 bis August 2001 isch de Fredy Gsteiger Chefredakter vo de *Wältwuche* gsi. Under im isch d Zytig linggsliberal positioniert gsi. und het en Uflaag vo guet 97'000 Exemplar gha.

### 2001 bis 2010
2001 isch de Roger Köppel Chefredaktor vo de *Wältwoche* worde. Er het si nüü als Magazin konzipiert. Churz drufabe het en Investoregruppe um de Tessiner Financier Tito Tettamanti d Aktiemehrheit a de Jean Frey AG übernuu. De Köppel het d Redaktion fast vollständig ustuuscht und het d *Wältwuche* uf ene dütlich wirtschaftsliberale und rächtskonservative Kurs bbrunge. D Uflaag isch bis Herbst 2003 vo rund 84'000 uf 91'000 Exemplar gstige und de Verlag het nach ere ungfähr zähjährige Verlustphase wider en operative Gwünn gmacht, vor allem dank Zuegwünn uf em Aazeigemärcht. S Layout vo de Zytschrift isch uszeichnet worde.

Wo d *Wältwuche* im Herbst 2003 aagfange het, de Christoph Blocher und syni SVP offe z understütze, und de Köppel sogar e Wahlufruef für de Blocher verfasst het, isch si i d Kritik cho. Zwüsched Herbst 2003 und em Summer 2004 isch d Uflaag luut Prässemäldige um rund 12'000 Exemplar gsunke. Im Früehlig 2004 isch de Köppel als Chefredakter zu de dütsche Tageszytig *[[Die Welt]]* ggange. D Usrichtig vo de *Wältwuche* het sich dur das aber nid ggänderet. De Simon Heusser isch nüüe Chefredakter worde. Scho im Juni 2005 het er wäge «nid überbrückbare Differenze in Füehrigsfrage» kündet. Im Septämber 2005 isch de Jürg Wildberger als Nachfolger cho. D Uflaag isch 2005 no bi 80'436 verchaufte Exemplare ggläge, und isch 2006 wider uf 82'849 Exemplar aagstige.

Am 1. Novämber 2006 isch d Weltwoche Verlags AG us de Jean Frey AG abgspalte worde. De Köppel het zerst 60 Prozänt der de Weltwoche Verlags AG gha und si spöter offiziell ganz übernuu. Glychzytig het er d *Wältwuche* als Verleger und Chefredakter gfüehrt. Churz drufabe hend meh als es Dutzend Redaktore de Verlag verlah. Die Uflaag isch im Jahr 2007 uf 85'772 Exemplar gstige.

Im Summer 2007 isch s Nachrichtemagazin *[[Facts]]* verschwunde. So sind als Konkurränz uf em Märcht für politische Wuchezytige i de Dütschschwiiz no s *[[Das Magazin (Schweiz)|Magazin]]* (e Samstagsbylaag vom *[[Tages-Anzeiger|Tagi]]*), d Schwiizer Usgaab vo de *[[Die Zeit|Zeit]]*, di linggi *[[Die Wochenzeitung|WOZ)]]* und d Sunntigsblätter *[[SonntagsZeitung|SunntigsZytig]]*, *[[NZZ am Sonntag|NZZ am Sunntig]]*, *[[Schweiz am Sonntag|Schwiiz am Sunntig]]* und *[[SonntagsBlick|SunntigsBlick]]* blibe.

### Syt 2011
Im Jänner 2012 het d *Wältwuche* e grossi Rolle i de Affäre um ne aagäbliche Insiderhandel vom Nationalbank-Presidänt Philipp Hildebrand gspillt. Verschideni Schwiizer Partye hend d Wuchezytschrift ufgforderet, iri Eigetumsverhältniss offezlegge, was si aber nid gmacht het. Es isch vermuetet worde, dass de Christoph Blocher und Lüüt us sym Umfäld bi de Zytschrift e beträchtliche Yyfluss usüebed und dass de Chefredakter Roger Köppel nid Allei-Eigetümer vom Blatt sig. De Köppel het sich 2011 glychwohl als «alleinige Eigentümer vo de Wältwuche» bezeichnet und gsäit, dass er sys gsamte Vermöge und zuesätzlich Bankkredit investiert hebi. «Ich habe mein gesamtes Vermögen eingebracht, ich habe Bankkredite aufgenommen und mich hoch verschuldet.» Au de Blocher het de Verdacht abgstritte: «De Roger Köppel isch Alleieigetümer vo de Wältwuche. Dass das i Zweifel zoge wird, isch Ruefschädigung.»

Im April 2012 het d Zytig es Foti uf de Titelsyte abdruckt, mit eme Roma-Chind wo e Pistole uf de Betrachter richtet. Drunder isch d Schlagziile gstande: «Die Roma kommen: Raubzüge in der Schweiz» und im Inneteil hets e Reportage mit em Titel «Sie kommen, klauen und gehen» gäh. Der öschtriichischi Journalist Klaus Kamolz het di Verantwortliche wägem Bild und em Artikel wäge Verhetzig aazeigt, vom Zentralrat vo de dütschi Sinti und Roma, aber au us de Schwiiz sind wytere Strafaazeige yygreicht worde. Der stellvertretende Chefredaktor Philipp Gut wies die Kritik zurück.

S Bild stammt vonere Güseldepony bi Gjakova im Kosovo und sig, luut de Bildagentur, wo d Rächt dra bsässe het, vo de *Wältwuche* missbrüüchlich und wahretsverändernd bruucht worde. D Staatsaawaltschaft het s Verfahre gäge d *Wältwuche* aber yygstellt, wil de Tatbestand vo de Rassediskriminierig nid erfüllt sig. Wägem Titelbild het de Schwiizer Prässerat aber e Rüffel erteilt, wil mer demit de Läserschaft suggerieri, dass s abbildete Chind Teil vo de Roma-Kriminalität sigi. Au d Schlagziile hebi dezue byyträit, dass Ängst gschüürt und stereotypi Vorurteil gegenüber ere ethnische Gruppe verstärcht wärded.

2015 isch de Sepp Blatter vo de *Wältwuche* zum *Schweizer des Jahres* erchlärt worde, obwohl er als FIFA-Presidänt i andere Medie starch kritisiert worden isch. Me het drum s Interview vom Köppel mit em Blatter als Realsatire bezeichnet und au verspottet.

2015 isch der Roger Köppel, de SVP byyträtte, nachdem mer im syt Jahre e grossi Nööchi zu dere Partyy nachegseit het. Bi de Wahle 2015 isch er als Nationalrat gwählt und 2019 wider gwählt worde.

Im Mai 2019 hend Unbekannti e Farbaaschlag uf s Redaktionsgebüüde vo de *Weltwuche* verüebt und am 1. Mai isch de Wältwuche-Redakter Alex Baur bim Fäst uf em Zürcher Kaserneareal tätlich aaggriffe worde.

Im Dezember 2019 het d NZZ de *Wältwuche*' e tendenziösi Brichterstattig über d Volksrepublik China vorgworfe, wo mit ere Hüüfig vo chinesische Inserat verbunde sigi.

## Literatur
* *Die Weltwoche.* Extrablatt [Jubiläum 70 Jahre Weltwoche], Weltwoche, Zürich 2003, .
* Rita Flubacher: *Flugjahre für Gaukler. Die Karriere des Werner K. Rey.* Weltwoche, Zürich 1992, ISBN 3-85504-138-5.
* Hugo Loetscher, Charles Linsmayer (Hrsg.): *Für den Tag schreiben. Journalismus und Literatur im Zeitungsland Schweiz. [Eine Anthologie.]* Weltwoche-ABC-Verlag, Zürich 1999, .
* Markus M. Ronner (Hrsg.): *Die Weltwoche. Elegien, Eskapaden, Kapriolen und Humoresken. [Ein Wort-Bild-Mix.]* Jean Frey, Zürich 1977, .
*  Linards Udris: *Politischer Extremismus und Radikalismus. Problematisierung und diskursive Gelegenheitsstrukturen in der öffentlichen Kommunikation der Deutschschweiz.* VS, Wiesbaden 2011, ISBN 978-3-531-17968-1.

## Weblink
* Websyte vo de ''Wältwuche''
* Jürg Ramspeck: ''Die Weltwoche ist ein Medien-Wunder.''
* 

## Einzelnachwys