open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mülchi

**Möuchi** (amtlech *Mülchi*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz gsi. Uf de 1. Jänner 2014 het si mit de Gmeinde Büüre, Etzukofe, Froubrunne, Graferied, Limpech, Schaluune u Zauggeried zur Gmeind Froubrunne fusioniert.

## Geografi
Möuchi isch es Dorf im Limpachtau ar Gränze zum Kanton Solothurn. D Gmeindsflächi bsteit us 76,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 17,8 % Waud, 4,7 % Sidligsflächi u 0,8 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Limpech, Büüre zem Hof u Etzukofe im Kanton Bärn u Messen u Ungerramsere im Kanton Solothurn.

## Gschicht
Möuchi isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1302 aus *Mulnhein*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Froubrunne ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,2 % gläge.

## Religion
88,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,2 %, CVP 1,0 %, EVP 1,4 %, FDP 2,0 %. GLP 8,8 %, GP 2,6 %, SP 3,7 %, SVP 60,5 %, Suschtigi 3,8 %.

Gmeindspresidänt vo Möuchi isch dr Hans Schär (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,1 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 245 Ywohner 95,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,2 % Französisch u 1,6 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Möuchi ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 150.JPG|Buurehuus im Zentrum
Datei:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 154.JPG|Buurehüüser im Ort
Datei:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 136.JPG|Ortsiigang


## Weblink

* www.muelchi.ch
* 

## Fuessnote
Münchenbuchsee

**Buchsi** oder **Münchebuchsi** (amtlech *Münchenbuchsee*) isch e Ywohnergmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Buchsi ligt am Südrand vom Moosseetaau. Vor Gmeindsflächi si 46,5 % landwirtschaftlech gnutzte Bode, 27,3 % Waud, 26 % Sidligsflächi u 0,2 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Deisswiu, Wiggiswiu, Moosseedorf, Zollikofe, Linech, Schüpfe u Rapperswiu.

## Gschicht
Buchsi isch zum erschte Maau im Jahr 1180 aus *Buhse* gnennt worde.

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Froubrunne ghört.

Sit Afang 2023 ghört die ehemaligi Gmeind Diemerswiu zu Münchebuchsi.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 13,8 % gläge.

## Religion
64,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 17,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2019 het s das Ergebnis ggää: SVP 26,5 %, SP 19,0 %, GPS 12,3 %, glp 11,0 %, BDP 8,8 %, FDP 8,3 %, EVP 6,2 %, CVP 2,6 %, EDU 2,2 %.

D Politik vo Buchsi besteit us em Gmeindrat (Exekutive) und em Grosse Gmeindrat (Legislative). Gmeindspresidänt vo Buchsi isch dr Manfred Waibel (SVP) (Stang 2021).

D Sitzverteilig vom grossä Gmeindrat (Stang 2021):

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 9609 Ywohner 88,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,5 % Französisch u 2 % Italienisch.

Dr bärndütsch Dialäkt vo Buchsi ghört zum Hochalemannisch.

## Lüt
* Philipp Emanuel von Fellenberg, Pädagog un Agronom (1771–1844)
* Paul Klee, Maler (1879–1940)
* Stephan Eicher, Rockmusiker (* 1960)
* Philipp Bandi, Liechtathlet (* 1977)

## Biuder

Münchenbuchsee, Komturhaus.jpg|Komturhuus
Schloss Hofwil Münchenbuchsee1.jpg|Schloss Hofwil
Münchenbuchsee, Schloss.jpg|Schloss Buchsi


## Literatur
* 
* 
* Marco Zimmermann: *Kirche und ehemalige Johanniterkommende Münchenbuchsee*. Schweizerische Kunstführer GSK, Band 782/783, Bern 2005, ISBN 3-85782-782-3

## Weblink

* www.muenchenbuchsee.ch

## Fuessnote
Münchenwiler

**Münchewiler** (amtlech *Münchenwiler*, frz. *Villars-les-Moines*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Münchewiler isch e bärnischi Enklave im Kanton Friburg, uf dr Südsite vom Murtesee. D Gmeindsflächi bsteit us 67,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 21,1 % Waud un 11,7 % Sidligsflächi.

## Gschicht
Münchewiler isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1080/81 aus *Vilar*, 1228 *Vilar les Moinos*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Loupe ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 11 % gläge.

## Religion
71,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 15,9 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,8 %, CVP 1,7 %, EVP 1,5 %, FDP 10,2 %. GLP 2,3 %, GP 7,1 %, SP 14,0 %, SVP 36,9 %, Suschtigi 9,5 %.

Gmeindspresidänt vo Münchewiler isch dr Peter Santschi (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 434 Ywohner 91,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 4,8 % Französisch u 0,7 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Münchewiler ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.muenchenwiler.ch
* 

## Fuessnote
Münchringen

**Münchringe** (amtlech *Münchringen*) isch es Dorf ir Politische Gmeind Jegischtoorf im Verwautigschreis Bärn-Mittuland vom Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Münchringe isch es Dorf, wo im Urtenetau ligt. D Gmeindsflächi het us 78,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 10 % Waud, 10 % Sidligsflächi u 1,3 % süschtigi Flächi bstange. D Nachbergmeinde si Zauggeried Chäärneried, Hingubank, Matstette u Iegischtoorf gsii.

## Gschicht
Münchringe isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1261-63 aus *Munderchingen*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het di damaligi Gmeind zum Bezirk Froubrunne ghört. Uf de 1. Jänner 2014 het Münchringe zämme mit Schüüne mit de Gmeind Iegischtoorf fusioniert.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 2,9 % gläge.

## Religion
80,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,7 %, CVP 3,7 %, EVP 11,5 %, FDP 8,9 %. GLP 5,5 %, GP 7,5 %, SP 16,9 %, SVP 16,8 %, Suschtigi 7,5 %.

Gmeindspresidänt vo Münchringe isch dr Georg Kaufmann gsii (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 533 Ywohner 96,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,8 % Französisch u 0,4 % Italienisch.

Dr bärntütsch Dialäkt vo Münchringe ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Gasthaus Bad Hauptstrasse 1 Münchringen.jpg|Bedli Münchringe
Bauernhaus Hauptstrasse 7 Münchr.jpg|Burehus ar Hauptstrass
Speicher Oberdorfstrasse 2b Münchringen.jpg|Spicher im Oberdorf


## Weblink

* www.muenchringen.ch
* 

## Fuessnote
Münsingen BE

**Münsige** (amtlech *Münsingen*, französich *Munisenges*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Münsige ligt im Aaretau. D Gmeindsflächi bsteit us 49,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 16,7 % Waud, 32,6 % Sidligsflächi u 1,6 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Zum 1. Jänner 2013 isch d Nachbergmeind Trimstei zue Münsige iigmeindet worde. Uf de 1. Jänner 2017 isch au Tägertschi per Fusion zue Münsige cho. Bis zum 31. Dezämber 2009 hei d Gmeinde zum Bezirk Chonufinge ghört.

Münsige isch zum erschte Mal gnennt worde zwüsche 993 u 1010 aus *Munisingam*, Trimstei 1148 aus *Trimesteim* u 1273 Tägertschi unger em Name *Tegersche*.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 9,2 % gläge.

## Religion
73,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 13,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,7 %, CVP 1,9 %, EVP 5,5 %, FDP 8,9 %. GLP 6,0 %, GP 12,8 %, SP 19,1 %, SVP 21,4 %, Suschtigi 7,7 %.

Gmeindspresidänt vo Münsige isch dr Beat Moser (Stang 2017).

## Wirtschaft
Z Münsige isch d USM, e Konstrukzions- und Möbelfabrigg, wo sit 1969 s Sischteemsortimänt USM Haller produziert.

D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,8 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 10937 Ywohner 92,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,1 % Französisch u 1,5 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Münsige ghört zum Hochalemannisch.

## Lüt
* Peter Glatthard (1934–2025), Germanischt

## Biuder

Pfarrhaus03455.jpg|Pfarrhuus u Chiuche
Schloss Muensingen Schweiz Sommer-1.jpg|Schloss Münsige
Schlossgut Muensingen Schweiz.jpg|Schlossguet Münsige
PZMTotale05557.jpg|Psychiatrischs Zentrum Münsige
Landwirtschafts- und Haushaltungsschule Schwand-Münsingen.jpg|Landwirtschafts- un Huushautigsschueu
Muensingen Oele-1.jpg|Auti Öli im Mülitäli


## Literatur
* 
* 
* 
* Hans Gugger, Hans Maurer, Regula Hug: *Münsingen* (=&nbsp;*Schweizerischer Kunstführer.* Band 762/763, Serie 77). Hrsg. von der esellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte. Bern 2004, ISBN 3-85782-762-9.

## Weblink

* www.muensingen.ch
* Ortsgschicht vo Münsige

## Fuessnote
Müntschemier

**Müntschemier** (frz. *Monsmier*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Müntschemier isch es Dorf am Nordrand über em Grosse Moos. D Gmeindsflächi bsteit us 80,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 2,5 % Waud, 17 % Sidligsflächi u 0,4 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Brüttele, Treite, Cherzers, Ried bi Cherzers, Murte, Bas-Vully u Eiss.

## Gschicht
Müntschemier isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1185 aus *Munchimur*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Erlech ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 27 % gläge.

## Religion
72,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 20 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 20,9 %, CVP 1,0 %, EVP 9,7 %, FDP 7,1 %. GLP 2,7 %, GP 2,8 %, SP 7,1 %, SVP 42,0 %, Suschtigi 6,7 %.

Gmeindspresidänt vo Müntschemier isch dr Jakob Jampen (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,8 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1107 Ywohner 81,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 3,3 % Französisch u 1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Müntschemier ghört zum Hochalemannisch.

## Literatur
* Hans Löffel: *Müntschemier. Chronik der Gemeinde.* Oberdiessbach 1977.
* Andres Moser: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Bern.* Landband 2: *Der Amtsbezirk Erlach, der Amtsbezirk Nidau.* Teil 1. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Wiese, Basel 1998, (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 90). ISBN 3-909164-63-3. S.&nbsp;346–353.

## Weblink

* www.muentschemier.ch
* 

## Fuessnote
Mühlethurnen

**Mületurne** (amtlech *Mühlethurnen*) isch es Dorf i de Iiwohnergmeind Tuurne im Kanton Bärn.

## Geografi
Mületurne ligt im Gürbetau am Längebärg. D Flächi vor ehmolige Gmeind hed us 74,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 6,5 % Waud, 18,2 % Sidligsflächi u 0,7 % süschtigi Flächi bstange. D Nachbergmeinde si Chiuchetuurne, Mülidorf, Chiuterf, Looschterf u Riggisbäärg gsii.

## Gschicht
Mületurne isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1343 aus *pratum ze Múliturnden* (1389 *Mülitornden*, 1479 *Mülythurnen*, 1531 *Thurnen*, 1532 *Mülithurnen*). Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört. Uf en 1. Jänner 2020 het si zäme mit Chiuchetuurne u Looschterf zu Tuurne fusioniert.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,1 % gläge.

## Religion
78,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 7,7 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,8 %, CVP 1,5 %, EVP 4,8 %, FDP 6,7 %, GLP 5,8 %, GP 14,1 %, SP 18,0 %, SVP 25,4 %, Suschtigi 7,9 %.

De letscht Gmeindspresidänt vo Mületurne isch dr Christian Kneubühl gsii, wo de nächer dr erscht Gmeindspresidänt vo Tuurne worden isch.

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,6 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1290 Ywohner 96,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,8 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Mületurne ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:20050508S008 Muelibach.jpg|dr Mülebach
Datei:Mühlethurnen Bauernhaus Mühlebach 8.jpg|es Buurehuus
Datei:20050508S095 Schulhaus Muehlethurnen.jpg|d Schueu


## Weblink

* 

## Fuessnote
Trogen

**Trogen** isch de Name vo folgende Ortschafte

i de Schwiz:
* Trogen AR, e Gmaind (und Hoptort) im Kanton Appezäll Usseroode
* Trogen NW, en Weiler uf em Bürgestock, Gmeind Ennetbürgen, Kanton Nidwalde
* e Mainsäss im Brunnital, südlich vo Unterschächen, Kanton Uri

in Dütschland:
* Trogen (Oberfranken), e Gmeind im Landkreis Hof, Bayern
* en Ortsteil vo de Gmeind Bad Feilnbach, Landkreis Roseheim, Bayern
* en Ortsteil vo de Gmeind Lommatzsch, Landkreis Meißen, Sachse
Reute AR

**I de Rüüti** (amtlich *Reute*) isch e politischi Gmänd im Voderland vom Kanton Appezäll Usseroode i de Schwiz.

## Geografii
I de Rüüti lit zwöschet Oberegg und Bärnegg, oberhalb vom Rhintel. D Gmändsflächi hat d Form vomene starch gchrümmte Gipfeli und täält d innerooder Gmänd Oberegg i zwoo Hälftene.

Rüüti hät drü Dörfer: *Moore* (Mohren), *Rüüti* und *Schache* (Schachen).

## Name
De Name *Reute* chonnt vo *Reuten*, wa de Ursprung im Wort *roode* (Wälder roode) hät. Dä gliich Hendergrond wie Rüüti (Reute AR) häd ou Rüüti (Rüte AI) im Inneroodische.

## Gschicht
Rüüti isch wäge de Appezäller Landtälig zor Zyt vo de Reformazion entstande. Ainzelni Dörfer send bim alte Globe bleba, anderi händ sich zom nöije Globe bekennt. Wo de Kanton Appezäll im Johr 1597 inen katholische und en reformierte Kantonstäl gspalte worde isch, hät di katholisch Mehrhait vom Bezirk Hirschbärg bi Inneroode wöle bliibe und di reformiert Menderhait isch zu Usseroode gange. Im Landtäligsbrief isch doozmol festghalte worde, as en Puurehof, wo amene Reformierte ghört, zu Usseroode söll ghöre und umgekeert. Us däre Tälig isch Oberegg und Rüüti entstande. E Gränzberainigung isch dänn zwüsched däne beede Ort i de Johr 1869-70 nötig worde. Bis do häts bime Bsitzerwächsel vome Puurehof, jenochdäm wa dä nöi Bsitzer för en Globe gha hät, au en Kantonswächsel vom Grundstück gee. Sithär isch d Grössi vom Gmändsgebiet gliich blebe.

## Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraatääl isch 2010 bi 11,8 % gläge.

## Religion
32,1 % vo de Iiwooner sönd em Joor 2000 römisch-katholisch gsii, 51 % evangelisch-reformiert.

## Politik
De Gmäändspresidänt vo de Rüüti isch de Ernst Pletscher (Stand November 2017).

## Wertschaft
D Arbetslosigkäät isch em Joor 2011 bi 2,4 % gläge.

## Sprooch ond Dialekt
Bi de Volkszellig 2000 hend vo de 716 Iiwoner 97,3 % Düütsch als Hòuptsprooch aagèè, 0,4 % Franzöösisch, 0,1 % Italienisch ond 2,2 % anderi Sprooche.

De hochalemannisch Dialäkt vo de Rüüti ghöört zue de Oschtschwiizer Dialekt.

## Vercheer
Rüüti und Schache wärdid vom Postauto bedient, wo zwüsched Bärnegg und Oberegg, respektiv Hääde vercheert. Moore werd mit eme Ruefbuss (eme chlinne Postauto) bedient, wo zwüsched Altstetta und Reute, respektiv Oberegg ume fahrt.

## Literatur
Eugen Steinmann: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Appenzell Ausserrhoden, Band 3: Der Bezirk Vorderland.* Birkhäuser AG, Basel 1981, ISBN 3-7643-1251-3. (= *Die Kunstdenkmäler der Schweiz*, Band 72.) S. 350–386.

## Weblink

* Offiziell Website vo de Gmänd Rüüti 
* 

## Fuessnoote
Realismus

Vo **Realismus** reedet mä

*in dr Kunst von ere Kunstuffassig, wo in dr Middi vom 19. Joorhundert in Öiropa ufchoo isch und sich gege d Daarstellige vom Klassizismus und vo dr Romantik gwändet het, wo historisiert und idealisiert häi.
*in dr Filosofii, wo filosofischi Posizioone bezäichne, wo nooch es Fenomeen git, wo vom menschlige Bewusstsi unabhängig si, wo uf uns iiwirke und wo mer sproochlig chönne bezäichne.
*in der Litratuurgschicht von ere Gäisteshaltig, wo vo öbbe 1848 bis 1890 in Öiropa vorgherrscht het und wo die fassbari Wält objektiv het welle beobachte und beschriibe.
*in internazionale Bezieige vo dere Dänkschuel, wo sich mit em Charakter und dr Verdäilig vo dr Macht im internazionale Süsteem usenandersetzt.
*in dr Wüsseschaft von ere Posizioon in dr Erkenntnis- und Wüsseschaftstheorii, wo säit, ass e Wirklichkäit existiert, wo mä cha erkenne und wo unabhängig vom menschlige Dänke isch.
(274301) Wikipedia

**(274301) Wikipedia** isch e Aschteroid vom Hauptgirtel, wu am 25. Augschte 2008 am 22:47 Uhr UTC am aschtronomische Observatorium Andruschiwka, eme 2001 böuene private Observatorium im ukrainische Andruschiwka (IAU-Code A50), entdeckt woren isch.

## Name
Dr Aschteroid isch noch em Onlinelexikon Wikipedia gnännt. Dr Vorschlag vum Name isch vum Andrij Makucha chuu, eme Vorstandsmitglid vu dr Wikimedia Ukraine,. Yygee wore isch dr Vorschlag vum Inhaber vum Observatorium, em Jurij Iwaschtschenko. Am 27. Jänner 2013 het di International Aschtronomisch Union (IAU) dr Name aistimmig akzeptiert un het het en vereffentligt.

## Fueßnote


## Weblink
* Astronomischi Date vu (274301) Wikipedia (änglisch)
* (274301) Wikipedia in dr Small-Body Database vum Jet Propulsion Laboratory vu dr NASA am California Institute of Technology (änglisch)
* Discovery Circumstances vu (274301) Wikipedia noch em Minor Planet Center vu dr IAU bim Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (änglisch)
Niederhünigen

**Niderhünige** (amtlech *Niederhünigen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Niderhünige ligt am Churzeberg im Chisetau. D Gmeindsflächi bsteit us 52,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 43,3 % Waud, 4,3 % Sidligsflächi u 0,2 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Konolfingen, Mirchu, Oberhünige, Linge u Frimettige.

## Gschicht
Niderhünige isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1148 aus *Huningen inferior*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 3,3 % gläge.

## Religion
87,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4,4 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,4 %, CVP 1,7 %, EVP 8,7 %, FDP 6,3 %. GLP 4,7 %, GP 7,5 %, SP 15,0 %, SVP 31,9 %, Suschtigi 7,8 %.

Gmeindspresidänt vo Niderhünige isch dr Gérard Krähenbühl (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 614 Ywohner 95,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,5 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Niderhünige ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.niederhuenigen.ch
* 

## Fuessnote
Neuenegg

**Nöienegg** (amtlech *Neuenegg*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Nöienegg ligt uf eme Plateau am rächte Stade vor Seise. Zue dr Gmeind ghöört ou na d Heufti vom Dorf Thörishuus. D Gmeindsflächi bsteit us 53,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 38 % Waud, 8,2 % Sidligsflächi u 0,7 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Loupe, Mülibäärg, Bärn u Chüniz im Kanton Bärn un Ueberstorf, Wünnewil-Flamatt u Bösige im Kanton Friburg.

## Gschicht
Nöienegg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1228 aus *Nuneca*, 1235 *Nuwenegge*, Thörishuus 1389 aus *Toerishus*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Loupe ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 9,5 % gläge.

## Religion
74,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 13,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 17,3 %, CVP 2,5 %, EVP 2,9 %, FDP 7,4 %. GLP 4,5 %, GP 6,9 %, SP 17,6 %, SVP 33,5 %, Suschtigi 7,4 %.

Gmeindspresidänt vo Nöienegg isch dr René Wanner (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,2 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 4362 Ywohner 93 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,1 % Französisch u 0,7 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Nöienegg ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.neuenegg.ch
* 
* 

## Fuessnote
Niederbipp

**Niderbipp** (amtlech *Niederbipp*) isch en Iiwohnergmeind im Verwautigschreis Oberaargou vom Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Niderbipp ligt am Südhang vom Schwizer Jura. D Gmeindsflächi bsteit us 50 % langwirtschaftlecher Flächi, 37,7 % Waud, 12,3 % Sidligsflächi u 0,1 % süschtigi Flächi. D Nachbergmeinde si Schwaarzhüsere, Baau, Oberbipp u Runschberg im Kanton Bärn u drzue chunnt no Matzedorf, Lauperschtorf, Bauschtu, Önsige u Cheschtehouz im Kanton Solothurn.

## Gschicht
Niderbipp isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 968 aus *Pippa*, 1302 *Nider-Bippe*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Wange ghört. Uf en 1. Jänner het Wouwischbrg mit Niderbipp fusioniert.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 19,6 % gläge.

## Religion
62,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 18 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 11,8 %, CVP 1,1 %, EVP 2,2 %, FDP 15,1 %, GLP 4,2 %, GP 4,5 %, SP 17,0 %, SVP 38,9 %, Suschtigi 5,2 %.

Gmeindspresidänti vo Niderbipp isch d Sibylle Schönmann (SVP) (Stang 2020).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,9 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 3930 Ywohner 89 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,6 % Französisch u 1,6 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Niderbipp ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:Niederbipp 187.jpg|d Chiuche
Datei:Kirchgemeindehaus niederbipp.jpg|s Chiuchegmeindshuus


## Weblink

* www.niederbipp.ch
* 

## Fuessnote
Niederösch

**Niderösch** (amtlech *Niederösch*) isch es Dorf un en ehmalegi politeschi Gmeind, wo zu de Gmeind Eersige im Verwautigschreis Ämmitau vom Kanton Bärn ghört.

## Geografi
Niderösch isch es Strassedorf ar Ösch. D Gmeindsflächi het us 67,5 % langwirtschaftlecher Flächi, 26,6 % Waud u 5,8 % Sidligsflächi bstange. D Nachburgmeinde si Choppige, Auchischtoorf, Rumedinge, Oberösch u Utzischdorf gsi.

## Gschicht
Niderösch isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 886 aus *Osse*, 1310 *villa Öschge inferioris*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört. Sit em 1. Jänner 2016 ghört Niderösch wäg ere Fusion mit Oberösch und Eersige zu de Gmeind Eersige.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1,7 % gläge.

## Religion
91 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Gmeindspresidänt vo Niderösch isch dr Andreas Friedli gsii (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 210 Ywohner 97,1 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,4 % Französisch u 1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Niderösch ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* 

## Fuessnote
Niederried bei Interlaken

**Niderried** (amtlech *Niederried bei Interlaken*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Niderried isch es Dorf am rächte Stade vom Brienzersee. D Gmeindsflächi bsteit us 21,4 % langwirtschaftlecher Flächi, 53,4 % Waud, 7,5 % Sidligsflächi u 17,7 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Habkern, Oberried am Brienzersee u Ringgenberg.

## Gschicht
Niderried isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1291 aus *Riede*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Inderlache ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 12,7 % gläge.

## Religion
71,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,8 %, CVP 3,7 %, EVP 1,7 %, FDP 6,7 %. GLP 2,8 %, GP 9,7 %, SP 11,4 %, SVP 40,9 %, Suschtigi 7,3 %.

Gmeindspresidänt vo Niderried isch dr Werner Frei (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 342 Ywohner 92,4 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 2,9 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Niderried ghört zum Höchstalemannisch.

## Weblink

* www.niederried-be.ch
* 

## Fuessnote
Niedermuhlern

**Nidermuwere** (amtlech *Niedermuhlern*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Nidermuwere ligt uf em Plateau vom Längeberg. D Gmeindsflächi bsteit us 78,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 16,8 % Waud u 5,1 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Wald (BE), Toffe, Rüeggischbärg u Baum.

## Gschicht
Nidermuwere isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1241 aus *Muolerrun*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 2,2 % gläge.

## Religion
88,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Gmeindspresidänt vo Nidermuwere isch dr Daniel Müller (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,8 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 523 Ywohner 99,6 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,2 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Nidermuwere ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.niedermuhlern.ch
* 

## Fuessnote
Niederstocken

**Niderstocke** (amtlech *Niederstocken*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz gsi. Am 1. Jänner 2014 het si mit dr ehmauige Gmeinde Höfe un Oberstocken zur nöie Gmeind Stocke-Höfe fusioniert.

## Geografi
Niderstocke isch es Dorf im Stocketau. D Gmeindsflächi het us 26 % langwirtschaftlecher Flächi, 53,4 % Waud, 3,3 % Sidligsflächi u 17,3 % süschtigi Flächi bstange. D Nachburgmeinde si Höfen, Röitige, Eerlebach u Oberstocke gsii.

## Gschicht
Niderstocke isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1351 aus *Stogken*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Nidersimmetau ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1,2 % gläge.

## Religion
84,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 8,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 19,6 %, CVP 1,5 %, EVP 4,2 %, FDP 1,3 %. GLP 4,1 %, GP 6,3 %, SP 10,8 %, SVP 44,0 %, Suschtigi 8,2 %.

Gmeindspresidäntin vo Niderstocke isch d Regula Bettschen gsii (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,4 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 291 Ywohner 97,6 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,3 % Französisch u 0,3 % Italienisch.

Dr bärntütsch Dialäkt vo Niderstocke ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* 

## Fuessnote
Nods BE

**Nods** (frankprovenzalisch [nœː], dt. verautet *Nos*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärner Jura im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Nods ligt uf em Plateau de Diesse am Fuess vom Chasseral. D Gmeindsflächi bsteit us 43,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 53,5 % Waud, 2,4 % Sidligsflächi u 0,3 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Prêles, Diesse, Lamboing, Orvin, Corgémont, Cortébert, Courtelary, Cormoret u Villeret im Kanton Bärn u Villiers u Lignières im Kanton Nöieburg.

## Gschicht
Nods isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1255 aus *Nos*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk La Neuveville ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 6,2 % gläge.

## Religion
68,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 8,1 %, CVP 0,8 %, EVP 1,9 %, FDP 13,9 %. GLP 4,8 %, GP 8,9 %, SP 23,6 %, SVP 28,9 %, Suschtigi 9,1 %.

Gmeindspresidänt vo Nods isch dr Emile Gauchat (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 668 Ywohner 12,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 85 % Französisch u 0,4 % Italienisch.

Dr alt frankprovenzalisch Patois vo Nods isch wahrschynlech ir erschte Heufti vom 20. Jh. uusgstorbe. 

## Biuder

Datei:Nods Tour.jpg|Tour communale
Datei:Nods Ecole.jpg|Schueuhuus
Datei:Nods Place du village.jpg|Dorfplatz mit Dorfbrunne


## Weblink

* www.nods.ch
* 

## Fuessnote
Noflen BE

**Noofle** (amtlech *Noflen*) isch es Dorf i de politische Gmeind Chiuterf im Verwautigschreis Bärn-Mittuland vom Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Noofle isch e Ströisidlig uf dr Terrasse über em Gürbetau. D Gmeindsflächi hed us 80,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 14,2 % Waud u 5,1 % Sidligsflächi bstange. D Nachbergmeinde si bis Endi 2017 Chiuterf, Chienerschrüti, Üetedorf, Seftige u Burgistei gsi.

## Gschicht
Noofle isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1250 aus *Novelon*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.

Uf en 1. Jänner 2018 hed Noofle mit de ehmalige Gmeinde Gäuterfinge u Mülidoorf zur nöie Gmeind Chiuterf fusioniert.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 6,3 % gläge.

## Religion
90,3 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 2 % si römisch-katholisch gsi (Stang 2000).

## Politik
Gmeindspresidänt vo Noofle isch dr Martin Meier gsi (Stang 2017).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,8 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 248 Ywohner 99,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää.

Dr Dialäkt vo Noofle ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* 
* chli öpis über Noofle unger *Geschichte* uf kirchdorf-be.ch

## Fuessnote
Rüte

**Rüüti** (amtl. Rüte) ischt emool e politeschi Gmäänd (offiziöll as *Bezirk* bezächnet) im Kanton Appezöll Inneroode gsee.

## Ortsgliderig
Es geed e ke Dorf met em Name *Rüüti*. Zom Bezirk hend d Ortschafte *Brölisou*, *Stänegg* ond *Eggerschtande*, aber au Dorftääl vo *[[Weissbad|Wissbad]]* ond *[[Appenzell (Ort)|Appezöll]]* ghöört.

## Bezirksgebiet
S Gebiet vom Bezirk hed total 4082 Hektare omfasst ond sech vom Altmaa öber Brölisou ond öschtlech vom Brüelbach bes zor Settere erstreckt.

## Gschecht
De Bezirk ischd us de ehemolige Rood Rüüti entstande ond hed, abgsää vo e paar chlenne Änderige, set 1872 em Gebiet vo de säbe Rood entsproche. Of Aafangs Mai 2022 hend d Bezirk Rüüti ond Schwendi zom Bezirk Schwendi-Rüüti fusioniert.

## Name
De Name *Rüüti* chonnt vo *Reuten*, wa de Ursprung im Wort *roode* (Wälder roode) hät.  Dä gliich Höndegrond wie Rüüti (Rüte AI) häd ou Rüüti (Reute AR) im Osseroodische.

## Wappe
Uf em schwarze Höndergrond wachst us ere goldige Chroone en silbrige Schwanehals mit rotem Schnabel ond Zunge. Da liecht abgändered Wappe stammt vo de Härre vo Schönebüel. Die hönd im 13. Johrhondert, als Ammanne vom Abt us em Chloster Sanggalle, innere Burg a de Südweschthalde vom Herschbärg residiert.

## Bevölkerig
Quelle: Bundesamt för Statistik

## Sächeswärt
Im Bezirk Rüüte sönd zwee Hüüser ond e archeologischi Fundstöll us de Liste vo de Kulturgüeter vo nazionale Bedüütig im Kanton Appezöll Inneroode.

## Tourismus
Uf em Gebiet vom Bezirk Rüüti geeds verschidnegi Usflugsziil (z. B. s Blattebödeli mit em Sämtissersee, d Bolewees mit em Fäälesee, d Staubere uf  mit ere Uusicht öber s ganz Rhintel ond is Appezällerland usw.), wo mit uusgschilderete Wanderwäg erschlosse sönd. Mit de Luftsälbaa Brölisou-Höch Chaschte chonnt me uf  ui ond cha dai de *Geologisch Wanderwäg* ablaufe. Onderwägs häts uf verschidnige Schautaflene luuter Informazione (Text ond Böldli) öber d Entstehig vom Alpstää. De Alp Sigel () lit zwor nöd uf em Gebiet vom Bezirk Rüüti, isch aber vo döt us mit ere chlinne Sälbaa oder o z Fuess öbers Blattebödeli erreichbar.

## Literatur
* Rainald Fischer: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Appenzell Innerrhoden*. *Das Innere Land: Brülisau*. Birkhäuser AG, Basel 1984, ISBN 3-7643-1629-2. (= *Die Kunstdenkmäler der Schweiz*, Band 74.) S.&nbsp;391–397.
* Rainald Fischer: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Appenzell Innerrhoden*. *Das Innere Land: Eggerstanden*. S.&nbsp;398–402.
* Rainald Fischer: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Appenzell Innerrhoden*. *Das Innere Land: Steinegg*. S.&nbsp;449–452.
* Rainald Fischer: *Die Kunstdenkmäler des Kantons Appenzell Innerrhoden*. *Das Innere Land: Rüte*. S.&nbsp;492.

## Weblink

* Offizöll Website vom Bezirk Rüüti
* 

## Fuessnoote
Niederönz

**Niderönz** (amtlech *Niederönz*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Oberaargou im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Niderönz isch e Ströisidlig ar Önz. D Gmeindsflächi bsteit us 56,5 % langwirtschaftlecher Flächi, 29,1 % Waud u 14,4 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Inkbu, Heimehuse u Herzogebuchsi im Kanton Bärn sowie Äschi u Bouke im Kanton Solothurn.

## Gschicht
Niderönz isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1246 aus *Onza*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Wange ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 7,6 % gläge.

## Religion
68,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 18,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,1 %, CVP 1,7 %, EVP 5,0 %, FDP 10,0 %. GLP 6,0 %, GP 6,9 %, SP 16,9 %, SVP 30,7 %, Suschtigi 6,7 %.

Gmeindspresidänt vo Niderönz isch dr Urs Gerber (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,6 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1410 Ywohner 91,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,2 % Französisch u 2,7 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Niderönz ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Ensemble Dörflistrasse 9-9a Niederönz.jpg|Gmurete Spycher mit Burehuus
Schürchhaus Aeschistrasse 16 Niederönz.jpg|Schürchhuus
Schulhaus 02 Schulhausstrasse 3 Niederönz.jpg|Schuelhuus


## Weblink

* www.niederoenz.ch
* 

## Fuessnote
Oberbalm

**Baum** (amtlech *Oberbalm*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Baum ligt zwüsche Schwarzwasser und Scherlibach. D Gmeindsflächi bsteit us 74,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 21 % Waud u 4,5 % Sidligsflächi.

## Gschicht
Baum isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1228 aus *Balmes*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Bärn ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,3 % gläge.

## Religion
87,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 14,0 %, CVP 0,5 %, EVP 3,8 %, FDP 2,3 %. GLP 3,1 %, GP 4,8 %, SP 10,4 %, SVP 50,6 %, Suschtigi 10,5 %.

Gmeindspresidänt vo Baum isch dr Rudolf Anken (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,1 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 835 Ywohner 98,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,1 % Französisch u 0,1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Baum ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* Oberbalm.ch Oberbalm.ch
* 

## Fuessnote
Oberburg BE

**Oberbuurg** (amtlech *Oberburg*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Oberbuurg ligt uf dr linke Site vor Ämmi. D Gmeindsflächi bsteit us 57,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 33,8 % Waud, 8,1 % Sidligsflächi u 0,5 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Burdlef, Hasli, Lützeflüe, Vechige, Chrouchtu u Rüti.

## Gschicht
Oberbuurg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1240 aus *Obrunburc*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 15,3 % gläge.

## Religion
73,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,2 %, CVP 1,8 %, EVP 4,3 %, FDP 4,4 %. GLP 2,8 %, GP 5,4 %, SP 15,3 %, SVP 41,1 %, Suschtigi 8,7 %.

Gmeindspresidänt vo Oberbuurg isch dr Ernst Bolzli (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 3,4 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2740 Ywohner 89,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch u 2,1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Oberbuurg ghört zum Hochalemannisch.

## Literatur
* Michael Gerber: Schweizerische Kunstführer, Band 621: *Kirche und Pfarrdorf Oberburg*, Bern 1997, ISBN 3-85782-621-5

## Weblink

* www.oberburg.ch
* 

## Fuessnote
Oberdiessbach

**Diessbech** (amtlech *Oberdiessbach*, bis 1870 *Diessbach*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Diessbech ligt im Chisetau zwüsche Churzeberg Flakeflue un Hueb. D Gmeindsflächi isch im Jahr 2012 us 50,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 39,4 % Waud, 9,5 % Sidligsflächi u 0,2 % süschtigi Flächi bstange. D Nachburgmeinde si Bränzikofe, Buechouterbärg, Faarni, Frimettige, Heerblige, Hütlige, Linge u Wichtrech.

## Gschicht
Sit 2010 ghört d ehmalig Nachburgmeind Äschle (*Aeschlen*) zue Diessbech un sit em 1. Jänner 2014 ou Bleike. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.

Diessbech isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1218 aus *Tiecebac*, Äschle 1303 aus *Eschlon*.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,7 % gläge.

## Religion
81,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,6 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 12,4 %, CVP 0,8 %, EVP 7,4 %, FDP 11,3 %. GLP 4,8 %, GP 8,3 %, SP 14,0 %, SVP 33,0 %, Suschtigi 8,0 %.

Gmeindspresidänt vo Diessbech isch dr Hans-Rudolf Vogt (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2916 Ywohner 95,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,8 % Französisch u 0,5 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Diessbech ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:Oberdiessbach von der Falkenfluh aus gesehen.JPG|Diessbech vor Falkeflue uus gsää
Datei:Oberdiessbach Neues Schloss-06.jpg|Nöis Schloss (1666–68)
Datei:Oberdiessbach Diessenhof-2.jpg|Diessehof (18. Jh.)


## Weblink

* www.oberdiessbach.ch
* 
* 

## Fuessnote
Oberhofen am Thunersee

**Oberhofe** (amtlech *Oberhofen am Thunersee*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Oberhofe ligt am rächte Stade vom Tuunersee. D Gmeindsflächi bsteit us 18,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 49,5 % Waud, 28,5 % Sidligsflächi u 3,2 % süschtigi Flächi. 

## Gschicht
Oberhofe isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1133 aus *Obrenhoven*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Thun ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 9,2 % gläge.

## Religion
72,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,8 %, CVP 1,8 %, EVP 2,5 %, FDP 16,8 %. GLP 7,0 %, GP 9,1 %, SP 13,8 %, SVP 27,6 %, Suschtigi 4,6 %.

Gmeindspresidäntin vo Oberhofe isch d Sonja Reichen (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2179 Ywohner 94,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,9 % Französisch u 0,3 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Oberhofe ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 334.JPG|Oberhofe mit Schloss
Datei:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 318.JPG|Wichterheer-Guet
Datei:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 338.JPG|Schiffsstäg
Datei:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 340.JPG|Schlössli
Datei:2011-07-23 Lago de Thun (Foto Dietrich Michael Weidmann) 344.JPG|Turmhuus


## Weblink

* www.oberhofen.ch
* 

## Fuessnote
Oberhünigen

**Oberhünige** (amtlech *Oberhünigen*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.

## Geografi
Oberhünige ligt am Churzeberg. D Gmeindsflächi bsteit us 37,3 % langwirtschaftlecher Flächi, 58,1 % Waud, 4,2 % Sidligsflächi u 0,5 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Mirchu, Zäziwiu, Bowil, Linge u Niderhünige.

## Gschicht
Oberhünige het bis 1980 aus Exklave zue Schlosswiu ghört. Oberhünige isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1148 aus *Huningen superior*.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1,5 % gläge.

## Religion
83,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,4 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,8 %, CVP 0,2 %, EVP 3,5 %, FDP 2,0 %. GLP 3,4 %, GP 4,6 %, SP 9,1 %, SVP 43,1 %, Suschtigi 17,3 %.

Gmeindspresidänt vo Oberhünige isch dr Heinz Zurflüh (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,8 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 296 Ywohner 96,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,3 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Oberhünige ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.oberhuenigen.ch/
* 

## Fuessnote
Oberbipp

**Oberbipp** isch en Iiwohnergmeind im Verwautigschreis Oberaargou im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Oberbipp ligt am Südfuess vom Schwizer Jura. D Gmeindsflächi bsteit us 48,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 38,8 % Waud, 11,8 % Sidligsflächi u 0,6 % süschtigi Flächi. D Nachbergmeinde si Niderbipp, Baau, Walliswiu bi Niderbipp, Wiedlisbach u Runschberg.

## Gschicht
Oberbipp isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 968 aus *Pippa*, 1327 *Obern Bipp*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Wange ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 12,1 % gläge.

## Religion
70,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 13,9 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 14,0 %, CVP 1,9 %, EVP 3,6 %, FDP 12,0 %, GLP 4,5 %, GP 3,4 %, SP 13,9 %, SVP 39,1 %, Suschtigi 7,6 %.

Gmeindspresidänt vo Oberbipp isch dr Thomas Beer (Stang 2020).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1407 Ywohner 91,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,5 % Französisch u 1,1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Oberbipp ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.oberbipp.ch
* 

## Fuessnote
Oberlangenegg

**Oberlangenegg** (amtlech *Oberlangenegg*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Oberlangenegg isch e Ströisidlig am Weschthang vor Honegg. D Gmeindsflächi bsteit us 45,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 49,1 % Waud, 4,5 % Sidligsflächi u 0,9 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Unterlangenegg im Weschte, Wachsudorn im Norde, Röötebach im Nordoschte un Eriz u Töiffetaau im Süde.

## Gschicht
Oberlangenegg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1308 aus *Langonegga*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Thun ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1 % gläge.

## Religion
91,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 1,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 7,1 %, CVP 0,6 %, EVP 3,0 %, FDP 0,9 %. GLP 2,1 %, GP 3,8 %, SP 4,6 %, SVP 70,8 %, Suschtigi 7,1 %.

Gmeindspresidänt vo Oberlangenegg isch dr Ueli Jaberg (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 482 Ywohner 97,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,6 % Französisch.

Dr Dialäkt vo Oberlangenegg ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* www.oberlangenegg.ch
* 

## Fuessnote
Oberösch

**Oberösch** isch es Dorf un en ehmalegi politeschi Gmeind, wo zu de Gmeind Eersige im Verwautigschreis Ämmitau vom Kanton Bärn ghört.

## Geografi
Oberösch ligt ar Ösch, nördlech vo Burdlef. D Gmeindsflächi het us 61,3 % langwirtschaftlecher Flächi, 34,4 % Waud u 4,2 % Sidligsflächi bstange. D Nachburgmeinde si Niderösch, Rumedinge, Eersige u Utzischdorf gsi.

## Gschicht
Oberösch isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 886 aus *Osse*, 1310 *Oeschge superioris*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört. Sit em 1. Jänner 2016 ghört Oberösch wäg ere Fusion mit Niderösch und Eersige zu de Gmeind Eersige.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 9 % gläge.

## Religion
91,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Gmeindspresidäntin vo Oberösch isch d Iris Balmer Jordi gsi (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 113 Ywohner 97,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää.

Dr Dialäkt vo Oberösch ghört zum Hochalemannisch.

## Weblink

* 

## Fuessnote
Oberried am Brienzersee

**Oberried** (amtlech *Oberried am Brienzersee*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Oberried ligt am rächte Stade vom Brienzersee. D Gmeindsflächi bsteit us 39,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 41 % Waud, 2,3 % Sidligsflächi u 16,8 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Briens, Niderried u Habkern im Kanton Bärn u Flüeli im Kanton Lozärn.

## Gschicht
1914 isch die ehmalig Gmeind Eblige mit Oberried fusioniert worde. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Inderlache ghört.

Oberried isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1303 aus *Obirnriet*.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 8,3 % gläge.

## Religion
78,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 14,3 %, CVP 1,9 %, EVP 3,0 %, FDP 7,3 %. GLP 5,0 %, GP 12,5 %, SP 11,0 %, SVP 36,8 %, Suschtigi 8,2 %.

Gmeindspresidänt vo Oberried isch dr Andreas Oberli (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 485 Ywohner 94,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch u 1 % Italienisch.

Dr Dialäkt vo Oberried ghört zum Höchstalemannisch.

## Weblink

* www.oberried.ch
* 
* 

## Fuessnote
Obersteckholz

**Obersteckhouz** (amtlech *Obersteckholz*) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Oberaargou im Kanton Bärn, Schwyz.

## Geografi
Obersteckhouz isch e Ströisidlig im Oberaargou im Schwizer Mittuland. D Gmeindsflächi bsteit us 66,5 % langwirtschaftlecher Flächi, 27,4 % Waud u 6,1 % Sidligsflächi. D Nachburgmeinde si Buesu, Lotzu u Langete.

## Gschicht
Obersteckhouz isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1255 aus *Stechcholz*. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Aarwange ghört.

## Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 0,7 % gläge.

## Religion
84,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 8,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).

## Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 19,3 %, CVP 0,2 %, EVP 5,3 %, FDP 4,6 %. GLP 2,9 %, GP 3,1 %, SP 5,7 %, SVP 53,3 %, Suschtigi 5,6 %.

Gmeindspresidänt vo Obersteckhouz isch dr Heiri Jörg (Stang 2013).

## Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,2 % gläge.

## Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 398 Ywohner 98,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää.

Dr Dialäkt vo Obersteckhouz ghört zum Hochalemannisch.

## Biuder

Datei:2012-03-17-Supra Argovio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 215.JPG|Ortsiigang
Datei:2012-03-17-Supra Argovio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 224.JPG|Schueuhuus
Datei:2012-03-17-Supra Argovio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 227.JPG|Buurehuus
Datei:2012-03-17-Supra Argovio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 238.JPG|Habcherig


## Literatur
* Max Jufer (Red.): *Der Amtsbezirk Aarwangen und seine Gemeinden*. Herausgegeben vom Amtsbezirk Aarwangen und die 25 Einwohnergemeinden. Merkur, Langenthal 1991, ISBN 3-9070-1210-0.

## Weblink

* www.obersteckholz.ch
* 

## Fuessnote