Landkreis Säckingen

Dè **Landchrais Säckingè** isch èn Landchrais z Baddè-Württèbärg, wo im Zuug vo dè Chraisreform am 1. Januar 1973 uffglöst woorè isch. Dè gröschte, dè mittlere un öschtliche Deil vom Säckinger Landchrais isch 1973 im Landchrais Waldshuèt zuègschlagè worrè, dè weschtliche Rand im Landchrais Lerrach, dè südweschtlichè Eggè vo Baddè-Württèbärg. Dè Landchrais Säckingè hèt hauptsächlich s Bièt vom Hotzèwaald umfasst.

## Geografy

### Laag
Dè Landchrais Säckingè isch im Südweschtè vo Baddè-Württèbärg deheim gsi, im Weschtè isch er e bitzeli übbers Weeradal frübber wèg gangè, im Oschtè hèt s Albdal dè Landchrais begränzt. Im Nordè isch am Südrand vom Fäldbärgmassyv Schluss gsi, am Südrand hèt dè Hochrhy diè natürlichi Gränz bildèt. 

D Chraisschtadt Säckingè (hüt „Bad Säckingè“) isch am südlichè Rand un in Oscht-Weschtrichtung i dè Mitti vom Chraisgebièt dirèkt am Hochrhy glègè.

### Nõchbòrchrais
D Nõchbòrchrais sin 1972 im Uhrzeigersinn im Weschtè Lerrach, dè Hochschwarzwald un Waldshuèt gsi. Im Südè hèt dè Hochrhy diè natürlich Gränz zum Kanton Aargau un dõdemit zuè dè Schwiz zogè.

## Gschichtè
S Gebièt vom spõtèrè Landchrais Säckingè hèt vor 1800 zuè nèrè Vylzaal vo voschidnè Hèrrschaftè ghört. 1806 isch s Gebièt im Land Baddè zuègschlagè worrè, Sèll Gau hèt znägscht mengi Ämter umfasst, drunter Beuggè, Nollingè, Säckingè, Weer un Kleinlaufèburg, wo abber gly druff hy alli uffglöst worrè sin. S hèt ab 1819 nu no s Amt Säckingè bschtandè, sèll hèt sich im Lauf vo dè Gschichte è baar Mòl voändert, znägscht zum Wyysèchrais un ab 1815 zum Oberrhychrais. 1864 hèt s zum Landeskommissärbezirk Fryburg ghört un 1936 isch es um è baar Gmeindè vom uffglöstè Amt Schopfè vogrößerèt worrè. Sèllè Amtsbezirk isch sit 1939 als *Landchrais Säckingè* dauft worrè.

Nõch dè Bildung vom Land Baddè-Württèbärg im Johr 1952 hèt dè Landchrais Säckingè zum Regyrungsbezirk Südbaddè ghört. Durch d Gmeindsreform ab 1970 hèt sich s Chraisgebièt in eim Fall gänderèt. Am 1. Januar 1971 isch d Gmeind Schlagettè mit dè Gmeind Immèeich vom Landchrais Waldshuèt zuè dè neuè Gmeind Albdal zämmèglait worrè. Drei Johr spòter, 1974, isch d Gmeind Albdal nõch St. Bläsy ygmeindet worrè un hèt dōdemit dè Landchrais Säckingè volō.

Mit Wǜrkung vom 1. Januar 1973 isch dè Landchrais Säckingè uffglöst worrè. Sini Gmeindè sin übberwigend im vogrößertè Landchrais Waldhuèt uffgangè, dè dõdemit dè Rächtsnõchfolger vom Landchrais Waldshuèt worrè. Füüf Gmeindè im weschtlichè Chraisgebièt sin im vogrößertè Landchrais Lerrach uffgangè.

### Ywoonerentwicklung
Alli Ywoonerzaalè sin Volkszellungsergèbnis.

## Bolitik
### Landrõt
D Obberamtmänner bzw. Landrôt vom Bezirksamt bzw. Landchrais Säckingè 1814–1972:
* 1814–1819: Franz Xaver Bossi
* 1819–1828: Hermann Th. Burschtert
* 1828–1831: Ludwig Friedrich Eichrodt
* 1831–1846: Richard vo Weinzyrl
* 1847–1849: Johann Baptischt Schey
* 1849–1855: Adolf Leiber
* 1855–1860: Johann Baptischt Rièder
* 1860–1864: Otto Sachs
* 1864: Johann Nepomuk Wetzel
* 1865–1872: Franz Müller
* 1872–1877: Gustav Eschborn
* 1877–1879: Ferdinand Lewald
* 1879–1884: Wilhelm Holtzmaa
* 1884–1888: Ernscht Müller
* 1888–1891: Obberamtmaa Moritz Seubert
* 1891–1899: Oskar Frech
* 1899–1904: Hermann Pfeiffer
* 1904–1918: Albert Kapferer
* 1918–1919: Paul Schwoerer
* 1920–1934: Werner Freiherr vo Rotbärg
* 1934–1936: Johannes Duntze
* 1936–1937: Karl Vierling
* 1937–1945: Franz Schühly
* 1945–1949: Alfons Oswald
* 1949–1968: Otto Bischof
* 1968–1972: Otto Lyble

### Wappè
S Wappè vom Landchrais Säckingè hèt è gschpaltenes Schild mit èm schwebendè silbèrnè Abtsschtab im Vordergrund ghaa. D abkeerti Krümmè vom Abtsschtab isch mit grüènè Stei belait, hinnè isch èn schräg nõch obbè grichtetè rotè Blitz gsi. S Wappè isch vom Landchrais Säckingè am 25. Auguscht 1966 vom baddè-württèbärgischè Innèminischterium voliè worrè. Dè Abtsschtab sǜmbolisyrt s Kloschter Säckingè, dè Blitz stòt für d Energybroduktion im Chrais. Uff èm dörtzmòl zum Bezirksamt Säckingè ghörendè, sit 1973 abber zum Nõchbòrlandchrais Lerrach ghörendè Gebièt isch s erschte Flusschraftwärch vo Europa baut worrè. D Blasonyrung dütet uff diè baddischè Farbè Rot-Gääl un uff d Farbè vo Vorderöschterrych (Rot-Wyß) hy, zu sellèm hèt s Gebièt bis 1806 ghört.

## Wǜrtschaft un Infraschtruktur
### Vokeer
Durch s Chraisgebièt hèt kei Bundesautobaan gfüürt. Dè Chrais isch am Hochrhy nur durch d B 34 in Oscht-Wescht-Richtung erschlossè worrè. Vo dört laufèd meereri Chraisschtrõßè in Süd-Nord-Richtung durch d Sitèdäler vom Rhy un uff dè Waald, in Hotzèwaald, uè. Ennèt vo dè nördlichè Chraisgränz nimmt d Wyysèdal-Schtrõß, d B 317, selli Chraisschtrôßli ab un bindet dè Hochrhy un dè Hotzèwaald an Hochschwarzwald aa.

## Städt un Gmeindè
Zum Landchrais Säckingè hèn ab 1936 znägscht 5 Städt un 48 Gmeindè ghört.

Am 7. März 1968 hèt dè Landdag vo Baddè-Württèbärg d Weichè für è Gmeindereform gschtellt. Mit èm *Gesetz zur Stärkung der Verwaltungskraft kleinerer Gemeinden* isch es möglich gsi, dass sich chlyneri Gmeindè freiwillig zuÈ größerè Gmeindè voeinigè chönnè. Dè Aafang im Landchrais Säckingè hèn am 1. Januar 1971 d Gmeindè Urbärg, Wilfingè, Wittèschwand un Wolpadingè im Hotzèwaald gmacht, wo sich zuè dè neuè Gmeind Dachsbärg (Südschwarzwald) zämmè duè hèn. Glychzitig hèt sich d Gmeind Schlagetè mit dè Nõchbòrgmeindè Immèeich im Landchrais Waldshuèt zuè dè neuè Gmeind Albdal zämmègschlossè. I dè Folgezit hèt sich d Zaal vo dè Gmeindè toujours reduzyrt, bis dè Landchrais SäckingÈ schlièßlich 1973 aufglöst worrè isch.

Diè gröscht Gmeind im Landchrais isch d Stadt Rhyfäldè (Baddè) gsi. Diè chlynscht Gmeinde isch Rütti gsi.

I dè Tabellè stôn d Gmeindè vom Landchrais Säckingè *vor* dè Gmeindereform. D Ywooneraagabbe beziènèd sich uff d Volkszellungsergèbnis i dè Johr 1961 un 1970.

## Kfz-Nummèrèschild

Am 1. Juli 1956 isch im Landchrais bi dè Yfüürung vo dè bis hüt gültigè Auto-Kennzeichè s Unterscheidungszeichè *SÄK* zuègwisè worrè. Sèll isch s einzige Unterscheidungszeichè gsi, wo dè Buèchschtaab *Ä* din vorchò isch. S isch bis zum 31. Dezembèr 1972 úusgää worrè.

## Einzelnõchwys