Schnee

**Schnee** bestoot us fiine Iiskristall und isch die hüfigsti Form vom feste Niiderschlaag us dr Atmosfääre.

## Etymologii
D Wortgschicht: S Wort *Schnee* chunt vom althoochdütsche *snēo*. Dr Genitiv vo däm isch *snēwes* (8. Joorhundert), middelhoochdütsch und middelniiderdütsch isch es *snē*, altsächsisch *snēo*, middelniiderländisch *snee*, niiderländisch *sneeuw*, altänglisch *snāw*, änglisch *snow*, altnordisch *snœr*, *snjōr*, schwedisch *snö*, gotisch *snaiws* (germanisch **snaigwa-*) russisch *sneg* (*снег*), litauisch *sniẽgas* 'Schnee'. Verwandt isch es mit em griechische (Akkusativ Singular) *nípha* (*νίφα*), em latiinische *nix* (Genitiv: *nivis*) und em kymrische *nyf* 'Schnee'.

Alli Forme si Abstraktbildige zum indoöiropäische Wort **sneig<sup>ṵ</sup>h-* 'schneije, (sich) zämmeballe, zämmechlääbe'.

## wie s d Kristall git

Schnee1.jpg|e stärnförmige Iiskristall («Dendrit»)
Schnee3.jpg|e blettliförmige Iiskristall
Schnee2.jpg|e Mischform us Blettli und Dendrite

Schnee entstoot, wenn sich in de Wulke fiinsti Dröpfli vo underchüeltem Wasser an Kristallisazionskäim (zum Bischbil Staubdäili) aalaagere und dört gfriere. Dä Brozäss foot aber erst bi Tämpratuure under −12&nbsp;°C aa.  Wasser cha, wenn s käini Kristallisazionskäim git no bi −48&nbsp;°C flüssig bliibe.

D Iiskristall, wo drbii entstöön, si weniger as 0,1 Milimeter grooss und falle aabe, je schweerer si wärde, und waggse wägen em Underschiid vom Dampfdruck zwüsche Iis und underchüeltem Wasser immer mee. Dr Wasserdampf in dr Luft resublimiert, goot also diräkt in Iis über und d Kristall waggse no mee. Es bilden sich die bekannte säggseggige Forme. Wäge dr bsundrige Struktur vo de Wassermolekül si nume Winkel vo exakt 60° bzw. 120° mööglig.

## d Schneeflocke
Wenn d Lufttämpratuur fast am Gfrierpunkt isch, wärde die äinzelne Iiskristall dur chliini Wasserdropfe mitenander verchläbt und es entstöön Schneeflocke, won e chli an e Stück Watte erinnere. Wenn d Luft droche isch, cha Schnee, wo sich in cheltere Luftschichte bildet het, au bi Tämpratuure um füüf Grad no as Schnee am Boode aachoo, wil e Däil vo dr Flocke sublimiert und d Energii, wo das brucht, dr Räst vo dr Flocke abchüelt. Es chunnt aber au vor, ass au bi under Null Grad Rääge fallt, denn as gfrierende Rääge. Für dä Effekt wird in mängge Medie dr Begriff Blitziis verwändet. Bi diefe Tämpratuure bilde sich nume seer chliini Schneeflöckli.

## Sorte vo Schnee
Es git verschiideni Kriterie, wo mä dr Schnee noch ene cha klassifiziere. Doodrzue ghööre s Alter, d Füechtikäit, d Dichdi, d Farb, wie und won er ufdrätet.


Frischer neuschnee.jpg|Nöischnee
Firn field on the top of Säuleck.jpg|alte Schnee git der Firn
Feldberg-25-02-2009-032.jpg|Schneestruktur, wo vom Wind bildet worde isch, an de Zwiig vom ene Busch
Great Britain Snowy.jpg|es Satellitebild vo Groossbritannie im Januar 2010
Fresh snow.JPG|früsche Schnee uf eme dünne Zwiig
Schneekristalle wachsen am Strauch.jpg|so Iiskristall, wo im Hochnäbel am Struuch waggse und die schöni Forma mache, sind nit Schnee, es isch Biecht.


## Litratuur
* Kenneth G. Libbrecht: *Wie Schneekristalle entstehen*, Spektrum der Wissenschaft, 2008 (Februar), S. 36ff.
* 

## Weblingg

* www.snowcrystals.com zur Formenvielfalt der Schneekristalle (Engl.)
* www.slf.ch Eidgenössisches Institut für Schnee- und Lawinenforschung in der Schweiz
* QuarksCo.: Die Entstehung der Schneeflocken vom 3. Januar 2006 mit Video (3:16), abgrüeft am 26. Januar 2013

## Fuessnoote