Technik-Katastrophe

**Technischi Kataschtrophe** nennt me es Kataschtrophe-Ereignis, wo us technische Gründ entschtande isch, im Gegesatz zu Naturkataschtrophe, wo d Ursach natüürlig isch. Es hett als Kriterium e Dimension, wo die regionale Rettigschräft vom Kataschtropheschutz vo ihrer Kapazität her überforderet sii. I de meischte Fäll forderet das Ereignis grad wenn s passiert e höchi Azahl vo Todesopfer. S gitt aber au Uusnahme, wie d Kataschtrophe vom Chärnchraftwärk Fukuschima oder d Kataschtrophe vom Chärnchraftwärk Tschernobyl, wo erscht mit viile längerfrischtige Todesfäll, v. a. dur Chräbs z rächne isch; wo aber au als Kataschtrophe-Ereignis gälte.

Die wichtigschte Technik-Kataschtrophe bislang si gsii: En Kaskade-Bruch vo 62 Schtaudämm 1975 in der chinesische Provinz Henan, wo rund 85'000 Mänsche drbii umchoo sii und d Chemiekataschtrophe vo Bhopal 1984 in Indie, wo dr direkt Kontakt mit dr Gaswulche nach verschiidene Schätzige 3'800 bis 25'000 Toti gforderet het un bis zu 500'000 Verletzti, wo zum Teil bis hüüt an de Folge liide. In Europa isch s d Kataschtrophe vo Vajont in Norditalie vo 1963 gsii, en Überfluetig vom ene Schtaudamm dur ne Bärgschturz mit rund 2'000 Todesopfer.

## Lischte vo de gröschte Technik-Kataschtrophe

### [[Talsperre]]-Kataschtrophe
* 85'000 Toti: die erwähnte Henan-Kataschtrophe
* rund 10'000 Toti: Fushan-Damm in China, 516 n.&nbsp;Chr.
* 3'500: Isla Verdes (Philippine), 1991
* 2'300: Machhu II (Indie), 1979
* 2'209: South Fork (Pennsylvania, USA), 1889
* rund 2'000: die erwähnti Vajont-Kataschtrophe

### Chemie-Kataschtrophe
* 3'800 bis 25'000 Toti: die erwähnti Bhopal-Kataschtrophe 
* 581 Toti: Explosion im Monsanto-Werk in Texas City (USA), 1947
* 565: Explosion im Oppauer Schtickschtoffwerk (D), 1921
* 320: Chesselwage-Explosion in Neyshabur (Iran), 2004
* 207: Chesselwage-Explosion in dr BASF Ludwigshafe, 1948

### Munitions-Explosione
* 1'950 Toti: Halifax (Kanada), 1917
* 1'750: Hamont (Belgie), 1918
* rund 1'500: Smederevo (damals Jugoslawie), 1941

### Seefahrt-Kataschtrophe
* 1'500 bis 4'400 Toti: MV Dona Paz (Philippine), 1987
* 2'700 bis 4'000: SS Kiangya, Schanghai (China), 1948
* 1'863: MV Joola, Senegal, 2002
* 1'547: SS Sultana, Mississippi River (USA), 1865
* 1'517: RMS Titanic, Nordatlantik, 1912

### Iisebahn-Kataschtrophe
* rund 1800 Toti: Zugunglück vo Peraliya (Sri Lanka), 2004
* rund 800: Zugunglück bii dr Mont Cenis-Bahn (F), 1917

### Luftfahrt-Kataschtrophe
* 583 Toti: Flugkataschtrophe vo Teneriffa, 1977
* 520: Abschturz vom ene Japan Airlines-Jumbo-Jet, 1985

### Explosione vo Pipelines oder Bohrlöcher
* 575 Toti: Zugunglück bii Ufa (Russland), 1989
* 234: Gasexplosion vo Chuandongbei (China), 2003
* 167: Explosion und Brand uuf dr Ölplattform Piper Alpha (GB), 1988

### Tanklager-Explosione
* rund 500 Toti: Propangas-Lager in Ixhuatepec (Mexiko), 1984
* rund 150: Öl-Tanklager in Tacoa (Venezuela), 1982
* 105: Flüssiggas-Lager in dr Türkei, 1980

### Schtrasseverkehrs-Kataschtrophe
* 217 Toti: Tanklaschtwage-Unglück vo Los Alfaques (Spanie), 1978
* 140: Tanklaschter-Explosion vo Molo (Kenia), 2009
* 110: Petrol-Unfall vo Chennai (Indie), 1995
* 94: Unglück vo Langenweddingen (DDR), 1967
* 77: Brücke-Iischturz vo dr *Ponte Hintze Ribeiro* (Portugal), 2001

### Gasexplosione in Gebäude
* rund 300 Toti: *New London School* in Texas, 1937 
* rund 200: In Tiflis (Georgie), 1984

### Tanker-Explosione
* 78 Toti: Griechische Tanker vor Singapur, 1978
* 50: Öl-Tanker vor Whiddy Island (Irland), 1979

## Lueg au
Naturkataschtrophe