Obrigheim (Baden)

**Obrigheim** (sidfränk. *Owweringe*) isch e Gmai im Necker-Odewald-Chrais z Bade-Wirttebärg. D Gmai het  Yywohner (Stand: ). Si ghert zur europäische Metropolregion Rhein-Neckar (bis 20. Mai 2003 *Region Unterer Neckar* un bis 31. Dezämber 2005 *[[Region Rhein-Neckar-Odenwald]]*). Hit chännt mer d Gmai vor allem dur s 2005 stillglait Chärnchraftwärch.

## Geografi
Obrigheim lyt an dr Burgestroß an dr Uuslaifer vum Odewald am Weschtstade vum Necker. D Gmai lyt im Naturpark Neckartal-Odewald. Dr Baan bstoht us 42,5 % Landwirtschaftsflechi, 39,1 % Wald, 14,5 % Sidligsflechi un 3,9 % sunschtiger Flechi.

Nochbergmaine sin Neckargerach un Binau im Norde, Mosbach im Oschte, Haßmersheim un Hüffenhardt im Side un Helmstadt-Bargen un Aglasterhausen im Weschte.

## Gmaigliderig
Zue Obrigheim ghere d Ortsdail Asbach, Mörtelstein un Obrigheim. Zue Asbach ghere s glychnamig Dorf un d Hyyser Bahnstation Asbach, zue Mörtelstein ghere s glychnamig Dorf un s Huus Neckarhelde, zue Obrigheim ghere s glychnamig Dorf, dr Ort Neuburg un s Gheft Kirstetterhof. Uf em Baan vu Mörtelstein lyt d Wieschig Schollenrain.

## Gschicht
Obrigheim isch anne 773 im Lorscher Codex zum erschte Mol gnännt wore as *Ubarachheim*. Mörtelstein isch um 1000 s erscht Mol gnännt wore, Asbach um 1100.

D Burg Obrigheim isch im Bsitz vu dr Herre vu Obrigheim gsii, wu me syt 1082 in Urkunde cha noowyse. Im Lauf vum 14. Jorhundert hän di rhynische Bfalzgrofe d Burg gchauft, unter anderem 1369 d Aadail vum Cuntze vu Obrigheim an dr „alte Burg“. Scho ab 1290 het s z Obrigheim e kurbfälzisch Amt gee. Uf em Karlsberg dr Necker uffezues hän d Bfalzgrofe Ändi 13. Jorhundert d Burg Landsehr böue, wu aber scho Mitti 14. Jorhundert wioder ufgee woren isch. Ab 1384 wird in dr Urkunde d Neuburg gnännt. Di „alt Burg“ isch no dr bfälzische Dailig 1410 no Wohnsitz vun eme bfalz-mosbachische Läächesmann gsii, aber um 1500 schließli ufgee wore. D Neuburg isch dergege in dr drei Jorhzundert druf als an bfälzischi Vasalle as Lääche vergee wore.

Wu d Kurpfalz anne 1803 im Rame vum Rychsdeputazionshauptschluss ufglest woren isch, sin d Derfer an s Firschtedum Leiningen chuu un 1806 schließli an s Großherzogdum Bade. 

1862 isch d Odewaldbahn iber Obrigheim böue wore, en aigene Bahnhof het s Dorf ab 1891 ghaa. Ab 1847 het s e Gipsbärgwärch ghaa, 1888 het d Agse- un Fääderefabrik „Gebrüder Dörflinger“ vu Mannem im Ort e Wärch ufgmacht.

1968 isch ais vu dr erschte dytsche Chärnchraftwärch z Obrigheim in Bedriib gange, wu syt 2005 stillglait isch.

; Yygmaindige
* 1. Jänner 1971: Mörtelstein
* 1. Jänner 1973: Asbach


Wappen Moertelstein.png|Woobe vu Mörtelstein
Wappen Asbach (Obrigheim).png|Woobe vu Asbach


## Religion
Syt dr Reformation isch Obrigheim evangelisch gsii. Näb dr ehmolige drei evangelische Chilchegmaine, wu syt 2006 ai Chilchegmai sin, git s hite au ne remisch-kadolischi Gmai im Ort.

## Verwaltig
Obrigheim het mit dr Stadt Mosbach un dr Gmaine Elztal un Neckarzimmere e Verwaltigsgmaischaft veryybart.

; Burgermaischter
* Roland Lauer: 1990 bis 2014
* Achim Walter: syt 2014

; Partnergmaine
* Krško, Slowenie syt 1982
* Chantepie, Frankrych syt 1998

## Kultur un Böuwärch
* Schloss Neuburg
* Evangelischi *Friideschilche* uf em *Alte Berg*. Vu dr Alte Burg git s nume no Stai in dr Stitzmuure vu dr Chilche
* Burg Landsehr, hite nume no ne Halsgrabe
* Kadolischi Chilche *St. Laurentius* (1832)
* Evangelischi Friideschilche Asbach
* Kadolischi Chilche Asbach (1890)
* Georgskapell Mörtelstein (1819 erneiert, Freske us em 15. Jh.)
* Rothuus Mörtelstein (1801)
* Schuelhuus Asbach (1839)
* Haimetmuseum Obrigheim


Obrigheim - Schloss Neuburg - 2019-04-22 12-53-41.jpg|Schloss Neuburg
Obrigheim-evkirche.jpg|Friideschilche
Obrigheim - Weinbrenner-Kirche.jpg|St. Laurentius
Obrigheim-Kriegerdenkmal.jpg|Chriegerdänkmol
Asbach-schule-web.jpg|Schulhaus Asbach
Obrigheim-Asbach-2012-BildNr791.JPG|Ev. Chilche Asbach
Asbach-grenzst1558web.jpg|Gränzstai Asbach (1558)
Moertelstein-rathaus.jpg|Rothuus Mörtelstein


## Dialäkt
Dr Dialäkt vu Obrigheim ghert zum Sidfränkisch.

## Literatur
* Karl Wilhelm Bödecker: *Ortsfamilienbuch Obrigheim. Leute und Familien in Obrigheim am Neckar, 1650–1915.* Plaidt: Cardamina-Verlag 2014 (= Badische Ortssippenbücher 162)

## Weblink

* Websyte vu Obrigheim

## Fueßnote