Taminabrücke

D **Taminabrugg** isch e Stroossebrugg im Taminatal im Kanton Sanggale. D Brugg, wo im Juni 2017 eröffned woren isch, gilt as eini vo de gröschte Bogebrugge und mit ere Längi vo 475 Meter as di Längschti i de Schwiz.

## Projekt
Di diräkti Stroosseverbindig vo Bad Ragaz uf Valens, wo hüt nüme befahre wäre dörf, verlauft i me gwüsse Abschnitt öber rutschigs Gländ. Si isch zuedäm rächt stail, hät schmaali Stelle und engi Kurve. Drumm isch d Idee för e Brugg öber s Tobel vo de Tamina ufchoo und e öber 400 Meter langi Bogebrugg, mit ere Spannwitti vo 260 und ere Höchi vo 35 Meter, uugfär 200 Meter öber em Fluss, wo die beede Ortschafte Pfääfers und Valens verbende söll isch planed wore. Esoo cha e sicheri Zuefahrt vo Ragaz via Pfääfers ermöglicht wäre, ohni as mer en Umwäg öber Vasön, Mapragg und Vadura mache mues. S ganz Projekt, d Brugg und Zuefahrtsstroosse, isch mit rund 56 Millione Franke Choschte budgetiert wore – däför chöni me s Gäld för d Sanierig vo de bishärige Zuefahrt vo Ragaz ufe uf Valens spare.

Gege s Projekt vo däm Bruggebau öber s Taminatobel isch im Herbst 2010 Widerstand us de Bevölkerig gwachse.

Am 1. Dezember 2010 hät de Kantonsrot vo Sanggale s Projekt bewilliget und am 22. Mai 2012 hät de Regierigsrot vom Kanton Sanggale grües Liecht för de Bau gee.

## Bau
Aafangs Oktober 2012 isch mit de Vorarbeite för de Bau vo de Zuefahrtsstroossene aagfange wore. De offizielli Spatestich isch am 28. März 2013 gsi. De Hochsailartischt Freddy Nock hät a däm Aalass d Schlucht uf eme 417 m lange Sail öberquärt.

Im Früelig 2013 sind zerscht d Fundamänt för di beede Ändi vom Boge baut wore. Dänn händs a däne Stelle je en höche Torm (Hilfspülon) uufgschtellt. Die hät me nu för d Drootsaili bruucht, wo bim Bau vom Boge als «Stützi» diened händ. So hät de Boge im Freivorbau, i jewils föf Meter lange Abschnitt, vo beedne Syte här erstellt wäre chöne. Am 28. März 2015, gnau zwo Johr noch Baubeginn, isch de Bogeschluss gmacht wore. Wo de Boge fertig betoniert gsii isch, hät me d Hilfspülon wider abbaue und aagfange, uf em Boge obe, vo de Bogemitti uus uf beed Site, d Fahrbahn zbaue.

Zerscht isch planet gsii, as d Taminabrugg ab em Sommer 2016 em Vercheer öbergee wäre söll und dänn d Dörfer Pfäfers und Valens mitenand verbindet; während em Bou isch de Termin zum d Brugg iizweje in Summer 2017 gleit wore. Vom 9. bis am 11. Juni 2017 ischt e grosses Fäscht uf de Bogebrugg zur Eröffnig duregfüert wore. Am 22. Juni hät me dänn d Brugg noch ere Fiir em Vercheer öbergee und sit em 8. Juli gits e Postautolinie, wo öber d Brugg füert.

## Gallerii
D Baustell im November 2013:

Datei:Taminabrücke Suldis N.JPG|d Baustell uf de Site vo Valens
Datei:Taminabrücke Suldis-Bofel wsw.JPG|en Blick uf d Site vo Pfäfers
Datei:Taminabrücke Bofel-Suldis So Gw.JPG|d Baustell uf de Site vo Pfäfers
Datei:Taminabrücke Bofel-Suldis Ow n.JPG|en Blick us de Nööchi

D Baustell im 2014 und 2015:

Datei:Taminabrücke Suldis-Bofel Swn 2014.JPG|d Baustell im Augschte 2014 uf de Site vo Valens
Datei:Suldis-Bofel Sw-Wsw 2015 F.JPG|März 2015, vier Täg vor em offizielle Bogeschluss
Datei:Taminabrücke Suldis-Bofel Sw-Wsw 2015 H.JPG|im Herbscht 2015 werd d Fahrbahn uf de Boge ufi baut

D Baustell im 2016:

De Chrane uf de Valenser Site isch scho abmontiert, d Fahrbahnplatte erstellt, d Montage vo de Laitmuure scho fascht fertig und a de Umgebigsarbete händ s au scho aagfange. Endi Oktober isch dänn de Belaag iibaut wore und es isch bekannt wore, as es vom 9. bis 11. Juni 2017 es Bruggefäscht under em Motto «Brugge verbinded» söll gee, di offiziell Eröffnig segi för de 22. Juni 2017 vorgsee.

## Liniefüerig vom Postauto
Wil d Strooss, wo öber d Bogebrugg füert, uf de Sitte vo Pfääfers ersch e Stuck underhalb vom Dorf i Richtig Bad Ragaz uf d Verbindigsstrooss Ragaz-Pfääfers tröfd, dörf s Postauto bim Gebiet Bovel vo de Brugg uus is Dorf Pfääfers und umbekehrt fahre. Da Ströösseli isch gmacht wore för d zuefahrt zu de Baustell uf de Pfääferser Sitte und dienet jetzt em Postauto und em landwirtschaftliche Verchehr. D Schüeler vo Valens, wo uf Pfääfers i d Oberstufe gönd, händ früener mit em Postauto uf Ragaz abi, döt une umstiige und äne wider ufi fahre möse.

## Varia
### «Die unsichtbare Brücke»
Im 1995 hät de damalig Katechet vo Vättis, de Albert Wicki, zäme mit em Oswin Welter und de Jugendverain vo Pfääfers und Valens, en Film mit em Titel «Die unsichtbare Brücke» drait. Es isch do d Zit gsi, wo d Schüeler vo Valens neu händ müese uf Pfääfer öberi i d Oberstufe. E Brugg öber d Tamina, wo di chörzischt Verbindig gsi wär, isch dozmol no en Utopii gsii. Me hät dä Film am Bruggefäscht, wo under em Motto "Brücken verbinden" gstanden isch, wider chöne aaluege.

### Helm-Verstaigerig
Am Bruggefäscht isch au de Helm, wo de Hochsailakrobat Freddy Nock bi de Grundstailegig aagha hät, vertstaigeret worde. De Erlös isch för d Sanierig vom Sportplatz Rietli z Pfääfers dänkt gsii. Erstaigered hät dä gschichtsträchtig Helm schliesslich de Albert Wicki, Mitiniziant vo obe gnänntem Film.

## Weblink

* Website über d Taminabrugg
* Fotimontage vo de Brugg über d Taminaschlucht Leonhardt, Andrä und Partner (Stuttgart), zämme mit Smotlczyk & Partner GmbH, Gwünner vom Projektwettbewärb 2008
* Die längste Bogenbrücke der Schweiz, Kurt Frischknecht, under Wissen/Technik uf SRF, Artikel vom 21. März 2013
* Taminabrücke: Stand der Dinge Filmli vo *Tele Südostschwiz*, uf youtoube ufeglade am 11. Dezember 2014

## Fuessnoote