open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ernst Nobs

De **Ernst Nobs** (* 14. Juli 1886 z Seederf; † 15. März 1957 z Mäile) isch en Schwiizer Politiker (SP) gsii.

De Ernst Nobs isch urschprünglich Journalischt gsii. Sit 1912 hät er als Redakter bi verschiedene Parteiziitige vo der SPS gschaffet. 1915 isch er schliesslich Chefredakter vo de gröschte sozialdemokratische Tagesziitig, em «Volksrecht» z Züri worde. 1916 isch de Nobs für d SPS in Nationalrat glunge. Nachdem er 1933 us em Grosse Schtadtrat vo Züri uusgschide isch, isch de Nobs 1935 in Regierigsrat vom Kanton Züri gwählt worde. Das Amt hät er 1942 uufgeeh, wo er zum Nachfolger vom Emil Klöti als Schtadtpräsident vo Züri gwählt worde isch. 

Nur eis Jahr hät di Sozialdemokratischi Partei bi de Nationalratswahle en bedüütende Wahlsieg erzielt. Wo dr Zürcher FDP-Bundesrat Ernst Wetter nach de Wahle us Altersgründe demissioniert hät, hät di Sozialdemokratischi Partei sofort en Aaschpruch uf de Sitz i dr Landesregierig aagmeldet, wo frei worde isch. Am 15. Dezember 1943 hät di Vereinigt Bundesversammlig mit 122 Schtimme de Ernst Nobs zum erschte sozialdemokratische Bundesrat vo de schwiizerische Gschicht gwählt. 

Folglich isch er als Schtadtpräsident vo Züri zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er em Finanz- und Zolldepartement vorgschtande – gege de Wille vo de Sozialdemokratische Partei. 

De Ernst Nobs isch Bundespräsident gsii im Jahr 1949 und Vizepräsident im Jahr 1948. 

Nachdem er am 13. November 1951 siin Rücktritt us Altersgründe aakündet hät, hät er siis Amt am 31. Dezember a siin Nachfolger Max Weber übergeeh. 

D Schtadt Züri hät am 17. Dezember 2003 de Stauffacherplatz in Ernst-Nobs-Platz umbenännt.

## Lueg au
* d Lischte vo de Zürcher Stadtpresidänte

## Literatur
* 
* 
* Tobias Kästli: *Ernst Nobs: Vom Bürgerschreck zu Bundesrat. Ein politisches Leben.* Orell Füssli, Zürich 1995 ISBN 3-280-02334-3

## Weblink
* 
*
Rudolf Gnägi

De **Rudolf Gnägi** (* 3. August 1917 z Schwadernau, Kanton Bern; † 20. April 1985 z Spiegel bi Bärn), heimatberächtigt z Schwadernau, isch en Schwiizer Politiker (SVP, vormals BGB gsii).

Vo 1952 bis 1965 isch de Gnägi Regierungsrat (Exekutive) vom Kanton Bern und vo 1953 bis zu siinere Wahl als Bundesrat 1965 Nationalrat (Legislative) vo dr Schwiiz gsii.

Er isch am 8. Dezember 1965 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1979 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1966–1967: Verchehrs- und Energiewirtschaftsdepartement
* 1968: Militärdepartement
* 1968: Verchehrs- und Energiewirtschaftsdepartement
* 1969–1979: Militärdepartement

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1971 und 1976 und Vizepräsident i de Jahre 1970 und 1975. Us siinere Amtsziit als Chef vom Militärdepartement schtammt d Iifüehrig vom Trikothemd 75, em so genannte *Gnägi* oder *Gnägi-Liibli*, en olivgrüene liechte Rollchragepullover für d Truppe. Zu siim Fründeschreis hät d Jugendschriftschtellerin Elisabeth Müller ghört.

"Gnagi" isch dr Helvetismus, wo em düütsche Eisbein entschpricht. Us siinere Ziit im Bundesrat schtammt die für ihn schmeichelhafti Redewendig "es Gnagi und sächs Würscht" (dr Schwiizer Bundesrat beschtaht us siebe Mitglieder).

## Literatur
* 

## Weblink
* 
* 
* Siite vo dr Schwiizer Bundesverwaltig über de Alt-Bundesrat Gnägi
Friedrich Traugott Wahlen

De **Friedrich Traugott Wahlen** (* 10. April 1899 z Mirchel; † 7. November 1985 z Bern), vo Trimschtei und Bern,  isch en Schwiizer Professor für Landwirtschaft a dr ETH Züri und Politiker (BGB) gsii.

Er hät scho i de Driissgerjahre d Selbschtversorgig vo dr Schwiiz mit Grundnahrigsmittel plant. Während em Chrieg isch d "Aabauschlacht" vo ihm mit viil persönlichem Engagement gfüehrt worde. Debii sind sogar d Grüenaalage i Schtädt zur Aapflanzig vo Herdöpfel, Zuckerrüebe und Getreide gnutzt worde, so dass en Selbschtversorgigsgrad vo 59 % erreicht worde isch.

1942 isch er für die Buure-, Gwerb- und Bürgerpartei in Ständerat gwählt worde. Vo 1943 bis 1949 isch er Professer für Pflanzebau an dr ETH Züri gsi. 1949 isch er Direkter vo dr Abteilig für Landwirtschaft an dr FAO gsi. 

Er isch am 11. Dezember 1958 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1965 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1959: Juschtiz- und Polizeidepartement
* 1960: Volkswirtschaftsdepartement
* 1961: Politischs Departement
* 1961: Volkswirtschaftsdepartement
* 1962-1965: Politischs Departement

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1961 und Vizepräsident im Jahr 1960. Siin Nachlass wird aufbewahrt im Schwiizerische Bundesarchiv in Bern und im Archiv für Ziitgschicht a dr ETH in Züri.

## Literatur
* Urs Altermatt (Hrsg.): *Die Schweizer Bundesräte. Ein Biografisches Lexikon*. Artemis Verlag, Zürich und München 1991, ISBN 3-7608-0702-X
* 

## Weblink

* 
*
Rudolf Minger

De **Rudolf Minger** (* 13. November 1881 z Mülchi; † 23. August 1955 z Schüpfe BE) isch en Schwiizer Politiker gsii und hät dr Buure-, Gwerb- und Bürgerpartei (BGB) aaghört. Vor siinere Wahl in Bundesrat isch er hauptbruefliche Landwirt gsii.

Er isch am 12. Dezember 1929 in Bundesrat gwählt worde und hät siis Amt am 31. Dezember 1940 übergeeh. Während siinere Amtsziit isch er em Militärdepartement vorgschtande und isch drüber use en Fründ vom General Henri Guisan gsii. 

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1935 und Vizepräsident i de Jahr 1934 und 1940.

De Rudolf Minger isch Landwirt gsii und hät über kei höcheri Schuelbildig verfüegt. Zahlriichi Witz händ ihm (und siinere Frau) mangelhafti Kenntnis vo dr französische Schprach underschtellt. Trotz siinere ziitwise Nazi-Sympathie isch er in gwüssne Chreise au hüt no populär. 

## Literatur
*  2010.
* Konrad Stamm: *Minger: Bauer, Bundesrat. Die aussergewöhnliche Karriere des Rudolf Minger aus Mülchi im Limpachtal.* NZZ Libro, Zürich 2017, ISBN 978-3-03810-284-7.
* Christoph Graf: Vom Klassenkampf zur Konkordanz: Robert Grimm, Rudolf Minger und die schweizerische Demokratie, in: Nicolai Bernard/Quirinus Reichen (Hg.): *Gesellschaft und Gesellschaften: Festschrift zum 65. Geburtstag von Prof. Dr. Ulrich Im Hof*. Bern 1982. S. 495–514.

## Weblink

* mingerruedi.ch em Rudolf Minger gwidmeti Websiite
*
Roger Bonvin

De **Roger Bonvin** (* 12. September 1907 z Icogne; † 5. Juni 1982 z Sittu), Burger vo Icogne-Leis, Chermignon und Nendaz, isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

Er isch am 27. September 1962 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1973 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1962-1968: Finanz- und Zolldepartement
* 1969-1973: Verchehrs- und Energiewirtschaftsdepartement

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1967 und 1973 und Vizepräsident i de Jahre 1966 und 1972.

## Weblink
*
Jean Bourgknecht

De **Jean Bourgknecht** (* 16. September 1902 z Friburg im Üechtland; † 23. Dezember 1964 ebd.), vo Friiburg,  isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

Er isch am 17. Dezember 1959 in Bundesrat gwählt worde. Am 30. September 1962 hät er siis Amt ünergeeh, nachdem er am 3. September zruggträte isch. Während siinere Amtsziit isch er em Finanz- und Zolldepartement vorgschtande.

Er isch Vizepräsident gsii im Jahr 1962.

## Weblink
*
Philipp Etter

De **Philipp Etter** (* 21. Dezember 1891 z Mänzige; † 23. Dezember 1977 z Bärn), isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

Er isch am 28. März 1934 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1959 hät er siis Amt übergeeh nachdem er am 19. November siin Rücktritt bekannt geeh hät. Während siinere Amtsziit isch er em Departement vom Innere vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1939, 1942, 1947 und 1953 und Vizepräsident i de Jahre 1938, 1941, 1946 und 1952.

De Philipp Etter liit begraben uf em Berner Bregartefridhof.

## Literatur
* 
* 

## Weblingg
*
Jean-Marie Musy

De **Jean-Marie Musy** (* 10. April 1876 z Albeuve; † 19. April 1952 z Friburg) isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

Er isch am 11. Dezember 1919 in Bundesrat gwählt worde. Am 30. April 1934 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er em Finanz- und Zolldepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1925 und 1930 und Vizepräsident im Jahr 1924.

Im Zweite Wältchrieg isch er dr faschistische Ideäwält nooch gstande und het Verbindige zu Nazigrössene bis zum Heinrich Himmler uufe ghaa. Er isch zu sällere Zit e Brivatperson ohni politische oder diplomatische Status gsi, het aber sini Verbindige chönne usnütze und 1210 Juude us em Ghetto Theresiestadt für eins e Viertel Million Dollar chönne freichaufe und si am am 5. Februar 1945 in d Schwiz bringe.

## Literatur
* Chantal Kaiser: *Bundesrat Jean-Marie Musy, 1919–1934*. Universitätsverlag, Freiburg (Schweiz) 1999, ISBN 3-7278-1202-8.
* Manfred Flügge: *Rettung ohne Retter, oder: Ein Zug aus Theresienstadt*. dtv, München, ISBN 342324416X.
* Georges Andrey, John Clerc, Jean-Pierre Dorand et Nicolas Gex: *Der Freiburger Staatsrat: 1848–2011. Geschichte, Organisation, Mitglieder.* Editions La Sarine, Freiburg 2012, ISBN 978-2-88355-153-4.

## Weblink
* 
* 
* Gheimverhandlig zwisch em H. Himmler und em J. M. Musy z Wildbad 1945 und dr Judetransport us em Konzentrationslager Theresiestadt
Ludwig von Moos

De **Ludwig von Moos** (* 31. Januar 1910 z Sachslä; † 26. November 1990 z Bärn), vo Sachsle OW, isch en Schwiizer Politiker (CVP) und Jurist gsii.

1933 isch er Gmeindsschriiber vo Sachsle worde und vo 1934 bis 1946 Mitgliid vom Sachsler Iiwoonerroot gsi, ab em 41i as Gmeindsbresidänt.

1936 isch er Ersatzmaa vom Kantonsgricht, 1943 Mitgliid und Vizibresidänt vom Obergricht worde. Vo 1941 bis 1943 isch er au Mitgliid vom Obwaldner Kantonsroot gsi.

Vo 1946 bis 1959 isch er denn Mitgliid vo der Obwaldner Kantonsregierig gsi und vo 1943 bis 1959 – uf Bundeseebeni – Mitgliid vom Ständerat.

Am 17. Dezember 1959 het en di Vereinigt Bundesversammlig in Bundesrat gwählt. Währed siinere Amtsziit isch er em Juschtiz- und Polizeidepartement vorgschtande. Zruggträte isch er am 31. Dezember 1971. De von Moos isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1964 und 1969 und Vizepräsident i de Jahre 1963 und 1968.

## Litratur
* Urs Altermatt (Hrsg.): *Die Schweizer Bundesräte. Ein historiographisches Lexikon.* Zürich/München 1991 (von Moos S.&nbsp;494–499).
* Leo von Moos, Angelo Garovi: *Gedenkschrift Ludwig von Moos.* Begleitheft zur Sonderausstellung *«Ludwig von Moos. Der Obwaldner Bundesrat von 1960 bis 1971»* im Historischen Museum Obwalden. Sarnen 2010.
* Arnold Fisch: *Meine Bundesräte. Von Etter bis Aubert.* Stäfa 1989 (von Moos S.&nbsp;95–98).
* Angelo Garovi: *Bemerkungen zur politischen Haltung von Ludwig von Moos in den 30er Jahren*. In: Schweizerische Zeitschrift für Geschichte SZG 62 (2012), S. 156–163
* Ephrem Omlin: *Die Landammänner des Standes Obwalden und ihre Wappen.* Obwaldner Geschichtsblätter 9/1966, S.&nbsp;203&nbsp;f.

## Weblink
* 
*
Markus Feldmann

De **Markus Feldmann** (* 21. Mai 1897 z Thun; † 3. November 1958 z Bärn), heimatberechtigt z Glaris und z Bärn, isch en Schwiizer Politiker vo dr BGB gsii.

1935–1945 u 1947–1951 isch er im Nationalrat Legislativpolitiker und 1945–1951 im Regierigsrat vom Kanton Bärn Exekutivpolitiker gsii. Am 13. Dezember 1951 isch er in Bundesrat gwählt worde und isch im Amt verschtorbe.

Dr Fäldme hät dr Buure-, Gwerb- und Bürgerpartei aaghört, wo schpöter i de Schwiizerische Volkspartei (SVP) ufgange-n-isch. Während siinere Amtsziit as Bundesrat isch er em Eidgnössische Juschtiz- und Polizeidepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1956 und Vizepräsident im Jahr 1955.

De Markus Feldmann liit begrabe uf em Berner Schlosshaldefridhof.

## Literatur
* 
* Schweizerisches Bundesarchiv (Hrsg.): *Markus Feldmann (1897–1958). Bundesrat, Journalist, Tagebuchschreiber.* Bern 2001, ISBN 3-908439-06-X (Digitalisat).
* Markus Feldmann: *Tagebuch 1923–1958.* Bearb. von Peter Moser unter Mitarb. von Roger Sidler [et al.]. Schweizerische Gesellschaft für Geschichte – Kommissionsverlag Krebs, [Bern]/Basel 2001–2002. 6 Bde. ISBN 3-85513-331-X (Bd. 1), ISBN 3-85513-332-8 (Bd. 2), ISBN 3-85513-333-6 (Bd. 3), ISBN 3-85513-334-4 (Bd. 4), ISBN 3-85513-335-2 (Bd. 5), ISBN 3-85513-336-0 (Bd. 6).
* 

## Weblink
* 
* 
* Nachlass bim Archiv für Zeitgeschichte (PDF)
Eduard von Steiger

De **Eduard von Steiger** (* 2. Juli 1881 z Langnou; † 10. Februar 1962 z Bärn), von Bern (Burgergmeind) und Langnau im Emmital,  isch en Schwiizer Politiker vo dr BGB.

Er isch am 10. Dezember 1940 in Bundesrat gwählt worde. Er hät siis Amt am 31. Dezember 1951 übergeeh nachdem er am 9. November siin Rücktritt aakündt hät. Während siinere Amtsziit isch er em Justiz- und Polizeidepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1945 und 1951 und Vizepräsident im Jahr 1950.

Am 30. August 1942 hät di reformierti Jugendorganisation Jungi Chile in Züri-Oerlike e schwiizerischi Landsgmeind duregfüehrt. Nachdem am Vormittag dr Basler Pfarrer Walter Lüthi gredt hät, hät de Eduard von Steiger am Namittag vor de rund 8'000 aawesende Jugendliche e Reed ghalte, wo er di reschtriktivi Politik vo dr Schwiiz gegeüber de jüdische Flüchtling im zweite Weltchrieg mit em berüehmt wordene Bild vom "chliine Rettigsboot" z rechtfertige versuecht: *Wer es scho schtarch bsetzts chliises Rettigsboot mit beschränktem Fassigsvermöge und ebeso beschränkte Vorräte z kommandiere hät, während Tuusigi vo Opfer vonere Schiffskatastrophe nach Rettig schreied, muess härt erschiine, wenn er nöd alli aufneeh chann. Und doch isch er no menschlich, wänn er biziite vor falsche Hoffnige warnt und wenigschtens di scho Uufgnahne z rette versuecht*.

De Eduard von Steiger liit begrabe uf em Berner Schlosshaldefridhof.

## Literatur
* 

## Weblink
*
Giuseppe Lepori

De **Giuseppe Lepori** (* 2. Juni 1902 z Massagno; † 6. September 1968 z Seravezza) isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

Er isch am 16. Dezember 1954 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1959 hät er siis Amt übergeeh, nachdem er am 24. November siin Rücktritt erchlärt hät. Während siinere Amtsziit isch er em Poscht- und Iisebahndepartement vorgschtande.

Er isch Vizepräsident gsii im Jahr 1959.

## Literatur
* Urs Altermatt (Hrsg.): *Die Schweizer Bundesräte, ein biographisches Lexikon*, Artemis Verlag Zürich und München, 1991, ISBN 3-7608-0702-X
* 
* 

## Weblink
* Giuseppe Lepori
Thomas Holenstein

De **Thomas Holenstein** (* 7. Februar 1896 z Sanggalle; † 31. Oktober 1962 z Muralto), vo Bütschwil,  isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

Er isch am 16. Dezember 1954 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1959 hät er siis Amt übergeeh, nachdem er am 20. November de Rücktritt erchlärt hät. Während siinere Amtsziit isch er em Volkswirtschaftsdepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1958 und Vizepräsident im Jahr 1957.

## Weblink
* 
*
(12) Victoria

**(12) Victoria** isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel, wo am 13. September 1850 vum John Russell Hind as zwölfter Asteroid entdeckt worre isch. D'Daifi uf dr Namme Victoria isch sinerzitt kontrovers diskutiert worre, wil mer dr nohligend Schluss zoge het, dr Hind heb dr Himmelskörper zue Ehre vu dr englische Königi Victoria  si gnennt - bis derthi isch es unüblich gsi, Asteroide nooch läbende Persone z'benenne. Dr Hind het sich aber dodemit us dr Affäre zoge, dass die römisch Sigesgötti d'Nammensgäberi gsi sei.

D'Victoria beweggt sich ime Abstand vu 1,8191 (Perihel) bis 2,8495 (Aphel) astronomische Eiheite, in 3,57 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch 8,3619° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,2207.

D'Victoria het e Durmesser vu öppe 117 Kilometer. Si besitzt e relativ helli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,176. In rund 8 Stunde un 40 Minute rotiert si um die eige Ax.

Ufnahme, wo mit Radar un Speckle Interferometrie gmacht worre sin, zeige, dass dr Asteroid e länglichi Form ufwiist (was d'Durmesseragab relativiert). Möglichwiis bestoht er us zwei Körper (e sognennte kontakt-binäre Asteroid).

*Lueg au:* Liste vu dr Asteroide''

## Aspekte
Josef Escher

De **Josef Escher** (* 17. September 1885 z Simplon VS; † 9. Dezember 1954 z Bern), vo Simplon (Kanton Wallis),  isch en Schwiizer Politiker (CVP) und Jurist gsii.

## Läbe
Er isch als Sohn vonere Hotelierfamilie uufgwachse. Zwüsche 1899 bis 1906 hät er d'Kanti in Brig bsuecht. Eis Joor spöter hät er d'Matura in Saint-Maurice abglejt. Nachethär hät er Jura in Bern und Berlin studiert. Ab em Joor 1912 isch er Mitarbeiter und spöter de Bsitzer vomne Awalts-und Notariatsbüro in Brig gsi.

## Politik
Politischi erschti Schritt hät er mit em Iitritt i die 
Katholisch-konservativ Partej gmacht. Au isch er 1912 Vizepräsidänt vo Brig gsi. Vom Joor 1917-1931 isch er zum Walliser Grossrat gwählt worde, won er im Joor 1923 präsidiert hät. Zwüsche 1920-1928 isch er Gemeindepräsidänt vo Glis, und vo 1932-1937 Staatsrat gsi. I de Joore 1925-1931 und 1936-1950 Nationalroot, won er im Joor 1948 Präsidänt gsi isch. Er isch vo 1946-1950 de Präsidänt vo de Konservative Volkspartej vo de Schwiiz gsi, de hütige CVP. Gliichziitig isch er de Präsidänt vo de parlamentarische Gruppe für d'Wahrig vo de Interässe vo de Bergbevölkerig und de Schwiizerische Arbetsgmeinschaft vo de Bergbuure.

Er isch am 14. September 1950 in Bundesrat gwählt worde. Am 9. Dezember 1954 hät er siis Amt übergeeh, nachdem er am 26. November de Rücktritt erchlärt hät. Während siinere Amtsziit isch er em Post- und Eisenbahndepartement vorgschtande.

Er isch Vizepräsident gsii im Jahr 1954.

## Literatur
* 

## Weblink
*
Enrico Celio

De **Enrico Celio** (* 19. Juni 1889 z Ambrì TI, Gmäind Quinto; † 23. Februar 1980 z Lugano), vo Ambrì TI (Gmeind Quinto), isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

Er isch am 22. Februar 1940 in Bundesrat gwählt worde. Am 15. Oktober 1950 hät er siis Amt übergeeh, nachdem er am 23. Juni de Rücktritt erchlärt hät. Während siinere Amtsziit isch er em Poscht- und Iisebahndepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1943 und 1948 und Vizepräsident i de Jahre 1942 und 1947.

## Literatur
* 
* 

## Weblink
* Enrico Celio
*
Josef Anton Schobinger

De **Josef Anton Schobinger** (* 30. Januar 1849 z Lozärn; † 27. November 1911 z Bärn) isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

Ab 1874 isch er en Regierigsrot vom Kanton Lozärn gsi, ab 1888 au Nationalrot. Während sibe Joor hett er die katholisch-konservativi Fraktion (hütte CVP) präsidiert.

Er isch am 17. Juni 1908 in Bundesrat gwählt worde und isch im Amt verschtorbe. Als dozmoll jüngschte vo de siibe Bundesrööt hett er, wies dodezmoll courant normal gsi isch, jedes Joor miesse s'Departement wächsle. Er hett drumm nie bsunderi Akzänt setze kenne. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1908: Juschtiz- und Polizeidepartement
* 1909: Handels-, Induschtrie- und Landwirtschaftsdepartement
* 1910: Finanz- und Zolldepartement
* 1911: Departement vom Innere

## Literatur
* 

## Weblink
*
Joseph Zemp

De **Joseph Zemp** (* 2. September 1834 z Entlibuech; † 8. Dezember 1908 z Bärn)  isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

Vo 1863 bis 1891 isch er im Grosse Rat vom Kanton Luzärn gsässe, vo 1871 bis 1872 im Schwizer Ständerat. Im Nationalrat isch er vo 1872 bis 1876 gsi und wider vo 1881 bis 1891. Im Jahr 1887 isch er Presidänt vom Nationalrat worde.

Er isch am 17. Dezember 1891 in Bundesrat gwählt worde. Am 17. Juni 1908 isch er zruggträte. Er isch dr erschti Bundesrat gsii, wo dr katholische CVP aaghört hät. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1892-1901: Poscht- und Iisebahndepartement
* 1902: Politischs Departement
* 1903-1908: Poscht- und Iisebahndepartement

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1895 und 1902 und Vizepräsident i de Jahre 1894, 1901 und 1908.

## Literatur
* 
* Deutsche Biographische Enzyklopädie, Bd. 10, München u. Leipzig, K. G. Saur, 1999.
* Verein Buchprojekt Bundesrat Josef Zemp (Hrsg.): *Josef Zemp. Ein Bundesrat schafft den Ausgleich*. Sein Leben und Wirken im Dialog mit der Gegenwart. Schüpfheim 2008

## Weblink
* www.zemp08.ch Website zum 100. Todestag
*
Ernst Brugger

De **Ernst Brugger** (* 10. März 1914 z Bellinzona; † 20. Juni 1998 z Gossau ZH) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 10. Dezember 1969 in Bundesrat gwählt worde. Nach acht Jahre isch er per 31. Januar 1978 altershalber zruggträte. Während siinere Amtsziit isch dr über Parteigrenze gachteti Politiker em Volkswirtschaftsdepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1974 und Vizepräsident im Jahr 1973.

## Literatur
* 

## Weblinks
*
Giuseppe Motta

De **Giuseppe Motta** (* 29. Dezember 1871 z Airolo; † 23. Januar 1940 z Bärn), vo Airolo TI,  isch en Schwiizer Politiker (CVP) gsii.

## Usbildig und Pruef
De Motta hät z Friburg, z Münche und z Heidelberg Jus gschtudiert. Drufabe hät er vo 1885 bis 1912 z Airolo as Awalt und Notar gschaffet.

## Politik
1885 isch er in Grosse Rat vom Kanton Tessin gwählt worde, 1889 in Nationalrat.

Er isch am 14. Dezember 1911 in Bundesrat gwählt worde und isch im Amt verschtorbe. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1912–1919: Finanz- und Zolldepartement
* 1920–1940: Politischs Departement

Er hät sich zäme mit em Bundesrat Felix-Louis Calonder für de Biitritt vo dr Schwiiz zum Völkerbund engagiert. Am 16.Mai 1920 isch d Schwiiz dänn mit eme knappe Schtändemehr (11 Ja / 10 Nein) em Völkerbund biiträte. Er hät 1924 d Völkerbundsversammlig präsidiert.

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1915, 1920, 1927, 1932 und 1937 und Vizepräsident i de Jahre 1914, 1919, 1926, 1931 und 1936.

Er hät d Gründig vom Hilfswerch Kinder der Landstrasse aagregt, wo us hütiger Sicht Völkermord a de Jenische begange hät.

## Literatur
* Paul Widmer: *Schweizer Aussenpolitik und Diplomatie von Pictet de Rochemont bis Edouard Brunner.* Zürich, ISBN 978-3-03823-632-0 (2. nachgeführte Auflage 2014)
* 
* 
* 

## Weblink
* Giuseppe Motta uf admin.ch
* 
*
Nello Celio

De **Nello Celio** (* 12. Februar 1914 z Quinto; † 29. Dezember 1995 z Bern), heimatberechtigt z Quinto, Kanton Tessin, isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 15. Dezember 1966 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1973 hät er siis Amt übergeeh. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1967-1968: Militärdepartement
* 1968-1973: Finanz- und Zolldepartement

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1972 und Vizepräsident im Jahr 1971.

## Literatur
* 

## Weblink
* Nello Celio
* 
*
Paul Chaudet

De **Paul Chaudet** (* 17. November 1904 z Rivaz; † 7. August 1977 z Lausanne), heimatberechtigt in Corsier-sur-Vevey, isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 16. Dezember 1954 in Bundesrat gwählt worde. Siini Amtszeit hät am 31. Dezember 1966 gendet, nachdem er am 28. November 1966 i dr Folg vo dr Mirage-Affäre siin Rücktritt aakündet hät. Während siinere Amtszeit isch er em Militärdepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1959 und 1962 und Vizepräsident i de Jahre 1958 und 1961.

## Weblink
* 
*
Hans Streuli

De **Hans Streuli** (* 13. Juli 1892 z Züri; † 23. Mai 1970 z Aarau; Bürger vo Wädischwiil) isch en Schwiizer Politiker (Regierigs- und Bundesraat) vo der FDP gsii.

## Läbe
De Streuli hät a der Äidgnössische Tächnische Hoochschuel z Züri Architäktuur gstudiert. 1918 hät er sis äige Architäktuurbüro uuftaa. 1922 hät er d Clara Püntner ghüraate und dänn mit ere zwoo Töchtere und äin Soon ghaa.

1928 isch er zum Gmäindsbresidänt vo Richterschwiil gwäält woorde und sibe Jaar drufabe, 1935, in Regierigsraat. Deet hät er d Finanztiräkzioon überchoo. Mit sim Voorschlaag für e kantonaali AHV (won er hät wele iifüere, wil d Abstimig uf äidgnössischer Ebeni 1931 bachab ggange isch), isch er 1941 nöd durechoo. Er hät aber chöne d Kantonsfinanze saniere, und 1952 hät s Stimmvolch sis nöi Stüürgsetz aagnaa. Siin Voorschlaag für e kantonaali AHV hät s Volch aber abgläänt. Er isch au Bresidänt vom Organisazoonskomitee vo de nachane birüemte Landesuusstelig 1939 («Landi») gsii.

Am 22. Dezember 1953 isch de Streuli in Bundesrat gwäält woorde und deet em Finanz- und Zolldepartäment vorgstande. Au im Bund hett er gäärn e nöis Stüürsischteem iigfüert, isch aber daademit uf vil Widerstand bi de Bürgerliche gstoosse und gschiiteret. Si isch em aber zmindscht glunge, s Sischteem, so wies halt gsii isch, z stabilisiere. Am 31.&nbsp;Dezämber 1959 isch er zruggträtte.

Bundesbresidänt isch er im Jaar 1957 gsii und Vizebresidänt im Jaar 1956.

## Literatur
* Urs Altermatt (Ug.): *Die Schweizer Bundesräte. Ein Biografisches Lexikon.* Artemis, Zürich/München 1991, ISBN 3-7608-0702-X.
*
Max Petitpierre

De **Max Petitpierre** (* 26. Februar 1899 z Noiäburg; † 25. März 1994 ebefalls z Noiäburg) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

## Im Diänscht vom Kanton Noiäburg
Dä Max Petitpierre isch i dä 1930er-Jahr Profässer für Rächt a de Universiteet Noiäburg gsii. 1937 isch er als Verträter vo sinärä Partei, d FDP in Grossä Rat vom Kanton Noiäburg gwählt worde. Ab 1942 hät är sin Kanton im Ständerat verträttä.

## Bundesrat
Er isch am 14. Dezember 1944 in Bundesrat gwählt worde. Am 30. Juni 1961 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er em Politische Departement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1950, 1955 und 1960 und Vizepräsident im Jahr 1949.

Unter anderem isch äs am Petitpierre sis Verdiänscht gsii, dass d'Schwyz 1950 als fünfte weschtliche Staat d'Volksrepublik China diplomatisch anerkännt hät.

## Literatur
* Paul Widmer, *Schweizer Aussenpolitik und Diplomatie von Pictet de Rochemont bis Edouard Brunner*. Zürich, ISBN 978-3-03823-632-0 (2. nachgeführte Auflage 2014)
* Daniel Trachsler: *Bundesrat Max Petitpierre. Schweizerische Aussenpolitik im Kalten Krieg 1945–1961*. Buchverlag Neue Zürcher Zeitung, Zürich 2011, ISBN 978-3-03823-670-2.
* 
* 

## Weblink

* 
*
(13) Egeria

D' **(13) Egeria** isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel, wo am 2. November 1850 vum Annibale de Gasparis als drizehnter Asteroid entdeckt worre isch. Daift worre isch dr Himmelskörper uf e wiissagendi Quellnymphe us dr römische Mythologi.

D'Egeria beweggt sich ime Abstand vu 2,3580 (Perihel) bis 2,7942 (Aphel) astronomische Eiheite, in 4,14 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch mit 16,5395° relativ starch gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,08467.

Mit eme middlere Durmesser vu 208&nbsp;km Kilometer isch d'Egeria ein vu dr grösste Asteroide vum Hauptgürtel. Si besitzt e sehr dunkli chohlestoffhaltigi Oberflächi mit ere Albedo vu 0,041 (zum Vergliich: e Brikett het öppe 0,05). In 7 Stunde un 3 Minute rotiert si um die eige Ax.

Am 8. Jänner 1992 isch e Sternbedeckig dur d'Egeria beobachtet worre. Dur Uswertig vu dr Liechtkurve het d'Usdähnig vum Asteroid uf 217 × 196&nbsp;km bestimmt werre chänne.

## Aspekte

*Lueg au:* Liste vu dr Asteroide''
Rodolphe Rubattel

De **Rodolphe Rubattel** (* 4. September 1896 z Villarzel; † 18. Oktober 1961 z Pully), heimatberechtigt in Villarzel VD, isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 11. Dezember 1947 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1954 hät er siis Amt übergeeh nachdem er am 1. November siin Rücktritt aakündiget hät. Während siinere Amtsziit isch er em Volkswirtschaftsdepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1954 und Vizepräsident im Jahr 1953.

## Literatur
* 
* 

## Weblink
* Diplomatische Dokumente der Schweiz (DDS)
*
Hans Schaffner

De **Hans Schaffner** (* 16. Dezember 1908 in Interlake; † 26. November 2004 z Bärn) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii. Bürger vo Gräniche AG.

De Hans Schaffner isch als Direkter vo dr *Handelsabteilig* vo dr Bundesverwaltig wesentlich a dr Entschtehig vo dr EFTA beteiliget gsii. 1958 nach dr Gründig vo dr EWG, hät dr Schwiiz d Isolation vo dr europäische Handelspolitik droht. De Schaffner hät es Treffe mit siine Kollege us de Nöd-EWG-Schtaate organisiert, wo d Idee vonere Freihandelszone uusgarbeitet worde isch. Under dr Bezeichnig "d Beamteverschwörig" isch das Treffe i d Gschicht vo dr EFTA iigange und de Schaffner isch als *Vater vo dr EFTA* bezeichnet worde.

Am 15. Juni 1961 isch er in Bundesrat gwählt worde. Wege siim Heimatort Gränich hät er als Vertreter vom Kanons Aargau gulte. Während siinere Amtsziit isch er em Volkswirtschaftsdepartement vorgschtande. Er hät sich schtarch für d Intergration vo dr Schwiiz in Europa engagiert und hät sich für es aktivs Mitwürke do dr Schwiiz i dr EFTA iigsetzt.

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1966 und Vizepräsident im Jahr 1965.

Am 31. Dezember 1969 isch er us gsundheitliche Gründe zruggträte. 

Nach siim Rücktritt us em Bundesrat und ere längere Erholigsziit hät er sich in verschiedene internationale Kommissione engagiert, under anderem i dr Expertengruppe vo dr UNO über d Tätigkeit vo multinationale Konzern i dr Dritte Welt.

## Literatur
* 
* 

## Weblink
* 
*
Karl Kobelt

De **Karl Kobelt** (* 1. August 1891 z Sanggalle; † 5. Januar 1968 z Bärn; Burger vo Marbach) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

De Kobelt isch am 10. Dezember 1940 in Bundesrat gwählt worde. Während siinere Amtsziit isch er em Militärdepartement vorgschtande. Er isch Bundespräsident gsii i de Johr 1946 und 1952 und Vizepräsident i de Johr 1945 und 1951. Am 5. November 1954 hät er siin Rücktritt erchlärt und uf de 31. Dezember vom gliiche Johr s Amt sim Nochfolger übergeeh.

## Weblink
* 
* 
*
(14) Irene

D' **(14) Irene** isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel, wo am 19. Mai 1851 vum John Russel Hind as vierzehnte Asteroid entdeckt worre isch. Dr Name leitet sich vu dr Hore Eirene ab, wo in dr grichische Mythologi d'Verkörperig vum Fride dargstellt het.

D'Irene beweggt sich ime Abstand vu 2,1498 (Perihel) bis 3,0205 (Aphel) astronomische Eiheite, in 4,157 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch 9,1063° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,1684.

Mit eme Durmesser vu öppe 182 Kilometer http://spiff.rit.edu/richmond/parallax/phot/LCSUMPUB.TXT ghört d'Irene zue dr grössere Asteroide im Hauptgürtel. Si besitzt e silikatriichi Oberflächi un wird dr Gruppe vu dr S-Typ Asteroiden zuegordnet. D'Albedo betrait 0,160
In öppe 15 Stunde rotiert si um die eige Ax.

*Lueg au:* Liste vu dr Asteroide''

## Aspekte
Ernst Wetter

De **Ernst Wetter** (* 27. August 1877 z Töss; † 10. August 1963 z Züri) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 15. Dezember 1938 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1943 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er em Finanz- und Zolldepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1941.

1944 hät ihn dr Bundesrat zum Präsident vom Nationale Komitee vo de Schwiizer Schpende ernännt.

## Literatur
* Tätigkeitsbricht «Die Schweizer Spende 1944–1948», Dr. E. Wetter und Rodolfo Olgiati, 1949 
* 
* 

## Weblink
* 
*
Hermann Obrecht

De **Hermann Obrecht** (*26. März 1882 z Gränche; † 21. August 1940 z Bärn), heimatberechtigt in Grenche, isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

De Obrecht isch am 4. April 1935 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Juli 1940 hät er siis Amt em Nachfolger übergeeh, nachdem er am 20. Juni siin Rücktritt erchlärt hät. Während siinere Amtsziit isch er em Volkswirtschaftsdepartement vorgschtande.

Er isch Vizepräsident gsii im Jahr 1940.

## Literatur
* 

## Weblink
* 
*
Albert Meyer

De **Albert Meyer** (* 13. März 1870 z Fällande; † 22. Oktober 1953 z Züri) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 12. Dezember 1929 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1938 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1930–1933: Departement vom Innere
* 1934: Finanz- und Zolldepartement
* 1934: Departement vom Innere
* 1935–1938: Finanz- und Zolldepartement

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1936 und Vizepräsident im Jahr 1935.

## Weblink
* 
* Albert Meyer uf dr Website vo admin.ch
*
Johannes Baumann

De **Johannes Baumann** (* 27. November 1874 z Herisau; † 8. September 1953), von Herisau AR,  isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 22. März 1934 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1940 hät er siis Amt übergeeh. Während siinere Amtsziit isch er em Justiz- und Polizeidepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1938 und Vizepräsident im Jahr 1937.

## Weblink
*
Heinrich Häberlin

De **Heinrich Häberlin** (* 6. September 1868 z Wiifälde; † 26. Februar 1947 z Frauefeld) isch en Schwiizer Bundesrat (FDP) gsii.

Er isch am 12. Februar 1920 in Bundesrat gwählt worde. Am 30. April 1934 hät er siis Amt übergeeh nachdem er am 12. März siin Rücktritt erchlärt hät. Während siinere Amtsziit isch er em Juschtiz- und Polizeidepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1926 und 1931 und Vizepräsident i de Jahre 1925 und 1930.

Zentrals Thema vom Häberlin siinere Politik isch dr Schtaatsschutz gsii. Während siinere Amtsziit hät de Häberlin zuedem s Schwiizer Schtrafgsetz vereinheitlicht. 

Nach siim Rücktritt als Bundesrat isch de Häberlin vo 1939-1944 Präsident vo dr Pro Helvetia gsii. 1936-1946 hät er di Eidgenössisch Natur- und Heimetschutzkommission präsidiert. Vo 1924 bis 1937 isch er im Schtiftigsrat vo dr Pro Juventute und vo 1921-1947 dr Ulrico-Hoepli-Stiftung gsii. 

## Uuszeichnige und Ehrige
* 1931 Ehredoktor vo dr juristische Fakultät vo dr Universität Basel

## Literatur
* 

## Weblink
*
Karl Scheurer

De **Karl Scheurer** (* 27. September 1872 z Sumiswald; † 14. November 1929 z Bärn), vo Erlach, isch en Bärner Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 11. Dezember 1919 in Bundesrat gwählt worde und isch im Amt verschtorbe. Während siinere Amtsziit isch er em Militärdepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1923 und Vizepräsident in de Jahre 1922 und 1929.

## Weblink
* 
*
Robert Haab

De **Robert Haab** (* 8. August 1865 z Wädischwiil; † 15. Oktober 1939 z Züri) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 13. Dezember 1917 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1929 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er em Poscht- und Iisebahndepartement vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1922 und 1929 und Vizepräsident i de Jahre 1921 und 1928.

## Schrifte
* *Beitrag zur Geschichte und Dogmatik der Handels-Firma.* Heitz, Strassburg 1888 (Digitalisat).

## Literatur
* 

## Weblinks
*
Edmund Schulthess

Der **Edmund Schulthess** (* 2. März 1868 z Vilnachere im Aargau; † 22. April 1944 z Bärn), Bürger vo Züri und Brugg, isch en Schwiizer Politiker vo der FDP gsii.

Er isch am 17. Juli 1912 in Bundesraat gwählt worde. Während siinere Amtsziit isch er em Volkswirtschaftsdepartement vorgschtande. Am 15. April 1935 hät er siis Amt em Nochfolger wytergää. 

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1917, 1921, 1928 und 1933 und Vizepräsident in de Jahre 1916, 1920, 1927 und 1932.

## Literatur
* 
* *Festgabe für Bundesrat Dr. h. c. Edmund Schulthess.* Zürich 1938.
* Hermann Böschenstein: *Bundesrat Schulthess: Krieg und Krisen.* Verlag Paul Haupt, Bern 1966.
*
Ernest Chuard

De **Ernest Chuard** (* 31. Juli 1857 in Corcelles-près-Payerne; † 9. November 1942 in Lausanne) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 11. Dezember 1919 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1929 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er em Departement vom Innere vorgschtande.

Er isch Bundespräsident gdii im Jahr 1924 und Vizepräsident im Jahr 1923.

## Literatur
* 

## Weblink
*
Felix-Louis Calonder

De **Felix-Louis Calonder** (* 7. Dezember 1863 z Scuol; † 14. Juni 1952 z Züri), vo Trin GR,  isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

De Calonder hät ab 1885 z Züri, z Münche, z Paris und z Bern Rächt gstudiert und 1889 bim Carl Hilty mit ere Dissertation über di schwiizerisch Neutralität promoviert.

1891 isch er in Bündner Grosse Rat gwählt worde, won er dänn bis 1913 pliben isch. 1893 isch er au bi de Wahle zum Chliine Rat aaträtte, aber vergäbes.

1899 isch er in Ständerat gwählt worde, aber gliichziitg au Groossrat plibe. As Ständerat hät am neue Schwiizerische Zivilgsetzbuech mitgschaffet. Er hät sich (vergäbes) für en internationali Bahnlinie via de Schplügepass und (erfolgriich) für Bundesgälder für de Bou vo de Rhätische Bahn iigsetzt. 

Am 12. Juni 1913 isch er als bis jetz einzige Rätoroman in Bundesrat gwählt worde. Am 12. Februar 1920 hät er siis Amt abggee. Währed siinere Amtsziit isch er dene Departement vorgschtande:
* 1913-1917: Departement vom Innere
* 1918-1919: Politischs Departement

Er hät sich mit em Bundesrat Giuseppe Motta für de Biitritt vo dr Schwiiz zum Völkerbund engagiert. Am 16. Mai 1920 isch d Schwiiz dänn mit eme knappe Schtändemehr (11 Ja / 10 Nein) em Völkerbund biiträte.

Nach em Rücktritt us em Bundesrat hät er zäme mit em Völkerrächtsprofessor Max Huber im Konflikt zwüsched Finnland und Åland vermittlet.

Er isch Bundespresidänt gsii im Jahr 1918 und Vizepresidänt im Jahr 1917.

## Literatur
* 
* 
*
Camille Decoppet

De **Camille Decoppet** (* 4. Juni 1862 z Suscévaz; † 14. Jänner 1925 z Bärn) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 17. Juli 1912 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1919 hät er siis Amt übergeeh nachdem er am 7. November siin Rücktritt bekannt geeh hät. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1912: Departement vom Innere
* 1913: Juschtiz- und Polizeidepartement
* 1914-1919: Militärdepartement

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1916 und Vizepräsident im Jahr 1915.

## Literatur
* 

## Weblink
*
Louis Perrier

De **Louis Perrier** (* 22. Mai 1849 z Neuchâtel; † 16. Mai 1913 z Bärn), vo Orges VD und Sainte-Croix VD, ab 1888 vo Neuchâtel, isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

De Perrier isch Archidekt gsii und 1888 is Parlament vo de Stadt Nöieburg gwählt worde. Am 12. März 1912 isch er in Bundesrat gwählt worde und isch s Johr druff im Amt verschtorbe. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1912: Poscht- und Iisebahndepartement
* 1913: Departement vom Innere

De Louis Perrier isch bis höt de Bundesrat mit dr chürzischte Amtsziit (14 Mönet).

## Literatur
* 

## Weblink
*
Arthur Hoffmann

**Arthur Hoffmann** isch dr Name vo mehrere Persone:
* Arthur Hoffmann (Schweiz) (1857–1927), en Schwiizer FDP-Politiker und Bundesrat
* Arthur Hoffmann (Bildhauer) (1874–1960), en düütsche Bildhauer
* Arthur Hoffmann (Leichtathlet) (1887–1932), en düütsche Liechtathlet
* Arthur Hoffmann (Philosoph) (au *Arthur Hoffmann-Erfurt*; 1889–1942), en düütsche Philosoph
* Arthur Hoffmann (KPD) (1900–1945), en düütsche Antifaschischt und KPD-Mitgliid
* Arthur Hoffmann (Bankier), en düütsche Bänker

**Lueg au:**
* Arthur Hofmann (1863–1944), en düütsche SPD-Politiker
* Artur Hoffmann (1902–1990), en düütsche CDU-Politiker
Arthur Hoffmann (Schweiz)

De **Arthur Hoffmann** (* 19. Juni 1857 z Sanggalle; † 23. Juli 1927 ebd.), heimatberechtigt z Sanggalle, isch en Schwiizer Politiker vo de FDP gsii.

Er isch am 4. April 1911 als Vertreter vom Kanton St. Galle in Bundesrat gwählt worde. Am 19. Juni 1917 isch er ufgrund vo dr ussepolitische Grimm-Hoffmann-Affäre zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1911: Juschtiz- und Polizeidepartement
* 1912-1913: Militärdepartement
* 1914-1917: Politischs Departement

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1914 und Vizepräsident im Jahr 1913.

## Literatur
* Paul Ehinger: *Arthur Hoffmann.* In: Urs Altermatt (Hrsg.): *Die Schweizer Bundesräte, Ein biographisches Lexikon.* München/Zürich 1991, S. 300-305.

## Weblink
* 
*
Walter Hauser

De **Walter Hauser** (* 1. Mai 1837 z Wädischwil; † 22. Oktober 1902 z Bärn) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 13. Dezember 1888 in Bundesrat gwählt worde und isch im Amt verschtorbe. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1889-1890: Militärdepartement
* 1891-1899: Finanz- und Zolldepartement
* 1900: Politischs Departement
* 1901-1902: Finanz- und Zolldepartement

De Walter Hauser isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1892 und 1900 und Vizepräsident i de Jahre 1891 und 1899.

## Literatur
* 

## Weblinks
*
Eduard Müller

De **Eduard Müller** (* 12. November 1848 z Dresden; † 9. November 1919 z Bärn), vo Nidau BE, isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 16. August 1895 in Bundesrat gwählt worde und isch im Amt verschtorbe. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1895-1897: Juschtiz- und Polizeidepartement
* 1897-1898: Militärdepartement
* 1899: Politischs Departement
* 1900-1906: Militärdepartement
* 1907: Politischs Departement
* 1908-1911: Militärdepartement
* 1912: Juschtiz- und Polizeidepartement
* 1913: Politischs Departement
* 1914-1919: Juschtiz- und Polizeidepartement

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1899, 1907 und 1913 und Vizepräsident i de Jahre 1898, 1906, 1912 und 1918.

## Literatur
* 
* 
* 

## Weblink
*
Marc-Emile Ruchet

De **Marc-Emile Ruchet** (* 14. September 1853 z Saint-Saphorin-sur-Morges; † 13. Juli 1912 z Bärn) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 14. Dezember 1899 in Bundesrat gwählt worde. Am 9. Juli 1912, nur wenigi Tag vor siim Tod, isch er zruggträte. Während siinerw Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1900-1903: Departement vom Innere
* 1904: Finanz- und Zolldepartement
* 1905: Politischs Departement
* 1906-1910: Departement vom Innere
* 1911: Politischs Departement
* 1912: Departement vom Innere

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1905 und 1911 und Vizepräsident i de Jahre 1904 und 1910.

## Literatur
* 

## Weblink
*
Ernst Brenner

De **Ernst Brenner** (* 9. Dezember 1856 z Basel; † 11. März 1911 z Menton) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 25. März 1897 in Bundesrat gwählt worde und isch im Amt verschtorbe. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1897-1900: Justiz- und Polizeidepartement
* 1901: Politischs Departement
* 1902-1907: Juschtiz- und Polizeidepartement
* 1908: Politischs Departement
* 1909-1911: Juschtiz- und Polizeidepartement

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1901 und 1908 und Vizepräsident i de Jahre 1900 und 1907.

## Literatur
* 

## Weblink
Eugène Ruffy

De **Eugène Ruffy** (* 2. August 1854 z Lutry; † 25. Oktober 1919 z Bärn) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.
Vo 1882 bis 1885 isch er im Parlament vom Kanton Waadt gsässe, denn im Staatsrat. Au 1882 isch er in Schwizer Nationalrat gwählt worde. 

Er isch am 14. Dezember 1893 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Oktober 1899 isch er zruggträte. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1894-1895: Juschtiz- und Polizeidepartement 	
* 1895-1897: Departement vom Innere
* 1898: Politisches Departement
* 1899: Militärdepartement

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1898 und Vizepräsident im Jahr 1897.

De Eugène Ruffy isch dr Sohn vom Victor Ruffy gsii. Er isch näb dr Eveline Widmer-Schlumpf dr einzigi Nachkomme vomene Bundesrat, wo ebefalls i das Amt gwählt worde isch.

## Literatur
* 

## Weblink
*
Emil Frey

De **Emil Frey** (* 24. Oktober 1838 z Arlise; † 24. Dezember 1922 ebd.), vo Müncheschtei BL,  isch en Schwiizer Politiker (FDP), Journalist, Offizier und Botschafter gsii.

1860 isch er in d USA zoge und het sich freiwillig zur Armee vo de Nordstaate gmäldet, wo dr Sezessionschrieg agfange het. Er isch noch dr Schlacht vo Gettysburg in Chriegsgfangeschaft gfalle und anderthalb Johr vo de Konfederierte festghalte worde. 1865 isch er in d Schwiiz zrugg und isch Politiker worde. Vo 1866 bis 1872 isch er Regierigsrot im Kanton Basel-Landschaft gsi.

1872 isch dr Frey in Nationalrot gwehlt worde, won er für zäh Johr s Baselbiet representiert het. Denn isch er Botschafter für d Schwiiz z Washington DC gsi. 1889 isch er wider Nationalrot worde. Am 11. Dezember 1890 isch er in Bundesrat gwählt worde.  Während siinere Amtsziit isch er em Militärdepartement vorgschtande.  Er het e grundlegendi Reform vo der Armee vorgschlage, das isch aber in dr Volksabstimmig abglehnt worde. Er isch Vizepräsident im Jahr 1893 worde und Bundespräsident s Jahr druf. Am 31. März 1897 isch er zruggträte.

Denn isch er bis 1921 Direktor vo der Internationale Telegraphe-Union (hüt die Internationali Fernmeldunion) gsi.

Er isch dr erschti und bisher einzigi Bundesrat vom Kanton Basel-Landschaft gsii.

## Werch
* *Aus den Erlebnissen eines Schweizers im Sezessionskriege*, Bern 1893.
* *Die Kriegstaten der Schweizer, dem Volk erzählt*, Neuchâtel 1905.

## Literatur
* 

## Weblinks
* 
* 
* Emil Frey – der Baselbieter Bundesrat (PDF-Datei; 26 kB)
Wilhelm Friedrich Hertenstein

De **Wilhelm Friedrich Hertenstein** (* 5. Mai 1825 z Chiiburg; † 27. November 1888 z Bärn) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Ursprünglich het dr Hertestein d Uusbildig zum Foorster gmacht. Er isch aber au e Vollbluetsoldat gsi, het im Sonderbundskrieg kämpft und isch drno in dr no junge Schwiizer Armee uffgstiige bis zum Oberscht.

Er isch Regierigsroot, denn National- und spöter Ständerot vo Züri gsi, bis er am 21.März 1879 in Bundesrat gwählt worde isch. Während siinere Amtsziit isch er em Militärdepartement vorgschtande. Er isch 1887 Vizepräsident und 1888 Bundespräsident gsii. Im gliiche Joor isch er nochenere Blutstauig und Amputation vomene Unterschänkel verstorbe. Er isch bis hütte dr einzig Bundesrot, wo sis Präsidialjoor nid het kenne vollände.

## Literatur
* 
*
Antoine Louis John Ruchonnet

De **Antoine Louis John Ruchonnet** (* 28. April 1834 z Lausanne; † 14. September 1893 z Bärn; heimetbrechtigt z Saint-Saphorin) isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

De Ruchonnet isch als Sohn vome Waadtländer, wo z Ängland gläbt het, uf d Wält cho. Nachdem er 1850-56 a dr Akademie z Lausanne d Recht schtudiert hät, isch er Advokat worde z St. Saphorin (Waadt). 1863 in waadtländische Grosse Rat gwählt, vo dr radikal-demokratische Partei, wo 1866 zum Sieg glangt isch, als Füehrer anerchännt und isch 1868 in Schtaatsdienscht iiträte, wo er bis 1874 blibe isch und 1873 au als Präsident fungiert hät. 1866 isch er zum Mitgliid vom schweizerische Nationalrat gwählt worde, und het dur siini Beredsamkeit und Arbetschraft dänn e hervorragendi Schtellig iignoo. Obwohl er e Föderalischt und Gegner vo dr zentralistische Bundesrevision vo 1872 gsi isch, isch er zweimal (1869 u. 1875) zum Präsident vom Rat erhobe worde.

Er isch am 3. März 1881 in Bundesrat gwählt worde und isch im Amt gschtorbe. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1881: Handels- und Landwirtschaftsdepartement
* 1882: Juschtiz- und Polizeidepartement
* 1883: Politischs Departement
* 1884-1893: Juschtiz- und Polizeidepartement

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1883 und 1890 und Vizepräsident i de Jahre 1882 und 1889.

## Literatur
* 

## Weblink
*
Adrien Lachenal

De **Adrien Lachenal** (* 19. Mai 1849 z Gänf; † 29. Juni 1918 z Versoix), vo Plan-les-Ouates, isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 15. Dezember 1892 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezember 1899 hät er siis Amt übergeeh. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1893-1895: Departement vom Üssere
* 1896: Politischs Departement
* 1897: Handels-, Induschtrie- und Landwirtschaftsdepartement
* 1898-1899: Departement vom Innere

Er isch Bundespräsident gsii im Jahr 1896 und Vizepräsident im Jahr 1895.

## Literatur
* 

## Weblink
*
Robert Comtesse

De **Robert Comtesse** (* 14. August 1847 z Valangin; † 17. November 1922 z La Tour-de-Peilz), vo La Sagne und Cernier NE,  isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii.

Er isch am 14. Dezember 1899 in Bundesrat gwählt worde. Am 4. März 1912 hät er siis Amt übergeeh. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande:
* 1900: Finanz- und Zolldepartement
* 1901: Juschtiz- und Polizeidepartement
* 1902: Poscht- und Iisebahndepartement
* 1903: Finanz- und Zolldepartement
* 1904: Politischs Departement
* 1905-1909: Finanz- und Zolldepartement
* 1910: Politischs Departement
* 1911: Finanz- und Zolldepartement
* 1912: Poscht- und Iisebahndepartement

Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1904 und 1910 und Vizepräsident i de Jahre 1903 und 1909.

## Literatur
* 

## Weblink
*