open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eggingen

**Egginge** (amtlig *Eggingen*) isch e Gmeind im Landchreis Waldshüet z Bade-Württeberg. Si ghört de verybarte Verwaltigsgmeinschaft mit de Gmeind Wüetöschinge a.

## Geografischi Lag
Egginge litt im Wüetachdal un erstreckt sich uff re Flächi vo 1'397 Hektare uff 417 bis 643 Meter über NHN. S bstoht uss de ehemolige Gmeinde Ober- und Underegginge, wo 1971 zum hüttige Egginge vereint worre sin.De Süde vo de Gmeind gränzt an d Schwiz; uff Zürri fahrt mer ca. 30 Minute.

## Gschicht
In de Römerzit isch durch s hüttige Egginge e Handelsstroß verloffe; sällewäg isch - noch de römische Sydlig, wo durch Fünd belegt isch - di keltisch-alemannischi Sydlig entstande. Si isch 888 als *Erchinga* zum erschte Mol urkundlig erwähnt worre und sällemols Eigetum vom Graf Adelbert II. gsi. Witeri Erwähnige sin:
* 1056 als "Ekkingen"
* 1339 als "Eggingen"
* 1349 als "Obern Eggingen" und "Niedern Eggingen"
Wôrend d Bezeichnig "Obereggingè" sich durrègsetzt hèt un bis hüt (Stand: 2014) vowendet wörd, isch uss "Nydereggingè" "Untereggingè" worrè.
Plündert und beschädigt worre isch s Dorf durch de Schwizerchrieg, de Burechrieg und de Drißigjöhrig Chrieg. No-n-emol e Zerstörig hät im Mai 1854 durch e Brand stattgfunde, genauso durch de Erscht und Zweit Wältchrieg. 1875 isch e Ysebahnlinie baut worre. 1974 isch d Gmeind im Zug vo de Gmeindereform uss Ober- und Untereggingè zämmegsetzt worre. Diè ab 1975 neu formyrti Gmeind *Eggingè* bildet è Vowaltigsgmeinschaft mit dè Gmeind Öschingè un isch somit de facto trotz dè bescheidenè Größi vom Dorf selbschtändig blibbè.

## Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 

1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke 

## Wappe
S Wappe isch vertikal zweideilt. Links zeigt's e Fluss (d Wuètè uff wißem Grund, rächts e goldige Bär uff rotem). De link Deil chunnt vom Underegginger Wappe, de rächt vom Obereggener. Uff em Undereggener Wappe isch näbe de Wüetach au e Bündel Getreide, wo uff d Agrarwirtschaft hywyse soll. De Bär chunnt vom Chloster St. Galle.

D Wappe vo de beide ehemolige Gmeinde:

Datei:Wappen Obereggingen.png| Oberegginge
Datei:Wappen Untereggingen.png| Underegginge


## Wirtschaft und Infrastruktur
### Wirtschaft
D Wirtschaft konzentriere sich um s Ortszäntrum, so z. B. d Sparkasse, s Roothus, d Schüel, d Bost, de Chindergarte etc. S handelt sich dodeby vor allem um chleineri Betrieb.

### Infrastruktur
Egginge litt an de B314, wo d Hochrhyaudobahn A98 mit em Audobahnchrüz (Hohetwiel) A81 verbindet.

Durch de Ortsdeil Underegginge verlauft di bekannti Wuètèdalbaan, wo's im Momänt aber numme Züebringerverchehr (dè sog. *Wizè-Pendel*) züe de Museumsbahn uff Wizè git.

## Lueg au
* Ruine Underegginge, en abgangeni Höeburg

## Weblink

* Internetufftritt vo de Gmeind

## Quälle
Adjektiv

E **Adjektiv**, uff Dytsch au Eigeschafts- oder Bywort isch e Wortart, wo d Bschaffeheit vo me konkrete Dink, re abstrakte Sach, me Vorgang o.Ä. beschríbt. 

## Gebruchsarte
Adjektiv könne uff vier Arte brucht werde:
# E **attributiv** bruchts Adjektiv stoht direkt vor me Nome. Sæll Nome wird durch s Adjektiv beschrybe oder nöcher bstimmt. In derre Position wird s je noch Genus, Numerus und/oder Kasus flektiert.
# Im **prädikative** Gebruch soht s Adjektiv in Verbindig mit "sy", "blybe", "werde" oder me ähnlige Verb noch em Nome und bstimmt s. Wo uff Hochdytsch e Adjektiv prädikativ brucht wird, ka mer im Alemannische au e Nominalisierig ysetze (Er ist nett => Er isch nett *oder* Er isch e Nette).
# **Nominalisierti** Adjektiv werde stönn in Verbindig mit me Artikel. Sí ersetze s Nome vor oder noch sællem.
# **Adverbial** brucht beschríbt e Adjektiv e Handlig (Verb).

## Deklination
Im Alemannische erfolgt d Deklination vo Adjektiv noch em folgende Schema:

D Deklination isch dialæktabhängig.

## Steigerig
E Adjektiv ka gsteigert werde. Normalerwís stoht e Adjektiv im Positiv (z. B. schön, groß, vyl). Mer ka aber d Wirkig verstärke (Komparativ: schöner, größer, meh) oder sogar als s Maximum anestelle (Superlativ: am schönste, am gröschte, am meiste).

Zur Bildig vom Komparativ wird s Suffix *-er* aghänkt. Wenn de letscht Vokal e *a, o* oder *u* isch, no wird er oft zu me Umlút (ä/ö/ü). De Superlativ wird durch s Suffix *-ste (-schte)* bildet. Wenn ans Adjektiv e Komparativ- oder Superlativsuffix aghänkt worre isch, no wird s wie in de Tabelle dekliniert.

In andere Sproche (z. B. Idaliænisch benissimo = "am allerbeste") git s zudèm e Elativ, wo mer au "absolute Superlativ" nænnt. S handelt sich dodeby um e verstärkti Form vom Superlativ.

## Quelle
* www.canoo.net

**Referenze:**
Konjunktion

**Konjunktione** sin e Undergruppe vo de Partikle und ghöre dodemit zu de únflektierbare (= únveränderliche) Wörter. Sí verbinde Deilsätz, Einzelwörter, Satzglyder oder Deilwörter mitenand:

* Verbindig vo Deilsätz: Er hät vyl Gæld **und** síni Frau liebt en.
* Verbindig vo Einzelwörter: ich **und** du
* Verbindig vo Satzglyder: Ich kumm heim **und** iss z Nacht.
* Verbindig vo Deilwörter: A- **und** Verkauf
Anstell vom "und" in sælle vier Funktione ka au e anderi Konjunktion stoh, z. B. *odder, aber, denn, ...*

## Klasse
### Ydeilig noch Funktion
Mer ka Präpositione noch Gebruch in verschydeni Klasse ydeile.
* **Næbeordnendi Konjunktione**Sí verbinde zwei Hauptsätz, zwei Næbesätz oder zwei Satzglyder mitenand.Bíspyl: *und, oder, aber*
* **Underordnendi Konjunktione**Sælli Konjunktione verbinde e Hauptsatz mit me Næbesatz.Bíspyl: *während, wyl, dass, nochdèm, ob*
* **Mehrdeiligi Konjunktione**Sí sin im Alemannische sæltener in Gebruch wie im Hochdytsche. De erscht Deil stoht vor de erschte Elemænt, wo verbunde wird, de zweit zwüsche de Beide.Bíspyl: *weder - no, entweder - odder, nit numme - sondern au*
* **Infinitivkonjunktione**Uff d Infinitivkonjunktione folgt immer e Verb im Infinitiv (Grundform). Abhängig vom Dialækt, oft au vo de Konjunktion, wird im Alemannische e "z" vor s Verb bzw. hinder d Vorsilbe ygfiegt, oder s wird e zum vor s Verb gstellt:*Myr fahre uff Konschtanz *'zum** öbber bsüeche / um öbber **z** bsüeche.''<br />Aber:<br />''Myr fahre uff Konschtanz, anstatt öbber **z** bsüeche'' (nit: anstatt zum ...)<br />Bíspyl: um z/zum, anstatt z
* **Satzdeilkonjunktione**<br />Dodezüe ghöre numme d Konjunktione ''als'' und ''wie''. Oft wird e Verglych dargstellt:<br />Öbber **wie** ich<br />Ich lüeg des **als** Beleidigung a.

=== Ydeilig noch Bedytig ===
Mer ka Konjunktione aber au noch de Bedytig ydeile. Deno ergænn sich dí folgende Gruppe:
* **additiv**<br />S wird e Areihig oder Uffzällig úßdruckt.<br />Bíspyl: ''weder - no, und''
* **adversativ**<br />Sælli Konjunktione drucke e Gegesatz úß.<br />Bíspyl: ''aber, allerdings''
* **disjunktiv**<br />Mithilf vo denne Konjunktione wird úßdruckt, dass es zwei Mögligkeite git.<br />Bíspyl: ''entweder - odder, nit numme - sondern au''
* **explikativ**<br />S wird e Erklärig aghänkt.<br />Bíspyl: ''des heißt''
* **kausal**<br />Dí kausale Konjunktione drucke e Grund úß.<br />Bíspyl: ''denn, wyl, sodass''
* **konzessiv**<br />Mit denne Konjunktione macht mer e Yrumig.<br />Bíspyl: ''obwohl, wenn au''
* **komparativ**<br />Mer druckt e Verglych úß. Dodezüe ghört numme d Konjunktion ''wie''.
* **lokal*<br />D Konjunktion bezieht sich uff de Ort.<br />Bíspyl: *wo, wo - her*
* *'modal**<br />Sælli Wörter drucke Umständ, Mittel und Art und Wís úß.<br />Bíspyl: ''wie wenn (hochdt. als ob), indèm, als, wie''
* **temporal*'<br />S wird d Zít zum Úßdruck brocht.<br />Bíspyl: *während, wo, bis''

## Quelle
* www.canoo.net
* de.wikipedia

## Lüeg au
Alemannische Satzbau, Relativsatz
Ch (Digraph)

S  isch en Digraph im latiinische Alphabet. Je nooch Sprooch wird die Buechstabekombination unterschidlich ussgsproche.

Im Alemannische stoot er für de Luut  oder  wie im Wort "Chind" oder "Chuchichäschtli". Im gröschte Deil vum Niideralemannische un em Hochdütsche cha er usserdäm für de Allophon  ("ich-Luut") stoo. In viilene Fremdwörter, vorallem usem Griechische, wie "Chemie" oder "chronisch" cha s  au für  stoo, i französische Wörter wie "recherchiere" oder "Charlotte" au für  un i Wörter wie "Ranch" oder "Chip" usem Spanische bzw. Änglische au für .

*Im Französische stoot  meischtens für : *chanson* - Lied.
*Im Änglische für  (*church* -Chilch),  (*chandelier*) oder  (*architecture*).
*Im Spanische ällewell für : *leche* - Milch.
*Im Xhosa un Zulu stoot  für de behuuchte velar-dentale Schnalzluut.
*In viilene Slawische Sprooche, em Walisische un em Irisch- un Schottisch-Gälische stoot es wie im Dütsche für .
Schibboleth

Es **Schibboleth** isch e sprochligi Bsunderheit, wo me en Sprächer enere soziale oder regionale Zueghörigkeit drmit zuordne ka. E Schibboleth isch vomene Zungebrächer z'unterscheide (die sin für alli schwer ussprächbar). Bi Schibboleth handlets sichs um Wörter, wo me meint, si sige liicht uszspräche, wo aber vo Lüt, wo dr Sproch (oder dr Dialäkt) nid mächtig sin, falsch usgsproche wärde, hüffig ohni dass sis merke. Durch das verrote si aber ihri Härkunft.

Typischi alemannischi Schibboleth sin
* für hochalemannisch/schwiizerdütsch: Chuchichäschtli
* für Schwäbisch: "a oagnehm grea agstriches Anläglesbänkle", "Was dean dia do en deanne Dennele denna?"
* für Badisch: "Zwoi woiche Oier en oinerer Roi"

Allgemein e beliebts Schibboleth - und gliichzitig Zungebrächer isch *Dr Papscht hett z'Spätzle-Bsteck z'spoot bstellt* (in dr Schwiiz hüffiger: *Dr Papscht hett z'Späck-Bsteck z'spoot bstellt*).

## Lueg au
*Phonem und Allophon
Hajdú-Bihar

**Hajdú-Bihar** (IPA: ) isch de Namme vo me ostungarische Komitat. 'S gränzt an Rumänie und usserdem an di ungarische Komitat Szabolcs-Szatmár-Bereg, Borsod-Abaúj-Zemplén, Jász-Nagykun-Szolnok und Békés. De Komitatssitz heißt Debrecen.

## Geografy
Geografisch gseh isch s Komitat nit yheitlig, sondern zeigt Yflüss vo de Nochbergebiet. Im Nordoste liige Usläufer vo de Sandhügel vo Nyírség (me Deil vo de Große Ungarische Diefebeni), im Weste isch s Land ehner flach. Sälle isch de größer Deil; de höchst Punkt litt im Norde uff 170,5, de diefst im Süde uff 85 Meter über em Meer. Sällewäg schynt s Land in Richtig Norde z styge.

Über Johrdausende hy isch s Land vo de Flüss und vom Wind gformt worre. Am Afang hät's e Binnesee gha, nochher sin d Karpate durch e Bewegig vo de Kontinäntalplatte drygschobe worre. Durch Flüss vo de Karpate isch de See noch und noch verschwunde. Deno hät de Wind d Bärg züe Sandhügel verformt.

Di beide gröschte Flüss vom Komitat sin d Theiß und de Körös.

## Gschicht

Im Johr 1950, noch em Zweite Wältchrieg, isch s Komitat uss de ehemolige Gebiet Hajdú und Bihar gründet worre.

## Infrastruktur
D Stroße 4, 33, 35, 42 und 47 fiehre durch s Komitat; mer cha's aber au über d Autobahn M3 erreiche, wo uff Debrecen fiehrt. Insgsamt hän d Stroße z Hajdú-Bihar e Längi vo 1511 Kilometer.

## Wirtschaft
'S Komitat hät di gröschti Agrarlandschaft vo ganz Ungarn, sällewäg hät d Landwirtschaft vyl Bedütig. Di drei gröschte Undernehme noch Ynahme sin 2006 *Friesland Hungária Kft, National Instruments Europe Kft.* und *KITE Mezőgazdasági Szólgáltató Zrt* gsi (Platz uff de Liste für ganz Ungarn: 40, 43 bzw. 174).

## Gröschti Städt
Relativ gseh isch Hajdú-Bihar rächt dünn besydelt: 'S hät 19 Städt und 62 Dörfer. Ywohnermäßig am gröschte sin:

## Weblink

* Internetufftritt
* Hajdu Online - S Komitatsportal
Freie Variation

Mit **freier Variation** meint mer in dr Sproochwüsseschaft zwei oder mehreri Luut, wo in dr glyche luutliche Ùmgäbig (also z.&nbsp;B. aa dr glyche Stell im glyche Wort) chönne vorcho, ohne dass dur des d Bedütig vùm Wort verändret wird. Es handlet sich also ùm verschidni Variante vùm glyche Phonem. Emene sonige Luut sait mer **freier Allophon**. Es Byspiil im Alemannische isch dr Konsonant /r/. Je nooch Sprächer ùn Dialäkt cha de Luut als Zùngespitze-r (also  oder ) oder als Zäpfli-r ussgsproche werde, ohni dass sich d Bedütig vùmene Wort verändret. S Zäpfli-r sälber het mindeschtens vier verschidni Ussprooche wo mögli sin: als Uvularer Vibrant , lenierte uvulare Frikativ , uvulare Approximant , oder lenierte velare Frikativ .

En andres Byspil isch d Ussproch vùm „ch-Luut“ im Alemannische, wo entweder velar (IPA: ) oder uvular (IPA: ) cha sy.

Au wenn d Bedütig vùmene Wort glych blybt, isch es oft nit glychgültig wellene freie Allophon mer bruucht. En bstimme Luut cha nämli miteme bstimmte soziale oder regionale Hintergrùnd verbùnde sy. So cha en Alemannischsprächer, wo en Zäpfli-r statt eme Zùngespitze-r verwändet, zum Byspiil als "dütsch" statt "Schwyzerisch", als "städtisch" statt "dörflich" oder äänlichs aagluegt werde. Im Änglische het dr Nasalluut in Wörter wie „singi*ng*“ oder „walki*ng*“ z.&nbsp;B. zwei verschidni Ussproche, wo mit sozialem Stand ùn Bildig verbùnde sin. Öber, wo des Wort als *singin*' miteme alveolare Nasal  usspricht wird z.&nbsp;B. änder als Deil vo dr Ùnterschicht aagluegt, wie öber wo *singing* miteme velare Nasal  sait.

Mer unterscheidet usserdäm zwüsche freie Allophon, wo in allene Positione, oder nùmme inere bstimmte luutliche Ùmgäbig usstuuscht werre chönne. Zum Byspil cha jeds Zùngespitze- ùn Zäpfli-r vertuuscht werde, egal in wellem Wort. Es isch glychgültig ob s /r/ am Aafang oder am Änd vùmene Wort, nooch eme Vokal oder eme Konsonant usw. stoot. Im Gägesatz cha mer z.&nbsp;B. de velare Frikativ  nùmme dur de palatale Frikativ (IPA: ) ersetze, wenner nit ùffene Hintervokal folgt. Mer cha also , , oder  ‚ich‘ sage aber nie * ‚mache‘. Doo isch d Verwändig vùm palatale Luut zuesätzlig en Indiz, dass mer en niideralemannische Dialäkt schwätzt oder starch vùm dütsche Standarddütsch beyflùsst isch.
Bodenseekreis

Der **Boodeseechrais** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Boodesee-Oberschwaabe im Regierigsbezirk Diibenge. Er gränzd im Norde an 
dr Landchrais Raaveschbùrg ùn an dr Landchrais Sigmaringe, im Oschde an dr bayrisch Landchrais Lindau. Im Siide isch dr Boodesee d Gränz zue dr Schwyzer Kanteen Thurgau ùn St. Galle ùn zuem eeschdryychische Voradelbeärg. Im Weschde gränzd er an dr Landchrais Chonschtez.

## Schded und Gmaine
Zem Boodeseechrais ghèère fimf Schded ùn 18 Gmaine.

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden). Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band VII: Regierungsbezirk Tübingen, Stuttgart 1978, ISBN 3-17-004807-4.
* *Der Bodenseekreis* – Ein Führer zu Natur, Geschichte und Kultur; Hrsg. für den Bodenseekreis von Landrat Lothar Wölfle. Stuttgart 2009, ISBN 978-3-8062-2294-4.
* *Jubiläumsweg Bodenseekreis* – Von Kressbronn bis Überlingen – Der Bodenseekreis in 6 Etappen; Hrsg. von Rainer Barth. Friedrichshafen 2004, ISBN 3-86136-087-X.
* *Leben am See* – Das Jahrbuch des Bodenseekreises, Band 27, 2010; Hrsg. vom Bodenseekreis, der Stadt Friedrichshafen und der Stadt Überlingen; Tettnang 2010, ISBN 978-3-88812-528-7.
* *Wappenbuch Bodenseekreis* von Gisbert Hoffmann. Hrsg.: Förderkreis Heimatkunde, Tettnang. Tettnang 1991, ISBN 3-88812-162-0.
* Roland Groner: *Vomm Näggr bis zomm Bodasee. Ortsnamen auf Schwäbisch und Alemannisch*. SP-Verlag, Albstadt 2008, ISBN 978-3-9812106-4-4

## Weblink

* Offizielli Internetsyte vum Landchrais

## Fueßnote
Landkreis Freudenstadt

Der **Landchrais Freideschdad** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Noordschwaarzwald im Regierigsbezirk Chaarlsruei. Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Calp, im Noordweschde an dr Landchrais Raschdi ùn im Weschde an dr Ortenauchrais. Im Siide gränzd er an dr Landchrais Rottweil ùn im Oschde an dr Landchrais Diibenge und an den Zollerealbchrais.

## Schded ùn Gmaine

Zem Landchrais Freideschdad ghèère vier Schded ùn 12 Gmaine.

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band V: Regierungsbezirk Karlsruhe; Stuttgart 1976, ISBN 3-17-002542-2

## Weblink

* Offizielli Internetsyte vùm Landchrais

## Fueßnote
Zollernalbkreis

Der **Zollara-Albkrois** (au *Zollara-Albskroas*; amtl. *Zollernalbkreis*) isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Necker-Alb im Regierigsbezirk Diibenge. 

Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Diibenge, im Oschde an dr Landchrais Reitlenga ùn an dr Landchrais Semmerenga. Im Siide gränzd er an dr Landchrais Duttlenge ùn im Weschde an dr Landchrais Raudweil ùn an dr Landchrais Freideschdad.

## Schded ùn Gmaine
Zem Zollara-Albkrois ghèère nyyn Schded ùn 16 Gmaine.

## Lueg no
* Bflanzenäme vom Zollerealbkreis
* Diernäme vom Zollerealbkreis

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band VII: Regierungsbezirk Tübingen, Stuttgart 1978, ISBN 3-17-004807-4
* *Kennzeichen BL* – Heimatkunde für den Zollernalbkreis; Ernst Klett Verlage GmbH Co. KG, Stuttgart 1987, ISBN 3-12-258310-0
* Roland Groner: *Vomm Näggr bis zomm Bodasee. Ortsnamen auf Schwäbisch und Alemannisch*. SP-Verlag, Albstadt 2008, ISBN 978-3-9812106-4-4 

## Weblink

* Offizielli Internetsyte vum Zollara-Albkrois

## Fueßnote
Landkreis Rastatt

Der **Landchrais Raschdi** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Midlere Ooberryy im Regierigsbezirk Chaarlsruei. Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Chaarlsruei, im Oschde an dr Landchrais Calp, im Siidoschde an dr Landchrais Freideschdad ùn im Siide an dr Ortenauchrais. Im Weschde isch dr Ryy d Gränze zue dr franzeesische Arrondissement Waiseburch und Hàwenau ùn ùf eme chùùrze Schdùg zuem ryyland-pfälzische Landchrais Germersche. Baade-Baade lyd as chraisfrèii Schdad zmids im Bied vùm Landchrais Raschdi.

## Schded ùn Gmaine
Zem Landchrais Raschdi ghèère segs Schded ùn 17 Gmaine.

## Literatur
* Landesarchivdirektion Baden-Württemberg, Landkreis Rastatt und Landesmedienzentrum Baden-Württemberg (Hrsg.): *Kreisbeschreibungen des Landes Baden-Württemberg – Der Landkreis Rastatt*. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2002. 2&nbsp;Bände, 1192&nbsp;Seiten, ISBN 3-7995-1364-7
* *Kunst- und Kulturdenkmale im Landkreis Rastatt und in Baden-Baden*, herausgegeben vom Landkreis Rastatt und der Stadt Baden-Baden, erschienen im Konrad-Theiss Verlag GmbH, Stuttgart 2002, ISBN 3-8062-1599-5
* Ulrich Coenen: *Die Baukunst der nördlichen Ortenau. Denkmäler in Bühl, Bühlertal, Ottersweier, Lichtenau, Rheinmünster und Sinzheim*, Karlsruhe 1993, ISBN 3-927725-14-5

## Weblink

* Offizielli Internetsyte vum Landchrais

## Fueßnote
Elsass Cola

**Elsass Cola** esch e elsassischa Konkurrenzprodukt vum Coca-Cola. S esch hàrgstellt vu dr Firma Lisbeth in Soultzmatt, wo scho lang bekannt esch fer ìhra Wasserflàscha.
Dr Inhalt vum Elsass Cola esch: Wasser vu dr Soultzmattquàlla, Zucker vu Erstein (beida regionala Produkta), un natürella Aroma. Im Summer 2008 hat s Rezàpt a betsi gchangiert: 6% Zucker weniger, jetzt sen 10,5 gram Zucker / 100 ml Cola. S gitt oï a "Elsass Cola light", ohna Zucker, met Sucralose als Ersatz.
Dr Logo vum Elsass Cola esch a lustiga junga Elsassera, aglegt halwer met dr traditionnella Tracht, halwer sexy.

Dr Elsass Cola findet ma zitter And 2004. In da 8 erschta Moneta sen 1 Million Flàscha verkauift worra.

## Gsprochena Wikipedia
Enzkreis

Der **Enzchrais** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Noordschwaarzwald im Regierigsbezirk Chaarlsruei.

Er gränzd im Noorde ùn Weschde an dr Landchrais Chaarlsruei, im Noordoschde an dr Landchrais Haalbrunn ùn im Oschde an dr Landchrais Ludwigsburg. Im Siidoschde gränzd er an dr Landchrais Beeblinge ùn im Siide an dr Landchrais Calp. Pforze lyd as chraisfrèii Schdad zmids im Bied vùm Enzchrais.

## Schded ùn Gmaine
Zem Enzchrais ghèère fimf Schded ùn 23 Gmaine.

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band V: Regierungsbezirk Karlsruhe; Stuttgart 1976, ISBN 3-17-002542-2.

## Weblinks

* Offizielli Internetsyte vum Landchrais

## Fueßnote
Landkreis Karlsruhe

Der **Landchrais Chaarlsruei** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Midlere Oberryy im Regierigsbezirk Chaarlsruei. 

Er gränzd im Noorde an dr Ryy-Necker-Chrais, im Oschde an dr Landchrais Haalbrunn, im Siidoschde an dr Enzchrais ùn im Siide and dr Landchrais Calp. Im Weschde isch dr Ryy d Gränze zue Ryyland-Pfalz mid em Ryy-Pfalz-Chrais, em Landchrais Germersche ùn dr chraisfrèi Schdad Speyer. Chaarlsruei lyd as chraisfrèii Schdad im Bied vùm Landchrais Chaarlsruei.

## Schded ùn Gmaine
Zem Landchrais Chaarlsruei ghèère nyyn Schded ùn 23 Gmaine.

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band V: Regierungsbezirk Karlsruhe; Stuttgart 1976, ISBN 3-17-002542-2
* *Flora des Land- und Stadtkreises Karlsruhe* – Datenbank mit über 5000 Bildern von 1750 Arten; Michael Hassler; online
* Michael Hassler, Gerhard Sand: *Naturkundliche Bibliographie des Landkreises Karlsruhe*. 2003, PDF-Datei

## Weblink

* Websyte vum Landchrais

## Fueßnote
Arrondissement Altkirch

S **Arrondissement Àltkìrich** (frz. *Arrondissement d'Altkirch*) ìsch e Verwàltungsbezirk ìm Département Haut-Rhin ìm Elsàss, ìn dr frànzeesche Region Grand Est.

Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Àltkìrich.

## Geogràfii
S Arrondissement granzt ìm Norde àn s Arrondissement Dànn-Gawiller, ìm Oschte àn s Arrondissement Milhüüse. Ìm Siide granzt s àn dr Schwizer Kanton Jura un ìm Weschte àn s Arrondissement Belfort ìm Département Territoire-de-Belfort (Franche-Comté).

## Greschte Gmeine
Di grescht Gmein vum Arrondissement Àltkirech ìsch (mìt dr Inwohnerzàhl vun 1999) Àltkìrich (5.386).

## Verwàltung
S Arrondissement Àltkìrich ìsch ingedäilt in vier Kanton mìt ìnsgsàmt 112 Gmeine:
* Àltkìrich
* Dàmmerkìrich
* Hìrsìnge
* Pfìrt
Arrondissement Thann

S **Arrondissement Dànn** (frz. *Arrondissement de Thann*) ìsch e Verwàltungsbezirk ìm Département Haut-Rhin ìm Elsàss z Frànkrich gsin. Àm 1. Janner 2015 ìsch s mìt em Arrondissement Gawiller zem neie Arrondissement Thann-Guebwiller zammagschlossa wora.

Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Dànn gsin.

## Geogràfii
S Arrondissement hàt ìm Norde àn s Arrondissement Colmer un àn s Arrondissement Gawiller, ìm Oschte àn s Arrondissement Milhüüse un ìm Sìde àn s Arrondissement Àltkirech granzt. Ìm Sìdweschte hàt s àn s Arrondissement Belfort un ìm Weschte àn s Arrondissement Épinal ìm Département Vosges ìn Lothrìnga granzt.

## Greschte Gmeine
Di greschte Gmeine vum Arrondissement Dànn (mìt de Inwohnerzàhl vun 1999):
*Sanne (10.446)
*Wittelse (10.226)
*Dànn (8.033)

## Verwàltung
S Arrondissement Dànn ìsch ingedäilt gsin ìn vier Kanton mìt ìnsgsàmt 52 Gmeine:
*Dànn
*Màsminschter
*Sanne
*Sàntamàrì

***Gmeine ìm [[Kanton Thann|Kanton Dànn]], frz. Canton de Thann**
 

***Gmeine ìm [[Kanton Masmünster|Kanton Màsminschter]], frz. Canton de Masevaux**

***Gmeine ìm [[Kanton Sennheim|Kanton Sanne]], frz. Canton de Cernay**
 

***Gmeine ìm [[Saint-Amarin (Kanton)|Kanton Sàntamàrì]], frz. Canton de Saint-Amarin**
Arrondissement Guebwiller

S **Arrondissement Gawiller** (frz. *Arrondissement de Guebwiller*) ìsch e Verwàltungsbezirk im Département Haut-Rhin im Elsàss z Frànkrich gsin Àm 1. Janner 2015 ìsch s mìt em Arrondissement Dànn zem neie Arrondissement Thann-Guebwiller zammagschlossa wora..

Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Gawiller gsin.

## Geogràfii
S Arrondissement hàt ìm Norde àn d Arrondissement Colmar granzt, ìm Siidoschte àn s Arrondissement Mulhouse un ìm Siidweschte àn s und Arrondissement Thànn. Ìm Oschte ìsch dr Rhin d Granz züe Ditschlànd mìt em Regierungsbezirk Friburg z Bàde-Wìrttebari.

## Greschte Gmeine
Di greschte Gmeine vum Arrondissement Gawiller sìn (mìt de Inwohnerzàhl vun 1999):
*Gawiller (11.525)
*Anze (6.640)
*Sulz (Owerelsàss) (6.640)

## Verwàltung
S Arrondissement Gawiller ìsch ingedäilt gsin in vier Kanton mìt ìnsgsàmt 47 Gmeine.
*Anze
*Gawiller
*Ruffàch
*Sulz (Owerelsàss)

***Gmeine ìm [[Kanton Ensisheim|Kanton Anze]], frz. Canton d’Ensisheim**
 

***Gmeine ìm [[Kanton Gebweiler|Kanton Gawiller]], frz. Canton de Guebwiller**
 

***Gmeine ìm [[Kanton Rufach|Kanton Ruffàch]], frz. Canton de Rouffach**
 

***Gmeine ìm [[Kanton Sulz (Oberelsass)|Kanton Sulz (Owerelsàss)]], frz. Canton de Soultz-Haut-Rhin**
Arrondissement Mulhouse

S **Arrondissement Milhüüse** (frz. *Arrondissement de Mulhouse*) ìsch e Verwàltungsbezirk im Département Haut-Rhin im Elsàss, ìn dr frànzeesche Region Grand Est.

Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Milhüüse.

## Geogràfii
S Arrondissement granzt ìm Norda àn s Arrondissement Dànn-Gawiller un ìm Sìdweschta àn s Arrondissement Àltkirech. Ìm Oschta ìsch dr Rhin d Granz züe Ditschlànd mìt em Regierungsbezirk Friburg z Bàde-Wìrttebari. Ìm Sìda granzt s àn dr Schwizer Kanton Baasel-Stadt un Kanton Baasel-Land

## Kanton
S Arrondissement Milhüüse ìsch sit em 1. Janner 2015 ingedäilt ìn àcht Kanton mìt ìnsgsàmt 80 Gmeine:
* Kanton Brunstatt
* Kanton Kingersheim
* Kanton Mulhouse-1
* Kanton Mulhouse-2
* Kanton Mulhouse-3
* Kanton Rixheim
* Kanton Saint-Louis
* Kanton Wittenheim

## Kanton bìs 2015
Bìs zem 1. Janner 2015 isch s Arrondissement Milhüüse in niin Kanton mìt 73 Gmeina ingedäilt gsin:
*Hàbse
*Hìnige
*Ìllzig
*Milhüüsa-Nord
*Milhüüsa-Oscht
*Milhüüsa-Sid
*Milhüüsa-Wescht
*Sierez
*Wittene
Arrondissement Ribeauvillé

S **Arrondissement Ràppschwihr** (frz. *Arrondissement de Ribeauvillé*) ìsch e Verwàltungsbezirk im Département Haut-Rhin ìm Elsàss z Frànkrich gsin. Àm 1. Janner 2015 ìsch s mìt em Arrondissement Colmar zem neie Arrondissement Colmar-Ribeauvillé zammagschlossa wora.

Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Ràppschwihr gsin.

## Geogràfii
S Arrondissement granzt ìm Norda àn s s Arrondissement Schlettstàdt-Erstain ìm Département Bas-Rhin, ìm Sìda àn s Arrondissement Colmer un ìm Weschta àn s Arrondissement Saint-Dié ìm Département Vosges ìn Lothrìnga

## Greschte Gmeine
Di grescht Gmein vum Arrondissement Ràppschwihr ìsch gsin (mìt de Inwohnerzàhl vun 1999):
*Màrkìrisch (5.816)

## Verwàltung
S Arrondissement Rapperschwir ìsch ingedäilt gsin in vier Kanton mìt ìnsgsàmt 32 Gmeina:
*Kaiserschbarig
*Schnierlàch
*Màrkirich
*Ràppschwihr

***Gmeina ìm [[Kaysersberg (Kanton)|Kanton Kaiserschbarig]], frz. Canton de Kaysersberg**
 

***Gmeina ìm [[Lapoutroie (Kanton)|Kanton Schnierlàch]], frz. Canton de Lapoutroie**
 
(*) In däm Ort wurd Welche geredt.

***Gmeina ìm [[Sainte-Marie-aux-Mines (Kanton)|Kanton Màrkìrisch]], frz. Canton de Sainte-Marie-aux-Mines**
 
(*) In däm Ort wurd Vosgien geredt.

***Gmeina ìm [[Ribeauvillé (Kanton)|Kanton Ràppschwihr]], frz. Canton de Ribeauville**
Neckar-Odenwald-Kreis

Der **Necker-Oodewald-Chrais** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Metropolregion Ryy-Necker ùn zue dr Verbandsregion Ryy-Necker im Regierigsbezirk Chaarlsruei. 

Er gränzd im Noorde an Hesse mid em Oodewaldchrais, ùn an Bayere mid em dem Landchrais Milteberg. Im Oschde gränzd er an dr Main-Tauber-Chrais, im Siidoschde an dr Hohelohechrais, im Siide an dr Landchrais Haalbrunn ùn im Weschde an dr Ryy-Necker-Chrais.

## Schded ùn Gmaine
Zem Necker-Oodewald-Chrais ghèère segs Schded ùn 21 Gmaine.

## Literatur
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band V: Regierungsbezirk Karlsruhe; Stuttgart 1976, ISBN 3-17-002542-2.
* Rudolf Landauer, Reinhart Lochmann: *Spuren jüdischen Lebens im Neckar-Odenwald-Kreis*, herausgegeben vom Landratsamt Neckar-Odenwald-Kreis, 2008, ISBN 978-3-00-025363-8, 200 S., 284 Fotos.
* Karl Heinz Neser: *Politisches Leben im Neckar-Odenwald-Kreis – gestern und Heute*. Vlg. Regionalkultur, Heidelberg 2005, 128 S.
* Landesvermessungsamt Ba-Wü: Freizeitkarte Naturpark Neckartal-Odenwald – Mosbach. Maßstab 1:30 000. F 514, ISBN 3-89021-607-2, 2005.
* Roswitha Gräfen-Pfeil: Schefflenz, *Kunstpark Seckach*, ISBN 3-929295-87-3.
* Kreisarchiv des Neckar-Odenwald-Kreises (Herausgeber): *Die Römer auf dem Gebiet des Neckar-Odenwald-Kreises – Grenzzone des Imperium Romanum*. verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 2009, ISBN 978-3-89735-524-8.
* Gabriele Klempert: *Neckar, Odenwald und Bauland - Geschichte und Kultur im Neckar-Odenwaldkreis*, Langewiesche Verlag, Königstein 2012, 208 S., 400 fb. Foto. ISBN 978-3-7845-4870-8.

## Weblink

* Offizielle Internetsyte vum Neckar-Odenwald-Chrais

## Fueßnote
Rhein-Neckar-Kreis

Der **Ryy-Necker-Chrais** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är isch dèrt dr Landchrais mid dr maischde Yywooner (dytschlandwit dr drittgrèscht) ùn ghèèrd zue dr Metropolregion Ryy-Necker im Regierigsbezirk Chaarlsruei. 

Er gränzd im Noorde an Hesse mid em Oodewaldchrais ùn em Chrais Bäärgschdrooss, im Oschde an dr Necker-Oodewald-Chrais, im Siidoschde an dr Landchrais Haalbrunn ùn im Siide an dr Landchrais Chaarlsruei. Im Weschde isch dr Ryy d Gränz zue Ryyland-Pfalz mid dr chraisfrèie Schdad Speyer ùn em Ryy-Pfalz-Chrais. Im Noorschweschde gränzd er no an d Schdad Manne. Heidelberg lyd as chraisfrèii Schdad zmids im Bied vùm Ryy-Necker-Chrais.

## Schded ùn Gmaine
Zem Ryy-Necker-Chrais ghèère 17 Schded ùn 34 Gmaine.

## Literatur
* Adolf M. Hirn, Gabriele Süskind (Red.), Jürgen Schütz (Hrsg.): *Der Rhein-Neckar-Kreis*. Stuttgart 1991, ISBN 3-8062-0597-3.
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band V: Regierungsbezirk Karlsruhe; Stuttgart 1976, ISBN 3-17-002542-2.
* Landesvermessungsamt Ba-Wü: Freizeitkarte Naturpark Neckartal-Odenwald – Mannheim-Heidelberg. F 513, ISBN 3-89021-606-4. Maßstab 1:30 000. 2005.
* *50 Jahre Kreistag. Wahlen, Abgeordnete, Bilanzen 1946–1996*. Heidelberg 1996, ISBN 3-932102-00-2. Band 1 der Buchreihe des RNK *Bausteine zur Kreisgeschichte*.
* Albert Neckenauer: *Das Amt des Landrats im Wandel der Zeit.* Herausgegeben aus dem Nachlass des ersten Landrates des Rhein-Neckar-Kreises, Heidelberg 1999, ISBN 3-932102-05-3. Band 4 der Buchreihe des RNK *Bausteine zur Kreisgeschichte*.
* Arbeitskreis der Archive im Rhein-Neckar-Dreieck (Hrsg.): *Der Rhein-Neckar-Raum und die Revolution von 1848/49 – Revolutionäre und ihre Gegenspieler*. verlag regionalkultur, ISBN 3-929366-64-9.
* Landesvermessungsamt BW (Hrsg.): *Rhein-Neckar-Kreis. Radwanderkarte*, ISBN 978-3-89021-733-8.
* David Depenau: *Die Ortsnecknamen in Heidelberg, Mannheim und dem Rhein-Neckar-Kreis. Von Bloomäuler, Lellebollem und Neckarschleimer*. verlag regionalkultur, ISBN 978-3-89735-205-6.

## Weblink

* Offizielli Websyte vum Landchrais

## Fueßnote
Regierungsbezirk Tübingen

Dr **Regierigsbezirk Diibenga** isch ein vù vier Regierigsbezirk im Bundesland Baade-Wiirdebäärg z Dydschland. Er schdood in dr Hierarchyy zwische dr Landchreis ùf aine Syde ùn dr Landesregierig ùf dr andere Syde.

## Geografyy

Dr Regierigsbezirk Diibenga lyd im Siidoschde vù Baade-Wiirdebäärg. Im Siide gränzd er mid em Boodesee an d Schwyz, im Noorde an dr Regierigsbezirk Schduegerd, im Weschde an dr Regierigsbezirk Fryybeg ùn dr Regierigsbezirk Chaarlsruei. Im Oschde gränzd er an dr Regierigsbezirk Schwoobe z Bayere.

## Gschiichd
In dr hidige Gränze good dr Regierigsbezirk Diibenga ùf d Verwaldigs- ùn Biedsrefoorm vùm 01. Jänner 1973 zrùg. Dr Voorlaifer isch dr Regierigsbezirk Siidwirtteberg-Hauzollere gsii, wù ane 1952 bilded wooren isch us dr Siidhälfdi vùm friejere Land Baade, dr Siidhälfdi vùm friejere Land Wiirdebäärg ùn em Land Hohezollere.

## Organisation
Di ooberschd Bhèèrd isch s Regierigsbräsidiùm z Diibenga. Dr Laider vùm Regierigsbräsidiùm isch dr Regierigsbräsidänd, wù vùm baade-wiirdebärgische Minischderbräsidänd ernand wird.

D **Regierigsbräsidände** (syder 1952):
* 1952–1957 Karl Walser (parteilos)
* 1958–1972 Willi Birn (parteilos)
* 1973–1975: Hans-Jörg Mauser (CDU)
* 1975–1997: Max Gögler (CDU)
* 1997–2006: Hubert Wicker (parteilos)
* 2006–2015: Hermann Strampfer (CDU)
* 2015–2016: Jörg Schmidt (SPD)
* syder 2016: Klaus Tappeser (CDU)

### Ùfgabe vum Regierigsbräsidiùm
S Regierigsbräsidiùm isch zueschdändig fir d Ùmsezig vù gsezlige Ùfgaabe ùn landesbolidische Ziil im Regierigsbezirlk.

S Regierigsbräsidiùm hed aachd Abdailige:
* Schdyyre ùn Verwaldig
* Wiirdschafd, Ruumoornig, Bäu-, Dänggmool ùn Gsùndhaidswääse
* Landwirschafd, Ländlige Ruum, Veterinär- ùn Lääbensmidelwääse
* Schdroosewääse ùn Verchèèr
* Ùmwäld
* Landesbolizèidiräkzion
* Schuel ùn Bildig (Oberschuelamd)
* Landesùfnaameyyriichdig, Uusländer, Uusssidler, Zändraali Buesgäldschdel

## Verwaldigsgliiderig
* 3 **Regione**
* 8 **Landchrais** und 1 **Schdadchrais**
* 255 **Schded ùn Gmaine**. Derzue ghèère ai Schdadchrais ùn 14 Groosi Chraisschded ùn e Gmaifrèies Bied.

D **Regione** mid dr **Schdad- ùn Landchraise**
;Region Neckar-Alb:
:  Landkrois Reidlenga (RT)
:  Landkrois Diibenga (TÜ)
:  Zollerealbkrois (BL)
;Region Bodesee-Oberschwabe:
:  Landkrois Raveschburg (RV)
:  Landkrois Simeringa (SIG)
:  Bodeseekreis (FN)
; Region Donau-Iller (dooderzue ghèère au e baar Landchrais z Bayern):
: Stadtkrois Ulm (UL)
:  Alb-Done-Krois (UL)
: Landkrois Biberach (BC)

Die 15 **Groose Chraisschdedt** (schdeen ùnder dr Fachùfsiichd vùm Regierigsbräsidiùm):
* Albstadt
* Balingen
* Biberach an der Riß
* Ehingen (Donau)
* Friedrichshafen
* Leutkirch im Allgäu
* Metzingen
* Mössingen
* Ravensburg
* Reutlingen
* Rottenburg am Neckar
* Tübingen
* Überlingen
* Wangen im Allgäu
* Weingarten
Landkreis Ravensburg

Der **Landchrais Raveschburg** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Bodesee-Oberschwabe im Regierigsbezirk Diibenga. 

Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Bibra, im Siidweschde an dr Boodeseechrais ùn im Weschde an dr Landchrais Semmerenga. Im Oschde ùn im Siide gränzd er an dr bayrisch Regierigsbezirk Schwabe, im Oschde an dr Landchrais Underalgai ùn di chraisfrèi Schdad Memminge, im Siide an dr Landchrais Oberalgai ùn dr Landchrais Lindau.
 
## Schded ùn Gmaine
Zem Landchrais Raveschburg ghèère achd Schded ùn 31 Gmaine.

## Literatur
* *[https://www.destatis.de/GPStatistik/servlets/MCRFileNodeServlet/BWMonografie_derivate_00000035/39Ravensburg.pdf Landkreis Ravensburg. (= Die Stadt- und Landkreise Baden-Württembergs in Wort und Zahl; Heft 39)]*. Hrsg. vom Innenministerium und Wirtschaftsministerium Baden-Württemberg, Bearbeitung und Druck Statistisches Landesamt Baden-Württemberg, Stuttgart, 1967.
* *Chronik des Kreises Ravensburg. Landschaft, Geschichte, Brauchtum, Kunst*. Chroniken-Verlag Boxberg, Hinterzarten 1975
* Oskar Sailer (Hrsg.): *Der Kreis Ravensburg*. Theiss, Stuttgart 1976, ISBN 3-8062-0145-5
* *Das Land Baden-Württemberg* – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band VII: Regierungsbezirk Tübingen, Stuttgart 1978, ISBN 3-17-004807-4
* *Die Amtsvorsteher der Oberämter, Bezirksämter und Landratsämter in Baden-Württemberg 1810 bis 1972*, Hrsg. von der Arbeitsgemeinschaft der Kreisarchivare beim Landkreistag Baden-Württemberg, Konrad Theiss Verlag, Stuttgart 1996, ISBN 3-8062-1213-9
* Hans Ulrich Rudolf (Hrsg.): *Der Landkreis Ravensburg im Spiegel des Schrifttums. Eine Kreisbibliographie*. OVA, Ravensburg 1999, ISBN 3-926891-22-X
* Landkreis Ravensburg (Hrsg.): *Im Oberland. Kultur, Geschichte, Natur. Beiträge aus Oberschwaben und dem Allgäu*; erscheint halbjährlich,  (seit 2016 Titel nur noch *Oberland*)
* Roland Groner: *Vomm Näggr bis zomm Bodasee. Ortsnamen auf Schwäbisch und Alemannisch*. SP-Verlag, Albstadt 2008, ISBN 978-3-9812106-4-4 

## Weblink

* Offizielli Internetsyte vum Landchrais

## Fueßnote
Hit 'N' Run

"**Hit 'N' Run**" esch e Song vom dütsche Pop-Trio Monrose. Er esch gschrebe vom JoelJoel, The Provider ond em Oscar Gorres ond co-produziert vom JoelJoel ond Oscar Gorres förs drette Album vo de Monrose met em Name *[[I Am (Monrose-Album)|I&nbsp;Am]]*. Das Lied esch am 3. Oktober 2008 veröffentlecht worde.

## Musigvideo
S Musigvideo för "Hit 'N' Run" esch gleitet worde vom Markus Gerwinat ond het am 11. September 2008 Videopremiere gfiiret bim dütsche Musig-Sänder *VIVA*, i de Sändig *VIVA live!*. D Monrose het typischi 80er-Joohr Durwälle-Frisure. Im Video gseht mer d Monrose met vell Tänzer in ere 80er Roller-Disco am tanze. D Darsteller hend alli farbigi Chleider ah ond de Ruum werd met farbigem Neon-Liecht bestrahlt. Osserdem stönds vor emene Videospeel-Automat wo en Mandy ähnlechi Spöufigur uf em Böudscherm erschiint.

## Promotion
D Monrose hend de Song s erscht mou am *Swiss Elite Model Look 2008* i de Maag Music Hall z Zöri vorgstöut. Zuesätzlech hends en Uftrett bi de *Popstars*-Entscheidigs-Show gha.

## Chart Plazierige
"Hit 'N' Run" het in Düütschland de Platz 16 gschafft ond esch somet die erscht Single wo ned Top 10 erreicht het. I de Schwiiz hets de Song dor reini Downloads i de erscht Woche uf e Platz 55 gschafft, was au die höchscht Platzierig gseh esch.

## Charts

## Songlischte
Das esch d Ufstellig vo Hit'n'Run:

**CD single (2-Track)**

# "Hit 'N' Run" - 3:14	
# "No Never" - 3:45

## Credits ond Besetzig
* Gsang: Mandy Capristo, Senna Guemmour, Bahar Kızıl
* Musig: JoelJoel, The Provider
* Text: Charlie Mason
* Produktion ond Mixing: JoelJoel, Oscar Gorres

* Gleitet vom: Tilmann Ilse
** Beholfe vom: Christoph Grotjan 
* Ufgnoh worde im Zwischengeschoss Studios, Hamburg
* Gsangs-Produktion ond Ufzeichnig vom Peter Keller

## Referänze
Regierungsbezirk Stuttgart

Dor **Regierungsbezirk Stuagert** isch oenor vo de vier Regierungsbezirk em Bundesland Bada-Wirttaberg (Deitschland). D´Regierungsbezirk vo Bada-Wirttaberg send wia en danz Deitschland D´Middlinstanz zwischa dor Landesregiruong ond de Landkreis.

## Geografi
Dor Regierungsbezirk Stuagert leid em Nordoschda vo Bada-Wirttaberg. Im Sida grenzd-or a dor Regierungsbezirk Dibenga a, im Weschda a dor Regierungsbezirk Chaarlsruei. Em Norda ond em Oschda grenzd-or a Bayern a, dorvo em Norda an dor bairische Regierungsbezirk Unterfranke, em Oschda a dia boede bairische Regierungsbezirk Mittelfranka ond Regierungsbezirk Schwoobe.

## Gschichd
En saene heidige Grenza gåd dor Regierungsbezirk Stuagert uf d´Verwaldungs- ond Gebiedsreform vom 1. Januar 1973 zrugg. Dor Vorlaifer isch dor Regierungsbezirk Nordwirttaberg gwäa, må ana 1952 aus dor wirttabergischa Hälfde vom friara Land Wirttaberg-Bada bilded worda isch.

## Organisatio
D´oberschda Beherd isch s´Regierungspräsidium z Stuagert. Dor Laider vom Regierigspräsidium hoest-mor dor Regierungspräsidend. Der wird vom bada-wirttabergischa Minischderpräsidend ernand.

D **Regierungspräsidenda** (seid 1952):
* 1952–1967: Wilhelm Schöneck (SPD)
* 1967–1977: Friedrich Roemer (parteilos)
* 1977–1989: Manfred Bulling (parteilos)
* 1989–2007: Udo Andriof (CDU)
* 2008–2016: Johannes Schmalzl (FDP)
* seid 2016: Wolfgang Reimer (Bündnis 90/Die Grünen)

### Ufgaba vom Regierungspräsidium
S´Regierungspräsidium isch zueschdändich fir d´Omsetzung vo de gsetzliche Ufgaba ond fir d´landespolidische Ziil em Regierungsbezirk. En Streidfäll, wia zom Beispiel uf de Fildora scho zwoe mol passird, beim Flughafa-Ausbau ond bei dor Fildor-Mess, isch s´Regierungspräsidium mit saem Präsidenda dor Vollstreckor vo dor Landesregierung gwäa. Wenn d´Leid dord hedded selbor abstemma dirfa, no hädd d`Landesregierung koe Schaas gheed.

S´Regieruongspräsidium håd achd Abdailunga:
* Stuira ond Verwaldung
* Wirdschafd, Raumordnung, Gebeide-, Dengmål- ond Gsondhaidswäsa
* Landwirschafd, Ländlichor Raum, Veterinär- ond Lebensmiddlwäasa
* Stråsawäasa ond Verkehr
* Omweld
* Landespolizeidiräkzio
* Schuel und Bildung (Oberschuelamd)
* Landesufnam-Airichdung, Ausländor, Aussidlor, Zendrala Buasgeldschdell

## Verwaldungsgliderung
* 3 **Regiona**
* 11 **Landkreis** und 2 **Schdadtkreis**
* 343 **Schdädt ond Gmainda**. Doerzua ghaired zwoe Schdadkreis ond 37 Graose Kreisschdädt.

D **Regiona** mid ire **Schdadt- ond Landkreis**
;d´Regio Stuttgart:
: Stadtkreis Stuagert (S)
: Landkrois Beblenga (BB)
: Landkrois Esslenga (ES)
: Landkrois Geppenga (GP)
: Landkrois Ludwigsburg (LB)
: Rems-Murr-Krois (WN)
;d´Regio Heilbronn-Frangga:
: Stadtkrois Haalbrunn (HN)
: Landkrois Haalbrunn (HN)
: Houloukrois (KÜN)
: Main-Tauber-Krois (TBB)
: Landkrois Schwäbisch Hall (SHA)
;d´Regio Oschtwirttaberg:
: Landkrois Hoidna (HDH)
: Oschtalbkrois (AA)

Die 38 **Graose Kroesschdädt** (direggd ondor dor Fachufsichd vom Regierungspräsidium):
Why Not Us

"**Why Not Us**" esch e Song vom dütsche Pop-Trio Monrose. Er esch gschrebe vo de Alexis Strum ond produziert vom Guy Chambers förs drette Albom vo de Monrose *[[I Am (Monrose-Album)|I Am]]*. Das Lied esch am 28. November 2008 veröffentlecht worde.

## Musigvideo
S Musigvideo för "Why Not Us" esch gleitet worde vom Oliver Sommer ond esch bereits ufgnoh worde. D Videopremieri esch am 14. November ufem dütsche Musig-Sänder *VIVA*, bi de Sändig *VIVA Neu* gseh. Im Video hend alli schwarzi Obechleider a ond send vonere härbstleche Stemmig omgäbe. Während dem die Girls sengid schwerid bruni Blätter om sie ome. Zwöschedöre gseht mer Böudusschnett wo d Mandy es uffalends pinks, d Bahar es gäubs ond d Senna es blaus Dress ah hend ond zwösche zwöi Wänd stönd wo sech mängisch bewegid. A dene Wänd send Bäum ond Vögu zeichnet, wobi sech d Vögu us dene Wänd zum Läbe erweckid. Denn gseht mer en Fredhof ähnleche Schouplatz met schwarze Gestaute, wo teilwiis Giige spellid. Osserdem performid Monrose voremene grosse Spiegu. Die animierte Schouplätz send sehr düster dargstellt.

## Promotion
Monrose send am 28. November 2008 live bi de *ProSebe*-Sändig *Stock Car Rennen (Qualifying)* ufträtte. Am 8. November 2008 send d Monrose förd *Lego Show* iglade worde ond hend dete „Why Not Us“ vorträiht; d Sändig esch am 29. November usgstrahlt worde.

## Chart Platzierige
"Why Not Us" esch in Düütschland metem Platz 27 de höchsti Nöiihstiiger vo de Kaländerwoche 50 gsee. In Öschriich esch de Song ufd Position 53 iigstege. "Why Not Us" hets ned id Schwiizer Single Charts gschafft.

## Charts

## Songlischte
Das send d Ufstellige vo "Why Not Us":

**Maxi CD**
# Why Not Us 3:29
# Why Not Us [Beathoavenz Cut] 3:34
# Why Not Us [Electrasonic RMX] 3:15
# Strike The Match [fArHOt Remix] 2:58 

**2-Track Single**
# Why Not Us 3 : 29
# Strike The Match [fArHOt Remix] 2:58

## Credits ond Besetzig
*Gsang: Mandy Capristo, Senna Guemmour, Bahar Kızıl
*Produzänt: Guy Chambers
*Zuesätzlechi Produktion: Jiant
*Alli Instrumänt: Guy Chambers

*Mixing: Paul Stanborough
*Ufgnoh im Weryton Studio in München
*Gsang-Ufzeichnig ond bearbeitet vo: P. Kirtley
*Gsangs-Usgab vo: P. Kirtley

## Referänze
Landkreis Biberach

Der **Landchrais Bibra** isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Donau-Iller im Regierigsbezirk Diibenga.

Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Reidlenga ùn dr Alb-Done-Chrais, im Siide an dr Landchrais Raveschburg ùn im Siidweschde ùn Weschde an dr Landchrais Semmerenga. Im Oschde gränzd er an dr bayrisch Regierigsbezirk Schwabe, an dr Landchrais Nei-Ulm, dr Landchrais Underalgai ùn an di chraisfrèi Schdad Memminge.

## Schded und Gmaine
Zem Landchrais Biberach ghèère segs Schded ùn 39 Gmaine.

## Literatur
* *Der Landkreis Biberach.* bearb. von d. Abt. Landesbeschreibung d. Staatsarchivs Sigmaringen. Hrsg. von d. Landesarchivdir. Baden-Württemberg in Verbindung mit d. Landkreis Biberach, dreibändiges Standardwerk, 1987
* *Das Land Baden-Württemberg.* Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band VII: Regierungsbezirk Tübingen, Stuttgart 1978, ISBN 3-17-004807-4
* *Bildstock und Biotech, Kirchen und Krane.* Der Landkreis Biberach von Hans-Peter Biege, Dieter Ege, Kurt Diemer, Rolf Dieterich, Achim Zepp, Volker Strohmaier [Ill.]; Jost Einstein, Bernd Holtwick, Siegfried Kullen, Roland Roth, Jürgen Schattmann, Dietmar Schillig, Bernd Schwarzendorfer, Judith Seifert, bvd, 2011
* Roland Groner: *Vomm Näggr bis zomm Bodasee. Ortsnamen auf Schwäbisch und Alemannisch*. SP-Verlag, Albstadt 2008, ISBN 978-3-9812106-4-4

## Weblinks

* Offizielli Internetsyte vum Landchrais 

## Fueßnote
Strike The Match

**«Strike The Match»** esch e Dance-Pop-Song vom dütsche Pop-Trio Monrose. Er esch co-gschrebe ond produziert vom Ryan Tedder, de Frontmaa vo OneRepublic ond de Deborah Epstein, iischliesslech e zuesätzlechi Produktion vom Pete Kirtley, Christian Ballard/Andrew Murray (Snowflakers) ond esch as erschti Single-Uskopplig vom drette Albom *[[I Am (Monrose-Album)|I Am]]* am 6. Juni 2008 veröffentlecht worde.

Am 23. Mai 2008 esch s erscht Mou im Dütsche Radio-Netz Planet-Radio uftoucht. 

## Musigvideo
S Musigvideo vo "Strike The Match" esch gleitet worde vom Oliver Sommer ond het am 29. Mai 2008 Videopremiere gfiiret bim dütsche Musig-Sänder *VIVA*, ide Sändig *VIVA live!*. Im Video gseht mer Monrose wie sie am Afang vomene Outo usstigid ond nocher vorem Outo tanzid. Osserdem fiirit sie imene Club met vell Tänzer ond ere DJane. Mer gseht au zwöschedöre en animierti Stadt wo en Zeppelin met de Ufschreft *Monrose* omeflügt ond Monrose dete tanzid.

## Promotion
Im Rahme vo de Final-Show vo *Germany's Next Topmodel* am 5. Juni 2008 esch de Song s erscht Mou vorgstöut worde.

## Chart Plazierige
Met Strike The Match send ned die erwartete Chart-Plazierige, wie die vorhärige, erföllt worde. Dor dä eher miserabli Erfolg esch s drette Albom *[[I Am (Monrose-Album)|I Am]]* vom vorerscht geplante 18. Juli 2008 uf onbestemmti Zyt verschobe worde ond esch schlossändlech am 26. September 2008 ussecho. I de Schwiiz ond in Öschtriich het de Song d Top Ten verfählt.

## Charts

## Songlischte
Das send Ufstellige ond Songlischte vo "Strike the Match":
### CD single
# "Strike the Match" - 2.55
# "After Making Love" - 4.30
# "Strike the Match" (Instrumental) - 2.54

### CD single (2-track)
# "Strike the Match" - 2.55
# "Strike the Match" (Instrumental) - 2.54

## Credits ond Besetzig

*Gsang: Mandy Capristo, Senna Guemmour, Bahar Kızıl
*Produzänt: Ryan "Alias" Tedder
*Zuesätzlechi Produktion: Jiant, Snowflakers
*Alli Instrumänt: R. Tedder
*Zuesätzlechi Instrumönt: Christian Ballard, Andrew Murray, Pete Kirtley

*Mixing: C. Ballard
*Gleitet vom: R. Tedder
*Ufgnoh im Mansfield Studios, Hollywood
*Gsang-Ufzeichnig ond bearbeitet vo: P. Kirtley
*Gsangs-Usgab vo: P. Kirtley, Claus Üblacker

## Referänze
We Love

"**We Love**" (au bekannt als **We Love to Entertain You**) esch Titelmelodie förd StarForce* Kampagne vom dütsche Privatsänder *ProSebe*. *Bereits vorhär hets einigi Könstler gä, wie zum Bispel: Take That, Melanie C, Milk & Honey uvm. wo dä Song inere jewils eigete Version ufgnoh hend. Im Johr 2008 het s dütsche Pop-Trio Monrose ehri eiget Version ufgnoh vom Song. De Song esch vo Mozart & Friends produziert worde ond esch als digitali Single am 20. März 2008 veröffentlecht worde.*

== Ufzeichnig ==
Alles esch onder de leitig vom Marc Mozart produziert ond ufgnoh worde. D Mozart & Friends Schriiber Alexander Gernert, Manuel Loyo, Alexander Hahn ond Alexander Krause hend als Schriiber bitreit, während de Marc Mozart ond de Alexander Hahn de Gsang ufzeichnet ond s meiste a de Produktion gmacht hend. Wöu Monrose weder buecht worde send, för de Videodreh in [[Salzburg]], [[Österreich|Östriich]] hed s Team nor ei Woche gha om alles z'komponiere ond ufznäh. Do Monrose no einigi Gigs in Berlin gha hend, het s Team sehr wenig Ziit gha, de Gsang vo de Monrose ufznäh ond hend dorm s Hozelzemmer ines Tonstudio verwandelt.

== Musig Video ==
Es Musig Video esch eigentlech nie in voller längi zeigt worde. Bim Spot zu dem Song gseht mer wie d Monrose usemene WE LOVE-Fahrzüg usstiigid ond nochhär ehri Sonnebröue a Bode rüehrid ond zu drü ufgstöute Mikrofon-Ständer loufid ond fönd afo senge. ProSebe het au dä Clip met Felm-Usschnett gmixt ond usgstrahlt wo ca. 40 Sekonde lang gohd.

== Songlischte ==
Das esch d Ufstellig vo We Love:

*'Digitali Single'''

# "We Love" (Mozart & Friends radiomix) - 3:04 	
# "We Love" (J. Worthy clubmix) - 3:31 

## Referänze