Tanganjikasee

De **Tanganjikasee** isch ain vu dr greschte Seeä z Zäntralafrika (3° 20' bis 8° 48' sidlig un 29° 5' bis 31° 15' eschtlig) un dr segschtgrescht un zweetdiefscht See vu dr Ärd.

## Geografi
Dr See lyt im weschtlige Dail vum Oschtafrikanische Grabe (*Great Rift Valley*), doderzue ghert di Zäntralafrikanisch Schwelle, wu an d Weschtsyte vun em aagränzt. Är isch dr grescht Grabebruch-See vu Afrika un au dr diefscht un dr zweetgrescht vum ganze Kontinänt. Är het mit 18.880&nbsp;km³ Volume s grescht Sießwasservorchuu vu Afrika un s zwaitgrescht wältwyt noch em Baikalsee. Dr Tanganjikasee goht 673&nbsp;km in Nord-Sid-Richtig mit ere durschnittlige Braiti vu 50&nbsp;km un het e Flechi vu 32.893&nbsp;km². D Wasseroberflechi lyt uf . Dr See isch Mittel 570 m dief, di maximal Diefi lyt bi 1.470 m (im nerdlige Dail). Dodermit lyt dr Grund vum zweetdiefschte See vu dr Ärd 688 m unter em Meeresspiegel, di viertdiefscht Kryptodepression vu dr Wält. Wäg syyre extreme Diefi handlet s sich in dr diefere Schichte vum See um fossil Wasser.

S Yyzugsbiet vum Tanganjikasees umfasst 231.000&nbsp;km². Dr Ruzizi, wu vu Norde här in See fleißt, isch syy Hauptzuefluss. Anderi Zuefliss sin dr Kalambo un dr Malagarasi. Iber syy Abfluss, dr Lukuga, entwässeret er in dr Kongo.

Am Tanganjikasee hän d Staate Demokratische Republik Kongo (friejer Zaire), Tansania, Sambia un Burundi Aadail. Di Demokratisch Republik Kongo (45 %) un Tansania (41 %) hän derby dr Hauptaadail vum See.

## Dier- un Bflanzewält
D Wältnaturschutzunion IUCNnännt dää Langzytsee dr arterychscht Blatz vu dr Wält. Dr See isch zem Byschpel d Haimet vu ere große Zahl vu Fischarte (iber 300), 95 % devu sin endemisch. Wie au im Malawisee dominiere Buntbarsch, wu sich as sekundäri Sießwasserfisch am beschte an di hoch Mineraliekonzentration vum See hän chenne aabasse. Dernäbe git s unter anderem Nilhächt, Karpfefisch, Salmler, zwee Heringsarte, Stachelwels, Fiderbartwels, Glaswels, Chiemesackwels, Quappewels, ai Art vu dr Elektrische Wels, vier Arte vu Risebarsche, zwee Zahnkärpfling, Stachelool, zwoo Arte vu Flesselhächt un ai Art vum Afrikanische Lungefisch im See.

An wirbellose Dier findet mer im See unter anderem verschideni Arte vu Krabbe, Ringelwirmer, Schnäcke, Muschle, Sießwasserqualle un Schwimm.

In e Dail Regione het s Nilkrokodil an dr Stade.

Unterhalb vun ere Diefi vu 200 Metern het s Wasser vum Tanganjikasee fascht kai Suurstoff me, wel d Wasserumwelzig fählt, un dodermit het s au kai hecher Läbe dert unte.

Dr See isch scho vu jehär e wichtigi Nahrigsquälle vu dr yyhaimische Bevelkerig gsii. Rund 45.000 Mänsche läbe vu dr Fischerei, insgsamt läbe vum See rund ai Million Mänsche. E Huffe Buntbarschartn wäre as Zierfisch exportiert.

## Schifffahrt
S ainzig groß Passagierschiff uf em Tanganjikasee isch d *Liemba*, wu fir d Bevelkerig rund um dr See un fir dr Gietertransport wichtigi Dienscht laischtet. Wel Kigoma z Tansania, Bujumbura z Burundi un Mpulungu z Sambia di ainzige Häfe am See sin, findet s Uf- un s Ablade zmaischt Boot uf em See statt. D Liemba het urspringlig *Graf Goetzen* hgaiße un isch fu dr Meyer-Werft z Papenburg z Norddytschland churz vor em Erschte Wältchrieg böue wore. S Dampfschiff isch dert ussenander böue, in 5000 Chischte verpackt un derno anne 1914 mit dr Yysebahn, Iberseedampfer un zum Dail z Fueß vu yyhaimische Dreger dur Dytsch-Oschtafrika transportiert wore. Vor Ort isch s Schiff unter dr Laitig vu drei dytsche Mitarbaiter vu dr Meyer-Werft vu neiem am Stade vum See ufböue wore.

## Gschicht
As erschte Europäer sin am 13. Februar 1858 dr Richard Francis Burton un dr John Hanning Speke uf dr Tanganjikasee gstoße, dr Burton het e dodmol fir d Quälle vum Nil ghalte.

Speter isch dr David Livingstone an syne Stade lang zoge. Us syne Ufzaichnige isch dr Name „Liemba“ as regionale Name fir dr sidlig Dail vum See bekannt. Dää Name wird syt 1927 vum friejer dytsche Dampfer gfiert, wu syterhär s Hauptverchehrsmittel uf em See darstellt.

In dr Kolonialzyt isch dr See zue dr Gränze zwische dr dytsche un dr belgische Kolonialbiet wore. Am sidlige un sidweschtlige Änd het s britisch Nordrhodesie e Zuegang ghaa. Dur dr Böu vu Bahnlinie bis an dr See uf dr dytsche un dr belgische Syte het s regional e wirtschaftlige un entwickligsmäßige Ufschwung gee. Im Erschte Wältchrieg het s bis 1915 Kämpf am un uf em See gee, wu mit em Ruckzug vu dr dytsche Druppe ne Änd gfunde hän.

## Umwält
Vu 1995 bis 2000 het di initial Phase vun eme Biodiversitetsprojäkt statfunde, finanziert dur s *United Nations Office For Project Services (UNOPS)*, doderby hän alli Aarainerstaate mitgmacht. Ziil isch s gsii, e noohaltig Syschtem zum Management un Erhalt vu dr Artevilfalt z schaffe. Zämme mit zahlryche Inschtitut vu dr Aarainerstaate sin e Raie vu Studie erstellt un e *Strategic Action Programm (SAP)* veryybart wore. Mit dr Unterstitzig vu dr GEF soll s Projäkt wytergfiert wäre.


Datei:NASA - Visible Earth, Lakes of the African Rift Valley.jpg|Nasa-Ufnahm
Datei:Burundi - Lake Tanganyika fisheries.jpg|Fischer am burundische Stade
Datei:Tanganjikasee.jpg|Dytsche Zollchryzer „Kingani“ mit Gschitzfloß im Erschte Wältchrieg
Datei:Liemba1.jpg|D *Liemba*

## Literatur
* A. Koenings, H. W. Dieckhoff: *Geheimnisse des Tanganjikasees*, ISBN 3-928457-10-1
* Alex Capus: *Eine Frage der Zeit*, Knaus Verlag, München 2007.

## Weblink

* Charte vum Tanganjikasee (*frz.*, ca. 1,16&nbsp;MB)
* Homepage des Lake Tanganyika Biodiversity Project (*en./frz.*)
* Todesurteil für einen See (taz)
* Bedrohte Naturidylle im Herzen Afrikas (Spiegel online)
* Das Kanonenboot, das über die Berge kam (Spiegel online)
* The Freshwater Herring of Lake Tanganyika (doi:10.1371/journal.pone.0001979 in "PLoS ONE")

## Fueßnote