Bremen

**Breme** isch e Hansestadt im Nordweste vu Dytschland an dr Weser.

D Stadt Breme isch d Hauptstadt un die gröscht Stadt vum Bundesland „Freii Hansestadt Breme“, zue dem näbe Breme usserdem noch die 53&nbsp;km wyter nördlich gläge Seestadt Bremerhave ghört. „Freii Hansestadt Breme“ isch dr Namme vum Bundesland, aber nit vu dr Stadtgmei Breme.

## Geografy
### Lag

D Stadt Breme ligt im Bundesland Breme. S isch ca. 60 Kilometer vo de Nordsee, 100 Kilometer vo Hamburg und 120 Kilometer vo Hannover eweg. Rundumme isch s Bundesland Nidersachse. D Stadt isch 38 uff 16 Kilometer groß und uff beide Site vo de Weser.

### Erhebige
S Stadtzentrum ligt uff 11,5 Meter über de NN. Di höchsti nadürligi Erhebig isch i me Park und uff 32,5 Meter. Höcher wie sälli isch numme de Berg vo de Mülldepony (49,5m ü. NN).

## Gschicht
Im 1. bis 8. Johrhundert hät s in de Region Breme di erste Sidlige gha. Zum erschte Mol erwähnt worre isch s 150 n. Chr. als „Fabiranum“.
* 787 isch Breme de Bischofssitz vom Karl em Große worre.
* 845 isch es e Erzbistum gsi und hät sini ersti Bliete erläbt.
* 1260 isch d Stadt de Hanse byträtte.
* 1404 sin de „Bremer Roland“ und s Rothus uff em Marktplatz baut worre.
* 1590 isch die befestigti Neustadt am Ufer vo de Weser aglegt worre.
* 1619 bis 1623 hät mer de erscht künschtlig Hafe baut.
* 1783 hän d Kauflüt agfange, Handel mit Amerika z trybe.
* 1803 hät de Napoleon Breme bsetzt.
* 1945 hond d amerikanische Truppe d Stadt bsetzt. Weil d Amerikaner en Zugang zur Nordsee hond habbe welle, isch Breme und Bremerhaffe zu ener Insel inmitte vu de britische Bsatzungszon worre.
* 1947 hond sich d Bremer Birger d Verfassung vu de Freie Hansestadt Breme gäbbe.
* 1949 isch Breme es kleinschte Land vu de Bundesrepublik Deutschland worre.

## Wirtschaft und Infrastruktur
### Industry und Handel
De Ussehandel isch scho immer wichtig gsi, allerdings isch de Schwerpunkt vom Wareumschlag z Bremerhave. Exportiert und importiert werre zum Bispil Fisch-, Fleisch- und Molkereiprodukte, aber au Rohstoffe.

Au d Automobil-, Schiffbau-, Stahl- und Elektronikindustry isch z Breme entscheidend. D Automarke Mercedes-Benz baut dört d C-Klass, s T-Modell und de SL.

De Schiffbau und d Stahlindustry sin in de letschte Johrzähnte zruckgange. Vyli Unternehme hän zügmacht, anderi hän mieße übernoh werre. Di meiste Schiffe werre jetz z Japan und z China hergstellt.

### Verkehr
* **Ysebahn:** Z Breme git s insgsamt 14 Bahnhöf. Am Hauptbahnhof chrüze sich e baar wichtigi Strecke wie z. B. Oldeburg - Leipzig, Berlin - Amsterdam, Hamburg - Köln und Hamburg - Zürri/Münche.
* **Schifffahrt:** Scho immer hät si e wichtigi Rolle gspilt und obwohl d Schiffindustry gsunke isch, stelle d Häfe vo Breme e Vordeil dar.
* **Flughafe:** Es hät e internationale Flughafe mit 1,7 Millione Fluggäst pro Johr (2006).
* **Stroße:** S git mehreri Autobahne und Bundesstroße, under anderem d A28, d A1, d B6 und d B74.
* **Fahrrad: ** De Radfernwäg Hamburg - Breme hört z Breme uff. Au de intern Verchehr mit em Fahrrad isch für Breme charakteristisch.

## Stadtgliderig
Breme wird in fünf Bezirk underdeilt. Si heiße *Nord, Süd, West, Ost* und *Mitti.* D Bezirk sin in insgsamt 23 Stadtdeil glidert; bi denne git s au no diversi Ortsdeil.

## Sehenswürdigkeite

* D Böttcherstroß (Böttcherstraße uff Hochdütsch) isch eini vo de wichtigste Touristeattraktione vo Breme. Si isch ca. 100 Meter lang und s git dört Gschäfte, Gastronomy und e Spielbank. Di ganzi Stroß ghört de Bremer Sparkasse.
* De Bremer Dom näbem Roothus isch e gotischs Bauwerk wo emoll Sitz vo de Erzbischöf gsi isch.
* De Bremer Roland isch e ca. 10 Meter hochi Statue wo 1404 baut worre isch. Er ghört zum UNESCO-Welterbe.

## Literatur
* Herbert Schwarzwälder: *Das Große Bremen-Lexikon*. Edition Temmen, Bremen 2003, ISBN 3-86108-693-X.
* Werner Kloos: *Bremer Lexikon. Ein Schlüssel zu Bremen.* Bremen 1980, ISBN 3-920699-31-9.
* *Baedekers Bremen Bremerhaven. Stadtführer.* Ostfildern-Kemnat / München 1992, ISBN 3-87954-060-8.
* Klaus Kellner: *BremenPass*. Kellner Verlag, Bremen 2005, ISBN 3-927155-67-5.
* Hanswilhelm Haefs: *Siedlungsnamen und Ortsgeschichten aus Bremen. Anmerkungen zur Geschichte von Hafenstadt und Bundesland Bremen sowie des Erzbistums einschließlich Holler-Kolonieen.* Norderstedt 2006, ISBN 3-8334-2313-7.
* Radek Krolczyk und Jörg Sundermeier: *Bremenbuch.* Verbrecher Verlag, Berlin 2007.
* Konrad Elmshäuser: *Geschichte Bremens.* Verlag C.H.Beck, München 2007, ISBN 978-3-406-55533-6.
* Klaus Kellner: *Bremisches Wörterbuch.* Kellner Verlag, Bremen 2011, ISBN 978-3-939928-55-3.

## Weblink

* Homepage vo de Stadt und vom Land Bremen
* Offizielli Tourismus-Site vo de Stadt Bremen

## Fueßnote