Adrian Frutiger

Dr **Adrian Frutiger** (* 24. Mai 1928 z Unterseen; † 10. Septämber 2015 z Bremgarte bi Bärn; haimetberräächtigt z Oberhofe) isch e Schwyzer Schriftgstalter gsii. Är zellt zue dr wichtigschte Schepfer vu dr Schwyzer Typografy.

## Lääbe
Dr Frutiger isch dr Suun vum Handwääber Johann Frutiger gsii. Noch ere Schriftsetzerleer (bis 1948) bi dr Inderlacher Buech un Chunschtdruckerei Otto Schlaefli (hite Verlag Schlaefli & Maurer AG) un eme Stuudium an dr Chunschtgwäärbschuel Züri (1949–1951) bim Alfred Willimann un em Walter Käch (Diploomaarbet: *Die europäische Schriftentwicklung vom Griechischen Lapidar-Alphabet bis zu Renaissance-Schriften*) het dr Frutiger zeerscht as Graafiker z Züri gschafft. Anne 1952 het er bi dr Pariser Schriftgießerei Deberny & Peignot aafange schaffe un isch deert bis 1962 chiscntlerische Laiter gsii. Anne 1962 het dr Frutiger sy aige Graafikatelier z Arcueil bi Paris grindet, zäme mit em Bruno Pfäffli un em André Gürtler. E baar Joor het er dernääbe an dr *École Estienne* (1952−1960) un dr *École Nationale Supérieure des Arts Décoratifs* (1954−1968) gleert. Ab 1992 het er z Bremgarte bi Bärn gläbt.

Syni zwoo bekannteschte Schrifte sin di serifeloos Linear-Antiqua *Univers* un di fir dr Pariser Fluughaafe Charles de Gaulle entwoorfe *Roissy,* e frieji Foorm vu dr *Frutiger*. Dernääbe hetz dr Frutiger e Hufe anderi Schrifte gstaltet, wie d *Avenir, Centennial, Iridium, Meridien* un *Serifa*. Syni uf Maschiinelääsbarkait optimiert *OCR-B* isch 1973 zum ISO-Standard woore.

Em Frutiger sy Buech *Der Mensch und seine Zeichen*, wu 1978 uusechuu isch, giltet as Standardwäärch zue dr Zaichetheory fir di praktisch graafisch Aawändig, zum Byschpel fir d Gstaltig vun eme Loogo. S Buech isch in siibe Sprooch ibersetzt un vereffetligt woore.

Syter 2003 wääre Vercheersschilder in dr Schwyz mit dr Schriftaart *ASTRA-Frutiger Standard* un *ASTRA-Frutiger Autobahn* bschriftet.

Dr Frutiger isch zwaimool ghyroote gsii. Sy eerschti Frau, d Paulette Flückiger, isch 1954 no dr Gebuurt vum gmainsame Suhn Stéphane gstoorbe. Anne 1955 het er d Simone Bickel ghyroote, wu 2008 gstoorben isch. Di boode Deechtere us däre Ee, d Anne-Sylvie un d Annik, hän si im Alter vu 16 bzw. 20 Joor umbrocht. In irem Aadänke hän d Eltere d Stiftig *Fondation Adrian et Simone Frutiger* grindet, wu neuropsychologischi un neuropsychiatrischi Foorschig unterstitze duet.

## Uusglääseni Schrifte
Die Schrifte sin vum Adrian Frutiger entwicklet woore:
* Apollo
* ASTRA-Frutiger Standard
* ASTRA-Frutiger Autobahn
* Avenir
* Avenir Next
* Breughel LT
* Linotype Centennial
* Linotype Didot
* Egyptienne F
* Frutiger
* Frutiger Serif
* Frutiger Stones
* Frutiger Symbols
* Frutiger Next (zäme mit em Erik Faulhaber)
* Glypha
* Herculanum
* Icone LT
* Iridium LT
* Meridien
* Nami
* Neue Frutiger (zäme mit em Akira Kobayashi)
* OCR-B
* Ondine
* Pompeijana
* President
* Roissy
* Serifa
* Univers
* Univers Next LT
* Vectora
* Versailles
* Westside

## Eerige un Uuszaichnige
* 1950: *Bryys vum Aidgnessische Departement vum Innere*, Bärn
* 1984: *Paul-Haupt-Bryys*, Bärn
* 1986: *Gutenberg-Bryys* vu dr Gutenberg-Gsellschaft e. V.
* 1987: *Type Directors Club Medal* vum New York Type Directors Club
* 1993: *Grand Prix National de la Culture*, Section Arts Graphiques, Paris
* 2006: *Sota-Award* fir sy Lääbeswäärch
* 2007: *Bryys Designer 2007* vum Bundesamt fir Kultur vu dr Schwyzerische Aidgnosseschaft fir d Breegig vu dr wisuälle Umgääbig vu Millione vu Mänsche
* 2013: *Kulturbryys vum Bärner Oberland* fir sy Lääbeswäärch

## Uusglääseni Wäärch
* *Der Mensch und seine Zeichen.* Textbearbeitung von Horst Heiderhoff. 3 Bände. D. Stempel, Frankfurt am Main 1978/1979/1981; Kurzfassung: Marix, Wiesbaden 2006, ISBN 3-86539-907-X.
* *Type, Sign, Symbol.* ABC-Verlag, Zürich 1980.
* *Ein Leben für die Schrift.* Schlaefli & Maurer, Interlaken 2003, ISBN 3-85884-015-7.
* *Nachdenken über Zeichen und Schrift.* Haupt, Bern 2005, ISBN 3-258-06811-9.
* *Symbole. Geheimnisvolle Bilder-Schriften, Zeichen, Signale, Labyrinthe, Heraldik.* Haupt, Bern 2008, ISBN 978-3-258-07323-1.

## Literatur
* Erich Alb (Hrsg.): *Adrian Frutiger – Formen und Gegenformen / Forms and Counterforms.* Syndor, Cham 1998, ISBN 3-908257-02-6.
* Anja Bodmer, Jürg Brühlmann: *Read Me – mit Adrian Frutiger durch die Welt der Zeichen und Buchstaben.* Hochparterre, Zürich 2008, ISBN 978-3-909928-09-5.
* Anne Cuneo: *Adrian Frutiger – Schriftengestalter.* DVD. 2005, .
* Michael Düblin: *[http://michaeldueblin.ch/adrian-frutiger/ Schriften für Menschen.]* In: *Basler Magazin,* Nr. 3/1997, 18. Januar 1997, S.&nbsp;12&nbsp;f. (PDF).
* Schweizerische Stiftung Schrift und Typographie, Heidrun Osterer, Philipp Stamm (Hrsg.): *Adrian Frutiger – Schriften. Das Gesamtwerk.* Birkhäuser, Basel 2008, ISBN 978-3-7643-8576-7.
*  2007.
* David Fischbach (Hrsg.): *Die Galerie im Setzkasten. Der Sammler Arno Stolz.* Niggli Verlag, Salenstein 2019, ISBN 978-3-7212-0986-0.

## Weblink

* 
* Adrian Frutiger bi linotype.com
* Adrian Frutiger im Klingspor-Museum – Auflistung und Abbildung aller Schriftschnitte durch Hans Reichardt (PDF; 2,2&nbsp;MB)
* Christine Kopp, Christoph Frutiger (Hrsg.): ''Adrian Frutiger – Der Mann von Schwarz und Weiss'', DVD, Ott Verlag, Bern, 2006, ISBN 3-7225-0049-4 (uf YouTube).
* Sebastian Rohner: ''Adrian Frutiger – Ein Leben'', Interview (uf YouTube)

## Fueßnote