Monte Generoso

Dè **Monte Generoso** odder **Calvagione** () isch èn Gränzbärg zwǜschè dè Schwyz un Italiè am Südrand vo dè Alpè. Er zellt zuè dè Generoso-Intelvi-Gruppè, wo èn Abschnitt vo dè Tambogruppè isch.

## Geography

Dè Bärg lyt zwǜschèm Luganersee bi Melide im Weschtè, Chiasso im Südè sowiè im Comer See im Oschtè. D italiènisch-schyzer Gränz volauft übber dè Oschtgròt, dè Gipfel un dè Nordgròt. D Süd- un Weschtflankè ghörèd zuè dè Schwyz, d Nordoschtsitè zuè Italiè. Dè südweschtliche Vorgipfel mit èm Funkmaschtè wiè au dè südlichè Vorgipfel ligèd èbbèso uff èm Tessiner Kantonsgebièt, wôrend dè nördliche Vorgipfel wiè dè Hauptgipfel au vo dè Staatsgränz halbyrt wörd.

Dè Monte Generoso isch èn Uussichtsbärg, wo bi klarem Wetter èn Übberbligg übber dè gsamte Alpèbogè vo dè Seealpè bis zum Piz Bernina zuèlòt. Bis churz unter sim Gipfel füürt sit 1890 vo Capolago am Südzipfel vom Luganersee d Zaaradbaan Ferrovia Monte Generoso (MG). Generoso-Vetta sait mò dè Bärgschtation, welli uff  dirèkt a dè Landesgränz lyt. Sèlli Bärgbaan isch diè einzigi «tǜpisch schwyzerischi» Zaaradbaan südlich vo dè Alpè.

Dè Monte Generoso ghört geologisch zuè dè Südalpè un wyst è villfältigi Flora uff.

## Tourismus

Schu 1867 isch s èrschte Hotel Monte Generoso Bellavischta uffgmacht worrè. 

Anno 1970 isch s Hotel-Restaurant Vetta baut worrè, wo abber im Oktobèr 2010 uss Sicherheitsgründ zuègmacht worrè, well sich dè Untergrund bewegt un Riss uffdrèttè sin. 

2017 isch s neue Restaurant *[[Fiore di pietra]]* (Steibluèmè) vom Tessiner Architegt Mario Botta ygweyt worrè.

Usserdèm git s d Nevères (Schneegrottè) uff èm Monte Generoso

## Richtfunkschtation
Uff dè Schwyzer Sitè stòt è Richtfunkschtation vo dè Swisscom (). Übber sèlli Aalaag wörd è wichtigi Richtfunkvobindung uss èm Tessin bis zum Jungfraujoch umgsetzt. Dènäbbè sind drei UKW-Hörfunk-Frequänzè für sèllè Standort international koordinyrt. Si sin abber niè realisyrt worrè un wörrèd hüt vo andrè Tessiner Standört uus bruucht.

## Observatorium
D Stèrnwartè **' bi dè Bärgschtation isch mit èm 60-cm-[[Spiegelteleskop|Spygelteleskop]] uusgschtattet.

== Archäologie ==
* La grotta dell’orso

== Galery ==
<gallery>
Datei:ETH-BIB-Hôtel Generoso-Kulm, von Ost Nordost-Dia 247-05492.tif|Hotel Generoso Kulm (1931)
Datei:MonteGenerosoVetta.jpg|D Gränz bi dè Bärgschtation vo dè Ferrovia Monte Generoso
Datei:2004-Monte-Generoso-Sender.jpg|Richtfunkschtation
Datei:2004-Monte-Generoso-Bahn.jpg|Zaaradbaan (mit ehem. Gipfelreschtaurant)
Datei:2004-Monte-Generoso-Gipfel.jpg|Uussichtsblattform, Gipfel
Datei:2004-Monte-Generoso-Aussicht.jpg|Uusbligg vom Gipfel gu Melide
Datei:20170625 MonteGeneroso.jpg|Monte Generoso Panorama, 2017
</gallery>

== Literadur ==
* 
* Nicola Pfund, ''Belvederi del Ticino: in cammino verso punti panoramici imperdibili'', 2025, p. 13-20

== Weblingg ==

* [https://web.archive.org/web/20190125130953/http://www.biennophone.ch/sendestationen.htm#Mt.Generoso Bilder vo dè Sendeaalaag]
* [https://web.archive.org/web/20190816172241/https://www.bahngalerie.de/bahn/fmg/ Fotos vo dè FMG Ferrovia Monte Generoso i dè **BahnGalerie''' ( www.bahngalerie.de )]
* Monte Generoso uff www.alpen-panoramen.de
* Homepage vo dè Stèrnwartè (änglisch) uff montegeneroso.ch/en/activities-sport
* Homepage vo dè Bärgbaan
* 

## Einzelnõchwys