open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Landtagswahl in Vorarlberg 1999

D **Landdaagswaal z Vorarlberg am 19. Septämber 1999** isch di 12. Wahl vum Vorarlberger Landdaag syter 1945 gsii. D Wahlbedailigung isch mit 198.540 Stimme (doodervu 7.240 uugiltig) bi 226.113 Wahlberäächtigte bi 87,81 % glääge.

D ÖVP Vorarlberg het s absolut Mee im Landdaag verloore, isch aber steerkschti Bartei bliibe. D FPÖ het dytli derzue gwunne (+&nbsp;9,02 %) un isch uf dr zweet Blatz chuu. Au in Landdaag chuu sin d SPÖ (-&nbsp;3,25 %) un di Griene (-&nbsp;1,73 %), wu alli zwoo Stimme verloore hän.

D ÖVP het mit irem Spitzekandidaat, em Landeshauptmann Herbert Sausgruber, in ere Kolizioon mit dr FPÖ d Landesregierig Sausgruber II bildet.

## Wahlergeebnis

1 Abchiirzige vu dr Barteie noch em offiziälle Waalvorschlaag
2 Liste *Vau-Heute*
3 Liste Georg Fritz
4 Partei Neutrales Österreich
5 Liste Elmar Leuprecht (het nume im Waalbeziirk Doarabira kandidiert)

## Literatur
* 

## Weblink
* Landtagswahlergebnis 1999, Land Vorarlberg
Landtagswahl in Vorarlberg 1994

D **Landdaagswaal z Vorarlberg am 18. Septämber 1994** isch di 11. Wahl vum Vorarlberger Landdaag syter 1945 gsii.

D ÖVP Vorarlberg isch steerkschti Bartei bliibe un het s absolut Mee im Landdaag gwunne. Au in Landdaag chuu sin FPÖ, d SPÖ un di Griene.  D KPÖ isch anne 1994 zum eerschte Mool syter 1969 z Vorarlberg nit zur dr Landdaagswaal aadrätte.

D ÖVP het mit irem Spitzekandidaat, em Landeshauptmann Martin Purtscher, in ere Kolizioon mit dr FPÖ d Landesregierig Purtscher III bildet.

## Wahlergeebnis

1 Abchiirzige vu dr Barteie noch em offiziälle Waalvorschlaag
2 Di Griene sin anne 1989 mit zwoo Lischte aadrätte, nume d GAV, di Grüne Alternative Vorarlberg isch sällemoo in Landdaag yyzooge. S Ergeebnis vu dr GAV isch doo as Referänz bruucht woore.

## Weblink
* Landtagswahlergebnis 1994, Land Vorarlberg
Stefanie Joos

D **Stefanie Joos** (* 1970 z Charlsrue) isch e dytschi Medizineri. Syter anne 2015 het si dr Lehrstuel fir Allgmainmedizin z Dibenga un laitet s Inschtitut fir Allgmainmedizin un interbrofässionälli Versorgig vu dr Uniwersitet.

## Lääbe
D Stefanie Joos het vu 1990 bis 1997 Medizin an dr Ruprecht-Karls-Uniwersitet z Haidelberch studiert. Studienufenthalt hän si in sällene Johr au uf Indonesie, Sidafrika un d Schwyz gfiert. Z Haidelberch het si anne 1998 mit ere Dissertazion zum Thema „Immunologische Effekte von Akupunktur als ergänzende Therapie bei Asthma bronchiale“ bromewiert.

Iri Wyterbildig zue Fachdokteri fir Allgmainmedizin het si in dr Johr 1997 bis 2003 an der Medizinische Klinik I vu dr Uniwersitet Erlangen Nürnberg un in ere Chirurgische un in ere Huusdokterlige Praxis z Charlsrue gmacht. Anne 2004 het si Zuesatzuusbildige in Naturhailverfahre un 2010 in Akupunktur abgschlosse. Vu 2004 bis 2014 isch si wisseschaftligi Mitarbaiteri in dr Abdailig Allgmainmedizin un Versorgigsforschig vum Uniwersitetsklinikum Haidelberch gsii, ab 2008 as Stellverdrättendi Laiteri un Laitendi Oberdokteri. Si het derzue au di wisseschaftli Koordinazion vum Kumpetänzzäntrum Allgmainmedizin Bade-Wirtebärg ibernuu. Anne 2010 het si si im Fach Allgmainmedizin mit ere Arbet zum Thema „Stellenwert von Komplementärmedizin in der Primärversorgung – Evaluation von Nutzen, Patientensichtweisen und ärztlicher Expertise“ habilitiert.

2013 isch d Joos vu dr Uniwersitet Haidelberch zur usserblanmäßige Brofässeri ernännt wore. Zum Jänner 2015 isch si eme Ruef an d Uniwersitet Dibenga uf dr nei Lehrstuel fir Allgmainmedizin noogange. Dert isch si syterhär Diräkteri vum nei grindete Inschtitut fir Allgmainmedizin un interbrofässionälli Versorgig. Si laitet derzue au s 2019 grindet Zäntrum fir effetligs Gsundhaitswäse un Versorgigsforschig Dibenga (Zentrum für öffentliches Gesundheitswesen und Versorgungsforschung, ZÖGV).

D Arbetschwärpinkt vu dr Joos sin d Dokter-Paziänte-Interakzion, Uusbildigs- un Wyterbildigsforschig, Interbrofässionälli Zämenarbet un Kumplemäntermedizin. Ire bsunder Inträssi an dr Kumplemäntermedizin het si scho in ire Bromozionsarbet zue Akupunktur bi Aschtma un speter in ire Habilitazionsschrift zur Kumplemäntermedizin zaigt. Syter aafangs 2021 laitet si ne Brogramm, wu d Berotig vu Chräbspaziänte*ne im Beraich Kumplemänteri Medizin un Bfläg an de vier Chräbszäntre vu Bade-Wirtebär erforsche duet .

Si isch Mitglid in dr Dytsche Gsellschaft fir Allgmainmedizin un Familiemedizin (Deutsche Gesellschaft für Allgemeinmedizin und Familienmedizin, DEGAM), dert ghert si zum erwyterete Bresidium un isch Sekzionssprächeri Forschig. D Joos ghert au verschidene Gremie un Byret u.&nbsp;a. vu dr dytsche Chräbshilf un em Ärztlige Zäntrum fir Qualitet in dr Medizin (ÄZQ) aa.

Zum 1. Februar 2023 isch d Joos dur dr Gsundhaitsminischter Karl Lauterbach in Sachverständigerot fir d Beguetachtig vu dr Entwicklig im Gsundhaitswäse gruefe wore.

## Fueßnote
Mark Forster

Dr **Mark Forster** (* 11. Jänner 1983 z Kaiserslautern as *Mark Ćwiertnia* []) isch e dytsche Sänger un Songwriter.

## Lääbe
Dr Mark Ćwiertnia isch as Suhn vun ere polnische Mueter un eme dytsche Vater mit ere jingere Schweschter im pfälzische Winnweiler ufgwagse. 
Noch em Abitur am Wilhelm-Erb-Gymnasium z Winnweiler het er z Mainz zerscht aafange Rächtswisseschafte studiere, speter isch er uf Bedribswirtschaft umgstige. Noch em Studium het er as Pianischt, Sänger un Songwriter gschafft, unter anderem het vu 2007 bis 2010 bi dr Show vum Kurt Krömer mitgwirkt. 

Ab 2009 isch er unter sym Chinschtlername ufdrätte, as Frontsänger vu dr Berliner Band Balboa. Anne 2010 het en s Musiklabel Four Music unter Verdrag gnuu. Sy erschti Singel *Auf dem Weg* isch im Mai 2012 vereffetligt wore, sy Debütalbum *Karton* isch im Juni 2012 uusechuu.

## Diskografy
* 2012: *Karton*
* 2014: *Bauch und Kopf*
* 2016: *Tape*
* 2018: *Liebe*
* 2023: *Supervision*

## Weblink

* Websyte vum Mark Forster
Liam Payne

Dr **Liam Payne** (* 29. Augschte 1993 z Wolverhampton, Großbritannie; † 16. Oktober 2024 z Buenos Aires, Argentinie) isch e britische Popsänger gsii. 

## Lääbe
Dr Payne isch mit zwoo eltere Schweschtere in sym Geburtsort Wolverhampton ufgwagse. 

Anne 2008 het er zum erschte Mol as Kandidat bi dr britische Uusgab vu dr Casting-Show *The X Factor* mitgmacht. Wel er no jung gsii isch, häns em dert grote in zwai Johr nomol z chuu. 2010 isch dr Payne wider derby gsii. Är isch as Ainhzelkandidat aadrätte, uf dr Rot vu dr Gaschtjurori Nicole Scherzinger isch er aber zäme mit de vier andere Kandidate Niall Horan, Harry Styles, Zayn Malik un Louis Tomlinson as Band *One Direction* aadrätte. Si sin uf dr dritt Blatz chuu un hän druf e Blatteverdrag bi Sony Music kriegt.

Im Juli 2016 het dr Payne e Soloverdrag bi Capitol Records unterschribe. No verschidene Single un ere EP het er im Dezämber 2019 sy Soloalbum *LP1* uusegee. 

Ab 2016 isch er mit dr Sängeri Cheryl Cole liiert gsii. Im Merz 2017 isch e gmainsame Suhn uf d Wält chuu. Im Juli 2018 hän si iri Drännig verchindet.

Am 16. Oktober 2024 isch dr Payne im Alter vu 31 Johr noch eme Sturz vum Balkon vum vierte Stock vun eme Hotel z Buenos Aires.

## Diskografy
; Album
* 2019: *LP1*

; EP
* 2018: *First Time*

; Single
* 2017: *Strip That Down*
* 2017: *Get Low*
* 2017: *Bedroom Floor*
* 2018: *For You*
* 2018: *Familiar*
* 2018: *Polaroid*
* 2019: *Stack It Up*
* 2019: *All I Want (For Christmas)*
* 2019: *Live Forever*
* 2020: *Midnight*
* 2020: *Naughty List*
* 2021: *Sunshine*
* 2024: *Teardrops*

; Albe mit *One Dirction*
* 2011: *Up All Night*
* 2012: *Take Me Home*
* 2013: *Midnight Memories*
* 2014: *Four*
* 2015: *Made in the A.M.*

## Weblink

* Websyte vum Liam Payne

## Fueßnote
Sabrina Carpenter

D **Sabrina Annlynn Carpenter** (* 11. Mai 1999 z Quakertown, Pennsylvania) isch e US-amerikanischi Schauspileri un Sängeri. Vu 2014 bis 2017 het si d Hauptroll in dr Disney-Serie *Girl Meets World* (dt. *Das Leben und Riley*) gspiilt. Si isch vu 2014 bis 2020 bim Musiklabel Hollywood Records unter Verdrag gsii, wu si vier Albe vereffetligt het. Syter 2021 isch si bi Island Records unter Verdrag.

## Filmografy
* 2011: *Law & Order: Special Victims Unit* (Färnsehserie, Episode 12x12)
* 2012: *Gulliver Quinn* (Färnsehfilm)
* 2012: *Phineas and Ferb* (*Phineas und Ferb*, Färnsehserie, Episod 3x27, Stimm)
* 2012: *The Unprofessional* (Färnsehfilm)
* 2012: *Noobz*
* 2013–2018: *Sofia the First* (*Sofia die Erste – Auf einmal Prinzessin*, Färnsehserie, 16 Episode, Stimm)
* 2013: *The Goodwin Games* (Färnsehserie, 5 Episode)
* 2013: *Orange Is the New Black* (Webserie, Episod 1x09)
* 2013: *Horns*
* 2013: *Austin & Ally* (Färnsehserie, Episod 2x24)
* 2014–2017: *Girl Meets World* (*Das Leben und Riley*, Färnsehserie, 72 Episode)
* 2016: *Adventures in Babysitting* (*Die Nacht der verrückten Abenteuer*, Färnsehfilm)
* 2016–2019: *Milo Murphy's Law* (*Schlimmer geht’s immer mit Milo Murphy*, Färnsehserie, 40 Episode, Stimm)
* 2017: *Soy Luna* (Färnsehserie, Episode 138–139)
* 2018: *The Hate U Give*
* 2019: *The Short History of the Long Road*
* 2019: *Tall Girl* *(Wie Jodi über sich hinauswuchs)*
* 2020: *Work It*
* 2020: *Clouds*
* 2022: *Emergency*
* 2022: *Tall Girl 2* *(Wie Jodi über sich hinauswuchs 2)*

## Diskografy
; Studioalbe
* 2015: *Eyes Wide Open*
* 2016: *EVOLution*
* 2018: *Singular: Act I*
* 2019: *Singular: Act II*
* 2022: *Emails I Can’t Send*
* 2024: *Short n’ Sweet*

## Weblink

* 
* 
* 
* Offiziälli Websyte
Bruno Mars

Dr **Bruno Mars** (* 8. Oktober 1985 z Honolulu, Hawaii as *Peter Gene Hernandez* ) isch e US-amerikanischi R&B-Sänger, Songwriter un Musikproduzänt.

## Lääbe
Dr Bruno Mars isch 1985 as *Peter Gene Hernandez* z Waikiki, eme Ortsdail vu Honolulu uf Oʻahu im Bundesstaat Hawaii uf d Wält chuu un dert mit fimf Gschischter ufgwagse. Sy Mueter stammt vu de Philippine un sy Vater vu Puerto Rico.

Sy musikalischi Karriere het er unter sym Chinschtlername as Musikproduzänt aagfange, unter anderem het er fir Flo Rida, Alexandra Burke, Travie McCoy, Adam Levine, Brandy, Cobra Starship, B.o.B, Sean Kingston un d Sugababes produziert. Sy erscht Album *Doo-Wops & Hooligans* isch im Oktober 2010 in de USA vereffetligt wore, z Dytschlna d isch im Jänner 2011 uusechuu.

## Diskografy
* 2010: *Doo-Wops & Hooligans*
* 2012: *Unorthodox Jukebox*
* 2016: *XXIVK Magic*
* 2026: *The Romantic*

## Weblink
Britta Engelhardt

D **Britta Engelhardt** (* 28. Dezämber 1962 z Stuagert) isch e dytschi Bioloogi, Brofässeri fir Immuunbiology un Diräkteri vum Theodor-Kocher-Inschtitut an dr Uniwersiteet Bärn. Ire Foorschigsschwäärpunkt isch d Biology vu dr Bluet-Hiirni-Schranke, vor allem d Entzindige vu Näärvegwääb (Neuroinflammazioon) unter anderem im Zämehang vu Multiipler Skleroos.   

## Lääbe
D Britta Engelhardt het vu 1982 von 1987 Humaanbiology mit Schwäärpunkt Immuunology an dr mediizinische Fakulteet vu dr Uniwersiteet Marburg studiert. Wel si si aarg fir Multiiple Skleroos inträssiert het, isch si uf Würzburg in e kliinischi Foorschigsgruppe gwägslet, vu deert uus isch si speeter mit irem Doktervater Hartmut Wekerle uf Minche ans Max-Planck-Inschtitut fir Psychiatry gange. Deert het si anne 1991 zum Dr. rer. physiol. bromewiert 

Im Rame vun eme Postdoc-Ufenthalt 1991 bis 1993 im Laboor vu dr Eugene C. Butcher an der Stanford University het si zue Zälladhesioonsmolekiil gfoorscht, wu iber d Bluet-Hiirni-Schranke an dr Rekrutierig vu wysse Bluetkerperli bedailigt sin. Nocherdani isch si retuur chuu uf Dytschland, wu si noch eme chuurze Intermezzo an dr Uniwersiteet Dibenga vu Ändi 1993 bis 2001 am Max-Planck-Inschtitut fir Fisioloogischi un Kliinischi Foorschig z Bad Nauheim verschiideni Foorschigsgruppe glaitet het. Iri Leerbefuegnis fir Immuunology un Zällbiology het si anne 1998 an dr mediziinische Fakulteet vu dr Uniwersiteet Marburg iiberchuu, 1999 isch si uf e C3-Stell an irem Inschtitut gruefe woore.  

Anne 2003 isch si as Brofässeri fir Immuunbiology an d Uniwersiteet Bärn gruefe woore, wi s Theodor-Kocher-Inschtitut laitet. 

D Britta Engelhardt isch Bresidänti vum *Microscopy Imaging Center* vu dr Uniwersiteet Bärn; si giltet as Pionieri in dr Aawändig vu dr Intravitaalmikroskopy fir d Untersuechig vu dr Miikrozirkulazioon vum Ruggemaarch an lääbige Myys. Fir iri Aarbet uf däm Biet isch si 2001 vu dr *Gesellschaft für Mikrozirkulation und vaskuläre Biologie* mit em Hermann-Rein-Bryys uuszaichnet woore. Si isch Mitgliid in verschiidene Fachgsellschafte; unter anderem isch si Bresidänti vu dr *Swiss Society for Microcirculation and Vascular Research* un vum wisseschaftlige Byyroot vu dr Schwyzerische Multiiple Skleroos Gsellschaft. 

D Engelhardt engaschiert si au in as Bresidänti vu dr Kummissioon fir d Glyychstellig vu dr mediziinische Fakulteet un koordiniert s Brogramm *BtRAIN* fir akadeemischi Noowugsfeerderig im EU-Brogramm Horizon 2020. 

Si isch ghyroote un läbt z Bärn.  

## Weblink
* Publikazioone uf Researchgate
* Websyte vu dr Foorschigsgruppe Britta Engelhardt

## Fueßnote
Landtagswahl in Vorarlberg 1989

D **Landdaagswaal z Vorarlberg am 8. Oktoober 1989** isch di 10. Waal vum Vorarlberger Landdaag syter 1945 gsii.

D ÖVP Vorarlberg isch steerkschti Bartei bliibe un het s absolut Mee im Landdaag gwunne. Dytli derzue gwunne het d FPÖ (+ 5,63 %). D SPÖ het 2,7 Brozäntpinkt verloore.

Derwyylscht di Alternative Liste un di Vereinte Grünen Österreichs (AL/VGÖ) anne 1984 no zäme as ai Lischt aadrätte sin, sin di Griene 1989 drännt as *Grüne Alternative Vorarlberg* (GAV) un *Die Grünen Vorarlbergs* (DGV) aadrätte. Di *Grüne Alternative Vorarlberg* isch mit 5,2 % un zwai Mandaat in Landdaag yyzooge, d DGV isch mit 4,91 % an dr Fimf-Brozänt-Huuird hange bliibe.

No dr Waal het d ÖVP mit irem Spitzekandidaat, em Landeshauptmann Martin Purtscher, in ere Kolizioon mit dr FPÖ d Landesregierig Purtscher II bildet.

### Gsamtergeebnis

## Literatuur
* Josef Rauchenberger (Hrsg.): *Stichwort Bundesländer – Bundesrat. Wahlen und Vertretungskörper der Länder von 1945 bis 2000.* PR-Verlag, Wien 2000, ISBN 3-9011-1105-0.
* Verbindungsstelle der Bundesländer beim Amt der Niederösterreichischen Landesregierung: *Wahlstatistik. Die Wahlen in den Bundesländern seit 1945. Nationalrat und Landtage.* 8. Auflage. s. n., Wien 1994.

## Fueßnote


## Weblink
* Landtagswahlergebnis 1989, Land Vorarlberg
Boris Björn Bagger

Dr **Boris Björn Bagger** (* 6. Merz 1955 z Charlsrue; † 4. Juli 2024) isch e dytsche Gitarrischt, Musikpedagog, Kumpenischt, Arrangeur un Dirigänt gsii.

## Lääbe
Dr Bagger het an dr Musikhochschuel Charlsrue un dr Musikhochschuel Fryburg Musikwisseschaft studiert. Sy Chammermusikpartner*ne sin u.&nbsp;a. d Tabea Zimmermann (Paganini Trio, Beethoven Trio), dr Martin Ostertag (iber 200 Kunzärt un CD-Ufnahme), dr Kalle Randalu (Kunzärt un CD-Ufnahme), dr Detlef Tewes (iber 300 Kunzärt un CD-Ufnahme), dr Ernö Sebestyen (Wälterschtyyspilig Paganini Barucaba Variazione fir Violine un Gitarre), Ulf Rodenhäuser, Jean-Claude Gerard; derzue het er Kunzärt as Gascht bi dr Villa Musica u.&nbsp;a. mit dr Serenade op. 24 vum Arnold Schönberg gee.

Är het mit dr Orcheschter RSO Frankfurt, Bochumer Symphoniker, Saarländischs Rundfunkorcheschter, Bade-Badener Filharmony, Staatsfilharmony Rhyyland-Pfalz, SWR Sinfonyorcheschter Fryburg, Badischi Staatskapäll Charlsrue, Nazionaltheater Mannem, Staatsfilharmony Eschtland, Chammerorcheschter Hailbrunn, Wirttebärgischi Filharmony un Chammerorcheschter Tallinn un unter dr Dirigänt Pierre Boulez, Michael Gielen, Kazushi Ono, Justin Brown, François-Xavier Roth, Anthony Bramell, Adam Fischer, Eri Klas, Neeme Järvi, Ari Rasilainen, Leif Segerstam, Leslie B. Dunner, Werner Stiefel, Titus Engel, Peter Eötvös, Klaus Arp, Peter Falk, Christoph Poppen, Ola Rudner, Christoph Prick, Steven Sloane, Gerard Korsten, Terry Davies un Robert Reimer gspiilt.

25 CD-Ufnahme sin entstande u.&nbsp;a. bi BMG (Ariola), Signum, Hänssler Classics, ANTES un Bayer.

Är sich in Färnsehprodukzione z Dytschland, z Finnland un z Eschtland as Solischt, Chammermusiker un Dirigänt ufdrätte, unter anderem 2012 as Dirigänt un Gitarrischt in dr Sändig *Einfach die Besten* (SWR). Är het z Europa 200 Rundfunkprodukzione gmacht, Uruffierige vu 40 Kumpesitzione (u.&nbsp;a. Erkki-Sven Tüür – Spiil fir Violoncello un Gitarre, Felix Treiber – Doppelkunzärt fir Gitarre, Schlagzyg un Orcheschter, Jaan Rääts – Gitarrekunzeärt, Doppelkunzärt fir Flete, Gitarre un Orcheschter).

Syter anne 1990 het er e Brofässur fir Gitarre, Chammermusik, Orcheschterstudie an dr Staatlige Hochschuel fir Musik Charlsrue ghaa.

As Dirigänt het dr Bagger u.&nbsp;a s Mandolineorcheschter Ettlinge glaitet.

## Notenuusgabe
Dr Bagger het vu iber 300 Wärch Bearbaitige fir Gitarre gmacht. Doodrus sin iber 200 Notenuusgabe entstande, zum Byschpel vum Bach un em Mozart.

## Bryys un Uuszaichnige
* 1994: Musikbryys vu dr Republik Eschtland
* 2000: Bryysdreeger vum Wettbewärb *Start up*, uusgschribe vu dr Zytschrift Stern un McKinsey & Co fir d *Musicians Data Base* uf CD-ROM (Musikerlexikon in Date)
* 2002: Marieland-Orde vu dr Republik Eschtland

## Weblink
* Websyte vum Boris Björn Bagger
* dr Boris Björn Bagger bi Spotify
* Nooruef uf zupfmusiker.de
* 

## Fueßnote
Landtagswahl in Vorarlberg 1984

D **Landdaagswaal z Vorarlberg am 21. Oktoober 1984** isch di 9. Waal vum Vorarlberger Landdaag syter 1945 gsii. Zum eerschte Mool sin di Griene as gmainsaami Lischt vu dr Alternatiive Lischt un dr Verainte Griene vu Eeschtryych (AL/VGÖ) aadrätte un sin uf 13,0 % un vier Mandaat chuu. Di andere Barteie hän derfiir staark verloore: d ÖVP - 5,8 %, d SPÖ - 5,1 % un d FPÖ - 2,0 %. Dr Landdaag vu dr XXIV. Gsetzgeebigsperiood het si am 6. Novämber 1984 konschtituiert un het d Landesregierung Keßler V zur neie Vorarlberger Landesregierig gweelt.

## Ergeebnis
### Gsamtergeebnis

### Bezirksergeabnis

## Literatur
* Josef Rauchenberger (Hrsg.): *Stichwort Bundesländer – Bundesrat. Wahlen und Vertretungskörper der Länder von 1945 bis 2000.* PR-Verlag, Wien 2000, ISBN 3-901111-05-0.
* Verbindungsstelle der Bundesländer beim Amt der Niederösterreichischen Landesregierung: *Wahlstatistik. Die Wahlen in den Bundesländern seit 1945. Nationalrat und Landtage.* 8. Auflage. s. n., Wien 1994.

## Weblink
* Landtagswahlergebnis 1984, Land Vorarlberg

## Fueßnote
Liste der Mitglieder des Grossen Rates des Kantons Aargau in der Wahlperiode 2025–2028

I de **Lischte vo de Mitglider vom Grosse Rot vom Kanton Aargau in de Wahlperiode 2025–2028** sind alli Grossröt ufgführd, wo bi de Wahle am 20. Oktober 2024 i de Grossi Rot vom Kanton Aargau gwählt worde sind. Rücktritt und d Nachfolgende sind ineme witere Abschnitt verzeichned.

## Bi de Gsamterneuerigswahl gwählti Mitglider vom Grosse Rot

Quelle: Website vom Kanton Aargau

## Während de Legislaturperiode 2025–2028 usgschideni und nochegrückti Mitglider

## Vorübergehendi Mitglider vom Grosse Rot

## Lueg au
* Lischte vo de Mitgliider vom Grosse Rot vom Kanton Aargau in de Wahlperiode 2021–2024
* Lischte vo de Mitgliider vom Grosse Rot vom Kanton Aargau in de Wahlperiode 2017–2020
* Lischte vo de Mitgliider vom Grosse Rot vom Kanton Aargau in de Wahlperiode 2013–2016
* Lischte vo de Mitgliider vom Grosse Rot vom Kanton Aargau in de Wahlperiode 2009–2013

## Fuessnoote
Sosnowiec

**Sosnowiec** ([] ),  (un *Sosnowice*), isch e polnischi Grooßstadt an dr Schwaarze Przemsa in dr Woiwodschaft Schlesie – rund 10&nbsp;km eschtli vu dr Beziirkshauptstadt Kattowitz *(Katowice)* un 65 km nordweschtli vu Krakau *(Kraków)*. Si lyt im Oschte vum Ooberschleesische Induschtryrevier un isch s Zäntrum vu dr hischtoorische Regioon Zagłębie Dąbrowskie *(Dombrowaer Kohlebecken)*. Schwäärpinkt in dr Wiirtschaft sin u.&nbsp;a. d Metall- un d Textiilinduschtry.

## Weblink

* Websyte vu dr Stadt

## Fueßnote
Landtagswahl in Vorarlberg 1979

D **Landdaagswaal z Vorarlberg am 21. Oktoober 1979** isch di 8. Waal vum Vorarlberger Landdaag syter 1945 gsii. D ÖVP isch mit 57,5 % wider steerkschti Bartei woore un het lyycht derzue gwunne (+0,52). D SPÖ isch mit 29,04 % (+1,45) uf dr zweet Blatz chuu un d FPÖ mit 12,50 % (−1,35) uf dr dritt. Dr Landdaag vu dr XXIII. Gsetzgeebigsperiood het si am 6. Novämber 1979 konschtituiert un het d Landesregierung Keßler IV zur neie Vorarlberger Landesregierig gweelt.

## Waalergeebnis

## Literatur
* Josef Rauchenberger (Hrsg.): *Stichwort Bundesländer – Bundesrat. Wahlen und Vertretungskörper der Länder von 1945 bis 2000.* PR-Verlag, Wien 2000, ISBN 3-901111-05-0.
* Verbindungsstelle der Bundesländer beim Amt der Niederösterreichischen Landesregierung: *Wahlstatistik. Die Wahlen in den Bundesländern seit 1945. Nationalrat und Landtage.* 8. Auflage. s. n., Wien 1994.

## Weblink
* Landtagswahlergebnis 1979, Land Vorarlberg

## Fueßnote
Charles de Cazanove

**Charles de Cazanove**  ìsch a Schàmpàànierhüüs, wo ànna 1811 z’ Avize grìnda worra-n-ìsch un zitter 2003 ìhr Sìtz z’ Reims hàt.

## G’schìcht
S’ Hüüs Charles de Cazanove ìsch ànna 1811 vum Charles Gabriel de Cazanove grìnda worra, wo vun’ra Glààsharschtällerfàmìlia g’schtàmmt hàt. D’ G’sällschàft ìsch z’äärscht ànna 1958 vu dr Grupp Martini un d’rnooh ànna 1983 vun Moët Hennessy ìwwernumma worra. Ànna 1985 hàt sìe dr Hàndel SAME ìwwernumma. Àm 5. Hornung 1999 ìsch d’ G’sällschàft uff dr fräija Màrkt vu dr Pàriiser Àkziabeersa-n-iitrajt worra.

Ànna 2002 hàt d’ G’sällschàft Charles de Cazanove dur a Pàcht s’ Schàmpàànierhüüs Médot z’ Reims ìwwernumma, wo jeedsjoohr äbba  Flascha verkàuift. Ìm Hornung 2004 ìsch sa Tail vu dr Grupp G.H. Martel worra. Ànna 2017 ìsch dr Hüüslaiter Christophe Rapeneau àls „Bäschter Schàuimwiiharschtäller vum Joohr“ kreent worra.

Ànna 2021 hàt s’ Hüüs Charles de Cazanove sii äärscht orgàànisch-bioloogisch Joohrgàng vorg’schtällt, wo vollschtandig üss Pinot Meunier b’schteht.

## Lüag àui
* d’ Lischta vu da wìchtigschta Schàmpàànierhiiser

## Weblìnks

* Offiziälla Websitta (frànzeesch, anglisch)
* d’ G’sällschàft Charles de Cazanove ìm frànzeescha Unternammaverzaichniss (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Landtagswahl in Vorarlberg 1974

D **Landdaagswaal z Vorarlberg am 20. Oktoober 1974** isch di 7. Waal vum Vorarlberger Landdaag syter 1945 gsii. D ÖVP het mit 56,9 % zum eerschte Mool syt 1954 wider Stimme derzue gwunne (+ 6,9 %). D SPÖ isch mit 27,6 % (-0,1) fascht glyych bliibe. D FPÖ het dergeege mit 13,9 % (-7,1) dytli verloore. 

Dr Landdaag vu dr XXII. Gsetzgeebigsperiood het si am 4. Novämber 1974 konschtituiert un het d Landesregierig Keßler III zur neie Vorarlberger Landesregierig gweelt.

## Waalergeebnis

## Literatur
* Josef Rauchenberger (Hrsg.): *Stichwort Bundesländer – Bundesrat. Wahlen und Vertretungskörper der Länder von 1945 bis 2000.* PR-Verlag, Wien 2000, ISBN 3-901111-05-0.
* Verbindungsstelle der Bundesländer beim Amt der Niederösterreichischen Landesregierung: *Wahlstatistik. Die Wahlen in den Bundesländern seit 1945. Nationalrat und Landtage.* 8. Auflage. s. n., Wien 1994.

## Weblink
* Landtagswahlergebnis 1974, Land Vorarlberg

## Fueßnote
Landtagswahl in Vorarlberg 1969

D **Landdaagswaal z Vorarlberg am 19. Oktoober 1969** isch di 6. Waal vum Vorarlberger Landdaag syter 1945 gsii. D ÖVP het mit 50,0 % (-3,4 %) ire schläächschtsch Ergeebnis noch em Zweete Wältchrieg iiberchuu. Au d SPÖ het Stimme verloore (-1,8 %). D FPÖ het dergeege mit 21,0 % (+5,2 ) dytli derzue gwunne. D LPÖ, wu zum eerschte Mool aadrätten isch, het mit 1,3 % dr Yyzuug in Landdaag verbasst, d KPÖ isch zum eerschte Mool nit aadrätte.

Dr Landdaag vu dr XXI. Gsetzgeebigsperiood het si am 29. Oktoober 1969 konschtituiert un het d Landesregierig Keßler II zur neie Vorarlberger Landesregierig gweelt.

## Waalergeebnis

 
## Literatuur
* Josef Rauchenberger (Hrsg.): *Stichwort Bundesländer – Bundesrat. Wahlen und Vertretungskörper der Länder von 1945 bis 2000.* PR-Verlag, Wien 2000, ISBN 3-9011-1105-0.
* Verbindungsstelle der Bundesländer beim Amt der Niederösterreichischen Landesregierung: *Wahlstatistik. Die Wahlen in den Bundesländern seit 1945. Nationalrat und Landtage.* 8. Auflage. s. n., Wien 1994.

## Weblink
* Landtagswahlergebnis 1969, Land Vorarlberg

## Fueßnote
Eva Grebel

D **Eva Katharina Grebel** (* 1966 z Dierdorf) isch e dytschi Aschtronoomi. Si isch Brofässeri am Aschtronoomische Räche-Inschtitut, aim vu dr Dailinschtitut vum Zäntrum fir Aschtronomy vu dr Uniwersiteet Haidelberch.

## Lääbe
D Eva Grebel het ire Stuudium in Fisik un Aschtronomy an dr Uniwersiteet Bonn anne 1991 mit em Diploom abgschlosse un isch im nämlige Joor as Summerstudänti am Space Telescope Science Institute z Baltimore gsii. In ire Zyt as Dokterandi an dr Uniwersiteet Bonn isch si vu 1992 bis 1994 zwai Joor as Student Fellow am La-Silla-Observatorium vu dr Europäische Siidstäärnwaart gsii. Anne 1995 het si zum Teema „Stellar population studies in nearby galaxies“ z Bonn bromewiert.

No Poschtdokterandene-Stelle an dr University of Illinois at Urbana-Champaign (1995–1996), dr Uniwersiteet Würzburg (1996–1997) un dr University of California, Santa Cruz (1997–1998) isch d Grebel vu 1998 bis 2000 mit ere Hubble-Fellowship an d University of Washington z Seattle gange.

Im Aaschluss an e Stell as Foorschigsgruppelaiteri (C3) am Max-Planck-Inschtitut fir Aschtronomy z Haidelberch ab 2000 het d Grebel 2003 e Ruef as Brofässeri fir beobachtendi Aschtronomy an s Aschtronoomisch Inschtitut vu dr Uniwersiteet Baasel iiberchuu, wu si vu 2004 bis 2007 au as Diräkteri voorgstanden isch.

Anne 2007 isch d Grebel eme Ruef as Brofässeri fir Aschtronomy an d Uniwersiteet Haidelberch noogange, wu si Diräkteri vum Aschtronomische Räche-Inschtitut am Zäntrum fir Aschtronomy vu dr Uniwersiteet Haidelberch wooren isch. D Grebel isch des Zyt di ainzig ooredli Brofässeri fir Aschtronomy z Dytschland gsii.

D Grebel isch Sprächeri vum DFG-Sunderfoorschigsberaich 881 „Das Milchstraßensystem“ an dr Uniwersiteet Haidelberch gsii un Bresidänti vu dr Kummissioon H1 „The Local Universe“ vu r Internazionaale Aschtronoomische Unioon.

## Foorschig
D Eva Grebel foorscht zue dr Stäärn in unsere Milchstrooß un dr andere Mitgliider vu dr Lokaale Gruppe vu dr Galaxie mit dr Grooße un dr Chlaine Magellansche Wulke und r nooche Zwäärggalaxie. S Wisse zue dr cheemische Ewoluzioon un zue dr Galaxiestruktuur, zum Entstoo vu dr Stäärn un zue dr Aigeschafte vu verschiidene Stäärnpopulazioone bruucht si fir Ruggschliss uf d Ewoluzioon un s Entstoo vu dr Milchstrooß un vu Galaxie im Allgmaine.

## Uuszaichnige, Bryys un Eerige
* 1996: Ludwig-Biermann-Feerderbryys vu dr Aschtronoomische Gsellschaft
* 1999: Chrétien International Research Grant vu dr American Astronomical Society
* 2006: Johann-Wempe-Bryys vum Aschtrofisikaalische Inschtitut Potsdam
* 2009: Lautenschläger-Foorschigsbryys
* 2011: Vollmitgliid vu dr Haidelbercher Akademy vu dr Wisseschafte
* 2015: Hector Wisseschaftsbryys
* 2021: Ufnaam as Mitgliid in d Leopoldina in dr Sekzioon Fisik

## Weblink
* Websyte vu dr Eva Grebel bim  Aschtronoomische Räche-Inschtitut, Haidelberch

## Fueßnote
Astrid Epiney

D **Astrid Epiney** (* 9. Juuli 1965 z Mainz as *Astrid Wander*) isch e dytsch-schwyzerischi Räächtswisseschaftleri un Hoochschuelleereri.

## Lääbe
D Epiney het an dr Uniwersiteete Mainz un Lausanne Räächtswisseschafte studiert un het anne 1989 z Mainz mit em Eerschte Jurischtische Staatsexaamen un 1991 z Lausanne mit em Lizenziaat abgschlosse. Im nämlige Joor isch si bim Eckart Klein z Mainz mit ere Dissertazioon iber „Die völkerrechtliche Verantwortlichkeit von Staaten für rechtswidriges Verhalten im Zusammenhang mit Aktionen Privater“ bromewiert woore. Anne 1992 het si am Europäische Hoochschuelinschtitut z Floränz mit dr Aarbet „Der Stellenwert des Europäischen Gemeinschaftsrechts in Integrationsverträgen“ s Diploom iber verglyychendi europäischi un internazionaali Räächtsstuudie (Master of Laws) gmacht. Im Joor 1994 isch d Epiney bim Klein z Mainz mit dr Schrift „Umgekehrte Diskriminierungen. Zulässigkeit und Grenzen der discrimination à rebours nach europäischem Gemeinschaftsrecht und nationalem Verfassungsrecht“ fir Staatsräächt, Velkerräächt un Europaräächt habilitiert woore. 

Im Septämber 1994 isch si assoziierti un 1996 oordeligi Brofässeri fir Velkerräächt, Europaräächt un schwyzerisch effetli Räächt an dr Uniwersiteet Fryybùùrg woore. Syter 1995 isch si gschäftsfierendi Diräkteri vum Inschtitut fir Europaräächt vu dr Uniwersiteet. Vu 2005 bis 2007 isch si Diräkteri vu dr Räächtswisseschaftlige Fakulteet un vu 2007 bis 2011 Vizeräkteri gsii. Fir d Amtszyt vum 15. Meerz 2015 bis 14. Meerz 2019 isch si zur Räkteri vu dr Uniwersiteet Fryybùùrg gweelt woore. Bi dr Waal zur zwoote Amtszyt (2019–2023) het si d Epiney gege iri Kunkerränti Bernadette Charlier Pasquier chenne duuresetze. Im Februar 2024 het si ire Amt an d Chemybrofässeri Katharina Fromm ibergee.

As Fachredakteri vu dr jurischtische Fachzytschrift *Jusletter* isch si verantwoortli fir s Biet vum Europaräächt. Syter 2012 isch Epiney gschäftsfierendi Rusgeeberi vu dr *Zeitschrift für Europäisches Umwelt- und Planungsrecht.* Vu 2012 bis 2015 het si dr Schwyzerisch Wisseschafts- un Innovazioonsroo (SWIR; bis 2014 het er „Schweizer Wissenschafts- und Technologierat SWTR“ ghaiße) bresidiert.

D Epiney isch anne 1995 mit em Nazionaale Latsis-Bryys vum Schwyzerische Nazionaalfond uuszaichnet woore. Im Joor 2011 isch si zur Ritteri vu dr Eerelegioon gschlaa woore. 2023 isch si mit em Bundesverdienschtchryz 1. Klasse vu dr Bundesrepublik Dytschland uuszaichnet woore. 

D Epiney isch ghyroote un het zwai Chinder.

## Weblink
* 
* d Astrid Epiney uf dr Websyte vu dr Uniwersiteet Fryybùùrg

## Fueßnote
La Neuville-au-Pont

**La Neuville-au-Pont**  ìsch a frànzeescha Gmainda mìt  Iiwoohner (Schtànd ) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Châlons-en-Champagne un zem Kàntoon Argonne Suippe et Vesle. D’ Iiwoohner nännt m’r **'  (fìr d’ Manner) un **'  (fìr d’ Fràuija) uff Frànzeesch.

## d’ G’schìcht vum Dorfnàmma
Dr Dorfnàmma hàt sìch ìm Làuif vu dr Zitt asoo uff Làtiinisch un Frànzeesch äntwìckelt:

Wahrend dr Frànzeescha Revolüzioon hàt d’ G’mainda dr Nàmma **' trajt.

Dr Nàmma „Neuville“ schtàmmt vum [[Lateinische Sprache|Làtiinischa]] **', wo „Näidorf“ bediitet.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q641155", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

La Neuville-au-Pont lììgt äbba 45 Kilomeeter oscht-nordeeschtlig vu Châlons-en-Champagne àm Fluss Aisne. Àn dr nordwäschtliga Granz verlàuift sii Züafluss Bionne. D’ Nochbergmainda sìnn Vienne-la-Ville ìm Norda, Moiremont ìm Oschta, Chaudefontaine ìm Süüda, Maffrécourt ìm Wäschta un Süüdwäschta, Dommartin-sous-Hans ìm Wäschta so wia Courtémont ìm Wäschta un Nordwäschta..

## G’schìcht vum Dorf
Àm And vum Äärschta Waltkriag ìsch dr Nordwäschttail vum Dorf zärschteert gsìì. Àm 1. Oktoower 1920 ìsch s’ Dorf mìt’m Kriagskriiz 1914–1918 üsszaichent worra.

Bis ìm Septamber 2019 ìsch s’ Dorf a Funkloch fìr Mobiiltelefoon gsìì.

## wia d’ Beveelkerung äntwìckelt hàt

La Neuville-au-Pont ìsch d’ G’mainda mìt dr greeschta Beveelkerung ìm G’maindaverbànd Argonne Champenoise.

## Verwàltung
Dur a Verordnung vum 29. März 2017 ìsch dr Arrondissement Sainte-Menehould g’läscht worra. Zitter’m 31. März 2017 g’heert d’ G’mainda La Neuville-au-Pont zem Arrondissement Châlons-en-Champagne.

## wàs doo z’ sah ìsch
* d’ reemisch-kàthoolischa Liawafràuikìrìch *()* vum 15. un 16. Joohrhundert. Sa ìsch àb 2015 räschtoriart worra, dänn sa ìsch zitter’m 18. Joohrhundert nìt schtàbiil gsìì: ànna 1729 sìnn Gwälwer ìm Schiìff käjt, un ànna 2007 ìsch a Wànd zammag’broocha. D’ Sàniarung vum Üssera hàt 1,4 Millioona Öiro koschta.
* s’ Roothüüs, wo ànna 1869 vum Eugène Rouyer bàuija worra-n-ìsch

## wìchtiga Litt üss’m Dorf
* dr Geogràf Jean-Nicolas Buache (1741–1825), ìsch z’ La Neuville-au-Pont uff d’ Walt kumma. Sii Vàtter Philippe Buache (1700–1773), hàt üss’m Dorf g’schtàmmt;
* dr Kàrtogràf un Äntdäcker Charles-François Beautemps-Beaupré (1766–1854), ìsch z’ La Neuville-au-Pont uff d’ Walt kumma;
* dr Louis-Augustin Marmottin (1875–1960), Bischoof vu Saint-Dié (1930–1940), Arzbischoof vu Reims (1940–1960), ìsch z’ La Neuville-au-Pont uff d’ Walt kumma;
* dr Joseph-François Baudelaire (1759–1827), Vàtter vum Charles Baudelaire, ìsch z’ La Neuville-au-Pont uff d’ Walt kumma;
* dr Histooriker Marc Bloch (1886–1944) ìsch ìm Äärschta Waltkriag mehrmols ìm Dorf biim Front schtàzioniart gsìì.

## Lìteràtüür zem Dorf

## Lüag àui
* Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne

## Weblìnks

* Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
* Schtàtistik züa dr Gmainda La Neuville-au-Pont ìn dr Dààtabànk vum INSEE (frànzeesch)
* Informàzioona züa dr Gmainda La Neuville-au-Pont ìn dr Dààtabànk LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)

## Ainzelnoohwiisa
Kamala Harris

D **Kamala Devi Harris** (* 20. Oktober 1964 z Oakland, Kalifornie) isch e US-amerikanischi Bolitikeri vu dr Demokratische Bartei. Si isch vum 20. Jänner 2021 bis zum 20. Jänner 2025 d Vizebresidänti vu dr Verainigte Staate gsii.

As Running Mate vum Joe Biden bi dr Bresidäntschaftswahl 2020 isch si di 49. Person in däm Amt wore. Si isch di erscht Frau un di erscht afroamerikanisch un asiatisch-amerikanisch Person in däre Position un di ranghegscht Frau in dr Gschicht vu dr Verainigte Staate.

Vu 2011 bis 2017 isch d Jurischti Attorney General vu Kalifornie gsii. Vu 2017 bis 2021 het si dr Bundesstaat im Senat verdrätte. Wu dr US-Bresidänt Biden im Juli 2024 sy Kandidatur fir d Bresidäntschaftswahl 2024 zruggzoge un si fir d Harris uusgsproche het, het si iri Kandidatur fir s hegscht bolitisch Amt aagchindet. As Kandidati vu dr Demokratische Bartei het si d Wahl gege dr Donald Trump verlore, wu si as Kandidat vu dr Republikaner fir e zwooti Amtszyt beworbe ghaa het.

## Schrifte
* *The Truths We Hold: An American Journey*. Thorndike Striving Reader, Large Print Edition 2020, ISBN 978-1-4328-8537-3.
** *Der Wahrheit verpflichtet. Meine Geschichte.* Aus dem Englischen von Jürgen Neubauer, Siedler, München 2021, ISBN 3-8275-0153-9.
* *Superheroes Are Everywhere*. Philomel Books, Illustrated Edition 2019, ISBN 978-1-9848-3749-3.
* *Smart on Crime*. Chronicle Books, 1. Edition 2009, ISBN 978-0-8118-6528-9.

## Literatur
* Matthew Tokeshi: *Campaigning While Black: Black Candidates, White Majorities, and the Quest for Political Office.* Columbia University Press, New York 2023, ISBN 978-0-231-20927-4, S. 130–149 (= *6. When Black Women Run: The 2018 Stacey Abrams and 2020 Kamala Harris Campaigns*).
* Dan Morain: *Kamala's Way: An American Life*. Simon & Schuster, New York 2021, ISBN 978-1-3985-0485-1.
** Dan Morain: *Kamala Harris. Die Biografie*. Heyne Verlag, München 2021, ISBN 978-3-453-21824-6.
* Marie-Astrid Langer: *Kamala Harris – Ein Porträt*. Suhrkamp Verlag, Berlin 2021, ISBN 978-3-518-47212-5.
* Nicola D. Gutgold: *Electing Madam Vice President: When Women Run Women Win.* Lexington, Lanham/Boulder/New York/London 2021, ISBN 978-1-7936-2219-8, S. 47–64 (= 3. *Kamala Harris: An Action-Oriented Advocate for the People*).

## Weblink

* d Kamala Harris uf dr offizielle Websyte vum Wysse Huus
* Offizielli Kampagnewebsyte 2024 Harris for President
* d Senatori Kamala D. Harris uf congress.gov
* d Kamala Harris im *Miller Center of Public Affairs* vu dr University of Virginia
MrBeast

**MrBeast** (* 7. Mai 1998 z Wichita, Kansas; burgerli **James Stephen „Jimmy“ Donaldson**) isch e US-amerikanische YouTuber un Unternämer. Är giltet as Pionier vu YouTube-Video, wu s dyri Stunt, ufwändigi Wettbewärb un lukrativi Verlosige din het. Mit iber 331 Millione Abonnänte*ne het er dr erfolgrychscht Kanal uf YouTube. Dernäbe het er no vier anderi YouTube-Kanäl, „MrBeast Gaming“, „Beast Reacts“, „Beast Philanthropy“ un „MrBeast 2“. Mit iber 103 Millione Follower*ne het er au dr drittgrescht TikTok-Account.

## Weblink

* MrBeast uf youtube.com
* MrBeast Gaming uf youtube.com
* Beast Reacts uf youtube.com
* MrBeast 2 uf youtube.com
Thomas Müller

Dr **Thomas Müller** (* 13. Septämber 1989 z Weilheim in Oberbayern) isch e dytsche Fueßballspiiler. Är spiilt syter ass er elf isch bim FC Bayern München un ist mit 723 Bflichtspiilyysätz Rekordspiiler vum Verain. Anne 2013 un 2020 het er mit em Verain s Triple us UEFA Champions League, Maischterschaft un Pokal gwunne. Mit insgsamt zwelf dytsche Maischterschafte isch er dr Spiiler mit dr maischte dytsche Maischtertitel. Mit 33 gwunnene Titel isch er dr zweeterfolgryychscht dytsch Fueßballspiiler. Dr Müller isch vu 2010 bis 2024 dytsche Nazionaalspiiler gsii un het as mit 131 gspiilte Partie vu allne dytsche Nazionaalspiiler di drittmaischte Länderspiilyysätz. Anne 2014 isch er mit dr dytsche Nazionaalmannschaft z Brasilie Waltmaischter woore.  

## Titel
**Nazionaalmannschaft**
* Wältmaischter: 2014

**Verain**
* Champions-League-Siiger (2): 2013, 2020
* Klub-Wältmaischter (2): 2013, 2020
* UEFA-Super-Cup-Siiger (2): 2013, 2020
* Dytsche Maischter (12): 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
* Dytsche Pokaalsiiger (6): 2010, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020
* Dytscher Supercupsiiger (8): 2010, 2012, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022

## Weblink

* Offiziälli Websyte vum Thomas Müller
* 
* Profiil bim FC Bayern München
Picardie

D’ **Picardie** (uff Hoochdiitsch sààgt m’r  üss; uff Frànzeesch **' , uff [[Pikardische Sprache|Pikàrdisch]] **' , uff Làtiinisch **') ìsch a Làndschàft so wia-n-a ehamooliga politischa [[Regionen Frankreichs|Regioon]] un [[Provinz|Prowìnz]] ìm Norda vu [[Frankreich|Frànkrììch]]. Sa hàt friahjer üss da Départements [[Département Aisne|Aisne]], [[Département Oise|Oise]] un [[Département Somme|Somme]] b’schtànda, hàt a Flächa vun äbba 19.400&nbsp;km² un knàpp 2&nbsp;Millioona Iiwoohner g’hàà (Schtànd ). D’ Hàuiptschtàdt vu dr Regioon ìsch [[Amiens]] gsìì. Zitter 2016 ìsch d’ Picardie Tail vu dr Verwàltungsregioon [[Hauts-de-France]]. D’ Iiwoohner hàt m’r uff [[Französische Sprache|Frànzeesch]] **' (fìr d’ Manner) un ** (fìr d’ Fràuija) g’nännt.

## wu ’s lììgt

{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q13950", "properties": { "stroke": "#3b78cb", "stroke-width": 2 } }

D’ Picardie lììgt ìm Norda vum Frànkrììch. Vum Süüda vu dr Regioon haar kààt m’r mìt’m Wààga oddr’m Zuug ìn äbba era Schtunda fààhra. Witterscht kààt maa gìnschtig ìn d’ öiropäischa Metropoola fààhra (z. B. London 2.30 h, Brüssel 1.30 h).

Sa hàt àn d’ Regioona Nord-Pas-de-Calais, Champagne-Ardenne, Île-de-France un Haute-Normandie so wia àn Belgia un dr Äärmelkànààl granzt.

## G’schìcht
D’ Picardie hàt zitter dr Tailung vum Frànkariich zem Wäschtfrànkariich g’heert. Ìn dr Mìtta vum 14. Joohrhundert ìsch d’ Regioon s’ Zäntrum vum Büüra-n-uffschtànd „Grande Jacquerie“ gsìì. Wahrem Hundertjaahriga Kriag vu Frànkrììch geega-n-Anglànd ìsch sa vum Hüüs Burgund ìwwernumma worra. Àb 1419, un nochamol àb 1435, hàt’s zem Burgund g’heert. Mìt dr Burdungischa Tailung ìsch sa ànna 1477 — un andgìltig ànna 1493 — zamma mìt Burgund àns Frànkrììch ààg’schlossa worra. D’ Picardie ìsch ainer vu da wìchtigschta Schàuiplatza vum Äärschta Waltkriag gsìì.

Dur d’ Verlààgerungsg’sätzer vu 1982 hann d’ Regioona dr Schtàtüss vu „Territoriààla Gebiatskäärwerschàfta“ *()* bikumma — bis zu doo hann numma d’ Gmainda un d’ Départements daa Schtàtüüs g’hàà. Ànna 1986 hat m’r zem äärschta Mol d’ Regionààlräät diräkt g’wählt. Zitterhaar hàt d’ Regioon ìmmer mehr Màcht g’hàà, wo friahjer numma d’ Zäntrààlregiarung vu Pàriis g’hàà hàt.

Àm 1. Janner 2016 hàt d’ Regioon Picardie mìt dr Regioon Nord-Pas-de-Calais füsioniart, fìr d’ näija Verwàltungsregioon Hauts-de-France bìlda — vu Janner bis ìm Septamber 2016 hàt dia näija Regioon zittawiis *Nord-Pas-de-Calais-Picardie* g’haissa.

## d’ greeschta Schtädt
D’ Schtädt mìt dr greeschta Beveelkerung ìn dr Picardie sìnn-:

## wia d’ Regioon unterglììdert gsìì ìsch
D’ Regioon Picardie ìsch ìn dräi Départements unterglììdert gsìì:

## Lìteràtüür

## Weblìnks

* 

## Ainzelnoohwiisa
Kylie Minogue

D **Kylie Ann Minogue** ([]; * 28. Mai 1968 z Melbourne, Auschtralie) isch e auschtralisch-britischi Popsängeri un Schauspileri. Syt si iri Karriere anne 1986 aagfagnge het, isch si vum e Soap-Star, wu gsunge het, zue re internationale Pop-Ikone wore. Mit Hit wie *I&nbsp;Should Be So Lucky*, *The Loco-Motion*, *Kids*, *Can’t Get You Out of My Head* un *All the Lovers* isch si uf di vordere Blätz vu dr  Hitparade chuu. Z Großbritannie isch si mit 35 Top-10-Single die zwooterfolgrychscht Sängeri in dr Gschicht vu dr Chart no dr Madonna. Wältwyt het si scho 82 Millione Dondreger verchauft. Si isch unter anderem mit zwee Grammy un e baar BRIT Awards uuszaichnet wore.

## Diskografy
; Studioalbe
* 1990: *Kylie*
* 1989: *Enjoy Yourself*
* 1990: *Rhythm of Love*
* 1991: *Let's Get to It*
* 1994: *Kylie Minogue*
* 1997: *Impossible Princess*
* 2000: *Light Years*
* 2001: *Fever*
* 2003: *Body Language*
* 2007: *X*
* 2010: *Aphrodite*
* 2014: *Kiss Me Once*
* 2015: *Kylie Christmas*
* 2018: *Golden*
* 2020: *Disco*
* 2023: *Tension*
* 2024: *Tension II*

## Literatur
* Sean Smith: *Kylie Minogue.* Aus dem Englischen von Charlotte Lyne. Krüger, Frankfurt am Main 2002, ISBN 978-3-8105-1922-1.
* Bryony Sutherland, Lucy Ellis: *Kylie Showgirl.* Aus dem Englischen von Juliane Waltke. Heel, Königswinter 2002, ISBN 978-3-89880-124-9.

## Weblink

* Offiziälli Websyte vu dr Kylie Minogue
* 
* 
* 
*
Autonome Verwaltung von Nord- und Ostsyrien

**D'Autonomi Verwautig z'Nord- u Ostsyrie**, wo o ungerem kurdischä namä **Rojava** bekannt isch, was uf schwyzerdütsch "Westkurdistan" bedütät (Aussprache: ; ; , ), isch es de fakto outonoms Gebiet im Nordwestä vo Syrie.  Die autonomi Verwautig z'Nord- u Ostsyrie isch im jahr 2012 entstange u isch e foug vode ereigniss im und rund ime syrisch Bürgerchriäg.

D'Region wo sech sithär säuber verwautet, isch ethnisch u religiös sehr viufäutig u wird vode Kurde, Asyyrer, Araber u angerne Minderheitä bewohnt. Ihres politische Vorbiud isch d'Schwiiz, drum hei die erschte Provinze vor Region o Kantön gheissä. No geng wird ir Region mitere Form vor diräkte Demokratie gwäuht u abgstumme.

Usem Bedürfnis use, sech gäge die chriegerische Usenangersetzige im Land z'schütze, het sech am 17. März 2017 ä Gruppä vo kurdische, assyrische, arabische u turkmenische Delegiertä zämetah zum die Demokratischi Föderation Nordsyriä uszrüefä u hei druf abä drüü Kantön gründet wo Efrîn, Kobanê û Cizîre heissä. 

D'Region wo sit ihrere Gründig relativ stabil isch blibä, bchunt schampar grosse Zuespruch über wäg ihrere funktionierendä Demokratie, de pluralistische Prinzipiä, dr Gliichberächtigung vo aune Mönsche - egau welem Vouk, welere Religion oder weles Gschlächt sie hei. Z'mitts im Bürgerchrieg het sech die Region dür die Jahr hingwäg etabliert u wett, dass o z'nöiä Syrie denetralisiert u föderalisch söu gfüehrt wärde. 

Grad wiu sie äbä dene verschidnige Vöuger u Religionä so viu Freiheitä git, isch die Autonimi Verwautig z'Nord- u Ostsyrie in Gfaahrt: Sie wird geng no vo islamistische Rebellä aagriffe, wo o no vom NATO-Partner Türggeii militärisch ungerstützt wird. D'Türggeii füehlt sech vo derä föderale Struktur dert bedroht u bhouptet drum immer wieder, dass dert o Grupperige am wärch sy, wose aus terroristisch iistueft. Us däm grund sy o gwüssi Regionä vode Türggeii militärisch bsetzt. Vo döunä wird das aus vöukerrächtswidrigä AAgriffschrieg dütät, aber die offizielli Erchlärig lutet Absicherig vor türkisch-syrische Gränzzone. 

D'Region het ihri eigeti militärischi Einheit wosech *Demokratischi Chreft vo Syrie* nennt.

## Weblink

## Quöuenaagabä
Landtagswahl in Vorarlberg 1964

D **Landdaagswaal z Vorarlberg am 18. Oktoober 1964** isch di 5. Waal vum Vorarlberger Landdaag syter 1945 gsii. D ÖVP het mit 53,5 % ire schläächtsch Ergeebnis bi re Waal in dr Zwoote Republik ghaa (- 1,3 %). D SPÖ isch mit 29,5 % (+ 0,2) dergeege uf ire bescht Ergeebnis syt 1945 chuu. fascht glyych bliibe. D FPÖ isch uf 15,8 % (+ 0,9) chuu. 

Dr Landdaag vu dr XX. Gsetzgeebigsperiood het si am 29. Oktoober 1964 konschtituiert un het d Landesregierig Keßler I zur neie Vorarlberger Landesregierig gweelt.

## Waalergeebnis

 
## Literatuur
* Josef Rauchenberger (Hrsg.): *Stichwort Bundesländer – Bundesrat. Wahlen und Vertretungskörper der Länder von 1945 bis 2000.* PR-Verlag, Wien 2000, ISBN 3-9011-1105-0.
* Verbindungsstelle der Bundesländer beim Amt der Niederösterreichischen Landesregierung: *Wahlstatistik. Die Wahlen in den Bundesländern seit 1945. Nationalrat und Landtage.* 8. Auflage. s. n., Wien 1994.

## Weblink
* Landtagswahlergebnis 1964, Land Vorarlberg

## Fueßnote
Mathieu Avanzi

De **Mathieu Avanzi** (* 26. Mäi 1981 z Chambéry, Sawoie) isch en romanischtische Spraachwüsseschafter us Frankrych, wo sit 2022 a de Schwyzer Uniwèrsitèèt Nöieburg leert. Syn Forschigsschwèèrpunkt sind di regionaale Wariante vom Französisch.

## Läben und Forschig
Der Avanzi hät 2004 en Master i Sprachwissenschaft a der Uni Grenoble gmachet und hät 2011 vo Nöieburg und Parys-Nanterre de Toktertitel überchoo. Drufaben isch er a d Uni vo Louvain-la-Neuve (Belgie), Cambridge (Ängland), Gämf, Züri und Bèèrn. 2018 isch er Leerbiuufträite a de Paryser Sorbonne woorde. Sit 2022 schaffet er as oordentliche Profässor a der Uni Nöieburg, wo-n-er as Naachfolger vom Andres Kristol s *Centre de dialectologie galloromane et d’étude du français régional* läitet.

Syn Forschigsschwèèrpunkt sind die regionaale Wariante vo de französische Spraach z Frankrych, im Wälschland (Weschtschwyz) und z Waloonie (Südbelgie). Äigetlichi Patois gits daa ja chuum me nöimets, aber di regionaalen Underschiid im Woortschatz und i der Uusspraach sind gröösser, weder as me mäint.

Der Avanzi leert suscht au na französischi Spraachgschicht, galloromaanischi Tialäktology, Soziolinguischtik, Lexikology, Lexikografy und Citizen Science.

## Publikazioone (Uuswaal)
* * L’interface prosodie/syntaxe en français. Dislocations, incises et asyndètes* (=&nbsp;*GRAMM-R.* Band 13). Lang, Brüssel 2012.
* *Atlas du Français de nos régions.* Armand Colin, Malakoff 2017.
* *Parlez-vous (les) français ? Atlas des expressions de nos régions.* Armand Colin, Malakoff 2019.
* (mit em Alain Rey und der Aurore Vincenti:) *Comme on dit chez nous. Le grand livre du français de nos régions.* Le Robert, Paris 2020. – Erwytereti Uuflaag 2023.
* (mit em Jean Mathat-Christol:) *Comme on dine chez nous. Le grand livre des mots et des recettes de nos régions.* Le Robert, Paris 2021.

Usegäberschaft:
* (mit de Marie-José Béguelin und em Gilles Corminboeuf:) *La Parataxe.* Band 1: *Entre dépendance et intégration* (=&nbsp;*Sciences pour la communication.* Band 91). Lang, Brüssel 2011.
* (mit em Frédéric Gachet, em Gilles Corminboeuf und de Virginie Conti:) *Enseignement du français : les apports de la recherche en linguistique. Réflexions en l’honneur de Marie-José Béguelin* (=&nbsp;*GRAMM-R.* Band 21). Lang, Brüssel 2014.
* (mit em Stefan Schneider und de Julie Glikman:) *Parenthetical Verbs* (=&nbsp;*Linguistische Arbeiten.* Band 557). De Gruyter Mouton, Berlin/Boston 2015.
* (mit der Élisabeth Delais-Roussarie und de Sophie Herment:) *Prosody and Language in Contact. L2 Acquisition, Attrition and Languages in Multilingual Situations.* Springer, Berlin/Heidelberg 2015.

## Weblinks
* ''Mathieu Avanzi'' uf de Website vo der Uniwèrsitèèt Nöieburg.
* ''Français de nos régions'' – de Blog vom Mathieu Avanzi.