open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emma Paolini

D **Emma Paolini** (* 18. Dezämber 1906 z Wyyl as Emma Garnin; 2. April 2004) isch e dytschi Haimetdiichteri gsii.

## Lääbe
D Paolini isch am 18. Dezämber 1906 im „Dalbeloch“ am Mühlirai z Altwyyl as Doochter vun eme Yysebaahner uf d Wält chuu. Vu irem Vater het si d Musikalideet gerbt un d Liebi zue dr Dierer. No dr Schuel het si in dr Wyyler Uhrefabrik Schätzle gschafft. Scho ase jung isch si ne begaischtereti Duurneri gsii. Si isch as Maidli uf Berlin uf di dytsch Duurnschuel gange. Si isch derno wider retuur chuu uf Wyyl un deert ire Läbdig bliibe. Iber s Duurne het si dr Löörecher Gipser-Polier Albert Paolini chännegleert. Si hän si baidi derno engaschiert im Duurnverain z Wyyl as Dreener. Anne 1930 hän si ghyroote un hän nocherdani in dr Hinterdorfstroß gwohnt. S Huus, wu si din gwohnt hän, isch friejer z Baasel gstande un het anne 1911 em Böu vum Baadische Bahnhoof mieße wyyche. S isch druf z Wyyl original wider ufböue woore. D Paolini un ire Mann hän zäme ne Suhn ghaa, wu anne 1973 mit 18 Johr bi me Verchehrsuufall verunglickt isch. Au ire Mann isch 1973 gstoorbe. 

Si het scho mit 19 Johr aafange schryybe, no däne schwääre Schicksaalsschleeg het si grooße Drooscht gfunde im Schryybe. Si het Gediicht un Anekdoote gschriibe, iber s Lääbe un si sälber, un wie si Wyyl im Lauf vu dr Zyt veränderet het. In eme Chefferli het si ire Lääbe ufbhalte, alti Schuelheft, Notizbleck, loosi Bletter, vergilbti Boschtchaarte un Foto. Si het uf Dytsch un au uf Alemannisch gschriibe. In hoochem Alter isch si vu dr Muettersproch-Gsellschaft entdeckt woore un het anne 1998 e Uuswahl us ire Schrifte unter em Titel „Lebenserinnerungen“ bim Verleeger Friedrich Resin publiziert.

Dr Dokumentaarfilmer Dieter Zöbelin het in dr eerschte Folg vu dr Raie „Zeitzeugen“ d Paolini am 6. April 2002 gfilmt, wie si us irem Lääbe verzellt un e baar Gediicht voordrait.

Bis ins hooch Alter het si Gyyge, Gitarre un Zither gspiilt. Irem Lääbesmotto „Bi s’ ganz Läbe b’scheide bliebe, das bringt Rueh un im Herz d’r Friede“ isch si alliwyyl drei bliibe.

Am 2. April 2004 het d Emma Paolini im Alter vu 97 Johr d Auge fir immer zuegmacht. Dur iire Vermächtnis het dr Dierschutzverain us ere Nootuffangstazioon s „Emma-Paolini-Dierhaim“ im Sohleck chenne böue.

## Wäärch
* *Lebenserinnerungen. Von mir und meiner Heimat.* Mit Illustrationen von Karlfrieder Elsner. Verlag Resin, Binzen 1998. 54 S. ISBN 3-923066-49-X

## Weblink
* Aktiv auf vielen Ebenen. Emma Paolini feiert heute ihren 95. Geburtstag, Badische Zeitung, 18. Dezämber 2001
* Stets das „Altwiler Maidli“, Badische Zeitung, 7. April 2004
* Im Schreiben Trost und dann auch späte Anerkennung gefunden, Badische Zeitung, 16. Dezämber 2006
* Autoren aus Weil am Rhein: Emma Paolini uf weiler-kultur.de
Nick Pugliese

Dr **Nick Pugliese** (* 5. August 1996 z Berkeley, Kalifornie) isch en US-amerikanische Schouspiler. Me kennt ne vor allem dür sini Rolle als Charley ir Dramaserii *School Spirits*. 

## Läbe
Dr Nick isch ir Bay Area in Kalifornie gebore und ufgwachse. Mit bereits achti het er i Theaterproduktione mitgspielt. Er het ar Loyola Marymount University Theaterwüsseschaft gstudiert.

## Filmographie

## Referänze
* Nick Pugliese ir
Else Wittum

D **Elsa „Else“ Wittum** (* 30. Mai 1927 z Hohenegg as Elsa Schlageter; 16. Meerz 2022 uf em Holl-Buck) isch e dytschi Haimetdiichteri gsii.

## Lääbe
D Wittum isch mit drei Brieder z Hohenegg ufgwagse. Si isch z Ried uf d Volksschuel gange. Wel iri Mueter chrank wooren isch un iri Brieder hän mieße Wehrdienscht laischte, het si scho frie uf em Buurehoof vu dr Eltere mieße uushälfe. 

Iber d Aktion „Brieffryndschafte“, wu d NS-Machthaaber Kontakt zwische junge Fraue un Soldaate hän welle feerdere, het si ire speetere Mann Karl Wittum (1925-2014) vu Memmenge chännegleert. Noch em Chrieg isch er zuen ere ins Chlai Wiisedaal chuu, im Mai 1951 hän si in dr Chilche z Dägernau ghyroote. Aafangs het s jung Baar uf em Hoof vu ire Eltere z Hohenegg gläbt. Anne 1966 hän s Wittums e Buurehoof uf em Holl-Buck chenne chaufe, wu si zäme buurt hän. Si hän fimf Chinder ghaa, vier Maidli un e Bue.

D Else Wittum het gärn gsunge un Gediicht uf Alemannisch gschriibe. Si isch Mitgliid im Elbeschwander Choor gsii un het mit ire Fryndin Erna Lenz as Gsangsduo „d´ Erna und d´ Els“ iber 100 Ufdritt im Chlaine Wiisedaal, im Chanderdaal un im Maarkgreeflerland ghaa. Si hän Lieder gsunge un Sketsch ufgfiert. Anne 1997 isch d Else Wittum vum Gsangverain Ried zum Ehremitgliid ernännt woore. En Uuswahl us íre Gediicht het si 1995 un 2000 in zwai Biechli uusegee.

Am 16. Merz 2022 het d Else Wittum iri Auge fir immer zuegmacht, rund aacht Johr no irem Mann.

## Wäärch
* *Eifach un schlicht, no fallt's nit ins Gwicht. Heiteres und Besinnliches.* Druckerei Jakobs, Holl-Buck 1995
* *Vom Bruchtum unn das unn säll.* Druckerei Jakobs, Holl-Buck 2000

## Weblink
* Ralph Lacher: Die Kleinwiesentäler Mundartdichterin Else Wittum ist gestorben, Badische Zeitung, 21. Meerz 2022
* Kleines Wiesental Mundarttalent mit Liebe zum Kleinen Wiesental , Markgräfler Tagblatt, 19. Meerz 2022
* Kleines Wiesental Gesang und Dichtung geben ihr Kraft, Markgräfler Tagblatt, 29. Mai 2017
Schild

**Schild** stoht fir:
* s Schild, Informationsdreger in Form vun ere Dafele, Blatte oder Blakette
* dr Schild, flachi Schutzwaffe, wu mer cha drage
* dr Woobeschild, Elemänt vu dr Heraldik
* Schild, e Stärnbild
* dr Schild, e groß, täktonisch stabil Biet in eme Kontinänt
* Schild (Unternehmen), Schwyzer Modi-Ainzelhandelsunternäme

Ort:
* Schild, e Naturschutzbiet im Haulaukrais, Bade-Wirttebärg
* *Schild*, Gipfel vu dr Rigi, Schwyz

**Schild** chau au ne Familiename syy, eso haiße z. B. die Lyt:
* Franz Josef Schild, d Dokter, Bolitiker, Volkskundler un Dialäktschriftsteller im Schwyzer Kanton Soledurn

Lueg au:
* Der Geistliche Schild, e Biechli, wu s religiösi Täxt din het
Else

**Else** isch e Vorname fir Fraue. Eso haiße z. B. die Lyt:

* Else Berkmann
* Else Lasker-Schüler
* Else Wittum
Tobias

**Tobias** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Tobias Wunderlich
* Tobias Streck
* Tobias Willi
* Tobias Engelsing
* Tobias Steinhauser
Franz

**Franz** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:

* Georg Franz Albiez
* Franz Beyerle
* Franz Blankart
* Franz Brozincevic Wetzikon
* Franz Robert Brunschweiler
* Franz Josef Degenhardt
* Franz Fankhauser
* Franz Feyerabend
* Franz Fröhlich
* Franz Georg Brustgi
* Franz Gertsch
* Franz Ehregott Hauptvogel
* Franz Hohler
* Franz Hotz
* Franz Kafka
* Franz Keller
* Franz Kerber
* Franz Josef Kuhnle
* Franz Liszt
* Franz Marc
* Franz Meier
* Franz Oexle
* Franz Radziwill
* Franz Josef Schild
* Franz Schubert
* Franz Josef Strauß
* Franz Joseph Stalder
* Franz Untersteller
* Franz von Assisi
* Niklaus Franz von Bachmann
* Franz von Papen
* Franz von Stuck
* Franz Xaver Wagner
* Franz-Josef Winterhalter

**Franz** isch au ne Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Aenne Franz
Bodmer

**Bodmer** heissed die Lüüt:
* Johann Jakob Bodmer, e Schwiizer Filoloog
* Walter Bodmer, e Schwiizer Mooler, Bildhauer und Musiker
Interslawische Sprache

S **Interslawisch** (medžuslovjansky, меджусловјанскы) isch e slawischi Planschproch, wo uf Grundlaag vu Altchilcheslawisch un moderne slawische Schprochen basiert isch. Si isch vu 2006 bis 2017 gmacht woore als Bruck in dr internazionale Kommunikazion zwöschät Slawe verschidena Nazionaliteet un wird darum mit em kyrillische sowie mit em latäinische Alfabeet gschribe.

Insgsamt wird d Schproch gschwätzt vu 20'000 Lüt in Zäntral- un Oschteuropa. Hinter Esperanto isches au di zwaitgröscht künschtlig Schproch.

## Beischbil
S Vaterunser:

## Referänz


## Weblink
* Offiziälli Websäit
Asperges

**Asperges** (làtiinisch *aspergere*, „ààschprìtza“) ìsch a Gsàng, womm’r ìn dr reemisch-kàthoolischa, àltkàthoolischa un ànglikànischa Kìrcha biim sunntigliga Taifgedachtniss sìnga.

Zitter dr Karolingerzitt hàt d’ pfàrrliga Gmaindamass àm Sunntig mìt dr Beschprìtzung vu dr Gmainda mìt Wäihwàsser àls Rainigungsritüs ààgfànga — daa Ritüs ìsch a Gedachtniss àn d’ rainigenda Kràft vum Taifwàsser gsìì. Dr Ritüs vum Taifgedachtniss un vu dr Rainigung kààt ìn dr sunntigliga hailiga Mass s’ Schuldbekanntniss ärsätza. Ìn dr Oschterzitt sìngt maa s’ *Vidi aquam* schtàtt’m Geegagsàng *Asperges me*; bii dr Beschprìtzung wìrd s’ Taifwàsser gnumma, wo dr Priaschter ìn dr Fiir vum Oschternàcht gwäiht hàt. S’ Wort „Asperges“ ìsch àui a Bezaichnung fìr dr gsàmta Ritüs.

Dr Täkscht vum Gsàng üss’m Psàlm 51 lüütet:

Ysop ìsch a Pflànza mìt buschiga Zwiig, womm’r ìm àlta Israel àls Wäihbaasa bnutzt hàt. Ìm Levitikus  wìrd vun’ra ritüälla Rainigung vu da Üsssätziga grädd, wumm’r sììwamol d’ Krànka un ìhra Wohnunga ààgschprìtzt hàt.

## Vertoonunga
* Anton Bruckner: *Asperges me* fìr a gmìschter Chor a cappella (WAB 4)
* Franz Xaver Gruber: *Asperges me* zu zwai Schtìmma

## Weblìnks

* dr Geegagsàng bii *gregorien.info*
* dr vollschtandiga Gsàng mìt Nootaschrìft bii YouTube
* s’ Taifgedachtniss mìt ''Asperges'' àm Ààfàng vu dr tridentiinischa Mass ìn dr Kìrìch St-Nicolas-du-Chardonnet z’ Pàriis, bii YouTube

## Ainzelnoohwiisa
Beck

**Beck** stoht fir:
* Beck, eber wu bache duet

**Beck** chaa au ne Familiename syy. Eso haiße z. B die Lyt:

* Eberhard Beck (1933–2000), e dytsche Schriftsteller
* Volker Beck (* 1960), e dytsche Bolitiker (Bindnis 90/Di Griene) un Mänscherächtler
Fischer

**Fischer** stoht für:

* Fischer, eber, wu Fisch fange duet

**Fischer** chaa au ne Familiename syy. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Artur Fischer (1919–2016), en glernte Bauschlosser, Unternehmer und Erfinder
* Axel Fischer (* 1966), e badischer Politiker (CDU)
* Dietrich Fischer-Dieskau (1925–2012), e dütsche Sänger (Bariton), Dirigänt, Mooler, Musikerschriftsteller
* Emanuel Friedrich von Fischer (1786–1870), e Schwiizer Politiker im Kanton Bärn 
* Esther Fischer-Homberger (1940–2019), e Schwyzer Medizinhischtorikeri
* Fritz Fischer (1898–1947), ä technische Physiker
* Gerhard Fischer (Dialektdichter) (1936–2011), e dytsche Dialäktautor
* Gotthilf Fischer (1928–2020), e dytsche Choorlaiter
* Gottlieb Fischer (Schriftsteller) (1867–1962), e Schwiizer Schriftsteller
* Harald Fischer (* 1943), e autor uf Alemannisch
* Helene Fischer (* 1984), e dytschi Schlagersängeri, Dänzeri un Entertaineri
* Irene Fischer (Schauspielerin, 1959) (* 1959), e dytschi Schauspiileri un Draaibuechaurtori
* Lore Fischer (Sängerin) (1911–1991), a deitscha Sängere 
* Lore Fischer (Dichterin) (1934–1983), a schwäbischa Dichdere
* Ludwig Fischer (Botaniker) (1828–1907), en Schwyzer Botaniker
* Ludwig Fischer (Germanist) (1877–1962), en Schwyzer Leerer und Tialäktoloog
* Lutz Fischer (* 1967), en reformierte Schwiizer Pfarrer, Politiker (EVP) und Mundart-Autor
* Ulrich Fischer (Theologe) (1949–2020), en evangelische Theolog
* Werner Fischer (Historiker) (* 1931), e dytsche Lehrer un Haimetautor
Funke (Familienname)

**Funke** isch e Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:

* Cornelia Funke (* 1958), e dytschi Chinder- un Jugedbuechautori
* Otto Funke (1828–1879), e dytsche Fisiolog
Winfried

**Winfried** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Winfried Bertsch
* Winfried Hermann
* Winfried Kretschmann
Volker (Name)

**Volker** isch e Vorname fir Manne und e Familienaame.
 
## Häärkumft und Bedütig vom Naame
* Us em althoochdütsche *folk*, *folc* «(Chriegs)volk, dr Hufe» und *heri* «s Heer vo de Chrieger, Kämpfer»: Volkskämpfer
* s erste bekannte Voorchoo *Folcheri* (um 816), *Volker* (um 1331/1398)

## Lyt mit däm Voornaame
* Volker Beck
* Volker Bouffier
* Volker Finke
* Volker Habermaier
* Volker Klüpfel
Bayerisches Staatsministerium für Unterricht und Kultus

S **Bayrische Staatsministerium für Underricht und Kultus** (StMUK), in dr Umgangssprooch *S Bayrische Kultusministerium* (KM), isch e Ministerium vom Freistaat Bayre mit Sitz am Salvatorblatz&nbsp;2 und witeri Dienstgeböid an dr Jumpferedurmstrooss&nbsp;1 und uf dr Praterinsle&nbsp;2 z Münche. S Ministerium het emol *Bayerisches Staatsministerium für Bildung und Kultus, Wissenschaft und Kunst* ghäisse, bis es im Merz 2018 Kompetänze an s Bayerische Staatsministerium für Wüsseschaft und Kunst abgee het, wo denn gründet worde isch. Im Gschäftsberiich schaffe öbbe 113'000 Mitarbäiter, doodrvo öbbe 360 am Ministerium.

D Staatsministerin isch sit em 8. Novämber 2023 d Anna Stolz (Freiji Weeler), wu scho sit 2018 Staatssekretärin in däm Ministerium gsii isch. Dr Amtsschef isch sit dr Ministerialdiräkder Martin Wunsch.

## Kwelle
* Dr Ardikel «Bayerisches Staatsministerium für Unterricht und Kultus» uf dr dütsche Wikipedia

## Liddratuur
* 
* Winfried Müller: *Gauleiter als Minister. Die Gauleiter Hans Schemm, Adolf Wagner, Paul Giesler und das Bayerische Staatsministerium für Unterricht und Kultus 1933–1945*, in ZBLG 60 (1997), S. 973–1022 (online)

## Weblingg

* Offizielli Website
* 
## Fuessnoote
Gerhard

**Gerhard** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Gerhard Jung
* Gerhard Raff
* Gerhard Mayer-Vorfelder
* Gerhard Wilhelm
* Gerhard Schröder
* Gerhard Richter
* Gerhard Friedrich Weber-Benzing
* Gerhard Gebauer
* Gerhard Wolfram Baur
* Gerhard Fischer (Dialektdichter)
* Gerhard von Cremona
Bayerisches Staatsministerium der Justiz

Ss **Bayrische Staatsministerium vo dr Justiz** isch e Ministerium vom Freistaat Bayre mit Sitz z Münche. Es isch zueständig für alles wo mit dr Justiz im Freistaat z due het. In sim Gschäftsberiich schaffe öbbe 24'850 Mitarbäiter, doodrvo öbbe 5'800 uniformierti Justizvollzugsbeamti und Justizwachmäister. Im Ministerium sälber schaffe öbbe 192 Aagstellti. Dr Dienstsitz isch dr Münchner Justizbalast an dr Prielmayerstrooss 7 am Karlsblatz.

## Läitig
Dr Staatsminister isch sit 2018 dr Georg Eisenreich (CSU), Dr Läitend Beamti und Amtsschef isch sit 2014 dr Ministerialdiräkder Frank Arloth.

## Kwelle
* Dr Ardikel «Bayerisches Staatsministerium der Justiz» uf dr dütsche Wikipedia

## Liddratuur
*Christoph Bachmann, Florian Sepp: ''Justiz (19./20. Jahrhundert)'' in: *Historisches Lexikon Bayerns*

## Weblingg
* Offizielle Website

## Fuessnoote
Otto Funke (Mediziner)

Dr **Otto Funke** (* 27. Oktober 1828 z Chemnitz; † 17. Augschte 1879 z Fryburg) isch e dytsche Fisolog gsii.

## Lääbe
Dr Funke het vu 1846 bis 1851 z Leipzig un z Haidelberch studiert. Anne 1851 isch er z Leipzig mit dr Arbet *De sanguine lienis* zum Dr. med. promowiert wore, ai Johr speter isch er z Leipzig zum Privatdozänt fir Fisology habilitiert wore. An dr Uniwersitet Leipzig isch er 1853 usserordelige, 1856 ordelige Brofässer fir fisiologischi Chemy wore. Ab 1860 isch er Brofässer fir Fisiology un Zoology an dr Uniwersitet Fryburg gsii. Syt 1858 isch er Mitglid vu dr Chenigli Sägsische Gsellschaft vu dr Wisseschafte gsii.

Em Funke isch s anne 1851 zum erschte Mol glunge, Bluet z krischtallisiere („Funkeschi Krischtall“). Des isch er Vorstapfle zue dr Entdeckig vum Hämoglobin dur dr Felix Hoppe-Seyler gsii. Är het au zue dr Wirkigswys vu dr Bfylgift (Curare) un zue dr Bluetbildig in dr Milz gforscht un uf vyl andere fisiologische Biet.

Dr Funke isch Mitglid un Vorsitzer vum Fryburger Mannehilfsverain gsii.

## Wärch
* Funke, Otto (1851). Ztschr. f. rat. Med., N. F. **1**, 172.
* *Lehrbuch der Physiologie* (7. Ufl. von Grünhagen, Hamburg 1884)
* *Atlas der physiologischen Chemie* (Leipzig 1853, 2. Ufl. 1858), Supplement zue s Lehmanns *Lehrbuch der physiologischen Chemie*
* Kapitel iber dr Taschtsinn un d Gmaingfiel. In: *Hermanns Handbuch der Physiologie* (Bd. 3, Leipzig 1880)

## Weblink
* 
* 
*
Bayerisches Staatsministerium des Innern, für Sport und Integration

S **Bayrische Staatsministerium vom Inner, für Sport und Integrazioon** isch e Ministerium vom Freistaat Bayre mit Sitz z Münche. Bis zum Oktober 2013 het s s *Bayerisches Staatsministerium des Innern* (BStMI) ghäisse, denn bis Merz 2018 *Bayerisches Staatsministerium des Innern, für Bau und Verkehr* und bis zum Novämber 2018 *Bayerisches Staatsministerium des Innern und für Integration*.

Dr bayrisch Inneminister isch sit em 16. Oktober 2007 dr Joachim Herrmann, MdL (CSU); dr Staatssekretäär isch sit em 23. Februar 2022 dr Sandro Kirchner (CSU). Dr Amtsschef isch sit em 1. Mérz 2023 dr Ministerialdiräkder Erwin Lohner.

## Kwelle
* Dr Ardikel «Bayerisches Staatsministerium des Innern, für Sport und Integration» uf dr dütsche Wikipedia

## Weblingg
* Offizielli Website
* Informationen des Bayerischen Behördenwegweisers

## Fuessnoote
Theresa

**Theresa** isch e Vorname fir Fraue. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Theresa Dold
* Theresa May
* Theresa Schopper
Barbara

**Barbara** isch e Vorname fir Fraue. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Barbara Terpoorten
* Barbara Bosch
* Barbara Miller
* Barbara Kirchner
* Barbara Traber
* Barbara Renz
* Barbara Hendricks (Politikerin)
* Barbara Henneberger
* Barbara Klossner
* Barbara Horlacher
* Barbara Egli
* Barbara Saebel
Karl Landolt

De **Karl Landolt** (* 20. Meerze 1925 z Züri; † 17. Dezämber 2009 z Stääfe) isch en Schwyzer Maaler, Graafiker, Zäichnigsleerer, Holzschnyder, Litograaf und Töpferer gsy.

## sys Läben und sys Wèèrch
De Landolt hät zeerscht bi sym Vatter e Leer as Beck gmachet. Drufaben isch er a d Kunschtgwèèrbschuel Züri (hüt Zürcher Hoochschuel vo de Künscht) und isch deet under anderem en Schüeler gsy vom Ernst Gubler und em Heinrich Müller. Nach eme Stuudienuufenthalt z Parys hät er wider i de Beckerei vo sym Vatter gschaffet. Irgedwänn hät er si dän aber chönen as Künschtler sälbständig mache, und zum gnueg verdiene hät er a de Kantonsschuel Wintertuur as Zäichnigsleerer gschaffet.

De Landolt hät 1951 en Äidgnössischs Kunststipändium und 1965 de Conrad-Ferdinand-Meyer-Prys überchoo.

Syni Wèèrch hät er under anderem im Kunschthuus Züri, i de Kunschthale Basel, im Kunschtmuseeum Luzèèrn, im Kunschtmuseum Olte und im Kunschtsalon Wolfsberg z Züri uusgstelt.

Er isch ghüraate gsy und hät föif Chind ghaa.

## Weblink
* 
* 
* ''Karl Landolt.'' In: *XYLON* 10
* Karl Landolt im e-museum Museum für Gstaltig Züri

## Fuessnoote
Freistaat (Republik)

**Freistaat** isch d Bezeichnung für e freije Staat, das häisst für e Republik, wo im 19.&nbsp;Joorhundert z Dütschland entstande isch. In dr Weimarer Republik isch dr Begriff vom Freistaat – näbe Volksstaat – die amtligi Bezäichnig vo de mäiste dütsche Flechiländer gsee. Es isch hüte die amtligi Bezeichnig für d Länder Bayre (sit 1945), Saggse (sit 1990) und Thüringe (sit 1993).

In dr Strukduur vo dr Bundesrepublik Dütschland mit iirem föderaale Süsteem het d Bezäichnig *Freistaat* käi sonderrächtligi Bedütig, wil alli Länder vo dr Bundesrepublik die gliichi verfassigsrächtligi Stellig häi. D Bezäichnig Freistaat wird vor allem us histoorische Gründ brucht.

## Kwelle
* Dr Ardikel «Freistaat (Republik)» uf dr dütsche Wikipedia
 
## Weblingg
* Johannes Merz, Freistaat Bayern, in: Historisches Lexikon Bayerns

## Fuessnoote
Müller

**Müller** oder **Mueller** stoht fir:
* Müller, öpper, wo in ere Müli schafft

Unternäme:
* Alfred Müller AG, Schwyzer Böuunternäme
* Lars Müller Publishers, Schwyzer Buechverlag
* Müller & Schade, Schwyzer Musikverlag
* Müller – Die lila Logistik, e dytsch Logischtikunternäme
* Müller (Handelskette), e dytschi Drogerymärtchette
* Müller Weingarten, e dytsch Maschineböuunternäme

**Müller** oder **Mueller** chaa au ne Familiename syy. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Arno Müller (* 1944), e dytsche Dialäktautoor
* Catharina Müller (* 1994), e dytschi Sozialarbaiteri un Dialäktautori
* Charlotte Böhler-Müller (* 1924), e dytschi Autori, Chinschtleri un Schurnalischti
* Eduard Müller (1848–1919), en Schwiizer Politiker (FDP)
* Emil Müller (1893–1974), e Schwizer Architekt und Politiker
* Emil Müller-Ettikon (1911–1985), e dytsche Oberstudierot
* Ernst Erhard Müller (1921–2010), e Schwyzer Germanischt
* Eugène Müller (1861–1948), e frànzeescher Senator ùn Abgaordnetd'r, ditscher Landtagsabgeordnetd'r 
* Gebhard Müller (1900–1990), e dytsche Bolitiker (CDU)
* Gerd Müller (CSU) (* 1955), e dytsche Bolitiker (CSU)
* Helmut Müller-Enbergs (* 1960), a deidschr Politolog
* Ida Preusch-Müller (1889–1974), e dytschi Dialäktdichteri
* Johannes Müller (1669–1691), e Schwyzer Revolutionär
* Karl Alexander Müller (1927–2023), e Schwyzerer Physiker
* Karl Friedrich Müller (1902–1983), dytsche Sprochwisseschaftler, Dialäktforscher un Lehrer
* Kurt Müller (FDP) (1925–2016), e Schwyzer Bolitiker (FDP)
* Margot Müller (* 1948), e dytschi Dialäktautori
* Michael Müller (* 1964), e dytsche Bolitiker (SPD)
* Mike Müller (* 1963), e Schwyzer Schauspiler
* Oscar Müller (1921–2003), a schwäbischer Humorischt, Volksschauschbiiler, Heerschbiilschbrecher, Radiomoderator ond Sänger 
* Paul Hermann Müller (1899–1965), e Schwyzer Chemiker 
* Peter Müller (* 1957), e Schwiizer Skirännfahrer
* Sabine Hartmann-Müller (* 1962), e dytschi Bolitikeri (CDU)
* Wulf Müller (1941–2024), e dütsch-schwyzerische Sprochwisseschaftler un Lexikograf
Widmer

**Widmer** isch e Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:

* Alfred Widmer (1879–1942), e Schwizer Archidekt 
* Eveline Widmer-Schlumpf (* 1956), e Schwiizer Politikerin vo de Bürgerlich-Demokratische Partei 
* Fritz Widmer (1938–2010), e Schwyzer Lehrer, Liedermacher un Schriftsteller
* Max Werner Widmer (* 1951),  en Schwizer Gabarettist, Musiker und Sänger
* Thomy Widmer (* 1962), en Schwyzer Artischt und de Erfinder vo de populäre Chinderfigur Murmi
* Urs Widmer (1938–2014), e Schwyzer Schriftsteller un Ibersetzer

Lueg au:
* Widmer, Erlacher & Calini, Basler Architekturbüro
Miller

**Miller** stoht fir:
* Miller, eber, wu in ere Miili schafft

**Miller** chaa au ne Familiename syy. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Barbara Miller, Schwyzer Regisseuri
* Henry Miller, US-amerikanische Schriftsteller

Lueg au
* Miller & Maranta, Basler Architekturbüro
Hoffmann

**Hoffmann** isch e Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:

* August Heinrich Hoffmann von Fallersleben (1798–1874), e düütsche Sproochforscher und Dichter
* Felix Hoffmann (Künstler) (1911–1975), en Schwiizer Künschtler
* Arthur Hoffmann (1857–1927), en Schwiizer Politiker vo de FDP
* E. T. A. Hoffmann (1776–1822), e dütsche Schriftsteller vo dr Romantik
* Marlene Hoffmann (* 1990), e dytschi Schauspieleri
* Kurt Hoffmann (1910–2001), a deitscher Filmreschisseer
* Eduard Hoffmann-Krayer (1864–1936), en Schwyzer Volchskundler und gërmanischtische Mediëwischt

Lueg au:
* Hoffmann & Hoffmann, e dytsch Gsangsduo vu Karlsrue
* Hoffmann-La Roche, e Schwyzer Farmakunzärn
* Hoffmann Neopac, e Schwyzer Verpackigshärsteller
* Hofmann
Bosch

**Bosch** isch e Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Barbara Bosch (* 1958),  a pardeilosa Kommunalpolidigere
* Manfred Bosch (* 1947), en deutsche Schriftsteller, Literaturhischtoriker, Herausgebber und Publizischt
* Robert Bosch (1861–1942), en deutscher Unternähmer

Lueg au:
* Robert Bosch GmbH, en deutsche Unternähme
Bush

**Bush** isch e Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:
* George H. W. Bush (1924–2018), e US-amerikanische Politiker vo de Republikanische Party
* George W. Bush (* 1946), e US-amerikanische Politiker vo de Republikanische Party
Bayerisches Staatsministerium der Finanzen und für Heimat

S **Bayerische Staatsministerium vo de Finanze und für Häimet** isch e Ministerium vom Freistaat Bayre mit Sitz z Münche und eme witere Sitz z Nürmbärg. In sim Gschäftsberiich schaffe öbbe 30'222 Mitarbeiter, doodrvo öbbe 539 am Ministerium. Es het bis Oktober 2013 *Bayerisches Staatsministerium der Finanzen* (StMF) ghäisse und bis Novämber 2018 *Bayerische Staatsministerium der Finanzen, für Landesentwicklung und Heimat* (StMFLH).

## Läitig
Bi dr Landdaagswaal z Bayre 2018 isch am 12. Novämber 2018 dr bisherig Staatsminister vo de Finanze Albert Füracker (CSU) in sim Amt bestäätigt worde. Er isch sit em 21. Merz 2018 dr Noochfolger vom Markus Söder (CSU), wo am 16. Merz 2018 zum bayrische Ministerbresidänt gweelt worde isch. Dr Amtsschef isch 
dr Ministerialdiräkder Harald Hübner. E zwäite Ministerialdiräkder im Ministerium isch dr Alexander Voitl, wo under anderem dr Dienstsitz z Nürmbärg läitet.


 Palais Leuchtenberg.jpg|S erste Dienstgeböid vom Ministerium z Münche: S *Palais Leuchtenberg*
 Heimatministerium.jpg|S zwäite Dienstgeböid vom Ministerium z Nürmbärg: die ehemooligi Staatsbank am Loränzer Blatz


## Kwelle
* Dr Ardikel «Bayerisches Staatsministerium der Finanzen und für Heimat» uf dr dütsche Wikipedia

## Weblingg
* Die offizielli Website vom Bayrische Staatsministerium vo de Finanze und für Häimet
* Informazioone im BayernPortal

## Fuessnoote
Bayerisches Staatsministerium für Ernährung, Landwirtschaft und Forsten

__KEIN_INHALTSVERZEICHNIS__



S **Bayrische Staatsministerium für Ernäärig, Landwirtschaft und Forst** (StMELF), vom Januar 2001 bis Oktober 2008 *Bayerisches Staatsministerium für Landwirtschaft und Forsten* (StMLF), isch e Ministerium vom Freistaat Bayre mit Sitz z Münche. Im ganze Gschäftsberiich schaffe öbbe 6'700 aagstellti.

D Staatsministere isch d Michaela Kaniber (CSU), dr Amtsschef sit 1. April 2015 dr Ministerialdiräkder Hubert Bittlmayer.

## Ufgoobe und Zueständigkäite
S MInisterium isch uf dr Landeseebene für d Ernäärig, d Landwirtschaft, d Landentwigglig und d Forstwirtschaft zueständig. Im Raame vo de Verordnige und Richtlinie vo dr Öiropäische Union, vom Grundgsetz, vo dr Bayrische Verfassig und de Bundes- und Landesgsetz füert s as obersti Landesbehörde die gsetzgääberische und verwaltigsmäässige Ufgoobe uf deene Gebiet duure. Es het d Ufsicht über undergordneti Behörde und Iirichtige wie dr Staatlig Hofchäller Würzburg oder die Bayrische Staatswälder.

## Kwelle
* Dr Ardikel «Bayerisches Staatsministerium für Ernährung, Landwirtschaft und Forsten» uf dr dütsche Wikipedia

## Liddratuur
* Sarah Hadry: *Ernährungskrise, Revolution und der Bauernbund. Zur Geschichte des ersten bayerischen Staatsministeriums für Landwirtschaft (1919–1932)* in: Archivalische Zeitschrift 92 (2011), S. 209–275.
* Heinz Haushofer: *Ein halbes Jahrhundert im Dienste der Bayerischen Landwirtschaft und der Volksernährung. Zur Geschichte des Bayerischen Staatsministeriums für Landwirtschaft und Forsten* (Bayerisches Landwirtschaftliches Jahrbuch 46, Sonderheft 5), München 1969.
* Gerhard K.&nbsp;F. Stinglwagner: *Aus der Chronik des Staatsministeriums* in: 75 Jahre Bayerisches Staatsministerium für Landwirtschaft. Verantwortung für die bayerischen Bauern, hrsg. vom Bayerischen Staatsministerium für Ernährung, Landwirtschaft und Forsten, München 1994.
* 

## Weblingg
* Offizielli Website
* Dr offizielli Organisazioonsblaan vom Bayrische Staatsministerium für Ernäärig, Landwirtschaft und Forst (PDF; 1,5&nbsp;MB)
* Informazioone bim Bayrische Behördewägwiiser

## Fuessnoote
Hofmann

**Hofmann** isch e Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:

* Albert Hofmann (1906–2008), e Schwizer Chemiker
* Urs Hofmann (* 1956), en Aargauer Politiker.

Lueg au:
* Bank Hofmann, en ehmolig Schwyzer Bankhuus
* Hoffmann
Impasse des Prêtres (Mülhausen)

S’ **Pfàffagassla** (offiziäll ìm zwaischproochiga Schtroossaschìld *Pfaffàgàsslà;* uff Frànzeesch *impasse des Prêtres* ) ìsch a klaina Schtrooss ìm Schtàdtzäntrum vu Mìlhüüsa.

## wu ’s ìsch
S’ Pfàffagassla làuift uff äbba 50 Meeter zwìschem Rothüüsdurgàng un dr Wilhelm-Tell-Gàss. Uff dr Sitta vu dr Wilhelm-Tell-Gàss ìsch’s mìt’ma Portàl gschlossa.

## Gschìchta
Vor’m 16. Joohrhundert hàt dia Schtrooss *Peter Niessen Gasse* odd’r *Waltbach Gässlein* ghaissa. Dr Peter Niessen ìsch ànna 1400 Kàplàn gsìì vu dr Schtefàànskìrìch àm Rothüüsplàtz. Àb’m And vum 16. Joohrhundert hàt d’ Schtrooss *Pfaffen Gässlein* ghaissa — daa Nàmma ìsch zem äärschta Mol àm 21. März 1571 schrìftlig ärwäähnt worra. Àn dr Schtrooss ìsch a Hüüs gsìì, wu krànka un àlta Kläriker vu dr Schtefàànskìrìch gwohnt hann. 

Ànna 1815 hàt d’ Schtrooss uff Frànzeesch *Cul de sac des Halles* ghaissa — dàs bediitet „Hàlla-Sàckgàssa“. Ìm Mìttelàlter ìsch hìnter’m Rothüüs a Màrkthàlla gsìì, wumm’r s’ Korn glààgert hàt. Dur a Verordnung vum Mìlhüüser Gmaindaroot àm 11. Nowamber 1843 hàt d’ Schtrooss offiziäll dr Nàmma *Impasse des Halles* bikumma.

Ìn dr Zitt vum Diitscha Kaisserraich un vum Drìtta Raich hàt d’ Schtrooss *Pfaffen Gässchen* ghaissa. Noh-n-em Äärschta Waltkriag hàt sa uff Frànzeesch *Impasse des Prêtres* („Sàckgàssa vu da Priaschter“) ghaissa. Daa Nàmma ìsch noh dr Befräijung vu Mìlhüüsa-n-àm And vum Zwaita Waltkriag wììder z’ruckkumma.

## Lìteràtüür
*

## Ainzelnoohwiisa
Thomas

**Thomas** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:

* Thomas Alva Edison
* Thomas Ammann (Politiker, 1964)
* Thomas Arne
* Thomas Arnold Hammer
* Thomas Bach
* Thomas Baumer
* Thomas Burgherr
* Thomas Burth
* Thomas Chaucer
* Thomas Cook
* Thomas de Maizière
* Thomas Dörflinger
* Thomas Fritz
* Dieter Thomas Heck
* Thomas Hengartner
* Thomas Henry Ball
* Thomas Hobbes
* Thomas Holenstein
* Thomas Jefferson
* Thomas Kemmerich
* Thomas Mann
* Thomas Marwein
* Thomas Meyer
* Thomas More
* Thomas Müntzer
* Thomas Newcomen
* Thomas Oppermann (Politiker)
* Thomas P. Ochiltree
* Thomas Piketty
* Thomas Platter der Ältere
* Thomas Platter der Jüngere
* Thomas Poreski
* Thomas Stearns Eliot
* Thomas Strobl
* Thomas Sutter
* Thomas Venatorius
* Thomas Voeckler
* Thomas von Aquin
* William Thomas Clark

**Thomas** isch au ne Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Albert Thomas (Politiker, 1898)
* Lera Millard Thomas
Wagner

**Wagner** stoht fir:
* en alte Handwärchsberuef, lueg Wagner
* Zum Wagner, e Wyler im Ortsdail Honhardt vu dr Gmai Franggehaard, Landkrais Schwäbisch Hall, Bade-Wirttebärg

**Wagner** isch au ne Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Paul Wagner (Autor) (1907–1992), e dytsche Chaufmann un Dialäktautor
* Günter Wagner (Dichter) (1929–2017), e dytsche Buur, Schryyner un Haimetdichte
* Franz Xaver Wagner (1809–1879), e Schwiizer Jurischt, Dichter und Politiker
* Sigmund von Wagner (1759–1835), e Schwiizer Zeichner und Chupferstächer
* Jakob Wagner (1861–1915), e Schwyzer Kunschtmoler
* Richard Wagner (1813–1883), e dütsche Komponist, Dramatiker, Schriftsteller

Lueg au:
* J. Wagner GmbH, Härsteller vu Farbufdragsmaschine un Spezialischt fir Oberflechebschichtige, Markdorf am Bodesee
* Villa Wagner, e Landhuus z Friedrichshafe
Peter Richard (Pfarrer)

Dr **Peter Richard** (* 3. Hornung 1755 z’ Mìlhüüsa; 14. Mai 1822 z’ Niderbipp, Schwiiz) ìsch a elsassischer reformiarter Pfàrrer gsìì.

## sii Laawa
Dr Peter Richard ìsch dr Suhn vum Johann Jacob Richard un vu dr Anna Maria Schoen gsìì. Ar hàt àn dr Üniwärsiteet vu Bààsel gschtudiart un hàt sìch doo ànna 1772 immàtrikuliart.

Schpeeter ìsch’r Pfàrrer vu dr Mìlhüüser Schtefàànskìrìch worra. Naawadràà ìsch’r àm 22. Mai 1776 Mìtglììd vu dr Mìlhüüser „Gsällschàft fìrs Güata un Lìteràtüür“ worra. Ar ìsch àui Mìtglììd ìn dr „Pàtriootischa Gsällschàft“ gsìì un hàt oft d’ Litt vu dr „helwetischa Gsällschàft“ getroffa. Ànna 1798 hàt’r d’ Wuchazittung *Mülhauser Bericht-Blatt* grìnda — d’ Zittung ìsch noh ainem Joohr nìmm gedruckt worra. Noh dr Zammaschluss vu dr Schtàdtrepüblik Mìlhüüsa àns revoluzionäära Frànkrììch ìsch dr Richard üss’m Pfàrreràmt àbgsätzt worra. Schpeeter hàt’r àn dr Ziighüüsgàss s’ äärschta Mìlhüüser Laasazìmmer grìnda. Wu dr Konkordàt ànna 1802 ìn Kràft tratta-n-ìsch, ìsch dr Richard wììder Pfàrrer z’ Mìlhüüsa worra. Àb 1808 ìsch’r Pfàrrer z’ Pieterle ìm Kàntoon Bärn gsìì, un z’ Niderbipp àb 1819. 

Àm 19. Janner 1784 hàt dr Peter Richard d’ Anna Kielmann (* 1762; † 1804) ghiiroota ghàà; mìt ìhra hàt’r säcks Kìnder ghàà. Àm 14. Jüüni 1804 hàt’r eewafàlls z’ Mìlhüüsa d’ Anna Schlumberger ghiiroota; mìt ìhra hàt’r a Suhn ghàà.

## Lìteràtüür
* 

## Weblìnks
* dr Peter Richard bii Geneanet
Mayer

**Mayer** isch e Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Axel Mayer (* 1955), e dytsche Umwältschitzer
* Bianca Mayer (* 1979), e Schwyzer rätoromanischi Musikeri un Sängeri 
* Frieda Mayer (1867–1943), e dytschi Dialäktdichteri
* Gerhard Mayer-Vorfelder (1933–2015), e dytsche Bolitiker (CDU) 
* Hermann Mayer Salomon Goldschmidt (1802–1866), e dytsch-französische Astronom un Chunstmoler
* Maria Goeppert-Mayer (1906–1972), e dytsch-amerikanischi Physikeri

Lueg au:
* Meyer
* Meier
* Maier
Meyer

**Meyer** isch e Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Adelberg Meyer zum Pfeil (1474–1548), e Schwiizer Unternämer
* Albert Meyer (1870–1953), en Schwiizer Politiker (FDP) 
* Albert Meyer (Übersetzer) (1893–1962), e Schwiizer Lehrer und Übersetzer
* Anna Maria Rüttimann-Meyer von Schauensee (1772–1856), e ufkleererisch gsinnti Republikaaneri un yyflussryychi Salonnière
* Bernhard Meyer zum Pfeil (1488–1558), e Duechhändler, Ghäime Staatsroot und Gsandte vom Kanton Baasel
* Conrad Ferdinand Meyer (1825–1898), er Schwyzer Dichter vum Realismus
* Frank A. Meyer (* 1944), e Schwiizer Schurnalischt, Medieungernämer o Schefpublizischt
* Jakob Meyer zum Hasen (1451–1500), e früeje dütschsproochige Humanist und Schriftsteller
* Jakob Meyer zum Hirzen (1473–1541), e Baasler Politiker im 16. Joorhundert
* Jean-Christophe Meyer (* 1978), e franzeesische Schurnalischt un Schriftsteller
* Johannes Meyer-Rusca (1851–1936), en Undernämer, Politiker und Puurefründ
* Kurt Meyer (1921–2017), e Schwyzer Gërmanischt
* Lena Meyer-Landrut (* 1991), e dytschi Sängeri, wu unter em Chinschtlernamme Lena
* Martin Meyer (Publizist) (* 1951), e Schwyzer Schurnalischt, Publizischt, Essayischt un Buechautor
* Monique Meyer (* 1979), e Schwiizer Kunschthistorikerin und Germanischtin
* Nikolaus Meyer zum Pfeil (1933–2015), e dytsche Bolitiker (CDU) 
* Olga Meyer (1889–1972), e Schwiizer Schriftstellerin
* Theodor Meyer-Merian (1818–1867), e Basler Dokter und Mundartschriftsteller 
* Thomas Meyer (* 1974), e Schwiizer Schriftsteller, Teggschder und Aktionskünstler
* Traugott Meyer (1895–1959), e Schwizer und Baselbieter Mundartdichter un Lehrer

Lueg au:
* Conrad-Ferdinand-Meyer-Bryys
* Kleiderfabrik Meyer & Co.
* Meyer zum Pfeil, e Basler Patrizierfamilie
* Mayer
* Maier
* Meier
Albrecht

**Albrecht** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Albrecht Dürer
* Albrecht Altdorfer
* Albrecht Behmel
* Albrecht Ludwig Berblinger
**Albrecht** isch au ne Familiename. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Cornelia Schefold-Albrecht
* Gertrud Albrecht
* Anton Hermann Albrecht
Lueg au:
* Albert
Albert

**Albert** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Albert Adolf Zehntner
* Albert Bachmann (Philologe)
* Albert Bachmann
* Albert Bächtold
* Albert Camus
* Albert Ehrenstein
* Albert Einstein
* Albert Fritz (Radsportler)
* Albert Froelich
* Albert Greiner (Musikpädagoge)
* Albert Greiner (Theologe)
* Albert Hofmann
* Albert Malbois
* Albert Meyer (Übersetzer)
* Albert Meyer
* Albert Richter (Radrennfahrer)
* Albert Rösti
* Albert Schott
* Albert Schweitzer
* Albert Streich
* Albert Thomas (Politiker, 1898)
* Albert Uderzo
* Albert Weber
* Albert Züst
* Carl Albert Handschin
* Carl Albert Loosli
* Philipp Albert Stapfer

Lueg au:
* Albrecht
Bill

**Bill** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Bill Clinton
* Bill Gates

**Bill** chaa au ne Familiename syy. Eso haiße z. B. die Lyt:
* Arthur Bill (1916–2011), Schwyzer Pedagog un Hilfsorganisator
* Binia Bill (1904–1988), Schwyzer Fotografi un Musikeri
* Jakob Bill (* 1942), Schwyzer Moler un Archeolog
* Max Bill (1908–1994), Schwyzer Architekt, Chinschtler un Designer

Lueg au:
* William
Richter (Familienname)

**Richter** isch e Familiename, wu abglaitet isch vum hochdytsche Wort fir Richter.

Eso haiße z. B. die Lyt:
* Albert Richter (Radrennfahrer) (1912–1940), e dytsche Radrännfahrer
* Angela Richter (Regisseurin) (* 1970), e dytsch-kroatischi Reschiseeri
* Gerhard Richter (* 1932), e dütsche Mooler, Bildhauer und Fotograf
* Werner Richter (Dichter) (1929–2018), e dytsche Schuemacher, Buur un Dialäktautor
Viktor

**Viktor** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:

* Viktor Emanuel II.
* Viktor Emanuel III.
* Viktor Giacobbo
* Viktor I.
* Viktor Schobinger
* Josef Viktor Widmann

Lueg au:
* Victor
Bauer (Familienname)

**Bauer** isch e Familiename, wu abglaitet isch vum hochdytsche Wort fir Buur. Eso haiße z. B. die Lyt:

* Christina Bauer (* 1988), a frànzeesch-norwegischa Volleybàllschpìelera
* Ernst Waldemar Bauer (1926–2015), e dytsche Fäärnseh- un Heerfunkpublizischt, Bioloog, Buechautor
* Hans Bauer (Heimatdichter) (1881–1945), e dytsche Litograf un Haimetdichter
* Rosemarie Bauer (* 1936), a deitscha Kunschtmolere ond Autorin
* Sophia Bauer (* 1942), e dytschi Lehreri un Dialäktdichteri
* Theresia Bauer (* 1965), e dytschi Bolitikeri (Bindnis 90/Di Griene)

*Lueg au:*
* Baur
Fuchs

**Fuchs** stoht fir:
* Rotfugs (*Vulpes vulpes*), Art us dr Gattig vu dr Ächte Figs
* Ächti Figs (*Vulpini*), Gattigsgruppe us dr Familie vu dr Hind
* Reineke Fuchs, fiktivi Gstalt us dr Dierfabel
* Fugs, rotbruun Ross
* Fugs, Stärnbild am Nordhimmel
* (9638) Fuchs, Asteroid

**Fuchs** chaa au ne Familiename syy. Eso haiße z. B die Lyt:
* Anke Fuchs (1937–2019), e dytschi Bolitikeri (SPD)
* Brigitte Fuchs (* 1951), e Schwiizer Lyrikerin
* Bruno Fuchs (* 1959), a frànzeescher Schurnàlìscht un Politiker
* Ernst Fuchs (Maler) (1930–2015), en östriichische Mooler, Archidekt, Grafiker und Muusiker
* Georg Fuchs (Biologe) (* 1945), e dytsche Mikrobiolog un Hochschuellehrer
* Karl-Josef Fuchs (* 1960), e dytsche Choch
* Leonhart Fuchs (1501–1566), e dütsche Mediziner und Botaniker
* Viktoria Fuchs (* 1990), e dytschi Chechi un Gaschtwirti
Victor

**Victor** isch e Vorname fir Manne. Eso haiße z. B. die Lyt:

* Victor Ambartzumyan
* Victor Brauner
* Victor Erne
* Victor Ernst Nessler
* Victor Hugo
* Victor Ruffy (SP)
* Victor Ruffy
* Joseph Victor von Scheffel

Lueg au:
* Viktor
Bayerische Staatsregierung

Die **Bayrischi Staatsregierig** isch im politische Süsteem vo Bayre isch d Regierig bzw. die oobersti Exekutiivbhörde vom Freistaat Bayre. Si bestoot us em Bayrische Ministerbresidänt und bis zu 17 Staatsminister und Staatssekretäär. Die aktuelle Regierig isch s Kabinett Söder II.

Sit em 12. Oktober 2018 is d Regierig vo dr CSU und de Freije Weeler (churz FW) under em Ministerbresidänt Markus Söder (CSU) im Amt. Es isch die äinzigi Regierig in Dütschland wo die Freije Weeler drbii mitmache.

## Rächtligi Grundlaage
Noch em Abschnitt Vier vom erste Hauptdäil vo dr Bayrische Verfassig bestoot s Kabinett us eme Ministerbresidänt und bis zu 17 Staatsminister und Staatssekretäär.

Dr Ministerbresidänt wird vom Bayrische Landdaag gweelt und liist d Staatsminister und d Staatssekretäär us und dr Landdaag muess si bestäätige. Er bestimmt dr Gschäftsberiich oder bsundrigi Ufgoobe vo de Staatsminister, und die verwalte die noch em Ressoorbrinzip und noch de politische Richtline wo dr Ministerbresidänt bestimmt (Richtliniekompetänz) und si drfür verantwortlig. D Staatssekretäär müesse mache, was iire Staatsminister säit.

## Die aktuelli Bayrischi Staatsregierig
Sit em 16. Merz 2018 isch dr Markus Söder (CSU) dr Ministerbresidänt vom Freistaat Bayre. S Kabinett Söder II bildet sit em 12. Novämber 2018 die Byerischi Staatsregierig. Das isch iiri Zsämmesetzig:

## Kwelle
Dr Ardikel «Bayerische Staatsregierung» uf dr dütsche Wikipedia

## Weblingg
* S Internetportaal vo dr Bayrische Staatsregierig
* Die Bayrische Staatsregierige sit 1945
* ''Youtube''-Kanal

## Fuessnoote
Maurer (Familienname)

**Maurer** isch e Familiename, wu abglaitet isch vum hochdytsche Wort fir Muurer.

Eso haiße z. B. die Lyt:
* Fritz Maurer (1901–1991), e dytsche Unternämer
* Ueli Maurer (* 1950), en Schwyzer Bolitiker (SVP)
* Ulrich Maurer (Politiker) (* 1948), e Rächtsaawalt un dytsche Bolitiker (SPD, speter Die Linke)
Julien Gustave Gagliardini

Dr **Julien Gustave Gagliardini** (* 1. März 1846 z’ Mìlhüüsa, Elsàss àls *Julien Gustave Gaillardin*; † 28. Nowamber 1927 z’ Pàriis) ìsch a frànzeescher Mooler un Ätzer gsìì.

## sii Laawa
Dr Julien Gustave Gaillardin ìsch dr Suhn vum Jean Gaillardin un vu dr Marguerite Garde gsìì. Ar ìsch Schialer vum Mooler Claude Soulary z’ Pàriis gsìì un hàt d’rnooh biim Léon Cogniet àn dr Pàriiser Hoochschüal fìr Scheena Kunscht gschtudiart. Ar hàt z’äärscht Figuura gmolt. Ànna 1869 hàt’r àm Salon vu da frànzeescha Kìnschtler ìn Pàriis siina Porträä un Kriagsgmälda-n-üssgschtällt. 

Vu da 1880. Joohra àà hàt’r numma Làndschàfta gmolt, bsunderscht Làndschàfta-n-üss Süüdfrànkrììch. Siina Wark hàt’r ànna 1898 un 1904 àm Salon vu Schtroossburi üssgschtällt, un àui àn dr Mìlhüüser Kunschtgsällschàft vu 1883 bis 1972. Siina Gmälda hann m’r àui ìn üsslandischa Schtädt känna sah, wia z’ Wien, z’ Venedig, z’ Mìncha, z’ Rom un z’ Amsterdam. Dr frànzeescha Schtààt hàt mehrmols siina Wark kàuift, wia *Coup de midi, Provence* ànna 1880, *Plein midi, Auvergne* ànna 1891 un *À Venise* ànna 1913. Àn dr Waltüssschtällung vu 1889 hàt’r a Sìlwermedàlia bikumma, wia àui guldiga Medàlia àn dr Waltüssschtällung vu 1900. Ànna 1893 ìsch’r Ritter vu dr Ehralegioon worra.

Dr Gagliardini ìsch Mìtglììd ìn dr Frànzeescha Kìnschtlergsällschàft gsìì.

## a Üsswàhl vu siina Wark
* *Pécheresse* („Sìndigra“)
* *La rive heureuse* („S’ glìckliga-n-Ufer“)
* *Les Oliviers de Beaulieu* („Eeläpfelbaim z’ Baulieu“)
* *La montagne fleurie* („Dr Barg mìt Blüama“)
* *Le Lac de Côme* („Comer See“)
* *Le Lac de Lugano* („Luganersee“)
* *Crépuscule* („Dämmerung“), Eel uff Liinwànd, Musée d’Évreux bii Pàriis
* *Paysage* („Làndschàft“), Müsee vu da Scheena Kunscht z’ Marseille
* *Le quai marchand à Toulon*, Müsee fìr modärna Kunscht z’ Le Havre
* *Paysage à Laguépie* („Làndschàft z’ Laguépie“), Musée Baron Gérard z’ Bayeux
* *Village au bord de la Méditerranée* („Dorf àm Mìttelmeer“), Musée Gassendi z’ Digne-les-Bains
* *Circourt*, Museu Antônio Parreiras z’ Rio de Janeiro


Gagliardini-Village au bord de la Méditerranée.jpg|*Village au bord de la méditerranée*
Julien Gustave Gagliardini - Circourt.jpg|*Circourt*


## Lìteràtüür
* 
* 

## Weblìnks

* dr Julien Gustave Gagliardini bii AGORHA (frànzeesch)
* Wark vum Julien Gustave Gagliardini bii dr Bridgeman Art Library (anglisch)
* Wark vum Julien Gustave Gagliardini bii ArtUK (anglisch)
* dr Julien Gustave Gagliardini ìn *Le Delarge* (frànzeesch)
Gesamtdeutscher Block/Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

Dr **Gsamtdütschi Block/Bund vo de Häimetverdriibene und Enträchtete** (kurz **GB/BHE**) isch e politische Partei<politischi Bardei in dr Bundesrepublik Dütschland gsi, wo vo 1950 bis 1961 aktiv gsi isch. Si het isch an die Dütsche grichdet, wo noch em Zwäite Wältchrieg us iirer Häimet verdriibe worde si. Dr Block vo de Häimetverdriibene und Enträchtete (BHE) isch im Januar 1950 vom Waldemar Kraft as politischi Bardei in Schleswig-Holstäi gründet worde, im Bundesland, wo die Gflüchdete dr höggst Bevölkerigsadäil gha häi. 1956 si e Däil vo de Bardeimitgliider dr CDU biidrätte und vo denn aa het dr GB/BHE mee und mee Weeler verloore. Vor dr Bundesdaagswaal 1961 het d Bardei uf dr Bundeseebeni mit dr rächtsgrichdete Dütsche Bardei (DP) fusioniert, wo aber no im gliiche Joor uf dr Bundeseebeni ufglööst worde isch.

Dr BHE isch en Inträssebardei in dr politische Middi gsi, wo sich vor allem um d Inträsse vo de Verdriibene kümmeret het. Si het d Widerhäärstellig vo de dütsche Gränze vo 1937 uf eme friidlige Wääg gforderet. Er het e zentraali Rolle gspiilt bi dr Beändigung vo dr Entnazifizierig und dr brueflige Wideriigliiderig vo ehemoolige Nazionaalsozialiste, wo wäge iirer Vergangehäit Brobleem gha häi.
__NOTOC__
## Kwelle
* Dr Ardikel «Gesamtdeutscher Block/Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten» uf dr dütsche Wikipedia

## Liddratuur
* Frank Bösch: *Die politische Integration der Flüchtlinge und Vertriebenen und ihre Einbindung in die CDU*. In: Rainer Schulze (Uusegääber): *Zwischen Heimat und Zuhause. Deutsche Flüchtlinge und Vertriebene in (West-)Deutschland 1945–2000*. Secolo-Verlag, Osnabrück 2001, ISBN 3-929979-62-4, S.&nbsp;107–125. (Zur Integration des GB/BHE in die Unionsparteien.)
* Franz Neumann: *Der Block der Heimatvertriebenen und Entrechteten 1950–1960. Ein Beitrag zur Geschichte und Struktur einer politischen Interessenpartei* (Marburger Abhandlungen zur politischen Wissenschaft, Bd.&nbsp;5). Hain-Verlag, Meisenheim am Glan 1968 (zugl. Dissertation, Universität Marburg 1966).
* Matthias Stickler: *„Ostdeutsch heißt Gesamtdeutsch“. Organisation, Selbstverständnis und heimatpolitische Zielsetzungen der deutschen Vertriebenenverbände 1949–1972* (Forschungen und Quellen zur Zeitgeschichte; Bd. 46). Droste-Verlag, Düsseldorf 2004, ISBN 3-7700-1896-6, S.&nbsp;280&nbsp;ff.
* Richard Stöss: *Der Gesamtdeutsche Block/BHE*. In: Derselbe (Uusegääber): *Parteien-Handbuch. Die Parteien der Bundesrepublik Deutschland 1945–1980*. Bd.&nbsp;3. Westdeutscher Verlag, Opladen 1986, ISBN 3-531-11838-2, S.&nbsp;1424–1459.
* Martin Virchow: *Der GB/BHE, ein neuer Parteientyp?* In: Max Gustav Lange, Gerhard Schulz, Klaus Schütz (Uusegääber): *Parteien in der Bundesrepublik* (Schriften des Instituts für Politische Wissenschaft, Bd.&nbsp;6). Ring-Verlag, Stuttgart 1955, S.&nbsp;450–467.
* York R. Winkler: *Flüchtlingsorganisationen in Hessen 1945-1954. BHE – Flüchtlingsverbände – Landsmannschaften*. Historische Kommission für Nassau, Wiesbaden 1998, ISBN 978-3-930221-04-2.

## Weblingg
* 

## Fuessnoote
Gemeinderat (Deutschland)

ֽֽ

Dr **Gmäiniroot** isch s Hauptorgaan von ere Gmäind, wo d Kommunaalverfassig von ere uf ere Rootsverfassig basiert.

Dr Gmäiniroot isch die kommunaali Volksverdrättig vo de Bürger vo dr Gmäind. Er wird je noch dr landesrächtlige Kommunaalverfassig vom Land für vier, fümf oder säggs Joor gweelt.

## Nääme
D Nääme si in de verschiidene dütsche Länder verschiide und hänge au vo dr Gröössi und vom Status vo dr Gmäind ab. Mä säit ene 

* Gmäiniroot / Stadtroot (in de mäiste Länder)
* Gmäiniverdrättig (z Brandeburg, Hesse, Meckleburg-Vorpommere, Schleswig-Holstäin)
* Määrtgmäiniroot (in Määrtgmäinde)
* Ortsgmäiniroot (in Rhiiland-Pfalz
* Root (in Niidersaggse)
* Stadtbürgerschaft (in dr Stadtgmäind Breme)
* Stadtverordneteversammlig (in dr Stadt Breemerhaave und in Hesse, zum Däil in Nordrhii-Westfaale und Brandeburg)
* Stadtverdrättig (in Stedt in Meckleburg-Vorpommere und Schleswig-Holstäi)
* Bürgerschaft (in dr Freije und Hansestadt Hamburg, won er gliichzitig s Landesparlamänt isch,  und in de Hansestedt z Schleswig-Holstäi und Meckleburg-Vorpommere, aber nid z Breeme wo us zwäi Stadtgmäinde bestoot und wo d Bürgerschaft dr Naame vom Landesparlamänt isch)
* Bezirksverordneteversammlig (z Berliin – Berliiner Bezirk wärde as Gmäinde aagluegt, d Stadt Berliin isch e Stadtstaat und ekwiwalänt zu de Bundesländer)

Dr Bresidänt vo dr Stadtverdrättig isch je noch em Land äntwääder e Bürger- oder Ooberbürgermäister, wo vom Volk gweelt wird oder e Vorsitzende, wo us em Gremium sälber gweelt wird, und au e bsundrige Diddel cha ha, z.&nbsp;B. *Stadtbresidänt, Stadtverordnetevorsteer, Rootsvorsitzende, Bresidänt vo dr Bürgerschaft, Bürgervorsteer* oder *Bürgerworthalter*.

## D Gmäinirööt as Däil vo dr Exekutive
Wil z Dütschland nume dr Staat (also dr Bund oder d Länder) chönne Gsetz erloo und d Kommuune Gebietskörperschafte, si d Gmäinirööt Däil vo dr Exekutiive. D Usnaame si d Gmäiniverdrättige in de Stadtstaate Berliin und Hamburg.

Dr Gmäiniroot isch kä Behörde im instituzionelle Sinn, er isch zwar Däil vo dr öffentlig-rächtlige Verwaltig und so en Orgaan von ere juristische Persoon vom öffentlige Rächt, er het aber kä Wirkig gege Dusse, was e Behörde usmacht.  Er entschäidet über d Verwaltigsorganisazioon vo dr Gmäind im äigene Wirkigskräis oder über Aagläägehäite, wo dr Staat iim überdräit het.

## Kwelle
* Dr Ardikel «Gemeinderat (Deutschland)» uf dr dütsche Wikipedia

## Liddratuur
* Harald Hofmann, Rolf-Dieter Theisen: *Kommunalrecht in NRW.* 13.Uflaag. Bernhardt-Witten, Witten 2008, ISBN 978-3-933870-80-3.
* Yvonne Ott: *Der Parlamentscharakter der Gemeindevertretung: eine rechtsvergleichende Untersuchung der Qualität staatlicher und gemeindlicher Vertretungskörperschaften.* Nomos, Baade-Baade 1994, ISBN 3-7890-3411-8.

## Fuessnoote
Yeşil Sol Parti

D’**Yeşil Sol Parti** (uf Schwiizerdütsch: die Grüeni Linggi Partei) oder abkürzt aus **YSP** isch ä politischi Partei ir Törggeii, wo am 25istä Novämber 2012i isch gründät wordä. Ihres Sümbol isch ä Boum, wone violettä Stamm het wo usgxeht aus wärs e mönschlechi Figuur, u das Blättergstrüpp vom Boum besteit us einzelnä, grüenä Blätter miterä Sunnä ir Mitti, wo wiene gäubä Chopf vo derä  mänschlechä Gstaut usxeht. Die Co-Präsidäntä vor Partei sy d’Çiğdem Kılıçgün Uçar u dr İbrahim Akın.

## Parteigschicht
D’YSP, wo fürecher *Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi* (Grüne und linke Zukunftspartei) het gheissä, isch am 25istä Novämber 2012i dürnä Zämeschluss vor Eşitlik ve Demokrasi Partisi (Partei für Gliichheit u Demokratie) u dr Yeşiller Partisi (Grüeni Partei)  gründät wordä. Sie xeht sech säuber aus e grüeni Partei mit linksliberalä Ideenä.

## Weblink

* d Website vor YSP