Turm-und-Palisaden-Siedlung

D **Durm-und-Palisadesiidlig** (hebräisch: חומה ומגדל; *Chomá uMigdál*, wörtl. *Muure und Durm*; me bruucht au die änglischi Bezeichnig *Stockade and Tower*) isch e befestigti landwirtschaftligi jüdischi Siidlig z Palästina vor em Zweite Wältchrieg gsi. 

Die Form vo der Siidligsgründig isch typisch für d Zit vom Arabischen Ufstand am Ändi vo de 1930er Johr. Zu dere Zit si si es Symbol für dr zionistisch Pioniergeist gsi und si Deil vom israelische gschichtlige Narrativ worde, wie d Jude e wilds Land mit eme Gwehr in dr einte Hand und eme Pflueg in dr andere zivilisiert haige. Noch em Sächs-Dag-Chrieg 1967 het dr aktivistisch Flügel in dr regierende Partei, dr Mapai, an die Dradition welle achnüpfe und het Siidlige im Geist vo Durm-und-Palisade in de Golanhöhene und im Jordandal duregsetzt.

## Dr gschichtlig Kontext
In de 1930er Johr währed em britische Mandat si z Palästina d Spannige gwachse zwüsche de iiheimischen Araber und der jüdische Bevölkerig, wo dank dr Alija (Iiwanderig) ständig gwachsen isch. Die Situation het sich vor allem noch der Machtübernahm vo de Nationalsozialiste z Deutschland 1933 verscherft. Die arabischi Bevölkerig het sich gegen d Zuewanderig und die wiiteri jüdischi Besiidlig vom Land gwehrt. Au het si welle verhindere, ass neui Siidlige entstöhn uf em Land, wo vom Jüdische Nationalfond scho kauft worden isch. 

Us eme Generalstreik im Johr 1936 het sich in dere agspannte Stimmig der Arabisch Ufstand entwigglet. Es isch zu gwaltsamen Usenandersetzige zwüsche de beide Bevölkerigsgruppe cho, beidi Site hai Verletzti und Doti z beklage gha. Au Überfäll vo bewaffnete Araber uf isolierti landwirtschaftligi jüdischi Siidlige si vorcho. 

Für zum d Zahl vo de Siidler z vergrössere in Gegende, wo vo Jude nume dünn besiidlet gsi si,  und für zum keini Gebiete z verliere in Gegende, wo in dr Nöchi vo dr Gränze zu arabische Gebiet gläge und umstritte gsi si, hai die jüdischen Organisatione d Gründig vo witere Siidlige beschlosse.

## Bsundrigs an der Durm-und-Palisadesiidlig

Bin ere Siidligsgründig hai d Siidler vo Afang a drmit müesse rächne, ass si vo Araber agriffe wurde und dass d Ängländer wurde brobiere dr Bau azhalte. Dorum hai d Siidlige schnäll müesse baut wärde und für d Verdeidigung müesse konzipiert si. D Lösig isch d Fertigbauwiis gsi: Alli Deil, wo bruucht worde si für zum d Siidlig z baue, si us Holz im vorus gmacht und z Nacht zum Siidligsort dransportiert worde. Die Deil hai denn in e baar Stunde chönne zsämmegsetzt wärde. D Palisade isch inne hohl gsi und isch noch em Uufbau mit Chiis oder ähnligem Material gfüllt worde. Zur afänglige Usrüstig hai au e Holzdurm und e baar Hütte ghört. D Flechi vo sonere Siidlig isch typischerwiis ei Dunam, d. h. duusig Quadratmeter gsi.

## Verbreitig
Durm-und-Palisadesiidlige si vo strategischer Wichdikeit gsi. Zum einte si si dört baut worde, wo d Jude ghofft hai, ass die Region bin ere Deilig vom Land zum jüdische Gebiet gschlage wurd, zum andere hai sich d Siidlige im Fall von eme Agriff gegesitig chönne understütze. Die meiste Durm-und-Palisadesiidlige si dorum im e fufzäh Kilometer breite Landstreife dr Mittelmeerküste no und in dr Region vom Jordangrabe errichtet worde. Elei im Beit Shean Dal, wo denn vor allem vo Beduine besiidlet gsi isch, si zäh sonigi Siidlige entstande. Im Deiligsblan isch denn s Dal wirklig de Jude zuegsproche worde.

## Liste vo Durm-und-Palisadesiidlige
Zweiefufzig Siidlige si baut worde in dere Periode. Die ersti isch am 7. Dezämber 1936 Kfar Hittim in Galiläa gsi, die letzti dr Kibbutz Amir am 29. Oktober 1939. Drunder si gsi:
*Amir
*Dan
*En Gev
*Gescher
*Ginnossar
*Kfar Ruppin
*Kfar Szold
*Negba
*Schawei Tzion
*Nir Dawid / Tel Amal
*Uscha

## Weblingg
* Informatione zu Stockade and Tower, Tel Amal *(englisch)*

## Nowiis