Universität Konstanz

D **Universitet Konschtanz** (dt. *Universität Konstanz*) isch mit unter 10.000 Studänte eini vu dr chleinere dytsche Universitete. Si lyt sidlig vu dr Insle Mainau am Bodesee un isch 1966 as Reformuniversität „uf dr griene Matte“ as kompakti Campus-Universitet böue wore. Konschtanz isch dodermit di sidligscht Universitetsstadt vu Dytschland wore. D Universitet isch in dr *Exzellänzinitiative* in allne drej Ferderlinie erfolgryych gsi.

## Geografii

Dr Komplex vu dr Universitet lyt zmittsen im *Mainauwald* im Konschtanzer Stadtteil *Egg*, 200 Meter sidweschtlig vu alte Dorf Egg gegeniber vu dr Mainaustroß. S Universitetsgländ isch mit em Dorf iber zwo Brucke verbunde, wu fir Chraffahrzyyg gspert sin. S Sportgländ vu dr Universitet isch wie s Dorf uf dr Syte vu dr Stroß, wu em See zues lyt, diräkt nordeschtlig vu Egg. Bis zue dr Yygmeindig vu dr friejere Gmei *Allmannsdorf* in d Stadt Konschtanz am 1. Jänner 1915 het s ganz Biet zue dr domolige Gmei ghert.

## Gschicht

Scho im 17. und 18. Johrhundert het s z Konschtanz e Universitet gee. Dr Ableger vu dr Fryybeger Universitet isch im *Lanzehof* unterbrocht gsi (hite Justizverwaltig an dr Untere Laube) un isch in dr Johr 1686 – 1698 un 1713 – 1715 bedribe wore.

D Universitet Konschtanz isch 1966 as Reformuniversitet grindet wore, zytglyych mit dr Universitet Ulm. D Universitet isch in dr erschte Johr in verschidene Gebej in dr Innestadt unterbrocht gsi, bis 1972 dr Campus uf em Gießberg mit ere Flechi vu 90.000 Quadratmetern ufgmacht woren isch. S Signet (Logo) vu dr Universitet isch anne 1980 vum *Otl Aicher* gschaffe wore.

Uf d Yyrichtig vu Inschtitut isch verzichtet wore, statt däm sin *Fachberaich* gschaffe wore, wu d *Lehr us Forschig entwickle*. Go d Fächergränze besser iberwinde z chenne, isch us em angelsächsische Ruum s Konzäpt vu dr Campus-Universitet ibernuu wore un Service-Yyrichtige wie Mensa un Bibliothek sin zäntralisiert wore. Zue dr Reformprojäkt het d Verlagerig vu greßere Deil vu dr Lehre vu Vorläsige in begleitendi Seminar oder Iebigsgruppe ghert, un dodrus isch derno s Konzäpt vu dr studiebegleitende Priefige gfolgt. 

As Modellversuech durgfiert wore isch di eiphasig Jurischtenuusbildig, wu d Praxisphas un s Studium äng mitenander verzahnt wore sin. Am Aafang het s ußerdäm s Sozialwisseschaftlig Grundstudium gee, wu Verwaltigswisseschaftler, Wirtschaftswisseschaftler un Jurischte gmeinsam uusbildet wore sin.

Wu vili Projäkt uusgloffe gsi sin, het d Universitet wäg dr vile Vorschleg vu dr *Mitelstraß-Kommission* e nej Konzäpt entwicklet: Syt 1999 isch d Universitet in drej Sektione unterdeilt, wu di dryzeh Fachberaich zuen ere sterkere Zämmearbet aaghalte wäre. Byybhalte wore isch di kunsequänt Zentralisierig vu dr Service-Yyrichtige. Vor allem d Bibliothek, wu rund um d Uhr uffe isch un wu alli Biecher frej zuegänglig sin, isch e bekannt Merkmol vu dr Universitet.

S Zuechumftskonzäpt vu dr Universitet isch im Ramme vu dr Exzellänzinitiative am 19. Oktober 2007 aagnuu wore. Derzue sin zur Zyt fimf *Sonderforschigsberaich* in Bedriib, un s „Forschigszäntrum fir wisseschaftlige Noowugs“ isch uf bundeswyts Inträssi gstoße. D Universitet ghert zum Verbund *Internationali Bodesee-Hochschuel*. In dr Drittmittelyywärbig un Forschigsyywärbig lyt d Universitet im untere Mittelfäld. 2006, vor dr Exzellänzinitiative, isch si do nit in dr Top20 vu dr dytsche Universitete gläge..

D Universitet Konschtanz wird unterstitzt vu dr *Universitätsgesellschaft Konstanz e.&nbsp;V.* mit em derzytige Präsident Dr. Gerd Springe.

As chlei Kuriosum vu dr Universitet giltet eine vu dr letschte z Dytschland böute Paternosterufzig. Dur Verzegerige bim Böu isch dr Ufzug erscht noch em Stichdag fertiggstellt wore, wu keini Bedribsgnähmige meh uusgee wore sin fir die Ufzugsart. Dr Ufzug isch sällewääg nit in Bedrib gange un isch au nit uusduscht wore dur e andre Ufzug.

## Struktur
### Organisatorisch
Di 13 Fachberaich vu dr Universitet sin in die drej Sektione zämmegfasst:
#### Mathematisch-naturwisseschaftligi Sektion
* Biologii
* Chemii
* Informatik un Informationswisseschaft (det isch 1997 s hütige Portal für Recherche im Internet erfunde worde)
* Mathematik un Statischtik
* Fysik
* Psychologii

#### Geischteswisseschaftligi Sektion
* Gschicht un Soziologii mit Sportwisseschaft
* Literaturwissenschaft
* Filosofii
* Sprochwisseschaft

#### Rächts-, wirtschafts- un verwaltigswisseschaftligi Sektion
* Rächtswisseschaft
* Politik- un Verwaltigswisseschaft
* Wirtschaftswisseschafte

### No Abschliss
D Umstellig vu dr alte Magisterstudiegäng uf di nej zwostufig Studiestruktur (Bologna-Prozäss) isch scho durggfiert, nume bi dr Diplomstudiegäng erscht deilwyys.

### Forschigsstelle
* Forschigsstell fir Aramäischi Studie

## Studäntischi Hochschuelgruppe
* Artikel5 (studäntischi Unizytig)
* AIESEC, LC Konstanz
* Association des Etats Généraux des Etudiants de l’Europe (AEGEE)
* Bodensee Consulting e. V. (studäntischi Unternämmensberotig)
* Börsenforum Konstanz e.&nbsp;V.
* Corps Saxonia Konstanz (Studänteverbindig)
* DieLinke.SDS
* ELSA-Konstanz e.&nbsp;V.
* Grüne Hochschulgruppe Konstanz (GHG)
* International Association for the Exchange of Students for Technical Experience (IAESTE)
* Junge Europäische Föderalisten (JEF) Kreisverband Konstanz e.&nbsp;V.
* Juso-Hochschulgruppe Konstanz
* Katholische Hochschulgemeinde Konstanz 
* K.D.St.V. Bodensee Konstanz
* Liberale Hochschulgruppe Konstanz
* Model United Nations Hochschulgruppe
* Ring Christlich Demokratischer Studenten Konstanz (RCDS)
* Studenteninitiative für Kinder Konstanz
* SMD Konstanz
* Studieren ohne Grenzen e.&nbsp;V.
* Terres de Femmes Hochschulgruppe Konstanz
* Turkuaz e. V. - Türkische Hochschulgruppe Konstanz (as Hochschuelgrupp anerkannt)
* UNICEF-Hochschulgruppe Konstanz

## Persenligkeite
### Ehreburger vu dr Universitet Konschtanz
* Prof. Dr. Gerhard Hess, Grindigsräktor 
* Dr. h.c. Kurt Georg Kiesinger, Altbundeschanzler
* Prof. Dr. Dr. h.c. mult. Horst Sund, Alträktor

### Ehresenatore vu dr Universitet Konschtanz
D Uuszeichnig vun eme „Ehrensenator der Universität Konstanz“ isch di hegscht Ehrig, wu d Universitet Konschtanz vergit. Bis hite sin Ehresenatore wore:

* Dietrich H. Boesken (* 1927), dytsche Industriimanager, Präsident vu dr Industrii- un Handelschammere Hochrhyy-Bodesee un Vizepräsident vum Bade-Wirttebärgische Industrii- un Handelsdag
* Kurt H. J. Büttner, Vorsitzender vu dr Altana Pharma, syt 2007: Nycomed)
* Franz Josef Dazert (* 1925), Ehrevorvorsitzender vu dr Salamander AG, Mitgrinder „Förderkreis für die Zusammenarbeit zwischen den Universitäten Konstanz und Tel Aviv“
* Theopont Diez (1908–1993), Politiker, „Freund der Universität Konstanz“
* Herbert Beeck, Vorstandsvorsitzender vu dr LBS Badischi Landesböusparkass, Grinder vu dr „Stiftung Umwelt und Wohnen an der Universität Konstanz“
* Horst Eickmeyer, Oberburgermeischter vu Konschtanz 1980–1996
* Joachim Fürst zu Fürstenberg (1923–2002), Unternähmer
* Bruno Helmle (* 1911), Burgermeister vu Meersburg 1945–1946, Oberburgermeister Konschtanz 1959–1980
* Otto P. W. Hüni (1915–1986), Unternähmer, Initiator vu dr Messe Friedrichshafen (IBO)
* Kurt Lion (1925–2004), Unternähmer un Mäzen, Mitgrinder vum „Förderkreis für die Zusammenarbeit zwischen den Universitäten Konstanz und Tel Aviv“
* Robert Maus, Politiker, Landrot vum Landkreis Konschtanz un Mitglid vum bade-wirttebärgische Landdag
* Nikolaus Schweickart (* 1943), Vorstandsvorsitzender vu dr Altana AG, Vorstandsvorsitzender vu dr Herbert-Quandt-Stiftung
* Franz Steinkühler (* 1937), Vorsitzender vu dr IG Metall
* Manfred Ulmer (†), Unternähmer; „Stiftung Wissenschaft und Gesellschaft an der Universität Konstanz“
* Brigitte Weyl (* 1926), Ärzti, Journalisti, Verlegeri („Südkurier“)
* Johannes Weyl (1904–1989), Verleger („Südkurier“)

### Räktore vu dr Universitet Konschtanz
* 1966–1972 Gerhard Hess (1907–1983), Romanist
* 1972–1974 Theopont Diez (1908–1993), Landesbeuftragter vu Bade-Wirttebärg fir d Leitig vu dr Universitet 
* 1974–1976 Frieder Naschold (1940–1999), Sozial- un Politikwisseschaftler
* 1976–1991 Horst Sund (* 1926), Biochemiker
* 1991–1996 Bernd Rüthers (* 1930), Rächtswisseschaftler
* 1996–2000 Rudolf Cohen (* 1932), Psycholog
* 2000–2009 Gerhart von Graevenitz (* 1944), Germanischt
* ab 2009 (ernannt) Ulrich Rüdiger (* 1966), fysiker

### Bekannti Profässore
* Aleida Assmann (* 1947), Anglisti
* Horst Baier, Soziolog
* Waldemar Besson (1929–1971), Politikwisseschaftler
* Jörg Bogumil (* 1959), Verwaltigswisseschaftler
* Arno Borst (1925–2007), Historiker
* Wolfgang Brezinka (* 1928), Erziehigswisseschaftler
* Hans-Herbert Brintzinger (*1935), Chemiker
* Ralf Dahrendorf (1929-2009), Soziolog, Politiker un Publizischt
* Carsten Thomas Ebenroth (* 1943), Rächtswisseschaftler
* Urs Egli (* 1941), Sprochwisseschaftler
* Thomas Ellwein (1927–1998), Verwaltigswisseschaftler
* Wolfgang Franz (* 1944), Volkswirt, Wirtschaftswyse
* Manfred Fuhrmann (1925–2005), Altfilolog
* Eduard Goldstücker (1913–2000), Literaturwisseschaftler
* Ulrich Gotter (* 1964), Althistoriker
* Hans Ulrich Gumbrecht (* 1948), Romanischt
* Peter Claus Hartmann (1923–1984), Sprochwisseschaftler
* Wolfgang Iser (1926–2007), Anglischt
* Hans Robert Jauß (1921–1997), Romanischt
* Friedrich Kambartel (* 1935), Filosof
* Klaus Kern (* 1960), Fysiker, Leibnizpryystreger 2008
* Hermann Kinder (* 1944), Germanischt un Schriftsteller
* Albrecht Koschorke (* 1958), Germanischt
* Rainer Kuhlen (* 1944), Informationswisseschaftler
* Aditi Lahiri (* 1952) Sprochwisseschaftleri
* Thomas Luckmann (* 1927), Soziolog
* Hartmut Maurer *( 1931) Rächtswisseschaftler
* Hubert Markl (* 1938), Biolog, ehm. Präsident vu dr DFG
* Axel Meyer (*1960), Evolutionsbiolog
* Jürgen Mittelstraß (* 1936), Filosof un Wisseschaftstheoretiker
* Jürgen Mlynek (* 1951), Fysiker, Präsident vu dr Helmholtz-Gmeinschaft
* Frieder Naschold (1940–1999), Politolog
* Jürgen Osterhammel (*1952), Historiker
* Joachim Paech (* 1942), Mediewisseschaftler
* Alexander Patschovsky (* 1940), Historiker
* Harald Reiterer (* ), Informationswisseschaftler
* Rudolf Rengier (* 1948), Rächtswisseschaftler
* Bernd Rüthers (* 1930), Rächtswisseschaftler
* Dietmar Saupe (* 1954), Informatiker
* Fritz W. Scharpf (* 1935), Rächts- un Politikwisseschaftler
* Hubert Schleichert (* 30. Juli 1935), Filosof
* Rudolf Schlögl (* 1955), Historiker
* Andreas Schreitmüller (* 1956), Mediewisseschaftler
* Wolfgang Schuller (* 1935), Althistoriker un DDRolog
* Horst Siebert (* 1938), ehm. Wirtschaftswyyse un friejere Präsident vum Institut fir Wältwirtschaft an dr Universitet Kiel
* Konstantinos Simitis (* 1936), Jurist, ehm. Ministerpräsident vu Griecheland
* Hans-Georg Soeffner (* 1939), Soziolog, syt 2007 Vorsitzender vu dr Dytsche Gsellschaft fir Soziologii
* Volker Strassen (* 1936), Mathematiker
* Senta Trömel-Plötz (* 1939), Sprochwisseschaftleri
* Martin Löhnig (* 1971) Rächtswisseschaftler
* Karl-Heinz Fezer, Rächtswisseschaftler
* Winfried Boecken, Rächtswisseschaftler

### Bekannti Alumni
* Martin Beneke (* 1965), Fysiker, Leibnizpryystreger 2008
* Roland Benz (*1943), Ordinarius fir Biotechnologie an dr Universitet Würzburg
* Ekin Deligöz (* 1971), Verwaltigswisseschaftleri un Bundestagsabgordnete vu dr Griene
* Zoran Đinđić (1952–2003), serbische Politiker un Filosof
* Gerdt Fehrle (1961), Schriftsteller
* Albrecht Frenzel (* 1966), Diplom-Verwaltungswissenschaftler, Verwaltungsdirektor des NDR
* Peter Friedrich (* 1972), Verwaltigswisseschaftler un SPD-Bundestagsabgordneter
* Werner Fröhlich (* 1953), Ökonom, Sozial- un Personalwisseschaftler, Universitätspräsident vu dr Donau-Universitet Krems vu 1999–2006
* Petra Gerster (* 1955), Fernsehjournalisti un Moderatori
* Birgit Homburger (* 1965), Verwaltigswisseschaftleri un FDP-Bundestagsabgordnete
* Bas Kast (* 1973), Bestsellerautor un Journalischt
* Christian Keysers (* 1973), Hirnforscher
* Ingo Lenßen (* 1961), Rächtsaawalt
* Asha-Rose Migiro (* 1956), stellvertretendi Generalsekretäri vu dr Vereinte Natione (seit 2007)
* Ernst Mohr (* 1955), Ordinarius fir Volkswirtschaftslehr un Räktor vu dr Universitet St. Galle (syt 2005)
* Siegmar Mosdorf (*1952), Parlamentarischer Staatssekretär a.&nbsp;D.
* Andreas Renner (* 1959), Oberburgermeister a.&nbsp;D., Minister a.&nbsp;D.
* Friedrich Schneider (Ökonom) (* 1946), Wirtschaftswisseschaftler, Schattewirtschaftsexpert
* Axel A. Weber (* 1957), Präsident vu dr Dytsche Bundesbank

## Stiftige
D Gmei Alleschbach un d Bezirkssparkass Richenau hän zum 90. Geburtstag vu dr Elisabeth Noelle-Neumann 2006 dr „Prof.-Dr.-Elisabeth-Noelle-Preis“ gstiftet. Är isch mit 5000 Euro dotiert un wird alli drej Johr an Noowugswisseschaftler vu dr Universitet Konschtanz vergee in Anerkännig vu rusragende Leischtige uf em Gebiet vu dr Sozialwisseschafte.

## Pryys an dr Universitet Konschtanz
* Nano-Pryys vu dr Universitätsgesellschaft Konstanz e.&nbsp;V.
* Nycomed-Pryys der Nycomed GmbH an Doktorande mit rusragende Leischtunge fir ihri Forschige in dr Beraich Fysik, Biologi un Chemii.

## Literatur
* Ralf Dahrendorf: Gründungsideen und Entwicklungserfolge der Universität, Zum 40. Jahrestag der Universitet Konschtanz, ISBN 978-3-87940-808-5

## Weblink

* Internetuftritt vu dr Universitet Konschtanz
* Gerhart von Graevenitz: Gründungsdatum und Gründungsdauer der Universitet Konschtanz uni'kon 23.2006 (PDF-Datei; 1,38 MB)
* Churzi Gschicht vum UVK-Verlag

## Fuessnote